2021-03-18 IC6 - Voortgangsrapportage Economie 2021

28

3.9.6

Onderzoek naar draagvlak voor toerisme

Toerisme is van groot belang voor Zeeland en zijn ondernemers en inwoners. Het is belangrijk voor de economie en voor de leefbaarheid. We hebben deelgenomen aan een onderzoek naar het draagvlak voor toerisme onder inwoners. Zij hebben vragen beantwoord over hun ervaringen met en meningen over toerisme in Zeeland. Hieruit is een objectief beeld ontstaan van het draagvlak voor toerisme in Zeeland. Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat 63% van de inwoners maatregelen om het toerisme in Terneuzen te bevorderen steunt. Zij verwachten positieve economische effecten van toerisme. 3.9.7

Ommetjes

Veel mensen moesten in 2020 thuiswerken of thuis blijven door de coronapandemie. Het advies was wel om te blijven bewegen. Daarom hebben we voor elke woonkern een ommetje ontwikkeld, gebaseerd op het wandelnetwerk. Ieder ommetje is een korte wandeling van drie tot zes kilometer. Je loopt door mooie natuur en je kan genieten van cultuurhistorie. Want de veertien ommetjes bevatten allemaal lokale verhalen of erfgoed. 14 Weken lang is een ommetje afgedrukt in het Zeeuws Vlaams Advertentieblad. Eind 2020 hebben al bijna 20.000 mensen de ommetjes bekeken/gedownload van routeyou.com. Ook via de website van CityMarketing Terneuzen zijn de ommetjes te downloaden. Voor de ommetjes werkten we samen met onder andere CityMarketing, Wandelvereniging Zelden Rust, Stichting Landschapsbeheer Zeeland, Stichting Gidsenteam Zeeuws-Vlaanderen en Natuur&Zo.

3.10 Promotie en acquisitie 3.10.1 Gezamenlijke acquisitie We namen ook in 2019 en 2020 deel in Economische Impuls Zeeland (EIZ). Invest in Zeeland, een onderdeel van EIZ, doet de acquisitie van bedrijven buiten Zeeland. EIZ heeft als doel het vergroten van de dynamiek van de Zeeuwse (kennis)economie, met groei van de werkgelegenheid. Ook internationaal onderhouden we contacten en wisselen we kennis uit. In mei 2019 ontving de burgemeester twaalf Chinese studenten van de Shanghai University of Medicine and Health Sciences. Deze studenten waren in Terneuzen voor een uitwisselingsprogramma met Scalda. In juni 2019 ontvingen wij samen met Scalda en ZorgSaam een Chinese delegatie uit het Minhangdistrict in het stadhuis. Uitwisseling van studenten heeft in 2020 niet plaatsgevonden. 29

3.10.2 Citymarketing De Stichting Citymarketing Terneuzen brengt jaarlijks verslag uit van alle activiteiten die zij realiseert. De stadsmanager onderhoudt de contacten met de ondernemers in de binnenstad van Terneuzen. Samen met de gemeente werkt de stichting aan een doorontwikkeling van citymarketing, passsend bij de nieuw op te richten Zeeuwse Marketing Organisatie (ZMO) en vernieuwde toeristische informatie na het stopzetten van de VVV Zeeland. 3.10.3 Promotie bedrijventerreinen In oktober 2020 plaatsten we twee nieuwe verkoopborden op bedrijventerrein Terneuzen-Zuid.

3.10.4 Promotie en acquisitie op gemeentelijk niveau

Ondernemersportaal website gemeente Terneuzen Op de gemeentelijke website is een online portaal voor ondernemers gerealiseerd: www.terneuzen.nl/Ondernemers. Hier kunnen ondernemers terecht voor allerlei nuttige informatie.

30

Sociale media Ook in 2019 en 2020 gebruiken we verschillende social media kanalen: Facebook, LinkedIn en Twitter. We hebben flink ingezet op het gebruik van LinkedIn. Daardoor hebben we er in één jaar meer dan duizend volgers bij gekregen! Via social media delen we nieuws over economische ontwikkelingen in de Kanaalzone.

3.10.5 Promotie en acquisitie op regionaal niveau Samen met de gemeenten Hulst en Sluis hebben we in 2019 meegedaan aan de Startersdag. Daarnaast hebben we in 2019 samen op Contacta gestaan, de jaarlijkse B2B-beurs (een beurs van bedrijven voor bedrijven) in Goes. We hadden een gezamenlijke stand op het Zeeuws-Vlaams Paviljoen. Door de coronapandemie kon Contacta in 2020 niet fysiek doorgaan. Het Zeeuws-Vlaamse portal voor ondernemers, www.ondernemeninzvl.nl, is een samenwerking van de drie Zeeuws-Vlaamse gemeenten. Sinds april 2019 is het ZeeuwsVlaamse portal nog gebruiksvriendelijker door de koppeling met Ondernemersplein.nl.

31

3.11 Deelnemingen 3.11.1 North Sea Port In 2018 fuseerden Havenbedrijf Gent en Zeeland Seaports tot North Sea Port. Op 1 juli 2019 is de Gemeenschappelijke Regeling Zeeland Seaports opgeheven. De gemeente Terneuzen is nu voor 8,33 procent rechtstreeks aandeelhouder van North Sea Port. De aandeelhouders worden via de aandeelhouderscommissies op de hoogte gehouden van de laatste ontwikkelingen van het havenbedrijf. In 2020 is een aandeelhoudersstrategie voor North Sea Port opgesteld, de vaststelling is voorzien voor begin 2021. De coronacrisis zal ook haar effect hebben op de haven. Hoe groot de gevolgen zijn, hangt af van de duur van de crisis. Dit wordt door North Sea Port continu gemonitord. Wethouder Begijn is in juni 2020 toegetreden tot het toezichthoudend orgaan (TZO) van North Sea Port. 3.11.2 PZEM Het werkgebied van PZEM N.V. is aanmerkelijk kleiner dan vroeger. Dit komt door een verplichte splitsing en verkoop van bedrijfsonderdelen. Resteren het waterbedrijf Evides (50% aandelen), EPZ (kerncentrale Borsele, 70% aandelen), Sloecentrale (50% aandelen) en het gereorganiseerde Wholesalebedrijf (100% aandelen). De gemeente Terneuzen is voor 7,35% aandeelhouder in PZEM N.V. Eind 2017 is een nieuwe aandeelhoudersstrategie vastgesteld. In deze strategie staat dat aandeelhouders van PZEM streven naar participatie in activiteiten met een beperkt risicoprofiel.

Er staat ook in dat commerciële energieproductie- en leveringsactiviteiten niet bij publieke aandeelhouders passen. In 2019 en 2020 is onderzocht of aandelen Evides (op termijn) rechtstreeks onder de aandeelhouders van PZEM gebracht kunnen worden. Dit onderzoek is onderdeel geworden van het compensatiepakket Marinierskazerne en wordt samen met het Rijk verder uitgevoerd.

32

4. Waar staan we nu? 4.1 Economische situatie Nederland De economische ontwikkelingen hangen in grote mate samen met de ontwikkeling van de pandemie. Vanwege de grote onzekerheid hieromtrent zijn de economische ramingen met meer onzekerheid omgeven dan gebruikelijk. De Nederlandse economie en huizenmarkt doen het beter dan eerder verwacht. De tweede coronagolf zorgt weliswaar voor een nieuwe dip, maar deze is beduidend minder diep dan tijdens de eerste golf. Ook in vergelijking met de rest van de eurozone doet onze economie het relatief goed. Wel zijn er grote verschillen tussen sectoren, voor wat betreft de impact van de coronacrisis en mate en tempo van het herstel daarvan. Onze economie zal in 2020 met 4,2 procent krimpen om in 2021 en in 2022 met 2,4 procent te groeien. Ook de huizenprijzen blijven deze jaren stijgen, zij het iets minder hard dan in 2020. (10 december 2020, Economisch kwartaalbericht Rabobank). Ook het CPB voorspelt dat de economie in 2021 herstelt mits het coronavirus onder controle is. “In de basisraming, die ervan uitgaat dat Nederland en andere Europese landen het coronavirus in de eerste helft van volgend jaar onder controle hebben, groeit de economie in 2021 met bijna 3%, na een krimp van ruim 4% in 2020. De werkloosheid loopt op tot boven de 6% in 2021.

Vooral jongeren, werknemers met een flexibel arbeidscontract en zzp’ers worden geraakt.” Dit blijkt uit de novemberraming die het Centraal Planbureau (CPB) op 26 november 2020 heeft gepubliceerd.

4.2 PrestatiePrestatie-indicatoren In het beleidsplan Economie 2012-2015 hebben we prestatie-indicatoren opgenomen. Aan de hand van deze indicatoren kunnen we zien waar we staan als gemeente. Deze prestatieindicatoren zijn hieronder weergegeven.

33

NB De cijfers zijn bedoeld om een tendens waar te nemen. Om een bepaalde trend te kunnen signaleren, zijn de opgenomen cijfers per indicator telkens ontleend aan dezelfde bron. Hierbij is gekozen voor een bron die ook de komende jaren vergelijkbare cijfers kan leveren. De prestatie-indicatoren geven enkel een indicatie. De mogelijkheden om invloed uit te oefenen op deze indicatoren zijn zeer beperkt. Dit komt omdat de indicatoren worden beïnvloed door veel verschillende en complexe factoren en actoren. De rol van de gemeente in het geheel en haar invloed op de indicatoren zijn beperkt. Alle acties van de afgelopen periode zijn uitgevoerd met de intentie om de economische situatie te verbeteren en waar mogelijk de indicatoren positief te beïnvloeden.

5. Hoe gaan we nu verder? 5.1 Actieprogramma Actieprogramma Economie en Toerisme 2021 2021 De acties die we de komende periode (2021) willen uitvoeren, hebben we opgenomen in tabel 1. Deze tabel staat de volgende pagina’s. Veel van deze acties zijn al eerder ontwikkeld en al vaker uitgevoerd. De acties komen voort uit de gestelde doelen en sluiten aan bij het coalitieakkoord.

34

Tabel 1 : Actieprogramma Economie en Toerisme 2021 Sector Sector overstijgend

Bedrijventerreinen

Omschrijving project Gebiedsontwikkeling Kanaalsprong Strategische visie, uitvoeringsprogramma en toetsingskader binnenstad Terneuzen Bedrijventerreinenprogramma Zeeuws-Vlaanderen Herstructureringsopgave voor (droge) bedrijventerreinen Uitgifte (droge) bedrijventerreinen

Keurmerk veilig ondernemen bedrijventerreinen (KVO-B)

Landschapsuitvoeringsplan (groen voor rood)

Acties Uitvoering Actieprogramma Kanaalsprong Opstellen strategische visie, uitvoeringsprogramma en toetsingskader binnenstad Terneuzen Vaststellen geactualiseerd regionaal bedrijventerreinenprogramma Faciliteren herstructurering/transformaties op bedrijventerreinen

Termijn

Partners

2021

Gemeente/stakeholders

2021

Gemeente/stakeholders/externe partij

2021

Gemeenten Zeeuws-Vlaanderen/Provincie

2021 Gemeente, Provincie, ondernemers(vereniging)

Handelspoort-Zuid Terneuzen-Zuid

2021 2021

Gemeente

Uitvoering plan van aanpak voor bedrijventerrein Handelspoort /Haarmanweg/Maintenance Value Park 2020-2022

2021/2022

Gemeente/politie/VRZ/ondernemersvereniging TZW/bedrijven

Uitvoering Landschapsuitvoeringsplan 2011-2023

2021-2023

Gemeente/SLZ/ZMf/Natuur&Zo

Industrie

Biopark Terneuzen

Continueren participatie in Biopark Terneuzen

2021

NSP/gemeente/Provincie/bedrijven

Landbouw en visserij

Glastuinbouw

Werkgroep glastuinbouw Zeeland

2021

Gemeenten/ondernemers/glastuinbouw NL/provincie/

2021

Gemeente/ZLTO

2021

Gemeente/Provincie/Lokale Actie Groep (LAG)/ lokale organisaties

2021/2022

Gemeente/Bizzy/CMT/stakeholders

Zeeuwse Land- en Tuinbouw Organisatie (ZLTO)

Europese subsidie voor plattelandsontwikkeling

Detailhandel

Jaarlijks overleg met de ZLTO. Bezoeken jaar- en bestuursvergaderingen. Initiëren en coördineren van POP3/LEADER subsidieaanvragen voor projecten in de gemeente Terneuzen

Notitie Verknopen en verkopen

Uitvoeren notitie Verknopen en verkopen

Heroriëntatie op de winkelstructuur in het

Compacter maken kernwinkelgebied Terneuzen

2021

Gemeente

35

stadscentrum van Terneuzen Z4 Binnensteden - retailagenda

Leegstands- en acquisitieoverleg

Vitalisering en leefbaarheid kernen Bedrijveninvesteringszone Bizzy Stad Terneuzen (BIZ)

Overleg met provincie en Z4 gemeenten en bepalen en uitvoeren gezamenlijke acties Overleg met ondernemers en vastgoedeigenaren stadscentrum Terneuzen en centrum Axel; leegstand bedrijfspanden monitoren, ontwikkelingen volgen en op in spelen, inclusief tijdelijke invulling etalages leegstaande panden - diverse acties om de beleving van het kernwinkelgebied stadscentrum voor de bezoeker te vergroten; - diverse acties kernen.

2021

Provincie/Z4 gemeenten

2021

Gemeente/ondernemers/vastgoedeigenaren/ makelaars

2021

Gemeente

Uitvoeren BIZ-verordening 2021-2025

2021

Gemeente/Stichting Bizzy

Ondersteunen ambulante handel

Deelname in Marktcommissie Terneuzen, overleg met CVAH en marktkooplui, uitvoeren Marktverordening en –reglement.

2021

Gemeente/ambulante handelaren/CVAH

Verordening subsidieregeling verbetering kwaliteit winkelgebieden gemeente Terneuzen 2020

Uitvoering subsidieverordening

2021

Gemeente

Horeca

Faciliteren horecaondernemers

Jaarlijks overleg met de KHN en hoteleigenaren

2021

Gemeente/KHN/ondernemers (hotels)

Stimuleren ondernemerschap

Profileren bedrijfscontactfunctionarissen

2021

Gemeente

Verdere digitalisering van de dienstverlening aan ondernemers KVO winkelgebied Terneuzen Centrum (3 CCV sterren) KVO winkelgebieden Axel en Sas van Gent (1 CCV ster)

Continu profilering bedrijfscontactfunctionarissen, Bedrijfscontacten/bedrijfsbezoeken en uitbouwen relatiebeheer. Producten zoveel als mogelijk digitaal aanbieden. Website ondernemeninterneuzen.nl en ondernemeninzvl.nl (i.s.m. Ondernemersplein.nl) onderhouden. Inhoudelijke ondersteuning bij KVO-W traject voor 4de CCV ster Financiële en inhoudelijke ondersteuning bij KVO-periode

2021

2021/2022 2021-2024

Gemeenten Zeeuws-Vlaanderen

Gemeente/Politie/VRZ/Bizzy Stad/CMT/CCV Gemeente/Politie/VRZ/Axclusief/OKZ/CCV

36

KVO winkelgebied Zuidpolder Regionale startersavond Zomerondernemer Zeeland Initiëren nieuwe initiatieven ondernemersverenigingen Dag van de Ondernemer

Arbeidsmarkt en Onderwijs

Samenwerking partijen intensiveren

Infrastructuur

Onderzoek naar 5G en glasvezel mogelijkheden in buitengebied en kernen

2020/2024 Uitvoeren acties voor een schoon, heel en veilig winkelcentrum Deelname regionale starteravond Samenwerking 3 O’s stimuleren : deelname aan Zomerondernemer Subsidieregeling voor initiatieven ter bevordering van de economische positie en het leef-, woon- en verblijfsklimaat in de kern Deelname aan dag van de Ondernemer en organisatie van activiteit Uitwisseling arbeidsmarktontwikkelingen tussen gemeenten en UWV/WSP. Gezamenlijk deelname aan beurzen/bijeenkomsten Onderzoek naar mogelijkheden en samenwerkingskansen

2021 2021 2021

Gemeente/Politie/VRZ/ondernemers Zuidpolder Gemeente Terneuzen (ism Hulst en Sluis)/ZB/brancheorganisaties/bedrijven Gemeente/studenten/Stichting the new entrepreneur/Rabobank/Provincie

2021

Gemeente/ondernemersverenigingen/stichtingen

2021

Gemeente/ondernemers

2021

Gemeenten Terneuzen, Hulst en Sluis/ WSP/UWV

2021

EIZ/Provincie/gemeenten

2021

Gemeente

2021

Gemeente, Recron, NKC, VeKaBo, SVR, bewonersvertegenwoordigingen

2021

Gemeente

2021

Gemeente

2021

Gemeente

2021

Gemeente/EIZ

2021-2022

Gemeente/CMT/ondernemers

Toerisme en Leisure Inzetten op recreatieve vaarroutes Inzetten op kleinschalige verblijfsrecreatie (B&B, campererven) Toeristische informatievoorziening in Terneuzen Verbeteren toeristische informatievoorziening Toeristische promotie en marketing Promotie en Acquisitie

Gezamenlijke acquisitie met partijen Uitvoeren Citymarketing

Stimuleren en ondersteunen van recreatievaart en cruisevaart Camperbeleid implementeren

Door de opheffing van de VVV per 1 januari 2021 ontwikkelen van een nieuwe structuur en samenwerking voor de toeristische informatievoorziening, promotie en marketing Zoeken naar verbetering huidige toeristische informatievoorziening Diverse activiteiten om de gemeente Terneuzen te promoten bij de bezoeker van de gemeente, zoals ommetje Terneuzen Continuering inzet EIZ voor promotie/acquisitie en projecten Uitvoeren Citymarketingplan door Stichting Citymarketing Terneuzen

37

Inzet stadsmanager Terneuzen

Subsidie stadsmanager maakt deel uit van subsidie aan SCMT

2021

Gemeente/CMT

Promotie bedrijventerreinen en Kanaalzone

Uitvoeren promotie bedrijventerreinen en Kanaalzone

2021

Gemeente

Promotie stadscentrum Terneuzen

Uitvoeren diverse acties t.b.v. promotie stadscentrum Terneuzen Up-to-date houden ondernemersportaal terneuzen.nl/Ondernemers; sociale media Facebook en LinkedIn; deelnemen aan beurzen en netwerkbijeenkomsten; mailings en publicaties; Stimulering B2B bijeenkomsten Gericht bezoeken beurzen. Gezamenlijke promotie en acquisitie van de regio via Onbegrensd Zeeuws Vlaanderen;

2021

Gemeente

Promotie en acquisitie gemeente Terneuzen

Promotie en acquisitie op regionaal niveau

Sector overstijgend

Deelnemingen

Deelname Contacta beurs; Digitaal Zeeuws-Vlaams Ondernemersportaal ondernemeninzvl.nl promoten Aandeelhouder North Sea Port; PZEM; EIZ.

2021

2021

2021

2021 2021

Gemeente

Gemeenten Zeeuws-Vlaanderen/Onbegrensd Zeeuws-Vlaanderen Gemeenten Zeeuws-Vlaanderen Gemeenten Zeeuws-Vlaanderen Gemeente Terneuzen

Legenda bij tabel SLZ= Stichting Landschapsbeheer Zeeland ZSP = Zeeland Seaports EIZ = Economisch Impuls Zeeland OKZ = Stichting ondernemers Kanaalzone Zuid DNWS = De Nieuwe WinkelStraat KWA = Kernwinkelapparaat KHN = Koninklijke Horeca Nederland CMT = Citymarketing Terneuzen KVO = Keurmerk Veilig Ondernemen CVAH = Centrale vereniging Ambulante Handel Bizzy = Ondernemersvereniging Bizzy Stad Terneuzen Axclusief = Ondernemersvereniging Axclusief (Axel) CCV = Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid ZB = Zeeland Business VRZ= Veiligheidsregio Zeeland NSP= North Sea Port

38