Bijlage III - Programmabegroting VRF 2022

Programmabegroting 2022 Veiligheidsregio Fryslân

Voorwoord 2022 ligt nog ver weg, en tegelijkertijd kunnen we niet wachten tot het zover is. Redelijkerwijs mogen we ervan uitgaan dat onze maatschappij dan niet zo op slot zit als nu het geval is. Dat we weer kunnen genieten van die activiteiten die ons leven glans geven, zoals het bezoeken van familie en vrienden, naar een restaurant, festival of theater gaan of naar het buitenland op vakantie gaan. De coronacrisis heeft ons geleerd dat er geen garanties voor de toekomst te geven zijn, en toch zorgt 2022 voor een hoopvol licht aan het einde van de tunnel. In deze begroting kijken we vooruit naar welke resultaten Veiligheidsregio Fryslân wil gaan realiseren om ook dan een belangrijke bijdrage te leveren aan een veilig en gezond Fryslân. En ondanks dat we hopen dat 2022 weer een relatief normaal jaar wordt, kunnen we niet om de coronacrisis heen. Op dit moment vraagt het bestrijden van het coronavirus veel aandacht van Veiligheidsregio Fryslân, en de GGD Fryslân in het bijzonder. De focus is daarbij gericht op de actualiteit, met beperkte ruimte voor nieuwe ontwikkelingen en langetermijndenken. En de organisatieonderdelen die niet direct een rol hebben in het bestrijden van het coronavirus, zoals Brandweer Fryslân, worden door de landelijke maatregelen beperkt in hun ontwikkelruimte. Dit bemoeilijkt het maken van een inschatting waar we volgend jaar staan.

Toch merken we dat er meer ruimte kijkt om iets verder vooruit te kijken. Weliswaar blijft onduidelijk wanneer de coronacrisis achter de rug is, maar het aanvalsplan om de crisis te bestrijden is wel duidelijk, en steeds beter planbaar. Daardoor lukt het ook om de activiteiten die we doen in het kader van het coronavirus beter te scheiden van onze reguliere activiteiten. En dit helpt om verder vooruit te kijken dan de waan van de dag. Dus waar het bij het opstellen van de kaderbrief nog ondoenlijk was om een doorkijkje naar 2022 te maken, is dat in deze begroting wel gelukt. Met veel aandacht voor al die andere belangrijke taken die Veiligheidsregio Fryslân uitvoert om een bijdrage te leveren aan een veilig en gezond Fryslân. De Friese Preventie Aanpak, het realiseren van een informatieknooppunt voor de crisisorganisatie, de Omgevingswet: het is een kleine greep uit de onderwerpen die ons gaan helpen de bijdrage aan een veilig en gezond Fryslân zo groot mogelijk te laten zijn. En ja, juist in deze tijd beseffen we ons goed dat het anders kan verlopen dan we nu denken. Wie weet wordt er toch nog een nieuw hoofdstuk aan de coronacrisis toegevoegd. Of wellicht hebben we te maken met een nu nog totaal onbekende nieuwe crisis.

Hoe de vlag er in 2022 ook bijhangt, u kunt in alle situaties erop rekenen dat Veiligheidsregio Fryslân zijn steentje bijdraagt aan een veilig en gezond Fryslân.

Hartelijke groet, Het Dagelijks Bestuur

2

De begroting 2022 is op 8 juli 2021 vastgesteld door het algemeen bestuur. Voorzitter

Secretaris

De heer Mr S. van Haersma Buma

De heer W.K. Kleinhuis

3

Inhoudsopgave 1. Algemeen ...................................................................................................... 5 1.1 Meerjarig financieel kader .............................................................................. 5

2. Programmaplan Gezondheid ............................................................. 6 2.1 Algemeen ....................................................................................................... 6 2.2 Doel van het programma ............................................................................... 7 2.3 De pijlers en speerpunten van GGD Fryslân ................................................. 8 2.4 Resultaten in 2022 .......................................................................................... 9 2.5 Investeringen in 2022 .................................................................................... 9 Interview .............................................................................................................. 10

3. Programmaplan Crisisbeheersing ................................................ 13 3.1 Doel van het programma .............................................................................. 13 3.2 Speerpunten Crisisbeheersing ..................................................................... 13 3.3 Resultaten in 2022 ........................................................................................ 15 3.4 Investeringen in 2022 ................................................................................... 16 Interview ............................................................................................................. 17

4. Programmaplan Brandweer ............................................................. 19 4.1 Doel van het programma .............................................................................. 19 4.2 Speerpunten Brandweer Fryslân .................................................................. 19 4.3 Resultaten in 2022 ........................................................................................ 20 4.4 Investeringen in 2022 ................................................................................... 22 Interview ............................................................................................................. 23

5. Programmaplan Organisatie ........................................................... 26

5.1 Doel van het programma .............................................................................. 26 5.2 Speerpunten Organisatie ............................................................................. 26 5.3 Resultaten in 2022 ........................................................................................ 27 5.4 Investeringen in 2022 ................................................................................... 29 5.5 Financiën en kengetallen Veiligheidsregio Fryslân ....................................... 29 Interview .............................................................................................................. 30

6. Algemene dekkingsmiddelen ......................................................... 33 7. Paragrafen .................................................................................................. 34

7.1 Financiering .................................................................................................. 34 7.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................. 35 7.3 Bedrijfsvoering ............................................................................................. 38 7.4 Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................... 38

8. Financiële begroting ............................................................................ 40 8.1 Overzicht van baten en lasten ...................................................................... 40 8.2 Financiële positie .......................................................................................... 43

Bijlage 1: Bijdrage per gemeente 2022-2025 .......................................................... 46 Bijlage 2: Investeringskredieten 2022 ...................................................................... 51

1. Algemeen 1.1 Meerjarig financieel kader Het Algemeen Bestuur stelde op 11 maart 2021 het meerjarig financieel kader vast. In deze kaderbrief worden zowel de reguliere indexatie, de beleidsmatige ontwikkelingen als de overige autonome ontwikkelingen meegenomen. Beleidsmatige ontwikkelingen In 2020 besloot het Algemeen Bestuur tot een structurele investering in de bedrijfsvoering. Voor een toekomstbestendige bedrijfsvoering werd € 1,3 miljoen geaccordeerd in de begroting van 2021 (besluit 1 juli 2020) waarbij tevens werd afgesproken om de benodigde € 1,2 miljoen via separate beleidsvoorstellen gericht op verbetering van informatiemanagement aan het bestuur voor te leggen. In de kaderbrief werden deze beleidsvoorstellen aangekondigd. Het Algemeen Bestuur besloot op 11 maart 2021 – gehoord hebbende de bestuurscommissies – om vier beleidsvoorstellen aanvullend op de kaderbrief op te nemen in de conceptbegroting 2022. Deze beleidsvoorstellen op het vlak van informatiemanagement en de beleidsmatige ontwikkelingen uit de kaderbrief zijn meegenomen bij het betreffende programma. Autonome ontwikkelingen Conform artikel 5a van de financiële verordening zijn de budgetten voor materiële en loonkosten geïndexeerd:

• Indexering materiële kosten De indexering voor materiële kosten is gebaseerd op de consumentenprijsindex (CPI) over de maand november, ruim een jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar. De CPI over november 2020, die de basis vormt voor de indexering materiële kosten voor deze kaderbrief, is 0,8%. Conform de septembercirculaire van het gemeentefonds is voor de jaren 2023 ev. uitgegaan van een indexering voor materiële kosten van 1,6% per jaar.

• Indexering loonkosten / ABP Voor de indexering van de loonkosten is uitgegaan van de macro-economische verkenning van het CPB. In de septembercirculaire van het gemeentefonds zijn deze cijfers vermeld.

Effecten op 2021 Van de bovengenoemde punten hebben enkele (deels) ook effect op het jaar 2021. Deze effecten worden verwerkt in een eerste begrotingswijziging 2021 die separaat zal worden voorgelegd.

5

2. Programmaplan Gezondheid 2.1. Algemeen In de ‘Kaderbrief 2022-2025’ zijn de volgende inhoudelijke ontwikkelingen en bijstellingen binnen het programma Gezondheid geschetst: • Rijksvaccinatieprogramma Voor de meningokokken ACWY-vaccinatie 14-jarigen geldt dat deze vanaf 1 januari 2021 wettelijk gezien onder de Wet publieke gezondheid valt en dit betekent dat de financiering van deze vaccinatie via het gemeentefonds gaat lopen. De omvang van de middelen die aan het gemeentefonds worden toegevoegd is nog niet bekend. Bij de decentralisatie van het RVP (met ingang van 2019) heeft de bestuurscommissie gezondheid besloten om de middelen die aan het gemeentefonds worden toegevoegd beschikbaar te stellen aan de GGD (taakgerichte bekostiging). De VRF zal de gemeen ten via de bestuurscommissie gezondheid informeren over de middelen die worden toegevoegd aan het gemeentefonds voor de meningokokken ACWY-vaccinatie. • Prenataal huisbezoek Voor een gezonde ontwikkeling van het kind is het cruciaal dat een kind een goede start kan maken in de eerste 1000 dagen. Zorgwekkende omstandigheden voor kinderen kunnen al tijdens de zwangerschap optreden. Daarom is het belangrijk dat met name kwetsbare zwangere vrouwen en gezinnen passende ondersteuning krijgen.

Gelet hierop is per 1 januari 2022 in de Wet publieke gezondheid de verplichting opgenomen om een prenataal huisbezoek aan kwetsbare zwangeren en gezinnen aan te laten bieden door de JGZ. De financiële middelen voor het prenataal huisbezoek worden opgenomen in het gemeentefonds. Naar verwachting bevat de meicirculaire 2021 van het gemeentefonds concrete informatie over de omvang van de middelen die worden toegevoegd. Voorstel is om deze middelen over te dragen naar de GGD, zoals dat ook met de middelen voor het RVP wordt gedaan. • Ontwikkelingen Zorg & Veiligheid: Crisis beoordelingslocatie (CBL) en Rapid Responder (RR) naar GGD De Rapid Responder en de Crisis Beoordelingslocatie (CBL) zijn momenteel belegd binnen het programma voor de sluitende aanpak rond personen met verward gedrag, dat is ondergebracht bij Sociaal Domein Fryslân (SDF). Dit programma zit in de afrondende fase, waardoor voor alle geslaagde pilots een bestendige borging moet worden gerealiseerd. Bovenstaande zaken passen goed binnen onze portefeuille Zorg & Veiligheid. Een voorstel waarmee deze zaken naar de GGD worden overgedragen is momenteel in ontwikkeling. • Noord-Nederlandse samenwerking van forensisch deskundigen De GGD’en van Drenthe, Groningen en Friesland verzorgen op dit moment alle drie apart de forensische zorg in hun eigen regio.

Op onderdelen wordt al samengewerkt en werkprocessen zijn gedeeltelijk op elkaar afgestemd. De drie GGD’en zien een aantal belangrijke redenen om de onderlinge samenwerking op het terrein van de Forensische Geneeskunde (FG) verder te versterken: Het vergroten van de kwaliteit en het verkleinen van de kwetsbaarheid van de huidige (afzonderlijke) organisaties; zoals het realiseren van voldoende bezetting en capaciteit en contracteren van FG door politie voor de politieregio Noord- Nederland. In 2021 wordt deze samenwerking verder ontwikkeld. Bij het opstellen van de kaderbrief waren de financiële effecten van deze ontwikkelingen niet in te schatten en zijn deze als ‘pm’-post opgevoerd. Tot op heden is er geen nadere informatie bekend geworden. De financiële effecten zijn derhalve nog steeds niet in te schatten. Zodra de financiële gevolgen bekend zijn zullen deze worden voorgelegd aan de bestuurscommissie Gezondheid en vervolgens worden verwerkt in een begrotingswijziging 2022.

6

Programmabegroting 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

Verder heeft de Bestuurscommissie Gezondheid in haar vergadering van 11 februari 2021 ingestemd met de volgende investeringsvoorstellen: • Zoeken en vinden (contentintegratie) Contentintegratie beschrijft het proces van het samenbrengen en toegankelijk maken van alle relevante (vak)informatie via één zoeksysteem. Informatie kan worden ontsloten via 1 zoekingang, via bijvoorbeeld intranet (intern) en waar mogelijk ook in een (toekomstige) KCS-module (extern). • Slimmer werken door digitale transformatie Digitale technologie biedt ons veel mogelijkheden. Het verandert hoe we samenwerken, communiceren en kennisdelen. Een flexibele en schaalbare maar doelgerichte informatievoorziening is van een nog groter belang geworden sinds de Covid-19 crisis. De incidentele en structurele financiële effecten van deze investeringsvoorstellen zijn conform het besluit verwerkt in de begroting 2022.

2.2. Doel van het programma De hoofdambitie van het meerjarenbeleidsplan 2019-2022: we gaan de komende vier jaren gezondheidswinst boeken. GGD Fryslân wil het aantal ongezonde levensjaren voor iedereen terugbrengen. Extra aandacht gaat daarbij uit naar de doelgroep met een lage sociaaleconomische status, omdat het aantal ongezonde levensjaren voor deze groep veel groter is. Onze missie is:

‘Iedereen verdient een veilig en gezond leven. Wij dragen daaraan bij!’ Om onze missie waar te maken, richten we ons in het programma Gezondheid op factoren die de gezondheid en vitaliteit van mensen beïnvloeden. Denk aan de sociaaleconomische situatie van mensen of culturele, fysieke en sociale factoren in de omgeving van mensen. Maar ook het gedrag en de vaardigheden van mensen zelf hebben invloed op hun eigen gezondheid (positieve gezondheid, Huber 2011). We dragen als netwerkorganisatie samen met onze partners bij aan bovenstaande hoofdambitie zoals vastgesteld in het meerjarenbeleidsplan. Om onze hoofdambitie te ondersteunen, zijn daarin ook de volgende ondersteunende ambities geformuleerd voor 2019-2022: • Gezondheid krijgt in alle omgevingsvisies een prominente plek. • De kinderopvang in Friesland voldoet aan de gestelde normen voor kwaliteit en veiligheid. Het aantal zogenaamde ‘groene’ profielen (dat wil zeggen door de inspectie als voldoende beoordeeld) is toegenomen met 10%. • De huidige vaccinatiegraad (95% voor RVP en 52% voor HVP) blijft op peil. • We dragen bij aan de vermindering van de druk op de specialistische hulp en zorg. • We voorkomen antibioticaresistentie en bestrijden het als het zich aandient. • Er valt niemand tussen wal en schip!

7

Programmabegroting 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

2.3. Pijlers en speerpunten van GGD Fryslân In de begroting zijn de vier pijlers van GGD Fryslân terug te vinden.

8

Programmabegroting 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

2.4. Resultaten in 2022 Het Algemeen Bestuur nam een besluit over een nieuw format voor de programmabegroting (begroting 2.0). Naar aanleiding hiervan heeft de bestuurscommissie Gezondheid op 15 november 2018 indicatoren per jaar vastgesteld die horen bij het meerjarenbeleidsplan 2019-2022. Om de relatie tussen de pijlers en de thema’s van het meerjarenbeleidsplan te verduidelijken, staat per indicator ook het thema benoemd. De indicatoren voor 2022 vindt u hieronder. Indicator

Bron

Onderwerp

Thema

Interne informatie teams b&a

Gids aanpak

Lokale leefwereld

Aantal gemeenten waarbij de GGD (een deel Interne van) de uitvoering van ouderengezondheidszorg informatie op zich neemt teams b&a

Ouderengezondheidszorg

Lokale leefwereld

Vaccinatiegraad

RIVM

Infectieziekten

Gezonde leefomgeving

Aantal opschalingen naar GROP

Interne registratie GROP functionaris

GROP

Zorg en veiligheid

Aantal PSH processen

Interne registratie coördinator PSH

GROP

Zorg en veiligheid

Aantal suïcides

CBS

Suïcides

Zorg en veiligheid

Pijler 2 - Uitvoerende taken gezondheidsbescherming Aantal gemeenten waarbij de GGD (een deel van) de uitvoering van de GIDS aanpak op zich neemt

Pijler 3 - Bewaken van de publieke gezondheid bij rampen en crises

Pijler 4 - Toezicht houden Percentage groene profielen kinderopvang

Interne registratie THZ

Gezonde leefomgeving

2.5. Investeringen in 2022 Programma Gezondheid

Lasten

Baten

Saldo

Pijler 1

14.869.288

50.937

14.818.351

Pijler 2

9.481.056

3.005.635

6.475.421

Pijler 3

1.606.066

979.955

626.111

Pijler 4

1.702.993

1.702.993

-

21.366.084

-21.366.084

Bijdrage programma Gezondheid Reservemutaties Gezondheid Totaal programma Gezondheid

102.000

655.799

-553.799

27.761.403

27.761.403

9

‘Samen sterk voor de gezondheid en het welzijn van alle Friezen'

Initiatiefnemers: GGD Fryslân en samen met alle Friese gemeenten Aanleiding: Het Nationaal Preventieakkoord van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Met steun van: diverse organisaties Start: september 2020

Anneke Meijer

De plek waar je wieg staat kan de kwaliteit van de rest van je leven bepalen. Een wankele positie in de samenleving kan je zelfs jaren van je leven kosten. De Friese Preventieaanpak (FPA) wil hier stevig op inzetten. Anneke Meijer werkt als programmamanager aan een beweging waarin overheden en diverse organisaties samenwerken, zodat iedere inwoner in Fryslân gelijke kansen heeft op een gezond leven in de breedste zin van het woord. FPA is een Friese samenwerking die zich sterk maakt voor alle fasen van het leven. Voor pasgeborenen en jongeren, maar ook hun ouders, opa’s en oma’s. Samen in één beweging Er gebeurt al veel in de wijken, in de Friese gemeenten, bij zorgverzekeraars, GGD Fryslân en onderzoeksinstituten in Noord-Nederland. De FPA brengt hen samen in één beweging. GGD Fryslân, samen met een afvaardiging van een aantal Friese gemeenten, nam in 2019 het initiatief naar aanleiding van het Nationaal Preventieakkoord. De FPA heeft inmiddels de steun van heel wat organisaties, stichtingen, verenigingen, onderzoeksinstituten en alle 18 Friese gemeenten. Deze organisaties willen graag bijdragen aan een goede gezondheid en welzijn voor alle inwoners van Fryslân.

Programmabegroting 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

Interview 11 juni 2020 was een mooi moment voor programmamanager Anneke Meijer en communicatieadviseur Hanneke Bergsma. Alle 18 gemeenten stemden in met de visie en het startdocument van de Friese Preventieaanpak. Daarmee lag er een basis voor een beweging die de kansen van alle inwoners in Fryslân op een gezond leven groter maakt. Anneke Meijer is een netwerker en werkt ruim 25 jaar voor de GGD. Zij werkte onder andere aan de eerste implementatie van de Gezonde School in Fryslân. Een programma waarmee scholen, ouders en leerlingen aandacht besteden aan een gezonde en veilige schooltijd. Zij heeft ook een bijdrage geleverd aan het opzetten van het Prostitutiespreekuur in Leeuwarden. Tijdens dit spreekuur kunnen prostituees medische, psychische en sociale steun krijgen. Deskundigen en vertrouwenspersonen van Fier, GGD Fryslân en het Leger des Heils werken hier samen. Anneke weet als geen ander hoe belangrijk het is om beleid goed door te vertalen en met de juiste mensen samen te werken. Hoe kwam de Friese Preventieaanpak tot stand? Anneke: “Het Nationaal Preventieakkoord richt zich op roken, overgewicht en overmatig alcoholgebruik. In Fryslân hadden we al drie goedlopende provinciale programma's op deze thema's. Via de FPA willen we inzetten op het versterken en verder optimaliseren hiervan. We willen een hoger doel nastreven.

Namelijk gelijke kansen op welzijn en een goede gezondheid voor iedereen in Fryslân. We willen daarbij breed inzetten op preventie: van ‘voorkomen dat’ tot ‘voorkomen van erger’.” De FPA richt zich op alle fasen van het leven en houdt rekening met allerlei achterliggende factoren die van invloed zijn. Inmiddels is de beweging - waarin alle Friese gemeenten, GGD Fryslân en diverse organisaties samenwerken - een feit. Werkgeversorganisatie VNO-NCW MKB Noord, De Friesland, HANNN (Healthy Ageing Network Northern Netherlands), Sport Fryslân, Onderzoeksinstituut Aletta Fryslân en vele andere kennisinstellingen en organisaties; de samenwerking met vele partners krijgt steeds meer vorm. Anneke: “Er ging vorig jaar geen enkele deur dicht. De tijd voor deze Friese Preventieaanpak is blijkbaar rijp.”

‘Gelijke kansen op welzijn en een goede gezondheid. We zetten daarbij breed in op preventie'

Wat heeft de FPA afgelopen maanden bereikt? “We bundelen (online) evenementen en losse gezondheids- en leefstijlnieuwsbrieven van onder andere diverse programma's en interventies. Nu hebben we één overzichtelijk middel met een groot bereik. Dat geldt ook voor kennisdeling via online events.” De programmamanager vertelt hoe onderzoeksresultaten en -vragen over preventie niet verloren gaan door weten, delen en doen wat werkt. “GGD-epidemioloog Marijke Teeuw begeleidt studenten die onderzoek doen binnen de Friese Preventieaanpak. Zij werken bijvoorbeeld binnen de GGD binnen verschillende afdelingen en projecten. Die resultaten komen nu via de FPA terecht bij de achterban van onze beweging. Onderzoeksvragen van gemeenten bereiken sneller de juiste onderzoekers. Ook de opgedane kennis door de studenten kan verder binnen de FPA opgepakt worden. Bovendien is de samenwerking slimmer. Anneke: “In de gezondheidsnota’s vertalen de beleidsadviseurs van gemeenten de FPA-speerpunten door naar een lokale aanpak. We brengen gemeenten en partners bij elkaar en vragen de subsidie gezamenlijk aan.”

11

Programmabegroting 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

Vele programma's zoals Nuchter over Gewicht, Nuchtere Fries, Rookvrije Generatie Fryslân, Kansrijke Start, Nu Niet Zwanger, Gezonde School, Jong Leren Eten, Gezonde Leefomgeving, Bloeizone Fryslân en Vitale Regio Fryslân; zij maken allemaal deel uit van de FPA-beweging. “Mensen van verschillende programma's en interventies zeggen tegen elkaar: ‘Dit past bij de FPA. Dit kunnen we daar ook prima onderbrengen en daarin kunnen we ook meer samenwerken.’ Er ontstaat zo een brede netwerksamenwerking op preventie in Fryslân.” Hoe werd jij de kwartiermaker en programmamanager? Vanaf het Nationaal Preventieakkoord tot aan het instemmen van het startdocument van de Friese Preventieaanpak in juni 2020 was Anneke actief en betrokken als kwartiermaker. Daarna startte er een officiële sollicitatieprocedure en mocht Anneke met deze uitdaging in de functie van programmamanager aan de slag. Wanneer zit jouw werk erop? “Officieel ben ik nog drieënhalf jaar programmamanager. Als dat slaagt, ben ik misschien overbodig. We startten 2021 met inrichten van de organisatiestructuur binnen de FPA. We zorgen voor een goede vertegenwoordiging van gemeenten, Friese organisaties en houden we verbinding met de lokale aanpak en inwoners. In 2020 startten we met samenbrengen van partners. In 2021 willen we deze samenwerking bestendigen en meer vorm en inhoud gaan geven. 2022 is meer het jaar van uitvoeren.

We blijven de projecten en initiatieven bundelen en versterken. We zien ook thema's of levensfasen waar nog nieuwe kansen liggen. Zoals voor volwassenen en ouderen. Hiervoor zetten we mogelijk nieuwe projecten op. Het is mooi om te zien hoeveel mensen zich sterk maken voor gelijke kansen op een prettig en gezond leven voor iedereen in Fryslân.”

12

3. Programmaplan Crisisbeheersing 3.1. Doel van het programma Veiligheid is geen exclusieve taak van de veiligheidsregio. Alleen samen met burgers en organisaties kunnen we Fryslân veiliger maken. In november 2018 stelde het bestuur het beleidsplan Veiligheid vast voor de periode 2019-2022. Gedurende deze beleidsperiode zoeken we actief de samenwerking met hen en anderen in onze netwerksamenleving. Door slim inzetten van data en technologie willen we de veiligheid in Fryslân vergroten. Bovendien zijn we nieuwsgierig en ons er steeds van bewust wat er in onze omgeving gebeurt. Zo kunnen we goed inspelen op de veranderende wereld om ons heen. We hebben drie ambities voor de komende beleidsperiode benoemd. Deze hebben zowel Crisisbeheersing als Brandweer uitgewerkt naar speerpunten. De drie gezamenlijke ambities zijn: • • •

De netwerksamenleving centraal Wij participeren in de netwerksamenleving en faciliteren haar bij het werken aan veiligheid. Slimme inzet van data en technologie Wij zetten informatie, data en technologie in om de stap te maken van reageren naar voorspellen. Zo vergroten wij de veiligheid in Fryslân. Nieuwsgierig en omgevingsbewust Wij weten wat er speelt, zijn weerbaar en wendbaar. Zo kunnen we onder veranderende condities aan veiligheid werken.

3.2. Speerpunten Crisisbeheersing Op basis van het Beleidsplan 2019-2022 heeft de afdeling Crisisbeheersing vijf speerpunten geformuleerd. 1. Risico’s in beeld We spelen adequaat in op bestaande en nieuwe risico’s. Op grond van de Wet veiligheidsregio’s maken we onder andere plannen. Zo brengen we met het regionaal risicoprofiel bijvoorbeeld risico’s in beeld. We zetten in op: risicocommunicatie, bevorderen van redzaamheid en verhogen van veiligheidsbewustzijn. 2. (Netwerk)samenwerking Stakeholders en samenwerkingspartners kennen ons als een netwerkorganisatie die de verbindende schakel is in een groeiend aantal netwerken. In deze netwerken maken we met al onze partners afspraken over hoe te handelen voor, tijdens en na crises. 3. Crisisorganisatie 24/7 Onze crisisorganisatie staat er 24/7. Dit kan gaan om situaties waarbij de pieper gaat (GRIP-opschaling), maar we komen ook geregeld in actie zonder dat er sprake is van een GRIP-opschaling. De crisisorganisatie bestaat uit 300 crisisfunctionarissen. Een groot deel werkt in het dagelijks leven bij één van de Friese gemeenten. Het zijn professionals die klaar staan om in actie te komen bij een crisis of ramp. Wij zorgen ervoor dat iedere crisisfunctionaris goed is voorbereid. Ook de Friese inwoners spelen een rol tijdens een ramp of crisis.

We proberen de veerkracht van onze inwoners zoveel mogelijk te benutten en hebben aandacht voor de groep mensen die minder zelfredzaam is, zoals ouderen.

13

Programmabegroting 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

4. Advisering Samen met de brandweer en politie geven we gemeenten een gezondheids- en veiligheidsadvies voor evenementen. We leveren een bijdrage aan veiligheidsbewustzijn, verbinding en informatiedeling met betrekking tot evenementenveiligheid. We geven zorginstellingen advies en steun bij de voorbereiding op rampen en crises. Het uitgangspunt hierbij is, dat de zorginstellingen zelf verantwoordelijk zijn voor de continuïteit van de zorg en de voorbereiding hierop. 5. Evalueren Elke opschaling van de crisisorganisatie en de vakbekwaamheidsactiviteit evalueren wij met de betrokkenen. We brengen verbeterpunten in kaart en stellen actiepunten op. Wij willen leren van de evaluaties om continu te verbeteren. Ook vragen wij inwoners van Fryslân hoe zij een crisis hebben beleefd. Op deze manier werken we met (netwerk) partners, crisisfunctionarissen en inwoners continu aan de kwaliteit van de crisisorganisatie in Fryslân.

14

Programmabegroting 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

3.3. Resultaten in 2022 Speerpunt

Activiteit

Resultaat

Risico’s in beeld

Doorontwikkeling tot informatieknooppunt.

Binnen VRF is een informatieknooppunt (IKP Veiligheid en Gezondheid) operationeel. De (crisis)organisatie wordt continu voorzien van actuele risicobeelden.

Risicocommunicatie (over risico’s uit het regionaal risicoprofiel).

Groter veiligheidsbewustzijn van burgers.

Opstellen en actualiseren van planvorming.

Vastgestelde plannen die aansluiten bij de behoeftes van crisisfunctionarissen.

Opstellen en concretiseren van een Hoogwater- en evacuatiestrategie voor de Waddeneilanden en de vaste wal.

Uitwerking van een structurele aanpak die een adequate crisisbeheersing bij overstromingen bevordert.

Organiseren van netwerk- en thematische bijeenkomsten.

Relatiebeheer met bestaande en nieuwe partners.

Maken van samenwerkingsafspraken met bestaande en nieuwe partners.

Partners weten hoe zij moeten handelen voor, tijdens en na een crisis.

Inwoners Fryslân betrekken bij de crisisorganisatie (spontane burgerinitiatieven; onderzoek naar impact van crises op de Fryske Mienskip)

Veerkracht inwoners Fryslân benutten en aandacht voor mensen die minder zelfredzaam zijn.

Werving en selectie en (ver)binden van crisisfunctionarissen.

Borgen van de continuïteit / kernbezetting van de Friese crisisorganisatie.

Aanbieden van een vakbekwaamheidsprogramma aan elke crisis-functionaris.

Crisisfunctionarissen zijn vakbekwaam.

Slim inzetten van data en technologie.

Crisisorganisatie is en blijft toekomstbestendig.

Netwerk Samenwerking

Crisis organisatie

De Friese crisisorganisatie is 24/7 paraat. Crisisorganisatie komt in actie bij GRIPopschaling en in situaties zonder GRIP-opschaling Advisering

Evalueren

Adviseren van gemeenten over evenementen met inachtneming van de nieuwe Omgevingswet; bevorderen van regionale samenwerking en stimuleren uniformiteit in evenementenveiligheid.

Leveren van een bijdrage aan veilige en feestelijke evenementen in Fryslân.

Adviseren en ondersteunen van zorginstellingen bij hun voorbereiding op rampen en crises.

Faciliteren zorginstellingen bij lessons learned n.a.v. de coronacrisis

Evalueren van (GRIP)inzetten en vakbekwaamheidsactiviteiten.

Verbeteren dankzij evaluaties en belevingsonderzoeken.

Uitvoeren van belevingsonderzoeken onder burgers, bedrijven en netwerkpartners. Borgen van actiepunten uit evaluaties in de crisisorganisatie. Consequenties van de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s in beeld brengen voor VRF. 15

Programmabegroting 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

3.4. Investeringen in 2022 Programma Crisisbeheersing

Lasten

Baten

Saldo

4.704.230

203.091

4.501.139

BDUR

2.816.402

-2.816.402

Bijdrage programma Crisis

1.760.140 -1.760.140

Producten Crisisbeheersing

Reservemutaties Crisis Totaal programma Crisis

75.403 4.779.633

4.779.633

75.403 -

16

Programmabegroting 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

Veiligheidsregio Fryslân wil rampen en crisis in de toekomst voor blijven

Risico's in beeld

Pim Wanders

Interview We leven in een wereld waarin honderden hectares bos in vlammen opgaan, ijsberen geen ijs meer hebben om op te wonen en we niet meer genoeg letters in het alfabet hebben om stormen een naam te geven. De wereld verandert. Nieuwe rampen en crises komen eraan. Veiligheidsregio Fryslân wil voorbereid zijn op wat ons te wachten staat. 'Dat is ingewikkeld', zegt Pim Wanders, medewerker afdeling Crisisbeheersing: “We houden ons bezig met iets dat nog niet bestaat.”

17

Programmabegroting 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

Een netwerk om data uit te wisselen Een ramp of crisis in de toekomst een stap voor zijn lukt alleen samen zegt Pim: “De afdeling Crisisbeheersing is een netwerkafdeling en altijd bezig het bestaande netwerk te vergroten en te verbinden. Dat bestaat uit zeer diverse organisaties die stuk voor stuk data verzamelen. Denk maar eens aan overheidsorganisaties, zorginstellingen en cybersecurityorganisaties.” Veiligheidsregio Fryslân wil al deze data bij elkaar brengen en verbanden leggen. “Daardoor hebben wij een continu beeld van wat er in de regio speelt op het gebied van veiligheid en gezondheid. Hierop kunnen wij of onze partners anticiperen.” Data en technologie waarmee we een bosbrand kunnen voorspellen Stel je eens voor dat je een bosbrand kunt voorspellen aan de hand van data. Volgens Pim is dat mogelijk door de inzet van mensen en slimme technologie. “Door de beschikbare data uit ons netwerk kunnen we factoren die de kans op een bosbrand vergroten inzichtelijk maken. Bijvoorbeeld door een landkaart te ontwikkelen waarop we de lucht- en grondtemperatuur aflezen. Stel: we zien dat de grond in een bos erg warm en droog is, de Brandweer brengt ons op de hoogte dat er in dat gebied vaker bosbranden plaatsvinden en we lezen op een ander dashboard dat er veel mensen op de been zijn. Dan gaan bij ons de alarmbellen af.

We informeren ons netwerk, zodat zij maatregelen kunnen nemen om de bosbrand te voorkomen.”

‘In de toekomst voorspellen én voorkomen we een bosbrand’

Experimenteren tijdens de coronacrisis ‘Risico’s in beeld’ is een speerpunt van de afdeling Crisisbeheersing. Volgens Pim een continu proces, zonder een duidelijke kop en staart. “We zijn zelfs al begonnen met experimenteren.” Dat heeft alles te maken met het coronavirus. “Een team van medewerkers van de afdeling crisisbeheersing vormt ons informatieknooppunt. Zij doen niets anders dan informatie verzamelen van onder andere de Friese gemeenten, politie, GGD, ziekenhuizen en sociale media. Daarnaast meten wij sinds kort de maatschappelijke impact van de coronacrisis op de Friese inwoners door samen te werken met het Fries Sociaal Planbureau. Dit alles levert iedere week een actueel beeld op, waarin we verbanden leggen tussen alle data.” Het speerpunt ‘Risico’s in beeld’ is pas geslaagd wanneer iedereen – ook partners – de verbanden begrijpen. Daarom maakt de afdeling deze gegevens inzichtelijk door middel van grafieken, beelden en situatieschetsen. Burgemeesters en de Friese crisisorganisatie kunnen deze heldere informatie gebruiken bij oordeel- en besluitvorming. Dit is nog maar het begin De afdeling Crisisbeheersing brengt de komende jaren door middel van data alle mogelijke risico’s in beeld. Ze analyseren wat er ‘nu’ gebeurt en maken daar een advies in klare taal van. Pim benadrukt nogmaals: “We kunnen een ramp of crisis niet alleen voorspellen met onze eigen data.

Belangrijk is daarom het aanhalen van nieuwe contacten. Denk aan private organisaties, inwoners en andere organisaties die op het eerste oog niets met een crisis te maken hebben. Zodat we data verzamelen, waarvan we nu nog niet weten dat we die straks nodig hebben.”

18

4. Programmaplan Brandweer 4.1. Doel van het programma Onze programmadoelen komen sterk overeen met die van Crisisbeheersing. Dit onderstreept de band tussen deze twee bedrijfskolommen. Brandweer Fryslân heeft samen met Crisisbeheersing een belangrijke taak om samen met burgers en organisaties Fryslân veiliger te maken. In lijn met het Beleidsplan Veiligheid (2019-2022) werken beide kolommen samen aan een netwerksamenleving. Met elkaar willen wij onze gezamenlijke data slim inzetten en verbinden om de veiligheid in Fryslân verder te vergroten. Brandweermensen en Crisisbeheersers zijn nieuwsgierig en zich steeds bewust van gebeurtenissen in hun omgeving. Zo kunnen zij goed inspelen op de veranderende wereld om hen heen.

4.2. Speerpunten Brandweer De volgende speerpunten zijn specifiek voor Brandweer Fryslân en laten zien wat de ambitie voor 2022 is. Samen aantoonbaar paraat In 2022 zijn wij Samen aantoonbaar Paraat en voelen wij ons gezamenlijk verantwoordelijk voor de brandweerzorg in Fryslân. Op basis van een betrouwbaar en actueel beeld van de repressieve slagkracht (mens en materieel) anticiperen wij adequaat op paraatheidsproblemen. Dit vraagt om openheid en de vanzelfsprekendheid om met elkaar gesprekken te voeren over paraatheid en de geleverde operationele prestaties, zoals: de daadwerkelijke bezetting-, uitruk- en opkomsttijden. We rapporteren hierover op basis van vastgestelde normen. Ook bereiden wij ons voor op de paraatheidsvraagstukken van de toekomst, bijvoorbeeld in het vraagstuk over de taakdifferentiatie brandweer. Samen aantoonbaar vakbekwaam In 2022 beschikken wij over een effectief en efficiënt trainingsprogramma dat aansluit op de behoefte van de medewerkers en de risico’s in hun omgeving. Ons PPMO-programma zorgt ervoor dat al het personeel medisch geschikt is voor de taken die ze moeten kunnen uitvoeren. Het brandweerpersoneel heeft inzicht in de eigen mate van vakbekwaamheid en voelt zich daar zelfverantwoordelijk voor. Zowel de medewerker, de ploegleider als het clusterhoofd hebben inzicht in de stand van de vakbekwaamheid.

Er kan mede hierdoor tijdig bijgestuurd worden op afwijkingen. Dankzij een flexibel vakbekwaamheidsprogramma kunnen wij inspelen op nieuwe inzichten en noodzakelijke aanpassingen voor onze repressieve organisatie. Risicobewust en Risicogericht samenwerken In 2022 werken wij Risicobewust en Risicogericht samen en richten wij ons op de risico’s die ertoe doen. Juist hier kunnen wij vanuit onze integrale deskundigheid meerwaarde laten zien. Om deze deskundigheid te kunnen bieden, zijn wij risicobewust. Wij hebben voldoende besef van risico´s in de omgeving. Intern zijn de verschillende disciplines met elkaar verbonden. Om goed risicogericht te kunnen werken hebben wij kennis van incidenten en het verloop van de bestrijding ervan. Maar ook van ons repressieve potentieel. Om repressief op te kunnen treden, hebben brandweermensen kennis van de preventieve voorzieningen, hulpmiddelen en de werking.

19

Programmabegroting 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

4.3. Resultaten 2022 Naast de basistaken incidentbestrijding en de advies- en controletaken vanuit risicobeheersing, zet Brandweer Fryslân in op de volgende resultaten: Speerpunt

Doel

Resultaat 2020

Brandweer breed

Taakdifferentiatie vrijwilligers De taakdifferentiatie tussen brandweervrijwilligers en beroepskrachten wordt na besluit in 2021 van het Veiligheidsberaad en minister JenV gecommuniceerd en geïmplementeerd.

Geïmplementeerde taakdifferentiatie.

Tweede loopbaanbeleid Deze regeling is ontwikkeld als opvolger van het Functioneel Leeftijdsontslag. In 2020 is voor het eerst aanspraak gemaakt op de regeling en voor de komende jaren verwachten we een stijgende lijn.

Het resultaat van 2022 is afhankelijk van het besluit in de bestuurscommissie Veiligheid in 2021.

Informatievoorziening en datakwaliteit We verbeteren de informatievoorziening en kwaliteit van data met het informatieplan VRF 2021 als leidraad.

Afhankelijk van de besluiten van het bestuur t.a.v. het informatieplan VRF 2021, de bijbehorende beleidsvoorstellen en het totale projecten-portfolio, worden in 2022 de adviezen al dan niet (verder) uitgevoerd en geïmplementeerd. De adviezen gaan in ieder geval over slimme pagers, beschikbaarheidssystemen, paraatheidsmonitoring, navigatie en automatisch statussen.

Adequate huisvesting Realisatie brandweerkazerne Oudega en uitvoering bouwagenda.

Eind 2022 is brandweerpost Oudega klaar om repressieve taken zelfstandig uit te voeren. Deze worden uitgevoerd vanuit een tijdelijke (gehuurde) uitruklocatie en met beschikbare reservematerialen. Huisvesting en vervangen van materieel is opgenomen in investeringsplannen voor de jaren na 2022. Afhankelijk van de besluiten in het kader van taakdifferentiatie herzien we in 2021 de bouwagenda. De uitvoering wordt in 2022 verder opgepakt.

Evaluatie dekkingsplan 2.0 In 2021 wordt aan het bestuur een procesvoorstel gedaan t.a.v. de evaluatie van het dekkingsplan 2.0.

In 2022 wordt het verbeterplan n.a.v. de evaluatie van het dekkingsplan 2.0 geïmplementeerd. Dit hangt ook samen met de besluiten in het kader van taakdifferentiatie.

Samen aantoonbaar paraat

20

Programmabegroting 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

Speerpunt

Doel

Resultaat 2020

Samen aantoonbaar vakbekwaam

Groeien naar meetbare vakbekwaamheid

Er zijn instrumenten voor dialoog en gewenste cultuur ontwikkeld en waar mogelijk geïmplementeerd. De inhoud en planning is mede afhankelijk van de uitkomsten van het vraagstuk rondom taakdifferentiatie.

Aanbieden van actuele vakbekwaamheidsinformatie

Er is via een dashboard inzichtelijk wat de gerealiseerde en nog te behalen resultaten zijn van het vakbekwaamheidsprogramma.

3D Virtueel oefenen voor leidinggevend kader

De werkgroepen voor digitaal en virtueel oefenen zijn gerealiseerd en leveren een vaste inbreng in het oefenprogramma.

Lerende organisatie Brandweer Fryslân is een lerende organisatie.

Brandweer Fryslân leert van regionale en landelijke inzetten en inzichten om de Friese brandweerzorg te verbeteren.

Omgevingswet Uitvoering geven aan de Omgevingswet die per 1 januari 2022 in werking gaat.

Extra aandacht voor scholing van medewerkers en het bekend raken met werken onder de Omgevingswet in 2022.

Dienstverlening Risicobeheersing

De in 2022 ingevoerde Omgevingswet in 2022 gaat gepaard met nieuwe producten, werkwijzen en anders samenwerken. Vooraf is onvoldoende in te schatten hoe de wet in de praktijk uitpakt voor Brandweer Fryslân en het bevoegd gezag. We onderzoeken dit in 2022 samen met het bevoegd gezag. Daarna werken we een aangepast dienstverleningsmodel met daarin nieuwe producten uit.

Uitvoering programma Brandveilig leven 2019-2022

Samen met partners geven we uitvoering aan het uitvoeringsprogramma Brandveilig Leven 20192022. Daarnaast wordt in 2022 een nieuw meerjaren uitvoeringsprogramma Brandveilig Leven opgesteld.

Ontwikkeling Informatiebeheer incidentbestrijding

•

Risicobewust en Risicogericht samenwerken

• •

Meer precieze registratie van opkomsttijden door automatisch statussen (voorwaarde is goedkeuring businesscase) Verdere verfijning van de inhoudelijke incidentregistratie in het kader van wettelijke verplichtingen GEO-gebaseerd werken biedt in toenemende mate mogelijkheden om meer inzicht in voorkomen en spreiding van risico’s te krijgen.

Operationele Werkprocessen in koude en warme fase op basis van informatievoorziening kaders en mogelijkheden ingericht. Gebruiken en inzetten van de VRF GEO- voorziening. Bluswatervoorziening

Als vervolg op het project en actieprogramma geven we uitvoering aan goingconcern acties ten aanzien van bluswatervoorziening.

Natuurbrandbeheersing Gebiedsgericht werken op basis van per gebied vastgestelde RIN (Risico Index Natuurbranden).

De relevante natuurgebieden uit de gebiedsgerichte aanpak werken (of zijn in werking getreden) op basis van de geactualiseerde RIN.

Natuurbrandbestrijding Verder uitwerken en borgen van de repressieve aanpak voor natuurbrandbeheersing.

Uitvoering gegeven aan het materieel- en vakbekwaamheidsplan op basis van de onderzoeksresultaten.

21

Programmabegroting 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

4.4. Investeringen in 2022 Programma Brandweer

Lasten

Baten

Eindtotaal

37.334.137

1.093.804

36.240.333

BDUR

4.580.064

-4.580.064

Bijdrage programma Brandweer

31.305.269

-31.305.269

355.000

337.668

38.026.805 38.026.805

-

Producten Brandweer

Reservemutaties Brandweer Totaal programma Brandweer

692.668

22

Brandweer Fryslân en taakdifferentiatie

Over een sterke samenwerking die in strijd is met de wet

Marko Fennema

Waarom taakdifferentiatie bij De Brandweer? In veel organisaties hebben betaalde krachten meer verantwoordelijkheden dan vrijwilligers. Dit onderscheid is een voorbeeld van taakdifferentiatie. Bij de brandweer is dit gestaag verdwenen; de vrijwilligers zijn inmiddels net zo bekwaam en hebben dezelfde verantwoordelijkheden als hun betaalde collega’s. Hoewel het systeem goed werkt, blijkt uit de jurisprudentie dat het in strijd is met de Europese wetten over gelijke behandeling. Daarom moet Nederland de brandweerzorg anders inrichten. Een Denktank heeft in opdracht van de minister van Justitie en Veiligheid een mogelijke oplossing op papier gezet en presenteert de effecten in het voorjaar van 2021. De Brandweer in Friesland verwacht dat beleidswijzigingen + uitvoering in 2022 zijn beslag krijgen.

Interview De manier waarop vrijwillige en betaalde krachten samenwerken is in strijd met de Europese wetten over gelijke behandeling. Beleidsmedewerker Marko Fennema van Brandweer Fryslân legt uit wat de aanleiding is en wat ons mogelijk te wachten staat. De bal ging zeven jaar geleden rollen. Een Belgische brandweervrijwilliger spande een rechtszaak aan tegen zijn gemeente. Hij wilde betaald worden voor wachturen die veel verplichtingen met zich meebrachten. Na advies van het Europese Hof besliste de rechtbank in het voordeel van de vrijwilliger. Dit maakte Nederland erop attent dat de Brandweer formeel Europese wetten over gelijke behandeling overtreedt. Betaalde krachten en vrijwilligers doen hetzelfde werk, maar krijgen verschillende beloningen. Het ministerie van Justitie en Veiligheid gaf een Denktank de opdracht om met een voorstel te komen hoe het systeem aan de wet kan voldoen. Met als belangrijkste punt: behoud de vrijwilligheid. De Denktank maakte een denkrichting en toetste deze bij alle Veiligheidsregio’s. Ook hielden zij een enquête onder al het brandweerpersoneel. De Denktank komt in februari 2021 met een analyse van de mogelijke gevolgen. Marko: “Het beeld wat de Denktank kreeg vanuit alle Veiligheidsregio's is diffuus, dus dat is een ingewikkelde klus.”

'Ons dekkingsplan leunt op het spreiden van de mensen met specialistische kennis'

Ervaart De Friese Brandweer een probleem? Marko Fennema zit ‘wat dubbel’ in de voorbereiding op de nieuwe aanpak-in-wording. “We bereiden ons voor op de oplossing van een probleem dat de Friese brandweermensen niet ervaren. Tijdens een Webinar en via een enquête gaven zij aan: we begrijpen de context, maar lopen er zelf niet tegenaan. Ik verwacht geen rechtszaken van vrijwillige brandweermensen, toch behandelen we hen volgens Europese wetten wel ongelijk.” De huidige samenwerking tussen de vrijwilligers en betaalde krachten is volgens Marko sterk en flexibel. “Ons dekkingsplan leunt op het spreiden van de mensen met specialistische kennis. We geven vrijwilligers ook ruimte om een alarmering aan zich voorbij te laten gaan. We piepen altijd meer dan genoeg mensen op.” Hoe wil de Denktank de rechtsongelijkheid veranderen? Marko: “Niemand wil af van de vrijwilligers en de samenwerking met beroepskrachten. De Denktank kijkt daarom hoe je een verschil kunt maken in verantwoordelijkheden. Zoals geen opkomstplicht als de pieper gaat en minder opleidingsverplichtingen voor een specialisatie. Een deel van de vrijwilligers parttime in dienst nemen is ook een optie.”

Programmabegroting 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

Wat betekent dit in de praktijk voor Brandweer Fryslân? Marko somt een aantal aandachtspunten op die Veiligheidsregio Fryslân de Denktank heeft meegegeven: “Op een aantal posten zijn er vrijwilligers met meer dan één specialisme. Zoals het meten van gevaarlijke stoffen in de lucht of bestrijden van complexe natuurbranden. Volgens de huidige landelijke denkrichting ‘mag’ een vrijwilliger nog maar één specialisatie hebben. Een beroeps moet zich klaarstomen voor drie. Dat kan betekenen dat je een beroepskracht gericht moet opleiden voor twee specialisaties waar in de praktijk misschien wel geen behoefte aan is. Ook hebben we de Denktank gewezen op gevolgen voor de autonome Waddeneilanden, die vanwege hun geografische ligging veel specialisaties zelfstandig moeten uitvoeren. Als dat niet meer kan, moeten ze vrijwilligers in dienst nemen of een beroep doen op collega’s aan de vaste wel. Dat laatste is niet reëel als je snel moet handelen.” Hoe staan vrijwilligers tegenover een carrière als beroeps? Marko: “Een aantal staat ervoor open, veel vrijwilligers willen dit niet. Zij zeggen: ‘We hebben al een baan.’ Ook is nog niet duidelijk hoe zo’n parttime dienstverband er uit gaat zien en wat de rechten en plichten zijn.” Heeft Europa een punt? Marko: “In veel Europese wetten beschermen we gelijke behandeling van iedereen. En dat is een groot goed.

Als een man en vrouw beiden directeur zijn en de man verdient meer, dan is dat een heel concrete rechtsongelijkheid: verwacht je hetzelfde van mensen, dan moet je hen hetzelfde belonen. Bij de brandweer is de rechtsongelijkheid minder concreet en voelbaar, maar de juridische context dwingt ons tot omturnen. Hoe we dat precies gaan doen, moet blijken uit de Denktank-uitkomsten.”

25

5. Programmaplan Organisatie Kaderbrief De kaderbrief benoemt voor het programma organisatie geen nieuw beleid. Wel zijn de stand van zaken van eerder gestarte ontwikkelingen geschetst. Daarbij valt op dat de coronacrisis op alle terreinen voor vertraging zorgt. Tegelijkertijd verwachten we in 2022 wel vruchten te plukken van de ingezette processen.

5.1. Doel van het programma In het programma Organisatie zijn taken gebundeld die voor de gehele Veiligheidsregio Fryslân georganiseerd worden. Denk aan ondersteuning bij bestuurlijke taken en ondersteunende producten en diensten. De doelen voor dit programma zijn een combinatie van specifieke ondersteuningsdoelen en doelen die op alle programma’s van toepassing zijn.

5.2. Speerpunten Oganisatie Het beleidsplan Organisatie loopt tot en met het jaar 2022. In dit beleidsplan is een drietal hoofdthema’s benoemd met doelen voor dit programma. Bij iedere begroting formuleren we de doelen voor dat specifieke jaar, tussentijds geven we via de bestuursrapportage de voortgang hiervan weer, waarna we in het jaarverslag verantwoorden wat het uiteindelijke resultaat is geweest. Normaliter kijken we in de begroting alleen maar vooruit. Nu we in een coronacrisis zitten, ontkomen we er niet aan om ook bij de huidige situatie stil te staan. 2020 en 2021 hebben een heel andere inzet van de ondersteunende diensten gevraagd dan normaal. Communicatie, Facilitair Bedrijf, Informatiemanagement, P&O: alle onderdelen zijn nadrukkelijk ingezet om de bestrijding van het coronavirus te ondersteunen. Met de opbouw van teststraten en vaccinatielocaties. Met het werven van veel bemonsteraars en medewerkers voor het bron- en contactonderzoek. Met het huisvesten van deze mensen en het faciliteren van ICT-middelen. Met het faciliteren van thuiswerken, zowel fysiek als digitaal. Allerlei inspanningen die in belangrijke mate een bijdrage leveren in de strijd tegen het coronavirus. En tijd en energie die daarmee niet op andere resultaten ingezet is. Juist deze nauwe verwevenheid met het primair proces roept de vraag op waar het programma Organisatie specifiek in voorziet.

Voor de totstandkoming van het nieuwe beleidsplan 2023 – 2027 initiëren we het gesprek om te kijken naar de opzet van de begroting. Tot die tijd blijft het beleidsplan Organisatie van kracht. Deze beschrijft een drietal hoofdthema’s: 1. Digitale dienstverlening: 100% digitale dienstverlening voor de inwoners van Fryslân Ons streven is om al onze dienstverlening te digitaliseren. Zodat inwoners van Fryslân zelf op de voor hen gewenste manier diensten en kennis tot zich kunnen nemen: fysiek of digitaal. Dit houdt ook in dat we aandacht hebben voor mensen die minder digitaal vaardig zijn. Daarvoor zoeken we zo veel mogelijk de verbinding met onze partners, zodat we vanuit een netwerk de dienstverlening kunnen optimaliseren.

26

Programmabegroting 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

2. Duurzaamheid: Groen = Doen We vinden het belangrijk een bijdrage te leveren aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen. Deze gaan over duurzaamheid in de breedste zin van het woord. Wij zijn van mening dat wij daar als overheidsorganisatie een voorbeeldfunctie in hebben. 3. Uitstekend werkgeverschap: we zijn een Great Place to Work Om ons verder te ontwikkelen als werkgever, streven we ernaar dat onze medewerkers ons blijven bestempelen als een zogenoemde Great Place to Work. Dit keurmerk maakt duidelijk op welke onderdelen we kunnen verbeteren. We richten ons op alle aspecten van het werkgeverschap. Bijvoorbeeld hoe de werkomgeving eruitziet. Of hoe we mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kunnen helpen en hoe we onze huidige medewerkers kunnen ondersteunen, wanneer het werk andere competenties vraagt. Bijvoorbeeld door digitalisering en informatisering. Het behalen van het keurmerk is ook een stimulans voor het aantrekken van goed personeel in een krappe arbeidsmarkt. Deze hoofdthema’s bepalen de prioriteit tot en met 2022, wanneer het huidige beleidsplan afloopt. Daarnaast wordt binnen dit programma een groot aantal reguliere taken uitgevoerd, zoals communicatie, financiën, juridische zaken, inkoop en facilitaire zaken. Binnen deze taken benoemen wij twee overige speerpunten. 4.

Een tevreden bestuur We hechten grote waarde aan de tevredenheid van onze ketenpartners. In de andere programma’s zijn voor die specifieke inhoudelijke thema’s indicatoren opgenomen die de tevredenheid van inwoners van Fryslân meten. In dit programma meten we de tevredenheid van u als bestuur. 5. Betaaltermijn Veiligheidsregio Fryslân vindt het maatschappelijk van belang om facturen snel te betalen. De belangrijkste reden is om snelle betaling van facturen te normaliseren, en zo vooral de kleine, lokale ondernemers snel van hun geld te voorzien.

5.3. Resultaten in 2022 1. Digitale dienstverlening De te realiseren resultaten hangen nauw samen met het traject rondom een Toekomstbestendige Bedrijfsvoering. Enerzijds omdat de concretisering van het informatiebeleidsplan door de coronacrisis vertraging heeft opgelopen en pas in 2021 zijn producten oplevert. En anderzijds is binnen Toekomstbestendige Bedrijfsvoering een aantal noodzakelijke beleidsvoorstellen geformuleerd die veelal liggen op het gebied van informatiemanagement. Het concrete resultaat voor 2022 is daarom dat de eerste noodzakelijke beleidsvoorstellen zoals in de overige programma’s beschreven uitgewerkt en in de praktijk gebracht. Een tweede resultaat is de implementatie van de visie op thuiswerken. De coronacrisis heeft ons geleerd dat de thuiswerkplek ook na de crisis een meer vaste plek gaat innemen in de werkomgeving. Dit vraagt om na te denken hoe we dit vorm gaan geven. Deze uitwerking vindt in 2021 plaats, waarna de implementatie in 2022 vorm zal krijgen. Een derde resultaat is dat we in 2022 onze klantcontacten gestroomlijnd willen hebben. Door de coronacrisis is het merk ‘Veiligheidsregio Fryslân’ veel zichtbaarder voor de buitenwereld. Dit brengt ook een communicatiestroom met zich mee: mensen hebben vragen, klachten of bezwaren.

27

Programmabegroting 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

Binnen de merken ‘GGD Fryslân’ en ‘Brandweer Fryslân’ lopen vergelijkbare informatiestromen. Door deze informatiestromen bij elkaar te brengen, zonder afbreuk te doen aan de verschillende merken, is het voor inwoners van Fryslân gemakkelijker contact te leggen met onze organisatie, terwijl er voor de organisatie een kans ligt om de efficiëntie van de ondersteunende diensten verder te verhogen. 2. Duurzaamheid De in het beleidsplan gestelde resultaten op dit gebied staan onder druk. De te behalen resultaten zijn sterk afhankelijk van hoe lang de organisatie zich met de coronacrisis bezighoudt. Tegelijkertijd intensiveren we de samenwerking met Friese overheden, onder andere via het kernteam circulaire inkoop, om gezamenlijk meer circulair aan te besteden. Ondertussen blijven we, waar mogelijk, ons inzetten om gemakkelijke resultaten in de praktijk te brengen, en lastiger te bereiken doelen voor te bereiden. Zo hopen we na de coronacrisis een goede uitgangspositie te hebben om hier in korte tijd meters in te maken. Een voorbeeld is het creëren van een mobiliteitsplan dat ertoe moet leiden dat de reiskilometers die in het kader van onze werkzaamheden worden gemaakt gereduceerd kunnen worden, en daarmee de CO2-uitstoot. 3.

Uitstekend werkgeverschap Het resultaat voor dit speerpunt is eenvoudig: in 2022 willen we dat onze medewerkers ons weer bestempelen als een Great Place to Work. 4. Tevredenheid bestuur Om een veelvoud van vragenlijsten te voorkomen, voeren we eens per vier jaar een kwalitatief onderzoek uit. In 2020 is het laatste onderzoek uitgevoerd. De resultaten worden in 2021 aan het bestuur gepresenteerd, waarna de aanbevelingen worden geïmplementeerd. Afhankelijk hiervan worden de resultaten voor 2022 bepaald. Onlangs is bestuurlijk afgesproken dat bij grote inhoudelijke uitzettingen ook middelen voor de bedrijfsvoering meegenomen worden. Tegelijkertijd handhaven we het oude uitgangspunt om eens in de vier jaar een benchmark uit te voeren naar de hoogte van de ondersteunende diensten, en zo te kijken of deze nog in de pas loopt. In 2022 voeren we deze benchmark opnieuw uit, vier jaar na de laatste in 2018. Daarnaast is in het Algemeen Bestuur de toezegging gedaan dat een project gestart wordt naar de opzet van de begroting. In een eerder traject in 2015, genaamd Begroting 2.0, is, samen met bestuurders, gekeken naar de gewenste informatievoorziening vanuit het bestuur. Ondertussen zijn we zes jaar verder en is het goed om een zelfde traject uit te voeren, en te kijken of de opzet van de begroting nog steeds aansluit bij de informatiebehoefte van het bestuur.

Afhankelijk van de uitkomsten van dit traject worden de definitieve resultaten voor dit onderwerp bepaald. 5. Betaaltermijn De ambitie is om in 2022 80% van de facturen binnen 14 dagen te betalen, met een gemiddelde betaaltermijn van 12 dagen.

28

Programmabegroting 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

5.4. Investeringen in 2022 Programma Organisatie

Lasten

Producten Organisatie

15.073.819

Baten

189.881 14.883.938

Bijdrage programma Organisatie Reservemutaties Organisatie Totaal programma Organisatie

15.063.526 -15.063.526

179.588 15.253.407

Saldo

179.588

15.253.407

5.5. Financiën en kengetallen Veiligheidsregio Fryslân Bijdrage per programma

Formatie per programma

GGD 21.366.084

Organisatie

113

fte

Crisisbeheersing 1.760.140

Brandweer

189

fte

Brandweer 31.997.937

GGD

318

fte

Organisatie 15.063.526

Crisisbeheersing

27

fte

Totaal 70.187.687

Totaal

647

Inkomstenverdeling

Gemeentelijke bijdrage per taakveld 70.187.687

Gezondheid 27.165.542

BDuR 7.396.466

Crisisbeheersing 2.633.825

Overig 8.237.095

Brandweer 40.388.321

Totaal 85.821.248

Totaal

Bijdrage gemeenten

70.187.687

Kostenverdeling Salariskosten 56.506.828 Kapitaalslasten 8.412.143 Huisvestingskosten 4.315.196 Materiële kosten

15.537.422

Totaal 84.771.589 Verdeelsleutel programma organisatie GGD

38,5%

Crisisbeheersing

5,8%

Brandweer

55,7%

29

Programmabegroting 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

Veiligheidsregio Fryslân

Hoe maak je de grote belofte van informatiemanagement waar? Jeroen Westerik en Vanessa Jonker

Interview Data van Brandweer, GGD, Crisisbeheersing en Bedrijfsvoering veilig opslaan, met elkaar verbinden en beschikbaar stellen voor mensen die ze nodig hebben. Het klinkt als een grote belofte. Manager van afdeling Informatiemanagement Jeroen Westerik en projectleider Vanessa Jonker brengen initiatieven samen en verder. Jeroen en Vanessa opereren in een werkelijkheid waar de software en online platformen voor het oprapen liggen. De makers verleiden iedereen met de boodschap: ‘Het is makkelijk, functioneel en goedkoop. Zet ons in!’ Enthousiaste teams gaan ermee aan de slag. Later blijkt dat de software onvoldoende praat met andere systemen. Of er is een risico dat data op servers van bedrijven terecht komt die niet voldoen aan de privacywetten. Jeroen: “Als je als kantoormedewerker bij je werkgever zelf een elektriciteitsdraadje doortrekt, dan kijkt iedereen je raar aan. Maak je op eigen houtje een account aan bij een softwareleverancier? Dan wordt dat heel normaal gevonden." In een ideale wereld bedenkt afdeling Informatiemanagement welke systemen het beste resultaat opleveren en hoe we ze onderling aansluiten.” 30

Programmabegroting 2022 • Veiligheidsregio Fryslân

Waarom hebben we een projectorganisatie nodig om verder te komen? Vanessa: “We schetsen de randvoorwaarden, zoeken de verbinding met alle ‘losse projecttrekkers’ en maken beleid. Zodat de kolommen doelgericht en verantwoord aan het werk kunnen.” Jeroen: “Vorig jaar hebben we de afdeling Informatiemanagement versterkt. Mensen kloppen vaker bij ons aan voor een advies voordat ze iets nieuws aanschaffen. Onze afdeling, maar ook de hele organisatie heeft de projectmatige aanpak nodig om te onderstrepen dat goed managen van alle beschikbare informatie over onze veiligheid en gezondheid belangrijk is. Niet alleen om intern de zaken nog beter op orde te hebben, maar ook om een goede partij te blijven in landelijke en regionale samenwerkingsverbanden.” Het projectteam Informatiemanagement krijgt ook denkkracht en de frisse blik van buiten. Professionals van het bureau TwynstraGudde maken deel uit van het projectteam. In totaal werken 35 mensen van Brandweer, Crisisbeheersing, Bedrijfsvoering en GGD mee. Jeroen: “Veiligheidsregio Fryslân is nu een goede middenmoter, we willen naar de voorhoede.” Wanneer is de projectgroep klaar? Vanessa, die als projectleider het proces van de hele operatie leidt en samenwerkt met TwynstraGudde: “Als er concreet informatiebeleid ligt.” Volgens Vanessa maakt goed portfoliomanagement deel uit van dit beleid.