Bijlage II - Ontwerpbegroting FUMO 2022
Tekst van het document
Ontwerpbegroting 2022
Pagina 2 van 47
Inhoudsopgave 1.
Inleiding ............................................................................................................. 5
1.1
Nieuwe sturings- en financieringssystematiek ................................................... 5
1.2
Het coronavirus .................................................................................................. 6
1.3
Leeswijzer ........................................................................................................... 6
1.4
Opzet en samenvatting begroting 2022 ............................................................. 7
2.
Ontwikkelingen ............................................................................................... 10
2.1
Externe ontwikkelingen .................................................................................... 10
2.2
Doorontwikkeling .............................................................................................. 13
3.
Programma’s................................................................................................... 14
3.1
Programma Vergunningverlening..................................................................... 14
3.2
Programma Toezicht en handhaving ............................................................... 16
3.3
Programma Specialistisch Advies .................................................................... 18
3.4
Programma Bedrijfsvoering (incl. management) .............................................. 20
4.
De financiële begroting 2022......................................................................... 22
4.1
Uitgangspunten ................................................................................................ 22
4.2
Overzicht van baten en lasten .......................................................................... 24
4.3
Financieel meerjarenperspectief ...................................................................... 28
4.4
Geprognosticeerde balans en toelichting ......................................................... 30
5.
Transitiebegroting .......................................................................................... 30
5.1
Uitgangspunten transitiebegroting.................................................................... 30
5.2
Toelichting op transitiebegroting ...................................................................... 31
6.
Paragrafen ....................................................................................................... 32
6.1
Paragraaf bedrijfsvoering ................................................................................. 32
6.2
Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................... 32
6.3
Paragraaf financiering ...................................................................................... 33
Bijlage 1: Bijdragen per deelnemer ..................................................................................... 35 Bijlage 2: Specificatie plusuren per deelnemer ................................................................. 40 Bijlage 3: Specificatie basistaakuren per deelnemer ........................................................ 41 Bijlage 4: Overzicht taakvelden ........................................................................................... 42
Pagina 3 van 47
Bijlage 5: Risicoanalyse 2022 .............................................................................................. 43 Bijlage 6: Geconsolideerde begroting ................................................................................. 45 Bijlage 7: Begrote aantal meldingen bodem en asbest ..................................................... 46 Bijlage 8: Collectieve taken .................................................................................................. 47
Pagina 4 van 47
1. Inleiding Voor u ligt de (ontwerp)begroting van 2022 en de meerjarenbegroting tot en met 2026 van de FUMO. De kaders voor deze begroting volgen uit de kadernota 2022 - 20261. Deze zijn in deze begroting verder financieel vertaald.
1.1 Nieuwe sturings- en financieringssystematiek Een belangrijke verandering ten opzichte van voorgaande jaren is dat deze ontwerpbegroting is opgesteld volgens de nieuwe sturings- en financieringssystematiek. Het algemeen bestuur van de FUMO heeft in haar vergadering van 10 december 2020 daartoe besloten Alle deelnemers zijn nauw bij deze verandering betrokken, zowel ambtelijk als bestuurlijk. Kern van de nieuwe sturings- en financieringssystematiek is dat de kosten voor de deelnemers eerlijk worden verdeeld; elke deelnemer betaalt voor de producten/diensten die worden afgenomen. De nieuwe systematiek leidt niet tot een wijziging van de FUMO-begroting als totaal. Dat de omvang van voorliggende ontwerpbegroting met circa € 500.000 toeneemt ten opzichte van de begroting 20212, is het gevolg van indexering en het gevolg van besluiten door individuele deelnemers om meer taken bij de FUMO onder te brengen. Per individuele deelnemer heeft de nieuwe systematiek wel een direct gevolg. Nu de kosten eerlijker over de deelnemers worden verdeeld, betekent dit voor een aantal deelnemers dat hun financiële bijdrage t.o.v. voorgaande jaren lager dan wel hoger ligt.
Proces en planning De raden van de deelnemende gemeenten, Provinciale Staten en het algemeen bestuur van Wetterskip Fryslân ontvangen de ontwerpbegroting, zodat zij in de gelegenheid zijn hun zienswijzen naar voren te brengen bij het dagelijks bestuur (DB) van de FUMO. Het DB voegt eventuele zienswijzen bij de begroting 2022 voor de definitieve vaststelling door het algemeen bestuur (AB). De leden van het AB van de FUMO stellen de begroting 2022 vast. De planning is als volgt: Vaststelling ontwerpbegroting door DB Toezending ontwerpbegroting voor zienswijze aan gemeenteraden, Provinciale Staten en het algemeen bestuur van Wetterskip Fryslân Toelichting door de FUMO in commissie- of raadsvergaderingen op uitnodiging van de deelnemers Einde zienswijzen termijn (uiterlijke datum) Vaststelling (concept)begroting 2022 door het DB van de FUMO Vaststelling begroting 2022 door het AB van de FUMO Toezending begroting aan het Ministerie van BZK (uiterlijke datum)
4 maart 2021 11 maart 2021 maart t/m mei 2021 12 mei 2021 3 juni 2021 8 juli 2021 15 juli 2021
Begrotingswijziging in najaar 2021 is waarschijnlijk In het voorjaar van 2020 heeft de minister van Milieu en Wonen de inwerkingtreding van de Omgevingswet verplaatst van 1 januari 2021 naar 1 januari 2022. Op dit moment3 is er nog geen
1
Vastgesteld door het algemeen bestuur d.d. 10 december 2020.
2
De wijziging van de begroting 2021 is vastgesteld door het algemeen bestuur op 10 december 2020.
3
4 maart 2021.
Pagina 5 van 47
zekerheid dat de Omgevingswet op 1 januari 2022 in werking zal treden. Het is aannemelijk dat de invoeringsdatum opnieuw wordt uitgesteld. Eens te meer blijkt het nieuwe omgevingsstelsel veelomvattend en complex. De voorbereiding op de Omgevingswet gaat in Fryslân wel door. Voor wat betreft de implementatie binnen de eigen organisatie kan de FUMO dat zelf, maar voor een belangrijk deel kan dat alleen in samenwerking met onze deelnemers binnen De Fryske Aanpak. Bij het opstellen van deze ontwerpbegroting is een deel van de benodigde informatie m.b.t. de implementatie van de Omgevingswet van de deelnemers nog niet beschikbaar. Hierdoor is nog niet duidelijk wat de impact is voor de werkwijze en informatievoorziening van de FUMO. Dit betekent dat de voorliggende (ontwerp)begroting feitelijk nog geen rekening houdt met de nieuwe Omgevingswet. In geval dat de inwerkingtreding van de Omgevingswet niet wordt uitgesteld, zal in het najaar van 2021 een begrotingswijziging worden opgesteld. De verwachting is dat dat tevens tot andere financiële bijdragen voor de deelnemers zal leiden. De gemeenteraden, Provinciale Staten en het algemeen bestuur van Wetterskip Fryslân worden in de gelegenheid gesteld om over de wijziging van begroting hun zienswijzen te geven.
Op deze manier is bij de voorliggende ontwerpbegroting goed zichtbaar wat de invloed is van de nieuwe sturings- en financieringssystematiek en bij de eventuele begrotingswijziging wordt de invloed van de Omgevingswet separaat zichtbaar gemaakt.
1.2 Het coronavirus Sinds maart 2020 zijn in heel Nederland ingrijpende maatregelen van kracht om de verspreiding van het coronavirus in te dammen. Dit alles in het belang van de gezondheid en het beperken van de economische gevolgen. Deze maatregelen werken door naar het hele maatschappelijk leven. De FUMO volgt de landelijke richtlijnen en adviezen. Onduidelijk en onzeker is in welke mate het coronavirus rond blijft gaan en in hoeverre vaccinatie zal bijdragen aan de terugkeer naar “normaal”. Er zijn maatregelen genomen om de werkomstandigheden voor onze medewerkers zo veilig mogelijk te houden. Wij gaan er vanuit dat het coronavirus langere tijd, ook in 2022, ons leven en werken zal beïnvloeden. Daar waar coronamaatregelen van invloed zijn op onze taakuitvoering informeren wij onze deelnemers daarover. In de reguliere verantwoordingsrapportage gaan wij in op gevolgen voor productie en de financiële effecten.
1.3 Leeswijzer In hoofdstuk twee staat een toelichting op de externe ontwikkelingen die afkomen op de FUMO en de doorontwikkeling van de organisatie. Denk hierbij aan Omgevingswet, uitvoering van de brikstaken, externe veiligheid en het VTH-beleid Fryslân. Gelijk aan de vorige begrotingen is in deze begroting ook weer voor ieder van de vier programma’s aangegeven wat we willen bereiken, wat we hiervoor gaan doen en wat het gaat kosten inzichtelijk gemaakt. Dit staat in hoofdstuk 3. Omdat met ingang van 2022 een integraal jaarprogramma voor de FUMO wordt opgesteld, is de diepgang van de inhoud van de primaire programma’s4 in de begroting beknopter. De inhoudelijke uitwerking van wat we gaan doen in 2022 (pijler twee van het sturings- en financieringsmodel) maakt onderdeel uit van het jaarprogramma. Dit omvat de taken waarvoor u de FUMO opdracht heeft gegeven. De financiële begroting 2022 staat in hoofdstuk 4. Ter afsluiting wordt in hoofdstuk 5 ingegaan op de transitiebegroting.
De primaire programma’s zijn: programma Toetsing en vergunningverlening, Programma Toezicht en handhaving en programma Specialistisch advies. 4
Pagina 6 van 47
2022 zal voor de FUMO en haar deelnemers een belangrijk en enerverend jaar zijn. De implementatie van de besluiten van het algemeen bestuur uit 2020 en 2021 zoals de governance, het nieuwe sturings- en financieringsmodel, de herijkte PDC met kengetallen en de uniforme mandaatregeling worden toegepast en geborgd binnen de organisatie. Net als in 2021 werken we gezamenlijk aan de verdere implementatie van het nieuwe Omgevingsstelsel. We voeren onze publieke taak uit met aandacht voor milieu, gezondheid en veiligheid.
1.4 Opzet en samenvatting begroting 2022 Opzet begroting 2022 De begroting 2022 bestaat net als vorig jaar uit een reguliere begroting en een transitiebegroting, die tezamen een geconsolideerde begroting opleveren. De geconsolideerde begroting is opgenomen in bijlage 4. In de reguliere begroting zijn de belangrijkste uitgangspunten: een productiviteitsnorm van 1.360 uur en de uitgangspunten die zijn opgenomen in het nieuwe sturings- en financieringsmodel FUMO. In de transitiebegroting zijn de extra tijdelijke budgetten opgenomen die tot en met 2022 nodig zijn om de basis op orde te krijgen. De informatie over de voortgang zal in de reguliere planning- en control cyclus worden opgenomen. De in de transitiebegroting opgenomen kosten bestaan uit de volgende onderdelen: • Budget voor implementatiekosten en ICT-kosten; • Ontwikkelbudget FUMO 2.0; • Extra kosten voor het in drie jaar tijd op niveau krijgen van de productiviteit; • Tijdelijke bekostiging van de hoge flexibele schil. Doordat in 2018 een voordelig resultaat is gerealiseerd, heeft de opbouw van het weerstandsvermogen in een hoger tempo plaats gevonden dan ten tijde van het opstellen van de transitiebegroting (voorjaar 2018) werd verwacht. De initiële begrote bijdrage aan de opbouw van het weerstandsvermogen is daarom vanaf het jaar 2021 vervallen.
Hiernaast heeft het algemeen bestuur op 2 juli 2020 besloten het overschot van 2019 van € 391.000 in mindering te brengen op de vordering inzake de transitiebegroting. In hoofdstuk 4 wordt de transitiebegroting nader toegelicht.
Samenvatting begrotingscijfers FUMO in hoofdlijnen De FUMO heeft 20 deelnemers: de 18 Friese gemeenten, de provincie Fryslân en Wetterskip Fryslân. Op jaarbasis levert de FUMO 157.660 uren aan deze deelnemers. Deze uren zijn als volgt over taakgebieden verdeeld:
Pagina 7 van 47
Taakgebied
Uren op jaarbasis
Inri chti ng gebonden ba s i s ta ken
66.322
Ni et i nri chti ngs gebonden ba s i s ta ken
24.524
Pl us ta ken provi nci e
31.498
Pl us ta ken gemeente (i ncl Bri ks )
18.754
Overi ge s tructurel e ta ken
16.563
Totaal uren per taakgebied
157.660
Tabel 1: Begrote uren per taakgebied
Op totaalniveau stijgt het aantal uren ten opzichte van 2021 met ca 5.000 uur. Dit wordt enerzijds veroorzaakt doordat in de begroting 2022 wordt uitgegaan van de werkelijke aantallen Bbk-meldingen die worden behandeld door de FUMO. Het algemeen bestuur van de FUMO is in 2020 geïnformeerd dat de inschatte aantallen Bbk-meldingen bij de implementatie van het besluit VTH te laag waren. In 2022 is uitgegaan van de opgedane ervaringscijfers op dit gebied. Anderzijds is als gevolg van de nieuwe financieringssystematiek het aantal uren voor reguleringstaken (denk hierbij aan behandelen van aanvragen om een vergunning en afhandeling van meldingen) hoger dan voorheen. Deze uren zijn in samenspraak met de deelnemers tot stand gekomen en zijn gebaseerd op de werkelijke uren inzet in de afgelopen jaren. Om deze uren te kunnen leveren is een formatie begroot van 151,9 fte. Deze formatie is als volgt over de afdelingen verdeeld.
Afdeling
Begrote FTE per afdeling
Toezicht & Handhaving (TH)
52,4
Toetsing en Vergunningverlening (TV)
35,3
Specialistisch Advies (SPA)
28,1
Bedrijfsvoering (BV)
25,0
Management (MAN)
11,0
Totaal formatie FUMO
151,9
Tabel 2: Begrote fte per afdeling
Pagina 8 van 47
Reguliere begroting Reguliere begroting (Bedragen x € 1000)
Begroting Begroting Verschil 2021 2022
%
Lasten Personeelskosten Overige personeelskosten Kapitaallasten Wagenpark Huisvesting Administratie ICT Overige kosten Onvoorzien Ontwikkelkosten Implementatie omgevingswet Totale lasten
13.449 859 84 163 660 53 416 179 100 50 139 16.151
14.019 880 85 165 671 53 423 182 100 51 75 16.704
570 4,2% 21 2,4% 1 0,6% 3 1,7% 11 1,7% 0 0,0% 7 1,7% 3 1,7% 0 0,0% 1 1,7% -64 -46,0% 552 3,4%
Baten Baten uit extra opdrachten Deelnemersbijdrage Totale baten
757 15.395 16.151
657 16.046 16.704
-99 -13,1% 651 4,2% 552 3,4%
0
0
Saldo baten en lasten
0
Tabel 3: Reguliere begroting 2022
De totale omvang van de begroting 2022 is met € 0.5 mln. gestegen ten opzichte van 2021. Dit is het gevolg van indexeringen en van de stijging in uren die deelnemers bij de FUMO onderbrengen. Er zijn door de deelnemers meer werkzaamheden op het gebied van de reguleringstaken (behandelen aanvragen vergunningen meldingen e.d.) bij de FUMO ondergebracht. Dit resulteert uiteindelijk in een stijging van nog geen 1% van het uurtarief van de FUMO, terwijl de indexeringskosten bijna 3% zijn (conform CBS). In hoofdstuk 3 wordt de reguliere begroting nader toegelicht.
Transitiebegroting Transitiebegroting (Bedragen x € 1000)
Lasten Loonkosten primair proces (productiviteit) Loonkosten primair proces (flexibele schil) Extra onvoorzien Opbouwen weerstandsvermogen Implementatiekosten (oud) Resultaatsbestemming 2019 Totaal lasten exclusief indexering Indexering Totaal lasten inclusief indexering Bedrage oorspronkelijk Bijstelling opbouw weerstandsvermogen Aflossing resultaatsbestemming 2019 Bijgestelde bijdrage
2019
2020
2021
2022
Totaal transitiebegroting
167 226 60 327 647
56 226 60 327 453
1.427 0 1.427
1.122 28 1.150
0 0 60 0 453 -196 318 31 349
0 0 0 0 453 -196 258 32 290
223 452 180 654 2.006 -391 3.124 91 3.215
983
983
983
983
983 -164 -196 624
983 -164 -196 624
3.933 -327 -391 3.215
Tabel 4: Transitiebegroting
Pagina 9 van 47
De kosten van de transitiebegroting worden voorgefinancierd door de FUMO en worden in vier jaar in rekening gebracht bij de deelnemers in de verhouding van de bijdrage aan basis- en plustaken. De omvang van de transitiebegroting bedroeg € 3,9 miljoen. Na het vervallen van de bijdrage aan het weerstandsvermogen in 2021 en na het verwerken van het rekeningresultaat van 2019 is de omvang bijgesteld naar € 3,2 miljoen, waarvan ruim € 2 miljoen bestaat uit al eerder vastgestelde budgetten voor implementatiekosten van met name FUMO 2.0. Een bedrag van € 1,9 miljoen betreft de tijdelijke extra kosten om de basis op orde te krijgen.
Financiële positie De financiële positie van de FUMO is de afgelopen jaren sterk verbeterd. In 2018 is een voordelig resultaat gerealiseerd. Het algemeen bestuur heeft in de vergadering van 4 juli 2019 besloten dit resultaat toe te voegen aan de algemene reserve. Ook over 2019 is een voordelig resultaat behaald. In de vergadering van het algemeen bestuur van 2 juli 2020 is besloten dit resultaat in mindering te brengen op de vordering op de deelnemers inzake de transitiebegroting. Ook is in 2019 en 2020 vanuit de transitiebegroting het weerstandsvermogen verder versterkt. Op basis van een risico-inventarisatie is de benodigde omvang van het weerstandsvermogen bepaald op € 1.308.750. Het werkelijke weerstandsvermogen voldoet aan deze norm.
Besluit begroting en verantwoording In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) zijn de wettelijke eisen vastgelegd voor de opzet en inhoud van de begroting en jaarrekening. Voor gemeenschappelijke regelingen is de vernieuwde BBV van kracht met ingang van de begroting 2018. De ontwerpbegroting 2022 van de FUMO is opgezet conform de voorschriften van de vernieuwde BBV.
2. Ontwikkelingen 2.1 Externe ontwikkelingen Implementatie Omgevingswet De inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2022 is onzeker. Dit kwam al aan de orde in hoofdstuk 1. Steeds duidelijker is geworden dat een goede invoering van het nieuwe stelsel draait om samenwerking tussen overheden in de keten, anders werken en nieuwe afspraken daarover maken. Daar wordt hard aan gewerkt in het kader van De Fryske Aanpak. Daarnaast brengt de Omgevingswet veranderingen met zich mee in bevoegdheden en het takenpakket van deelnemers. Deze veranderingen leiden ook tot wijzigingen/verschuivingen in het takenpakket dat deelnemers bij de FUMO onderbrengen. Voor de deelnemers is relevant hoe de taakverdeling tussen hen en de FUMO wordt. Deze veranderingen werken structureel door in de begrotingen van de FUMO. De FUMO stuurt aan op een gezamenlijk overleg om de wijzigingen die het basistakenpakket onder de Omgevingswet met zich meebrengt zo snel mogelijk in kaart te brengen om hieraan vervolgens vorm en inhoud te geven. Bij de eventuele wijziging van de begroting 2022, naar aanleiding van de Omgevingswet wanneer die in werking treedt per 1 januari 2022, zullen de uitkomsten van het voornoemde overleg worden meegenomen.
Pagina 10 van 47
De begroting is -naast verschuivingen in takenpakket- afhankelijk van de keuzes die bevoegde gezagen nog hebben te maken. Keuzes in onder andere: • de mate waarin bevoegde gezagen de bestuurlijke afwegingsruimte die de Omgevingswet biedt daadwerkelijk gaan gebruiken en doorvoeren in de VTH-uitvoering; • de wijze waarop bevoegde gezagen de Omgevingswet al dan niet inzetten om zaken anders en beter in te richten binnen het fysieke domein; en in • de producten en diensten die bevoegde gezagen vervolgens van FUMO (aanvullend) wenst/ naast het basistakenpakket. Het toegekende budget voor implementatie van de Omgevingswet had betrekking op de periode 2019 - 2021 en was alleen bestemd voor interne voorbereidingen (zie begroting 2019). Nu neigt de richting op verzoek van de deelnemers meer naar een externe aanpak waarbij in samenwerking met deelnemerswordt gewerkt. Daarnaast loopt de implementatie van de Omgevingswet door in 2022. Hiervoor is zoals staat aangegeven in de Kadenota een aanvullend budget nodig van € 75.000 (incidenteel). Deze kosten zijn o.a. voor de projectleider en verdere implementatie nodig. Ondermijning en boa-coördinatie Ondermijning is één van de prioritaire thema’s in de Friese omgevingsanalyse. Uit informatie van de Strategische Milieukamer5 blijkt dat in circa de helft van de zaken die daar worden besproken omgevingsdiensten ketenpartner zijn.
Samenwerking en informatie-uitwisseling tussen politie/OM, landelijke inspectiediensten, gemeenten, provincies, waterschappen en omgevingsdiensten is noodzakelijk. De omgevingsdiensten hebben daartoe sinds enige tijd een vertegenwoordiger in de Landelijke Milieukamer, namelijk de boa-coördinator van de FUMO. De boa-coördinator is voor een periode van drie jaar bij de FUMO ondergebracht (2020 t/m 2022). In het najaar van 2022 wordt de functionele Boa-structuur, waaronder de boa-coördinator, geëvalueerd. De bevindingen uit de evaluatie zullen worden betrokken bij een besluit over de voortzetting van de boa-coördinatie, al dan niet in aangepast vorm. BRIKS-taken en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Voor de gemeente Terschelling en de Provincie Fryslân voert de FUMO BRIKS-taken uit. De gemeente Terschelling heeft in overweging of zij deze taken bij de FUMO blijft afnemen of daarin op andere wijze in wil voorzien. Een beslissing hierover wordt voorjaar 2021 verwacht. In deze ontwerpbegroting gaan wij uit van continuering van de bestaande situatie. Voor andere deelnemers van de FUMO kan dit ook relevant zijn gelet op de impact van de Wet kwaliteitsborging (Wkb) voor het bouwen. Deze wet zal naar verwachting gelijktijdig met de Omgevingswet in werking treden. In de kern gaat het om een privatisering van het bouwtoezicht bij nieuw- en verbouw.
Taken en verantwoordelijkheden op gebied van bouwen (bouwtechniek) verschuiven van de overheid naar bouwers en private kwaliteitsborgers. Daarmee neemt het volume aan BRIKS-taken op termijn bij alle gemeenten af.
5 In de Strategische Milieukamer hebben zitting: het OM (Functioneel parket), de Inspecteurs-generaal van de ILT, NVWA en
de Inspectie SZW, de Nationale Politie en een vertegenwoordiging van de omgevingsdiensten en/of het bestuurlijk bevoegd gezag. De landelijke prioriteiten voor de strafrechtelijke milieuhandhaving en de afstemming van de strafrechtelijke handhaving op de bestuurlijke handhaving worden voorbereid door de strategische milieukamer. Bij deze laatste afstemming gaat het om de voor het straf- en bestuursrecht gemeenschappelijke prioriteiten. De prioriteiten worden vastgesteld op basis van risicoanalyses zoals het nationale dreigingsbeeld en criminaliteitsbeeld milieu en elementen uit regionale handhavingsprogramma’s.
Pagina 11 van 47
Door de deelnemende gemeenten is begin januari 2020 aangegeven dat zij de taken vooreerst zelf willen blijven uitvoeren om de impact van de Wkb te bezien. De FUMO wil met de deelnemers in 2022/2023 de impact van deze wet in beeld brengen en op basis daarvan scenario’s uitwerken hoe wij de rol van de overheid onder deze nieuwe wet kunnen inrichten. Hierbij is het van belang dat deze specifieke kennis op het gebied van bouwen voor de regio behouden blijft en op een passende schaal- en kwaliteitsniveau wordt uitgevoerd. Externe veiligheid Eind 2020 is de IOV-subsidie beëindigd waaruit taken op gebied van externe veiligheid (EV) werden bekostigd. Het Rijk heeft sindsdien het subsidiebedrag toegevoegd aan het gemeentefonds. Voor het jaar 2021 is gekozen om in de FUMO begroting 2 fte op te nemen voor de uitvoering van EV-taken. Dat was een vermindering ten opzichte van de voorgaande jaren. In de ontwerpbegroting 2022 is eveneens 2 fte opgenomen. Vanuit gemeenten en de provincie blijkt de vraag naar EV-advies af te nemen. Zet deze daling door, dan zal op termijn niet meer voldaan kunnen worden aan de kwaliteitseisen die aan het deskundigheidsgebied externe veiligheid worden gesteld. VTH-beleid Fryslân De gemeenten en provincie hebben eind 2020 ingestemd met het VTH-beleid Fryslân voor de basistaken die de FUMO uitvoert.
Daarmee is een belangrijke stap gezet naar een meer uniform beleid als basis voor de uitvoering van VTH-taken. Met ingang van 2022 zal een uitvoeringsprogramma worden opgesteld waarin de doelen uit dit VTH-beleid nader worden uitgewerkt in concrete projecten (bijvoorbeeld continuering van het project ZZS) en activiteiten gericht op het realiseren van de doelen uit het VTH-beleid. De inhoudelijke uitwerking van de dienstverleningsovereenkomsten en het VTH beleid volgt in het jaarprogramma 2022, ook wel uitvoeringsprogramma genoemd. Het uitvoeringsprogramma 2022 is een doorontwikkeling van (de eerste proeve van) het Fryslânbreed Uitvoeringsprogramma (FbUp) 2019, het FbUp 2020 en het uitvoeringsprogramma voor het jaar 2021. Dit jaarlijkse programma fungeert als sturingsinstrument voor de uitvoering. Over de voortgang/realisatie wordt periodiek aan de deelnemers gerapporteerd. Versterking VTH stelsel De FUMO is de omgevingsdienst in Fryslân en maakt deel uit van het landelijke stelsel van 29 omgevingsdiensten. Het huidige stelsel is vanaf 2013 opgebouwd en in 2016 wettelijk vastgelegd. Nu het stelsel enkele jaren van kracht is, wordt beter zichtbaar wat wel en niet werkt. Dit blijkt onder meer uit de evaluatieonderzoeken die periodiek in opdracht van de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat worden uitgevoerd6.
De staatssecretaris constateert in de praktijk dat het stelsel nog niet optimaal functioneert 7. Zij heeft daarop besloten een onafhankelijke adviescommissie in te stellen: de Bestuurlijke Commissie Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) in het milieudomein (commissie Van Aartsen). De hoofdvraag aan de commissie is welke mogelijkheden de commissie ziet om milieuhandhaving, -toezicht en vergunningverlening in Nederland te versterken met als doel het stelsel effectiever en slagvaardiger te maken. Als belangrijk onderdeel van het advies vraagt de staatssecretaris de commissie welke mogelijkheden zij ziet om de onafhankelijkheid en deskundigheid van toezichthouders - waaronder in het bijzonder omgevingsdiensten - te versterken en aan te geven wat
6
Zie: Evaluatie Wet VTH - 2017 en Evaluatie Wet VTH - 2019
7
Zie: Instelling commissie Van Aartsen - 25 juni 2020
Pagina 12 van 47
er voor nodig is om die versterking daadwerkelijk te realiseren. Voorts is de commissie gevraagd om op basis van haar bevindingen over de voorgaande punten een oordeel en advies te geven over de huidige verdeling van rollen, taken en bevoegdheden in het stelsel en aan te geven of dit voldoende mogelijkheden biedt voor het Rijk om vanuit de regierol haar stelselverantwoordelijkheid waar te maken. Het advies van de commissie Van Aartsen wordt in het voorjaar van 2021 verwacht. Dit kan de komende jaren gevolgen hebben, ook in financiële zin. Zodra hierover meer bekend is komen wij hierbij u op terug.
2.2 Doorontwikkeling Blijven ontwikkelen Het meerjarig ontwikkelprogramma FUMO 2.0 wordt (naar verwachting) in 2021 afgerond. In het afgelopen jaar heeft het algemeen bestuur besluiten genomen over bijvoorbeeld de nieuwe sturingsen financieringssystematiek en de governance binnen de FUMO. Voor deze onderwerpen geldt dat het effect daarvan pas zichtbaar wordt na bestuurlijke besluitvorming. In 2021 zijn dan ook diverse vervolgacties en deelprojecten in uitvoering, zodat de beoogde veranderingen ook landen en beklijven binnen de FUMO als geheel (d.w.z. de FUMO als organisatie én de FUMO als gemeenschappelijk samenwerkingsverband). Dit betekent niet dat na 2021 de ontwikkeling van de FUMO stopt. Ook na 2021 zijn uren nodig om de doorontwikkeling van de FUMO mogelijk te maken. In de begroting zijn hiervoor beperkt middelen opgenomen. De focus binnen de FUMO richt zich primair op de realisatie van de uitvoering van taken voor de deelnemers. Deze is geconcretiseerd in de productiviteitsnorm van 1.360 uur per fte. De beschikbare capaciteit vanuit de primaire afdelingen voor ontwikkeling is dan ook beperkt. Jaarlijks kiest het dagelijks bestuur binnen de beschikbare middelen welke projecten uitgevoerd kunnen worden. Het niet uitvoeren van gewenste projecten kan een negatief effect hebben op de realisatie van taken en/of op een efficiënte uitvoering van de taken.
Speerpunten 2022 Voor de doorontwikkeling binnen de FUMO zal in eerste instantie een beroep worden gedaan op de ontwikkelkracht binnen de eigen organisatie. Voor een deel is hiervoor deskundigheid en beperkte capaciteit beschikbaar binnen de afdeling Bedrijfsvoering. Daarnaast, zo leert de ervaring, is voor een goede implementatie de participatie van medewerkers uit de primaire processen nodig. Hun kennis en praktijkervaring is essentieel om tot voor de uitvoeringspraktijk werkbare oplossingen te komen. In 2022 zetten we de implementatie van de routekaart Leef en de Omgevingswet voort. Dit geldt ook voor de verdere verankering van Customer Intimacy. Welke projecten nog meer opgepakt kunnen worden zal moeten blijken uit de voortgang van de projecten die in 2021 zijn opgepakt. Het dagelijks bestuur maakt hierin een keuze aan het begin van 2022 en informeert het algemeen bestuur hierover.
Pagina 13 van 47
3.
Programma’s
In dit hoofdstuk leest u per programma: • wat we willen bereiken; • wat we ervoor doen; • welke indicatoren gelden; en • welke kosten de uitvoering met zich meebrengt. Voorheen volgde de indeling van de programma’s de opbouw van de organisatie. Met ingang van 2021 zijn de afdeling Toetsing en vergunningverlening en de afdeling Specialistisch advies samengevoegd. Voor de overzichtelijkheid behoudt de begroting (en werkprogramma’s, tussentijdse rapportages en jaarrekening) de oorspronkelijke programma-indeling. De programma’s zijn onderverdeeld in: 1. Toetsing en vergunningverlening; 2. Toezicht en handhaving; 3. Specialistisch advies; 4. Bedrijfsvoering. De collectieve taken zijn onderdeel van de uren van de programma’s Toetsen en vergunningverlening, Toezicht en handhaving en Specialistisch advies. In bijlage 8 is dit nader uitgewerkt. De FUMO wil toe naar duidelijk geformuleerde en realistische doelstellingen. Hiervoor zijn kpi’s8 nodig en een uitgangssituatie (het vaststellen van de nulsituatie). In 2022 gaan we daarvoor de basis leggen voor de primaire programma’s 9. De komende jaren zullen we dit verder verbeteren. Het programma ‘Bedrijfsvoering’ wijkt af qua opzet en inhoud van de andere programma’s. In tegenstelling tot de andere drie programma’s komt dit programma namelijk niet terug in het jaarprogramma 2022.
Zoals eerder aangegeven staat in het jaarprogramma voor de primaire programma’s wat we in 2022 gaan doen.
3.1 Programma Vergunningverlening De (nieuw samengevoegde) afdeling Vergunningverlening en Specialistisch advies voert o.a. toetsingswerkzaamheden uit en behandelt vergunningsaanvragen en meldingen op het gebied van milieu. Dit met in acht name van de geldende wet- en regelgeving en met oog voor de ontwikkelingsmogelijkheden van bedrijven binnen die wet- en regelgeving. Zo leveren wij een bijdrage aan een duurzame en gezonde leefomgeving. Wij zijn een schakel in de keten en zoeken hierbij nadrukkelijk de samenwerking op met onze ketenpartners, zoals de Veiligheidsregio Fryslân en Wetterskip Fryslân. Voor Terschelling en de provincie Fryslân verzorgt de FUMO ook de taken op het gebied van bouwen, reclame, inrit, kappen en slopen (BRIKS-taken)
8 Meting vindt op diverse manieren plaats, onder andere door inzet steekproef. 9 De primaire programma’s zijn: programma Toetsing en vergunningverlening, Programma Toezicht en handhaving en
programma Specialistisch advies.
Pagina 14 van 47
Wat willen we bereiken Programma Vergunningen Productie Tijdigheid Kwaliteit
Beoogd resultaat
Doel 2022
95-105% van de werkprogramma’s en aanvullende opdrachten gerealiseerd Verlenen vergunningen (Wabo) binnen de afgesproken termijn FUMO voldoet aan kwaliteitscriteria
95-105%
Productie en financiën Productie Producten in uren
90% 90% 2021
Basistaken - Reguliere uren - Algemene vragen - Uren maatwerk - Uren onvoorzien - Projecten
25.617 835 5.307 1.784 2.000
Plustaken Financiële realisatie
Saldo: -
Lasten Baten o Reguliere bijdrage o Brikstaken o Incidentele opbrengsten
2022
Oude systematiek
1.392 Saldo: -
3.398.240
3.198.240
2.606.260 141.913 189.130
2.890.855 143.043 164.342
Toelichting De uren zijn gebaseerd op de geprognotiseerde aantallen die in afstemming met de opdrachtgevers tot stand zijn gekomen. De belangrijkste producten in dit programma zijn de behandeling van diverse meldingen en het verstrekken van vergunningen. Voor 2022 is de verwachting dat de productie in het programma Vergunningen stabiel is ten opzichte van 2021, met enkele kleine wijzigingen op productniveau10. Wij zorgen voor uniformiteit in de vergunningverlening en handelen naar de vastgestelde kengetallen per product. Is maatwerk nodig dan informeren wij de deelnemer hier zo snel mogelijk over. Hiervoor is het wel noodzakelijk dat in 2021 de ondersteunende systemen op een voldoende niveau zijn gebracht, sprake is van een uniform mandaat en het accountmanagement goed is ingericht.
Formatie De begrote formatie voor het programma Vergunningverlening bedraagt 35,3 fte.
10 De effecten van het nieuwe Omgevingsstelsel die naar verwachting 1 januari 2022 in werking treedt zijn in deze
verwachting niet opgenomen.
Pagina 15 van 47
Taakgebied
T&V
Inri chting gebonden ba s i s ta ken
20,9
Ni et i nri chtings gebonden ba s i s ta ken
1,5
Pl us ta ken provi nci e
5,2
Pl us ta ken gemeente (i ncl Bri ks )
4,5
Overi ge s tructurel e ta ken
3,3
Brikstaken onverdeeld
1,4
Collectieve taken
0,5
Incidentele opdrachten onverdeeld
1,3
Totaal reguliere begroting
35,3
Coördinatoren
0,0
Totaal
35,3
Tabel 5: Begrote formatie programma vergunningverlening
3.2 Programma Toezicht en handhaving De afdeling Toezicht en Handhaving ziet toe op de naleving van de wet- en regelgeving betreffende Milieu, Water (Indirecte lozingen), Bouw, RO, Pmv, Zwemwater (Whvbz), Natuurwetgeving, Sloop en asbest, Vuurwerk, Warmte/koude opslag, (industriële)Grondwateronttrekkingen, Kleine luchtvaart, Ontgrondingen, Besluit Bodemkwaliteit en Bodemsanering. Vanuit dat toezicht geven we adviezen aan de opdrachtgevers over het uitvoeren en initiëren van toezicht & handhaving en het uitvoeren hiervan. Hierbij hebben we als doel het naleefgedrag te bevorderen teneinde het realiseren van een duurzame en gezonde leefomgeving. Preventief toezicht op (bedrijfsmatige) activiteiten is hier een onderdeel van. We handelen hierbij transparant, eenduidig en oplossingsgericht.
Wat willen we bereiken De insteek voor ons werk is eenvoudig: we willen uitvoeren wat we hebben afgesproken! Dat betekent dat we normconform gedrag willen realiseren door te werken met risicoanalyses en toezichtplannen voor individuele activiteiten of branches overeenkomstig het uitvoeringsprogramma voor de basistaken dat is opgesteld op basis van het VTH-beleid Fryslân. Dit houdt ook in dat meldingen en klachten adequaat worden afgehandeld, de piketregeling wordt onderhouden en de landelijke handhavingsstrategie (overeenkomstig het VTH-beleid Fryslân) wordt aangehouden bij bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhavingszaken. We zijn transparant en eenduidig in de uitvoering van onze taken en de borging daarvan in werkprocessen. Onze insteek is resultaatgericht waarbij ook aandacht is voor de trends, ontwikkelingen en innovaties, zodat we voldoende geëquipeerd zijn om bedrijven te adviseren en/of aan te spreken. Uiteraard werken we samen met onze (keten)partners Programma Toezicht en handhaving Productie Tijdigheid
Beoogd resultaat
Doel 2022
95-105% van de werkprogramma’s en aanvullende opdrachten gerealiseerd - Na controle binnen twee weken advies/brief uit
95-105%
Pagina 16 van 47
95%
Kwaliteit
-
Binnen 2 weken na hersteltermijn wordt hercontrole uitgevoerd11 FUMO voldoet aan kwaliteitscriteria Collegiale toets Uitvoering m.b.v. digitale checklists
Productie en financiën Productie Producten en diensten in uren:
50% 90% 50% 80% 2021
Inrichting gebonden basistaken - Reguliere controles - Hercontroles - Klachten - Informatieverzoeken - Onvoorzien (meer controles dan begroot) - Maatwerk (geen regulier product)
Financiële realisatie
Niet inrichtinggebonden basistaken Handhaving (2de hercontrole + advies) Plustaken Binnen budget
-
Lasten Baten o Reguliere bijdrage o Brikstaken o Incidentele opbrengsten
2022
15.791 5.810 1.579 790 1.878 4.231 20.449 4.080 2.311 Ja Saldo: -
Ja Saldo: -
4.349.838
4.436.962
4.018.796 141.913 189.130
4.129.577 143.043 164.342
Toelichting op de tabellen De belangrijkste producten in dit programma zijn het uitvoeren van niet inrichtinggebonden basistaken en het uitvoeren van reguliere controles bij inrichtingen. Onder niet inrichtinggebonden taken vallen het behandelen van meldingen asbest en bodem alsmede het toezicht hierop. De uren voor de taken op het gebied van asbest en Bbk zijn gebaseerd op de geprognotiseerde aantallen die in afstemming met de opdrachtgevers tot stand zijn gekomen. Het aantal hercontroles is zoals ook staat aangegeven in het sturings- en financieringsmodel FUMO, meer in lijn gebracht met de werkelijkheid. Als gevolg hiervan is het aantal hoger ten opzichte van 2021. Voor 2022 is de verwachting dat de productie (in aantallen) in het programma Toezicht en handhaving zal toenemen ten opzichte van 2021. Dit omdat voor de inrichtinggebonden taken gewerkt gaat worden met brancheplannen en aspectcontroles. Wij zorgen voor uniformiteit in en handelen naar de vastgestelde kengetallen per product. Is maatwerk nodig dan informeren wij de deelnemer hier zo snel mogelijk over. Hiervoor is het wel noodzakelijk dat in 2021 de ondersteunende systemen op een voldoende niveau zijn gebracht, sprake is van een uniform mandaat en het accountmanagement goed is ingericht.
11
Deze KPI geldt alleen voor het uitvoeren van toezicht waarbij de FUMO mandaat heeft de brief te versturen.
Pagina 17 van 47
Formatie De begrote formatie voor de afdeling toezicht en handhaving bedraagt 52,4 fte Taakgebied
T&H
Inri chting gebonden ba s i s ta ken
17,7
Ni et i nri chtings gebonden ba s i s ta ken
13,9
Pl us ta ken provi nci e
13,0
Pl us ta ken gemeente (i ncl Bri ks )
2,8
Overi ge s tructurel e ta ken
5,1
Brikstaken onverdeeld
0,4
Collectieve taken
3,7
Incidentele opdrachten onverdeeld
0,9
Totaal reguliere begroting
52,4
Coördinatoren
0,0
Totaal
52,4
Tabel 6: Begrote formatie TH
3.3 Programma Specialistisch Advies De adviseurs van Specialistisch Advies (SPA) zetten zich met hun advisering in op gebied van geluid, externe veiligheid, bodem en lucht/geur en het leveren van juridische ondersteuning voor de provincie Fryslân, de Friese gemeenten en het Wetterskip Fryslân. Zo leveren ze hun bijdrage aan een schone, gezonde, duurzame en veilige leef- en werkomgeving voor de inwoners van Fryslân. Voor een deel worden onze specialisten intern ingezet om de afdeling Toetsing en Vergunningverlening en afdeling Toezicht en Handhaving specialistische kennis te ondersteunen. Deze uren maken onderdeel uit van het kengetal van de betreffende producten. Het andere deel wordt rechtstreeks ingezet voor advisering en dienstverlening aan provincie en gemeenten (de plustaken). Onze ambitie is dat de opdrachtgevers tevreden zijn over de producten en diensten die wij leveren en dat zij ons steeds beter weten te vinden. Door onze zorgvuldige manier van werken zien onze opdrachtgevers ons meer als partner en zoeken we in onderlinge afstemming naar oplossingen voor actuele knelpunten en opgaven. Door dit gezamenlijk optrekken kunnen we kennis van de lokale situatie optimaal koppelen aan onze specialistische deskundigheid en actuele kennis van de fysieke leefomgeving. Die deskundigheid en kennis zetten wij ook in bij het uitbrengen van tijdige adviezen zowel intern als extern.
Uiteraard zien wij hierbij toe op het op niveau houden van ons specialisme.
Pagina 18 van 47
Wat willen we bereiken Programma specialistisch advies Productie Kwaliteit
Beoogd resultaat
Doel 2022
Minimaal 90% uren is geleverd - % bezwaren en beroepen die ongegrond zijn verklaard, danwel niet ontvankelijk - FUMO voldoet aan kwaliteitscriteria
100% 90%
Productie en financiën Productie Producten in uren zoals: - Advies vergunningen / meldingen - Advies toezicht en handhaving - Overige producten in het kader van vergunningverlening en toezicht Productie
90% 2021
2022 Zijn ondergebracht in de programma’s vergunningen en toezicht en handhaving
Diensten in uren - Externe veiligheid - Register externe veiligheid - EED - Juridisch toezicht - Shared Service - Specialistisch Advies Geluid - Specialistisch Advies Bodem - Specialistisch advies Lucht - Beleidsondersteuning - Overige adviezen/diverse
Financiële realisatie
1.803 174 50 350 156 4.358 123 75 187 515 Saldo: -
-
Lasten Baten o Reguliere bijdrage o Incidentele opbrengsten
Saldo: -
2.523.482
2.670.242
2.145.222 378.260
2.341.559 328.683
Toelichting De belangrijkste diensten binnen het programma specialistisch advies zijn advisering op het gebied van geluid en externe veiligheid. We volgen landelijke ontwikkelingen en vertalen die naar opgaven voor de specialismen binnen Specialistisch Advies. De inwerkingtreding van de Omgevingswet zal bij specialistisch advies zorgen voor een extra te leveren dienst. De FUMO heeft namelijk de expertise op verschillende vakgebieden zoals geluid, bodem en externe veiligheid. In het proces om te komen tot omgevingsvisies en omgevingsplannen die rechtdoen aan de ruimtelijk kwaliteit, gezondheid en veiligheid draagt de FUMO hier een steentje aan bij door in opdracht van de individuele deelnemer over deze onderwerpen (o.a. bruidsschat) inhoudelijk te adviseren.
Pagina 19 van 47
Formatie De begrote formatie voor het programma Specialistisch advies bedraagt 28,1 fte. De formatie is als volgt opgebouwd: Taakgebied
Specialistisch advies
Inri chting gebonden ba s i s ta ken
9,7
Ni et i nri chtings gebonden ba s i s ta ken
3,1
Pl us ta ken provi nci e
5,0
Pl us ta ken gemeente (i ncl Bri ks )
6,5
Overi ge s tructurel e ta ken
3,9
Brikstaken onverdeeld
0,2
Collectieve taken
1,3
Incidentele opdrachten onverdeeld
2,3
Totaal reguliere begroting
28,1
Coördinatoren
0,0
Totaal
28,1
Tabel 8: Begrote formatie SPA
3.4 Programma Bedrijfsvoering (incl. management) De afdeling Bedrijfsvoering verzorgt alle activiteiten die het primair proces van de FUMO zo effectief en efficiënt mogelijk laten verlopen. De ondersteuning van de afdeling heeft betrekking op de volgende domeinen: personeel & organisatie, financiën & control, informatie, automatisering & archief; facilitaire zaken, communicatie, secretariaat & frontoffice en beleidsondersteuning & advies.
Wat willen we bereiken De FUMO is een zichtbare en aantrekkelijke werkgever - We vervolgen de uitvoering van het P&O koersplan - Het opgestelde SPP geeft richting aan de juiste instroom, doorstroom en uitstroom van medewerkers - We gaan onze arbeidsmarktcommunicatie verbeteren - We starten samen met andere omgevingsdiensten een trainee-programma om young professionals aan onze organisatie te binden - Alle leidinggevenden werken volgens een leiderschapsvisie en volgen een MD-programma - We werken met een nieuwe applicatie voor ondersteuning van personele processen Informatie om ons werk goed te kunnen doen is eenvoudig digitaal bereikbaar - We vervolgen het traject om het zaaksysteem Leef beter te laten functioneren, door dataoptimalisatie, optimalisatie van functionaliteit en training van medewerkers. - Voor de opslag van niet-zaakgerichte documenten is een nieuw DSM beschikbaar. - Informatie die voor ons werk nodig is, maar aanwezig is bij deelnemers of ketenpartners is digitaal beschikbaar via een goed werkende portal
Pagina 20 van 47
De FUMO is financieel in control, deelnemers komen niet voor verrassingen te staan - We gaan werken met Business Intelligence voor actuele en betrouwbare stuurinformatie - Concerncontrol is belegd in de organisatie - We voeren kwaliteitsaudits uit om te beoordelen of rollen en werkprocessen goed zijn verankerd en wat we beter kunnen doen De organisatie en haar processen zijn efficiënt ingericht en afgestemd op geldende wet- en regelgeving - De functie van CISO (Chief Information Security Officer) is belegd waardoor informatieveiligheid en privacy nog beter zijn geborgd - Processen zijn Lean en volgens de Omgevingswet ingericht en hebben blijvende aandacht van proces-eigenaren De FUMO heeft een positief imago bij haar deelnemers en komt positief in het nieuws - Accountteams zorgen voor goede relaties met onze deelnemers (Customer Intimacy) en kunnen werken met een CRM - De website zal verder onder handen worden genomen, waarbij de aandacht in 2022 vooral uitgaat naar de content, die moet voldoen aan de Omgevingswet - Een social mediaplan zal worden ontwikkeld, waarbij voortdurend wordt gemonitord en gestuurd op hoe de FUMO in het nieuws en social media naar voren komt
Kosten en Formatie Voor de uitvoering van de taken om te voldoen aan de regelgeving op het gebied van Informatiebeveiliging, moet de FUMO een CISO-functionaris aantrekken. Deze CISO-functionaris heeft een sleutelrol op het gebied van cyberveiligheid. Onderzocht wordt of aan deze taak in gezamenlijkheid met andere overheidsdiensten vorm en inhoud kan worden gegeven. De inschatting van de structurele kosten hiervoor is € 35.000. De begrote formatie voor Bedrijfsvoering bedraagt 23,5 fte, dit is exclusief 1,5 fte flexibele schil. De formatie is als volgt opgebouwd: Aandachtsgebied
FTE
Personeel (P)
3,09
Informatievoorziening (I)
6,89
Organisatie (O)
4,68
Financiën (F)
3,00
Administratieve organisatie (A)
3,35
Communicatie (C.)
1,00
Kwaliteit
1,00
Intake
0,50
Totaal 23,5 Tabel 9: Begrote fte's Bedrijfsvoering per deelgebied
Naast de formatie voor bedrijfsvoering is 11 fte begroot voor de managementstructuur. Deze bestaat uit één secretaris/ directeur, drie afdelingshoofden en zeven teamleiders.
Pagina 21 van 47
Programma Bedrijfsvoering Lasten Baten - Reguliere bijdragen
Saldo
2022 Begroting 6.380.793 6.380.793 -
2021 Begroting 6.340.865 6.340.865 -
Tabel 107: Begrote kosten programma Bedrijfsvoering
4.
De financiële begroting 2022
4.1 Uitgangspunten Indexering Voor de financiële begroting is, conform de kadernota, voor de loon- en prijsindexatie de verwachting van het Centraal Plan Bureau (CPB) gevolgd: Omschrijving Jaar Indexering personeelskosten Periodieken Subtotaal personeelskosten Index materiële kosten Gewogen gemiddelde
Index/jaar 2022 2.2% 1% (3% in ca 30% van de gevallen) 3.2% 1.7% 2.9%
Tabel 11: Begrote indexeringen
De lasten in de begroting bestaan voor ca. 80% uit personeelskosten en voor 20% uit materiële kosten. Het gewogen gemiddelde bedraagt op basis hiervan 2.9%.
Kostennormering In de reguliere begroting is rekening gehouden met de volgende uitgangspunten. • Als productiviteitsnorm wordt uitgegaan van 1.360 uur, een percentage van 72.6% van de totale beschikbare uren per fte (1.872). Dit betreft de ‘declarabele’ uren, oftewel directe uren waarvoor in de begroting dekking is opgenomen. Dit is conform de norm die in de begrotingswijziging 2021 is opgenomen. • Als flexibele schil voor het primair proces wordt 15% aangehouden. Dit betreft de verhouding externe medewerkers ten opzichte van het totaal aantal medewerkers.
Wijze van financieren In de vergadering van het algemeen bestuur van 10 december 2020 is het voorstel voor een nieuw sturings- en financieringsmodel vastgesteld. De begroting van 2022 is op basis van dit nieuwe model opgesteld. De belangrijkste uitgangspunten van dit model zijn:
Pagina 22 van 47
Taakgebied Inrichting gebonden basistaken - regulering
Inrichting gebonden basistaken - Toezicht
Niet-inrichting gebonden basistaken besluit VTH
Externe Veiligheid (plustaken)
BOA-coördinatie
Omgevingswet
Collectieve taken
Plustaken
Omschrijving financieringswijze • In samenspraak met de deelnemers wordt per product uit de PDC een inschatting gemaakt van het aantal te verwachten producten • Het aantal verwachte producten x het kengetal = aantal begrote uren • In samenspraak met de deelnemers worden uren opgenomen voor informatieverstrekking, maatwerk en onvoorzien. • Het totaal aantal uren x het integrale uurtarief = deelnemersbijdrage • Het aantal inrichtingen x kengetal x frequentie = aantal basistaakuren • In samenspraak met de deelnemers worden uren opgenomen voor onvoorzien, maatwerk en indien gewenst een hoger ambitieniveau. • Aantal basistaakuren x integrale uurtarief = deelnemersbijdrage voor inrichtinggebonden basistaken; • Voor meldingen sloop/asbest en Bbk wordt in samenspraak met de deelnemers per product een inschatting gemaakt van het aantal te verwachten ingediende meldingen. Het aantal verwachte producten x het kengetal x het integrale uurtarief = deelnemersbijdrage. • Voor toezicht sloop/asbest en Bbk: het aantal meldingen x kengetal x frequentie = aantal toezichtsuren Bbk en asbest/sloop. Dit maal het integrale uurtarief = deelnemersbijdrage. • Voor handhaving wordt uitgegaan van dezelfde aantallen als in de begroting van 2021.
• Voor de uitvoering van deze taak zijn 2 fte opgenomen in de begroting van 2022; • De uren zijn naar rato van de deelnemersbijdrage voor basistaken verdeeld over alle deelnemers. • Conform besluitvorming in het bestuurlijke VTH-overleg is 700 uur opgenomen in voorliggende begroting; • De uren zijn naar rato van de deelnemersbijdrage voor basistaken verdeeld over de deelnemers en opgenomen onder de collectieve taken. • Het budget dat beschikbaar is gesteld voor de implementatie van de Omgevingswet wordt vertaald naar een bijdrage per deelnemer op basis van de verhouding in de bijdrage van de basistaken. • In voorliggende begroting is 2.150 uur opgenomen voor collectieve taken; • Deze uren zijn naar rato van de deelnemersbijdrage voor basistaken verdeeld over de deelnemers. • De omvang en samenstelling van de plustaken is in samenspraak met de deelnemers tot stand gekomen; • Per plustaak is vervolgens de tariefgroep bepaald. Het aantal uren per type plustaak vermenigvuldigd met het geldende tarief, leidt tot de deelnemersbijdrage voor de plustaken.
Tabel 12: Gehanteerde berekeningswijzen
Pagina 23 van 47
4.2 Overzicht van baten en lasten Het totaal overzicht van de reguliere baten en lasten is hieronder in vergelijking met 2021 weergegeven. Reguliere begroting (Bedragen x € 1000)
Begroting Begroting Verschil 2021 2022
%
Lasten Personeelskosten Overige personeelskosten Kapitaallasten Wagenpark Huisvesting Administratie ICT Overige kosten Onvoorzien Ontwikkelkosten Implementatie omgevingswet Totale lasten
13.449 859 84 163 660 53 416 179 100 50 139 16.151
14.019 880 85 165 671 53 423 182 100 51 75 16.704
570 4,2% 21 2,4% 1 0,6% 3 1,7% 11 1,7% 0 0,0% 7 1,7% 3 1,7% 0 0,0% 1 1,7% -64 -46,0% 552 3,4%
Baten Baten uit extra opdrachten Deelnemersbijdrage Totale baten
757 15.395 16.151
657 16.046 16.704
-99 -13,1% 651 4,2% 552 3,4%
0
0
Saldo baten en lasten
0
Tabel 83: Reguliere begroting
Toelichting op de financiële begroting De totale omvang van de begroting 2022 is met € 0.5 mln. gestegen ten opzichte van 2021. Dit is het gevolg van indexeringen, maar ook van de stijging in uren die deelnemers bij de FUMO onderbrengen. In bijlage I wordt de deelnemersbijdrage en de mutatie hiervan nader gespecificeerd. Hieronder worden de verschillende begrotingsposten toegelicht.
Lasten Personeelskosten Hieronder is een specificatie van de personeelskosten opgenomen. Reguliere begroting (Bedragen x € 1000)
Personeelskosten Personeelskosten primair proces Personeelskosten management Personeelskosten bedrijfsvoering DVO Provincie DVO Leeuwarden Detachering Wetterskip Totaal personeelskosten
Begroting Begroting Verschil 2021 2022 9.528 1.145 2.003 655 90 28 13.449
9.982 1.163 2.063 692 92 28 14.019
454 18 60 37 2 570
Pagina 24 van 47
% 4,8% 1,5% 3,0% 5,6% 1,7% 0,0% 4,2%
Tabel 94: Specificatie personeelskosten
Personeelskosten primair proces De personeelskosten primair proces bestaan uit salariskosten en kosten van inhuur. De kosten stijgen ten opzichte van 2021. De volgende factoren spelen een rol in de totstandkoming van de begrote kosten. • Het aantal fte is ca 3,5 fte gestegen. Dit komt vooral door het naar boven bijstellen van de geraamde uren voor Bbk-meldingen en reguleringstaken op basis van ervaringscijfers. De ureninbreng is met alle deelnemers individueel afgestemd. Bovendien hebben enkele deelnemers ervoor gekozen de uren aantallen te verhogen. • Conform de kadernota is rekening gehouden met 2.2% indexering en 1% voor periodieken. • Autonome ontwikkelingen. Een stijging van het aantal basistaakbedrijven met ongeveer 70 bedrijven. Personeelskosten management en bedrijfsvoering De loonkosten bedrijfsvoering bestaan uit salariskosten en kosten van inhuur. De kosten stijgen als gevolg van indexeringen en het opnemen van een CISO-functionaris, zoals in de Kadernota ook is benoemd. DVO provincie en Leeuwarden en detachering Wetterskip. De kosten van de DVO’s met de provincie Fryslân en gemeente Leeuwarden zijn geïndexeerd. Ook is rekening gehouden met meerkosten in de DVO van de provincie Fryslân op basis van de werkelijke cijfers van 2020. De kosten inzake detachering Wetterskip veranderen naar verwachting niet.
Overige personeelskosten Onder de overige personeelskosten vallen onder meer de kosten voor opleiding en vorming, kosten voor secundaire arbeidsvoorwaarden en reis- en verblijfkosten. Deze kosten zijn grotendeels een afgeleide van de loonsom en in de overige gevallen geïndexeerd ten opzichte van 2021. Kapitaallasten De kapitaallasten bestaan in principe uit afschrijvingskosten en financieringskosten (rente). De kapitaallasten blijven naar verwachting gelijk aan de begroting van 2021. Bedrijfskosten Op de volgende kosten zijn alleen indexeringen toegepast - Wagenpark - Huisvesting - Administratie - ICT - Overige kosten (hieronder vallen bijvoorbeeld abonnementskosten en communicatiekosten) Onvoorzien Voor onvoorziene uitgaven is de post onvoorzien opgenomen. Deze is niet gewijzigd ten opzichte van 2021.
Pagina 25 van 47
Budget voor ontwikkelkosten Het budget voor ontwikkelkosten is geïndexeerd. Implementatie Omgevingswet Voor de implementatie van de Omgevingswet is € 75.000 opgenomen, conform de Kadernota.
Baten Bijdragen uit extra opdrachten Vanaf 2019 wordt in het meerjarenperspectief jaarlijks rekening gehouden met opbrengsten uit incidentele opdrachten. De afgelopen jaren is gebleken dat buiten de afspraken in de dienstverleningsovereenkomsten extra baten uit incidentele opdrachten worden verkregen. De verwachte inkomsten uit extra opdrachten zijn verlaagd ten opzichte van 2021. In 2020 is eenmalig een omvangrijke incidentele opdracht ontvangen, die deels doorliep naar 2021. Voor 2022 wordt het niveau van 2019 aangehouden. Deelnemersbijdrage De deelnemersbijdrage voor de reguliere begroting stijgt met € 0.7 mln. De deelnemersbijdragen bestaan uit de volgende bijdragen: • Basistaken (inrichting gebonden en niet-inrichting gebonden) • Eventuele plustaken • Collectieve taken • Implementatie van de Omgevingswet De bijdrage voor de inrichting gebonden basistaken op het gebied van toezicht is afhankelijk van het aantal inrichtingen. In bijlage 1 is een specificatie per deelnemer opgenomen. In onderstaande tabel is het aantal inrichtingen per categorie opgenomen. Het totaal aantal inrichtingen is licht gestegen ten opzichte van 2021. In de nieuwe financieringssystematiek zijn de typeringen ‘voormalig provinciale B en C’ komen te vervallen. De inrichtingen die hieronder vielen, vallen vanaf 2022 onder de ‘reguliere’ categorieën B en C. Categorie
Aantal inrichtingen 2022 Aantal inrichtingen 2021
Ca tegori e B
2.701
2.569
Ca tegori e C
757
674
Ca tegori e IPPC
107
108
Vml Provi nci a l e B
0
73
Vml Provi nci a l e C
0
73
Provi nci a a l
58
54
3.623
3.551
Totaal
Tabel 15: Aantal begrote (basistaak)inrichtingen per type 2021-2022
De bijdrage voor de plustaken (aanvullende taken) wordt bepaald op basis van de afgesproken uren. In onderstaande tabel is een specificatie van de plusuren per deelnemer opgenomen.
Pagina 26 van 47
Deelnemer
Plusuren 2021
Plusuren 2022
Achtka rs pel en
396
394
Amel a nd
257
257
Da ntuma di el
344
349
578
571
Ha rl i ngen
1.686
1.710
Heerenveen
576
561
Leeuwa rden
2.770
2.801
Noa rd-Ea s t Frys l â n
1.533
1.517
Oos ts tel l i ngwerf
126
110
Ops terl a nd
88
95
De Frys ke Ma rren
Schi ermonni koog
88
91
Sma l l i ngerl a nd
1.107
1.098
Sudwes t Frys l â n
365
332
Ters chel l i ng*
6.180
6.178
Tyts jerks tera di el
626
634
Vl i el a nd
374
373
1.530
1.531
Wes ts tel l i ngwerf
104
94
Provi nci e Frys l â n
26.839
26.761
Externe vei l i ghei d
0
0
45.566
45.457
Wa a dhoeke
Totaal
Tabel 106: Overzicht plusuren 2021 – 2022 *Voor gemeente Terschelling zijn hierin ook de BRIKS-taken meegenomen.
Het aantal begrote plusuren in 2022 is nagenoeg gelijk aan 2021. Er ontstaan verschuivingen doordat de inbreng van EV-uren afhankelijk is van de totale inbreng aan basistaakuren. De inbreng aan basistaakuren is gewijzigd als gevolg van de nieuwe financieringssystematiek. Dit effect werkt door in de inbreng van plusuren.
Collectieve taken In de begroting 2022 zijn 2.150 uren opgenomen voor de uitvoering van collectieve taken. De nadere uitwerking van de ‘collectieve uren’ is onderdeel van het jaarprogramma uitvoering VTH taken van de FUMO.
FUMO 2.0 Naar verwachting wordt het ontwikkelprogramma FUMO 2.0 in 2021 afgerond (met mogelijke uitloop naar 2022). Het hiervoor vastgestelde budget is opgenomen in de transitiebegroting. Er worden geen extra financiële effecten voor 2022 verwacht voor dit programma.
Integraal uurtarief en gedifferentieerde tarieven Het integrale uurtarief voor basistaken bedraagt voor 2021 € 105,18. Dit is een stijging ten opzichte van 2021 van 0.8%. Deze stijging is lager dan de gewogen toegepaste indexering van 2.9%. De stijging van de ureninbreng door deelnemers heeft een dempend effect op de stijging van het uurtarief, omdat de overheadkosten over een hoger aantal uren verdeeld kunnen worden.
Pagina 27 van 47
Voor aanvullende taken worden gedifferentieerde tarieven gehanteerd conform het besluit van het algemeen bestuur op 29 juni 2015. Deze tarieven zijn als volgt: Omschrijving
Uitvoering
Tarief
Ta riefgroep 1
Scha a l 6-7
€ 85,50
Ta riefgroep 2
Scha a l 8-9
€ 94,50
Ta riefgroep 3
Scha a l 10
€ 110,00
Ta riefgroep 4
Scha a l 11
€ 121,00
Tabel 17: Tariefstelling plustaken
4.3 Financieel meerjarenperspectief Hierna is het financieel meerjarenperspectief opgenomen van de reguliere begroting. Meerjarenperspectief reguliere begroting (Bedragen x € 1000)
2021
Mutatie
2022
Mutatie
2023
2024
2025
2026
Lasten Personeelskosten Overige personeelskosten Kapitaallasten Wagenpark Huisvesting Administratie ICT Overige kosten Onvoorzien Ontwikkelkosten Implementatie omgevingswet Totale lasten excl indexering Indexering Totale lasten incl indexering
13.449 859 84 163 660 53 416 179 100 50 139 16.151 0 16.151
570 21 1 3 11 0 7 3 0 1 -64 552 0 552
14.019 880 85 165 671 53 423 182 100 51 75 16.704 0 16.704
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -75 -75 482 407
14.019 880 85 165 671 53 423 182 100 51 0 16.629 482 17.111
14.019 880 85 165 671 53 423 182 100 51 0 16.629 964 17.593
14.019 880 85 165 671 53 423 182 100 51 0 16.629 1.447 18.075
14.019 880 85 165 671 53 423 182 100 51 0 16.629 1.929 18.558
Baten Baten uit extra opdrachten excl indexering Deelnemersbijdrage excl indexering Indexering Totale baten
757 15.395 0 16.151
-99 651
657 16.046 0 16.704
0 -75 482 407
657 15.971 482 17.111
657 15.971 964 17.593
657 15.971 1.447 18.075
657 15.971 1.929 18.558
0
0
0
0
Saldo baten en lasten reguliere begroting
552
0
0
Tabel 18: Financieel meerjarenperspectief
Met de gehanteerde uitgangspunten en het afzonderlijk opnemen van de tijdelijke extra kosten in een aparte transitiebegroting vertonen de kosten en deelnemersbijdragen in het meerjarenperspectief 2022-2026 een stabiel beeld.
Pagina 28 van 47
In onderstaande tabel is het meerjarenperspectief van de deelnemersbijdrage, inclusief bijdrage voor de transitiebegroting, opgenomen. Meerjarenperspectief incl transitiebegroting a Deelnemersbijdrage excl indexering b Bijdrage transitiebegroting c = a + b Totale deelnemersbijdrage
2021
2022
2023
2024
2025
2026
15.395 625 16.019
16.046 625 16.671
15.971 15.971
15.971 15.971
15.971 15.971
15.971 15.971