Bijlage II - Ontwerpbegroting 2023 FUMO
Tekst van het document
(ontwerp)Begroting 2023
Pagina 2 van 43
Inhoudsopgave 1.
Inleiding ......................................................................................................................... 5
1.1
Nieuwe sturings- en financieringssystematiek ................................................... 5
1.2
Het coronavirus .................................................................................................. 6
1.3
Leeswijzer ........................................................................................................... 6
1.4
Opzet en samenvatting begroting 2023 ............................................................. 7
2.
Ontwikkelingen ............................................................................................................ 10
2.1
Externe ontwikkelingen .................................................................................... 10
2.2
Doorontwikkeling .............................................................................................. 12
3.
Programma’s ............................................................................................................... 14
3.1
Programma Vergunningverlening en specialistisch advies .............................. 14
3.2
Programma Toezicht en handhaving ............................................................... 17
3.3
Programma Bedrijfsvoering (incl. management) .............................................. 19
4.
De financiële begroting 2023...................................................................................... 21
4.1
Uitgangspunten ................................................................................................ 21
4.2
Overzicht van baten en lasten .......................................................................... 23
4.3
Financieel meerjarenperspectief ...................................................................... 27
4.4
Geprognosticeerde balans en toelichting ......................................................... 29
5.
Paragrafen ................................................................................................................... 30
5.1
Paragraaf bedrijfsvoering ................................................................................. 30
5.2
Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................... 30
5.3
Paragraaf financiering ...................................................................................... 31
Bijlage 1: Bijdragen per deelnemer..................................................................................................... 32 Bijlage 2: Specificatie plusuren per deelnemer ................................................................................. 37 Bijlage 3: Specificatie basistaakuren per deelnemer ........................................................................ 38 Bijlage 4: Overzicht taakvelden ........................................................................................................... 39 Bijlage 5: Risicoanalyse 2023 .............................................................................................................. 40 Bijlage 6: Begrote aantal meldingen bodem en asbest ..................................................................... 42 Bijlage 8: Collectieve taken ................................................................................................................. 43
Pagina 3 van 43
Pagina 4 van 43
1. Inleiding Voor u ligt de (ontwerp)begroting van 2023 en de meerjarenbegroting tot en met 2027 van de FUMO. De kaders voor deze begroting volgen uit de kadernota 2023 - 20271. Deze zijn in deze begroting verder financieel vertaald.
1.1 Nieuwe sturings- en financieringssystematiek Net als vorig jaar is deze ontwerpbegroting opgesteld volgens de nieuwe sturings- en financieringssystematiek. Deze is in nauwe samenwerking met de deelnemers tot stand gekomen. Het algemeen bestuur van de FUMO heeft in haar vergadering van 10 december 2020 deze financieringssystematiek vastgesteld. Kern van de nieuwe sturings- en financieringssystematiek is dat de kosten voor de deelnemers eerlijk worden verdeeld; elke deelnemer betaalt voor de producten/diensten die worden afgenomen. Bij deze nieuwe systematiek is het benodigde aantal uur en de daaruit voortvloeiende formatie gebaseerd op landelijk geaccepteerde kengetallen 2. Om deze kengetallen te realiseren is het wel nodig dat de randvoorwaarden hiervoor optimaal zijn. Dat betekent vooral: -
-
Kwaliteit van de dossiers en de ondersteunende systemen op orde, hetgeen onder andere betekent een goed werkend zaaksysteem dat de werkprocessen ondersteunt en heldere werkprocessen en werkinstructies Een uniform mandaat Een goede onderlinge afstemming op basis van vertrouwen.
Het jaar 2023 zal voor de FUMO en haar deelnemers een belangrijk jaar zijn. Zeer waarschijnlijk is dan de Omgevingswet ingegaan hetgeen een fundamentele andere manier van werken betekent zowel voor de FUMO als voor haar deelnemers. Proces en planning De raden van de deelnemende gemeenten, Provinciale Staten en het algemeen bestuur van Wetterskip Fryslân ontvangen de ontwerpbegroting, zodat zij in de gelegenheid zijn hun zienswijzen naar voren te brengen bij het dagelijks bestuur (DB) van de FUMO. Het DB voegt eventuele zienswijzen bij de begroting 2023 voor de definitieve vaststelling door het algemeen bestuur (AB). De leden van het AB van de FUMO stellen de begroting 2023 vast. De planning is als volgt: Vaststelling ontwerpbegroting door DB Toezending ontwerpbegroting voor zienswijze aan gemeenteraden, Provinciale Staten en het algemeen bestuur van Wetterskip Fryslân Toelichting door de FUMO in commissie- of raadsvergaderingen op uitnodiging van de deelnemers Einde zienswijzen termijn (uiterlijke datum) Vaststelling (concept)begroting 2023 door het DB van de FUMO Vaststelling begroting 2023 door het AB van de FUMO Toezending begroting aan het Ministerie van BZK (uiterlijke datum)
1
10 maart 2022 14 maart 2022 maart t/m mei 2022 13 mei 2022 16 juni 2022 7 juli 2022 1 augustus 2022
Ter kennisgeving vastgesteld door het algemeen bestuur d.d. 28 oktober 2021.
2 De kengetallen voor de taakuitvoering van sloop-asbest en Besluit bodemkwaliteit wijken af van de landelijke normen.
Hierover moet nog naar aanleiding van de uitgevoerde evaluaties besluitvorming plaatsvinden.
Pagina 5 van 43
Begrotingswijziging is waarschijnlijk Begin februari 2022 is de ingangsdatum van de Omgevingswet wederom uitgesteld. De waarschijnlijke ingangsdatum wordt 1 januari 2023. Ook over deze laatste datum heeft ten tijde van het opstellen van de ontwerpbegroting 2022 nog geen definitieve besluitvorming plaatsgevonden. Dit betekent dat de voorliggende (ontwerp)begroting nog geen rekening is gehouden met de nieuwe Omgevingswet. De verwachting is dat de Omgevingswet tot andere financiële bijdragen voor de deelnemers zal leiden. De gemeenteraden, Provinciale Staten en het algemeen bestuur van Wetterskip Fryslân worden later bij een begrotingswijziging in het kader van de Omgevingswet in de gelegenheid gesteld om over de wijziging van begroting hun zienswijzen te geven. De voorbereiding op de Omgevingswet gaat in Fryslân wel door. Voor wat betreft de implementatie binnen de eigen organisatie kan de FUMO dat zelf, maar voor een belangrijk deel kan dat alleen in samenwerking met onze deelnemers binnen De Fryske Aanpak. Bij het opstellen van deze ontwerpbegroting is een deel van de benodigde informatie m.b.t. de implementatie van de Omgevingswet van de deelnemers nog niet beschikbaar. Hierdoor is nog niet duidelijk wat de impact is voor de werkwijze en informatievoorziening van de FUMO.
1.2 Het coronavirus Sinds maart 2020 zijn in heel Nederland ingrijpende maatregelen van kracht om de verspreiding van het coronavirus in te dammen. De FUMO volgt de landelijke richtlijnen en adviezen. Er zijn maatregelen genomen om de werkomstandigheden voor onze medewerkers zo veilig mogelijk te houden. Daar waar coronamaatregelen van invloed zijn op onze taakuitvoering informeren wij onze deelnemers. In de reguliere verantwoordingsrapportage gaan wij in op gevolgen voor productie en de financiële effecten.
1.3 Leeswijzer In hoofdstuk twee staat een toelichting op de externe ontwikkelingen die afkomen op de FUMO en de doorontwikkeling van de organisatie. Denk hierbij aan de Omgevingswet, externe veiligheid en het VTH-beleid Fryslân. Gelijk aan de vorige begrotingen is in deze begroting ook weer voor ieder van de drie programma’s beschreven wat we willen bereiken, wat we hiervoor gaan doen en wat het gaat kosten. Dit staat in hoofdstuk 3. Met ingang van 2022 wordt een integraal jaarprogramma voor de FUMO opgesteld. Als gevolg hiervan is de diepgang van de inhoud van de primaire programma’s3 in de begroting beknopter. De inhoudelijke uitwerking van wat we gaan doen in 2023 (pijler twee van het sturings- en financieringsmodel) maakt onderdeel uit van het jaarprogramma. Dit omvat de taken waarvoor u de FUMO opdracht heeft gegeven. De financiële begroting 2023 staat in hoofdstuk 4.
De primaire programma’s zijn: het programma vergunningverlening en specialistisch advies en het programma Toezicht en handhaving. 3
Pagina 6 van 43
1.4 Opzet en samenvatting begroting 2023 Opzet begroting 2023 Met ingang van de begroting 2023 is de transitiebegroting vervallen. Deze transitiebegroting was een tijdelijke begroting voor de periode 2019 t/m 2022 en keert dus niet terug in 2023. Conform het advies van Ten Have Changemanagement (THCM) zijn er in 2021 organisatorische aanpassingen doorgevoerd. Er zijn onder de twee afdelingen in het primair proces zeven teams gevormd. De opzet van deze begroting is nog niet op dit teamniveau uitgesplitst. Dit vereist een gedegen analyse van de benodigde formatie en de kosten per team en deze is vooralsnog niet voorhanden. Wij nemen deze verfijning mee bij de wijziging van de begroting van 2023. Dit betekent dat de begroting is opgesteld op basis van de programma’s die ook in de begroting 2022 zijn gehanteerd, waarbij wel de programma’s vergunningverlening en specialistisch advies zijn samengevoegd. • • •
Programma toezicht en handhaving Programma vergunningverlening en specialistisch advies Programma bedrijfsvoering
Samenvatting begrotingscijfers FUMO in hoofdlijnen De FUMO heeft 20 deelnemers: de 18 Friese gemeenten, de provincie Fryslân en Wetterskip Fryslân. Op jaarbasis levert de FUMO ruim 154.000 uren aan deze deelnemers. Deze uren zijn als volgt over taakgebieden verdeeld:
Taakgebied
Uren op jaarbasis
Inri chti ng gebonden ba s i s ta ken
67.369
Ni et i nri chti ngs gebonden ba s i s ta ken
25.709
Pl us ta ken provi nci e
30.644
Pl us ta ken gemeente (i ncl Bri ks )
13.202
Overi ge s tructurel e ta ken
17.260
Totaal uren per taakgebied
154.183
Tabel 1: Begrote uren per taakgebied
Op totaalniveau daalt het aantal uren ten opzichte van 2022 met ca 3.500 uur. Dit wordt grotendeels veroorzaakt doordat de gemeente Terschelling de Briks-taken teruggenomen heeft. Daarnaast hebben enkele deelnemers de ingebrachte uren ten opzichte van 2022 verhoogd, op basis van ervaringscijfers over 2021. Om deze uren te kunnen leveren is een formatie begroot van 149,6 fte. Deze formatie is als volgt over de afdelingen verdeeld.
Pagina 7 van 43
Afdeling
Begrote FTE per afdeling
VSPA
54,7
Toezicht en handhaving
58,6
Bedrijfsvoering (BV)
25,2
Management (MAN)
11,0
Totaal formatie FUMO
149,6
Tabel 2: Begrote fte per afdeling
Pagina 8 van 43
Reguliere begroting
Reguliere begroting (Bedragen x € 1000)
Begroting Begroting Verschil 2022 2023
%
Lasten Personeelskosten Overige personeelskosten Kapitaallasten Wagenpark Huisvesting Administratie ICT Overige kosten Onvoorzien Ontwikkelkosten Implementatie omgevingswet Totale lasten
14.019 880 85 165 671 54 423 182 100 51 75 16.705
14.301 880 85 167 680 55 428 245 100 251 75 17.267
282 2,0% 0 0,0% 0 0,0% 2 1,2% 9 1,3% 1 1,9% 5 1,2% 63 34,6% 0 0,0% 200 392,2% 0 0,0% 562 3,4%
Baten Baten uit extra opdrachten Deelnemersbijdrage Totale baten
657 16.048 16.705
693 16.574 17.267
36 526 562
0
0
0
Saldo baten en lasten
5,5% 3,3% 3,4%
Tabel 3: Reguliere begroting 2023
De totale omvang van de reguliere begroting 2023 is met € 0.56 miljoen gestegen ten opzichte van 2022. Dit is het gevolg van autonome ontwikkelingen zoals aanpassingen in de CAO, indexeringen, het verhogen van de flexibele schil, het verhogen van het budget voor ontwikkelingskosten en abonnementen. Deze kostenstijging is hoger dan de lagere kosten die per saldo is ontstaan door het wegvallen van de Brikstaken voor de gemeente Terschelling en de extra inbreng van taken door enkele deelnemers. Dit resulteert uiteindelijk in een stijging van het uurtarief met circa 5%. In hoofdstuk 4 wordt de reguliere begroting nader toegelicht.
Financiële positie De financiële positie van de FUMO is stabiel. Het positieve resultaat over 2020 is gereserveerd voor het uitvoeren van de projectenplanning. Daardoor blijft de algemene reserve gelijk op € 1.3 miljoen. Uit de prognose voor 2021 blijkt dat een klein voordelig resultaat wordt verwacht. Op basis van een risico-inventarisatie is de benodigde omvang van het weerstandsvermogen bepaald op € 1.288.000. Het werkelijke weerstandsvermogen voldoet aan deze norm.
Besluit begroting en verantwoording In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) zijn de wettelijke eisen vastgelegd voor de opzet en inhoud van de begroting en jaarrekening. Voor gemeenschappelijke regelingen is de vernieuwde BBV van kracht met ingang van de begroting 2018. De ontwerpbegroting 2023 van de FUMO is opgezet conform de voorschriften van de vernieuwde BBV.
Pagina 9 van 43
2. Ontwikkelingen 2.1 Externe ontwikkelingen Implementatie Omgevingswet De inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2023 is nog niet definitief. Dit kwam al aan de orde in hoofdstuk 1. Steeds duidelijker is geworden dat een goede invoering van het nieuwe stelsel draait om samenwerking tussen overheden in de keten, anders werken en nieuwe afspraken daarover maken. Daar wordt hard aan gewerkt in het kader van De Fryske Aanpak en door de VTH-werkgroep Omgevingswet. In laatstgenoemde groep houdt zich onder meer bezig met de veranderingen in bevoegdheden en het takenpakket van deelnemers. Deze veranderingen leiden ook tot wijzigingen/verschuivingen in het takenpakket dat deelnemers bij de FUMO onderbrengen. Voor de deelnemers is relevant hoe de taakverdeling tussen hen en de FUMO wordt. Deze veranderingen werken structureel door in de begrotingen van de FUMO. De begroting is -naast verschuivingen in takenpakket- afhankelijk van de keuzes die bevoegde gezagen nog hebben te maken.
Keuzes in onder andere: • de mate waarin bevoegde gezagen de bestuurlijke afwegingsruimte die de Omgevingswet biedt daadwerkelijk gaan gebruiken en doorvoeren in de VTH-uitvoering; • de wijze waarop bevoegde gezagen de Omgevingswet al dan niet inzetten om zaken anders en beter in te richten binnen het fysieke domein; • de producten en diensten die bevoegde gezagen vervolgens van de FUMO (aanvullend) wenst/ naast het basistakenpakket.
Het toegekende budget voor implementatie van de Omgevingswet had betrekking op de periode 2019 - 2021 en was alleen bestemd voor interne voorbereidingen (zie begroting 2019). Nu is de richting op verzoek van de deelnemers meer naar een gezamenlijke aanpak waarbij in samenwerking met deelnemers wordt gewerkt. Daarnaast loopt de implementatie van de Omgevingswet door na 2022. Hiervoor is zoals staat aangegeven in de Kadenota een aanvullend budget nodig van € 75.000 voor de jaren 2023 en 2024 (tijdelijk). Deze kosten zijn o.a. nodig voor de projectleider en verdere implementatie binnen de FUMO en als geschreven waar nodig in afstemming met de deelnemers.
Ondermijning en boa-coördinatie Ondermijning is één van de prioritaire thema’s in de Friese omgevingsanalyse. Uit informatie van de Strategische Milieukamer4 blijkt dat in circa de helft van de zaken die daar worden besproken omgevingsdiensten ketenpartner zijn. Samenwerking en informatie-uitwisseling tussen politie/OM, landelijke inspectiediensten, gemeenten, provincies, waterschappen en omgevingsdiensten is noodzakelijk. De omgevingsdiensten hebben daartoe sinds enige tijd een vertegenwoordiger in de Landelijke Milieukamer, namelijk de boa-coördinator van de FUMO. Daarnaast zal er door het RIEC
4 In de Strategische Milieukamer hebben zitting: het OM (Functioneel parket), de Inspecteurs-generaal van de ILT, NVWA en
de Inspectie SZW, de Nationale Politie en een vertegenwoordiging van de omgevingsdiensten en/of het bestuurlijk bevoegd gezag. De landelijke prioriteiten voor de strafrechtelijke milieuhandhaving en de afstemming van de strafrechtelijke handhaving op de bestuurlijke handhaving worden voorbereid door de strategische milieukamer. Bij deze laatste afstemming gaat het om de voor het straf- en bestuursrecht gemeenschappelijke prioriteiten. De prioriteiten worden vastgesteld op basis van risicoanalyses zoals het nationale dreigingsbeeld en criminaliteitsbeeld milieu en elementen uit regionale handhavingsprogramma’s.
Pagina 10 van 43
een impactanalyse in 2022 worden gemaakt van de FUMO om de risico’s die wij lopen inzake ondermijning in kaart te brengen. Bewustwording en preventie zal de nodige aandacht vragen binnen de FUMO de komende jaren. De boa-coördinator is voor een periode van drie jaar bij de FUMO ondergebracht (2020 t/m 2022). In het najaar van 2022 wordt de functionele Boa-structuur, waaronder de boa-coördinator, geëvalueerd. De bevindingen uit de evaluatie zullen worden betrokken bij een besluit over de voortzetting van de boa-coördinatie, al dan niet in aangepast vorm. In de ontwerpbegroting 2023 is vooralsnog deze taak wel opgenomen. BRIKS-taken en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Voor de gemeenten Terschelling en Harlingen en de Provincie Fryslân voert de FUMO BRIKS-taken uit tot 1.1.2022. De gemeente Terschelling heeft eind 2021 laten weten dat met ingang van 2022 deze taak niet meer bij de FUMO wordt ondergebracht. De Omgevingswet raakt echter ook de uitvoering van de BRIKS-taken van de provincie. De FUMO gaat met de provincie in 2022/2023 de impact van deze wet in beeld brengen en op basis daarvan scenario’s uitwerken hoe de werkzaamheden op een passende schaal- en kwaliteitsniveau uitgevoerd kunnen worden.
Externe veiligheid Eind 2020 is de Impuls Omgevingsveiligheid (IOV)-subsidie beëindigd waaruit taken op gebied van externe veiligheid (EV) werden bekostigd. Het Rijk heeft sindsdien het subsidiebedrag toegevoegd aan het gemeentefonds. In overleg met alle deelnemers is er voor gekozen om vanaf 2021 in de FUMO begroting 2 fte op te nemen voor de uitvoering van EV-taken. In de ontwerpbegroting 2023 is eveneens nog 2 fte opgenomen. Vanuit gemeenten en de provincie blijkt de vraag naar EV-advies af te nemen. Uit de realisatie in 2021 blijkt dat dit iets meer dan de helft is. Zet deze daling door, dan zal op termijn niet meer voldaan kunnen worden aan de kwaliteitseisen die aan het deskundigheidsgebied externe veiligheid worden gesteld. Versterking VTH-stelsel De FUMO is de omgevingsdienst in Fryslân en maakt deel uit van het landelijke stelsel van 29 omgevingsdiensten. Het huidige stelsel is vanaf 2013 opgebouwd en in 2016 wettelijk vastgelegd. Nu het stelsel enkele jaren van kracht is, wordt beter zichtbaar wat wel en niet werkt. Dit blijkt onder meer uit de evaluatieonderzoeken die periodiek in opdracht van de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat worden uitgevoerd5. In maart ‘21 heeft de commissie Aartsen hierover een rapport uitgebracht.
De belangrijkste conclusie is dat het huidige stelsel nog behoorlijk wat tekortkomingen kent waarbij met name de rol van de omgevingsdiensten nog onvoldoende uit de verf komt. Schaalgrootte, gebrek aan middelen en het ontbreken van een uniform takenpakket en mandaat spelen hierbij een rol. In Fryslân hebben we hier overigens al de nodige stappen gezet vooral door het vaststellen van een gezamenlijk Fryslân breed VTH-beleid. Ook zijn we ver gevorderd in Fryslân om één uniform mandaat te bewerkstelligen. Een uniform mandaat bevordert de slagvaardigheid van ons optreden. De uitvoering van de adviezen van de cie van Aartsen kan gevolgen hebben voor de FUMO en de deelnemers zoals bijvoorbeeld de financiering.
5
Zie: Evaluatie Wet VTH - 2017 en Evaluatie Wet VTH - 2019
Pagina 11 van 43
2.2 Doorontwikkeling Blijven ontwikkelen Het meerjarig ontwikkelprogramma FUMO 2.0 wordt (naar verwachting) in 2022 afgerond. In het afgelopen jaar heeft het algemeen bestuur besluiten genomen over o.a. de nieuwe sturings- en financieringssystematiek en de governance binnen de FUMO. Voor deze onderwerpen geldt dat het effect daarvan pas zichtbaar wordt na bestuurlijke besluitvorming. In 2022 en 2023 zijn dan ook diverse vervolgacties en deelprojecten in uitvoering, zodat de beoogde veranderingen ook geïmplementeerd en geborgd worden binnen de FUMO (d.w.z. de FUMO als organisatie én de FUMO als gemeenschappelijk samenwerkingsverband). Dit betekent niet dat de ontwikkeling van de FUMO stopt. Ook in 2023 zijn uren nodig om de doorontwikkeling van de FUMO mogelijk te maken. Elke organisatie dient zich aan te passen aan (wettelijke) ontwikkelingen, dus ook de FUMO. In de begroting zijn hiervoor beperkt middelen opgenomen. De focus binnen de FUMO richt zich primair op de realisatie van de uitvoering van taken voor de deelnemers. Deze is geconcretiseerd in de productiviteitsnorm van 1.360 uur per fte. De beschikbare capaciteit vanuit de primaire afdelingen voor ontwikkeling is hierdoor beperkt. Jaarlijks kiest het dagelijks bestuur binnen de beschikbare middelen welke projecten uitgevoerd kunnen worden.
Speerpunten 2023 Voor de doorontwikkeling binnen de FUMO zal in eerste instantie een beroep worden gedaan op de ontwikkelkracht binnen de eigen organisatie. Voor een deel is hiervoor deskundigheid en beperkte capaciteit beschikbaar binnen de afdeling Bedrijfsvoering. Daarnaast, zo leert de ervaring, is voor een goede implementatie de participatie van medewerkers uit de primaire processen nodig. Hun kennis en praktijkervaring is essentieel om tot voor de uitvoeringspraktijk werkbare afspraken/oplossingen te komen. In 2023 zetten we de implementatie van de routekaart Leef en de Omgevingswet voort. Dit geldt ook voor de verdere verankering van het uitgangspunt van Zelfbewust Klantgericht (Customer Intimacy). Ook op het gebied van digitalisering en ICT-ontwikkelingen zullen we ons moeten ontwikkelen. De Omgevingswet vraagt al het nodige op dit gebied, maar ook op het gebied van informatievoorziening en sturing is nog veel efficiencywinst te behalen. Informatie gestuurd werken vergt systemen en applicaties die dit ondersteunen. In 2022 zal hiervoor een ICT-plan worden opgesteld. Dan zal ook duidelijk worden in hoeverre de huidige ICT-budgetten toereikend zijn voor de nodige investeringen op dit gebied. De arbeidsmarkt is een groot probleem aan het worden. Er is schaarste aan goed gekwalificeerd personeel. Daardoor is er sprake van een overspannen arbeidsmarkt.
Dit geldt niet alleen voor de FUMO maar doet zich op veel meer sectoren voor en ook andere Omgevingsdiensten hebben hiermee te maken. Binnen de huidige arbeidsmarkt waar schaarste heerst en arbeidskrachten in groten getale als zelfstandigen gaan werken is in deze begroting (en ook in die van 2024) de flexibele schil verhoogd van 15% naar 20%. Dit komt overeen met het gerealiseerde percentage in 2021. Daarnaast worden nog andere oplossingen gezocht zoals het samenwerken met andere omgevingsdiensten, het aanstellen en zelf opleiden van zij-instromers en jong talent. Dit vraagt inwerktijd en tijd voor begeleiding en heeft invloed op de productiviteitsnorm.
Pagina 12 van 43
Als gevolg van de doorontwikkeling en de externe ontwikkelingen is het ontwikkelbudget verhoogd met € 200.000. Hiermee heeft de FUMO een budget om tijdig in te spelen op een aantal ontwikkelingen en om knelpunten te kunnen beheersen.
Pagina 13 van 43
3.
Programma’s
In dit hoofdstuk leest u per programma: • wat we willen bereiken; • wat we ervoor doen; • welke indicatoren gelden; en • welke kosten de uitvoering met zich meebrengt. Voorheen volgde de indeling van de programma’s de opbouw van de organisatie. Met ingang van 2021 zijn de afdeling Toetsing en vergunningverlening en de afdeling Specialistisch advies samengevoegd. Ten opzichte van de begroting 2022 is er daarom nu sprake van drie programma’s in plaats van vier. 1. Vergunningverlening en specialistisch advies; 2. Toezicht en handhaving; 3. Bedrijfsvoering. De collectieve taken zijn onderdeel van de uren van de programma’s Vergunningverlening en specialistisch advies en Toezicht en handhaving. In bijlage 8 is dit nader uitgewerkt. De FUMO wil toe naar duidelijk geformuleerde en realistische doelstellingen. Hiervoor zijn kpi’s6 nodig en een uitgangssituatie (het vaststellen van de nul situatie). In 2022 leggen we daarvoor de basis voor de primaire programma’s7. De komende jaren zullen we dit verder verfijnen. Het programma ‘Bedrijfsvoering’ wijkt af qua opzet en inhoud van de andere programma’s. In tegenstelling tot de andere twee programma’s komt dit programma namelijk niet terug in het jaarprogramma 2023. Zoals eerder aangegeven staat in het jaarprogramma voor de primaire programma’s wat we in 2023 gaan doen.
3.1 Programma Vergunningverlening en specialistisch advies De afdeling Vergunningverlening en specialistisch advies voert o.a. toetsingswerkzaamheden uit en behandelt vergunningsaanvragen en meldingen op het gebied van milieu. Dit met in acht name van de geldende wet- en regelgeving en met oog voor de ontwikkelingsmogelijkheden van bedrijven binnen die wet- en regelgeving. Zo leveren wij een bijdrage aan een duurzame en gezonde leefomgeving. Wij zijn een schakel in de keten en zoeken hierbij nadrukkelijk de samenwerking op met onze ketenpartners, zoals de Veiligheidsregio Fryslân en Wetterskip Fryslân. Voor de provincie Fryslân verzorgt de FUMO ook de taken op het gebied van bouwen, reclame, inrit, kappen en slopen (BRIKS-taken). De specialisten op het gebied van geluid, lucht, bodem en externe veiligheid en de juristen, ondersteunen de primaire afdelingen bij de uitvoering van hun taken. Daarnaast voeren zij als specialisten ook zelfstandige opdrachten uit voor de deelnemers in de vorm van een plustaak of incidentele opdracht. Zo leveren ze hun bijdrage aan een schone, gezonde, duurzame en veilige leef-
6 Meting vindt op diverse manieren plaats, onder andere door inzet steekproef. 7 De primaire programma’s zijn: programma Toetsing en vergunningverlening en specialistisch advies en Programma Toezicht
en handhaving
Pagina 14 van 43
en werkomgeving voor de inwoners van Fryslân. Voor een deel worden onze specialisten intern ingezet. De uren voor ondersteuning aan de primaire afdelingen maken onderdeel uit van het kengetal van de betreffende producten en diensten. De resterende uren worden ingezet voor de genoemde zelfstandige opdrachten.
Wat willen we bereiken Programma Vergunningen Productie
Beoogd resultaat
Doel 2023
95-105% van de werkprogramma’s en aanvullende opdrachten gerealiseerd
95-105%
50%8
Tijdigheid
Percentage producten dat binnen het kengetal is gerealiseerd Verlenen van advies of vergunningen (Wabo/OW) binnen de afgesproken wettelijke termijn
Kwaliteit
Totaal percentage dvo uren dat is geleverd Percentage medewerkers dat voldoet aan kwaliteitscriteria
90%
90-100% 80%
% bezwaren en beroepen die ongegrond zijn verklaard, dan wel niet ontvankelijk.9 Productie en financiën Productie Producten in uren
90%
2022
2023
Basistaken - Reguliere uren - Algemene vragen - Uren maatwerk - Uren onvoorzien - Projecten
25.617 835 5.307 1.784 2.000
26.357 875 5.405 1.961 0
Plustaken - Afhandelen meldingen - Juridisch vergunningverlening - Administratieve ondersteuning - Externe veiligheid - Register externe veiligheid - EED - Juridisch toezicht - Shared Service
1.734 432 145 1.803 174 50 350 156
1.734 432 145 1.902 174 50 350 156
8 De verwachting is dat er het nodige maatwerk zal ontstaan. Onduidelijk is nog welk effect de
Omgevingswet op de realisatie van de kengetallen heeft. 9 De afdeling is hierbij ook afhankelijk van doorlooptijden en kwaliteit van deelnemers
Pagina 15 van 43
Financiële realisatie
- Specialistisch Advies Geluid - Specialistisch Advies Bodem - Specialistisch advies Lucht - Beleidsondersteuning - Overige adviezen/diverse Binnen budget
-
Lasten Baten o Reguliere bijdrage o Brikstaken o Incidentele opbrengsten
4.358 123 75 187 515 Ja Saldo: -
4.108 123 75 187 515 Ja Saldo: -
5.868.482
5.255.006
5.232.414 143.043 493.025
4.757.649 150.815 346.542
Toelichting De uren zijn gebaseerd op de geprognotiseerde aantallen die in afstemming met de opdrachtgevers tot stand zijn gekomen. De belangrijkste producten in dit programma zijn de behandeling van diverse meldingen en het verstrekken van vergunningen. Voor 2023 is de verwachting dat de productie in het programma Vergunningen stabiel is ten opzichte van 2022, met enkele kleine wijzigingen op productniveau10. Wij zorgen voor uniformiteit in de vergunningverlening en handelen naar de vastgestelde kengetallen per product. Is maatwerk nodig dan informeren wij de deelnemer hier zo snel mogelijk over. Hiervoor is het wel noodzakelijk dat de ondersteunende systemen op een voldoende niveau zijn gebracht, sprake is van een uniform mandaat en het accountmanagement goed is ingericht. We volgen landelijke ontwikkelingen en vertalen die naar opgaven voor de specialismen binnen de afdeling. De inwerkingtreding van de Omgevingswet zal zorgen voor een extra te leveren dienst. In het proces om te komen tot omgevingsvisies en omgevingsplannen die rechtdoen aan de ruimtelijk kwaliteit, gezondheid en veiligheid draagt de afdeling hier aan bij door in opdracht van de individuele deelnemer over deze onderwerpen (o.a. bruidsschat) inhoudelijk en integraal te adviseren.
Formatie De begrote formatie voor het programma Vergunningverlening en specialistisch advies bedraagt 54,7 fte.
10 De effecten van het nieuwe Omgevingsstelsel die naar verwachting 1 januari 2023 in werking treedt zijn in deze
verwachting niet opgenomen.
Pagina 16 van 43
Taakgebied
VSPA
Inri chti ng gebonden ba s i s ta ken
29,5
Ni et i nri chti ngs gebonden ba s i s ta ken
4,0
Pl us ta ken provi nci e
8,5
Pl us ta ken gemeente
7,6
Overi ge s tructurel e ta ken
5,1
Brikstaken onverdeeld
1,6
Collectieve opdrachten incl ketentoezicht
1,2
Incidentele opdrachten onverdeeld
2,3
Totaal
54,7
Tabel 4 Begrote formatie programma vergunningverlening
3.2 Programma Toezicht en handhaving De afdeling Toezicht en handhaving ziet toe op de naleving van de wet- en regelgeving betreffende Milieu, Water (Indirecte lozingen), Bouw, Ruimtelijke ordening, Provinciale milieuverordening, Zwemwater (Whvbz), Natuurwetgeving, Sloop in combinatie met asbest, Vuurwerk, Warmte/koude opslag, (industriële)Grondwateronttrekkingen, Kleine luchtvaart, Ontgrondingen, Besluit bodemkwaliteit en Bodemsanering. Vanuit dat toezicht geven we adviezen aan de opdrachtgevers over het initiëren van toezicht & handhaving en het uitvoeren hiervan. Hierbij hebben we als doel het naleefgedrag te bevorderen teneinde het realiseren van een duurzame en gezonde leefomgeving. Preventief toezicht op (bedrijfsmatige) activiteiten is hier een onderdeel van. We handelen hierbij transparant, eenduidig en oplossingsgericht.
Wat willen we bereiken De insteek voor ons werk is eenvoudig: we willen uitvoeren wat we hebben afgesproken! Dat betekent dat we normconform gedrag willen realiseren door te werken met risicoanalyses en toezichtplannen voor individuele activiteiten of branches. Dit is overeenkomstig het jaarprogramma voor de basistaken dat is opgesteld op basis van het VTH-beleid Fryslân. Dit houdt ook in dat meldingen en klachten adequaat worden afgehandeld, de piketregeling wordt onderhouden en de landelijke handhavingsstrategie (overeenkomstig het VTH-beleid Fryslân) wordt aangehouden bij bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhavingszaken. We zijn transparant en eenduidig in de uitvoering van onze taken en de borging daarvan in werkprocessen. Onze insteek is resultaatgericht waarbij ook aandacht is voor de trends, ontwikkelingen en innovaties, zodat we voldoende geëquipeerd zijn om bedrijven te adviseren en/of aan te spreken. Uiteraard werken we hierbij samen met onze (keten)partners. Programma Toezicht en handhaving Productie Tijdigheid
Beoogd resultaat
Doel 2023
95-105% van de werkprogramma’s en aanvullende opdrachten gerealiseerd - Na controle binnen twee weken advies/brief uit
95-105%
Pagina 17 van 43
95%
Kwaliteit
-
Binnen 2 weken na hersteltermijn wordt hercontrole uitgevoerd11 FUMO voldoet aan kwaliteitscriteria Collegiale toets Uitvoering m.b.v. digitale checklists
Productie en financiën Productie Producten en diensten in uren:
50% 90% 75% 80% 2022
Inrichting gebonden basistaken - Reguliere controles - Hercontroles - Klachten - Informatieverzoeken - Onvoorzien (meer controles dan begroot) - Maatwerk (geen regulier product)
Financiële realisatie
Niet inrichtinggebonden basistaken Handhaving (2de hercontrole + advies) Plustaken Binnen budget
-
2023
15.791 5.810 1.579 790 1.878 4.231
15.778 5.824 1.578 789 4.577 4.244
20.449 4.080 2.976
21.629 4.080 3.026
Ja Saldo: -
Lasten Baten o Reguliere bijdrage o Brikstaken o Incidentele opbrengsten
Ja Saldo: -
4.436.962
4.911.160
4.129.577 143.043 164.342
4.413.809 150.815 346.542
Toelichting op de tabellen De belangrijkste producten in dit programma zijn het uitvoeren van niet inrichtinggebonden basistaken en het uitvoeren van reguliere controles bij inrichtingen. Onder niet inrichtinggebonden taken vallen het behandelen van meldingen asbest en Besluit bodemkwaliteit (Bbk) alsmede het toezicht hierop. De uren voor de taken op het gebied van asbest en Bbk zijn gebaseerd op de geprognotiseerde aantallen die in afstemming met de opdrachtgevers tot stand zijn gekomen. Voor 2023 is de verwachting dat de productie (in aantallen) in het programma Toezicht en handhaving in lijn zal liggen met 2022. Voor de inrichtinggebonden taken wordt gewerkt met brancheplannen en aspectcontroles. Wij zorgen voor uniformiteit in en handelen naar de vastgestelde kengetallen per product. Is maatwerk nodig dan informeren wij de deelnemer hier zo snel mogelijk over.
Formatie De begrote formatie voor de afdeling toezicht en handhaving bedraagt 58,6 fte
11
Deze KPI geldt alleen voor het uitvoeren van toezicht waarbij de FUMO mandaat heeft de brief te versturen.
Pagina 18 van 43
Taakgebied
Toezicht en handhaving
Inri chti ng gebonden ba s i s ta ken
20,0
Ni et i nri chti ngs gebonden ba s i s ta ken
14,9
Pl us ta ken provi nci e
14,1
Pl us ta ken gemeente
2,1
Overi ge s tructurel e ta ken
7,6
Brikstaken onverdeeld
0,4
Collectieve opdrachten incl ketentoezicht
4,9
Incidentele opdrachten onverdeeld
2,3
Totaal
58,6
Tabel 5: Begrote formatie TH
3.3 Programma Bedrijfsvoering (incl. management) De afdeling Bedrijfsvoering verzorgt alle activiteiten die het primair proces van de FUMO zo effectief en efficiënt mogelijk laten verlopen. De ondersteuning van de afdeling heeft betrekking op de volgende domeinen: personeel & organisatie, financiën & control, informatie, automatisering & archief; facilitaire zaken, communicatie, secretariaat & frontoffice en beleidsondersteuning & advies.
Wat willen we bereiken De FUMO is een zichtbare en aantrekkelijke werkgever - We vervolgen de uitvoering van het P&O koersplan - Het opgestelde Strategisch Personeelsplan (SPP) geeft richting aan de juiste instroom, doorstroom en uitstroom van medewerkers - We actualiseren samen met andere omgevingsdiensten en samen met deelnemers onze arbeidsmarktbenadering. Dit kan o.a. resulteren in een trainee-programma om young professionals aan onze organisatie te binden of in het gezamenlijk opleiden van zij-instromers. Ook het verbeteren van de arbeidsmarktcommunicatie maakt hier onderdeel van uit - Alle leidinggevenden werken volgens een leiderschapsvisie en volgen een MD-programma - We geven uitvoering aan de visie op werkgevers- en werknemerschap Informatie om ons werk goed te kunnen doen is eenvoudig digitaal bereikbaar - We vervolgen het traject om het zaaksysteem Leef beter te laten functioneren, door dataoptimalisatie, optimalisatie van functionaliteit en training van medewerkers. - Voor de opslag van niet-zaakgerichte documenten is een nieuw Document Management Systeem (DSM) beschikbaar. - Informatie die voor ons werk nodig is, maar aanwezig is bij deelnemers of ketenpartners is digitaal beschikbaar via een goed werkende portal
De FUMO is financieel in control, deelnemers komen niet voor verrassingen te staan - We gaan werken met Business Intelligence voor actuele en betrouwbare stuurinformatie - Concern control is belegd in de organisatie
Pagina 19 van 43
-
We voeren kwaliteitsaudits uit om te beoordelen of rollen en werkprocessen goed zijn verankerd en wat we beter kunnen doen
De organisatie en haar processen zijn efficiënt ingericht en afgestemd op geldende wet- en regelgeving - De functie van CISO (Chief Information Security Officer) is belegd waardoor informatieveiligheid en privacy nog beter zijn geborgd - Processen zijn Lean en volgens de Omgevingswet ingericht en hebben blijvende aandacht van proces-eigenaren De FUMO heeft een positief imago bij haar deelnemers en komt positief in het nieuws - Accountteams zorgen voor goede relaties met onze deelnemers (Customer Intimacy) - Een social mediaplan zal worden ontwikkeld, waarbij voortdurend wordt gemonitord en gestuurd op hoe de FUMO in het nieuws en social media naar voren komt
Kosten en Formatie De begrote formatie voor Bedrijfsvoering bedraagt 23,7 fte, dit is exclusief 1,5 fte flexibele schil. Naast de formatie voor bedrijfsvoering is 11 fte begroot voor de managementstructuur. Deze bestaat uit één secretaris/ directeur, drie afdelingshoofden en zeven teamleiders. De formatie is als volgt opgebouwd: Deelgebied
FTE
Personeel (P)
3,00
Informatievoorziening (I)
6,88
Organisatie (O)
4,89
Financiën (F)
2,89
Administratieve organisatie (A)
3,19
Communicatie (C.)
1,89
Kwaliteit
1,00
Directeur
1,00
Afdelingshoofden
3,00
Teamleiders
7,00
Totaal
34,7
Tabel 6: Begrote fte's Bedrijfsvoering per deelgebied
Programma Bedrijfsvoering Lasten Baten - Reguliere bijdragen
Saldo
2023 Begroting 7.100.295 7.100.295 -
2022 Begroting 6.399.078 6.399.078 -
Tabel 7: Begrote kosten programma Bedrijfsvoering
Pagina 20 van 43
4.
De financiële begroting 2023
4.1 Uitgangspunten Indexering Voor de financiële begroting is, conform de kadernota, voor de loon- en prijsindexatie de verwachting van het Centraal Plan Bureau (CPB) gevolgd: Omschrijving Jaar Indexering personeelskosten Periodieken Subtotaal personeelskosten Index materiële kosten Gewogen gemiddelde
Index/jaar 2023 2.2% 1% (3% in ca 30% van de gevallen) 3.2% 1.2% 2.9%
Tabel 8: Begrote indexeringen
De lasten in de begroting bestaan voor ca. 80% uit personeelskosten en voor 20% uit materiële kosten. Het gewogen gemiddelde bedraagt op basis hiervan 2.9%.
Kostennormering In de reguliere begroting is rekening gehouden met de volgende uitgangspunten. • Als productiviteitsnorm wordt uitgegaan van 1.360 uur, een percentage van 72,6% van de totale beschikbare uren per fte (1.872). Dit betreft de ‘declarabele’ uren, oftewel directe uren waarvoor in de begroting dekking is opgenomen. • Als flexibele schil voor het primair proces wordt 20% aangehouden. Dit betreft de verhouding externe medewerkers ten opzichte van het totaal aantal medewerkers. De norm is in 2023 en 2024 tijdelijk verhoogd (was 15%) als gevolg van de krappe arbeidsmarkt.
Wijze van financieren In de vergadering van het algemeen bestuur van 10 december 2020 is het voorstel voor een nieuw sturings- en financieringsmodel vastgesteld. De begroting van 2023 is, net als de begroting van 2022, op basis van dit model opgesteld. De belangrijkste uitgangspunten van dit model zijn: Taakgebied Inrichting gebonden basistaken - regulering
Omschrijving financieringswijze • In samenspraak met de deelnemers wordt per product uit de PDC een inschatting gemaakt van het aantal te verwachten producten • Het aantal verwachte producten x het kengetal = aantal begrote uren • In samenspraak met de deelnemers worden uren opgenomen voor informatieverstrekking, maatwerk en onvoorzien. • Het totaal aantal uren x het integrale uurtarief = deelnemersbijdrage
Pagina 21 van 43
Inrichting gebonden basistaken - Toezicht
• • •
Niet-inrichting gebonden basistaken besluit VTH
•
•
• Externe Veiligheid (plustaken)
• •
BOA-coördinatie
• •
Ketentoezicht
• •
Omgevingswet
•
Collectieve taken
• •
Plustaken
• •
Het aantal inrichtingen x kengetal x frequentie = aantal basistaakuren In samenspraak met de deelnemers worden uren opgenomen voor onvoorzien, maatwerk en indien gewenst een hoger ambitieniveau. Aantal basistaakuren x integrale uurtarief = deelnemersbijdrage voor inrichtinggebonden basistaken; Voor meldingen sloop/asbest en Bbk wordt in samenspraak met de deelnemers per product een inschatting gemaakt van het aantal te verwachten ingediende meldingen. Het aantal verwachte producten x het kengetal x het integrale uurtarief = deelnemersbijdrage. Voor toezicht sloop/asbest en Bbk: het aantal meldingen x kengetal x frequentie = aantal toezichtsuren Bbk en asbest/sloop. Dit maal het integrale uurtarief = deelnemersbijdrage. Voor handhaving wordt uitgegaan van dezelfde aantallen als in de begroting van 2022. Voor de uitvoering van deze taak zijn 2 fte opgenomen De uren zijn naar rato van de deelnemersbijdrage voor basistaken verdeeld over alle deelnemers. Conform besluitvorming in het bestuurlijke VTH-overleg is 700 uur opgenomen in voorliggende begroting; De uren zijn naar rato van de deelnemersbijdrage voor basistaken verdeeld over de deelnemers en opgenomen onder de collectieve taken. Voor ketentoezicht zijn 4 fte opgenomen. De uren zijn naar rato van de verhouding reguliere toezicht uren verdeeld over de deelnemers.
Het budget dat beschikbaar is gesteld voor de implementatie van de Omgevingswet wordt vertaald naar een bijdrage per deelnemer op basis van de verhouding in de bijdrage van de basistaken. Voor collectieve taken is 2.150 uur opgenomen. Dit is ongewijzigd ten opzichte van vorig jaar. Deze uren zijn naar rato van de deelnemersbijdrage voor basistaken verdeeld over de deelnemers. De omvang en samenstelling van de plustaken is in samenspraak met de deelnemers tot stand gekomen; Per plustaak is vervolgens de tariefgroep bepaald. Het aantal uren per type plustaak vermenigvuldigd met het geldende tarief, leidt tot de deelnemersbijdrage voor de plustaken.
Tabel 9: Gehanteerde berekeningswijzen
Pagina 22 van 43
4.2 Overzicht van baten en lasten Het totaaloverzicht van de reguliere baten en lasten is hieronder in vergelijking met 2022 weergegeven. Reguliere begroting (Bedragen x € 1000)
Begroting Begroting Verschil 2022 2023
%
Lasten Personeelskosten Overige personeelskosten Kapitaallasten Wagenpark Huisvesting Administratie ICT Overige kosten Onvoorzien Ontwikkelkosten Implementatie omgevingswet Totale lasten
14.019 880 85 165 671 54 423 182 100 51 75 16.705
14.301 880 85 167 680 55 428 245 100 251 75 17.267
282 2,0% 0 0,0% 0 0,0% 2 1,2% 9 1,3% 1 1,9% 5 1,2% 63 34,6% 0 0,0% 200 392,2% 0 0,0% 562 3,4%
Baten Baten uit extra opdrachten Deelnemersbijdrage Totale baten
657 16.048 16.705
693 16.574 17.267
36 526 562
0
0
0
Saldo baten en lasten
5,5% 3,3% 3,4%
Tabel 10: Reguliere begroting
Toelichting op de financiële begroting De totale omvang van de reguliere begroting 2023 is met € 562.000 gestegen ten opzichte van 2022. Hierin zijn de volgende effecten opgenomen: - Autonome ontwikkelingen zoals CAO verhogingen en Indexeringen: € 355.000 - Terugtrekken BRIKS-taken door gemeente Terschelling: € 370.000 -/- Verhoging uren inbreng deelnemers € 145.000 - Verhogen ontwikkelbudget: € 200.000 - Verhogen flexibele schil van 15% naar 20%: € 175.000 - Verhogen kosten abonnementen: € 57.000 - Totaal € 562.000 In bijlage I wordt de deelnemersbijdrage en de mutatie hiervan nader gespecificeerd. Hieronder worden de verschillende begrotingsposten toegelicht.
Pagina 23 van 43
Lasten Personeelskosten Hieronder is een specificatie van de personeelskosten opgenomen. Reguliere begroting (Bedragen x € 1000)
Personeelskosten Personeelskosten primair proces Personeelskosten management Personeelskosten bedrijfsvoering DVO Provincie DVO Leeuwarden Detachering Wetterskip Totaal personeelskosten
Begroting Begroting Verschil 2022 2023 9.982 1.163 2.063 692 92 28 14.019
10.138 1.265 2.072 705 93 28 14.301
156 102 9 13 1 282
% 1,6% 8,8% 0,4% 1,9% 1,2% 0,0% 2,0%
Tabel 11: Specificatie personeelskosten
Personeelskosten primair proces De personeelskosten primair proces bestaan uit salariskosten en kosten van inhuur. De kosten stijgen ten opzichte van 2022. De volgende factoren spelen een rol in de totstandkoming van de begrote kosten. • Verhoging van de flexibele schil van 15% naar 20%. Het effect hiervan is ca € 175.000. • Het begrote aantal fte in het primaire proces is gedaald met ca 2.5 fte. Dit komt vooral doordat gemeente Terschelling de BRIKS-taken teruggenomen heeft. • Conform de kadernota is rekening gehouden met 2,2% indexering. Dit heeft vooral betrekking op de verwachte CAO ontwikkeling. Daarnaast wordt rekening gehouden met 1% voor periodieke loonstijging. • Autonome ontwikkelingen. Een stijging van het aantal basistaakbedrijven met ongeveer 17 bedrijven. • Enkele deelnemers hebben de uren in de DVO verhoogd. Personeelskosten management en bedrijfsvoering De loonkosten bedrijfsvoering bestaan uit salariskosten en kosten van inhuur. De kosten stijgen als gevolg van indexeringen. DVO provincie en Leeuwarden De kosten van de DVO’s met de provincie Fryslân en gemeente Leeuwarden zijn geïndexeerd. Ook is rekening gehouden met meerkosten in de DVO van de provincie Fryslân op basis van de werkelijke cijfers van 2020 en 2021.
Overige personeelskosten Onder de overige personeelskosten vallen onder meer de kosten voor opleiding en vorming, kosten voor secundaire arbeidsvoorwaarden en reis- en verblijfkosten. Deze kosten zijn grotendeels een afgeleide van de loonsom en in de overige gevallen geïndexeerd ten opzichte van 2022. Kapitaallasten De kapitaallasten bestaan in principe uit afschrijvingskosten en financieringskosten (rente). De kapitaallasten blijven naar verwachting gelijk aan de begroting van 2022.
Pagina 24 van 43
Bedrijfskosten Op de volgende kosten zijn alleen indexeringen toegepast - Wagenpark - Huisvesting - Administratie - ICT De overige kosten zijn verhoogd als gevolg van een stijging van de abonnementskosten. Deze stijging is het gevolg van een verhoging van de kosten van de bijdrage aan de koepelorganisatie Omgevingsdienst.nl. Ook zijn hier de abonnementskosten voor NAZCA (bodeminformatiesysteem) opgenomen. Deze werden voorheen separaat doorbelast aan de deelnemers en daarom aan zowel de baten- als lastenkant niet begroot. Vanaf 2023 worden deze kosten opgenomen in de begroting, om zo de administratieve last van separate facturatie te verminderen. Onvoorzien Voor onvoorziene uitgaven is de post onvoorzien opgenomen. Deze is niet gewijzigd ten opzichte van 2022. Budget voor ontwikkelkosten Het budget voor ontwikkelkosten is verhoogd met € 200.000, conform de Kadernota. Implementatie Omgevingswet Voor de implementatie van de Omgevingswet is € 75.000 opgenomen, conform de Kadernota.
Baten Bijdragen uit extra opdrachten Vanaf 2019 wordt in het meerjarenperspectief jaarlijks rekening gehouden met opbrengsten uit incidentele opdrachten. De afgelopen jaren is gebleken dat buiten de afspraken in de dienstverleningsovereenkomsten extra baten uit incidentele opdrachten worden verkregen. De verwachte inkomsten uit extra opdrachten zijn geïndexeerd ten opzichte van vorig jaar. Deelnemersbijdrage De deelnemersbijdrage voor de reguliere begroting stijgt met € 562.000. Door het vervallen van de bijdrage voor de transitiebegroting daalt de deelnemersbijdrage met € 62.000. De deelnemersbijdragen bestaan uit de volgende bijdragen: • • • • •
Basistaken (inrichting gebonden en niet-inrichting gebonden) Eventuele plustaken Collectieve taken Implementatie van de Omgevingswet Bijdrage abonnementskosten NAZCA
De bijdrage voor de inrichting gebonden basistaken op het gebied van toezicht is afhankelijk van het aantal inrichtingen. In bijlage 1 is een specificatie per deelnemer opgenomen. In onderstaande tabel is het aantal inrichtingen per categorie opgenomen. Het totaal aantal inrichtingen is licht gestegen
Pagina 25 van 43
Categorie
Aantal inrichtingen 2022 Aantal inrichtingen 2023
Ca tegori e B
2.701
2.704
Ca tegori e C
757
774
Ca tegori e IPPC
107
106
Vml Provi nci a l e B
0
0
Vml Provi nci a l e C
0
0
Provi nci a a l
58
56
3.623
3.640
Totaal
Tabel 12: Aantal begrote (basistaak)inrichtingen per type 2022-2023
De bijdrage voor de plustaken (aanvullende taken) wordt bepaald op basis van de afgesproken uren. In onderstaande tabel is een specificatie van de plusuren per deelnemer opgenomen. Deelnemer
Plusuren 2022
Plusuren 2023
Achtka rs pel en
397
399
Amel a nd
257
257
Da ntuma di el
345
347
De Frys ke Ma rren
581
585
Ha rl i ngen
1.687
1.690
Heerenveen
578
586
Leeuwa rden
2.772
2.782
Noa rd-Ea s t Frys l â n
1.536
1.539
Oos ts tel l i ngwerf
127
130
Ops terl a nd
89
91
Schi ermonni koog
88
90
Sma l l i ngerl a nd
1.108
1.138
Súdwes t-Frys l â n
369
412
6.181
511
627
628
Ters chel l i ng Tyts jerks tera di el Vl i el a nd
374
374
1.532
1.535
Wes ts tel l i ngwerf
106
108
Provi nci e Frys l â n
31.498
30.644
Totaal
50.252
43.845
Wa a dhoeke
Tabel 13: Overzicht plusuren 2022 – 2023 Het aantal begrote plusuren in 2023 is gedaald ten opzichte van 2022. Dit is hoofdzakelijk het gevolg van het terugnemen van de BRIKS-taken door gemeente Terschelling.
Collectieve taken In de begroting 2023 zijn 2.150 uren opgenomen voor de uitvoering van collectieve taken. De nadere uitwerking van de ‘collectieve uren’ is onderdeel van het jaarprogramma uitvoering VTH-taken van de FUMO.
Pagina 26 van 43
FUMO 2.0 Naar verwachting wordt het ontwikkelprogramma FUMO 2.0 in 2022 afgerond. Het hiervoor vastgestelde budget was opgenomen in de transitiebegroting. Er worden geen extra financiële effecten voor 2023 verwacht voor dit programma.
Integraal uurtarief en gedifferentieerde tarieven Het integrale uurtarief voor basistaken bedraagt voor 2023 € 110,90. Dit is een stijging ten opzichte van 2022 van 5,5%. Deze stijging is het gevolg van de effecten beschreven aan het begin van paragraaf 4.2. Voor aanvullende taken worden gedifferentieerde tarieven gehanteerd conform het besluit van het algemeen bestuur op 29 juni 2015. Deze tarieven zijn in 2023 als volgt: Omschrijving
Uitvoering
Tarief
Ta riefgroep 1
Scha a l 6-7
€ 88,00
Ta riefgroep 2
Scha a l 8-9
€ 99,00
Ta riefgroep 3
Scha a l 10
€ 115,00
Ta riefgroep 4
Scha a l 11
€ 126,00
Tabel 14: Tariefstelling plustaken
4.3 Financieel meerjarenperspectief Hieronder is het financieel meerjarenperspectief opgenomen van de reguliere begroting. Meerjarenperspectief reguliere begroting (Bedragen x € 1000)
2022
Mutatie
2023
Mutatie
2024
Mutatie
Lasten Personeelskosten Overige personeelskosten Kapitaallasten Wagenpark Huisvesting Administratie ICT Overige kosten Onvoorzien Ontwikkelkosten Implementatie omgevingswet Totale lasten excl indexering Indexering Totale lasten incl indexering
14.019 880 85 165 671 54 423 182 100 51 75 16.705 0 16.705
282 0 0 2 9 1 5 63 0 200 0 562 0 562
14.301 880 85 167 680 55 428 245 100 251 75 17.267 0 17.267
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 501 501
14.301 880 85 167 680 55 428 245 100 251 75 17.267 501 17.768
Baten Baten uit extra opdrachten excl indexering Deelnemersbijdrage excl indexering Indexering Totale baten
657 16.048 0 16.705
36 526
693 16.574 0 17.267
0 0 501 501
693 16.574 501 17.768
Saldo baten en lasten reguliere begroting
0
562
0
Tabel 15: Financieel meerjarenperspectief
Pagina 27 van 43
0
2025
2026
2027
-175 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -75 -250 493 243
14.126 880 85 167 680 55 428 245 100 251 0 17.017 994 18.011
14.126 880 85 167 680 55 428 245 100 251 0 17.017 1.488 18.505
14.126 880 85 167 680 55 428 245 100 251 0 17.017 1.981 18.998
0 -250 493 243
693 16.324 994 18.011
693 16.324 1.488 18.505
693 16.324 1.981 18.998
0
0
0
Met de gehanteerde uitgangspunten en het afzonderlijk opnemen van de tijdelijke extra kosten in een aparte transitiebegroting vertonen de kosten en deelnemersbijdragen in het meerjarenperspectief 2023-2027 een stabiel beeld. In onderstaande tabel is het meerjarenperspectief van de deelnemersbijdrage opgenomen, waarbij de transitiebegroting alleen nog voor het jaar 2022 geldt
Meerjarenperspectief incl transitiebegroting Deelnemersbijdrage excl indexering Bijdrage transitiebegroting Totale deelnemersbijdrage
2022
2023
2024
2025
2026
2027
16.048 625 16.673
16.574 16.574
16.574 16.574
16.324 16.324
16.324 16.324
16.324 16.324
Tabel 16: Verwachte ontwikkeling deelnemersbijdrage
Hierbij wordt opgemerkt dat het lastig is om te voorspellen wat de ontwikkeling van de deelnemersbijdrage zal worden. Gezien het feit dat de taken van de FUMO sterk afhankelijk zijn van overheidsbeleid, kunnen als gevolg hiervan wijzigingen optreden die impact hebben op de FUMO. Hierbij kan gedacht worden aan de impact van de Omgevingswet, maar ook van het beleid rondom ZZS (Zeer Zorgwekkende Stoffen) en de aanbevelingen van de commissie van Aartsen In ieder geval is helder dat de huidige bijdrage in de transitiebegroting vanaf 2023 is vervallen. Daarnaast vervallen vanaf 2025 de kosten als gevolg van het verhogen van de flexibele schil. In Figuur 1 is de verwachte ontwikkeling van de totale deelnemersbijdrage (regulier + transitie) weergegeven. Dit betreft de ontwikkeling exclusief indexeringen.
Figuur 1: Verwachte ontwikkeling deelnemersbijdrage 2022-2027 (bedragen x € 1 mln.)
Pagina 28 van 43
4.4 Geprognosticeerde balans en toelichting Activa Vaste activa Financieel vast actief Materiele vaste activa
31-12-2022
31-12-2023
31-12-2024
31-12-2025
31-12-2026
7.500 574.876
7.500 488.397
7.500 401.917
7.500 315.438
7.500 248.959
Vlottende activa Overige vorderingen en overlopende activa Liquide middelen
750.000 3.967.624
750.000 4.054.103
750.000 4.140.583
750.000 4.227.062
750.000 4.293.541
Totaal activa
5.300.000
5.300.000
5.300.000
5.300.000
5.300.000
Eigen vermogen
1.300.000
1.300.000
1.300.000
1.300.000
1.300.000
Vreemd vermogen Lening
3.000.000
3.000.000
3.000.000
3.000.000
3.000.000
Vlottende passiva Crediteuren en overlopende passiva
1.000.000
1.000.000
1.000.000
1.000.000
1.000.000
Totaal passiva
5.300.000
5.300.000
5.300.000
5.300.000
5.300.000
Tabel 17: Geprognosticeerde balans
In de geprognosticeerde balans is rekening gehouden met de volgende punten: - Afschrijvingen conform begroting en beperkte investeringen in de periode 2023 – 2026. - Het eigen vermogen blijft ongewijzigd qua omvang die benodigd is conform de risicoanalyse; - In 2017 is voor de vooruitbetaalde uitgaven een lening aangetrokken. Deze lening is in 2020 voortgezet met een looptijd van 3 jaren, waarbij de hoofdsom met € 0.5 mln. is verhoogd. In paragraaf 5.3 wordt hier nader op ingegaan.
Pagina 29 van 43
5. Paragrafen 5.1 Paragraaf bedrijfsvoering Verwezen wordt naar het programma bedrijfsvoering en de toelichting daarop.
5.2 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandsvermogen en risicobeheersing In de paragraaf weerstandsvermogen wordt beschreven in welke mate de weerstandscapaciteit toereikend is om eventuele risico’s op te vangen. Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden om niet begrote kosten, die onverwachts en substantieel zijn, op te kunnen vangen. Hiervoor is de algemene reserve en de post onvoorzien beschikbaar. Als blijkt dat deze capaciteit niet voldoende is om de gekwantificeerde risico’s die zich kunnen voordoen te dekken dan is de FUMO aangewezen op een extra bijdrage van de deelnemers. Bepalingen in de Gemeenschappelijke Regeling FUMO In artikel 29 van de GR FUMO zijn bepalingen opgenomen over de vorming van een weerstandsvermogen. Een batig rekeningsaldo wordt toegevoegd aan het weerstandsvermogen, dat ten hoogste 10% van de jaaromzet bedraagt. Voor zover het batig saldo van enig jaar leidt tot een weerstandsvermogen van meer dan 10% van de jaaromzet, wordt het meerdere uitgekeerd naar rato van de bijdragen van de deelnemers. Een nadelig rekeningsaldo in enig jaar wordt ten laste gebracht van de deelnemers naar rato van hun bijdragen voor zover het niet geheel of gedeeltelijk ten laste van het weerstandsvermogen kan worden gebracht.
Nota weerstandsvermogen In de visie van de FUMO is aangegeven dat de FUMO een stabiele en heldere begroting moet krijgen. Onderdeel daarvan is dat fluctuaties en risico’s door de FUMO zelf kunnen worden opgevangen. Hiervoor is een weerstandsvermogen nodig. Begin 2018 is een nota Weerstandsvermogen en Risicomanagement met een geactualiseerde risicoinventarisatie opgesteld waarin de uitgangspunten voor het bepalen van de noodzakelijke omvang van het weerstandsvermogen zijn aangegeven. In de bestuursconferentie van 25 januari 2018 is ingestemd (richting gegeven) met het vormen van een weerstandsvermogen waarbij is afgesproken het vereiste weerstandsvermogen in drie jaar op te bouwen. Uit de risico-inventarisatie (zie bijlage 5) blijkt dat de FUMO een weerstandsvermogen nodig heeft van € 1.288.000. Kengetallen In de verslaggevingsvoorschriften (het BBV) is aangegeven dat enkele kengetallen moeten worden opgenomen in de begroting (en jaarstukken).
Pagina 30 van 43
Netto schuld quote Netto schuld quote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte ontwikkeling EMU saldo
2023
2024
2025
2026
-4% -4% 25% 0%
-5% -5% 25% 0%
-5% -5% 25% 0%
-5% -5% 25% 0%
86.479
86.479
86.479
66.479
Tabel 18: Overzicht kengetallen
De netto schuldquote betreft de omvang van de schulden ten opzichte van de totale baten in de begroting. De solvabiliteitsratio geeft het aandeel eigen vermogen ten opzichte van het totaal vermogen aan. Het EMU (Europese Monetaire Unie)-saldo, ook wel begrotingssaldo van de rijksoverheid en de decentrale overheden genoemd, is de optelsom van alle inkomsten en uitgaven.
5.3 Paragraaf financiering De FUMO is als Gemeenschappelijke Regeling op basis van de Wet FIDO verplicht om in de begroting en de jaarrekening een paragraaf financiering op te nemen. Daarin worden ontwikkelingen opgenomen over de kasgeldlimiet, de rente-risiconorm, de verwachte af- of toename van geldleningen of uitzettingen en het beleid ten aanzien van treasury. De FUMO wordt gefinancierd doordat de bijdragen van deelnemers per kwartaal vooruit wordt betaald. Voor eventuele investeringen kunnen daarnaast leningen worden aangetrokken. Eind november 2020 is de in 2017 aangetrokken lening gecontinueerd. Ook is de hoofdsom verhoogd van € 2.5 miljoen naar € 3.0 miljoen. De lening betreft een zogenaamde roll over lening en heeft een looptijd van 3 jaar (tot eind november 2023). Van het bedrag van € 3,0 miljoen is gedurende deze looptijd een bedrag van € 500.000 niet aflosbaar. Omdat de rente variabel is en er momenteel sprake is van een negatieve rente is het volledige bedrag aangetrokken. Op basis van de investeringsprognose en de ontwikkeling van de financiële vaste activa (vordering op de deelnemers in verband met nog te ontvangen bijdragen voor ontwikkelingsprogramma FUMO 2.0 en het project LIS) is de verwachting dat het bedrag van € 3.0 miljoen voldoende moet zijn tot en met 2023.
De kasgeldlimiet betreft het bedrag dat de FUMO kortlopend mag financieren voor het doen van investeringen. Volgens de Uitvoeringsregeling van de Wet Fido is dit een percentage van 8,5% van de begroting. Dit komt overeen met circa € 1,4 miljoen. Deze ruimte is tot nog toe niet gebruikt. In het Treasurystatuut is aangegeven op welke wijze wordt omgegaan met het aantrekken en uitzetten van geldmiddelen. Dit beleid houdt o.a. in dat geldleningen alleen worden aangegaan voor de taken van de FUMO en voor zover er geen andere financieringsbronnen (bijvoorbeeld reserves) aanwezig zijn. Bij het uitzetten van (eventuele) overtollige middelen gelden strikte voorwaarden, waarbij het gebruik van derivaten niet is toegestaan. Overigens is de mogelijkheid hiertoe al flink beperkt doordat ook de FUMO verplicht valt onder het schatkistbankieren. Voor de FUMO betekent dit dat alle overtollige middelen boven € 250.000 verplicht moeten worden afgedragen aan de schatkist.
Pagina 31 van 43