Bijlage Ia - Ontwerpbestemmingsplan

Een uitzondering hierop vormt de bouw van een erker of tochtportaal die bij recht mogelijk zijn. De afmetingen en locatie van de mogelijk gemaakte bouwwerken zijn bepaald in de regels, om te garanderen dat deze bouwdelen ondergeschikt blijven aan het hoofdgebouw. Bouwwerken, als lage hekwerken, zijn ook toegestaan. Daarbij is de hoogte afhankelijk van het type bouwwerk. Dit is opgenomen in de regels. 5.4.12 Verkeer en Verkeer - Verblijf De wegen, fiets- en voetpaden en daaraan grenzende parkeerplaatsen zijn geregeld in twee verkeersbestemmingen, namelijk 'Verkeer' en ‘Verkeer - Verblijf’. De bestemmingen maken beide verkeersvoorzieningen mogelijk. De bestemming ‘Verkeer’ is vooral gericht op de verkeersdoorstroming en ligt dan ook vooral op hoofdontsluitingsroutes. De bestemming ‘Verkeer – Verblijf’ heeft naast de verkeersfunctie ook een nadrukkelijke verblijfsfunctie. Bij de wegen horen onder meer ook groenvoorzieningen en water. Specifieke voorzieningen en/of bouwwerken zijn aangeduid om ze mogelijk te maken binnen deze bestemming. Gebouwen zijn niet toegestaan. Bouwwerken ten behoeve van de verkeersfunctie zijn bij recht mogelijk. De afmetingen van alle bouwwerken in de bestemming zijn in de regels opgenomen en gebaseerd op de veel voorkomende afmetingen van deze bouwwerken.

5.4.13 Water De bestemming 'Water' is gegeven aan alle van betekenis zijnde waterlopen en de daarbij horende voorzieningen zoals oeverstroken, bermen, beplanting en groenvoorzieningen. Binnen deze bestemming mogen geen gebouwen worden gebouwd. Een brug en andere specifiek functies en bouwwerken zijn alleen toegestaan wanneer deze specifiek zijn aangeduid. In het plangebied zijn enkele wateren aanwezig die vallen onder de Keur van

53

het Wetterskip Fryslân. Voor werkzaamheden aan deze watergangen, inclusief de bruggen daarover, is een ontheffing van het Wetterskip nodig. 5.4.14 Wonen De bestemming 'Wonen' is gelegd op de percelen in het plangebied waarop wonen de hoofdfunctie is. De woonfunctie is de hoofdfunctie binnen deze bestemming. Naast de hoofdfunctie wonen, is het in een woning onder voorwaarden mogelijk een aantal beroeps- of bedrijfsmatige activiteiten uit te oefenen. Deze activiteiten zijn altijd ondergeschikt aan de woning. In een enkel geval is echter ook sprake van een naast de functie bestaande functie (gelijkwaardig). Daarbij kan het gaan om detailhandel, een pension of een praktijkruimte. In die gevallen is een aanduiding opgenomen om deze functie mogelijk te maken. Voor de bouwvlakken is in dit bestemmingsplan zo veel mogelijk een gestandaardiseerde regeling opgenomen. De bouwvlakken liggen (waar mogelijk) op 3 meter van de zijdelingse perceelsgrens en hebben een diepte van 15 meter. Om te voorkomen dat de woningen te groot worden mag de oppervlakte van het hoofdgebouw maximaal 150 m² bedragen. De overige afmetingen van de woningen zijn zo veel mogelijk aangeduid op de verbeelding, omdat deze in het dorpsbeeld variëren. Uitgangspunt is de bestaande (planologische) situatie opnieuw vast te leggen. Naast hoofdgebouwen zijn ook bijbehorende bouwwerken toegestaan.

In totaal mogen de bijbehorende bouwwerken maximaal 90% van de oppervlakte van het hoofdgebouw bedragen met een maximum van 100 m². Het bij de woning behorende erf mag daarbij voor maximaal 50% worden bebouwd. In afwijking van het vorenstaande is altijd 50 m² aan bijbehorende bouwwerken toegestaan. Bijbehorende bouwwerken zijn over het algemeen ondergeschikt aan de hoofdgebouwen, dit is vertaald in de toegestane afmetingen van de bebouwing. De goot- en bouwhoogte zijn daarbij wel zo veel mogelijk gestandaardiseerd, waarbij rekening is gehouden met de vergunningvrije mogelijkheden en de voorwaarden vanuit het Bouwbesluit. Voor dakopbouwen is een specifieke regeling opgenomen. Deze regeling is gebaseerd op het afwijkingenbeleid van de gemeente. In dit bestemmingsplan is een dakopbouw bij recht mogelijk gemaakt, waardoor veel minder afwijkingen nodig zijn. 5.4.15 Wonen - Woonboerderij De bestemming 'Wonen – Woonboerderij' is gelegd op de aanwezige voormalige boerderijen in het plangebied. De woonfunctie is de hoofdfunctie binnen deze bestemming. Binnen deze bestemming is het onder voorwaarden mogelijk een aantal beroeps- of bedrijfsmatige activiteiten in de woning uit te oefenen. Per boerderij is maximaal het bestaande aantal woningen toegestaan. Ook eventueel aanwezige andere functies zijn aangeduid, waarmee deze functies in of bij de betreffende woning mogelijk worden.

Door middel van de bouwvlakken op de plankaart is de locatie van de hoofdgebouwen vastgelegd. Naast hoofdgebouwen zijn ook bijbehorende bouwwerken toegestaan. In totaal mogen de bijbehorende bouwwerken maximaal 90% van de oppervlakte van het hoofdgebouw bedragen met een maximum van 100 m². Het bij de woning behorende erf mag daarbij voor maximaal 50% worden bebouwd. In afwijking van het vorenstaande is altijd 50 m² aan bijbehorende bouwwerken toegestaan. 5.4.16 Leiding - Riool Grotere rioolleidingen in het plangebied hebben de bestemming ‘Leiding – Riool’. Voor de afvoer van rioolwater moeten deze leidingen beschermd worden. De bestemming ligt dan

54

ook over een strook van 3 meter aan weerszijden van de leiding, waarin onder meer bouwen en graafwerkzaamheden niet zonder meer mogelijk zijn. Overleg met de leidingbeheerder is nodig wanneer omgevingsvergunningplichtige activiteiten binnen de bestemming nodig zijn. Pas na advies van de leidingbeheerder kan hiervoor vergunning worden verleend. 5.4.17 Leiding - Water Grotere waterleidingen in het plangebied hebben de bestemming ‘Leiding – Water’. Voor de aanvoer van water moeten deze leidingen beschermd worden. De bestemming ligt dan ook 3 meter aan weerszijden van de leiding, waarin onder meer bouwen en graafwerkzaamheden niet zonder meer mogelijk zijn. Overleg met de leidingbeheerder is nodig wanneer omgevingsvergunningplichtige activiteiten binnen de bestemming nodig zijn. Pas na advies van de leidingbeheerder kan hiervoor vergunning worden verleend. 5.4.18 Waarde - Archeologie 1 en 2 Op de gemeentelijke Friese Archeologische Monumentenkaart Extra (gemeentelijke FAMKE) zijn de gebieden aangegeven met een hoge archeologische waarde (advies op de FAMKE: “streven naar behoud” en “waarderend onderzoek”) en archeologische verwachtingsgebieden (advies op de FAMKE: karterend onderzoek en quickscan) aangegeven. Voor de archeologische verwachtingsgebieden gelden verschillende beleidsadviezen die zijn terug te vinden op de FAMKE.

De dubbelbestemming ‘Waarde – archeologie 1’ wordt gehanteerd voor terreinen of gebieden die op de FAMKE het advies ‘streven naar behoud’ en ‘waarderend onderzoek’ hebben meegekregen, dus de bekende archeologisch waardevolle terreinen. De dubbelbestemming ‘Waarde – archeologie 2’ wordt gehanteerd voor gebieden die op de FAMKE het advies ‘karterend onderzoek’ en ‘quickscan’ hebben gekregen en daarom de gebieden met een archeologische verwachtingswaarde. Beide dubbelbestemmingen gelden onvoorwaardelijk voor alle onderliggende gronden. 5.4.19 Waarde - Beschermd gezicht De dubbelbestemming 'Waarde - Beschermd gezicht’ is gegeven aan het in het plangebied aanwezige rijksbeschermde dorpsgezicht (kern Rien). De regeling is bedoeld om het dorpsgezicht te beschermen en laat dan ook maar beperkt (bouw)werken en/of werkzaamheden toe. De waardering van dit beschermde gezicht is opgenomen in het daarbij horende aanwijzingsbesluit (zie ook bijlage 3 bij de regels). 5.4.20

Algemene aanduidingsregels

Veiligheidszone - lpg Rondom de in het plangebied aanwezige risicovolle inrichtingen horend bij het LPG tankstation (bedrijventerrein Wommels) is ter plaatse van de plaatsgebonden risicocontour 10-6 een aanduiding “veiligheidszone – lpg” opgenomen. Binnen deze zone mogen geen kwetsbare objecten worden gebouwd. Zo wordt de veiligheid rondom de risicovolle inrichtingen gegarandeerd. In de regels hiervoor is een wijzigingsbevoegdheid opgenomen die het mogelijk maakt de aanduiding te wijzigen of verwijderen als de situatie daarvoor aanleiding geeft. Overige zone - dijken Ter plaatse van de aanduiding overige zone - dijken zijn de gronden, behalve voor de daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor de bescherming van het voor het betreffende dijkgedeelte kenmerkende breedte- en hoogteprofiel.

55

Er is een vergunningstelsel opgenomen voor het uitvoeren van werken, geen bouwwerken zijnde, of van werkzaamheden.

56

HOOFDSTUK 6 Uitvoerbaarheid 6.1

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

Overeenkomstig artikel 3.1.1. van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) moet over een bestemmingsplanprocedure overleg plaatsvinden met verschillende adviespartners en overheden. Het voorontwerpbestemmingsplan is opgestuurd naar een aantal vaste overleg- en adviesinstanties. Twee instanties hebben een reactie ingediend, die in de Reactienota Overleg zijn voorzien van een gemeentelijk antwoord. De reactienota is opgenomen als bijlage 5 bij dit bestemmingsplan. Inspraak Bij actualisatie is het uitgangspunt dat de opzet en het beleid ten aanzien van het plangebied grotendeels gehandhaafd blijft. Daarom heeft het bestemmingsplan op grond van de inspraakverordening van de gemeente Súdwest-Fryslân niet ter inzage gelegen voor inspraak. Zienswijzen Het ontwerpbestemmingsplan en de bijbehorende stukken hebben met ingang van ..-...... tot en met ..-..-.... ter inzage gelegen. Er zijn geen of (...) zienswijzen binnengekomen.

6.2

Economische uitvoerbaarheid

Voor de uitvoerbaarheid van het plan is het van belang te weten of het economisch uitvoerbaar is. De economische uitvoerbaarheid wordt enerzijds bepaald door de exploitatie van het plan (financiële haalbaarheid) en anderzijds door de wijze van kostenverhaal van de gemeente (grondexploitatie). Financiële haalbaarheid Het doel van dit bestemmingsplan is het bieden van een actueel juridisch-planologische regeling. In het bestemmingsplan worden dan ook geen ontwikkelingen mogelijk gemaakt waarvoor de financiële haalbaarheid aangetoond moet worden. Er is geen sprake van te maken uitvoeringskosten. De kosten voor het opstellen van een bestemmingsplan komen voor rekening van de gemeente. De raad heeft hiervoor in de begroting een bedrag beschikbaar gesteld. De kosten worden hieruit gedekt. Het plan is daarmee financieel haalbaar.

6.3

Grondexploitatie

Doel van de in de Wet ruimtelijke ordening (Wro) opgenomen grondexploitatieregeling is het bieden van ruimere mogelijkheden voor het kostenverhaal en het creëren van meer sturingsmogelijkheden. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de publiekrechtelijke weg via een exploitatieplan en de privaatrechtelijke weg in de vorm van overeenkomsten. In het geval van een exploitatieplan kan de gemeente, naast het kostenverhaal, eisen en regels stellen voor de desbetreffende gronden, (woning)bouwcategorieën en fasering. Bij de privaatrechtelijke weg worden dergelijke afspraken in een (anterieure) overeenkomst vastgelegd.

57

Dit bestemmingsplan staat geen nieuwe bouwmogelijkheden toe, die zijn opgenomen als een bouwplan in de zin van artikel 6.2.1. van het Bro. Het vaststellen van een exploitatieplan is daarom niet nodig.

58

Bijlage bij de toelichting Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5

Advies FUMO Groepsrisico LPG-tankstation Advies brandweer Watertoets Reactienota vooroverleg

59

Advies Externe Veiligheid inzake “Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels” Algemeen toetsingskader Externe veiligheid gaat om het beperken van de kans op en het effect van een ernstig ongeval voor de omgeving door: - het gebruik, de opslag en productie van gevaarlijke stoffen (inrichtingen); - het transport van gevaarlijke stoffen (buisleidingen, wegen, waterwegen en spoorwegen); - het gebruik van luchthavens. Het externe veiligheidsbeleid richt zich op het beperken van de risico’s voor de burger door bovengenoemde activiteiten. Hiertoe zijn risico’s gekwantificeerd, namelijk door middel van het plaatsgebonden risico en het groepsrisico. Plaatsgebonden risico (PR) Het PR is de berekende kans per jaar, dat een persoon overlijdt als rechtstreeks gevolg van een ongeval bij een risicobron, aangenomen dat hij op die plaats permanent en onbeschermd verblijft. Groepsrisico (GR) Dit is de kans dat een groep mensen overlijdt door een ongeval met gevaarlijke stoffen. Het GR moet worden gezien als een maat voor maatschappelijke ontwrichting. Het externe veiligheidsbeleid is verankerd in diverse wet- en regelgeving. De volgende besluiten zijn relevant: 1. Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) Met het Bevi zijn risiconormen voor externe veiligheid met betrekking tot bedrijven met gevaarlijke stoffen wettelijk vastgelegd. 2.

Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb) Op basis van het Bevb dienen plannen, vergelijkbaar met het Bevi, te worden getoetst aan de grens- en richtwaarde voor het PR en de oriëntatiewaarde voor het GR. 3. Basisnet Het basisnet is een landelijk aangewezen netwerk voor het vervoer van gevaarlijke stoffen. Toetsingskader bij beoordeling van risico’s van vervoer van gevaarlijke stoffen bij ruimtelijke ordeningsbesluiten, is het basisnet. Het basisnet is per 1 april 2015 van kracht. Voor het wettelijk vastleggen van de regels voor de ruimtelijke ordening rondom het basisnet is er het Besluit externe veiligheid transportroutes (hierna: Bevt). Verder is 1 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

de Regeling basisnet (hierna: Rbn) opgesteld. In de Rbn staat waar risicoplafonds liggen langs transportroutes en welke regels er gelden voor ruimtelijke ontwikkeling. Binnen bepaalde grenzen wordt dit vervoer over de weg, binnenwater en spoor gegarandeerd. Het basisnet heeft betrekking op de Rijksinfrastructuur: hoofdwegen (snelwegen), hoofdwaterwegen (binnenwateren) en hoofdspoorwegen (enkele uitzonderingen daargelaten). Het basisnet is vastgelegd in onder andere de Wet vervoer gevaarlijke stoffen. 4. Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt) Voor ruimtelijke ordening in relatie tot de transportroutes is het Bevt opgesteld. Hierin zijn de regels voor de ruimtelijke ordening rondom het basisnet wettelijk vastgelegd. 5. Activiteitenbesluit milieubeheer (Activiteitenbesluit) Het Activiteitenbesluit en de daarbij behorende regeling is de opvolger van een groot aantal AMvB’s. In het Activiteitenbesluit staan algemene regels voor verschillende milieuaspecten, zoals veiligheidsafstanden waaraan voldaan moet worden. Verantwoordingsplicht In het Bevi, Bevb en het Bevt is onder andere een verantwoordingsplicht GR opgenomen. Deze verantwoording houdt in dat in bepaalde gevallen planologische keuzes moeten worden onderbouwd en verantwoord door het bevoegd gezag.

1% en 100% letaliteitszone Binnen de 100% letaliteitszone wordt aangenomen dat alle aanwezige personen komen te overlijden ingeval van een incident. Daarbij maakt het niet uit of men zich binnens- of buitenshuis bevindt. De 1% letaliteitszone is dat deel van het invloedsgebied waarin de letaliteit afneemt van 100% (de rand van de 100% letaliteitszone) tot 1% (de rand van het invloedsgebied).

Opsteller: George Rutten Telefoon: 0566 750 300 Datum: 07-05-2020 Zaaknummer: 2019-FUMO-0034616 Organisatie: FUMO Status: DEFINITIEF

2 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

Risicobronnen ten aanzien van het “Bestemmingsplan dorpen Midden Oost – Súdwest-Fryslân” Algemene inleiding De gemeente Súdwest-Fryslân heeft besloten voor de actualisatie van het bestemmingsplan van een aantal dorpen, zo veel mogelijk dorpen in de omgeving mee te nemen in één plan. Het uitgangspunt is een conserverend bestemmingsplan en de huidige situatie is dan ook gelijk aan de voorgenomen situatie. De gemeente is hiervoor opgedeeld in een aantal gebieden. Een en ander ter voorbereiding op de aanstaande Omgevingswet waarbij er voor de hele gemeente maar één plan zal gaan gelden. Het plangebied behelst de volgende 8 dorpen: Waaksens, Kubaard, Hidaard, Reahus, Itens, Rien, Britswert, Wiuwert en bedrijventerrein Wommels. De gemeente Súdwest-Fryslân heeft de FUMO gevraagd om de situatie aangaande Externe Veiligheid te beoordelen. De ligging van het plangebied is in Figuur 1 weergegeven. Tabel 1 geeft een toelichting op Figuur 1. Er is besloten om ieder dorp als apart hoofdstuk op te nemen in dit document ten behoeve van de herleidbaarheid en leesbaarheid.

3 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

Figuur 1: Indicatieve ligging plangebied

Nr. 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Dorp Waaksens Kubaard Hidaard Reahus Itens Rien Britswert Wiuwert Bedrijventerrein Wommels

Tabel 1 Toelichting op figuur 1

4 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

1. Dorp Waaksens 1.1 Risicobronnen ten aanzien van het “Bestemmingsplan dorp Waaksens – Súdwest-Fryslán” 1.1.1 Beoordeling Risicobronnen Uit de ev-signaleringskaart blijkt dat er geen relevante risicobronnen in of in de nabijheid van het plangebied zijn in het kader van externe veiligheid (zie figuur 2). Ook Brandweer Fryslân heeft geconstateerd dat er geen risicobronnen aanwezig zijn, die relevant zijn voor externe veiligheid.

Figuur 2 Plangebied Waaksens

1.2 Conclusie Aangezien geen risicobronnen aanwezig zijn die een externe veiligheidsrisico vormen voor het plangebied van Waaksens, vormt externe veiligheid geen belemmering voor de vaststelling van het bestemmingsplan. 5 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

2. Dorp Kubaard 2.1. Risicobronnen ten aanzien van het “Bestemmingsplan dorp Kubaard – SúdwestFryslân” 2.1.1 Beoordeling Risicobronnen Uit de ev-signaleringskaart blijkt dat er geen relevante risicobronnen in of in de nabijheid van het plangebied zijn, waarvan het invloedsgebied over het plangebied reikt (zie Figuur 2). Ook Brandweer Fryslân heeft geconstateerd dat er geen risicobronnen aanwezig zijn, die relevant zijn voor externe veiligheid.

Figuur 3 Plangebied Kubaard

2.2 Conclusie Aangezien geen risicobronnen aanwezig zijn die een externe veiligheidsrisico vormen voor het plangebied van Kubaard, vormt externe veiligheid geen belemmering voor de vaststelling van het bestemmingsplan.

6 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

3. Dorp Hidaard 3.1 Risicobronnen ten aanzien van het “Bestemmingsplan dorp Hidaard – SudwestFryslan” 3.1.1 Beoordeling Risicobronnen Uit de ev-signaleringskaart blijkt dat er geen relevante risicobronnen in of in de nabijheid van het plangebied zijn in het kader van externe veiligheid (zie Figuur 4). Ook Brandweer Fryslân heeft geconstateerd dat er geen risicobronnen aanwezig zijn, die relevant zijn voor externe veiligheid.

Figuur 4 Plangebied Hidaard

7 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

3.2 Conclusie Aangezien geen risicobronnen aanwezig zijn die een externe veiligheidsrisico vormen voor het plangebied van Hidaard, vormt externe veiligheid geen belemmering voor de vaststelling van het bestemmingsplan

8 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

4. Dorp Reahus Risicobronnen ten aanzien van het “Bestemmingsplan dorp Reahus – Súdwest-Fryslân” 4.1.1 Beoordeling Risicobronnen Uit de ev-signaleringskaart blijkt dat de enige risicobron in de nabijheid van plangebied een ten zuiden van het plangebied gesitueerde windturbine betreft. De signaleringskaart geeft voor windturbines ter indicatie de maximale PR 1×10-6/jaar contour van generieke windturbines, te weten 245 meter. Met deze afstand ligt de PR 1×10-6/jaar contour over het plangebied. In figuur 5 is de afstand met het paarsgearceerde gebied aangeduid en het plangebied in rood. De afstand van 245 meter volgt uit het Handboek risicozonering windturbines en geldt voor windturbines van type IEC 2 met een maximaal vermogen van 5000 kW en een hoogste ashoogte van 120 meter. Zie hiervoor Tabel 2. De betreffende windturbine ten zuiden van het plangebied is een windturbine met een vermogen van 80 kW en een ashoogte van 34 meter. Conform tabel 1, uit het Handboek Risicozonering Windturbines, is het laagste vermogen en de kleinste ashoogte waarvoor de PR 1×10-6/jaar contour voor is vastgesteld, 1000 kW en 60 meter ashoogte. Hiervoor geldt een maximale PR 1×10-6 afstand van 142 meter. Deze afstand betekent zeer waarschijnlijk een overschatting voor de risicoafstanden van de feitelijke windmolen ten zuiden van het plangebied, omdat de ashoogte en het vermogen kleiner zijn.

Echter deze afstand vormt geen knelpunt voor het plangebied, aangezien de afstand tot het plangebied groter is. De contour van 142 meter is ingetekend in figuur 5 met de blauwe cirkel.

Tabel 2 Afstand [m] PR = 10-6 en PR = 10-5 contouren

Aangezien het plangebied buiten deze contour ligt, zijn er dus geen PR knelpunten geconstateerd. Het invloedsgebied in het kader van het GR (voor een windturbine gelijk aan de maximale werpafstand bij overtoeren) ligt wel over het plangebied. Echter gezien de zeer lage trefkansen (circa 1×10-9/jaar) buiten de 150 meter (conform figuur 7 van bijlage 9 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

B van het Handboek risicozonering Windturbines), gecombineerd met de lage personendichtheid in het plangebied en het gegeven dat geen objecten met gevaarlijke stoffen nabij zijn, vormt het groepsrisico geen aandachtspunt.

Figuur 5 Plangebied Reahus

4.2 Conclusie Aangezien geen risicobronnen aanwezig zijn die een externe veiligheidsrisico vormen voor het plangebied van Reahus, vormt externe veiligheid geen belemmering voor de vaststelling van het bestemmingsplan

10 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

Dorp Itens 4.3 Risicobronnen ten aanzien van het “Bestemmingsplan dorp Itens – SúdwestFryslân” 4.3.1 Beoordeling Risicobronnen Uit de ev-signaleringskaart blijkt dat er geen relevante risicobronnen in of in de nabijheid van het plangebied zijn in het kader van externe veiligheid (zie Figuur 6). Ook Brandweer Fryslân heeft geconstateerd dat er geen risicobronnen aanwezig zijn, die relevant zijn voor externe veiligheid.

Figuur 6 Plangebied Itens

4.4 Conclusie Aangezien geen risicobronnen aanwezig zijn die een externe veiligheidsrisico vormen in de (directe) nabijheid het plangebied van Itens, vormt externe veiligheid geen belemmering voor de vaststelling van het bestemmingsplan.

11 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

5. Dorp Rien 5.1 Risicobronnen ten aanzien van het “Bestemmingsplan dorp Rien – SúdwestFryslân” 5.1.1 Beoordeling Risicobronnen Uit de ev-signaleringskaart blijkt dat er geen relevante risicobronnen in of in de nabijheid van het plangebied zijn in het kader van externe veiligheid (zie Figuur 7). Ook Brandweer Fryslân heeft geconstateerd dat er geen risicobronnen aanwezig zijn, die relevant zijn voor externe veiligheid.

Figuur 7 Plangebied Rien

5.2 Conclusie Aangezien geen risicobronnen aanwezig zijn die een externe veiligheidsrisico vormen voor het plangebied van Rien, vormt externe veiligheid geen belemmering voor de vaststelling van het bestemmingsplan. 12 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

6. Dorp Britswert 6.1 Risicobronnen ten aanzien van het “Bestemmingsplan dorp Britswert – SúdwestFryslân” 6.1.1 Beoordeling Risicobronnen Uit de ev-signaleringskaart blijkt dat de enige risicobron in de nabijheid van plangebied een ten noorden van het plangebied gesitueerde windturbine betreft. De signaleringskaart geeft voor windturbines ter indicatie de maximale PR 1×10-6/jaar contour van generieke windturbines, te weten 245 meter. Met deze afstand ligt de PR 1×10-6/jaar contour over het plangebied. In figuur 8 is de afstand met het paarsgearceerde gebied aangeduid en het plangebied in rood. De afstand van 245 volgt uit het Handboek risicozonering windturbines en geldt voor windturbines van type IEC 2 met een maximaal vermogen van 5000 kW en de hoogste ashoogte van 120 meter. Zie hiervoorTabel 3. De betreffende windturbine ten noorden van het plangebied is een windturbine met een vermogen van 300 kW en een ashoogte van 30 meter. Conform tabel 1, uit het Handboek Risicozonering Windturbines, is het laagste vermogen en de kleinste ashoogte waarvoor de PR 1×10-6/jaar contour voor is vastgesteld, 1000 kW en 60 meter ashoogte. Hiervoor geldt een maximale PR 1×10-6 afstand van 142 meter. Deze afstand betekent zeer waarschijnlijk een overschatting voor de risicoafstanden van de feitelijke windmolen ten noorden van het plangebied, omdat de ashoogte en het vermogen kleiner zijn.

Echter deze afstand vormt geen knelpunt voor het plangebied, aangezien de afstand tot het plangebied groter is. De contour van 142 meter is ingetekend in figuur 8 met de blauwe cirkel.

Tabel 3 Afstand [m] PR = 10-6 en PR = 10-5 contouren

13 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

Figuur 8 Plangebied Britswert

Aangezien het plangebied buiten de contour van de windturbine ligt, zijn er geen PR knelpunten voor de voorgenomen ontwikkeling. Het invloedsgebied in het kader van het GR (voor een windturbine gelijk aan de Maximale werpafstand bij overtoeren) ligt wel over het plangebied. Echter gezien de zeer lage trefkansen (circa 1×10-9/jaar) buiten de 150 meter (conform figuur 7 van bijlage B van het Handboek risicozonering Windturbines), gecombineerd met de lage personendichtheid in het plangebied en het gegeven dat geen objecten met gevaarlijke stoffen nabij zijn, vormt het groepsrisico geen aandachtspunt.

14 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

6.2 Conclusie Aangezien geen risicobronnen aanwezig zijn die een externe veiligheidsrisico vormen voor het plangebied van Britswert, vormt externe veiligheid geen belemmering voor de vaststelling van het bestemmingsplan

15 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

7. Dorp Wiuwert 7.1 Risicobronnen ten aanzien van het “Bestemmingsplan dorp Wiuwert – SúdwestFryslân” Beoordeling risicobronnen Uit de professionele Risicokaart en de EV Signaleringskaart blijkt dat ten noordoosten van het plangebied één risicobron is gelegen. Het betreft een windturbine met een ashoogte van 31 meter en een vermogen van 80 kW. De signaleringskaart geeft voor windturbines ter indicatie de maximale PR 1×10-6/jaar contour van generieke windturbines, te weten 245 meter. Met deze afstand ligt de PR 1×10-6/jaar contour niet over het plangebied. In figuur 9 is de afstand met het paarsgearceerde gebied aangeduid en het plangebied in rood. Het invloedsgebied in het kader van het GR (voor een windturbine gelijk aan de Maximale werpafstand bij overtoeren) ligt wel over het plangebied. Echter gezien de zeer lage trefkansen (circa 1×10-9/jaar) buiten de 150 meter (conform figuur 7 van bijlage B van het Handboek risicozonering Windturbines), gecombineerd met de lage personendichtheid in het plangebied en het gegeven dat geen objecten met gevaarlijke stoffen nabijgelegen zijn, vormt het groepsrisico geen aandachtspunt.

Figuur 9 Plangebied Wiuwert, PR 10-6

16 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

7.2 Conclusie Aangezien geen risicobronnen aanwezig zijn die een externe veiligheidsrisico vormen voor het plangebied van Wiuwert, vormt externe veiligheid geen belemmering voor de vaststelling van het bestemmingsplan.

17 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

8. Bedrijventerrein Wommels 8.1 Risicobronnen ten aanzien van het “Bestemmingsplan bedrijventerrein Wommels – Súdwest-Fryslân”” Beoordeling risicobronnen Uit de professionele Risicokaart, de EV Signaleringskaart en de jaarintensiteiten vervoer gevaarlijke stoffen, blijkt dat in het plangebied meerdere risicobronnen zijn gelegen waarvan de risicocontouren of het invloedsgebied zijn gelegen binnen het plangebied. In het plangebied bevinden zich de volgende risicobronnen: • risicovolle objecten • Transport van gevaarlijke stoffen over de weg In onderstaande figuur 10 is het plangebied op de Risicokaart weergegeven.

Figuur 10 Plangebied Wommels

18 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

8.2 Inrichtingen waar risicovolle activiteiten plaatsvinden LPG-tankstation Er is in het plangebied een LPG-tankstation gelegen aan De Lange Baan 2 te Wommels. Het LPG-tankstation heeft een vergunde jaardoorzet van 500 tot 1.000 m3 LPG. Het LPG-tankstation valt onder het Besluit externe veiligheid inrichtingen (hierna te noemen Bevi). Voor LPG-tankstations zijn in het Bevi en de daarbij behorende Regeling externe veiligheid inrichtingen (hierna: Revi) normen voor het PR opgenomen als aan te houden afstanden. De afstandseisen betreffen grenswaarden waarvan niet kan worden afgeweken. Dit wordt aangeduid als de PR 10-6 contour. Een PR 10-6 contour kan een saneringssituatie opleveren. Binnen deze contour mogen geen kwetsbare objecten aanwezig of geprojecteerd zijn. Is dit wel zo, dan is sprake van een saneringssituatie als bedoeld in artikel 17 van het Bevi. Daarnaast zijn voor het GR bepalingen opgenomen voor het uitvoeren van een verantwoording van het groepsrisico. Een verantwoording is onder andere benodigd wanneer een bestemmingsplan wordt vastgesteld waarbij (beperkt) kwetsbare objecten mogelijk zijn gemaakt binnen het invloedsgebied van het LPG-tankstation. 8.2.1 PR In tabel 1 van bijlage 1 van de Revi worden de PR 10-6 contouren van de afleverzuil, het ondergrondse reservoir en het vulpunt van een tankstation vermeld. Dit zijn de risicobronnen.

De contouren zijn gebaseerd op de vergunde doorzet per jaar. Voor een doorzet tot 1.000 m3 per jaar bedragen de PR 10-6 contouren op grond van het Revi respectievelijk 15 meter, 25 meter en 35 meter. Binnen deze afstand mogen zich geen kwetsbare objecten bevinden. In figuur 11 zijn de PR 10-6 contouren van de afleverzuil, het ondergrondse reservoir en het vulpunt te herkennen aan de zwarte onderbroken cirkels. Binnen de contouren zijn geen kwetsbare objecten gelegen, waardoor voldaan wordt aan de normen uit het Bevi met betrekking tot het PR. Wel zijn twee beperkt kwetsbare objecten gelegen binnen de PR contouren (zie figuur 11). Dit zijn reeds bestaande en vergunde objecten en deze zijn in het verleden al toegestaan. Er kan dan ook geconcludeerd worden dat er sprake is van een afwijking van de richtwaarde van het Bevi. Hierbij moet in oogschouw genomen worden dat het gaat om reeds bestaande bebouwing . De betreffende adressen zijn - De Lange Baan 4 (bedrijfspand) en - Walperterwei 47B (Winkel/Tuincentrum).

19 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

Figuur 11 PR 10-6 contouren (zwarte onderbroken cirkel) en invloedsgebied (blauwe cirkels)

8.2.2 Invloedsgebied De wetgeving verbindt geen harde normen aan de toelaatbaarheid van kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten binnen een invloedsgebied, zoals dat wel het geval is bij het PR. Wel bestaat voor het bevoegd gezag bij het vaststellen van ruimtelijke plannen de wettelijke verantwoordingsplicht. De verantwoordingsplicht is van toepassing op ruimtelijke plannen binnen een invloedsgebied in de gevallen dat het Bevi dat voorschrijft. Het invloedsgebied van het vulpunt en het ondergrondse reservoir bedraagt, conform tabel 1 van bijlage 2 van de Revi, 150 meter gerekend vanaf het ondergrondse reservoir en het vulpunt. Het invloedsgebied van het vulpunt en de ondergrondse opslagtank valt over het plangebied (zie figuur 11). Binnen de contouren zijn diverse (beperkt) kwetsbare objecten gelegen.

20 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

8.2.3 Groepsrisico Het GR gaat over de impact van een calamiteit met potentieel meer dodelijke slachtoffers door één calamiteit. Naast de numerieke waarde van het GR, zoals de ligging van het GR ten opzichte van de oriëntatiewaarde en de toename daarvan ten opzichte van de nulsituatie, dient ter beoordeling van het GR en de verantwoording daarvan (conform artikel 13, lid 1 van het Bevi) ook gekeken te worden naar kwalitatieve aspecten, zoals zelfredzaamheid, bestrijdbaarheid van het incident, nut en noodzaak, het tijdsaspect en mogelijk risico reducerende maatregelen. Het groepsrisico van het LPG-tankstation is berekend door AnteaGroup in 2020. Deze risicoanalyse is uitgewerkt in de rapportage “Groepsrisico LPG-tankstation – Bedrijventerrein Wommels, projectnummer 0460871.100 rev 1.0, 16 maart 2020, AnteaGroup. De resultaten uit dit rapport zijn verwerkt in de volgende paragrafen. 8.2.4 Ligging GR t.o.v. oriëntatiewaarde De wetgeving verbindt geen harde normen aan de toelaatbaarheid van kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten binnen een invloedsgebied, zoals dat wel het geval is bij het PR. Wel bestaat voor het bevoegd gezag bij het vaststellen van ruimtelijke plannen de wettelijke verantwoordingsplicht. De verantwoordingsplicht is van toepassing op ruimtelijke plannen binnen een invloedsgebied in de gevallen dat het Bevi dat voorschrijft.

Uit het voorgaande is gebleken dat het LPG-tankstation aan de Langebaan 2 een risicobron is. Figuur 12 toont het GR voor de voorgenomen situatie, welke gelijk is aan de huidige situatie, aangezien er sprake is van een conserverend bestemmingsplan, zonder nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen.

21 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

Figuur 12 Groepsrisico-curve bedrijventerrein Wommels

In de figuur is te zien dat de oriëntatiewaarde niet wordt overschreven. Het berekende groepsrisico behaalt maximaal 0.54 maal de oriëntatiewaarde bij 190 slachtoffers bij een frequentie van 1,5×10-8/jaar. Aangezien er sprake is van een conserverend bestemmingsplan is de hoogte van het groepsrisico in de toekomstige situatie gelijk aan de huidige situatie. 8.2.5 Conclusie risicobron LPG-tankstation Geconcludeerd kan worden dat het GR van het LPG-tankstation een aandachtspunt vormt. Binnen het invloedsgebied van het tankstation zijn namelijk diverse (beperkt) kwetsbare objecten aanwezig. Een verantwoording van het groepsrisico is dan ook vereist, waarbij aandacht besteed moet worden aan onder andere zelfredzaamheid en bestrijdbaarheid. Het advies van Brandweer Fryslân gaat hier nader op in.

22 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

8.3 Zwembad met chloorbleekloog Aan de Walperterwei 27 is zwembad De Klomp gevestigd. Bij het zwembad wordt natriumhypochloriet (chloorbleekloog) opgeslagen. De inhoud van de opslagtank bedraagt 2000 liter. Hoewel een zwembad een inrichting is waar risicovolle activiteiten plaatsvinden, valt het niet onder het Bevi. Wel zijn aan de opslag en behandeling van natriumhypochloriet gevaaraspecten verbonden. Indien natriumhypochloriet in contact komt met een zuur ontstaat het giftige chloorgas. Volgens de Leidraad risico-inventarisatie gevaarlijke stoffen (hierna: de Leidraad) is dan ook sprake van een potentieel risicovolle inrichting.

De effectafstanden van de tankopslag bedragen conform de Leidraad 1.500 meter (1% letaliteit) en 150 meter (100% letaliteit) voor een tank tot 5.000 liter. Het plangebied ligt op circa 25 van het zwembad, waarmee beide effectafstanden over het plangebied reiken. Omdat de inrichting niet onder de werking van het Bevi valt en het Activiteitenbesluit geen nadere eisen stelt aan het gebied binnen de 1% letaliteitsafstand en de 100% letaliteitsafstand, vormt de activiteit geen belemmering voor onderhavig plan.

23 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

8.4 Transport gevaarlijke stoffen weg De provinciale weg, de N359 loopt langs het plangebied. De provinciale weg is geel gemarkeerd in onderstaand figuur, figuur 13. Over deze weg vindt incidenteel transport van gevaarlijke stoffen plaats.

Figuur 13 Transport gevaarlijke stoffen N359 Wommels

Toetsingskader bij beoordeling van risico’s van vervoer van gevaarlijke stoffen bij ruimtelijke ordeningsbesluiten, is het basisnet. Het basisnet is per 1 april 2015 van kracht. Voor het wettelijk vastleggen van de regels voor de ruimtelijke ordening rondom het basisnet is er het Besluit externe veiligheid transportroutes (hierna: Bevt). Verder is de Regeling basisnet (hierna: Rbn) opgesteld. In de Rbn staat waar risicoplafonds liggen langs transportroutes en welke regels er gelden voor ruimtelijke ontwikkeling. In het Bevt staat dat wanneer een bestemmingsplan binnen een afstand van 200 meter van een transportroute is gelegen, het GR dient te worden verantwoord. Aangezien, in casu, het bestemmingsplan binnen 200 meter vanaf de N359 is gelegen, is deze weg relevant in verband met transport van gevaarlijke stoffen.

24 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

De N359 is niet aangeduid als Basisnetroute, maar wel opgenomen in het Fryslân vervoer gevaarlijke stoffen Actualisatierapport. Over de N359 worden gevaarlijke stoffen van de categorieën LF1 en LF2 getransporteerd. GR berekeningen voor transportroutes dienen uitgevoerd te worden overeenkomstig de Handleiding Risicoanalyse Transport (hierna: HART). In de HART staat uitvoerig beschreven op welke wijze de risicoberekening uitgevoerd moet worden. In tabel 2-4 van de bijlagen bij de HART is af te lezen dat voor de stofcategorieën LF1 en LF2 een maximaal invloedsgebied geldt van 45 meter. Aangezien de weg op meer dan 45 meter van het plangebied af ligt, vormt de weg geen externe veiligheidsrisico voor het plangebied. Een beoordeling van het PR en het GR is daarmee niet aan de orde. De N359 vormt geen belemmering voor de voorgenomen vaststelling van het bestemmingsplan.

25 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

9. Advies Brandweer Fryslân Door Brandweer Fryslân is op 26 februari 2020 een advies uitgebracht omtrent de externe veiligheid in relatie tot het plan. Hieronder volgt een samenvatting van de punten zelfredzaamheid en bestrijdbaarheid. De overige punten uit het advies van Brandweer Fryslân zijn gebruikt ter verificatie van zaken zoals opgenomen in het onderhavige Advies externe veiligheid; inventarisatie van relevante risicobronnen en toetsing op het plaatsgebonden risico en groepsrisico van de risicobronnen. Bestrijding en beperking van rampen en zelfredzaamheid Onder bestrijdbaarheid van een (dreigende) calamiteit vallen alle maatregelen die invloed hebben op de bestrijdbaarheid van een calamiteit ten gevolge van een risicovolle activiteit. De zelfredzaamheid heeft betrekking op de mogelijkheden voor personen in het invloedsgebied om zichzelf in veiligheid te brengen (of in veiligheid gebracht te worden). Niet zelfredzame personen binnen een invloedsgebied van een risicobron zijn vanuit hulpverleningsperspectief onwenselijk. Repressief advies Brandweer Fryslân heeft de mogelijkheid een repressief advies te geven in het kader van bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen. In een dergelijk advies komen aspecten aan bod die van belang zijn voor externe veiligheid en de basisbrandweerzorg.

Hierbij valt te denken aan onder meer bereikbaarheid, de beschikbaarheid van bluswater en de opkomsttijden. LPG-tankstation Een gedeelte van het plangebied ligt binnen alle aangegeven effectringen van de risicobron. In het gedeelte van het invloedsgebied binnen het plangebied ligt de bestemming bedrijf/ bedrijventerrein. De impact voor het plangebied zal behoorlijk zijn indien het incident zich voordoet. De kans hierop is echter zeer gering. Het externe veiligheidsincident veroorzaakt doden, gewonden en schade aan gebouwen. Wat betreft de bestrijdbaarheid en de zelfredzaamheid heeft Brandweer Fryslân geen knelpunten geconstateerd op basis van de huidige situatie. Zwembad De Klomp Het zuidelijke deel van het plangebied ligt binnen de ‘effectafstand gewond’ van de risicobron (de chloorbleekloogtank). Aanwezige personen in dit deel van het plangebied, die ten tijde van een incident buiten zijn kunnen last van prikkende, rode ogen krijgen, vermindering van zicht, gevoelige luchtwegen, ademnood, e.d. Wat betreft de 26 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

bestrijdbaarheid en zelfredzaamheid heeft Brandweer Fryslan geen knelpunten geconstateerd op basis van de huidige situatie. Een groepsrisicoberekening en verantwoording van het groepsrisico zijn in dit geval niet aan de orde. Transport gevaarlijke stoffen over de weg Wat betreft de bestrijdbaarheid en de zelfredzaamheid heeft Brandweer Fryslân geen knelpunten geconstateerd. Voor het bestemmingsplan (onder voorbehoud dat het een conserverend plan is) levert het vervoer dan ook geen aandachtspunten op. Een groepsrisicoberekening en verantwoording van het groepsrisico op grond van het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt) zijn in dit geval geen vereisten. Ontwikkeling Zonneweides In de ontvangen toelichting bij het voorontwerp bestemmingsplan wordt aangegeven dat op grond van de door de raad van gemeente Súdwest-Fryslân vastgestelde notitie ‘Ruimte voor de Zon’ zonneweides met zonnepanelen gecreëerd zullen worden op plekken waar hiervoor draagvalk is. Brandweer Fryslân wordt graag betrokken bij de ontwikkelingen van dergelijke zonneweides. Dit om advies te kunnen geven betreffende bijvoorbeeld bereikbaarheid en bluswatervoorzieningen.

Gezien het een bestemmingsplan betreft wat overwegend conserverend van aard is ziet Brandweer Fryslân af van het geven van een verder repressief advies voor het totale plangebied. Advies In overeenstemming met bovengenoemde opmerkingen adviseert Brandweer Fryslân om: -

-

Te borgen dat er geen (nieuwe) verminderd zelfredzame functies mogelijk worden gemaakt binnen de invloedsgebieden van de risicobronnen. Voor zover dit nog niet (volledig) heeft plaatsgevonden, een verantwoording op te stellen van het groepsrisico op basis van het Bevi. Een groepsrisicoberekening maakt hiervan onderdeel uit. Brandweer Fryslân te betrekken bij zowel het verdere proces van het bestemmingsplan als bij de ontwikkeling van zonneweides met zonnepanelen.

27 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

10. Conclusie Ondanks maatregelen ter verhoging van de veiligheid kunnen risico’s nooit voor 100% worden weggenomen. Ook na het nemen van veiligheid verhogende maatregelen zal een restrisico blijven bestaan. Met behulp van het uitvoeren van de verantwoordingsplicht voor het GR en het advies van Brandweer Fryslân, dient het bevoegd gezag zich uit te spreken over de aanvaardbaarheid van het restrisico. Wat betreft de acceptatie van het restrisico dient ook het belang van de ontwikkeling meegewogen te worden. Voor het bedrijventerrein van Wommels, dat onderdeel uitmaakt van het bestemmingsplan, zijn aandachtspunten vastgesteld voor de externe veiligheid. - De PR-contouren van een LPG-tankstation liggen over 2 beperkt kwetsbare objecten, waarvan één binnen het plangebied. Dit betreft een bestaande situatie voor een industrieel object met een lage personendichtheid. Geadviseerd wordt om deze situatie te accepteren. - Het GR van het LPG tankstation is berekend middels een QRA met Safeti-NL en levert een GR op welke onder de oriëntatiewaarde blijft. Conform het Bevi dient dit groepsrisico verantwoordt te worden.

Onderhavige advisering levert hiertoe een aanzet, inclusief het advies van de Brandweer Fryslân Voor de overige gebieden uit het bestemmingsplan zijn geen aandachtspunten met betrekking tot de externe veiligheid geïdentificeerd die vaststelling van het bestemmingsplan belemmeren.

28 Externe veiligheidsadvies Bestemmingsplan 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels – SúdwestFryslân

Groepsrisico LPG-tankstation Bedrijventerrein Wommels

projectnummer 0460871.100 concept revisie 1.0 16 maart 2020

Groepsrisico LPG-tankstation Bedrijventerrein Wommels

projectnummer 0460871.100 concept revisie 1.0 16 maart 2020

Adviesgroep SAVE

Opdrachtgever Gemeente Súdwest-Fryslân Marktstraat 15 8601 CR SNEEK

Colofon Projectgroep bestaande uit ir. R. (Rosa) Meijer ing. K. (Karel) Stijkel Msc. R. (Roel) Kouwen

datum vrijgave 16-03-2020

beschrijving revisie 0.1 concept

goedkeuring RK

vrijgave HJS

Inhoudsopgave

Blz.

1

Inleiding

1

1.1

Leeswijzer

1

2

Beleidskader

2

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

Plaatsgebonden risico Groepsrisico Verantwoordingsplicht Invloedsgebied Circulaire LPG-tankstations

2 2 3 4 4

3

Uitgangspunten groepsrisicoberekening

5

3.1 3.2 3.3

Berekeningswijze Kenmerken LPG-tankstation Opzet risicoberekening

5 5 5

4

Onderzoeksopzet

8

4.1

Bepaling populatiedichtheid

8

5

Resultaat groepsrisicoberekeningen

10

6

Conclusies

11

Bijlage 1 Invoerblad frequenties LPG-installaties

Groepsrisico LPG-tankstation Bedrijventerrein Wommels projectnummer 0460871.100 16 maart 2020 – concept revisie 1.0 Gemeente Súdwest-Fryslân

1

Inleiding De gemeente Súdwest-Fryslân volgt een ruimtelijke procedure om middels een conserverend bestemmingsplan, SWF – 8 dorpen en bedrijventerrein Wommels, de geldende plannen te herzien. De gemeente heeft Antea Group gevraagd om het groepsrisico te bepalen van het LPGtankstation Wielinga, gevestigd op het bedrijventerrein. Op basis van de planologische situatie is een nieuwe berekening uitgevoerd door Antea Group. Sinds 1 januari 2008 is het gebruik van het rekenpakket SAFETI-NL door de overheid voorgeschreven. De huidige voorgeschreven versie van dit pakket is versie 6.54. Momenteel is het consequentieonderzoek naar een nieuwe versie, versie 8.21, afgerond en naar verwachting zal deze per 1 april 2020 worden voorgeschreven. Het RIVM heeft aangegeven deze versie beter te vinden dan de oude versie en adviseert om nieuwe risicoberekeningen met de nieuwe versie van SAFETI-NL te maken. Voor deze beschouwing is daarom gebruik gemaakt van versie 8.21 en de concept handleiding risicoberekeningen Bevi (HRB) versie 4.11. In Figuur 1-1 is de situering van het plangebied en omgeving weergegeven. De locatie van het LPG-tankstation Wielinga is rood omcirkeld.

Figuur 1-1 Situering plangebied bedrijventerrein Wommels (zwart) met LPG-tankstation (rood)

1.1

Leeswijzer In hoofdstuk twee wordt het wettelijk kader en het beleidskader omtrent LPG-tankstations beschreven. In hoofdstuk drie worden de kenmerken van het LPG-tankstation beschreven die als uitgangspunt dienen voor de risicoberekeningen. Vervolgens wordt in hoofdstuk vier de onderzoeksopzet beschreven inclusief de te berekenen varianten, in hoofdstuk vijf worden de resultaten van de berekeningen gepresenteerd. In hoofdstuk zes worden de conclusies en aanbevelingen gegeven.

Blad 1 van 11

Groepsrisico LPG-tankstation Bedrijventerrein Wommels projectnummer 0460871.100 16 maart 2020 revisie 0.0concept revisie 1.0 Gemeente Súdwest-Fryslân

2

Beleidskader Externe veiligheid beschrijft de risico's die ontstaan als gevolg van opslag of handelingen met gevaarlijke stoffen. Dit kan betrekking hebben op inrichtingen (bedrijven) of transportroutes. Op beide categorieën is verschillende wet- en regelgeving van toepassing. Voor inrichtingen is het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) het relevante beleidskader, voor buisleidingen is dit het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb). Het beleid voor transportmodaliteiten staat in het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt). Binnen het beleidskader voor externe veiligheid staan twee kernbegrippen centraal: het plaatsgebonden risico en het groepsrisico. Beide begrippen worden hieronder verder uitgelegd.

2.1

Plaatsgebonden risico Het plaatsgebonden risico (PR) geeft de kans, op een bepaalde plaats, om te overlijden ten gevolge van een ongeval bij een risicovolle activiteit. De kans heeft betrekking op een fictief persoon die de hele tijd op die plaats aanwezig is. Het PR kan op de kaart van het gebied worden weergegeven met zogeheten risicocontouren: lijnen die punten verbinden met eenzelfde PR. Binnen de 10-6/jaar-contour (welke als wettelijk harde norm fungeert) mogen geen nieuwe kwetsbare objecten geprojecteerd worden. Voor beperkt kwetsbare objecten geldt de 10 -6/jaarcontour niet als grenswaarde, maar als een richtwaarde.

2.2

Groepsrisico Het groepsrisico (GR) is een maat voor de kans dat bij een ongeval een groep slachtoffers valt met een bepaalde omvang. Het GR is daarmee een maat voor de maatschappelijke ontwrichting bij een calamiteit. Het GR wordt bepaald binnen het invloedsgebied van een risicovolle activiteit. Dit invloedsgebied wordt begrensd door de 1% letaliteitsgrens (tenzij anders bepaald): de afstand waarop nog 1% van de blootgestelde mensen in de omgeving komt te overlijden bij een calamiteit met gevaarlijke stoffen. Het GR kan niet ‘op de kaart’ worden weergegeven, maar wordt weergegeven in een grafiek waar de kans (f) afgezet wordt tegen het aantal slachtoffers (N): de fN-curve. In dit onderzoek wordt uitsluitend het groepsrisico beschouwd.

Blad 2 van 11

Groepsrisico LPG-tankstation Bedrijventerrein Wommels projectnummer 0460871.100 16 maart 2020 revisie 0.0concept revisie 1.0 Gemeente Súdwest-Fryslân

Figuur 2-1 Weergave plaatsgebondenrisicocontouren, invloedsgebied en groepsrisicografiek met oriëntatiewaarde voor transport

2.3

Verantwoordingsplicht In het Bevi, het Bevb en het Bevt is een verplichting tot verantwoording van het groepsrisico opgenomen. Bij deze verantwoordingsplicht dient het bevoegd gezag op een juiste wijze de toename en ligging van het groepsrisico te onderbouwen en te verantwoorden. Hierbij geeft het bevoegd gezag aan of het groepsrisico in de betreffende situatie aanvaardbaar wordt geacht. Bij de verantwoording van het groepsrisico dient het bevoegd gezag advies in te winnen bij de veiligheidsregio. De verantwoordingsplicht van het groepsrisico dient naast de rekenkundige hoogte van het groepsrisico, dat berekend wordt door middel van een kwantitatieve risicoanalyse (QRA), tevens rekening te houden met een aantal kwalitatieve aspecten, zoals hieronder weergegeven.

Figuur 2-2 Verplichte en onmisbare onderdelen van de verantwoordingsplicht van het groepsrisico

Blad 3 van 11

Groepsrisico LPG-tankstation Bedrijventerrein Wommels projectnummer 0460871.100 16 maart 2020 revisie 0.0concept revisie 1.0 Gemeente Súdwest-Fryslân

2.4

Invloedsgebied Het invloedsgebied is het gebied tot de afstand waarop de overlijdenskans bij maximaal 30 minuten blootstelling is gedaald tot 1%. Deze afstand speelt geen rol in de toetsing van bedrijfsactiviteiten aan de normstelling op het beleidsterrein externe veiligheid. De maximaleeffectafstand is van belang voor de voorbereiding op de rampenbestrijding. Voor LPGtankstations is het invloedsgebied wettelijk vastgelegd en bedraagt 150 meter gerekend vanaf het vulpunt en vanaf het bovengrondse deel van de ondergrondse tank.

2.5

Circulaire LPG-tankstations Tegelijk met de aanpassing van de LPG-wetgeving in 2016 is de Circulaire effectafstanden externe veiligheid LPG-tankstations voor besluiten met gevolgen voor de effecten van een ongeval (verder: Circulaire LPG-tankstations) gepubliceerd. Er worden in de circulaire twee effectafstanden gehanteerd: een afstand van 60 meter als gevolg van het fakkelbrand scenario en 160 meter als gevolg van het Bleve (boiling liquid expanding vapour explosion) scenario. De circulaire stelt dat binnen 60 meter in beginsel geen (beperkt) kwetsbare objecten zijn toegestaan en binnen 160 meter geen zeer kwetsbare objecten. Het bevoegd gezag wordt verzocht rekening te houden met deze effectafstanden. Dit betekent tegelijkertijd dat gemotiveerd afwijken is toegestaan, al dient deze afwijking te worden onderbouwd met veiligheidsgeoriënteerde argumenten. De effectbenadering houdt in dat het bevoegd gezag rekening moet houden een effectafstand van 60 meter van het LPG-tankstation voor (beperkt) kwetsbare objecten en 160 meter voor zeer kwetsbare objecten. De zeer kwetsbare objecten vormen een nieuwe categorie ten opzichte van het Bevi. Het gaat om objecten waar groepen personen verblijven met een beperkte zelfredzaamheid, zoals minderjarigen, ouderen, zieken of gehandicapten.

Zeer kwetsbare objecten zijn bijvoorbeeld ziekenhuizen en andere zorginstellingen, gebouwen voor onderwijs voor minderjarigen of buitenschoolse opvang, peuterspeelzalen, kinderdagverblijven, justitiële inrichtingen en asielzoekerscentra. Doel van de circulaire LPG-tankstations is om de met het LPG-convenant behaalde milieuwinst te verzilveren. Het bestaande LPG-tankstation Wielinga voldoet aan de in de circulaire opgenomen afstandcriteria (60 meter voor (beperkt) kwetsbare objecten). De circulaire is niet van invloed op de wijze waarop het groepsrisico moet worden berekend.

Blad 4 van 11

Groepsrisico LPG-tankstation Bedrijventerrein Wommels projectnummer 0460871.100 16 maart 2020 revisie 0.0concept revisie 1.0 Gemeente Súdwest-Fryslân

3

Uitgangspunten groepsrisicoberekening

3.1

Berekeningswijze Risico's worden berekend op basis van de mogelijke effecten van ongewenste gebeurtenissen tijdens normale bedrijfsvoering. Ongewenste gebeurtenissen betreffen het vrijkomen van gevaarlijke stoffen en worden vastgelegd in scenario's. De scenario's die voor dit onderzoek moeten worden gehanteerd zijn beschreven in de rekenmethodiek LPG-tankstations, versie 1.2 van 5 november 2014. Voor de berekening van de risico's worden rekenprogramma's gebruikt. Sinds 1 januari 2008 is het gebruik van het rekenpakket SAFETI-NL door de overheid voorgeschreven. De berekening is uitgevoerd met de nieuwste versie van SAFETI-NL (versie 8.21) die naar verwachting per april 2020 verplicht wordt voorgeschreven. Voor het opstellen van de rekenfile is daarnaast gebruik gemaakt van de door RIVM beschikbaar gestelde voorbeeld PSU-files.

3.2

Kenmerken LPG-tankstation Het LPG tankstation is gelegen aan de Lange Baan 2 in Wommels. Binnen de inrichting wordt LPG opgeslagen in een ondergrondse tank van 20 m³ en er wordt LPG geleverd aan het wegverkeer. Daartoe vindt regelmatig bevoorrading plaats door LPG-tankwagens welke voorzien zijn van een hittewerende coating. De LPG-doorzet is gelimiteerd tot maximaal 1.000 m³ per jaar. De coördinaten van het opslagvat zijn x: 186109 y: 424465 en de coördinaten van het vulpunt zijn x: 186097 y: 424489. De overige invoerparameters zijn opgenomen in Bijlage 1.

3.3

Opzet risicoberekening De gebruikte gegevens voor het tankstation zijn op basis van voorgaande onderzoeken bepaald. De scenario’s die voor een berekening van de risico’s van een LPG-tankstations moeten worden meegenomen zijn weergegeven in Tabel 3-1 Overzicht scenario's risicoberekening.

Blad 5 van 11

Groepsrisico LPG-tankstation Bedrijventerrein Wommels projectnummer 0460871.100 16 maart 2020 revisie 0.0concept revisie 1.0 Gemeente Súdwest-Fryslân

Tabel 3-1 Overzicht scenario's risicoberekening Nr. Scenario LPG Opslagvat onder druk O.1 instantaan falen O.2 10-minutenuitstroming O.3 lekkage O.4 vloeistofleiding - breuk (10 m) O.5 vloeistofleiding - lek (10 m) O.6 afleverleiding - breuk (75 m) O.7 afleverleiding - lek (75 m) LPG Tankauto T.1 instantaan falen (vulgraad 100%) T.2 grootste aansluiting (vulgraad 100%) B.1 BLEVE tankauto (vulgraad 100%) brand onder LPG tankauto en omgevingsbrand B.2 BLEVE tankauto 100% vulgraad B.3 BLEVE tankauto 67% vulgraad B.4 BLEVE tankauto 33% vulgraad BLEVE LPG tankauto door externe beschadigingen B.5 BLEVE tankauto 100% vulgraad B.6 BLEVE tankauto 67% vulgraad B.7 BLEVE tankauto 33% vulgraad Overslag LPG L.1 slangbreuk doorstroombegrenzer sluit L.2 slangbreuk doorstroombegrenzer sluit niet L.3 slanglekkage Pomp LPG P.1 breuk pomp doorstroombegrenzer sluit P.2 breuk pomp doorstroombegrenzer sluit niet P.3 lekkage pomp

Op basis van de in Bijlage 1 opgenomen gegevens zijn de gecorrigeerde faalfrequenties berekend voor de betreffende scenario’s, deze zijn weergegeven in Tabel 3-2.

Blad 6 van 11

Groepsrisico LPG-tankstation Bedrijventerrein Wommels projectnummer 0460871.100 16 maart 2020 revisie 0.0concept revisie 1.0 Gemeente Súdwest-Fryslân

Tabel 3-2 Overzicht initiële en gecorrigeerde faalfrequenties Scenario's Ondergronds voorraadvat basis frequentie O.1 O.2 O.3 O.4 O.5 O.6 O.7

Opslagvat-Instantaan falen Opslagvat -10 minuten Opslagvag - 10 mm gat Vloeistofleiding (vulleiding) Breuk Vloeistofleiding (vulleiding) Lek Afleverleiding-Breuk Afleverleiding-Lek

5.00*10-7 /jaar 5.00*10-7/jaar 1.00*10-5/jaar 5.00*10-7/m 1.50*10-6/m 5.00*10-7/m 1.50*10-6/m

40,5 40,5 23,4 23,4

m m m m

Totale frequentie 5.00*10-7 5.00*10-7 1.00*10-5 2.03*10-5 6.08*10-5 1.17*10-5 3.50*10-5

Scenario's Intrinsiek falen tankauto

basis frequentie

T.1

5.00*10-7

Totale frequentie 2.00*10-9

5.00*10-7

2.00*10-9

Bleve kans

basis frequentie

B.1

Bleve Tankauto (brand tijdens verlading) vulgraad 100% B.2 Bleve tankauto (omgevingsbrand) vulgraad 100% B.3 Bleve tankauto (omgevingsbrand) vulgraad 67% B.4 Bleve tankauto (omgevingsbrand) vulgraad 33% Scenario's tankauto ten gevolge van externe beschadiging B.5 Bleve tankauto - vulgraad 100% B.6 Bleve tankauto - vulgraad 67% B.7 Bleve tankauto - vulgraad 33%

5.80*10-10/uur

Totale frequentie 1.02*10-9

6.00*10-7

2.19*10-9

6.00*10-7

5.31*10-9

6.00*10-7

8.43*10-9

Basis frequentie

Totale frequentie 5.78*10-10 5.78*10-10 5.78*10-10

Scenario's falen pomp (pomp op tankwagen)

Basis frequentie

P.1 P.2

1.00*10-4/jaar 1.00*10-4/jaar

Totale frequentie 3.75*10-7 2.40*10-8

4.40*10-3/jaar

1.76*10-5

Scenario's falen losslang (losslang van tankwagen)

Basis frequentie

L.1

4.00*10-6

Totale frequentie 1.23*10-5

4.00*10-6

1.68*10-6

4.00*10-5

1.40*10-3

T.2

P.3

L.2 L.3

Tankauto-Instantaan falen, vulgraad 100% (incl warme bleve) Grootste aansluiting vulgraad 100% Incl. warme bleve)

Breuk pomp, doorstroombegrenzer sluit Breuk pomp, doorstroombegrenzer sluit niet Lek pomp

Breuk losslang, doorstroombegrenzer sluit Breuk losslang, doorstroombegrenzer sluit niet Lek losslang

2.50*10-9 2.50*10-9 2.50*10-9

Voor de verdeling van de windsnelheid en weersklasse zijn de gegevens van het meest nabijgelegen weerstation gehanteerd, te weten Leeuwarden. Voor de ruwheidslengte is 300 mm aangehouden.

Blad 7 van 11

Groepsrisico LPG-tankstation Bedrijventerrein Wommels projectnummer 0460871.100 16 maart 2020 revisie 0.0concept revisie 1.0 Gemeente Súdwest-Fryslân

4

Onderzoeksopzet Voor dit onderzoek is de populatiedichtheid in de omgeving van het tankstation bepaald. De inventarisatie is uitgevoerd binnen het invloedsgebied dat wettelijk is vastgelegd op 150 meter vanaf het vulpunt en 150 meter vanaf het bovengrondse deel van de ondergrondse tank. Voor het totale invloedsgebied is de populatiedichtheid bepaald op basis van de mogelijkheden die het nieuwe bestemmingsplan biedt en aan de hand van kentallen uit de Handreiking verantwoordingsplicht groepsrisico, zodat de bevolkingsdichtheid overeenkomt met de bestemmingsplancapaciteit. De bepaling van de populatiedichtheid wordt in navolgende paragrafen beschreven.

4.1

Bepaling populatiedichtheid Om de populatiedichtheid vast te stellen, is eerst het invloedsgebied van het vulpunt en de opslagtank bepaald. In Figuur 4-1 is het invloedsgebied weergegeven. Voor alle gebieden binnen het invloedsgebied is de populatie bepaald. Voor de populatiebepaling is gebruik gemaakt van kentallen uit de handreiking verantwoordingsplicht groepsrisico.

Vulpunt Opslagtank

Figuur 4-1 Invloedsgebied rondom LPG-tankstation

De bestemming van elk gebied is bepaald op basis van de verbeelding van het bestemmingsplan SWF – 8 dorpen noord en bedrijventerrein Wommels (d.d. 12 december 2019). De verschillende gebieden zijn weergegeven in Figuur 4-2. In gebied 3 bevindt zich een tuincentrum, daarom is voor dit gebied de bestemming detailhandel aangehouden (1 persoon per 30 m2). Voor de andere gebieden is de bestemming bedrijventerrein aangehouden (1 persoon per 100 m2).