Bijlage I - Plan van aanpak werkgroep Bolsward

5.2 Groot onderhoud de komende vijf jaar Er van uitgaande dat het achterstallig onderhoud in 2021 wordt uitgevoerd, hebben Bouwgroep Dijkstra Draisma en Koninklijke Damstra Installaties een MeerJarenOnderhoudsplan gemaakt voor de kosten om het zwembad de komende vijf jaar te exploiteren. Zie bijlage 6. Dit grote onderhoud hebben we nu opgenomen in de totale exploitatie en komt overeen met wat gemeente SWF ook aanhoudt in haar exploitatie. Hiervoor is nu € 40.000,- per jaar opgenomen. Vanuit de Mienskip heeft een schildersbedrijf aangegeven tegen netto kostprijs het schilderwerk te willen uitvoeren. Als werkgroep / stichting kunnen we de gemeente faciliteren in het aanvragen van offertes vanuit het Bolswarder netwerk om op goedkope en efficiënte wijze de werkzaamheden weg te zetten. Hiermee kunnen we op groot onderhoud veel geld besparen.

6

Bijlage 6: analyse bouwkundige en installatietechnische kwaliteit zwembad – 25 feb 2021

Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

22

5.3 Onderhoudskosten op langer termijn Op langer termijn gaat er veel veranderen voor wat betreft de installaties van zwembaden. Chloorinstallaties mogen dan niet meer. Alles moet duurzamer en liefst all-electric. Ook komen er dan onderhoudskosten waarvan het de vraag is of deze nog wel geïnvesteerd moeten worden in het bestaande casco. Het zwembad is in 1972 geopend en in 1994 ingrijpend gerenoveerd. Het casco is dus al bijna 50 jaar oud. Voor de komende vijf jaar zijn de kosten goed te overzien en de risico’s beheersbaar. Op langer termijn komen er grotere investeringen op ons af, zoals het vernieuwen van de tegelvloeren in de kleedkamers en gangen. Graag willen we komend jaar samen met de gemeente onderzoeken wat een beter scenario is: het huidige bad na 5 jaar door-exploiteren of toewerken naar een MFC met zwembad in het groene hart. Wanneer daar dit jaar onderzoek naar wordt gedaan, kan de raad volgend jaar hier een besluit over nemen. Er is dan genoeg tijd om de definitieve keuze uit te werken en te realiseren; of het huidige bad vernieuwen of nieuwbouw eventueel in combinatie met sportkantines, kleedkamers, leisure, hotel of andere voorzieningen.

5.4 Verduurzamen van het zwembad De Trias Energetica is een driestappenstrategie om het zwembad te verduurzamen. De eerste stap is: beperk de energievraag. Veel energie gaat verloren via het slecht geïsoleerde dak van het zwembad. Met het vernieuwen van het dak kan direct de isolatiewaarde van het dak worden aangepast, waardoor er aantoonbaar energie wordt bespaard. De huidige daklichten worden verwijderd, waardoor er een betere isolatieschil ontstaat. Dit is nu nog niet verwerkt in de exploitatielasten, maar geeft zeker besparingen. Inregelen besturingssoftware Vanuit de Mienskip is door een bedrijf aangeboden de besturingssoftware van de zwembadtechniek beter af te stellen en te monitoren hoe de energiestromen lopen. Door hier samen met de medewerkers van het zwembad focus op te hebben, ontstaat er bewustwording en energiebesparing. PV panelen om energie te besparen Via het “Iepen Mienskipsfûns Fryslân” van Provincie Fryslân kunnen we als stichting subsidie krijgen voor het aanleggen van PV panelen. Dit gaat om een bedrag van tenminste € 35.000,- tot € 70.000,-. De PV panelen kunnen niet op het bestaande dak. Dat hoeft geen punt te zijn. Een deel van het zwembadterrein kan ingericht worden als “zonneveld”. Groot voordeel is dat wanneer er alsnog een MFC gaat komen (zie hoofdstuk 7), dit zonneveld ook aangewend kan worden voor het MFC.

Stichting Ons Zwembad heeft contact gehad met Cor Brouwer van de Provincie. De volgende tranche is van maandag 6 tot en met donderdag 30 september.

Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

23

6. Onze visie op de samenwerkingsvorm om het zwembad te exploiteren 6.1 Welke samenwerkingsvorm heeft onze voorkeur Op dit moment is het eigendom van het zwembad en de terreinen in handen van de gemeente SWF. De locatie is uniek en biedt kansen en mogelijkheden. Er is nu te weinig tijd om een visie op langer termijn uit te werken. Dit moet ook in samenspraak gaan met de ontwikkelingen rondom “Het Groene Hart”. Daarom gaan we voor de korte termijnvisie ervan uit dat de gemeente eigenaar blijft. Voor wat betreft de langere termijn, is het goed mogelijk dat een private partij of een stichting eigenaar wordt van het zwembad en de terreinen. Dat moet nader uitgewerkt worden. Er zijn verschillende scenario’s mogelijk om het zwembad OP KORTE TERMIJN te gaan exploiteren, namelijk: 1. Gemeente blijft exploitant, stichting Ons Zwembad faciliteert in vrijwilligers, geld en middelen. 2. Stichting Ons Zwembad wordt exploitant, gemeente doet een jaarlijkse bijdrage. 3. Een commerciële exploitant exploiteert het zwembad, de stichting faciliteert in vrijwilligers en fondsen en de gemeente draagt voor een vast bedrag bij. Juridische afwegingen “Gemeente als exploitant” Op dit moment heeft de gemeente SWF het personeel van Optisport overgenomen. Wanneer de gemeente exploitant blijft, geeft dit geen organisatorische veranderingen. De gemeente hoeft werkzaamheden niet aan te besteden.

De gemeente houdt invloed op dagelijkse bedrijfsvoering. Er zijn geen beperkende voorwaarden voor mogelijke implementatie of overdragen van het zwembad. Alle kosten en baten zijn wel voor de gemeente. Stichting Ons Zwembad faciliteert in inzet vrijwilligers en fondswerving. Juridische afwegingen “Stichting Ons Zwembad als exploitant” Hiervoor is een externe verzelfstandiging van de stichting nodig. De verzelfstandigings-gedachte houdt in dat de gemeente een blijvende (statutaire of aandeelhouders-) relatie behoudt met de stichting. Er is sprake van ‘op afstand zetten’, maar de band met de voorziening en de exploiterende stichting wordt niet volledig verbroken. Gemeente kan invloed op dagelijkse bedrijfsvoering hebben, afhankelijk hoe dit statutair omschreven wordt. De werknemers die nu in dienst zijn bij de gemeente kunnen eventueel in dienst blijven van de gemeente, tenzij de stichting deze overneemt (overgang van onderneming). De stichting kan werken met vrijwilligers en heeft geen winstoogmerk. De stichting hoeft niet aan te besteden. Eventueel kan de stichting het gebouw overnemen. Juridische afweging “een commerciële exploitant als exploitant” In tegenstelling tot een gemeente of een stichting heeft een commerciële exploitant wel een winstoogmerk. Dit heeft gevolgen voor onder andere de BTW.

In dit geval moet er een aanbestedingsprocedure worden opgestart om te komen tot een exploitatieovereenkomst waarin zowel het recht van de exploitant om het zwembadcomplex gedurende een bepaalde duur te exploiteren, als de plicht hiertoe worden opgenomen. In geval van verkoop van het gebouw moet een Erfpachtovereenkomst gesloten worden. Er is dan geringe controle op de bedrijfsvoering, waaronder bijvoorbeeld de toegangsprijzen. Jaarlijkse subsidie: exploitatiesteun voor gemeentelijk zwembad is geen verboden staatssteun (beïnvloed handel lidstaten niet). Stichting Ons Zwembad faciliteert in inzet vrijwilligers en fondswerving. Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

24

Onze voorkeur: Voor deze korte termijn van 3-5 jaar stellen we voor dat de gemeente SWF het zwembad blijft exploiteren en de rol van Stichting Ons Zwembad substantieel groter gaat worden. We streven er naar op termijn als stichting het zwembad zelf te exploiteren, netzo als dat nu gebeurt bij de zwembaden in Wommels, Witmarsum en Workum. Hier moeten we naar toe groeien. Als gemeente en stichting hebben we dan ook samen et belang het zwembad zoveel mogelijk kostenneutraal te exploiteren. De stichting krijgt dan de volgende rol en verantwoordelijkheid: 1. Vrijwilligers werven en trainen en inzetten 2. Fondsen werven en subsidies aanvragen 3. Sponsoren zoeken en aan het zwembad binden 4. Activiteiten ontplooien waardoor het zwembad beter bezocht wordt 5. Ondersteunen in de exploitatie van de camping en het zwembad, zodat deze beter worden. Wat adviseert notaris Edwin Troost uit Bolsward? De doelstelling van Stichting Ons Zwembad is: geld verwerven / activiteiten ontplooien / vrijwilligers werven ten behoeve van het behoud van het zwembad. Deze functie kan ze prima vervullen als de gemeente het zwembad exploiteert. De gemeente hoeft namelijk (als zijnde overheid) geen schenkbelasting te betalen over geld wat zij ontvangt van de stichting. De gemeente ontvangt dit namelijk ook in het algemeen belang.

Zou de exploitatie op termijn in handen komen van een andere partij dan is dat wel opnieuw een aandachtspunt. Wordt de exploitant een commerciële partij of een non-profitinstelling of anbistichting o.i.d. Niet iedereen kan zomaar bedragen belastingvrij ontvangen of schenken. Geld wat de stichting uit de samenleving gedoneerd krijgt is een schenking. Voor iedere schenking geldt voor de ontvanger een vrijstelling van ruim drieduizend euro per jaar. Een ontvangen bedrag daarboven is wel belast met schenkbelasting, tenzij de stichting een ANBI of SBBI is. Een SBBI (sociaal belang behartigende instelling) die geld ontvangt, is ook vrij van schenkbelasting. Dat is dus van belang als iemand meer dan € 3.000,- per jaar wil schenken. Als de stichting een ANBI is, dan zou dat voor een schenker nog wat extra voordelen kunnen opleveren als iemand bijvoorbeeld voor een periode van 5 jaar jaarlijks een gift doet aan de stichting. Dan heeft de schenker volledige belastingaftrek van deze gift en hoef je niet eerst over een bepaalde drempel heen. Maar vooreerst als de exploitatie bij de gemeente zou komen, voorzie ik geen bijzonderheden of problemen als de stichting zich met geldwerving bezighoudt en dit aanwendt ten bate van het zwembad.

6.2 Een sterk bestuur voor stichting Ons Zwembad Bolsward Nu er geen overeenkomst meer is tussen Optisport en de gemeente, krijgt de stichting een bredere rol om het zwembad te kunnen behouden. Alleen een flinke bijdrage vanuit de Mienskip het zwembad kan redden. Dit moet wel gefaciliteerd worden door Stichting Ons Zwembad Bolsward. Het ‘oude’ bestuur van Ons Zwembad heeft aangegeven na jaren watertrappelen, het stokje graag over te willen geven aan een nieuw en fris bestuur. Het huidige bestuur zal geen zitting meer nemen in de stichting. Zij zullen doorgaan met waar ze goed in zijn: zich inzetten als vrijwilliger voor het zwembad.

Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

25

Voor het nieuwe bestuur hebben zich twee leden vanuit de werkgroep aangemeld zitting te nemen in het bestuur. Ook vinden er nog gesprekken plaats met een aantal potentiële bestuursleden, waaronder leden vanuit de Polo- en Zwemverenging Bolsward. De werkgroep zelf blijft in dezelfde samenstelling betrokken om de toekomstvisie voor het zwembad op langer termijn te onderzoeken en uit te werken en blijven het eerste jaar betrokken als klankbordgroep.

6.3 Een nieuwe naam voor het zwembad Afgelopen jaar is zwembad Vitaloo niet altijd positief in beeld geweest. Twee jaar lang was het beleid: het zwembad gaat december 2020 dicht. Gevolg was dat er geen groot onderhoud meer werd gedaan. Het dak lekte op wel 15 plaatsen. Dat zorgde ervoor dat er allemaal lekkagesporen liepen en emmers op de grond stonden. Ook is het zwembad negatief in het nieuws geweest omdat de samenwerking tussen de exploitant, de eigenaar en de stichting voor inzet vrijwilligers niet altijd goed verliep. Het laatste jaar liep deze samenwerking gelukkig wat beter. Het is dus zaak om met een nieuwe doorstart te werken aan een nieuw positief imago. De nieuwe naam met uitstraling geeft een nieuw elan, waarmee alle betrokkenen zich kunnen verbinden. Als werkgroep hebben we via social media en het Bolswards Nieuwsblad een prijsvraag uitgeschreven voor een nieuwe naam van het zwembad. Dit deden we ook om de betrokkenheid vanuit De Mienskiep te vergroten. Deze actie had succes, er kwamen verrassend veel reacties binnen. Uiteindelijk waren er drie namen die erg aansprekend waren. Dit waren de namen: 1. Hanzebad 2. Het Bolwerk 3. Zwembad Bolsward We leggen de besluitvorming voor aan het nieuwe bestuur en de gemeente.

Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

26

7. De lange termijn visie op het zwembad en haar omgeving 7.1 Afwegingen rondom het huidig gebouw ten opzichte van nieuwbouw Vanuit ons onderzoek naar de bouwkundige staat van het zwembad kan het zwembad nog prima 3 tot 5 jaar mee. Op korte termijn is dit een prima scenario. De langer termijnvisie dient verder uitgezocht te worden, daar was nu de tijd tekort voor. Er komen na 5 jaar grote investeringen aan. We denken daarbij aan het vernieuwen van de vloertegels in de gangen en kleedruimten, de vervanging van de beweegbare bodem, het vernieuwen van het installatiewerk en het nalopen van het betonwerk van de zwembaden. Graag willen we dit jaar samen met de gemeente onderzoeken wat een beter scenario is: het huidige bad na 5 jaar vernieuwen en door-exploiteren of toewerken een nieuw zwembad in een groter geheel. Daarbij is het belangrijk het zwembad te zien in de context van haar omgeving. Het gebied is dé entree van de binnenstad. Dit kan versterkt en uitgebouwd worden, zodat de stad Bolsward op deze plek goede faciliteiten heeft voor sport, recreatie en toerisme. Het zwembad zou prima vernieuwd kunnen worden in combinatie met een hotel of appartementen en functies voor andere (sport)verenigingen.

Mogelijkheden zijn: • Een MFC in het groene hart met kleedkamers, sportkantine, zwembad en welness • Recreatie-appartementen, camperplaatsen, trekkershutten voor de toeristen • Een recreatieplek aan het water met kanosteigers, vissteigers en speelweide • Verhuur van kano’s en fietsen faciliteren bij het zwembad. • Een 40 tal hotelkamers op het terrein in combinatie met zwembad en welness • Woningen of appartementen Door de langer termijn visie te koppelen aan de gebiedsvisie kunnen we ook functies toevoegen die kostendragers worden voor de totale investering. Daarom dat we heel bewust woningen, (recreatie) appartementen en/of hotelkamers noemen in combinatie met welness. Het mes snijdt aan twee kanten: Bolsward krijgt betere voorzieningen voor sport, recreatie en toerisme en er komen voor de gemeente SWF inkomsten om dit te financieren. Graag willen we als werkgroep betrokken blijven bij het uitwerken van deze scenario’s om het behoud van het zwembad op langer termijn te borgen. Wanneer dit jaar de visie door de gemeenteraad wordt vastgesteld, is er voldoende tijd om binnen 3-4 jaar de plannen te verwezenlijken. Voorbeeld van een snelle ontwikkeling: Begin 2018 heeft Bouwgroep Dijkstra Draisma samen met Optisport een aanbieding gemaakt voor het ontwerpen, realiseren en beheren van het zwembad in Dronten.

Dijkstra Draisma heeft van april 2018 tot december 2019 het hele proces op zich genomen van ontwerp, vergunningstraject en realisatie. Je kunt dus in 20 maanden tijd via Design & Build een heel nieuw zwembad engineren en realiseren.

Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

27

7.2 De samenhang met het Groene Hart Bolsward Het Groene Hart Bolsward is het gebied dat de sportvelden, het remisegebied, de Snekerstraat en het gebied rond de Jumbo beslaat. Voor dat gebied is een gebiedsvisie gemaakt. Deze gebiedsvisie is nog niet vastgesteld, maar ligt op dit moment nog in de procedure. Vanuit de werkgroep zwembad waren afgevaardigden van Platform Bolsward, Stichting Ons Zwembad en Stichting Sporthart Bolsward vertegenwoordigd. We hebben de gezamenlijke visie dat concentratie van veel sport- en beweegactiviteiten in het groene hart vele voordelen heeft. Het Groene Hart betreft een aantal dossiers die al lang lopen. Zo is daar de ontwikkeling van het Bolwerk als sportaccommodatie, de mogelijke bouw van een supermarkt, de herinrichting van het terrein van de Remise, het busstation, toegang sportvelden en de Sneekerstraat. Door de bundeling en de samenwerking binnen Bolsward lijkt er nu een oplossing te komen voor het gehele gebied. In dit gebied ligt het zwembad van Bolsward. Het zwembad is een van de hoekstenen van Het Groene Hart. De werkgroep heeft nadrukkelijk de link gezocht naar de sportverenigingen, naar Sporthart en naar de groep Bolswarders die samenwerken bij de ontwikkeling van Het Groene Hart. De werkgroep heeft een zienswijze geschreven waarin wij al een aantal zaken benadrukten. De belangrijksten benoemen we ook in dit plan van aanpak. 1.

De stadscamping op het terrein buiten het zwembad is belangrijk voor de exploitatie van het zwembad, maar ook is het belangrijk in het kader van toerisme en recreatie in breder perspectief. Het zwembad heeft naast een sportfunctie ook een recreatieve functie. Het huidige peuterbad buiten kan geïntegreerd worden in een openbaar groengebied, waar gezinnen kunnen recreëren. 2. Het gebied van de Gebiedsvisie omvat ook hotel, vergader- en zalencentrum en restaurant “De Groene Weide”. Deze functies zijn ook sterke functies waar we in de toekomst verder op kunnen bouwen als zwembad, binnen het groene Hart maar ook in het bredere perspectief van Bolsward. De functie van het zwembad draagt bij aan de versterking daarvan. 3. Het gebied is dé entree van de binnenstad. Dit kan versterkt en uitgebouwd worden, zodat de stad Bolsward goede faciliteiten heeft toeristen te ontvangen. Ook met het oog op de verwachte aantrekkingskracht vanuit cultuurhistorisch centrum De Tiid. 4. Het entreegebied naar de binnenstad (oude tramstation) zou versterkt kunnen worden met een toeristisch informatiepunt en goede faciliteiten om toeristenbussen gelegenheid te geven de toeristen in- en uit te laten stappen. 5. Tot slot wordt in de visie van het Groene Hart ook gesproken over een centrale zone met gebouwde accommodaties voor sport, toerisme en recreatie en mogelijk ook voor cultuur.

Het zwembad maakt daar deel van uit en is zo een belangrijke pijler voor deze centrale zone. Als werkgroep Zwembad Bolsward ondersteunen we de plannen voor het groene hart en versterken we deze met de visie die we hebben.

Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

28

Bijlagen Bijlage 1: Bedrijfsplan exploitatie en onderhoud zwembad Vitaloo van Optisport bijlage 2: Raadsvoorstel voortzetting exploitatie zwembad Vitaloo in Bolsward per 1-1-2021 Bijlage 3: Stappenplan actief vrijwilligers werven zwembad Bolsward Bijlage 4: Synarchis Eindrapportage onderzoek zwembad Vitaloo - 22 juli 2020 Bijlage 5: offertes voor automatiseringssysteem en leszwemprogramma Bijlage 6: Bouwkundig en installatietechnisch onderzoek – 25 februari 2021

Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

29