Bijlage I - Plan van aanpak werkgroep Bolsward

Plan van Aanpak toekomstbestendig duurzaam en uitvoerbaar exploitatieplan zwembad Bolsward versie 5 maart 2021 - DEF

Voorwoord Voor u ligt een unieke samenwerking. Niet eerder is er op zo’n constructieve wijze in korte tijd een samenwerking geweest tussen afgevaardigden van de gemeenteraad, het college van B&W, de ambtenaren en een werkgroep van belanghebbenden uit de stad Bolsward. De opgave was ook uniek: in korte tijd onderzoeken of het zwembad Bolsward toekomst heeft tegen een zo laag mogelijke kosten. Ja, helaas, elk zwembad kost geld, maar hoe beperk je die en hoe betrek je de Mienskip in dit verhaal. Dit Plan van Aanpak toont aan dat de Mienskip van Bolsward het zwembad een warm hart toedraagt en bereid is mee te helpen dit zwembad toekomstbestendig en duurzaam te exploiteren tegen zo laag mogelijke kosten. Complimenten aan de gemeenteraad, die op 24 september 2020 een amendement aannam om een onderzoek te starten naar de toekomstbestendigheid van een zwembad in Bolsward. Complimenten aan het college van B&W en de betrokken ambtenaren, die dit amendement voortvarend en met enthousiasme vorm gingen geven. Complimenten aan alle betrokken medewerkers en vrijwilligers. Voor hen was het afgelopen jaren een onzekere tijd: zal het zwembad blijven of niet? Het besluit is nog niet genomen, maar er is door gemeente Súdwest-Fryslân wel een weg ingeslagen om in ieder geval te onderzoeken welke kansen er nog liggen.

Met de overgang van de exploitatie van Optisport naar de gemeente per 1 januari 2021 bleven de medewerkers en vrijwilligers positief en zette zij hun schouders eronder. Als werkgroep vertegenwoordigen we alle geledingen van Bolsward. We hebben ons ingezet een zo’n breed mogelijk draagvlak te creëren om het zwembad voor de stad te behouden. Dat is gelukt. Het is nu aan het Collegeadvies uit te brengen en de Raad om te beslissen. Wij hebben er vertrouwen in en bouwen graag samen met u aan toekomstbestendig en duurzaam zwembad tegen zo laag mogelijke kosten. We wensen u veel leesplezier en zien uit naar uw besluit. Namens de Werkgroep Zwembad Bolsward, Sjoerd IJdema Jacqueline Brouwer Dirk Jan de Rouwe René Tiesma

Platform Bolsward Ondernemend Bolsward Parkmanagement Bolsward Sporthart Bolsward

Astrid Bangma Tineke de Rijke Tineke Breeuwsma

medewerker Zwembad stichting Ons Zwembad stichting Ons Zwembad

Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

2

Inhoudsopgave

Voorwoord ................................................................................................................................................... 2 1. De opgave ................................................................................................................................................. 4 2. Het belang van het zwembad voor Bolsward en haar omgeving............................................................. 6 3. Draagvlak vanuit De Mienskip .................................................................................................................. 8 3.1 Draagvlak vanuit de stad Bolsward .................................................................................................... 8 3.2 Draagvlak vanuit de medewerkers en vrijwilligers van het zwembad ............................................... 8 3.3 Draagvlak vanuit de bewoners van de stad ....................................................................................... 9 3.4 Draagvlak vanuit de verenigingen en kerkgemeenschappen........................................................... 10 3.5 Draagvlak vanuit de scholen............................................................................................................. 12 3.6 Draagvlak vanuit de bedrijven ..........................................................................................................

12 3.7 Draagvlak vanuit de Bolswarder fondsen en andere fondsen ......................................................... 13 3.8 Draagvlak vanuit de andere zwembaden in de omgeving ............................................................... 14 4. De impact van de inzet van de Mienskip op de exploitatiekosten......................................................... 15 4.1 Uitgangspunten exploitatie .............................................................................................................. 15 4.2 De impact van de Mienskip op de exploitatie .................................................................................. 17 5. De impact van de inzet van de Mienskip op onderhoud en energie ..................................................... 22 5.1 Wegwerken achterstallig onderhoud in 2021 .................................................................................. 22 5.2 Groot onderhoud de komende vijf jaar............................................................................................ 22 5.3 Onderhoudskosten op langer termijn .............................................................................................. 23 5.4 Verduurzamen van het zwembad .................................................................................................... 23 6.

Onze visie op de samenwerkingsvorm om het zwembad te exploiteren .............................................. 24 6.1 Welke samenwerkingsvorm heeft onze voorkeur ........................................................................... 24 6.2 Een sterk bestuur voor stichting Ons Zwembad Bolsward .............................................................. 25 6.3 Een nieuwe naam voor het zwembad .............................................................................................. 26 7. De lange termijn visie op het zwembad en haar omgeving ................................................................... 27 7.1 Afwegingen rondom het huidig gebouw ten opzichte van nieuwbouw .......................................... 27 7.2 De samenhang met het Groene Hart Bolsward ............................................................................... 28 Bijlagen ....................................................................................................................................................... 29

Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

3

1. De opgave Gemeente Súdwest-Fryslân was voornemens het zwembad in Bolsward per 1 januari 2021 te sluiten. Gelukkig besloot de gemeenteraad op 24 september 2020 via een amendement dat er eerst nog een onderzoek moet komen of het zwembad duurzamer en goedkoper geëxploiteerd kan worden. Dat kan alleen met bijdragen en sponsering van de ondernemers, inzet van vrijwilligers en betrokkenheid van de inwoners. De opdracht luidt om vanuit de raad en het college een werkgroep op te zetten die met alle belanghebbenden gaat proberen om:

een toekomstbestendig, duurzaam en uitvoerbaar exploitatieplan op te stellen voor zwembad Vitaloo in Bolsward tegen zo laag mogelijke kosten Bij het aannemen van het amendement zijn de volgende uitgangspunten geformuleerd: a) Er wordt 9 maanden de tijd gegeven om tot een duurzaam en uitvoerbaar exploitatieplan te komen tegen zo laag mogelijke kosten. b) Er wordt tot 1 juli 2021 niet geïnvesteerd in groot onderhoud van het zwembad. Vanuit Bolsward is er een werkgroep “Zwembad Bolsward” geformeerd uit de breedte van de samenleving van Bolsward. In het voorwoord is de werkgroep aan u voorgesteld. Vanuit de gemeenteraad zijn er zeven raadsleden betrokken als klankbordgroep. De werkgroep krijgt ondersteuning van het college en de ambtenaren om tot een gedegen en onderbouwd plan te komen. Hiermee is een unieke samenwerking tussen de gemeenteraad, het college, de ambtenaren en de inwoners van de stad om samen het beste voor de stad Bolsward te bewerkstellingen. De werkgroep Bolsward dient voor 1 maart 2021 een plan in dat voorgelegd wordt aan het college en gemeenteraad. In de beoordeling van dit plan spelen meerdere aspecten een rol, waaronder: 1. Meerjaren exploitatie (begroting) 2. Kosten groot onderhoud 3. Inzet Mienskip 4.

Toekomstscenario van beheer en onderhoud Deze 4 aspecten hangen met elkaar samen en beïnvloeden elkaar waar het gaat om financiële, inhoudelijk en organisatorische effecten. De verdere beoordeling en besluitvorming is aan het college en de gemeenteraad.

Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

4

Wat bedoelen we met “toekomstbestendig” Toekomstbestendig in functies: Het zwembad heeft nu de beschikking over een wedstrijd-bad en een doelgroepen-bad. Beide functies zijn nodig om de meer dan 1.000 wekelijkse gebruikers te faciliteren. Bolsward kent onder andere een actieve Zwem- en Polovereniging Bolsward (ZPC) en activiteiten voor speciale doelgroepen, zoals: leszwemmen, aquasport, therapeutisch zwemmen, gehandicapten en mindervalidensport. Toekomstbestendig in tijd: Voor nu ligt ter besluitvorming een exploitatie van een korte termijn van 3 tot 5 jaar. Deze tijd is nodig om een goede doorkijk te maken naar een visie op langer termijn. Een toekomstbestendig zwembad dient samenhang te hebben met de ontwikkelingen rondom “het groene hart van Bolsward”. De locatie leent zich uitstekend voor een goede gebiedsontwikkeling met oog voor sport, toerisme en recreatie. Wat bedoelen we met “duurzaam” Duurzaam in exploitatie: Het gaat om een exploitatie waar zowel de gemeente als de werkgroep vertrouwen in heeft. Aan mooie beloftes hebben we niks. We moeten kunnen aantonen dat het bedrijfsleven, de fondsen en de inwoners van de stad daadwerkelijk het zwembad zodanig willen ondersteunen, dat het zwembad betaalbaar blijft. Duurzaam in gebruik en onderhoud: Er zijn kansen en mogelijkheden het zwembad te verduurzamen.

Anderzijds verandert de regelgeving, waardoor de huidige installaties op termijn niet meer duurzaam zijn. Daarom gaat dit Plan van Aanpak over een duurzame aanpak op korte termijn (3-5 jaar). Een goede onderbouwing van een duurzaam zwembad op langer termijn heeft meer tijd nodig. In hoofdstuk 7 wordt dit onderdeel verder toegelicht. Wat bedoelen we met “Uitvoerbaar exploitatieplan tegen zo laag mogelijke kosten” Optisport Bolsward BV heeft tot en met 2015 een subsidie gekregen van €250.000,- per jaar. Vanaf 2016 heeft Optisport Bolsward BV een subsidie gekregen van €150.000,- per jaar. Optisport heeft destijds zelf aangegeven met dit bedrag toe te kunnen in samenwerking met de stichting Ons Zwembad. De gemeente heeft uiteindelijk jaarlijks meer subsidie bijgedragen aan Optisport. Vanaf 2016 t/m 2020 is er jaarlijks een compensatievergoeding verleend. Optisport heeft een bedrijfsplan gemaakt voor de jaren 2021 t/m 2030. 1 In dit bedrijfsplan vraagt Optisport om de jaarlijkse bijdrage te verhogen van € 150.000,- naar € 242.676, - per jaar om het zwembad te exploiteren. De gemeente en Optisport zijn niet tot overeenkomst gekomen. Om tijd te creëren om tot een toekomstbestendig exploitatieplan te komen, heeft de gemeente SWF in december een raadsvoorstel2 ingediend om voor de periode van 1-1-2021 t/m 30-6-2021 het zwembad zelf te exploiteren.

Bij een exploitatie in gemeentelijk beheer verwacht de gemeente SWF een tekort van € 300.000, - op jaarbasis. In het raadsvoorstel vraagt de gemeente SWF de raad in te stemmen met het verhogen van het budget Vitaloo met € 75.000,- tot € 150.000, - voor het eerste half jaar. Een uitvoerbaar exploitatieplan tegen zo laag mogelijke kosten moet beduidend lager komen te liggen dan het te verwachten tekort van € 300.000, - op jaarbasis. Het zwembad goedkoper exploiteren kan alleen met bijdragen en sponsering van de ondernemers, inzet van vrijwilligers en betrokkenheid van de inwoners. Ook zijn er optimalisaties in het exploitatie plan door samenwerking met scholen, verenigingen, andere zwembaden en andere openingstijden. In dit Plan van Aanpak zijn concrete voorstellen en maatregelen om tot een uitvoerbaar exploitatieplan te komen tegen lagere kosten.

1 2

Zie bijlage 1: bedrijfsplan exploitatie en onderhoud zwembad Vitaloo Zie bijlage 2: raadsvoorstel voortzetting exploitatie zwembad Vitaloo in Bolsward per 1-1-2021

Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

5

2. Het belang van het zwembad voor Bolsward en haar omgeving Het zwembad in Bolsward vervult een belangrijke sociale en sportieve functie voor een brede doelgroep. Het is een plek waarin gebruikers elkaar ontmoeten, samen bewegen en sporten. De gemeente Súdwest-Fryslân wil gezonde en vitale inwoners. Zij schrijft daarover in het sportbeleid: “Sport en bewegen levert een belangrijke bijdrage aan gezonde en vitale inwoners. Het zou voor iedereen vanzelfsprekend moeten zijn om met plezier en veilig te kunnen sporten. Sport en bewegen kan als preventiemiddel worden ingezet. Het is gezond voor lichaam en geest en voorkomt ziekteklachten”. Het zwembad is allereerst een plek waar bewegen centraal staat. Het zwembad wordt gebruikt door een brede doelgroep, baby’s, kleuters, kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen. De voordelen van bewegen zijn groot:

Een belangrijke aantrekkingskracht voor haar omgeving De afgelopen jaren is het bezoekersaantal gedaald naar 37.500 bezoekers op jaarbasis. In de beginjaren waren de sluiting van het buitenbad en het stopzetten van schoolzwemmen hier debet aan. De laatste jaren had dit te maken met de visie op het zwembad om deze per 1 januari 2020 te sluiten. Vanaf 2018 werd er geen groot onderhoud meer gedaan en dat was te zien. Overal waren lekkagesporen en het zwembad was steeds vaker dicht. Tóch bleef het zwembad een grote aantrekkingskracht houden, met een breed scala aan activiteiten en programma’s: • Ouder & kind zwemmen; • Zwangerschap zwemmen; • Aquazwemmen/ aqua joggen/ aquarobic/ aqua spinnen; • Trimzwemmen; • Leszwemmen; Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

6

• • • • •

Ouderen 50-fit; Recreatief zwemmen en banen zwemmen; Zwem- en poloclub Bolsward gebruikt het voor trainingen en wedstrijden; De KNZB huurt het zwembad voor borstcrawl cursussen; Andere verenigingen en scholen, zoals de politie, zorggroep Harich, het Marne College, ‘t Mearke, zwembad De Klomp Wommels gebruiken het voor verschillende activiteiten.

Ongebruikte mogelijkheden en kansen voor het zwembad in Bolsward. Door de jarenlange dreiging van sluiting is het zwembad niet meegegroeid met de laatste ontwikkelingen en konden vele kansen niet of onvolledig benut worden. Het zwembad heeft potentie en kan aansluiten bij de laatste trends in onze samenleving. Met de uitgangspunten voor gezond leven en meer beweging zijn de volgende trends als kansen te benoemen. • De aandacht voor gezond leven en bewegen blijft toenemen. Dat betekent een positieve stimulans voor sportbeoefening in het algemeen. Vooral 55-plussers blijken aanzienlijk vaker deel te nemen aan sportieve activiteiten dan in het verleden. Gezien de demografische ontwikkeling in de gemeente biedt dit kansen voor het zwembad Bolsward • Individualisering, diversiteit en nieuwe vormen van communicatie zorgen ervoor dat maatschappelijke verbanden losser worden. Dat betekent dat sportactiviteiten steeds meer in ongeorganiseerd verband plaatsvinden. Behoefte om ‘baantjes te kunnen zwemmen’ neemt toe, ’s ochtends voor het werk maar ook tussen door en ’s avonds. • Aquasporten, seniorenactiviteiten en therapeutische doelgroep activiteiten zijn in de afgelopen jaren in Nederland populair geweest en zullen dat in de komende jaren ook blijven en met een breder aanbod verder kunnen groeien • Het zwembad mist op dit moment de doelgroep “jeugd”.

Samen met de buurtsportcoaches, buurtverenigingen, scholen, sportclubs en scouting etc. kunnen we de jeugd activeren voor zwemmen en bewegen. Nu is het zwembad in de kerstvakantie gesloten en in de zomervakantie slechts 3 weken beperkt open. Er zijn weinig tot geen activiteiten specifiek voor de jeugd.

Sociale rol van het Zwembad Het zwembad in Bolsward is niet alleen de plek om te bewegen en te sporten, het is ook een plek waarin mensen elkaar ontmoeten. Investeren en ruimte bieden aan het mogelijk maken van betekenisvolle sociale relaties is van groot belang. Sociale relaties hebben zowel een beschermend effect als een verminderend effect op gezondheidsproblemen. Mensen die voor hun gevoel niet genoeg betekenisvolle contacten hebben, kunnen zich eenzaam voelen. Dit kan leiden tot een slechte mentale en fysieke gezondheid. Het zwembad in Bolsward vervult op dit moment vooral voor ouderen een belangrijke rol in deze betekenisvolle sociale relaties. Samen zwemmen, samen bewegen en samen koffiedrinken en een praatje maken zijn belangrijk. Voor deze groep ouderen is het zwembad in Bolsward goed bereikbaar, bij een eventuele sluiting vervalt deze mogelijkheid. Met dit Plan van Aanpak willen we laten zien dat er nog heel veel kansen liggen om vanuit het zwembad Bolsward van sociale betekenis te zijn voor kinderen, jeugd, verenigingen, bedrijfsleven en ouderen om vanuit bewegen ook sociaal te bewegen. Het zwembad vervult een versterkende rol voor de stad Bolsward en haar omgeving om de Mienskip in beweging te zetten!

Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

7

3. Draagvlak vanuit De Mienskip 3.1 Draagvlak vanuit de stad Bolsward Dat het zwembad breed gedragen wordt, bleek wel uit de petitie die vorig jaar september op Facebook spontaan werd gestart en werd ondersteund. Het bericht was in no-time 726 keer gedeeld en dit leverde direct al 964 handtekeningen op. Ook de vertegenwoordigers van de stad Bolsward ondersteunen het zwembad van harte. In de werkgroep van het zwembad zijn alle vier platforms vertegenwoordigd: - Stichting Platform Bolsward, als aanspreekpunt voor gemeente SWF. - Stichting Sporthart Bolsward, vanuit de sportverenigingen - Vereniging Ondernemend Bolsward, vanuit de binnenstad en bedrijfsleven - Vereniging Parkmanagement Bolsward, vanuit de bedrijventerreinen Zowel Vereniging Ondernemend Bolsward als Vereniging Parkmanagement Bolsward zijn bereid stichting Ons Zwembad elk jaar te ondersteunen met een geldbedrag van € 2.000,- per vereniging per jaar (dus € 4.000,- per jaar).

3.2 Draagvlak vanuit de medewerkers en vrijwilligers van het zwembad Duidelijk is dat de medewerkers het zwembad dragen. Er is al 10 jaar onzekerheid en nog steeds zijn de medewerkers vol enthousiasme aan het werk met de kinderen en de vaste doelgroepen. Slechts één medewerker heeft in die tijd een andere baan aangenomen en ook zij komt speciaal voor haar doelgroep aquafietsen terug op maandagavond. De medewerkers hebben tips aangedragen om het zwembad beter te exploiteren. Bijvoorbeeld: 1. De openingstijden veranderen om zo beter aan te sluiten bij de behoefte van de bewoners en de tijden van het basisonderwijs. Er is veel behoefte aan zwemles op zaterdag en zondag, maak dit mogelijk! 2. Vrij-zwemmen voor kinderen en tieners is nu niet aantrekkelijk. Er werd wel eens een zwemkussen gehuurd, maar de huur en bezetting van personeel woog niet op tegen de baten. Dit kan anders! Vanuit de Mienskip is nu het luchtkussen aangeboden waardoor de kosten voor deze activiteit veel lager zijn. Door meer speelattributen wordt het aantrekkelijker voor de jeugd. 3. Activiteiten aanbieden in overleg met de beweegcoaches van de gemeente. Samenwerken met buurtsportcoaches, buurtverenigingen, scholen, sportclubs en scouting etc. zodat jeugd actief betrokken wordt bij zwemmen en bewegen. Hierbij kunnen vrijwilligers ingezet worden voor het organiseren en daarna de promotie van deze activiteiten.

4. De entree kan veel gastvrijer worden gemaakt. De kassabalie kan kleiner, waardoor ouders in de hal ruimte krijgen te zitten en het leszwemmen te volgen. Een gezellige sfeer, banken, een leestafel, speelhoek geeft een veel welkomere uitstraling. 5. De stadscamping is erg in trek bij campers, maar de exploitatie kan beter. Nu is de camping amper vindbaar op internet en campingsites. Ook zijn de voorzieningen achterstallig. Het helpt om een systeem te introduceren waarbij de gasten direct de camping op kunnen rijden, zonder zich eerst aan te melden bij de receptie. 6. Het pierenbad aan de zijkant van het zwembad is nu onbenut. Wat zou het mooi zijn om daar openbaar gebied te maken met speelweide en pierenbad. Recreanten en inwoners hebben daar een prachtige ontmoetingsplek aan het water. Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

8

7. Werkgroep oprichten voor het werven van vrijwilligers. Deze werkgroep kan dan ook informatieavonden opzetten en cursussen/trainingen organiseren om de vrijwilligers in te werken. Dan hoeft het personeel dat niet te doen. 8. Meer inzetten van vrijwilligers die bereid zijn BHV, zwemtest e.d. te volgen zodat ze mee toezicht kunnen houden. Meer vrijwilligers/ stagiaires werven bij Marnecollege (sport) en CIOS Heerenveen. Hierdoor kan het zwembad met dezelfde medewerkers langer open en meer bezoekers trekken. 9. Inzetten op doelgroepen en samenwerking zoeken met de (ouderen)verenigingen en fysiotherapeuten in Bolsward. Voor het sociale aspect proberen een samenwerkingsverband te zoeken met de plaatselijke ondernemers. Bijvoorbeeld een patatje na het discozwemmen. 10. De openingstijden verruimen voor het banenzwemmen. Bij het banenzwemmen kan een vrijwilliger opgeleid met BHV/EHBO en reddend zwemmen toezicht houden aan het bad. 11. Voor het zwemlessysteem samenwerking zoeken met de omliggende zwembaden. Dit kan helpen in de kosten en het onderling uitwisselen van (technisch) personeel. Ook materialen en speelattributen kunnen uitgewisseld worden. 12. Aanbieden van natte gymlessen. Dit levert, wat betreft geld, niks op maar heeft veel maatschappelijke waarde. Zwemmend redden hierbij als centraal thema. De voorstellen zijn uitgewerkt en op waarde gezet in hoofdstuk 4.

3.3 Draagvlak vanuit de bewoners van de stad Vrienden van Ons Zwembad Word vriend van Zwembad Bolsward. Hoe pak je dit aan? De draagkracht voor ons zwembad moet vergroot worden. En hoe bereik je de mensen? Als je mensen vraagt: ‘wil jij dan dat het zwembad dicht gaat? ’Is het antwoord: ‘nee, natuurlijk niet, maar ik zwem er nooit'. Kijk en dat moet veranderen! We hebben onze aanpak verdeeld in een aantal stappen: 1. Updaten van de bestaande facebooksite. Zorgen dat de berichtgeving up-to-date is en dat het er uitnodigend uit ziet. We zijn in augustus begonnen met 50 likes en zitten nu al op zo'n 500 likes. 2. Realiseren van een nieuwe website www.zwembadbolsward.nl. Deze site moet een aantal zaken duidelijk aangeven. Wie is de werkgroep? Wat is het doel? Wat kun je doen om het zwembad helpen te blijven bestaan in Bolsward. Hoe je vriend, sponsor en vrijwilliger kunt worden. Deze aanmeldingen worden verwerkt in de administratie en/of na gebeld door ons. 3. Hoe kunnen we de mensen bewegen om naar onze site te gaan? Daar hebben we de volgende acties voor ingezet: Vanaf augustus zijn er meerdere berichten in de Bolswarders Nieuwsblad, Leeuwarder Courant en Friesch Dagblad geweest. We hebben flyers laten maken en 5000 stuks verspreid in Bolsward e.o. deel, like en win acties gestart via Facebook. Op beide acties direct reactie.

Ook zijn we in de uitzending geweest bij Omrop Fryslân. We hebben ervoor gezorgd dat bij alle berichtgeving onze website benoemd werd. Zodra deze berichtgeving er was hebben we dit gedeeld op facebook. We hebben scholen, de ondernemers en instanties aangeschreven. Doordat ze in hun nieuwsbrief aandacht aan ons hebben besteed kon je aan het aantal aanmeldingen in de mail of het aantal likes op facebook zien groeien. De reacties zijn hartverwarmend en je ziet dat er een positieve energie ontstaat rondom het Zwembad. Inmiddels hebben al vele Bolswarders, maar ook mensen uit de omliggende dorpen zich aangemeld als vriend! En vriend ben je voor € 12,50 euro per jaar. We hebben op dit moment al meer dan 930 vrienden. En nog steeds komen de aanmeldingen binnen. Totaal levert dit ca. € 11.625,- per jaar op!

Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

9

Vrijwilligers voor Ons Zwembad Vrijwilligerswerk is: “werk dat in enig georganiseerd verband, onverplicht en onbetaald wordt verricht ten behoeve van anderen of de samenleving”. Een groot deel van onze bevolking (49%) zet zich minstens één keer per jaar als vrijwilliger in voor een organisatie of vereniging. Fryslân is gezegend met een bevolking die veel vrijwilligerswerk doet. Ook in Bolsward - als relatieve kleine stad met een hechte mienskip - is vrijwilligerswerk de kurk waarop veel verenigingen, stichtingen en initiatieven drijven. Dit geeft saamhorigheid, sociale innovatie en ondernemerschap. Het zwembad in Bolsward is een prachtig voorbeeld waarin vrijwilligers en de mienskip samen drager zijn voor het behoud van het zwembad. Het zwembad is ooit ontstaan door initiatieven vanuit de mienskip, is al een aantal keren gered door dezelfde mienskip en staat nu voor een volgende uitdaging. Ook nu wordt het ‘redden’ van het zwembad gedragen door vrijwilligers die de mienskip activeren voor het behoud van het zwembad. Al eerder was er binnen de gemeente Súdwest-Fryslân een discussie over de exploitatiekosten van het zwembad. In de vorige bestuursperiode werd besloten structureel flink op alle zwemvoorzieningen in de gemeente te bezuinigen, dat gold ook voor het zwembad in Bolsward.

Om te voorkomen dat Vitaloo zou sluiten, werd door vrijwilligers de stichting “Ons Zwembad Bolsward” opgericht. Dit bestuur richtte zich vooral op het werven en inzetten van vrijwilligers. Op dit moment zijn er 30 vrijwilligers actief op het gebied van kassawerk, horeca, groenonderhoud en technisch onderhoud. Vanuit de werkgroep zien wij het belang van vrijwilligers. Feitelijk beperk je de inzet van de betaalde krachten tot het uitvoeren van de taken als toezichthouders en zweminstructeurs. Vrijwilligers doen al het andere werk. Bij het openstellen van het zwembad ging Optisport altijd uit van twee betaalde krachten die aanwezig moesten zijn bij het zwembad. Met een lage opkomst van bezoek is dit al snel verliesgevend. Vanuit onze gesprekken met de andere zwembaden zien wij kansen en mogelijkheden om één betaalde kracht toezicht te laten houden bij het zwemmen. Een vrijwilliger met BHV, EHBO en aanvullende certificaten voor reddingszwemmen kan dan bijstaan om te voldoen aan de eisen van veiligheid. Hierdoor kan het zwembad langer open tegen lagere kosten. We hebben ons onder andere gericht op het verwerven van nieuwe vrijwilligers. Op onze website www.zwembadbolsward.nl kunnen Bolswarders zich online aanmelden. In bijlage 3 is een protocol omschreven hoe we vrijwilligers werven en begeleiden. Personeelslid Astrid Bangma is de coördinator van de vrijwilligers.

Dit betekent dat er korte lijnen zijn tussen de vrijwilligers en het personeel. Het personeel weet als geen ander waar de vrijwilligers kunnen bijspringen en welke extra werkzaamheden uitgevoerd kunnen worden. De huidige publiciteits-acties hebben er toe geleid dat we alweer 6 nieuwe vrijwilligers hebben om het zwembad duurzaam te exploiteren. Daarnaast zijn er vrijwilligers bijgekomen voor een bestuursfunctie in stichting Ons Zwembad. Ook de werkgroep blijft betrokken.

3.4 Draagvlak vanuit de verenigingen en kerkgemeenschappen De achterban van Sporthart Bolsward bestaat uit 23 sport- en beweegaanbieders voor Bolsward en omstreken, te weten: Avondvierdaagse Bolsward - Badminton Club Bolsward - VV Blauwrood ’20 Bolswarder Stepvereniging - Bridgeclub Bolsward - Damclub Bolsward Workum Combinatie Gymnastiekvereniging Hanzestad - IJsvereniging Bolsward - Kaatsvereniging Bolsward Korfbalvereniging Westergo - Lange Afstandslopers Bolsward (LAB) - Paardensportvereniging De Hanzeruiters - SC Bolsward - Schaakclub Westergo, Bolsward - Schaats Training Bolsward (STB) Scoutinggroep Jambowa - Stichting de Friese Elfsteden Rijwieltocht - Stichting sport overdag Bolsward Stichting Stepelfsteden - Tennisvereniging LTC De Drie Posten - Volleybal Club Bolsward Watersportvereniging Bolsward - Zwem en Polo Club Bolsward & Polocommissie

Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

10

Vanuit de werkgroep hebben we deze verenigingen actief benaderd via mailing en een digitale bijeenkomst. We hebben de verenigingen gevraagd hun ledenbestand te benaderen om als vriend en/of vrijwilliger ons zwembad te ondersteunen. Tijdens een bijeenkomst op woensdagavond 9 december 2020 is een brainstormsessie georganiseerd onder de aanwezige verenigingen over te ontplooien activiteiten en samenwerkingsverbanden. Dit leverde in ‘no time’ zo’n 25 ideeën op. Hierbij een greep uit deze ideeën: 1. zwembad gebruiken voor trainingen, herstel, en of revalidatie; 2. gezamenlijk organiseren van activiteiten als: zwemvierdaagse, ijsbaden, discozwemmen, survival, watervolleybal, triatlon, enz.; 3. uitwisseling kennis trainers; 4. zwembad afhuren door verenigingen voor teambuilding, training, start/afsluiting seizoen. Ook zoeken we na Corona de samenwerking op met andere stichtingen. We denken daarbij aan een Drijf-in bioscoop in samenwerking met MHB/BOOG en Bolstjurich die een act organiseert in zwembad. De volgende verenigingen / kerken hebben inmiddels onderstaande intenties uitgesproken: - VV Blauwrood: jaarlijkse vrijwilligersactie door bestuur - SC Bolsward: daar waar mogelijk het zwembad te betrekken bij o.a. conditietrainingen aan (geblesseerde) spelers, variatie in trainingsmogelijkheden aan te bieden en bv. het jaarlijkse zwemfeest voor de jonge jeugd nieuw leven in te blazen.

- VC Bolsward: jaarlijks watervolleybal toernooi - Gymnastiek Vereniging Bolsward: intentie tot samenwerking. Exacte invulling in overleg nader te bepalen. - Zwem- en poloclub; eenmalig dan wel periodiek organiseren en/of begeleiden van activiteiten en/of jaarlijkse vrijwilligerstaak. Exact invulling in overleg nader te bepalen. - Zowel de Gasthuiskerk als christelijke gemeente Het Keerpunt willen jaarlijks voor € 300,- per keer het zwembad afhuren om voor hun kerkleden een evenement te organiseren.

Bijdrage vanuit de Zwem- en Poloclub Bolsward We hebben grote ingrepen nodig om het zwembad te kunnen redden. Dit heeft ook gevolgen voor de Zwemen Poloclub Bolsward (ZPC Bolsward). ZPC Bolsward heeft ca. 177 leden en maakt veelvuldig gebruik van het zwembad. Vanuit de overgang van het zwembad van de stad Bolsward naar gemeente SWF is er een subsidie afgesproken met de zwemvereniging. De zwemvereniging betaalt voor training € 57,75 per uur en voor de wedstrijden € 74,80 per uur. Hiervan krijgen ze €17,15 per uur vergoed van de gemeente. Dit is ca. € 13.000,- op jaarbasis. ZPC Bolsward is de enige zwemvereniging in gemeente SWF die deze subsidie ontvangt. De vereniging maakt geregeld gebruik van het zwembad op het moment dat er ook behoefte is aan leszwemmen, doelgroepen zwemmen en/of recreatief zwemmen. De subsidie van de gemeente komt nu ten laste van de exploitatie van het zwembad. Dus het zwembad betaalt de subsidie. Dit gaat ten koste van een gezonde exploitatie. Een betere afstemming over de subsidie, de huurprijs en openingstijden kan de exploitatie aanzienlijk verbeteren. Bijvoorbeeld: 1. Andere gebruikstijden voor de Polo- en zwemvereniging, zodat het zwembad gunstiger kan worden ingezet voor leszwemmen en recreatief zwemmen; 2. Hogere huur voor de alle verengingen, waaronder de Polo- en zwemvereniging Bolsward; 3. Het afbouwen van subsidie.

Graag bespreken we deze scenario’s met de zwem- en poloclub en de gemeente (als eigenaar en nu exploitant) om gezamenlijk tot een gedragen aanpak te komen.

Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

11

3.5 Draagvlak vanuit de scholen Aan alle directeuren van de scholen in Bolsward (waarvan 4 basisscholen en het Marne College) is een mailing gezonden, waarin verzocht is om een opgestelde mailing vanuit de werkgroep door te zenden naar alle ouders. Door 4 schooldirecteuren is hierop enthousiast gereageerd en is de ondersteuning uitdrukkelijke uitgesproken. Het Marne College heeft het nieuws via haar “Marne College app” gedeeld, de andere scholen via nieuwsbrieven. Dit werkte zeer goed, de steunbetuigingen stroomden binnen zodra er weer een bericht was verstuurd. Ook is met de scholen de intentie uitgesproken om de zogenaamde “natte sportdagen” de komende jaren in het zwembad van Bolsward te laten plaatsvinden. Bij de scholen is draagvlak om de mogelijkheden te onderzoeken om het “schoolzwemmen” nieuw leven in te blazen. Dit - eventueel - in samenwerking met de Stichtingen in Bolsward. De logo’s van de scholen die hun steun betuigd hebben zijn geplaatst op onze website.

3.6 Draagvlak vanuit de bedrijven Vanuit Platform Ondernemen Bolsward en Parkmanagement Bolsward hebben we alle bedrijven in Bolsward aangeschreven het zwembad actief te ondersteunen. Via de bijgevoegde steunverklaring en de website konden de ondernemers actief reageren. Ook hebben we een heel aantal bedrijven na gebeld en gevraagd het zwembad actief te steunen. De reacties waren – ondanks de negatieve situatie voor veel middenstandondernemers – overweldigend. We hebben inmiddels een mooie lijst van bedrijven aan ons weten te binden. Steun je het zwembad, dan komt het logo van het bedrijf direct op onze website (www.zwembadbolsward.nl). Dit geeft weer een impuls aan andere bedrijven. Zodra er een positieve besluitvorming is vanuit de Raad gaan we de toegezegde bijdragen via stichting “Ons Zwembad” effectueren. Ook hebben we nog allemaal ideeën over sponsorpakketten, maar dat kunnen we pas uitwerken na positieve besluitvorming. Op dit moment hebben van de ca. 240 Bolswarder ondernemingen 70 positief gereageerd. Dit heeft geleid tot éénmalige toezeggingen met een totaalwaarden van ca. € 5.000,- en jaarlijkse toezeggingen in geld en natura met een totaalwaarde van ca. € 21.000,- per jaar. Een heel aantal bedrijven hebben nog geen concrete bijdragen toegezegd, omdat ze nog niet de negatieve gevolgen van de corona-crisis kunnen overzien.

Zodra ze daar meer zicht op hebben, zullen zij ook hun bijdrage doen. Statiegeldactie Jumbo heeft aangeboden om Ons Zwembad als doel jaarlijks te koppelen bij de flessenautomaat. De klant die het statiegeld in de automaat deponeert krijgt dan de keuze om het statiegeld rechtstreeks te doneren aan de Stichting Ons Zwembad. Deze actie is nu al geactiveerd en haalt in zijn algemeenheid duizenden euro’s op.

Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

12

3.7 Draagvlak vanuit de Bolswarder fondsen en andere fondsen De werkgroep heeft de vier Bolswarder fondsen, te weten Stichting Sint Anthony Gasthuis, Stichting Het Weeshuis, Hendrick Nannes- en Catrijn Epesstichting en het Fonds Bolsward-Dronrijp 1993, benaderd om ook vanuit deze stichtingen mee te denken over de toekomst van Ons Zwembad. De vier Fondsen hebben aangeven dat zij op dit moment geen concrete toezeggingen kunnen doen. Dat kan pas als duidelijk is dat het zwembad toekomst heeft. Maar ze steunen het zwembad wel van harte! We hebben een aantal concrete voorbeelden aan de Stichtingen voorgelegd, die we – bij positieve besluitvorming van de raad – als aanvraag willen indienen. We denken daarbij aan: 1. Zonnepanelen voor het verduurzamen van het zwembad 2. Aankoop zwem- en speelmateriaal 3. Uitbreiden van de camperplaatsen en de campingvoorzieningen en verbeteren buitenterrein. 4. Invoeren schoolzwemmen (een gezamenlijke aanvraag vanuit de scholen en Ons Zwembad) Deze voorbeelden passen binnen de doelstellingen van de Stichtingen. Elke aanvraag wordt eigenstandig bekeken en getoetst aan de doelstellingen van de vier Stichtingen. Uitgangspunt is dat Stichting Ons Zwembad de aanvraag verzorgt ten gunste van het Bolswarder zwembad. Een van de belangrijke afwegingen is de mate waarin Ons Zwembad zelf bijdraagt aan het financieel afdekken van de aanvragen.

Door de bijdragen van de Bolswarder Mienskiep kunnen wij zelf bijdragen.

Subsidie vanuit IMF De werkgroep heeft een eerste verkennend gesprek gevoerd met het Iepen Mienskips Fûns, dit provinciale fonds stelt voor 2021 weer subsidie beschikbaar. Dit fonds heeft tot doel initiatieven van inwoners van Fryslân verder te helpen, zodat inwoners prettig kunnen wonen in de wijk, dorp of stad. Ideeën die de leefomgeving laten bruisen en bouwen aan de toekomst van Fryslân. Het Bolswarder zwembad past op een aantal van deze categorieën. Zo verbetert het zwembad de leefbaarheid van Bolsward en omgeving, inwoners kunnen daardoor prettiger wonen en recreëren. Een zwembad vergroot de aantrekkingskracht van de stad waardoor de stad aantrekkelijker wordt en qua inwoners stabiel kan blijven en mogelijk zelfs groeien. Voor dit fonds zijn een aantal tenders opengesteld. - Maandag 19 april tot en met donderdag 20 mei; - Maandag 6 tot en met donderdag 30 september. De werkgroep heeft van de projectadviseur het advies gekregen om na groen licht met een aanvraag te komen. Daarbij zijn verschillende mogelijkheden al benoemd door de projectadviseur. Zo wordt gedacht aan verduurzaming van het gebouw, aan het verbeteren van de buitenruimte zoals het opknappen van het peuterbad, het verbeteren van de voorzieningen voor kampeerders en camperplaatsen. De werkgroep denkt aan een aanvraag voor een groot maatschappelijk initiatief waarbij een maximale subsidie van € 75.000,- geldt.

Een eventuele aanvraag zal verder worden begeleid door de projectadviseur van het IMF, waarbij hij ons door de verschillende fasen van de aanvraag heen kan helpen. Uiteindelijk ligt het besluit van de aanvraag bij het IMF. Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

13

Andere fondsen en subsidies. De werkgroep heeft inmiddels ook een onderzoek gestart naar andere fondsen die aangeschreven kunnen worden bij een doorstart van het zwembad in Bolsward. Wij zoeken daarbij naar fondsen voor verduurzaming -denk aan SNN-, voor sport en spelen -denk aan het Oranjefonds en het Samenspeelfonds-, voor mensen met een smalle beurs -denk aan het kansenfonds en het Jeugdfonds Sport & Cultuur- voor ouderen in beweging -denk aan het Nationaal Ouderenfonds- en fondsen voor jongeren -denk ook hier aan het Oranjefonds-. Voor al deze fondsen liggen er kansen voor Bolsward, voor alle aanvragen geldt dat er eerst een doorstart moet komen om succesvol aan te kunnen vragen. Alle aanvragen zullen worden gedaan door stichting Ons Zwembad.

3.8 Draagvlak vanuit de andere zwembaden in de omgeving WOMMELS: In december hebben afgevaardigden van de werkgroep overleg gehad met het bestuur van openluchtzwembad de Klomp in Wommels. Ook zij hebben op een punt gestaan dat het zwembad er niet goed voor stond. Met de inzet van vrijwilligers hebben ze het zwembad weer aantrekkelijk gemaakt. Hoe hebben ze het zwembad aantrekkelijker gemaakt? − Door de glijbanen: trekt veel gezinnen met kinderen aan − Fit en veilig concept bedacht voor de schoolgaande kinderen − Timmerdorp op veld van het zwembad − Buurtsportcoach inschakelen voor activiteiten in het zwembad − Organiseren Zwemvierdaagse − Midzomernachtduik − Inzetten op duurzaamheid, zodat de energiekosten verlaagd kunnen worden − Thriatlon Wommels − Greidhoekfestival in het zwembad − Actief op social media / website / fb / insta − En een eigen app ontwikkelt Hoe hebben ze geld gegenereerd? Door Stichtingen te benaderen, een verlotingen te organiseren, vrienden van het zwembad te worden, het bedrijfsleven te benaderen. Ook is de betrokkenheid van het personeel en de vrijwilligers vergroot door eigenaarschap te geven en een begin en eindfeest te geven: dit vanwege seizoen openstelling. Nog een tip: aangezien zwembad Bolsward niet een seizoen open is maar het gehele jaar. Knip de taken voor vrijwilliger op in periodes of in taken.

Dan is het voor een vrijwilliger te overzien en zul je ook meer aanmeldingen krijgen. Hoe kunnen we samenwerken? − Afstemmen zwembaden zomer / winterseizoen − Estafette / thriatlon Bolsward → Wommels − Afstemmen leszwemmen WITMARSUM: Ook Witmarsum was zeer bereidwillig om ons te voorzien van de nodige informatie. En ook hier kregen we zeer bruikbare tips, die overeen kwamen met de adviezen vanuit Wommels. WORKUM: Workum wilde ons heel graag te woord staan en helpen, maar bij voorkeur live zodat we een kijkje achter de schermen konden nemen. De afspraak is vanwege Corona uitgesteld. Maar van uitstel komt zeker geen afstel. Kortom de bereidwilligheid om ons te helpen en met ons mee te denken was geweldig en dit krijgt zeker een vervolg. Door samenwerking valt er op de exploitatie en het uitwisselen van kennis en medewerkers zeker winst te halen. Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

14

4. De impact van de inzet van de Mienskip op de exploitatiekosten 4.1 Uitgangspunten exploitatie Gemeente SWF heeft Synarchis gevraagd een onderzoek te doen naar het zwembad Bolsward. 3Hieruit blijkt dat het verzorgingsgebied primair uit Bolsward en de omliggende kernen bestaat. Het gaat om 15.000 - 20.000 inwoners.

De bezetting van Vitaloo is lager dan de landelijke cijfer voor soortgelijke zwembaden. Het bezoekersaantal is gezakt van 42.500 in 2016 naar 37.500 in 2019. Een belangrijke oorzaak is het beleid van de afgelopen jaren om te komen tot sluiting en de spanningen die zijn geweest in de samenwerking. Gelijktijdig laat dit zien dat er nog heel veel opwaarts potentieel in het zwembad zit om de bezetting te verbeteren. Daarmee ontstaat er ook een gunstigere exploitatie. Optisport Bolsward BV heeft tot en met 2015 een subsidie gekregen van €250.000,-. Vanaf 2016 heeft Optisport Bolsward BV een subsidie gekregen van €150.000,-. Optisport heeft destijds zelf aangegeven met dit bedrag toe te kunnen in samenwerking met de stichting Ons Zwembad. De gemeente heeft uiteindelijk jaarlijks meer subsidie bijgedragen aan Optisport. Vanaf 2016 t/m 2020 is er jaarlijks een compensatievergoeding verleend. Optisport had een bedrijfsplan gemaakt voor de jaren 2021 t/m 2030. 4 In dit bedrijfsplan vroeg Optisport de jaarlijkse bijdrage te verhogen van € 150.000,- naar € 242.676,- per jaar om het zwembad te exploiteren. De gemeente heeft het contract met Optisport niet verlengt en is vanaf januari zelf exploitant geworden.

Om tijd te creëren om tot een toekomstbestendig exploitatieplan te komen, heeft de gemeente SWF in december een raadsvoorstel5 ingediend om voor de periode van 1-1-2021 t/m 30-6-2021 het zwembad zelf te exploiteren. Bij een exploitatie in gemeentelijk beheer verwachtte de gemeente SWF in december een tekort van € 296.408,- op jaarbasis. Inmiddels heeft de gemeente deze cijfers geactualiseerd. Onder andere omtrent de personeelskosten is nu meer bekend. Op dit moment zijn er 7 personeelsleden in dienst van Vitaloo, waarvan 3 full timers. Het personeel is nu allemaal in dienst van de gemeente. Er gaat in december 2021 één personeelslid met pensioen. 3

Zie bijlage 4: Synarchis Eindrapportage onderzoek zwembad Vitaloo 22 juli 2020 Zie bijlage 1: bedrijfsplan exploitatie en onderhoud zwembad Vitaloo 5 Zie bijlage 2: raadsvoorstel voortzetting exploitatie zwembad Vitaloo in Bolsward per 1-1-2021 4

Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

15

Gemeentelijke kosten bij door-exploiteren van het zwembad door gemeente Súdwest-Fryslân Exploitatieopzet zwembad Vitaloo

2021

2022

2023

2024

2025

Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 tot en met 2025

Baten Recreatief Doelgroepen Instructie Verenigingen/groepen Scholen Horeca Overig Totaal opbrengsten op basis van 40.000 bezoekers Totaal baten

2021

2022

2023

2024

2025

300.000 300.000

309.000 309.000

318.270 318.270

327.818 327.818

337.653 337.653

Inkoop Inkoop horeca Inkoop overig Totaal inkoop Brutowinst

2021 3.413 750 4.163 295.837

2022 3.481 765 4.246 304.754

2023 3.551 780 4.331 313.939

2024 3.622 796 4.418 323.400

2025 3.694 812 4.506 333.146

Lasten Personeel Elektra, water, gas Dagelijks onderhoud Grootonderhoud Belastingen BTW (SPUK) Verzekeringen Kantoorkosten Schoonmaakkosten Automatiseringskosten Kwalititeit & Veiligheid Zwemles concept Overig Marketing en communicatie Inventaris Compensatie huur aan zwem- en polovereniging Onvoorzien Totaal lasten

2021 250.000 72.000 61.742 40.000 4.500 15.000 3.100 2.500 5.500 18.000 10.500 18.000 10.000 3.000 4.000 13.000 25.000 555.842

2022 257.500 74.000 61.742 40.000 4.500 15.300 3.162 2.550 5.610 18.360 10.710 18.360 10.200 3.060 4.080 13.000 25.500 567.634

2023 265.225 76.000 61.742 40.000 4.500 15.606 3.225 2.601 5.722 18.727 10.924 18.727 10.404 3.121 4.162 13.000 26.010 579.697

2024 273.182 79.000 61.742 40.000 4.500 15.918 3.290 2.653 5.837 19.102 11.143 19.102 10.612 3.184 4.245 13.000 26.530 593.038

2025 281.377 81.000 61.742 40.000 4.500 16.236 3.356 2.706 5.953 19.484 11.366 19.484 10.824 3.247 4.330 13.000 27.061 605.666

Totaal baten Totaal inkoop Totaal brutowinst Totaal lasten Netto exploitatieresultaat

2021 2022 2023 2024 2025 -300.000 -309.000 -318.270 -327.818 -337.653 4.163 4.246 4.331 4.418 4.506 -295.837 -304.754 -313.939 -323.400 -333.146 555.842 567.634 579.697 593.038 605.666 260.005 262.880 265.758 269.638 272.519

Opmerking 1: In de exploitatieopzet van de gemeente SWF is GEEN rekening gehouden met de mogelijke besparing door inzet van vrijwilligers, bijdragen vanuit de Mienskip en optimalisaties vanuit het PvA. Opmerking 2: Het groot onderhoud en de subsidie aan de zwemvereniging zijn in deze begroting van de gemeente opgenomen. Normaliter behoort dit niet in een exploitatie. Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

16

4.2 De impact van de Mienskip op de exploitatie Vanuit de Mienskip kunnen we substantieel bijdragen om de exploitatiekosten te verlagen, door: 1. Inzet vrijwilligers waardoor ruimere openingstijden mogelijk zijn; 2. Inzet vrijwilligers en daardoor besparing op dagelijks onderhoud en schoonmaak; 3. Inzet vrijwilligers om de exploitatie van de camping en horeca te verbeteren; 4. Versterken stichtingsbestuur Ons Zwembad, om vrijwilligers en fondsen te verwerven en te betrekken bij het zwembad; 5. Aanpassen van de openingstijden en verbreden doelgroepen, zodat het bad vaker op is en meer bezoekers trekt; 6. Activeren schoolzwemmen in samenwerking met de scholen en de fondsen; 7. Met de gemeente SWF en de zwemvereniging het gesprek aangaan inzake de openingstijden, huur en subsidie van de zwemvereniging, om zo het exploitatie € 13.000,- te verlagen; 8. Concrete bijdragen door de vrienden van het zwembad 930 x € 12,50 = € 11.625,-; 9. Concrete jaarlijkse bijdragen vanuit het bedrijfsleven in geld en natura € 21.000,- per jaar; 10. Concrete eenmalige bijdrage van totaal € 5.000,- vanuit meerdere bedrijven; 11. Samenwerken met de andere zwembaden in de omgeving om de kosten voor automatisering, veiligheid en kwaliteit en het zwemlesconcept te optimaliseren; 12. Subsidie vanuit fondsen voor opknappen camping, horeca en aankoop speelattributen.

Toelichting op de openingstijden en het aantal bezoekers Bij het bestaande rooster werd gestuurd op de personeelskosten, er was geen proactieve actie ondernomen om deze tijdstippen weer op te vullen of anders in te delen. Dit in afwachting van de beslissing van de toekomst van het zwembad. Er staan dus ook open vlakken in het rooster. Dit biedt kansen voor de nieuwe openingstijden. Ook kunnen we nu voldoen aan de wens betreffende een ruimer aanbod van de uren van het leszwemmen. Huidige rooster

Nieuwe rooster

Met het opstellen van de nieuwe openingstijden houden we rekening met: 1. De inbreng van de jarenlange bezoekers; behouden wat goed is 2. De vroege banenzwemmers: er is vraag van de zwemmers van Bolsward e.o. om eerder open te gaan. Nu zoeken ze om die reden andere zwembaden op. De vroege banenzwemmers kunnen nu al vanaf 7.00 uur komen zwemmen, dus nog mooi voor het werk aan hun vitaliteit werken;

Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

17

3. Een ruimer aanbod van leszwemmen: er is een grote wens van de ouders met les zwemmende kinderen om op andere tijden les te zwemmen. Naast de maandag, dinsdag en donderdag kan er nu ook les gezwommen worden op zaterdag én zondag. Dit is voor ouders een reden om nu wél leszwemmen in Bolsward af te nemen; 4. Het bereiken van de jeugd: woensdag- en vrijdagmiddag kan de jeugd nu ook zwemmen. Ook in de vakanties wordt dit mogelijk; 5. Het verbreden van activiteiten: we hebben vernieuwde activiteiten in ons rooster aangebracht voor jong én oud! Van een snorkel- of zeemeerminnen uurtje voor de kids, tot een vitaaluurtje voor de ouderen. Ook gaan we kinderdiscofeestjes, drijf inn- bioscoop of andere activiteiten organiseren in samenwerking met bedrijven en verenigingen. 6. Het verhuren van het zwembad aan derden: De zwemclub organiseert ongeveer 5 zaterdagmiddagen per jaar een wedstrijd. Alle andere zaterdag- en zondagmiddagen werden voorheen niet benut. We willen het op de zaterdag- en zondagmiddag mogelijk maken om het zwembad te verhuren voor privézwemfeesten met toezicht. De eerste aanmeldingen zijn er al. 7. Schoolzwemmen Met al deze aanpassingen wordt het zwembad intensiever gebruikt en beter benut om van ons zwembad te genieten. We hebben per uur inzichtelijk gemaakt hoeveel betaald personeel er wekelijks aanwezig moet zijn en waar je vrijwilligers op in kunt zetten.

Doordat we nu ruimere openingstijden hanteren, kunnen de betaalde krachten ook op die uren worden ingezet. In december 2021 gaat er een vaste medewerker met pensioen en in 2022 gaat er nog een medewerker met pensioen. Dit geeft ruimte in de flexibele schil. Echter goed zwembadpersoneel is zeer schaars, er zal tijdig gezocht moeten worden naar een goede opvolging zodat de kwaliteit gewaarborgd blijft.

Toelichting op de exploitatie van de camping / het camperterrein Het zwembad staat op een unieke locatie: gelegen tegen het oude stadscentrum van Bolsward, omgeven door groen en water. Op het zwembadterrein bevindt zich een stadscamping met dertien standplaatsen. De camping is gedeeltelijk voorzien van elektriciteit en waterpunten. De camping is het gehele jaar open. Met name camper-toeristen zijn zeer enthousiast over deze mooi gelegen stadscamping. Een verhoging van de bezetting van de camping leiden tot extra opbrengsten, meer bezoekers aan het zwembad en een sterkere maatschappelijke en toeristische functie van Vitaloo. De camping werd matig gepromoot en was nauwelijks zichtbaar op websites. Vanuit de stichting Ons Zwembad willen we meehelpen de camping beter te vermarkten. We willen het zo inrichten dat gasten direct naar hun accommodatie kunnen rijden, zonder eerst in te checken bij de receptie. Dit wordt sterk gewaardeerd door de ‘moderne’ gast en scheelt de receptioniste tijd. Om meer rendement uit de camping te halen zijn de volgende aanpassingen nodig: ▪ Goede camperplaatsen met verharde paden en goed afbakende standplaatsen. ▪ Een goede toegangsweg tot de camperplaatsen.

▪ Herstel van de sanitaire voorzieningen De investering willen we halen uit fondswerving bij de stichtingen, provincie en de Mienskip, zodat hier nauwelijks investering vanuit de gemeente SWF nodig is. Voor één overnachting werd € 15,- gevraagd. Bij Optisport leverde dit jaarlijks ca. € 20.000,- op (zie onderdeel “overige baten”, pagina 7 en 15 rapport Synarchis). Dit bedrag is vrij laag, hier zit meer potentie in. Graag willen we als stichting Ons Zwembad een actieve rol spelen in de ondersteuning van de exploitatie van de camping, zodat de opbrengsten hiervan de exploitatiekosten van het zwembad verbeteren.

Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

18

Exploitatiebegroting met inbreng vanuit de Mienskip

2022

2023

2024

2025

84.000 43.000 120.000 56.000 12.500 8.000 22.000 345.500

85.680 43.860 122.400 57.120 12.750 8.160 22.440 352.410

87.394 44.737 124.848 58.262 13.005 8.323 22.889 359.458

89.141 45.632 127.345 59.428 13.265 8.490 23.347 366.647

Bijdrage Mienskip Vrienden van het zwembad 930 x € 12,50 Sponsoring en bijdrage bedrijven Statiegeldactie of andere acties

11.625 21.000 2.500

11.625 21.000 5.000

11.625 21.000 5.000

11.625 21.000 5.000

11.625 21.000 5.000

Totaal opbrengsten

185.125

383.125

390.035

397.083

404.272

1.700 500 2.200

4.590 765 5.355

4.682 780 5.462

4.775 796 5.571

4.871 812 5.683

182.925 2021 half jaar 125.000

377.770 2022

384.573 2023

391.512 2024

398.589 2025

257.500 -5.000 74.000 61.742 40.000 4.500 15.300 3.162 2.550 5.610 10.000 5.000 7.000 10.200 3.060 4.080 13.000 10.000 521.704

265.225 -10.000 76.000 61.742 40.000 4.500 15.606 3.225 2.601 5.722 10.000 5.000 7.000 10.404 3.121 4.162 13.000 10.000 527.308

273.182 -15.000 79.000 61.742 40.000 4.500 15.918 3.290 2.653 5.837 10.000 5.000 7.000 10.612 3.184 4.245 13.000 10.000 534.163

281.377 -20.000 81.000 61.742 40.000 4.500 16.236 3.356 2.706 5.953 10.000 5.000 7.000 10.824 3.247 4.330 13.000 10.000 540.271

zie exploitatie gemeente SWF

Exploitatiebegroting met impact bijdragen vanuit de Mienskip 2021 Opbrengsten zwembad half jaar recreatief => rapport Synarchis doelgroepen => rapport Synarchis instructie => rapport Synarchis verenigingen => of huur omhoog of subsidie omlaag scholen, verhuur aan bedrijven op zaterdag/zondag opbrengsten horeca opbrengsten camping Totale opbrengst zwembad 150.000

Inkoop horeca Inkoop overig Totaal inkoop Brutowinst Lasten zwembad personeel besparing vervangen personeel dat met pensioen gaat energie, gas, water dagelijk onderhoud groot onderhoud (behoort offi ci eel ni et tot expl oi ta ti e) belastingen BTW (SPUK) verzekeringen kantoorkosten schoonmaakkosten automatiseringskosten kwaliteit en veiligheid zwemlesconcept overige kosten marketing en communicatie Inventaris compensatie huur aan zwem- en polovereniging onvoorzien Totaal kosten Exploitatieresultaat Afschrijvingen Resultaat

36.000 30.871 20.000 2.250 7.500 1.550 1.250 2.750 9.000 5.250 9.000 5.000 1.500 2.000 6.500 12.500 277.921

-94.996 -143.934 -142.735 -142.651 -141.682 0 0 0 0 0 -94.996 -143.934 -142.735 -142.651 -141.682

Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

19

Toelichting op de Baten 1. De baten van het recreatieve zwemmen, doelgroepen en leszwemmen zijn gehaald uit het rapport van Synarchis, pagina 15. Wanneer we zelf vanuit de nieuwe openingstijden en de verwachte bezetting gaan calculeren, komen we hoger uit. We gaan daarom van een voorzichtig scenario uit, gebaseerd op het onderzoek dat de gemeente zelf heeft ingesteld. 2. De baten voor verenigingen is met € 13.000,- verhoogd. Dit heeft alles te maken met de subsidie van € 13.000,- die bij de lasten staan. Hierover volgt een gesprek met de gemeente en de zwemvereniging. Wanneer de zwemvereniging het lidmaatschap met € 6,- per maand verhoogt, is dit geld al afgedekt. 3. Het verhuren van het zwembad aan derden is een mooie opsteker. Uitgaande van het verhuur van het zwembad op zaterdag en zondagmiddag voor een bedrag van € 300,- per keer en een bezetting van 60%, geeft dit al een opwaarts potentieel van € 18.720,- op jaarbasis. Daar moeten nog energie en toezicht van 1 persoon vanaf, waardoor € 12.500,- een prima inschatting is. Het schoolzwemmen is hier nog niet eens in opgenomen. 4. De camping is een mooie bron van inkomsten. Optisport vroeg nu € 15,- per camper per nacht. Dat is ontzettend laag. Een camperplaats begint al bij € 30,-. Nederland kent een voor – hoog en naseizoen. Een campingplaats is gemiddeld 90 dagen bezet.

Uitgaande van 13 plaatsen x € 30,- x 90 dagen = € 35.000,-. We nemen nu € 22.000,- mee omdat de bezetting waarschijnlijk lager zal zijn. Dit is dus aan de veilige kant.

Toelichting op de Lasten 1. In december 2021 gaat één personeelslid met pensioen. Het spreekt voor zich dat een nieuwe (jongere) medewerker in een lager loonhuis begint. Eind december 2022 gaat er weer een personeelslid met pensioen. Ook dan zal de loonhuishouding wijzigen. Dat hebben we in onze opzet aangepast. 2. Wij hebben nog geen inzicht in de opbouw van de kosten voor dagelijks onderhoud en schoonmaakkosten. We hebben nu de getallen van gemeente SWF overgenomen. Uitgaande van inzet van vrijwilligers voor dagelijks onderhoud, schoonmaak en tuinonderhoud kunnen deze kosten naar beneden. Dat hebben we nu nog niet meegenomen in de begroting. 3. De kosten voor automatisering, kwaliteit & veiligheid en het zwemlesconcept hebben we er vanaf 2022 lager ingezet dan de gemeente. De gemeente heeft vooralsnog de bedragen die Optisport hiervoor rekent er in gezet. Wij hebben bij de andere zwembaden in de omgeving gevraagd wat zij hiervoor betalen en ook offertes opgevraagd. De offertes zijn als bijlage 5 bij de stukken gevoegd. Deze bedragen hebben we opgenomen. 4. De post onvoorzien is in alle adviezen naar de Raad altijd € 10.000,- per jaar geweest. We zien geen reden deze negatief aan te passen naar € 25.000,- per jaar.

Vanuit onze opmerking met betrekking tot inzet van vrijwilligers voor schoonmaak en onderhoud (punt 2.), kan onzes inziens de onvoorziene post naar beneden worden bijgesteld.

Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

20

Resumé De verhouding tussen de baten en de lasten geeft een beeld van de efficiëntie van de exploitatie. Bij overdekte zwembaden dient deze dekkingsgraad minstens 80% te zijn om van een efficiënte exploitatie te kunnen spreken. In 2017 was de dekkingsgraad bij zwembad Vitaloo 61%, in 2018 was dit 58% en in 2019 was dit 50%. In het raadsvoorstel van december lag dit zelfs op 47,8%.

Baten Lasten Tekort Dekkingsgraad

Optisport 2017 € 295.944,€ 487.827,€ 191.833,61%

Optisport 2018 € 282.722,€ 489.535,€ 206.813,58%

Optisport 2019 € 267.633,€ 539.351,€ 271.688,50%

Raad dec 2020 € 272.192,€ 568.600,€ 296.408,47,8%

Vanuit de Mienskip zien wij goede mogelijkheid tot een efficiënte exploitatie te komen. Met de bijdragen van de Mienskip, inzet vrijwilligers, aangepaste openingstijden en het aantrekken van meer bezoekers komen wij op de volgende exploitatie (excl. de post groot onderhoud):

2021 half jaar Bruto winst 182.925 Totaal kosten 257.921 Tekort excl. GO* 74.996 Dekkingsgraad 71%

2022

2023

2024

2025

377.770 481.704 103.934 78%

384.573 487.308 102.735 79%

391.512 494.163 102.651 79%

398.589 500.271 101.682 80%

* voor de dekkingsgraadberekening is in het vergelijk het Groot Onderhoud niet opgenomen

Plan van Aanpak – Behoud zwembad Bolsward

21

5. De impact van de inzet van de Mienskip op onderhoud en energie Het huurdersonderhoud is in dit hoofdstuk niet opgenomen, omdat dit valt onder “exploitatiekosten”. In dit hoofdstuk gaat het om groot onderhoud en vervangingsonderhoud. Uit informatie raad / mededeling college inzake de status van het onderhoud van zwembaden in gemeente Súdwest-Fryslân, 9 februari 2021: Adviesgroep Synarchis, dat in de eerste helft van 2020 onderzoek deed, rapporteerde dat het bad een verzorgde indruk maakt. Volgens het MJOP 2020-2029 verkeert het bad bouwkundig in een “redelijke conditie”. De onderhoudssituatie van de installaties is “redelijk tot goed”. Dit neemt niet weg dat het dak - als het bad in de huidige vorm blijft bestaan dringend aan vervanging toe is. Uitstel of gedeeltelijke reparatie is niet langer mogelijk. In verband met gewijzigde wetgeving zal in 2021 ook de opslagvoorziening chloorbleekloog vervangen moeten worden. Zwembad Vitaloo dateert van 1971 (met een verbouwing in 1994). In het genoemde MJOP 2020-2029 is al rekening gehouden met vervanging van zowel het dak (een kostenpost van circa € 130.000) als de opslag chloorbleekloog (geschatte kosten € 40.000). Tot dusver is voor onderhoud geld in de gemeentelijke begroting gereserveerd voor de periode tot 1 juli 2021. Het gaat om een bedrag van € 62.000.

De huidige stand van de reserve ten behoeve van het groot onderhoud bedraagt € 373.100,-.

5.1 Wegwerken achterstallig onderhoud in 2021 De afgelopen jaren is beperkt groot-en vervangingsonderhoud uitgevoerd in afwachting van een besluit over de toekomst van het zwembad. Bouwgroep Dijkstra Draisma en Koninklijke Damstra Installaties hebben in februari 2021 een inventarisatie gedaan van de bouwkundige en technische kwaliteit van het zwembad. Hun rapportages zijn als bijlage 6 bij de stukken gevoegd.6 Er is veel achterstallig onderhoud. Immers, vanaf 2018 is er beperkt onderhoud uitgevoerd en de daklekkages hebben op diverse plaatsen waterschade gegeven. In de rapporten van BGDD/Damstra zijn de opnames met foto’s vastgelegd en hebben beide partijen in beeld gebracht wat de consequenties zijn. Bouwkundig zijn met name de dakbedekking en de hydrolyse installaties van de beweegbare bodem aan vervanging toe. Ook de gevolgen van de waterschades dienen herstelt te worden. Al met al worden de bouwkundige werkzaamheden begroot op € 323.863,- excl. BTW. Installatietechnisch dient in verband met gewijzigde wetgeving de opslagvoorziening chloorbleekloog vervangen te worden. De installateur komt op een begroting van € 80.744,- excl. BTW voor achterstallig onderhoud en gewijzigde wetgeving.