Document · PDF

Bijlage I - Jaarstukken 2021 gemeente Súdwest-Fryslân

Raadsvergadering 7 juli 2022, gemeente Súdwest-FryslânBij agendapunt: Jierstikken 202137.701 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

O22.001020

O22.001020*

Jaarstukken 2021

Colofon Gemeente Súdwest-Fryslân Postbus 10.000 8600 HA Sneek (0515) 48 90 00 www.sudwestfryslan.nl

Pagina 2 van 140

Leeswijzer Voor u liggen de jaarstukken 2021: het jaarverslag en de jaarrekening. Het college legt hiermee verantwoording af aan de gemeenteraad over het afgelopen bestuursjaar. We leggen vast hoe, vanuit de Programmabegroting 2021 (vastgesteld in november 2020), ontwikkelingen gestalte hebben gekregen. Is gelukt wat we voor ogen hadden? Of hebben onvoorziene ontwikkelingen of bewuste koerswijzigingen geleid tot een aangepaste uitkomst?

Bestuurlijke hoofdlijnen

We geven op hoofdlijnen inzicht in de resultaten van de jaarstukken. In de hierna genoemde punten 2 en 3 lichten we dit nader toe. Daarnaast tonen we enkele overzichten en geven we de bestuurlijke structuur weer per ultimo 2021.

Jaarverslag

In het jaarverslag geven we de beleidsinhoudelijke en financiële hoofdlijnen van 2021 aan. Zijn de voorgenomen doelstellingen en resultaten bereikt? Welke activiteiten en middelen zijn ingezet? De verantwoording vindt plaats per programma. We beantwoorden de vragen “Wat wilden we bereiken?” en “Wat hebben we daarvoor gedaan?” Ook vermelden we “Wat heeft het gekost?”

Jaarrekening

In de Jaarrekening gaan we (aanvullend) in op de financiële toelichting op 2021. We brengen de balans in beeld en geven hierop een toelichting. Daarna geven we een financieel beeld per programma. We richten ons specifiek op de grotere afwijkingen. We vermelden of afwijkingen al dan niet een incidenteel of een structureel effect hebben.

4. 5.

Controleverklaring

De Jaarrekening is door de (onafhankelijke) accountant gecontroleerd. De verklaring is bijgevoegd.

Bijlagen

Er zijn drie bijlagen opgenomen: A: Beleidsindicatoren B: Overzicht investeringskredieten groter dan € 100.000 C: Overzicht incidentele kredieten groter dan € 100.000

Pagina 3 van 140

O22.001020

Inhoudsopgave Leeswijzer ..................................................................................................................................................... 3 Inhoudsopgave ............................................................................................................................................. 4 Aanbiedingsbrief........................................................................................................................................... 6

Bestuurlijke hoofdlijnen ....................................................................................................................... 7 1.1

Resultaten op hoofdlijnen ............................................................................................................ 7

1.2

Enkele overzichten ....................................................................................................................... 9

1.3

Bestuurlijke structuur ................................................................................................................. 10

1.4

Verlenen van ‘decharge’ en Controleverklaring ......................................................................... 11

Jaarverslag .......................................................................................................................................... 12 2.1

Vooraf ......................................................................................................................................... 12

2.2

Verantwoording programma’s ................................................................................................... 12

2.2.1

Programma 1: Sociaal ......................................................................................................... 13

2.2.2

Programma 2: Ruimte......................................................................................................... 19

2.2.3

Programma 3: Bestuur........................................................................................................ 26

2.2.4

Overzichten......................................................................................................................... 29

2.3

Verantwoording paragrafen ....................................................................................................... 30

2.3.1

Paragraaf 1: Lokale heffingen ............................................................................................. 31

2.3.2

Paragraaf 2: Weerstandsvermogen/risicobeheersing ........................................................ 35

2.3.3

Paragraaf 3: Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................ 40

2.3.4

Paragraaf 4: Financiering .................................................................................................... 46

2.3.5

Paragraaf 5: Bedrijfsvoering ............................................................................................... 49

2.3.6

Paragraaf 6: Verbonden partijen ........................................................................................ 52

2.3.7

Paragraaf 7: Grondbeleid ................................................................................................... 59

2.3.8

Paragraaf 8: Corona ............................................................................................................ 64

Pagina 4 van 140

O22.001020

Jaarrekening ....................................................................................................................................... 73 3.1

Vooraf ......................................................................................................................................... 73

3.2

Balans ......................................................................................................................................... 74

3.3

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .................................................................. 76

3.4

Toelichting op de balans ............................................................................................................. 79

3.5

Overzicht van baten en lasten .................................................................................................... 91

3.5.1

Programma 1: Sociaal ......................................................................................................... 93

3.5.2

Programma 2: Ruimte....................................................................................................... 103

3.5.3

Programma 3: Bestuur...................................................................................................... 112

3.5.4

Overzichten....................................................................................................................... 114

3.6

Overzicht incidentele baten en lasten ...................................................................................... 119

3.7

Overzicht verloop onvoorzien .................................................................................................. 120

3.8

Vennootschapsbelasting .......................................................................................................... 121

3.9

Wet WNT (Wet normering topinkomens) ................................................................................ 123

3.10

Overzicht van de baten en lasten per taakveld ........................................................................ 124

3.11

Sisa-bijlage ................................................................................................................................ 125

Overige gegevens ............................................................................................................................. 131 4.1

Controleverklaring .................................................................................................................... 131

Bijlagen ..................................................................................................................................................... 136 Bijlage A: Beleidsindicatoren ................................................................................................................ 137 Bijlage B: Overzicht investeringskredieten groter dan € 100.000 ........................................................ 139 Bijlage C: Overzicht incidentele kredieten groter dan € 100.000......................................................... 140

Pagina 5 van 140

O22.001020

Aanbiedingsbrief Een positief financieel resultaat Hierbij leggen wij de raad de Jaarstukken 2021 voor. Dit is de laatste eindverantwoording van deze bestuursperiode. We kunnen het jaar 2021 afsluiten met een voordelig resultaat van € 11,7 miljoen. Dit beschouwen we als een bijzonder resultaat in tijden die financieel onzeker en uitdagend zijn. In de Programmabegroting 2021 gingen we nog uit van een nadelig resultaat van € 2,8 miljoen. De laatste Bestuursrapportage van 2021 liet vervolgens al een verwacht voordelig saldo zien. Dat positieve beeld is in deze eindafrekening nog verder toegenomen.

Koers gehouden ondanks corona In de afgelopen periode hebben we koers gehouden en in dialoog met de raad keuzes gemaakt. Zo zijn de meeste speerpunten die we in de Programmabegroting 2021 hebben opgenomen ook daadwerkelijk uitgevoerd. Net als in 2020 heeft corona ook in 2021 alle domeinen binnen onze gemeente geraakt. Dankzij het SWF Coronafonds hebben we onze maatschappelijke partners door deze periode kunnen helpen. Het Rijk heeft de gemeenten ook in 2021 voldoende gecompenseerd voor geleden financiële coronaschade.

Met nog steeds een structurele uitdaging Afgelopen jaren was het steeds een uitdaging om in het structurele beeld in balans te blijven. Zo hebben we eerder ombuigingen in de begroting moeten opnemen om financieel rond te komen. In 2021 zijn we verder gegaan met het invullen en waar mogelijk temperen van deze ombuigingen. Met dit positieve resultaat is de structurele uitdaging nog niet opgelost, omdat de voordelen in deze jaarrekening nagenoeg allemaal incidenteel van aard zijn. Blijven investeren in ‘Wonen, Werken en Genieten’ Al met al kijken we terug op mooie resultaten in 2021 dankzij veel maatschappelijke inzet en verrichtingen in het afgelopen jaar. Er ligt een financieel gezonde basis waarmee de gemeente Súdwest-Fryslân verder kan.

Sneek, 7 juni 2022 Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân

Pagina 6 van 140

O22.001020

1. Bestuurlijke hoofdlijnen 1.1

Resultaten op hoofdlijnen

De resultaten op hoofdlijnen zijn te verdelen in beleidsmatige en in financiële resultaten.

Beleidsmatig In de Programmabegroting 2021 zijn 16 speerpunten opgenomen. In het jaarverslag rapporteren wij over de realisatie van deze speerpunten. De meeste speerpunten zijn uitgevoerd. Verdeeld over de programma’s ziet het er als volgt uit: Programma 1 Sociaal 2 Ruimte 3 Bestuur Totaal

Aantal speerpunten 6 8 2 16

Uitgevoerd 3 6 2 11

Deels uitgevoerd 2 1 0 3

Niet uitgevoerd 1 1 0 2

Een nadere toelichting op uitvoering van de speerpunten is opgenomen in hoofdstuk 2.

Financieel De jaarrekening toont een financieel resultaat van € 11,7 miljoen voordelig. Verdeeld over de programma’s ziet het er als volgt uit: Overzicht per programma

Voordelig

Nadelig

Programma 1 - Sociaal

3.980

Programma 2 - Ruimte

6.193

Programma 3 - Bestuur

386

1.162

Totaal

11.721

Totaal gerealiseerd resultaat

11.721

(bedragen x € 1.000)

Overzichten

Het resultaat van € 11,7 miljoen voordelig is ontstaan door: Sociaal (€ 4,0 miljoen voordelig) De grootste afwijkingen betreffen:  € 3,0 miljoen voordeel bij verstrekkingen participatiewet BUIG, met name door hogere BUIG uitkering.  € 1,0 miljoen voordeel bij beschermd wonen, met name door afrekening provinciaal overschot.  € 1,0 miljoen voordeel bij re-integratie, grotendeels door extra bijdragen van het Rijk en daarnaast lagere uitgaven aan re-integratie.  € 1,0 miljoen nadeel m.b.t specialistische jeugdhulp. De betalingen over afgelopen jaren zijn hoger dan o.b.v. de aangeleverde productieverantwoordingen van aanbieders mocht worden verwacht. Ruimte (€ 6,2 miljoen voordelig) De grootste afwijkingen betreffen:  € 3,9 miljoen voordeel m.b.t. grondexploitaties, financieel resultaat grondcomplexen 2021.  € 0,6 miljoen voordeel m.b.t. faciliterend grondbeleid.  € 0,7 miljoen voordeel meeropbrengsten toeristenbelasting (afrekening 2020).  € 0,7 miljoen voordeel door hogere legesinkomsten bij omgevingsvergunningen (€ 0,4 mln.) en voor het aanleggen van kabels en leidingen in gemeentegrond (€ 0,3 mln.).  € 0,3 miljoen voordeel m.b.t. inzamelen/ verwerken oud papier.

Pagina 7 van 140

O22.001020

Bestuur (€ 0,3 miljoen voordelig) De grootste afwijkingen betreffen:  € 0,2 miljoen voordeel door lagere dotatie aan pensioenvoorziening wethouders.  € 0,1 miljoen voordeel door lagere uitgaven i.v.m. corona. Overzichten (€ 1,2 miljoen voordelig) De grootste afwijkingen betreffen:  € 4,3 miljoen nadelig, zijnde onttrekkingen uit reserves, waaronder het in de primitieve begroting geraamde nadelige saldo (€ -2,8 mln.) en daarnaast mutaties reserve beschikbaar gestelde kredieten (€ -1,5 mln.).  € 2,2 miljoen voordelig, betreft resultaat van de septembercirculaire.  € 2,0 miljoen voordelig, betreft saldo van de begrotingswijzigingen bestuursrapportages over 2021 (vlg. berap september, oktober 2021).  € 1,4 miljoen voordelig, betreft hogere algemene uitkering. Kortom: We hielden rekening met een tekort van € 2,8 miljoen (conform vastgestelde primitieve begroting). Door begrotingswijzigingen uit de bestuursrapportages over 2021 (in totaal € 2 miljoen) is het begrotingssaldo aangepast in € 0,75 miljoen nadelig. Dit is het begrote saldo zoals vermeld in de bestuursrapportage september - oktober 2021. Uit de bestuursrapportage november – december 2021 blijkt dat we een extra voordeel verwachtten van € 6,9 miljoen. Het verwachte resultaat veranderde daardoor in € 6,2 miljoen voordelig. In werkelijkheid geeft de jaarrekening een voordelig resultaat van € 11,7 miljoen.

Dit is dus € 5,5 miljoen gunstiger dan we hadden verwacht. Dit komt met name door het voordeligere resultaat op de grondcomplexen van € 2,7 miljoen, hogere algemene uitkering van € 1,4 miljoen, voordeliger saldo re-integratie (€ 1,0 mln.) en hogere BUIG uitkering. Een nadere toelichting op de afwijkingen is opgenomen in paragraaf 3.5.

Pagina 8 van 140

O22.001020

1.2

Enkele overzichten

Baten en Lasten In 2021 bedroegen de lasten en baten van de gemeente een bedrag van € 326,7 miljoen. In het volgende overzicht zijn de bedragen per onderdeel weergegeven.

Heffingen Het totaal aan lokale heffingen bedroeg in 2021 € 58,0 miljoen. In onderstaand diagram is de verdeling per onderdeel aangegeven.

Pagina 9 van 140

O22.001020

1.3

Bestuurlijke structuur

Gemeenteraad

De gemeenteraad van Súdwest-Fryslân bestaat uit 37 leden, die verdeeld zijn over 12 fracties (situatie per december 2021). Jannewietske de Grietsje Stegenga Vries Griffier Voorzitter

CDA

Douwe Attema Fractievoorzitter

Petra van den Akker

Uilkje Attema de Groot

Arjen Doedel

CDA

PvdA

Theunis de Vries

Johan Feenstra Fractievoorzitter

Djoke de Jong

FNP

Douwe Blom

Tsjerk Bouwhuis

Sicco Rypma

GroenLinks

Angelina Kerver

CDA

Johan Steenbeek

Pieter de Vries

PvdA

FNP

Paula van der Veer

Pieter Jan Scholtanus

Corrie Bergstra – Veldhuis Fractievoorzitter

VVD

Jikkie Ruiter Postma

Debbie Kruit Fractievoorzitter

Hielke Bandstra

Lianne van der Wal

Simon de Witte

GroenLinks

GBTL

ChristenUnie

D66

Thomas van Dijk

Rowdy van der Veen

Bertus Walsma Fractievoorzitter

Carla van der Hoek

D66

De Wind

Semplonius

PoieszZijlstra

Greidanus

Bouke van Dijk

Fried Didden Fractievoorzitter

Pagina 10 van 140

CDA

Samantha Joustra Anneke Koster Klijnstra

PvdA

Johan Langbroek Marianne Poelman

Klaas Jan Rinske Poiesz – Pieter Greidanus Semplonius Zijlstra Fractievoorzitter Fractievoorzitter Fractievoorzitter

O22.001020

CDA

Geartsje Horjus – Gert Schouwstra Marieke Vellinga Vos Fractievoorzitter Fractievoorzitter

College van burgemeester en wethouders Het college van burgemeester en wethouders (B&W) is het dagelijks bestuur van de gemeente en bestaat uit de burgemeester en vijf wethouders. Elk collegelid heeft een eigen portefeuille. Zie het overzicht (situatie per december 2021): Jannewietske de Vries – Burgemeester  Algemeen bestuur  Bestuurlijke samenwerking en coördinatie netwerken  Openbare Orde en Veiligheid  Brandweer  Rampenbestrijding  Communicatie  Burgerzaken

Bauke Dam – Wethouder

Gea Wielinga – Wethouder

 Financiën, Grondexploitatie  Zorg, inclusief Wmo, welzijn en gebiedsteams  Arbeidsparticipatie en Inkomen, inclusief Empatec en minimabeleid  Agenda Bolsward

Mark de Man – Wethouder

 Economische zaken (Programma Werken)  Ontwikkelagenda, Agenda IJsselmeerkust, Agenda Sneek  Gebiedsagenda ZWH  Landbouw en Landschap  Sport  Dorpshuizen

 Wonen, inclusief programma wonen  Kapitaalgoederen, inclusief vastgoed en huisvesting buitendienst  Jeugd en Jeugdzorg  Europese agenda  Toerisme en Recreatie  Handhaving

Erik Faber - Wethouder

Mirjam Bakker - Wethouder

 Duurzaamheid en Klimaatagenda  Afval, waterbeheer en riolering  Ruimtelijke ontwikkeling en Omgevingswet  Agenda Ut de Mienskip  Bedrijfsvoering en Dienstverlening, inclusief huisvesting en digitalisering

 Cultuur en Kunst, inclusief erfgoed en project Historisch Centrum Westergo  Onderwijs, inclusief doordecentralisatie huisvesting  Kernenbeleid  Verkeer en Vervoer  Vernieuwing lokale democratie (bestuurlijke vernieuwing)

Pieter Zondervan – Gemeentesecretaris

1.4

Verlenen van ‘decharge’ en Controleverklaring

De gemeenteraad beoordeelt de verantwoording en stelt de jaarstukken vast. De gemeenteraad keurt hiermee de uitgaven goed en accepteert de verklaring bij de cijfers. Hiermee sluiten we het financiële jaar af en verleent de gemeenteraad ‘decharge’ aan het college. Met het verlenen van decharge accepteert de gemeenteraad dat het college zijn taak naar behoren heeft verricht en ontlast het college van aansprakelijkheid voor hun bestuur over dat jaar. De accountant heeft de jaarrekening gecontroleerd. De verklaring is opgenomen onder 4. Overige gegevens.

Pagina 11 van 140

O22.001020

2. Jaarverslag 2.1

Vooraf

In het jaarverslag geven we de beleidsinhoudelijke en financiële hoofdlijnen van 2021 aan. Zijn de voorgenomen doelstellingen bereikt? Welke activiteiten zijn uitgevoerd en welke middelen zijn ingezet? De verantwoording vindt plaats per programma. Dat gebeurt aan de hand van de onderdelen: 1. Wat hebben we bereikt? 2. Wat hebben we daarvoor gedaan? 3. Wat heeft het gekost? Het jaarverslag is de spiegel van de begroting. De gegeven verantwoording in dit jaarverslag is ten opzichte van de Programmabegroting 2021. Het jaarverslag bevat de onderdelen:  Verantwoording programma’s  Verantwoording paragrafen

2.2

Verantwoording programma’s

Hierna beantwoorden we per programma de drie W-vragen. Dit doen we in de volgorde van de Programmabegroting 2021. Net als in de bestuursrapportages werken we bij het onderdeel “Wat hebben we daarvoor gedaan?” met een kleurcodering. In het Jaarverslag 2021 rapporteren we over alle speerpunten, ook als er geen afwijkingen zijn. Per speerpunt kennen we een kleur toe. De kleuren hebben de volgende betekenis: Het speerpunt is volledig Het speerpunt is deels Het speerpunt is niet uitgevoerd. uitgevoerd. uitgevoerd.

Pagina 12 van 140

O22.001020

2.2.1

Programma 1: Sociaal

1. Wat hebben we bereikt? In 2021 hebben wij in het kader van sociaal economisch herstel bewust gekozen voor de verdere transformatie van het sociaal domein. Juist omdat wij het belangrijk vinden dat iedereen van jong tot oud met of zonder beperkingen mee kan doen in de samenleving. Goed onderwijs is daar een belangrijk fundament voor. Bij de transformatie staat de inwoner en zijn omgeving centraal en niet het systeem. In 2021 hebben we verder ingezet op de transformatie naar een samenleving waarin de gemeente doet wat nodig is en inwoners op maat geholpen worden. Hierbij kijken we altijd eerst naar wat mensen zelf, of met hun sociale netwerk kunnen organiseren. Transformatie is een andere manier van organiseren, denken en werken. Een omslag van “zorgen voor” naar “zorgen dat”. Een complex proces van de lange adem. We hebben hier aan gewerkt samen met partners, zoals onze inwoners, het onderwijs, het bedrijfsleven, de zorgaanbieders, huisartsen en de cliëntenorganisaties. Doel van deze samenwerking was om de dienstverlening in het sociaal domein verder vorm te geven volgens de bedoeling: mensgericht, inwoner centraal, vertrouwen, minder systemen en bureaucratie. Cultuur is een essentieel onderdeel van onze leefbaarheid voor inwoners van jong tot oud, en daarnaast van belang voor de aantrekkelijkheid van onze gemeente voor bezoekers.

In 2021 hebben we geïnvesteerd in toekomstig bestendige musea en slim samenwerken. Ook in 2021 heeft corona nog een grote maatschappelijke impact gehad. Dit heeft naast problemen ook gezorgd voor nieuwe kansen en mogelijkheden. Zo werd er bijvoorbeeld meer digitale ondersteuning verleent aan onze inwoners, en zijn er creatieve initiatieven ontstaan. We zijn ons er echter ook van bewust dat deze crisis ook in 2021 negatieve gevolgen had voor inwoners, bedrijven en gesubsidieerde instellingen. We hebben ons ingezet voor herstel, bijvoorbeeld door de voortzetting van onze arbeidsmarktaanpak, waarbij we onze inwoners begeleiden naar betaald werk.

Pagina 13 van 140

O22.001020

Hoofdtaakveld: Onderwijs Nr.

Speerpunt

Opstellen en uitvoering geven aan integrale onderwijsagenda

Uitgevoerd?

Stand van zaken: Samen met de samenwerkingspartners is de Onderwijsagenda 2021-2022 opgesteld en vastgesteld door het college. De onderwijsagenda van de gemeente Súdwest-Fryslân bestaat uit drie onderdelen, per onderdeel is een selectie van activiteiten benoemd die in 2021 zijn uitgevoerd. De agenda kent een looptijd van 2 jaar, 2021 en 2022. Dus de uitvoering van de onderwijsagenda is nog niet afgerond en gaat door in 2022. 1. Lokale Educatieve Agenda; 0 – 18 jaar.  Resultaatafspraken Voor- en Vroegschoolse Educatie VVE zijn gemaakt.  Inzet van schoolmaatschappelijk werk is geëvalueerd.  De weekendscholen (PO en VO) zijn geëvalueerd. De weekendscholen worden voortgezet in 2022 en 2023 en de financiering is rond (Rijk, gemeente, fondsen).  Bestaande onderwijs-zorgarrangementen zijn gemonitord, geborgd of doorontwikkeld (zoals ASS-klassen Súdwester, A-klas RSG, KOERS, KOOZ, FLEX).  Integrale Kind aanpak (IKA) Pilots zijn geëvalueerd en succes- en knelpunten in kaart gebracht.  Agenda Onderwijs & Participatie; Alle Voortijdig schoolverlaters van 2021 en de jaren er voor worden gemonitord tot 23 jaar. RMC heeft deze jongeren regelmatig proactief benaderd en hierdoor is een groot deel toch nog in staat een startkwalificatie te halen.  350 nieuwkomers van de ondertussen-groep (tussen 2012 en nu status gekregen) zijn bezocht en ondersteund in het vinden van werk of scholing.

Het is ingezet als voorloper op de nieuwe wet inburgering.  Er zijn arrangementen op het gebied van werken en leren opgezet en uitgevoerd voor uitkeringsgerechtigden. Dit in samenwerking met bedrijfsleven en ROC. 2. Agenda Onderwijshuisvesting;  In een werkatelier met het onderwijs is gestart met ontwikkelen van een inhoudelijke visie op omgaan met de krimp en wat er nodig is om leerlingen zo optimaal mogelijk te bedienen, deze wordt begin 2022 opgeleverd.  In 2021 zijn aanvragen voorzieningen huisvesting 2022 voor het eerst beoordeeld op basis van de tussenmaatregel ‘Renovatie en duurzaamheid’. Omdat landelijk beleid hier nog stokt met ambities zonder erbij behorend budget voert de gemeente hier pro-actief beleid.

Hoofdtaakvelden: Voorliggend veld en Sport Nr.

Speerpunt

Uitvoeren van het preventieakkoord en het sportakkoord

Uitgevoerd?

Stand van zaken: Preventie akkoord In 2021 is hard gewerkt om de visie die in ons lokale preventie akkoord staat tot uitvoering te brengen. Om meer bekendheid te geven is er een animatie gemaakt over de basisvoorwaarden (zie: lokale youtube kanaal). In 2021 hebben verschillende groepen studenten van de NHL in het kader van het Atelier Sociaal Domein gewerkt aan het versterken van de basisvoorwaarden bij onze inwoners. In opdracht van de VNG en het ministerie van VWS voert het RIVM een evaluatie uit naar lokale en regionale preventieakkoorden. Súdwest-Fryslân is uitgenodigd om deel te nemen aan deze evaluatie. Ons akkoord komt geregeld als goed voorbeeld ter sprake, dus het RIVM ziet het als een echte meerwaarde dat Súdwest-Fryslân wil deelnemen.

Pagina 14 van 140

O22.001020

Friese preventie aanpak Naast de lokale preventie- aanpak zijn wij ook één van de deelnemers van de Friese Preventie Aanpak. Het startdocument Friese preventie aanpak (FPA) is samen met een afvaardiging van Friese gemeenten, zorgverzekeraar de Friesland en overige partners tot stand gekomen. De FPA heeft tot doel: ‘een goede gezondheid en welzijn met gelijke kansen voor iedereen’. Gezond oud worden In het najaar van 2021 is gestart met de voorbereidingen van het programma ‘Gezond oud worden’. Er is een projectleider aangesteld, die een uitvoeringsprogramma maakt. De uitvoering van het programma start in 2022. Financieel gezond Vanuit het lokale preventie akkoord worden scholen en kinderopvang ondersteund bij financiële educatie. Onze gemeente is aangesloten bij 'De week van het geld' (een landelijk initiatief van het platform ‘Wijzer in geldzaken’). Cool Súdwest In 2018 zijn we gestart met een drie jarig leertraject Cool Súdwest. Onder leiding van het Nederlands Jeugd Instituut en Trimbos zijn pilotgemeenten aan de slag gegaan met de succesfactoren uit IJsland. Het leertraject is afgerond en geëvalueerd. In Súdwest-Fryslân hebben we nu een mooie basis gelegd. Meer dan twintig partijen sloten zich aan bij Cool Súdwest! Vitale regio De Friesland, GGD Fryslân en Súdwest-Fryslân hebben de afgelopen jaren samen gewerkt binnen het programma Vitale Regio.

Vitale regio heeft zich in onze gemeente SúdwestFryslân gericht op ouderen op het platteland hoe zij zo goed mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. Oók als zij met dementie geconfronteerd worden. De pilot is inmiddels afgerond. De uitkomsten worden geborgd in het programma Gezond Ouder Worden. Sportakkoord Door corona konden niet alle geplande activiteiten uitgevoerd worden. Binnen de mogelijkheden is wel een aantal projecten gestart, zoals: - een weerbaarheidstraining; - multiskill projecten; - extra onderwijsactiviteiten; - een beweegcarrousel voor ouderen met belemmeringen. (samen met twee fysiopraktijken en het beweegteam Súdwest-Fryslân); - activiteiten voor aangepast sporten. Daarnaast zijn in 2021 nieuwe plannen ingediend. Voorbeelden hiervan zijn; - breed motorisch opleiden, - gezonde sportomgeving (rookvrije accommodaties en gezonde sportkantines) - Súdwest-Sport om de jongerenparticipatie te vergroten. Deze plannen krijgen hun vervolg in 2022. In 2021 is gewerkt aan het zichtbaar der maken van het sportakkoord door publicaties, filmpjes en het opzetten van een website www.sportakkoordsudwest-fryslan.nl/. Doel is dat meer partijen nieuwe projecten kunnen indienen. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het sportakkoord, ligt niet alleen bij de gemeente, maar ook bij partners. De stuurgroep bestaat uit mensen van verenigingen, Sport Fryslân en de gemeente.

Doel is samenwerken, verbinden en versterken, zodat iedereen in de gemeente met plezier kan sporten en bewegen, nu en in de toekomst. Ongehinderd in een veilige en gezonde omgeving. Dit een leven lang. Als sporter, vrijwilliger of toeschouwer. Financiële middelen (2021) voor de uitvoering van het sportakkoord zijn via het SPUK-sportakkoord ontvangen. In 2021 is door corona eenmalig een extra financiële impuls ontvangen om extra activiteiten te organiseren voor de kwetsbare doelgroepen. De sportakkoord middelen van 2021 zijn nog niet volledig uitgeput, deze worden ook in 2022 ingezet.

Pagina 15 van 140

O22.001020

Hoofdtaakveld: Cultuur Nr.

Speerpunt

Ontwikkeling Museumcoöperatie en nieuw museumbeleid

Uitgevoerd?

Stand van zaken: Ontwikkeling Museumcoöperatie De stichting Samenwerkende Musea SWF heeft eind 2020 voor het projectplan ‘Museumcoöperatie Súdwest-Fryslân’ een gedeeltelijke voorlopige toekenning van het Mondriaanfonds gekregen, namelijk €130.000. In 2021 heeft de voortgang van het project vertraging opgelopen. De (veranderende) coronamaatregelen die afgelopen jaar van toepassing waren op de musea, vroegen tijd en aandacht van de musea. Daarnaast waren er wisselingen binnen het bestuur van de stichting Samenwerkende Musea en bij enkele musea. Als gemeente hebben we de ingezette ontwikkeling afgelopen jaar gestimuleerd en gefaciliteerd. Zo zijn er overleggen met het bestuur van de stichting en met de musea georganiseerd, ook met inzet van adviesbureau Blueyard. Tijdens de bijeenkomst voor alle musea heeft het bestuur van de stichting een aanjager aangedragen: een functie die noodzakelijk is voor de voortgang van het project. Er bleek geen draagvlak voor de aangedragen aanjager. Inmiddels is het bestuur van de stichting uitgebreid. Het bestuur heeft zich ten doel gesteld om een nieuwe aanjager naar voren te schuiven. Daarnaast houdt het zich momenteel bezig met de basisfinanciering voor de ontwikkelperiode van het project. Het eigenaarschap van het projectplan museumcoöperatie ligt bij stichting Samenwerkende Musea Súdwest-Fryslân.

De gemeente blijft betrokken in een rol die passend is bij dit proces. Dit doen we door de onderlinge samenwerking te stimuleren en het proces waar mogelijk te ondersteunen. Nieuw Museumbeleid In het afgelopen jaar zijn we met nieuw museumbeleid aan de slag gegaan. Om input op te halen voor het nieuwe museumbeleid is er een intensief proces gestart: er is een gespreksronde geweest langs negen musea. We koersen voor het nieuwe museumbeleid op maart 2022. De eerdere verwachting om een raadsvoorstel in december 2021 in te brengen werd dus bijgesteld.

Hoofdtaakvelden: Lichte- en specialistische ondersteuning Nr.

Speerpunt

Voorbereiding invoering gebiedsgericht financiering Wmo en transitie beschermd wonen

Uitgevoerd?

Stand van zaken: Voorbereiding invoering gebiedsgerichte financiering Wmo Op 16 februari 2021 heeft het college de strategische inkoopnotitie voor de Wmo vastgesteld en besloten de Europese aanbesteding van de Wmo ondersteuning te starten en uit te voeren. Op grond van de uitkomsten van de aanbestedingsprocedure is de Huishoudelijke Hulp per 1 juli 2021 definitief gegund aan Suver Thús en Axxicom. De Wmo-begeleiding is per 22 juli 2021 definitief gegund aan AtHomeFirst Friesland en het samenwerkingsverband Stichting Alliade/Stichting GGZ Friesland. Het contract is per 1 januari 2022 ingegaan. Vanaf de zomer is gestart met de implementatie. Doel was een goede overgang en implementatie van de nieuwe werkwijze. Bij deze nieuwe werkwijze staat de verbinding tussen gebiedsteam, zorgaanbieder en het voorliggend veld centraal. Stichting Sociaal Collectief speelt daarbij een belangrijke rol. De herindicaties kunnen plaatsvinden tot eind 2022. Zolang er geen herindicatiegesprek is geweest verandert er voor de inwoner niets.

Pagina 16 van 140

O22.001020

Transitie beschermd wonen U heeft in februari en april 2021 actieve informatie ontvangen over Beschermd Wonen. De decentralisatie van beschermd wonen is uitgesteld tot 2023. Er is nog geen exacte verdeling van de middelen (i.v.m. herverdeling gemeentefonds) en er zijn nog geen afspraken over de invoering van het woonplaatsbeginsel (randvoorwaarde voor verdeling middelen). Besluitvorming vindt plaats door het nieuwe kabinet. Wel zijn alle gemeenten geconsulteerd over het nieuwe objectieve verdeelmodel en is het de bedoeling dat deze per 1 januari 2023 wordt ingevoerd. Gemeenten zullen hier naar verwachting in de meicirculaire 2022 over worden geïnformeerd. Het regioplan zal in het derde kwartaal 2022 aan de raad worden voorgelegd.

Nr.

Speerpunt

Uitvoering geven aan actieplan Súdwest Werkt!

Uitgevoerd?

Stand van zaken: Het actieplan Sudwest Werkt! Is afgerond. In november is de evaluatie opgeleverd. De werkwijze van Sudwest Werkt! Is opgenomen in de werkwijze van de gebiedsteams. We blijven erop inzetten onze inwoners in beeld te brengen en te houden.

Nr.

Speerpunt

Uitvoering geven aan de visie SW-bedrijf

Uitgevoerd?

Stand van zaken: In maart is het keuzedocument ter besluitvorming aan de Raad voorgelegd; daarbij is het keuzedocument geamendeerd vastgesteld. Op basis daarvan is een kernteam bestaande uit vertegenwoordigers van deelnemende gemeenten en Empatec aan de slag gegaan met een businesscase. De businesscase is aangeboden aan de colleges die deelnemen in de GR FryslânWest. Het college van SWF heeft kennis genomen van de businesscase en opdracht gegeven tot een bredere verkenning waarbij meerdere alternatieven worden onderzocht.

Pagina 17 van 140

O22.001020

3. Wat heeft het gekost? Overzicht lasten en baten per hoofdtaakveld (bedragen x € 1.000) Lasten

Primitieve Begroting na begroting wijziging

Rekening 2021

Voordeel / Nadeel

01 Onderwijs

11.572

11.303

10.285

1.018

02 Sport

6.839

8.857

8.039

819

03 Cultuur

8.990

9.241

8.645

595

04 Voorliggend veld

8.527

9.834

9.277

557

05 Gebiedsgericht werken

7.241

7.792

8.148

-356

06 Lichte ondersteuning

76.201

84.570

80.236

4.334

07 Specialistische ondersteuning

37.581

39.257

41.031

-1.774

156.949

170.854

165.661

5.193

Primitieve Begroting na begroting wijziging

Rekening 2021

Voordeel / Nadeel

Totaal lasten Baten

01 Onderwijs

2.736

2.733

2.630

-103

02 Sport

1.084

2.802

2.296

-506

03 Cultuur

394

518

369

-149

04 Voorliggend veld

208

376

299

-77

05 Gebiedsgericht werken

139

203

34.286

40.701

40.569

-132

280

1.402

1.122

39.028

47.549

47.768

219

-117.921

-123.305

-117.893

5.412

Toevoegingen (in reserve)

-18

-2.255

-2.769

-514

Onttrekkingen (uit reserve)

497

3.378

2.460

-918

-117.442

-122.183

-118.202

3.980

06 Lichte ondersteuning 07 Specialistische ondersteuning Totaal baten Saldo baten en lasten Mutaties reserves

Gerealiseerd resultaat

Pagina 18 van 140

O22.001020

2.2.2

Programma 2: Ruimte

1. Wat hebben we bereikt? Ook in 2021 had corona veel negatieve effecten op ons sociaal, maatschappelijk en economisch leven, voor korte maar wellicht ook op langere termijn. Corona vroeg van ons wederom veel inzet bij de ondersteuning en begeleiding van ons bedrijfsleven en het uitvoeren van de ondersteuningsmogelijkheden. Maar ook bij het zo goed en passend mogelijk hanteren van onze eigen regelgeving en processen om zo onze ondernemers lucht te geven. Het verruimen van de terrassen was daarvan een mooi voorbeeld. We hebben ondanks de crisis en de effecten daarvan ook focus gehouden op versterking van de brede welvaart op langere termijn in onze gemeente: prettig Wonen, Werken en Genieten op een duurzame manier: Een brede welvaart waarbinnen we duurzaamheid koppelen aan economische ontwikkeling, sociale ontwikkeling en een hoge kwaliteit van wonen en leven. Hierin liggen grote vraagstukken zoals de woningmarkt. In 2021 hebben we een eerste belangrijke slag gemaakt met de noodzakelijke versnelling op de woningmarkt. Er moet gebouwd worden: in de steden en de kleine kernen. Samen met de kernen en onze partners is en wordt gezocht naar mogelijkheden en worden plannen gemaakt.

Ook op economisch terrein liggen er grote uitdagingen: het versterken van de arbeidsmarkt, het versterken en toekomstbestendig maken van een onze kernsectoren zoals agrofood en maritiem en vooral ook het kunnen plaats bieden aan mooie bedrijven als motor voor onze economie. In 2021 hebben we daarin met het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan Hemmen III en de verdere voorbereidingen een mooie stap gezet. Voor de langere termijn zijn de eerste stappen gezet naar een economisch actieplan dat de lijnen voor de komende jaren moet gaan uitzetten, Hieronder gaan we verder in op de speerpunten uit de programmabegroting voor het programma Ruimte.

Pagina 19 van 140

O22.001020

2. Wat hebben we daarvoor gedaan? Hoofdtaakveld: Werken Nr.

Speerpunt

Opstellen van een uitvoeringsaanpak circulaire economie

Uitgevoerd?

Stand van zaken: De uitvoeringsaanpak Circulaire Economie is opgesteld en op 8 december 2020 vastgesteld door het college. Er is in 2021 gewerkt aan de uitwerking van deze uitvoeringsaanpak op onderstaande onderdelen: Circulair Inkopen De uitvoering is Friesland breed om impact te maken en voldoende afzet voor de Friese ondernemers te genereren. Er is in 2021 een samenwerkingsagenda opgesteld. Er zijn in 2021 22 inkooptrajecten met circulariteit in de uitvraag opgestart. Variërend van disposables, asfalt, kunstgrasvelden tot bedrijfskleding. Binnen SWF hebben 7 collega's deelgenomen aan de Circulaire Inkoop Academie. Meten Milieu-impact Er is onderzocht welke methodieken er zijn om milieu-impact te meten. Op basis van het rapport “Milieu-impact meten” wordt gestart met het testen van de Milieu Kosten Indicator bij inkoop en aanbesteden Grond Weg en Waterbouw (GWW). Een leerproces voor het gebruik van de Milieu Kosten Indicator (MKI) is voorbereid. Total Cost of Ownership Er is een kostenmethode geïntroduceerd waarbij wordt gerekend met de kosten over de hele levens- of gebruiksduur; ofwel TCO. Er is gewerkt aan definities, TCO berekening van de Huisvesting Buitendienst en een restwaarde berekening, inclusief het opstellen van uitgangspunten. Tenslotte is het vervolgtraject voorbereid.

Hoofdvestiging Buitendienst Er is een voorontwerp voor de huisvesting opgesteld waarin de circulaire en duurzame ambities van SFW zijn vertaald en waarbij de kosten op basis van Total Cost of Ownership zijn geraamd.

Nr.

Speerpunt

Van perspectief naar actie in de gastvrijheidseconomie

Uitgevoerd?

Stand van zaken: Het concept position paper voor het nieuwe toeristisch beleid is gereed. In het eerste kwartaal van 2022 wordt hierover doorgesproken met de sector en het college. Daarna ook met de leden van de nieuw samengestelde raad. Het meerjarenplan van de VVV is door middel van actieve info in mei 2021 gepresenteerd aan uw raad. Op basis daarvan is een hogere subsidie voor de komende jaren via de begroting 2022 vastgesteld. In december 2021 is via actieve informatie aan de raad verslag gedaan van de ervaringen die met de pilot datadashboard toerisme en recreatie zijn opgedaan in de gemeente. De info eindigde met het benoemen van vervolgstappen. Ze worden geïntegreerd binnen het nieuwe toerismebeleid ten behoeve van de verdere professionalisering in de gastvrijheidseconomie. Op basis van het provinciaal Vitaliteitsonderzoek Logiesaccommodaties Fryslân(2020) en het Actieplan Logiesaccommodaties Fryslân(2021) kunnen nu gefundeerd de juiste perspectieven aan de ondernemers met initiatieven geboden worden. Die vertaalslag staat in het ‘Ontwikkelkader Logiesaccommodaties Súdwest-Fryslân’. Het kon in december 2021 ter inzage gelegd worden. Verwacht wordt dat de raad dit Ontwikkelkader in maart 2022 zal behandelen.

Pagina 20 van 140

O22.001020

Nr.

Speerpunt

Realiseren Toeristische overstappunten

Uitgevoerd?

Stand van zaken: In Súdwest-Fryslân worden zeven Toeristische Overstappunten gerealiseerd, geografisch verspreid over de gemeente. In samenwerking met lokale stakeholders (zoals ondernemers, dorp- of stadsbelangen, VVV) wordt de geschiktheid van de TOP-locaties nader verkend. De concrete invulling van iedere zuil wordt in een lokale werkgroep onder regie van Marrekrite vorm gegeven. Elke TOP vraagt maatwerk qua invulling en uitvoering. Dit proces is in volle gang. Er is afstemming met de betrokken partijen nodig over teksten en foto’s, de aanbevolen routes, informatie over de kern en bezienswaardigheden, etc. Daarnaast wordt een dichter gevraagd om een Fries gedicht te maken dat bij de gekozen plek past. Marrekrite heeft aangegeven wat meer tijd nodig te hebben voor dit proces, waardoor de uiteindelijk plaatsing van de eerste TOPs in onze gemeente begin 2022 zal plaatsvinden.

Hoofdtaakveld: Leefomgeving Nr.

Speerpunt

Opstellen van visies Sneek en Bolsward

Uitgevoerd?

Stand van zaken: We werken als gemeente samen in het Gebied Zuidwest-Fryslân, met de provincie, het Wetterskip en de gemeente de Fryske Marren. In deze samenwerkingsagenda wordt gewerkt langs de lijnen Stedelijke Zone, IJsselmeerkust, Vitale Kernen, Natuurinclusief en klimaatadaptief platteland en Duurzame ontwikkeling. Tijdens de informerende bijeenkomst over de begroting op 20 oktober 2021 hebben we de Raad geïnformeerd dat op deze thema’s in regionaal verband (Met Fryske Marren, provincie en Wetterskip) gewerkt wordt aan een agenda Sudwesthoeke en onderliggende ambitiekaders. Het college wil niet meer visies en ambities maken dan noodzakelijk en haakt daarom met Sneek en Bolsward aan op het op te stellen ambitiekader voor de Stedelijke Zone. Hiermee volgen we het voorbeeld van de agenda IJsselmeerkust, die ook vanuit dit samenwerkingsverband is opgesteld. Hierdoor lopen we ook mee in de planning van de gebiedssamenwerking. In dit kader werken we ook aan een mogelijke regiodeal voor de regio Sudwesthoeke. Ondertussen geven we concreet en werkende weg vorm aan de samenwerking met partijen in Sneek en Bolsward, bijvoorbeeld in het kader van de Binnenstad Sneek of sporthart Bolsward. De beschikbaar gestelde middelen worden ingezet om het proces met genoemde partijen vorm te geven.

Nr.

Speerpunt

Opstellen van een Transitievisie warmte en 3 all-inclusive wijkuitvoeringsplannen

Uitgevoerd?

Stand van zaken: Opstellen Transitievisie Warmte Het afgelopen jaar is de Transitievisie Warmte opgesteld. De visie is in overleg met de woningcorporaties, huurdersverenigingen, energiecoöperaties en Liander tot stand gekomen. Met de Transitievisie geven wij aan hoe wij tot 2030 woningen in Súdwest-Fryslân aardgasvrij willen maken. Het voorstel is om te beginnen met wijken met woningen die een Energielabel A of B hebben. Deze zijn relatief eenvoudig aan te pakken. De Transitievisie Warmte SWF heeft van 16 juni tot en met 28 juli 2021 ter inzage gelegen. Er zijn 17 zienswijzen binnengekomen, waarvan het college op dinsdag 24 augustus heeft kennisgenomen. Op 14 september is de Transitievisie warmte door de commissie DSO en op 30 september door de raad vastgesteld. De indieners van de zienswijzen hebben een brief ontvangen met informatie over het vervolgproces.

Pagina 21 van 140

O22.001020

Opstellen drie wijkuitvoeringsplannen Heeg Samen met de stichting Warm Heeg wordt gewerkt aan een aardgasvrij Heeg. Er wordt ingezet op energie vanuit de samenleving en het gaat uit van mogelijk maken (leidend principe 1 en 2 uit de Klimaatagenda SWF 2021). De energie-coöperatie heeft in juni 2021 de stichting Warm Heeg opgericht. Vanuit de stichting wordt, samen met de gemeente, verder gewerkt aan het project. De eerste fase van de ontwikkelfase (tot een aanbod voor inwoners) duurt tot en met het eerste kwartaal van 2022. De gemeente heeft een nieuwe aanvraag ingediend voor de derde ronde Proeftuinen aardgasvrije wijken. Bolsward Noord De samenwerking met bedrijven is verder verkend. Op 23 juni 2021 ondertekenden drie bedrijven, UCC, Hochwald en Elis, het Fûns Skjinne Fryske Enerzjy (FSFE), Elkien en de gemeente een samenwerkingsovereenkomst om de haalbaarheid nader te onderzoeken. De samenwerkingsovereenkomst biedt commitment van alle partijen op deze onderzoeksfase. Het onderzoek duurt circa 6 maanden. Daarnaast liggen in Bolsward kansen voor waterstof, geothermie en dient de nieuwbouwwijk Bolsward-Oost tevens aardgasvrij te zijn. In Bolsward werken we vanuit synergie (leidend principe 4 uit de Klimaatagenda SWF 2021). Het vervolgtraject wordt met de partners verkend. Onderdeel daarvan is een technische en financiële verdieping.

Voor heel Bolsward wordt gekeken naar een totale systeemintegratie vanwege de hoeveelheid aan initiatieven die goed op elkaar aan lijken te sluiten. Pilot Waterstof Er is een globale haalbaarheidsstudie uitgevoerd door Repowerd naar Waterstof in Bolsward. Er zijn vier scenario’s voor waterstof doorgerekend. Twee hiervan lijken met een geringe subsidie tot een businesscase te leiden. Wij maken een filmpje over waterstof om de businesscase te verduidelijken. Daarnaast wordt, na overleg met de betrokken bedrijven, de haalbaarheidsstudie via een actieve info met de raad gedeeld. Het Eiland Sneek In maart 2021 is opdracht gegeven aan Fakton Energy om onderzoek te doen naar de technische en financiële haalbaarheid van een warmtenet op basis van aquathermie. De eerste conceptresultaten zijn gedeeld. Via de website www.heteilandsneek.nl houden we onze inwoners op de hoogte. Daarnaast hebben alle inwoners twee nieuwsbrieven ontvangen. In maart en juni 2021 zijn klankbordgroepen georganiseerd waarbij 9 bewoners van het Eiland aanwezig waren, ten behoeve van het aardgasvrij maken van de wijk. In september organiseerden we, in samenwerking met het sociaal collectief, activiteiten op het Eiland in het kader van burendag. In oktober organiseerden we samen met ROC Friese Poort een cursus koken op inductie voor onze inwoners op het Eiland.

Samen met Elkien zorgen we voor synergie met de plannen van Elkien op het Eiland (leidend principe 4 uit de Klimaatagenda SWF 2021). Nr.

Speerpunt

We onderzoeken een egalisatiefonds kapitaalgoederen

Uitgevoerd?

Stand van zaken: Op 28 januari 2021 is de Nota openbare ruimte 2020-2025 vastgesteld. Bij vaststelling van de Nota openbare ruimte 2020-2025 is gekozen voor scenario 2: verbeteren kwaliteit leefomgeving. Dit scenario gaat uit van het inhalen van achterstallig onderhoud in 10-15 jaar en het toekomstbestendig inregelen van de kapitaalgoederen. In 2021 is een eerste stap gezet om het gekozen scenario 2 te realiseren door aanvullend € 300.000 beschikbaar te stellen. Deze middelen worden ingezet als dekking van investering van € 5,8 miljoen in vervanging en renovatie. In 2022 zetten we de volgende stap doordat structureel een bedrag van € 3 miljoen beschikbaar is gesteld om te investeren in achterstallig onderhoud. Op 23 december 2021 is ingestemd met het inregelen van de financiële systematiek hiervoor. Overigens ligt er ook daarmee nog wel steeds een uitdaging en kunnen niet alle achterstanden worden ingelopen. Voor Wegen en Water is besloten een onderhoudsvoorziening in te stellen. Als basis hiervoor zijn de beheerplannen Wegen, Waterbodems, Waterbouwkundige kunstwerken en Groen vastgesteld.

Pagina 22 van 140

O22.001020

Nr.

Speerpunt

Invoering omgevingswet

Uitgevoerd?

Stand van zaken: Landelijk is de implementatie van de Omgevingswet vooralsnog uitgesteld tot juli 2022. In Súdwest-Fryslân hebben we in 2021 ingezet op implementatie van de sporen: 1. Wettelijke instrumenten 2. Anders werken 3. Digitaal Stelsel Omgevingswet

Wettelijke instrumenten De raad heeft in april 2021 de Omgevingsvisie 1.0 vastgesteld. Een belangrijke mijlpaal en basis voor het werken via de omgevingswet. Omgevingsprogramma’s Om de ambities uit de Omgevingsvisie 1.0 dichterbij te halen, werkten we in 2021 aan de omgevingsprogramma’s: . Gezond Wonen . Omgevingskwaliteit . Vitaal landschap . Klimaatmitigatie (waaronder de RES en de Transitievisie Warmte) . Klimaatadaptatie Gebiedsagenda’s Súdwest-Fryslân gebruikt de IDeekaarten uit de Omgevingsvisie 1.0 als opstap voor het gesprek met de mienskip in de gebieden. Dit wordt als vervolg op de Omgevingsvisie 1.0 uitgewerkt in (Gebieds)Agenda's. Omgevingsplan Het omgevingsplan bevat alle regels over de fysieke leefomgeving die de gemeente stelt binnen haar grondgebied. De nieuwe wet voorziet in meer bevoegdheden op lokaal niveau. Zo kan Súdwest-Fryslân steeds meer zelf bepalen wat de regels zijn. Door de introductie van het Omgevingsplan wordt steeds meer verantwoordelijkheid neergelegd bij de lokale overheid. Omdat zaken niet meer vanuit één centrale overheid (het Rijk) worden voorgeschreven, is het van belang dat er goede afspraken worden gemaakt met andere lokale overheidsinstanties. Op het gebied van inspraak, advisering hebben we elkaar nodig om tot een goede invulling van de (openbare) ruimte te komen.

In Fryslân is daartoe in 2021 een werkgroep opgericht met alle instanties die invloed hebben op de omgeving. Denk aan Wetterskip, Provincie, FUMO, Veiligheidsregio en de GGD. Súdwest-Fryslân is actief lid in deze werkgroep. Vergunnen, toezicht houden en handhaven Op 21 december 2021 is het VTH-beleid voor 2022 door het college vastgesteld en daarna als actieve info aan de raad aangeboden. Het VTH-beleid richt zich op het brede palet van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) binnen onze gemeente. In het VTH-beleid staan diverse aanbevelingen die nadere uitwerking behoeven. Deze uitwerking zal, met inachtneming van de principes van de Omgevingswet, komend jaar plaatsvinden. Wet kwaliteitsborging Gelijktijdig met de Omgevingswet treedt de Wet kwaliteitsborging voor het Bouwen in werking. Deze wet bewaakt de kwaliteit van ontwerp en uitvoering van bouwplannen. Een groot deel van het werk dat gemeenten nu uitvoeren, moet na inwerkingtreding van deze wet door aanvragers van omgevingsvergunningen worden gedaan. Er vervallen kosten, omdat deze werkzaamheden dan niet meer door de gemeente worden uitgevoerd maar door een private kwaliteitsborger.

Pagina 23 van 140

O22.001020

Anders werken 1-Ingang Een belangrijk doel van de Omgevingswet is de dienstverlening beter en eenvoudiger te maken en om te sturen op minder regels. We plaatsen goede informatie op de website en vragenbomen om de initiatieven goed te kunnen routeren. We zijn gestart met het oefenen van het behandelen van initiatieven conform de werkwijze onder de Omgevingswet. Hierbij oefenen we met de Intaketafel waaraan de wenselijkheid van een initiatief met de initiatiefnemer besproken kan worden. Daarnaast zijn we in 2021 gestart met het oefenen van de Omgevingstafel. Aan deze tafel komen de initiatiefnemer, de gemeente, betrokken ketenpartners en belanghebbenden bij elkaar. Het initiatief wordt besproken vanuit de gedachte om het mogelijk te maken, eventueel onder bepaalde randvoorwaarden ("ja, mits ..."). Snel service producten (snel en simpel) Er is in 2021 een lijst met snel service producten opgesteld. De juridische borging hiervan moet plaatsvinden (zie plan van aanpak Omgevingsplan). Ontwerpformule (samen en op maat) De haalbaarheid van een initiatief wordt beoordeeld aan een Omgevingstafel met daarbij interne en externe experts. Zo wordt integrale besluitvorming voorbereid. We kijken bij nieuwe initiatieven vooral naar de waarde van het initiatief voor de ontwikkeling van het gebied.

Tegelijkertijd blijft het een verantwoordelijkheid van de gemeente om belangen af te wegen en moet er oog blijven voor de effecten van een initiatief. Ook hiermee zijn we in Súdwest-Fryslân aan het oefenen. Ontwikkelformule (co creatie en partnerschap) Bij deze formule worden de sporen beleids- en gebiedsontwikkeling onder de loep genomen. Toezichtformule (samen en zichtbaar) De Serviceformule Toezicht heeft als doel om volgens gemeentelijk beleid samen met inwoners en ondernemers ongewenste activiteiten en initiatieven op te sporen en tegen te gaan. Want soms overtreden inwoners of ondernemers de regels, bijvoorbeeld door geluidoverlast te veroorzaken. Belanghebbenden verwachten dat de gemeente snel en eerlijk optreedt in de rol van handhaver en gezagvoerder. Verwacht wordt dat de signalen van belanghebbende snel door de gemeente worden opgepikt en met betrokkenheid samen afgehandeld met het oog op het algemeen belang. Digitaal Stelsel Omgevingswet De koppeling met het landelijke systeem is in 2021 gerealiseerd. In de testomgeving kunnen we nu aanvragen en meldingen ontvangen. Er wordt onderzocht of het door het uitstel van de wetgeving mogelijk is, eerder over te stappen onder de huidige WRO wetgeving zodat medewerkers meer ruimte en tijd hebben bekend te raken met het nieuwe systeem.

Hoofdtaakveld: Bereikbaarheid Nr.

Speerpunt

Herinrichten van de doorgaande route Bolsward

Uitgevoerd?

Stand van zaken: De herinrichting van de 1e fase van de doorgaande route van het centrum Bolsward is in 2021 afgerond. Ook zijn de Zwaantjespostbrug en de kademuur van de Marktstraat vervangen. Om overlast voor de binnenstad te beperken, zijn deze werkzaamheden waar mogelijk gelijktijdig uitgevoerd. Half januari gaan we de nieuwe situatie evalueren, dit doen we op 2 manieren. Op basis van cijfers van verkeerstellingen en op basis van ervaringen van de gebruikers. Hiervoor wordt een enquête verspreid onder bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden. De uitkomsten worden voorgelegd aan het college en daarna gezamenlijk met Platform Bolsward gepresenteerd aan de bevolking.

Pagina 24 van 140

O22.001020

3. Wat heeft het gekost? Overzicht lasten en baten per hoofdtaakveld (bedragen x € 1.000) Lasten

Primitieve Begroting na begroting wijziging

Rekening 2021

Voordeel / Nadeel

21 Wonen

4.078

4.268

8.450

-4.182

22 Werken

6.836

7.638

10.897

-3.260

23 Bereikbaarheid

23.968

24.501

25.235

-734

24 Leefomgeving

28.394

30.397

30.414

-18

Totaal lasten

63.277

66.803

74.996

-8.193

Primitieve Begroting na begroting wijziging

Rekening 2021

Voordeel / Nadeel

Baten

21 Wonen

4.101

5.383

14.068

8.684

22 Werken

5.037

5.718

10.104

4.386

23 Bereikbaarheid

3.128

3.480

3.960

480

24 Leefomgeving

21.346

22.531

23.706

1.174

Totaal baten

33.611

37.113

51.838

14.724

Saldo baten en lasten

-29.665

-29.690

-23.158

6.532

Toevoegingen (in reserve)

-745

-775

-812

-37

Onttrekkingen (uit reserve)

507

2.312

2.010

-301

-29.903

-28.153

-21.960

6.193

Mutaties reserves

Gerealiseerd resultaat

Pagina 25 van 140

O22.001020

2.2.3

Programma 3: Bestuur

1. Wat hebben we bereikt? Er waren in 2021 drie belangrijke pijlers voor het programma bestuur. De eerste pijler was de verdere ontwikkeling van de ambtelijke organisatie; meer omgevingsbewust, flexibel, resultaat gericht en opgaven gestuurd. In de paragraaf bedrijfsvoering is toegelicht wat hierin is bereikt. De financiële resultaten zijn hierna vermeld bij het speerpunt ‘continu verbeteren’. De tweede pijler was de vernieuwing van de lokale democratie. In het speerpunt lokale vernieuwing is hierna toegelicht wat hiervoor is gedaan. Tot slot, als laatste pijler het aanjagen van samenwerkingen en het positioneren van onze gemeente binnen deze samenwerkingen. Hierin zijn goede stappen gezet. Zo is op nationaal niveau samenwerking gevonden bij een aantal belangrijke partnerships, zoals de Citydeal Slim Maatwerk en de landelijke werkgroep Publieke Diensten- Nederlandse AI Coalitie. Daarnaast zijn we aan het pitchen voor mogelijke deelname aan de Citydeal Cybercrime & weerbaarheid. Tot slot verkennen we de mogelijkheden richting een Regiodeal. Voor de gewenste samenwerking binnen Europa is een Europa-strategie ontwikkeld en is met de provincie Fryslân en de gemeente Leeuwarden verder geïnvesteerd in het Europe Ready Fryslân program.

Daarnaast is met de provincie Fryslân, gemeenten, kennisinstellingen, bedrijfsleven en het Innovatiepact Fryslân gewerkt aan een instrument dat de ontwikkeling van Europese projecten in Friesland een flinke impuls moet geven, de zogenaamde Friese Projecten Machine (hierna: FPM). Via de FPM werken we samen aan meer en betere projecten, waarmee we met succes een beroep kunnen doen op Europese middelen. Bovendien werken wij aan vergroting van het Europa bewustzijn in de provincie door het geven van trainingen.

Pagina 26 van 140

O22.001020

2. Wat hebben we daarvoor gedaan? Hoofdtaakveld: Bestuur Nr.

Speerpunt

Continu verbeteren professionele organisatie

Uitgevoerd?

Stand van zaken: Het gedachtegoed van werken vanuit de Bedoeling en Continu Verbeteren raakt steeds meer verweven binnen de ambtelijke organisatie en wordt een vast onderdeel van de aanpak en de wijze van handelen. De opbrengsten van het verbeteren zijn niet altijd financiële besparingen. Het zit ook veel in het verhogen van de kwaliteit en het verkorten van de doorlooptijd. Het is daarom ook dat in 2021 de gestelde ombuiging van structureel € 450.000 niet volledig is gehaald. Het verbeteren heeft dit jaar geresulteerd in een totale ombuiging van € 300.000, waarvan € 200.000 incidenteel en € 100.000 structureel. Van een afwijking op het resultaat over 2021 is echter geen sprake, omdat de niet gehaalde ombuiging van € 150.000 incidenteel verrekend kon worden met andere ombuigingen.

Nr.

Speerpunt

Vernieuwing lokale democratie

Uitgevoerd?

Toelichting stand van zaken: In 2021 stond vernieuwing van de lokale democratie en vernieuwing van burgerparticipatie volop op de agenda:  De werkgroep ‘vernieuwende rol van de raad’ voerde regelmatig gesprekken over de veranderingen in de werkwijze van de gemeenteraad.  Op 2 juli was de tweede kinderconferentie, waarbij de aanstelling van de eerste SWFkinderburgemeester in 2022 is aangekondigd. Ook is de weekendschool voor middelbare scholen georganiseerd, waarbij een wethouder en een raadslid deelnamen.  Op 23 september was het symposium ter ere van 10 jaar SWF met als thema burgerbetrokkenheid en vernieuwing van de lokale democratie.  Er is cq wordt gewerkt aan de volgende initiatieven om de opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen te verhogen: o een rondvaartboot als stemlocatie o een samenwerking met de Friese Poort Sneek ter bevordering van de opkomst van jongeren o een communicatiecampagne om mensen te overtuigen te gaan stemmen o een verkiezingskrant en o een stemwijzer

Pagina 27 van 140

O22.001020

3. Wat heeft het gekost? Overzicht lasten en baten per hoofdtaakveld (bedragen x € 1.000) Lasten

Primitieve Begroting na begroting wijziging

Rekening 2021

Voordeel / Nadeel

31 Bestuur

4.172

4.024

3.823

201

32 Burgerzaken

2.898

2.928

2.849

33 Veiligheid

8.159

7.952

7.831

121

Totaal lasten

15.229

14.903

14.503

400

Primitieve Begroting na begroting wijziging

Rekening 2021

Voordeel / Nadeel

Baten

31 Bestuur

363

514

151

32 Burgerzaken

1.524

1.185

1.126

-60

33 Veiligheid

113

-61

Totaal baten

1.637

1.638

1.669

-13.592

-13.265

-12.834

431

Toevoegingen (in reserve)

-653

-10.770

Onttrekkingen (uit reserve)

9.395

9.350

-45

-14.245

-14.640

-14.254

386

Saldo baten en lasten Mutaties reserves

Gerealiseerd resultaat

Pagina 28 van 140

O22.001020

2.2.4

Overzichten

Wat heeft het gekost? In de programma’s in de begroting zijn doelstellingen geformuleerd, waarover we hiervoor gerapporteerd hebben. Bij de overzichten zijn geen doelstellingen geformuleerd. Vandaar dat we hier alleen een overzicht van de lasten en baten weergeven. Overzicht lasten en baten per hoofdtaakveld (bedragen x € 1.000) Lasten

Primitieve Begroting na begroting wijziging

Rekening 2021

Voordeel / Nadeel

91 Algemene dekkingsmiddelen

2.187

2.423

2.733

-310

92 Overhead

34.046

39.870

39.787

1.257

3.877

11.962

-8.085

37.519

46.199

54.512

-8.312

Primitieve Begroting na begroting wijziging

Rekening 2021

Voordeel / Nadeel

93 Heffing VPB 98 Bedrag onvoorzien Totaal lasten Baten

91 Algemene dekkingsmiddelen

195.107

206.880

208.447

1.568

1.427

2.430

2.533

103

Totaal baten

196.534

209.309

210.996

1.687

Saldo baten en lasten

159.014

163.110

156.485

-6.625

Toevoegingen (in reserve)

-245

-3.019

-2.639

380

Onttrekkingen (uit reserve)

2.822

4.885

571

-4.314

161.591

164.976

154.416

-10.559

92 Overhead 98 Bedrag onvoorzien

Mutaties reserves

Gerealiseerd resultaat

De Algemene dekkingsmiddelen bestaan uit treasury, verschillende belastingen en de algemene uitkering en overige uitkeringen. Overhead bestaat uit baten en lasten van personeel, huisvesting, ICT en tractie. De volgende inhoudelijke toelichtingen zijn beschikbaar:  over het onderdeel Treasury zie de paragraaf Financiering.  over de diverse belastingsoorten zie de paragraaf Lokale heffingen.  over de Overhead zie de paragraaf Bedrijfsvoering. Een verklaring van de financiële afwijkingen kunt u vinden in de Jaarrekening, paragraaf 3.5 en verder.

Pagina 29 van 140

O22.001020

2.3

Verantwoording paragrafen

In deze jaarstukken zijn de volgende paragrafen opgenomen: Paragraaf 1: Lokale heffingen Paragraaf 2: Weerstandsvermogen/risicobeheersing Paragraaf 3: Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf 4: Financiering Paragraaf 5: Bedrijfsvoering Paragraaf 6: Verbonden partijen Paragraaf 7: Grondbeleid Paragraaf 8: Corona Op de volgende pagina’s gaan we nader op de verschillende paragrafen in.

Pagina 30 van 140

O22.001020

2.3.1

Paragraaf 1: Lokale heffingen

Inleiding We geven hier informatie over de lokale heffingen. We gaan in op de belastingen en heffingen, de uitvoering van de Wet WOZ en het kwijtscheldingsbeleid.

Lokale heffingen: belastingen en rechten Heffingen met gecombineerde aanslag Het grootste deel van de lokale heffingen is eind februari 2021 opgelegd via de gecombineerde aanslag. Het combineren van belastingaanslagen heeft voor de burgers als voordeel dat daardoor het lokale belastinggebied transparanter is. Daarnaast is voor al deze aanslagen een betalingsregeling te treffen (betalen in acht termijnen via automatische incasso). De combinatie van aanslagen zorgt voor lagere perceptiekosten. Bijzonderheden Aanslag digitaal Bij de aanslagoplegging in 2021 waren zo’n 19.430 belastingplichtigen (38,3%) aangesloten op MijnOverheid. Dit is een stijging van 7% ten opzichte van vorig jaar. Degenen die aangesloten zijn bij MijnOverheid ontvangen de aanslag niet langer op papier maar alleen nog in hun digitale berichtenbox. Voor de belastingplichtigen overzichtelijk en veilig. Het versturen van de aanslagen via MijnOverheid zorgt niet alleen voor lagere kosten maar ook sparen we hiermee het milieu. Ondernemersfonds Gelijk aan eerdere jaren zijn de tarieven voor de OZB niet-woningen extra verhoogd ten behoeve van het ondernemersfonds. Het betreft een percentage van 0,06% op de WOZ-waarde. De meeropbrengst zal via een subsidie worden overgedragen aan het ondernemersfonds. Precariobelasting kabels en leidingen De aanslag over 2021 is al vroeg in 2021 opgelegd.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11572372/1