Bijlage - Bestuursrapportage november, december 2022

Ons nummer: O23.000178

*O23.000178*

Bestuursrapportage november, december 2022

Inhoudsopgave 1

Inleiding ...............................................................................................................3

2

Programma 1: Sociaal ...............................................................................................5

3

Programma 2: Ruimte ............................................................................................. 11

4

Programma 3: Bestuur ............................................................................................ 15

5

Overzichten ......................................................................................................... 19

6

Mutaties reserves .................................................................................................. 19

7

Paragrafen .......................................................................................................... 20

8

Ontwikkelmachine en overige projecten ...................................................................... 21 8.1

Ontwikkelmachine ........................................................................................... 21

8.2

Financieel overzicht Ontwikkelfonds .................................................................... 26

8.3

Overige majeure projecten ................................................................................ 28

9

Toelichting op het verwachte rekeningresultaat ............................................................ 30

10

Ombuigingsmonitor ................................................................................................ 33

Pagina 2 van 36

O23.000178

1 Inleiding Aanbieding bestuursrapportage Bijgaand ontvangt u de Bestuursrapportage november, december 2022. 

    

In deze berap rapporteren we over afwijkingen bij speerpunten en projecten. De speerpunten zijn afkomstig vanuit de Programmabegroting 2022. Daar waar er nieuwe zaken zijn die interessant zijn voor de raad, worden deze ook gemeld. Nieuwe teksten bij speerpunten en projecten zijn in groene tekst aangegeven. Met deze bestuursrapportage, die uitkomt na het begrotingsjaar, kunnen we geen begrotingswijzigingen meer doorvoeren. In deze berap geven we een overzicht van een aantal nieuwe afwijkingen die van invloed zijn op het te verwachten resultaat. Per saldo is er een verwacht voordeel van ca. € 3,3 miljoen ten opzichte van de vorige berap. De grootste meevallers betreffen de BUIG (€ 1,7 miljoen), verkoop grond (€ 0,9 miljoen) en beschermd wonen (€ 0,8 miljoen). Verder zijn er nog diverse verwachte voor- en nadelen. In paragraaf 9 zijn de diverse verwachtingen toegelicht. Ook de overige onderdelen van de bestuursrapportage zijn geactualiseerd.

Leeswijzer afwijkingen We rapporteren steeds op drie onderdelen. Hierbij gebruiken we de volgende icoontjes: Voor Inhoud:

Voor Financiën:

Voor Planning:

Per onderdeel kennen we een kleur toe. De kleuren hebben de volgende betekenis: Alles ligt op schema.

Er dreigen afwijkingen.

Er zijn afwijkingen.

(verbetering) of een (verslechtering). Mutaties t.o.v. de vorige rapportage markeren we met een Bij Financiën is de rapportage van de afwijking ten opzichte van de begroting. Tekstuele mutaties in de programma’s en bij de projectrapportage geven we weer in groene kleur. Totaaloverzicht toegekende scores Het is interessant om aandacht te hebben voor de toegekende scores. Voor de speerpunten kan dit in een volgend overzicht worden weergegeven:

Groen Oranje Rood

Inhoud Financiën Planning Sociaal Ruimte Bestuur Sociaal Ruimte Bestuur Sociaal Ruimte Bestuur 9 8 2 8 8 2 8 6 2 0 0 0 1 0 0 1 2 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 9 8 2 9 8 2 9 8 2

In totaal zijn er 19 speerpunten. Doordat op drie onderdelen een kleur kan worden aangegeven, zijn er 57 scores mogelijk. In totaal zijn 53 scores bij de speerpunten groen, 4 scores oranje en nul scores rood. De 4 oranje scores hebben bijna allemaal betrekking op de planning (3x). Door diverse oorzaken zijn planningen opgeschoven, veelal naar 2023.

Pagina 3 van 36

O23.000178

53 4 0

Voor de projecten kan een volgend overzicht worden gegeven:

Groen Oranje Rood

Inhoud 17 1 2 20

Financiën 13 5 2 20

Planning 11 6 3 20

41 12 7

In totaal zijn er 20 projecten. Er kan op drie onderdelen een kleur worden aangegeven, waardoor er in totaal 60 scores zijn. Er is 41 keer groen aangegeven, 12 keer oranje en 7 keer rood. De dreigende afwijkingen (oranje) zitten vooral op de aspecten Financiën en Planning. De 7 rode afwijkingen komen met name door twee projecten: Bolsward-west (ontsluiting) en Verkabelen Hoogspanningskabels Sneek-Noord. Bij deze projecten is 6 keer een rode kleur aangegeven (dus op alle drie de aspecten). De 7e afwijking betreft de planning van de visievorming De Potten. Prognose resultaat In de Programmabegroting 2022 is voor 2022 een nadelig saldo begroot van € 2.202.000. Diverse begrotingswijzingen gaven een voordeel € 4.088.000. Het begrote saldo is daardoor veranderd in € 1.886.000 voordelig. Uit het overzicht van paragraaf 9 van deze bestuursrapportage blijkt dat we een extra voordeel verwachten van € 3,3 miljoen. Zodoende leidt dit over 2022 tot een verwacht resultaat van € 5,2 miljoen voordelig. Opgemerkt zij dat bovenstaande verwachting een voorlopige inschatting is. Pas in de eerste drie/vier maanden van 2022 komt alle informatie samen en weten we waar we op uitkomen. Een deel van het nu verwachte resultaat zal nodig zijn voor resultaatbestemmingen. Daar komen we bij het voorstel over de Jaarstukken 2022 op terug.

Pagina 4 van 36

O23.000178

2 Programma 1: Sociaal Speerpunten uit de Programmabegroting Nr.

Speerpunt

1.

Versterken van de Integrale Kindaanpak Toelichting: De Integrale Kindaanpak (IKA) vraagt om doorontwikkeling van visie, afspraken over financiën en randvoorwaarden. Dit hebben we gedaan in nauwe samenwerking met diverse partijen in de vorm van een IKA kwaliteitsteam. De IKA-aanjager heeft concrete procesbegeleiding geboden aan ongeveer 25 locaties in de gemeente. Hiermee is het proces versneld en lopen we qua planning weer in de pas. Op diverse locaties in de gemeente komen partijen bijeen om te werken aan een IKA op maat. Er zijn verbindingen gelegd en er hebben inhoudelijke gesprekken plaatsgevonden over de samenwerking, een gezamenlijke pedagogische visie, educatie en plannen voor de toekomst. Opvallend is dat er (naast lokale ontwikkelingen) in verschillende dorpen, scholen en opvangorganisaties overstijgend gezamenlijke activiteiten hebben plaats gevonden of worden voorbereid. Voorbeelden:    

Drie kinderopvangorganisaties die onderzoeken hoe er kan worden samengewerkt in plaats van elkaar te beconcurreren met hetzelfde aanbod in het dorp. En hoe ze gezamenlijke de afstemming met het basisonderwijs kunnen verstevigen. Een werkgroep van diverse partijen (opvang, zorg, SOCO, basis- en voortgezet onderwijs, GGD, politie) die een brede aanpak ontwikkelen hoe er beter preventief kan worden afgestemd rond één en hetzelfde gesignaleerde vraagstuk. Een gezamenlijke interactieve ouderbijeenkomst vanuit de drie scholen (keuze uit diverse workshops voor ouder EN kind samen) in de bibliotheek. Thema: overgang van voorschool naar school. In Sneek komen alle TOP IKA’s en IKA’s plus regelmatig bij elkaar om de handen ineen te slaan. Want waarom het alleen doen, als je te maken hebt met dezelfde vraagstukken?!

We hebben een toename van het aantal IKA’s bereikt en een doorontwikkeling van de bestaande IKA’s. We hebben een subsidieregeling ontwikkeld voor IKA, deze wordt op 1 februari 2023 gepubliceerd. We zetten op een aantal VVE-locaties in op preventie door een schoolmaatschappelijk werker. Dit leidt tot vroege signalering en versterking van de doorgaande lijn met het basisonderwijs en gebiedsteam. 2.

Nieuwe visie ontwikkelen op sport en bewegen in de openbare ruimte en ontwikkeling nieuw sportbeleid Toelichting: Het proces om te komen tot een nieuw sportbeleid is in januari gestart met een evaluatie en nulmeting. De ambtelijke evaluatie heeft plaatsgevonden. De planning van het op te leveren sportbeleid schuift door naar Q4 van 2023. Het is noodzakelijk gebleken om het proces, om tot een nieuwe nota sport te komen, te herijken. Met een nieuwe aanpak beogen we actief met het veld samen te werken, zodat een gedragen visie en beleid ontstaat. Hiervoor is meer tijd nodig dan oorspronkelijk gepland. De vertraging in de planning is reeds gemeld in de Berap juli, augustus. Inmiddels is de LTA aangepast op de nieuwe planning, daarom is er geen afwijking meer. De visie op bewegen in de openbare ruimte is op 17 december vastgesteld door de raad.

Pagina 5 van 36

O23.000178

Nr.

Speerpunt

3.

Uitvoering geven aan de nieuwe gezondheidsnota 2022-2026 Toelichting: De nota Gezondheid bestaat uit vier onderdelen: 1. gezondheid in de fysieke en sociale omgeving, 2. gezondheidsachterstanden verkleinen 3. gelukkige en gezonde jongeren, 4. vitaal oud worden. Ad. 1: In onze gemeente is gezondheid een vast en belangrijk onderdeel van de belangenafweging in ruimtelijk beleid. In onze omgevingsvisie is ‘gezondheid’ de belangrijkste indicator. Ad 2 en 3: er wordt uitvoering gegeven aan programma’s zoals beschreven in de nota. Een groot aantal van deze programma’s loopt door vanuit de vorige gezondheidsnota en het landelijk regeerakkoord; zoals Kansrijke Start en Cool Súdwest. Deze worden in de komende periode doorontwikkeld. Dit doen wij lokaal samen met onze ketenpartners. Op landelijk niveau werken we samen met kennisinstituten die een directe samenwerking met het ministerie van VWS hebben.  Wat betreft onderdeel 2; De gezondheidsverschillen worden steeds groter. Dit verschil ontstaat al in de eerste levensfase, die al voor de geboorte begint. Meer dan 1 op de 6 kinderen heeft in de eerste 1.000 dagen te maken met risicofactoren die -bij gebrek aan beschermende factoren, zoals een netwerk om op terug te vallen- een belangrijke voorspeller zijn van fysieke en mentale problemen later.

Hier is dan veel gezondheidswinst is te behalen en een kans om in te zetten op kansengelijkheid. Ook wordt verantwoordelijkheid van gemeenten vanuit de wet Publieke Gezondheid steeds groter. Zo hebben vanaf 1 juli 2022 alle gemeenten de taak om een prenataal huisbezoek door de jeugdgezondheidszorg aan zwangeren en/of hun gezinnen in een kwetsbare situatie aan te bieden. Dit is onderdeel van het programma Kansrijke Start. We hebben samenwerkingsafspraken gemaakt met het medisch domein, zodat (aanstaande) ouders de juiste en aansluitende ondersteuning krijgen. Bestuurlijk zit wethouder van den Akker in de landelijke coalitie Kansrijke Start om het belang van de eerste 1000 dagen uit te dragen.  Wat betreft onderdeel 3 (gezonde en gelukkig jongeren) verloopt alles volgens planning. Vanuit het VWS heeft GGD Fryslân subsidie ontvangen om te starten met de STORM aanpak. STORM staat voor Strong Teens and Resilient Minds (sterke tieners en veerkrachtige gedachten). Sudwest-Fryslân is hiervoor pilotgmeente en binnenkort wordt hiermee op het Marne college gestart. Ad. 4: ‘vitaal oud worden’ wordt in het volgende speerpunt gerapporteerd.

4.

Extra inzet op gezond oud worden en uitvoering van het meerjarige preventieakkoord Toelichting: Het programma ‘Gezond Ouder Worden’ richt zich op twee onderdelen. 1. Het ontwikkelen en uitvoeren van interventies en activiteiten, 2. Het bouwen van een alliantie en netwerk. Bij Sociaal Collectief is een projectleider aangesteld voor de uitvoering van dit programma. Sosjaal en Sun is geborgd in Gezond Ouder worden. Samenwerkingspartners hebben op 30 november 2022 met elkaar de intentieverklaring ‘Gezond Ouder Worden’ ondertekend. Dit is onderdeel van de alliantie/ het netwerk dat met elkaar opgebouwd wordt. Deze alliantie zet zich in voor het gezond ouder worden, samen mét inwoners, in Súdwest-Fryslân. Meerjarige preventieakkoord: In het lokale preventieakkoord benoemen we vijf basisvoorwaarden voor een gezond en gelukkig leven. Er is sprake van samenhang tussen deze voorwaarden. In de diverse aanpakken, zoals Gezond Ouder worden en werkwijze Sociaal Collectief laten we de basisvoorwaarden zoveel mogelijk terugkomen en onderzoeken we wat inwoners nodig hebben om dit te versterken en wat er in de context nodig is. Onderdeel van het lokale preventieakkoord is samenwerking met de NHL in de vorm van Atelier Sociaal Domein. Najaar 2022 hebben de studenten aan een vraagstuk rondom gezond ouder worden in Nijland (eo) gewerkt.

Pagina 6 van 36

O23.000178

Nr.

Speerpunt

5.

Opstellen en uitvoeren provinciale samenwerkingsagenda Toelichting: De provinciale samenwerkingsagenda Sociaal-Medisch is vastgesteld door alle Friese colleges en De Friesland / Zilveren Kruis. De raad is geïnformeerd via actieve info. Er is gestart met de thema’s Welzijn op Recept, Dementie, Overgang 18-/18+, Vroegsignalering GGZ. Er zijn bestuurlijke ambassadeurs per thema, wethouder Poelman is ambassadeur voor thema GGZ.

6.

Toekomstbestendige ontmoetingsplaatsen Toelichting: Het nieuwe beleid ontmoetingsplaatsen is vastgesteld door de raad. Hiermee is ingestemd met een intensivering van het huidige beleid voor de ontmoetingsplaatsen. Zo zal er niet alleen meer aandacht zijn voor onderhoud en verduurzaming maar ook voor het ondersteunen van de besturen en optimaal gebruik van het gebouw. Immers; als de gebouwen up-to-date zijn, kunnen de besturen zich richten op de (laagdrempelige) activiteiten die zo belangrijk zijn voor dorp -en wijk. We zetten in op gezonde besturen, en ondersteunen hen waar nodig zodat zij de belangrijke activiteiten kunnen voortzetten/ontwikkelen. Een ontmoetingsplaats die een dorp/wijk gezond(er) maakt en aansluit bij de behoeften die er zijn bij kwetsbare inwoners in dorp -en wijk. We zoeken hierbij de verbinding met partners om dat te bewerkstelligen. Daarnaast stimuleren we laagdrempelige activiteiten. Er wordt een uitvoeringsprogramma ontmoetingsplaatsen op hoofdlijnen gemaakt. Dit wordt middels actieve info gedeeld met de raad in februari 2023.

7.

Opstellen nieuw cultuurbeleid Toelichting: De planning van het op te leveren cultuurbeleid schuift door naar Q4 van 2023. Het is noodzakelijk gebleken om het proces, om tot een nieuwe nota cultuur te komen, te herijken. Met een nieuwe aanpak beogen we actief met het veld samen te werken, zodat een gedragen visie en beleid ontstaat. Hiervoor is meer tijd nodig dan oorspronkelijk gepland. De vertraging in de planning is reeds gemeld in de Berap juli, augustus. Inmiddels is de LTA aangepast op de nieuwe planning, daarom is er geen afwijking meer.

8.

Uitvoering geven aan “Súdwest-Werkt werkt door” Toelichting: We hebben de stap gemaakt om alle werkzoekenden die bij ons een Participatie wet-uitkering hebben, in beeld te krijgen en te houden. De inhoudelijke aanpak gericht op re-integratie is vormgegeven in het project Súdwest Werkt! De aanpak is na de pilotfase geïntegreerd in de vier gebiedsteams. De aanpak tijdens de pilot stond in het teken van het in beeld hebben, krijgen en houden van alle uitkeringsgerechtigden binnen onze gemeente. Degene die het betreft werd vervolgens ingedeeld in één van de drie groepen: Van Waarde – Perspectiefrijk – Kansrijk. We zien dat de verdeling Kansrijk, Perspectiefrijk en van Waarde de afgelopen twee jaar enorm is veranderd. De meest kansrijke werkzoekenden zien we bijna niet meer terug in de uitkering. In- door- en uitstroom • Aantal uitkeringsgerechtigden op 1 januari 2022: • Aantal uitkeringsgerechtigden op 31 december 2022:

2.176 1.950

Mede door de aanpak ”Súdwest-Werkt werkt door” voldoen we aan het streven om meer uitstroom dan instroom te realiseren. Aandachtspunt is dat nog niet alle uitkeringsgerechtigden zijn gesproken en ingedeeld in genoemde categorieën.

Pagina 7 van 36

O23.000178

Nr.

Speerpunt

9.

Ontwikkeling van het Werkleerbedrijf Toelichting: Op 17 november 2022 heeft de raad het voorstel tot aanpassingen van de GR, de zogenaamde eerste fase, aangenomen. Dit in lijn met de koers van het college om binnen de vernieuwde GR de kwesties die in het verleden werden gesignaleerd op het gebied van uitvoering, governance en financiën binnen het bestaande construct van Empatec op te lossen. De aanbevelingen in de raadsenquête uit 2021 en de verdere samenwerking met Empatec is verwoord in de Brede Verkenning die in 2023 aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. De doorontwikkeling naar het Werkleerbedrijf ligt voor in de Businesscase die in SWF eerder is aangehouden. Ook deze zal in 2023 aan de raad worden voorgelegd.

Overige zaken (going concern) CHC De Tiid, Bolsward Nu CHC De Tiid operationeel is, verschuift de aandacht naar de exploitatiefase. Stichting HCW kent een moeilijke opstart onder meer door corona. De stichting heeft het jaarplan en de financiële gegevens bij ons ingediend. Wij doen momenteel onderzoek naar de exploitatie van de stichting. Wij delen op korte termijn de uitkomsten van dit onderzoek met u. Opvang van ontheemden uit Oekraïne Algemeen In maart 2022 is door een ambtelijk team gestart om diverse locaties in te richten voor het opvangen van Oekraïense ontheemden. Dit team is actief geweest tot begin augustus omdat op dat moment het project onder het sociaal domein is geplaatst. Hierbij is het team Ondersteuning Sociaal Domein primair verantwoordelijk, de manager is opdrachtgever voor het project. We hebben tot 1 oktober gewerkt aan het opzetten van vier gemeentelijke opvanglocaties. Waarvan drie in een hotelsetting, De Galamadammen in Koudum, De Wymerts in Workum en Amicitia in Sneek. Nij Ylostins in IJlst is een zelfstandige woonvoorziening, hier wonen en koken de mensen zelfstandig. Dit alles is vanuit de crisisorganisatie opgezet en uitgevoerd. In de eerste instantie zijn zaken vanuit de doelmatigheid opgepakt en dat was ook mogelijk vanuit de landelijke handreiking.

In deze periode is de ondersteuning vanuit onze ambtelijke organisatie groot geweest en daarin is een positieve manier van samenwerken ontstaan, die nog steeds aan de orde is. Na 1 oktober zijn we van crisis organisatie naar normaliseren toe gaan werken en kunnen we op dit moment zeggen dat er geen crisisorganisatie meer draait. Het project is onderdeel van onze organisatie geworden. We gaan uit van een rechtmatige werkwijze met daarin zeker de doelmatigheid voor ogen. Dat wordt in de handreiking van ons verwacht en hebben de bewoners van de locaties ook nodig. We zijn momenteel bezig met diverse aanbestedingen met betrekking tot de beveiliging en catering. Ook worden op dit moment de huurcontracten van de locaties verlengt voor een jaar, dit omdat we tot zeker maart 2024 de zorg vanuit de gemeenten blijven verlenen. Dit gaat in samenspraak met inkoop. We zetten op dit moment meer in op de maatschappelijke ondersteuning en zetten daarbij de bestaande zorgstructuur meer in. Begeleiden de ontheemden naar de juiste loketten, werk, onderwijs en de zorgstructuur. Zetten op de opvanglocaties in op Nederlandse taallessen, fiets lessen etc. en ondersteunen via vaste tolken het dagelijks leven. We werken nauw samen met een grote groep vrijwilligers die op de locaties helpen met de dagelijkse klusjes, begeleiden de bewoners naar ziekenhuis, huisarts en tandarts.

De vrijwilligers worden begeleid en aangestuurd door het Leger des Heils. We zijn hier vanaf de start in maart met het Leger des Heils een contract mee aangegaan en werkt voor beide partijen naar tevredenheid. Dit contract wordt verlengd voor een jaar en past binnen de aanbesteding eisen en ook hierin werken we nauw samen met inkoop.

Pagina 8 van 36

O23.000178

De dagelijkse aansturing van dit project wordt verzorgd door de projectmanager en de locatiemanagers. Twee beleid-kwaliteit medewerkers zijn ondersteunend in het uitvoeren van de handreiking opvanglocatie Oekraïense ontheemden. En op de locaties zijn een aantal locatiemedewerkers werkzaam in de ondersteuning van de bewoners. Per 1 december is er een nieuwe locatie opgezet op It Soal in Workum, dat is een zelfstandige woonvoorziening. De particuliere opvang in Hindeloopen is per 1 augustus een gemeentelijke opvanglocatie geworden. Het is voor particuliere initiatieven steeds lastiger de zorg te blijven verlenen en gaan wij als gemeente daarin een regie rol in pakken. Dit met betrekking tot kwaliteit, ondersteuning gastgezin en het uitvoeren van de handreiking. De huidige stand van opvangplekken in Súdwest-Fryslân in de gemeentelijke en particuliere opvanglocaties staat op 783 Oekraïense ontheemden. We bespreken in het bestuurlijk overleg of de wens van uitbreiden aanwezig is. Op Veiligheidsregio niveau is deze wens er wel. De prognose is dat we landelijk in 2023 naar 90.000 ontheemden gaan en in 2024 naar 120.000. Voor Friesland betekent dat ook een uitbreiding van opvanglocaties. Súdwest-Fryslân vangt nu de juiste hoeveelheid ontheemden op wat is gesteld.

Financiën Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne Gemeentelijke opvang In opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid heeft extern onderzoeksbureau Andersson Elffers Felix -in de zomer van 2022- onderzoek gedaan naar de kosten voor gemeenten het opvangen van Oekraïners. Dit onderzoek heeft geleid tot een verlaging van het normbedrag. Het normbedrag per gerealiseerde opvangplek was van 1 maart 2022 tot en met 14 oktober 2022 € 100,- per dag en is per 15 oktober 2022 gedaald tot € 83,- per dag. Naast deze wijziging is ook de garantieregeling aangepast. De garantieregeling -dat gemeenten de werkelijke kosten kunnen declareren als ze niet uitkomen met het normbedrag per dag- is beperkt tot wanneer gemeenten in betekenende mate niet uitkomen. Het begrip ‘in betekenende mate’ wordt niet gekwantificeerd. Daarbij licht de minister toe: “De huidige praktijk waarin over inzet van duurdere accommodatietypes, zoals hotels, vakantieparken en schepen, vooraf afstemming plaatsvindt met het ministerie wordt daarbij voortgezet.” Particuliere opvang Naast de bovengenoemde wijzigingen is er in de bekostigingsregeling een aanvullende bepaling opgenomen ten behoeve van de uitvoeringskosten van de particuliere opvang.

Gemeenten ontvangen ter bekostiging van de uitvoeringskosten, een normbedrag van € 210 per geregistreerde persoon per maand waarin aan deze persoon een verstrekking is gedaan. Algemeen De bekostigingsregeling loopt van 1 maart 2022 tot en met 28 februari 2023 of tot en met de dag waarop een binnen dat tijdvak bij de Staten-Generaal ingediend voorstel van wet waarop deze regeling komt te berusten is verworpen, danwel, indien dat voorstel tot wet is verheven en in werking is getreden, tot en met de dag waarop die wet vervalt. Medio oktober 2022 hebben we een voorschot van € 8.000.000 van het Ministerie van Justitie en Veiligheid ontvangen. Leerlingenvervoer Gemeenten hebben de regie en verantwoordelijkheid voor het leerlingenvervoer aan Oekraïense leerlingen. De decentralisatie-uitkering Leerlingenvervoer Oekraïense leerlingen is een tegemoetkoming aan gemeenten voor de kosten die zij hiervoor hebben gemaakt. De decentralisatie uitkering ziet toe op de periode vanaf de start van het schooljaar 2022-2023 tot aan de start van de kerstvakantie in december 2022. We hebben via de septembercirculaire 2022 eerder € 96.000 ontvangen. We ontvangen nu nog eens € 101.000. De kosten voor het vervoer hebben we gemaakt in 2022. Deze inkomsten en de bijbehorende uitgaven worden dan ook verwerkt in de jaarrekening 2022.

Tijdelijke onderwijshuisvesting De kinderen die vanuit Oekraïne naar Nederland zijn gekomen, zijn leerplichtig en moeten naar school. De gemeenten zijn verantwoordelijk voor het faciliteren van onderwijshuisvesting. Het gaat hierbij om Pagina 9 van 36

O23.000178

het primair onderwijs (tot 12 jaar) en het voortgezet onderwijs (12 tot en met 18 jaar). In het verlengde van het bovenstaande is op 14 september jl. de specifieke uitkering voor tijdelijke onderwijshuisvesting in de Staatscourant gepubliceerd. Op basis van deze regeling vergoedt het Rijk de kosten die gemeenten maken voor de tijdelijke onderwijshuisvesting ten behoeve van leerplichtige ontheemde kinderen uit Oekraïne. De specifieke uitkering voor tijdelijke onderwijshuisvesting loopt van 1 maart 2022 tot en met 31 juli 2023. Gemeenten hebben vóór 1 november 2022 de aanvraag in moeten dienen bij Dienst Uitvoering Onderwijs. De kosten die voor onze gemeente in aanmerking komen zijn: a. de eerste inrichting van tijdelijke onderwijshuisvesting, b. de ingebruikneming van tijdelijke onderwijshuisvesting, c. de huur van tijdelijke onderwijshuisvesting en d. het gereedmaken van tijdelijke onderwijshuisvesting voor het onderwijs aan leerplichtige ontheemde jongeren. Op basis hiervan komen we op een totale vergoeding van € 250.000. Voor de periode 1 november 2022 tot en met juli 2023 is er een begroting opgesteld. Eind november 2022 hebben we een definitieve beschikking van € 250.000 van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap ontvangen.

Decentralisatie uitkering – Meerkosten Oekraïne Sociaal domein De verantwoordelijkheid voor de zorg en ondersteuning vanuit de Wmo 2015 en de Jeugdwet, en de uitvoering van het basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg, het Rijksvaccinatieprogramma en het prenataal huisbezoek uit de Wet publieke gezondheid ligt óók voor Oekraïense ontheemden bij gemeenten. Het aantal Oekraïense ontheemden is dusdanig groot in omvang dat dit niet als een onderdeel van gebruikelijke fluctuaties gezien kan worden. Daarnaast leidt de opvang van Oekraïense ontheemden tot clustering bij specifieke gemeenten, namelijk in die gemeenten waar opvanglocaties zijn gerealiseerd. De compensatie is vastgesteld op basis van (een raming) van daadwerkelijke aantallen opgevangen Oekraïense ontheemden. Onze kosten zijn gemaakt in 2022. Deze kosten worden daarmee in de jaarrekening verwerkt. De ontvangen compensatie van € 163.000 staat hier tegenover. Mogelijk ontvangen wij -ten laste van deze middelen- een claim van de Veiligheidsregio. We kunnen daarom besluiten om dit bedrag daarvoor te reserveren middels een resultaatbestemming. Verantwoording 2022 Voor zowel de bekostigingsregeling voor de opvang van ontheemde Oekraïners als voor de specifieke uitkering voor tijdelijke onderwijshuisvesting moeten gemeenten over 2022 verantwoording afleggen.

De verantwoording wordt afgelegd op basis van de jaarrekening 2022 en via het systeem van single information, singel audit (SiSa). Overzicht 2022 In het onderstaande overzicht staan de inkomsten en uitgaven van 2022.

De uitvoeringskosten van de gemeente vallen onder de normbedragen en zijn in 2022 niet meegenomen in de uitgaven. In 2023 zal de inzet van de interne medewerker wel worden meegenomen. Naar verwachting hebben we een positief resultaat. Nog niet alle gegevens zijn bekend (o.a. vergoeding transitiekosten en eventuele correctieboekingen) dus het is onder voorbehoud van wijzigingen. Het definitieve resultaat willen we middels resultaatbestemming mee nemen in het budget van 2023. Pagina 10 van 36

O23.000178

3 Programma 2: Ruimte Speerpunten uit de Programmabegroting Nr.

Speerpunt

1.

Opstellen van een sociaal economisch actieplan We stellen met en onze partners in bedrijfsleven, samenleving en onderwijs een nieuw sociaal economisch actieplan op. Hierin is de centrale vraag hoe we onze economie toekomstbestendiger en circulairder kunnen maken, aansluitend op de mondiale ontwikkelingen en randvoorwaarden zoals die onder meer in de RIS III strategie zijn benoemd. In 2022 hebben we verschillende stappen gezet. Er is een conceptplan (actielijnen) opgesteld dat we in een brede sessie met ondernemers en stakeholders hebben besproken en verder gevuld. De input hieruit was waardevol en is verwerkt. Het actieplan wordt in januari 2023 besproken met raadsleden en opnieuw met ondernemers en zal uiterlijk eerste kwartaal 2023 worden vastgesteld.

2.

Maken van nieuwe afspraken over bedrijventerreinen Toelichting: Bedrijven in onze gemeente moeten een goede plek hebben om te kunnen ondernemen. De Hemmen III wordt gerealiseerd, maar we zien dat in de rest van de gemeente weinig tot geen ruimte is voor de vestiging of verplaatsing van bedrijven. Ook in andere, kleinere kernen moet daarom ruimte worden geboden voor meer lokale vraag zoals in kernen als Bolsward en Makkum. We hebben in 2022 met de provincie en de gemeente Fryske Marren nieuwe (globale) afspraken gemaakt voor de periode tot en met 2030. Het college is akkoord gegaan. Gedeputeerde Staten hebben inmiddels ook ingestemd en daarmee zijn de afspraken nu bekrachtigd.

3.

Werken aan een gastvrijer Súdwest-Fryslân > nieuw toeristisch beleid opstellen Toelichting: De gastvrijheidseconomie is één van onze parelsectoren net als de maritieme sector en de sector agro food. Ons beleid voor de parelsectoren leggen we deels vast in het nieuwe economische actieplan. Om de gastvrijheidseconomie en ons beleid en verbinding met de sector aandacht te geven doorlopen we hierin een afzonderlijk traject. In 2022 is het position paper Gastvrijheidseconomie Súdwest-Fryslân opgeleverd. Het geeft inzicht in sectorale trends en ontwikkelingen (internationaal, nationaal, provinciaal, lokaal), scans van relevant beleid, en een analyse van de gastvrijheidssector in Súdwest-Fryslân. Het position paper moet worden gezien als brondocument dat als basis dient voor het opstellen van een visie en uitvoeringsagenda voor de gastvrijheidseconomie van Súdwest-Fryslân. Op basis van dit position paper (ofwel brondocument) is een startdocument opgesteld dat inzicht biedt in de kansen en opgaven, de daaruit voortkomende ontwikkellijnen voor onze gastvrijheidseconomie en de route beschrijft richting een visie en uitvoeringsagenda. We sturen de raad het Startdocument ‘Gastvrij Súdwest-Fryslân 2030’ in februari 2023 als actieve info toe.

Dit startdocument biedt inzicht in de positie, kansen en opgaven voor onze gastvrijheidseconomie en is bouwsteen voor het visietraject (visie en uitvoeringsagenda) waarin we samen met alle betrokken partijen toewerken naar een breed gedragen visie op de gastvrijheidseconomie van SWF. Gedurende dit traject worden college en raad actief betrokken. Het raadsvoorstel ter vaststelling van de visie op gastvrijheidseconomie verwachten we in augustus 2023.

Pagina 11 van 36

O23.000178

Nr.

Speerpunt

4.

Klimaatagenda > uitvoeren agenda 2022 en opstellen agenda 2023 Toelichting: Naar verwachting komt de Klimaatagenda SWF 2023 in de raad van april. Uitvoering Klimaatagenda 2022 De meeste activiteiten uit de Klimaatagenda SWF 2022 zijn verlopen volgens planning. De raad is in december 2022 via Actieve info geïnformeerd over de Transitievisie Warmte, Aanpak schil 3, die vertraging heeft opgelopen als gevolg van capaciteitstekort. Naar verwachting is deze aanpak medio 2023 gereed. We hebben een aantal onderdelen uit de Klimaatagenda SWF 2022 gelicht: NuLelie en netcongestie Door de Energietransitie staat het elektriciteitsnetwerk onder andere in Fryslân zwaar onder druk. Gevolg is dat bedrijven soms niet kunnen uitbreiden en dat zonnepanelenparken niet kunnen worden aangesloten. Om deze problematiek op te lossen is netwerkbeheerder Liander het project NuLelie gestart. Doel van het project is om voor de 10 jaar het elektriciteitsnetwerk voldoende up-to-date te hebben. Duidelijk is wel dat een groot deel van Sneek (De Hemmen 3) als eerste pilot is aangewezen. Ondanks dat lijkt ook Sneek wat op te schuiven in de tijd. Hierover worden gesprekken met Liander gevoerd. Hoewel de congestie op het onderstation (transformator) aandacht vraagt, verloopt de NuLelie (de bekabeling) volgens planning.

Gemeentelijk Warmtebedrijf De komende decennia zal er in alle dorpen en wijken een alternatief voor aardgas komen. Er ontstaan dan nieuwe energiesystemen. De vraag is wie deze energiesystemen beheert en in eigendom heeft. We zijn aan het onderzoeken welke maatschappelijke en bedrijfsmatige doelen het warmtebedrijf moet realiseren en welke organisatiemodellen hier in kunnen voorzien. In het tweede kwartaal van 2023 verwachten we een terugkoppeling van de bevindingen te kunnen geven. Uitvoering Transitievisie Warmte De Transitievisie Warmte (TVW) is op 30 september 2021 door de raad vastgesteld. Doel is om in SWF voor 2030, 8000 woningen van het aardgas te halen. Op dit moment zetten wij alleen in op initiatieven van onderop. Om 8000 woningen vóór 2030 van het aardgas te halen, zijn we met de betrokken inwoners aan de slag met de lopende projecten: Het Eiland (Sneek): 900 woningen (aquathermie), Heeg: 1.069 woningen (aquathermie), Bolsward: 4.777 woningen (heel Bolsward: restwarmte, geothermie, waterstof), Workum: 2.041 woningen (restwarmte/aquathermie), totaal: 8.787 woningen. Windmolens Nij Hiddum Houw In 2021 heeft Vattenfall de gemeente gevraagd of zij samen met Wetterskip Fryslân belangstelling heeft om vier windmolens bij Nij Hiddum Houw te kopen. De laatste punten van de aankoop worden op dit moment afgehandeld.

Naar verwachting zal het windpark in maart 2023 overgaan naar de overheden. Daarna start het participatietraject voor omwonenden. Klimaatadaptatie Met het in 2021 vastgestelde ‘Omgevingsprogramma Klimaatadaptatie’ geeft de gemeente SWF invulling aan de ambitie om in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust ingericht te zijn. Hierbij ligt momenteel het accent op het programma ‘Life IP Klimaatadaptatie’ waarin de gemeente onder de projectnaam ‘Life IP Klimaatbestendig Súdwest-Fryslân’ participeert. Life IP Klimaatadaptatie (2022-2027) is een Nederlands programma met cofinanciering door de Europese Unie (EU). Het doel van het programma is om de uitvoering van adaptatiemaatregelen in Nederland te versnellen. Om inwoners bewust te maken en te betrekken bij het thema zijn er verschillende activiteiten georganiseerd.

Pagina 12 van 36

O23.000178

Nr.

Speerpunt

5.

Ontwikkelagenda: van ontwikkelagenda naar ontwikkelmachine In 2022 hebben we de kaders van het ontwikkelfonds vastgesteld. Bij de begroting 2023 heeft de Raad hierover besloten. Onderdeel van deze besluitvorming is dat het college gemandateerd is te beschikken over een deel van het Ontwikkelfonds om snel te kunnen handelen in de voorbereiding van projecten. In 2022 zijn belangrijke reserveringen voorgelegd voor de IJsselmeerkust en de herstelwerkzaamheden Bolsward. Een aantal projecten dat mogelijk in aanmerking komt voor cofinanciering uit het Ontwikkelfonds bevindt zich in de voorbereidende fase. Het betreft (Europese) projecten op het gebied van energiebesparing en duurzame opwekking en op het gebied van leefbaarheid. In 2023 gaan we hier mee verder. De nieuwe programma structuur biedt hiervoor een belangrijke basis.

6.

Woningmarkt versnellen en opstellen Woon-zorgvisie Toelichting:  In 2021 zijn verschillende gemeentelijke gronden in ontwikkeling genomen (oa in Sneek Harinxmaland, Woudsend, Scharnegoutum, Bolsward en Oosthem). In 2022 zijn deze plannen verder uitgewerkt en/of de planologische procedures gestart. Een aantal gemeentelijke locaties zijn in 2022 ter besluitvorming voorgelegd, zoals in Boazum, Folsgare en Heeg. Daarvoor is de planvorming in 2022 opgestart. Tevens is/wordt er gewerkt aan diverse gemeentelijke plannen in Sneek, zoals IJlsterplein en Houkepoort.  In 2022 heeft het college besloten om medewerking te verlenen aan woningbouwontwikkelingen van marktpartijen, zoals in Makkum en Stavoren. Andere ontwikkelingen van marktpartijen zijn in 2022 verder uitgewerkt en/of de planologische procedure is hiervoor gestart (zoals Het Perk en Het Eiland te Sneek).  De gemeente is in 2022 in gesprek geweest met de kernen Hindeloopen, Blauwhuis en Oudega in gesprek over de mogelijkheden van woningbouw. Dit proces wordt actief door de gemeente gefaciliteerd. De uitkomsten daarvan worden in 2023 verwacht. De versnelling geeft grote druk op de nodige capaciteit. Gekoppeld aan een gespannen arbeidsmarkt resulteert dit in langere doorlooptijden van projecten. In 2021 is gestart met visievorming Wonen & Zorg. Dit krijgt vorm in een Omgevingsprogramma Wonen & Zorg.

Dit doen we samen met woningcorporaties, zorginstellingen het zorgkantoor, Wmo-raad en de huurdersverenigingen. Het Omgevingsprogramma is in september 2022 behandeld door het college. Het Omgevingsprogramma wordt februari 2023 opiniërend door de raad behandeld. Na vaststelling zal het omgevingsprogramma bestuurlijk worden besproken met onze partners.”

7.

Vitaal landschap: experimenteergemeente Toelichting: Het was een roerig jaar voor de landbouw- en natuuropgaaf. Het Rijk zette de discussies op scherp door in meerdere brieven forse doelstellingen te benoemen (o.a. de brief met ‘het kaartje’ van minister Van der Wal in juni). De nodige afstemming met landbouwsector en andere stakeholders was nodig om zicht te krijgen op consequenties. Bijv. rond vergunningverlening en haalbaarheid van nieuwe planconcepten. Ook ontstond reuring over de aanwijzing van stikstofgevoelig gebied in de Fûgelhoeke (bij Koudum). De gemeente stelde beroep in. Binnen het veenweidegebied is o.a. gewerkt aan de startnotitie voor gebiedsproces Idzegea. Onrust binnen de sector vroeg ook hier extra afstemming; door deze dialoog is het gebiedsproces ‘op de rails’ gebleven. In het Veenweidegebied is ook een Funderingsaanpak in besluitvorming gebracht (feitelijke uitrol 2023). In de Kleiweide/Greidhoeke Plus is (binnen de Regio Deal Natuurinclusieve landbouw) geld beschikbaar gekomen voor de ondersteuning van kleinere initiatieven (samen met Waadhoeke/Leeuwarden). De aanpak Programma Vitaal Landschap is in 2022 verder overdacht in samenhang met de uitrol van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) en de doorvertaling naar Fryslân (FPLG).

Met andere gemeentelijke programma’s wordt, in lijn met het coalitieakkoord, hier tot een verdere inrichting/ aanscherping gekomen met een bijpassende personele inzet (keuzes begin 2023). De in SWF

Pagina 13 van 36

O23.000178

Nr.

Speerpunt ontwikkelde aanpak Composteren bij de boer krijgt ook in andere Friese gemeenten gestalte (in 2023); in de voorbereiding wordt expertise vanuit SWF benut.

8.

Implementatie Omgevingswet Toelichting: De geplande datum inwerkingtreding Omgevingswet is door de minister uitgesteld van 1-7-2023 naar 1-1-2024. Twee kernpunten: financiële gevolgen en Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Ondanks het herhaaldelijke uitstel van de datum inwerkingtreding van de Omgevingswet, is SWF vrijwel gereed voor de feitelijke invoering. Gefaseerd wordt/is het CLO (Centric voor de Leefomgeving) ingevoerd waarbij er een aansluiting wordt/is gerealiseerd met het DSO (Digitale Stelsel Omgevingswet). Daarnaast zijn de meeste betrokken medewerkers opgeleid en getraind en is de besluitvormig m.b.t. het nieuwe legesmodel op route. Ook zijn er afspraken gemaakt met de ketenpartners om de daadwerkelijke uitvoering van de Omgevingswet goed te laten verlopen.

Overige zaken (going concern) Er zijn geen overige zaken te melden.

Pagina 14 van 36

O23.000178

4 Programma 3: Bestuur Speerpunten uit de Programmabegroting Nr.

Speerpunt

1.

Professionele organisatie Toelichting: De wereld om ons heen verandert continue en daarmee ook ons werk. We willen ons op een organische manier aanpassen aan de wensen vanuit de Mienskip. Hierbij organiseren we ons werk anders en zorgen ervoor dat onze werkprocessen actueel en passend zijn. We werken volop verder aan alle opgaven en de kwaliteit van onze dienstverlening aan de Mienskip, de professionaliseringsslagen die we daarin hebben te maken zijn gericht op het realiseren van de opgaven en transities die nodig zijn om de kwaliteit van onze dienstverlening aan de Mienskip te blijven waarborgen. Dit gebeurt volgens drie hoofdlijnen: Mens (krachtige professionals), Methode (slimme werkwijzen) en Middelen (financieel gezond). Er wordt gestuurd op kwaliteit van zowel proces als inhoud, het verkorten van doorlooptijden en verlaging van kosten. Dit moet leiden tot een continue drive op zoek naar en het behalen van de meest effectieve en efficiënte uitvoering van het werk. Niet vrijblijvend, maar resultaatgericht en ‘ingebakken’ in onze organisatiecultuur. Door continu alert te zijn op de beste manier van organiseren is automatisch aandacht voor het afwegingskader rondom zelf doen, samenwerken of uitbesteden.

Naast meer projectmatige aanpak van procesoptimalisaties zetten we ook in op een cultuur waarin medewerkers zelf het voortouw nemen tot verbeteringen in de dienstverlening en de organisatie van hun eigen werk. Monitoring en managementinstrumenten ondersteunen hierbij, capaciteitsplanningen (strategische personeelsplanning) en managementrapportages zijn hiervoor ingezet.

2.

Vernieuwing lokale democratie Toelichting: Opkomst bevorderende activiteiten verkiezingen Er zijn vernieuwende initiatieven ontplooit om de opkomst bij de verkiezingen in maart 2022 te verhogen naar minimaal 60%, onder andere door jongeren intensief bij de politiek te betrekken. Er is vanuit het Programma Vernieuwing Lokale Democratie gezocht naar samenwerking met de werkgroep Veranderende rol van de raad die reeds in de vorige bestuursperiode actief was. Deze werkgroep bestond uit een afvaardiging van de gemeenteraad, de verantwoordelijk portefeuillehouder en de griffie. Om een opkomstpercentage van 60% te halen zijn veel verschillende middelen ingezet. Het uitgangspunt voor de campagne was om de informatie zo laagdrempelig en inclusief mogelijk te maken voor alle benoemde doelgroepen. Hieronder volgt een overzicht van alle opkomst bevorderende activiteiten. Bijna alle middelen en activiteiten zijn volgens plan ingezet. Daardoor was er een afwisselende mix van online en offline communicatie voor de verschillende benoemde doelgroepen. Kinderparticipatie Naast de Kinderconferentie is er in 2022 voor het eerst een Kinderburgemeester aangesteld, samen met zijn/haar team van tien rayonhoofden. Daarnaast wordt er op basisscholen gewerkt met het lespakket over burgerschap, genaamd: Pak@Democratie.

Via dit lespakket doen hele klassen al het voorwerk, waar op de Kinderconferentie verder aan wordt gewerkt. Uiteindelijk komen daar adviezen aan de gemeente uit. De Kinderburgemeester en zijn/haar team vormen de schakel tussen deze adviezen enerzijds en de uitvoering die de gemeente daaraan geeft anderzijds. Op deze manier krijgt de gemeente inzicht in hoe deze leeftijdsgroep denkt over de gemeente en wat zij belangrijk vinden voor hun eigen leefomgeving. Hiermee stimuleert de gemeente actief kinderparticipatie en wordt het verantwoordelijkheidsgevoel van de kinderen t.o.v. de eigen leefomgeving bevorderd.

Pagina 15 van 36

O23.000178

Tienskip Binnen de gemeente is Tienskip actief. Tienskip is een organisatie voor en door jongeren met als doel een brug te slaan tussen jongeren de lokale politiek: de democratische energie aanwakkeren. Dit doen zij op verschillende manieren, maar voornamelijk met projectdagen op het voortgezet onderwijs. De organisatie wil vooral jongeren laten zien wat zij zelf kunnen bijdragen aan hun gemeenschap.

Overige zaken (going concern) Inhuur personeel We verwachten over 2022 uit te komen op een bedrag van € 11,6 miljoen voor externe inhuur, exclusief seizoenskrachten en Data Fryslân. Een overzicht hiervan vindt u op de volgende pagina.

Om te beoordelen of SWF een relatief hoog of laag percentage externe inhuur heeft, is het interessant om SWF te vergelijken met landelijke gegevens. De meest recente gegevens zijn over 2021. De Personeelsmonitor A&O (benchmark) over 2022 is nog niet beschikbaar. Deze gegevens zijn ook opgenomen in het Sociaal jaarverslag 20211 van de gemeente Súdwest-Fryslân: Het inhuurpercentage is ten opzichte van 2020 gestegen van 12,8% naar 14,7% maar is nog steeds lager dan de landelijke benchmark. Het percentage gaat over de totale uitgaven en is dus inclusief de jaarlijks terugkerende inhuur van seizoenskrachten voor onze bruggen, havens en groenvoorziening.

Pagina 16 van 36

O23.000178

Overzicht inhuur personeel Keten Bedrijfsvoeren

Afdeling Bestuurszaken Communicatie DIA

soort

DataFryslân

Facilitair Financien Human resource I&A Juridische- en Veiligheidszaken Totaal Bedrijfsvoeren Centraal

Totaal Centraal Klantencontacten

Totaal Klantencontacten Omgeving

Totaal Omgeving Ontwikkelen Totaal Ontwikkelen Openbare Ruimte

Directie Domein Bedrijfsvoeren Griffie Belastingen Burgerzaken Dienstverlening Dom Dienstverlenen: ketenvoorzitter Klantcontacten Klantcontactcentrum - KCC Handhaving Publiek Domein Omgeving - Ondersteuning en Advies Omgeving - Ruimtelijke Ontwikkeling Omgeving - Toezicht en Handhaving Vergunningen Ontwikkelen Groen

Seizoenkrachten WSW Seizoenkrachten

Schoon

Seizoenkrachten

Vastgoed Water

Seizoenkrachten bruggen en havens WSW Seizoenkrachten

Wegen Totaal Openbare Ruimte Sociaal Domein

Administratie & Beheer SD Beleid Sociaal Domein Cultuur en sport Dom Dienstverlenen: ketenvoorzitter Sociaal Domein GT Bolsward e.o GT Buitengebied SWF GT Sneek Noord GT Sneek Zuid Ondersteuning Vastgoed

Totaal Sociaal Domein Eindtotaal Seizoenskrachten en DataFryslân Omschrijving kenmerk 5 Bedrijfsvoeren Openbare Ruimte

Omschrijving afdeling DIA Groen Schoon Water

Eindtotaal Totaal inhuur excl. seizoenkrachten en DataFryslân

Pagina 17 van 36

Bedrag 74.327 261.715 -12.298 53.759 30.957 62.303 71.873 703.136 310.005 1.555.779 1.389 1.072 51.716 54.177 163.959 55.560 18.799 200.745 409.913 848.975 99.068 700.432 749.032 216.711 808.162 2.573.404 285.993 285.993 552.794 233.381 58.525 214.494 115.177 22.264 1.168.249 407.323 272.399 396.931 3.441.538 129.628 1.478.416 88.270 333.738 286.639 282.406 862.252 527.460 1.364.700 7.205 5.360.715 14.120.581

Som van Bedrag d soort DataFryslân -12.298 Seizoenkrachten 552.794 WSW Seizoenkrachten 233.381 Seizoenkrachten 214.494 Seizoenkrachten bruggen en havens 1.168.249 WSW Seizoenkrachten 407.323 2.563.944 11.556.638

O23.000178

Tussenstand onrechtmatigheden aanbestedingen 2022

Hoewel aangetekend moet worden dat dit bedrag is ingeschat op basis van uitgaven t/m half oktober 2022, werd in juli van dit jaar nog ingeschat dat dit bedrag € 1,4 miljoen zou bedragen. Voor het boekjaar 2022 werd voorlopig op basis van de huidige gegevens minimaal € 1,4 miljoen aan onrechtmatige inkopen verwacht op basis van inhuur ruimtelijke ordening, Wabo en omgevingswet € 680.000; inhuur taxateurs € 165.000; parkeerautomaten Taxameter € 72.000; schoonmaak € 390.000; inkoop teelaarde € 88.000; en veegborstels € 90.000. Van deze posten is een deel gerepareerd in de loop van boekjaar 2022, het resterende deel viel voornamelijk op basis van reeds gemaakte contractuele afspraken niet meer te herstellen. Er zijn echter er ook nieuwe onrechtmatige inkopen opgetreden. Dat betreft onder andere voor de inkoop van laptops en tablets. Er was een contract tot stand gekomen door een Europees aanbestedingstraject, maar dit liep af -na verlenging- per 1 juli 2022. Daarna is zonder openbare aanbesteding ingekocht, leidend tot een foutbedrag van € 231.000. De inhuur in het sociaal domein betreft ingehuurde medewerkers, die niet via het DAS-systeem zijn ingeleend. Met betrekking tot de postbezorging is er sprake van een contract met postnl, dat voor de periode van 3 jaar boven de grens van € 750.000 uitkomt.

Tot slot is de Bespaarwinkel weer rechtstreeks ingehuurd voor de uitvoering van een duurzaamheidssubsidie. Uiteraard is deze stand voorlopig en zullen op deze dossiers waar mogelijk ook reparatie-acties gaan plaatsvinden. De inkopen als gevolg van de opvang van ontheemden uit Oekraïne zijn in deze tussenstand niet opgenomen, deze zijn echter wel een risico voor wat betreft Europese regelgeving. Er zijn inmiddels diverse voorbereidingen voor Europese aanbestedingstrajecten opgestart, op het vlak van beveiliging, catering en schoonmaak. Het is niet uit te sluiten dat bepaalde uitgaven, die al zijn gedaan in de eerste fase van deze crisisopvang, als onrechtmatig moeten worden beschouwd. Dit is met name gerelateerd aan de vraag hoe lang overeenkomsten - die onderhands op basis van dwingende spoed zijn afgesloten - mogen duren. Niet langer dan noodzakelijk, maar de regelgeving schrijft geen termijnen voor. Per overeenkomst zal waarschijnlijk moeten worden bepaald wat een redelijke looptijd is, hierbij alle omstandigheden in acht nemend.

Pagina 18 van 36

O23.000178

5 Overzichten Overige zaken (going concern) Er zijn geen overige zaken te melden.

6 Mutaties reserves Verwachting verloop Algemene Reserve in 2022 In de tabel hieronder staat het verloop van de Algemene Reserve. De met een * gemarkeerde posten zijn nieuw ten opzichte van de vorige bestuursrapportage. Ontwikkeling Algemene Reserve

2022

(bedragen x € 1.000) Stand per 31/12/2021 volgens JR 2021

15.469

Reeds genomen raadsbesluiten Af: Bestemmingsreserve ontmoetingsplaatsen

-500 Raadsbesluit 11-11-2021 (PB2022, verwerking in 2022)

Af: Begroot resultaat 2022 volgens PB2022 (incl. amendementen)

-2.202 Raadsbesluit 11-11-2021 (PB2022)

Bij: Restant coronacompensatie 2020

1.064 Raadsbesluit 03-02-2022

Af: Regeling coronacompensatie 2022

-1.000 Raadsbesluit 03-02-2022

Af: Aanjaagsubsidie Sneekweek

-125 Raadsbesluit 03-02-2022

Bij: Decembercirculaire 2021

80 Raadsbesluit 03-03-2022

Af: Tijdelijke maatregelen N7

-375 Raadsbesluit 03-03-2022

Bij: Werkelijk resultaat 2021

11.721 Raadsbesluit 07-07-2022 (Jaarstukken 2021)

Af: Voorgestelde resultaatbestemmingen 2021

-4.772 Raadsbesluit 07-07-2022 (Jaarstukken 2021)

Af: Uitvoeren motie Simmer yn Súdwest

-50 Raadsbesluit 14-7-2022 (Berap jan, feb, maart 2022)

Af: Beweegtoestellen Simon Havingaschool

-28 Raadsbesluit 14-07-2022

Af: Aankoop perceel Ferwoude

-100 Raadsbesluit 14-07-2022

Af: Uitvoeren motie Nationaal M odelspoor M useum

-135 Raadsbesluit 29-09-2022 (Berap april, mei, juni 2022)

Bij: Resultaat Berap april, mei, juni 2022

142 Raadsbesluit 29-09-2022 (Berap april, mei, juni 2022)

Bij: Resultaat Berap juli, augustus 2022

5.464 Raadsbesluit 17-11-2022 (Berap juli, augustus 2022)

* Af: Energietoeslag 2022

-1.160 Raadsbesluit 17-11-2022

Af: Resultaat Berap september, oktober 2022

-1.599 Raadsbesluit 22-12-2022 (Berap sept., okt. 2022)

* Af: Subsidieregeling energiecompensatie 2022

-1.100 Raadsbesluit 22-12-2022

Nieuwe Stand

20.795

Nog verwacht Bij: Nota reserves en voorzieningen

500 Verwacht (in 2023)

Stand na verwacht

21.295

> Niveau weerstandsvermogen

8.300

Vrij besteedbaar

12.995

Overige zaken (going concern) Er zijn geen overige zaken te melden.

Pagina 19 van 36

O23.000178

7 Paragrafen Betreffende de paragrafen is er niets om over te rapporteren.

Pagina 20 van 36

O23.000178

8 Ontwikkelmachine en overige projecten Hieronder rapporteren wij over alle actieve projecten uit de Ontwikkelmachine (projecten waarvoor krediet beschikbaar is gesteld en die nog niet zijn afgerond). Daarnaast informeren wij over projecten uit de ontwikkelmachine die in vergaande voorbereiding zijn. Deze projecten worden (grotendeels) gefinancierd vanuit het Ontwikkelfonds. Daarnaast rapporteren we over overige projecten die niet gefinancierd worden vanuit het Ontwikkelfonds. Standaard rapporteren we over majeure projecten waar de raad een realisatiekrediet voor beschikbaar heeft gesteld. Mochten er significante afwijkingen zijn bij overige projecten, dan rapporteren we ook daarover, zolang er sprake is van een afwijking.

8.1

Ontwikkelmachine

Nr.

Project Bolsward: Bolsward-west (ontsluiting)

(Mobiliteit)

Toelichting op de afwijking: Het jaar 2022 stond in het teken van optimaliseren van het oorspronkelijk ontwerp. Zoals eerder vermeld heeft de provincie als gevolg van de financiële overschrijding de geplande fietstunnel onder de Oude Rijksweg laten vervallen. Súdwest-Fryslân blijft uitgaan van een ongelijkvloerse kruising voor fietsers van en naar Exmorra en achterliggend gebied. We onderzoeken daarom samen met de provincie naar alternatieven. Vooreerst realiseert de provincie een gelijkvloerse oversteek. Daarna zal onze gemeente een ongelijkvloerse kruising initiëren. Hiervoor worden subsidies aangevraagd. Het ontwerp is eind 2022 zó vormgegeven dat goed aangesloten kan worden bij een eventuele ingreep in rijksweg A7 (aquaduct en kruising A7 met N359). Het onderdeel aansluiting Exmorraweg op rotonde N359 is 'vooruit’ gehaald voor realisatie. Nu keuzes zijn gemaakt over kruispunt Marnezijl (o.a. carpoolplek) kan ook dit ontwerp worden afgerond. Uitstel, nieuwe werkvoorbereiding en hogere prijzen zullen tot hogere aanlegkosten leiden. In de begroting 2023 zijn hiervoor aanvullende middelen beschikbaar gesteld. Bolsward: Binnenstad-Herinrichting

(Agenda Bolsward)

Toelichting op de afwijking: Fase 1 van de herstelwerkzaamheden, het deel voor De Tiid en enig herstel nabij het Broereplein, zijn in september 2022 uitgevoerd. De algemene reacties zijn positief. Het overige deel (fase 2) van het herstelwerk wordt half februari uitgevoerd en zal ongeveer 6 weken duren. Hierbij wordt het huidige ontwerp zoveel mogelijk in stand gehouden. De planning van de werkzaamheden communiceren we richting de werkgroep Herinrichting doorgaande route binnenstad Bolsward en inwoners/ondernemers van Bolsward. De raad heeft voor het herstelwerk middelen beschikbaar gesteld. Bolsward: Aquaduct Bolsward

(Mobiliteit)

Toelichting op de afwijking: Er zijn inmiddels een technisch ontwerp, een begroting, een variantenstudie en een narratief met landschappelijke koppelkansen gereed. In het Bestuurlijk Overleg MIRT tussen provincie en rijk zijn vooreest andere prioriteiten gesteld. De komende periode zal uitwijzen in welke proces onze ambitie voor een aquaduct en in hoeverre verdere lobby richting rijk en Europa kan worden opgepakt.

Pagina 21 van 36

O23.000178

Nr.

Project Sneek: De Hemmen III

(Economische zaken)

Toelichting op de afwijking: Bouwrijp maken Het terrein is op hoogte gebracht, het proces van zetting is gestart. Planning De kritieke activiteiten in de planning zijn momenteel niet het bouwrijp maken, maar de toevoer van elektriciteit en de verkeersontsluiting. Voor beide activiteiten is er afhankelijkheid van andere partijen. De huidige planning is samengevat:    

Bouwrijp Nutstoevoer kavels Verkeersontsluiting Uitgifte en bouw

2023 eind 2024 begin (indien oplossing Liander) 2024 medio 2024 medio (indien tijdelijke ontsluiting)

Vanwege personeelstekorten bij adviesbureaus, en ook bij aannemers, én de lange(re) levertijden van materialen is er kans op vertragingen. Dit speelt breder bij ruimtelijke ontwikkelingen. Ontsluiting Het definitieve ontwerp van de ontsluiting is goedgekeurd door Rijkswaterstaat. De bouw ervan is naar verwachting halverwege 2024 gereed. De tijdelijke ontsluiting voor de bouw van bedrijfspanden wordt onderzocht. Ook deze partij bepaalt mede de voortgang. Toevoer nutsvoorzieningen Vanwege de overbelasting van het stroomnet en het onderstation Sneek is de toevoer van elektriciteit naar de bedrijfskavels voor begin 2024 niet meer gegarandeerd. Het project NuLelie van netbeheerder Liander moet de netinfrastructuur herstructureren voor de middenspanningscapaciteit, waaronder ook de aftakking naar De Hemmen III. Met Liander is afgesprokendat dit eind 2023 gereed is. Het onderstation is een apart verhaal; met spoed wordt met Liander naar integrale oplossing gezocht voor (tijdelijke) energievoorziening en het versneld realiseren van een nieuw onderstation te Sneek. Grex Vanwege de 2e fase bedrijventerrein Hemmen 3, worden de Grex, het uitvoeringskrediet voor de ontsluiting van de Hemmen 3 en de bufferzone geactualiseerd. Dit vindt plaats in Q1 2023. Vanwege de algemene prijsstijgingen en de geconstateerde risico’s is de verwachting dat er aanvullend krediet nodig is.

Sneek: Stationsgebied

(Agenda Sneek)

Toelichting op de afwijking: Er zijn geen afwijkingen of overige zaken te melden. Sneek: IJlsterkade

(Agenda Sneek)

Toelichting op de afwijking: Er zijn geen afwijkingen of overige zaken te melden.

Pagina 22 van 36

O23.000178

Nr.

Project Sneek: De Potten, visievorming

(Gastvrijheidseconomie)

Toelichting op de afwijking: Het aanvullend participatietraject is in 2022 afgerond, inclusief twee gehouden enquêtes. De resultaten worden verwerkt in de concept-gebiedsvisie. Deze wordt in Q1 van 20223 aan de gemeenteraad voorgelegd. Er is een financiële overschrijding van zo’n € 15.000. Dit wordt deels opgelost door reguliere budgetten. E.e.a. is afhankelijk van hoeveel kosten we nog maken na de terinzagelegging. IJsselmeer opgave: Versterking Friese IJsselmeerkust (VFIJ) (IJsselmeerkust) Toelichting op de afwijking: Beschikbaarheid zand Uitgangspunt voor de realisatie van de onderdelen Workum en de stranden is de beschikbaarheid van zand uit het IJsselmeer. Op verzoek van RWS is het op diepte brengen van de vaargeul door de provincie Fryslân i.v.m. verzilting tijdelijk stop gezet. RWS en provincie zijn in gesprek over de consequenties hiervan en zoeken naar alternatieven. Planning van uitvoering is afhankelijk van de beschikbaarheid van zand. RWS is aan het onderzoeken wat de eventuele gevolgen kunnen zijn ten aanzien van verzilting. Onduidelijk is wanneer dit onderzoek gereed is en welke consequenties dit heeft voor de tijdige beschikbaarheid van het zand voor de zand gebonden deelprojecten. PFAS De projectbeslissingen (de scope en de kaders) van de verschillend deelprojecten zijn in de Stuurgroep Sûdwesthoeke vastgesteld.

Tijdens de voorbereiding zijn er verhoogde concentraties PFAS zijn aangetroffen. Rijkswaterstaat, gemeente Súdwest-Fryslân (gedeelte Stoenckherne) en de gemeente De Fryske Marren (gedeelte Tacozijl) zijn bevoegd gezag met betrekking tot het voorgenomen grondverzet. In afstemming met de bevoegde gezagen is een plan van aanpak opgesteld, zijn aanvullende onderzoeken uitgevoerd en is op basis van de resultaten een grondstromenplan opgesteld. De bevoegde gezagen hebben schriftelijk ingestemd met de voorgestelde wijze van het grondverzet zoals omschreven in het grondstromenplan. De afwijking is passend binnen de daarvoor vastgestelde kaders. Stijging Bouwkosten Conform vastgelegde afspraken; Het financieel beschikbaar gestelde bedrag is kader stellend (een gelimiteerd maximum). Als er financiële issues optreden, zullen deze opgelost moeten worden middels de post onvoorzien. Mocht dit niet afdoende zijn, dan zal dit ten koste gaan van een deel van de scope. Zijn de gevolgen zodanig dat doelstellingen van het project en scope niet meer haalbaar zijn, dan zal geëscaleerd worden naar de stuurgroep. De markt heeft te maken met flinke stijging van de bouwkosten wat veroorzaakt wordt door; krapte op de arbeidsmarkt, tekort aan bouwstoffen, stijgende prijzen, brandstoffen en inflatie.

De komende periode wordt nader onderzocht in welke mate de verwachting is dat dit zal optreden voor het programma van het versterken Friese IJsselmeerkust en hoe we hiermee om zouden kunnen gaan.

Pagina 23 van 36

O23.000178

Nr.

Project Afronden projectbeslissingen en start volgende fase 1e kwartaal 2023 zullen de projectbeslissingen aan de minister ter ondertekening worden aangeboden. Na afronding van dit proces kan er gestart worden met de volgende fase (technische voorbereidingen, procedures en realisatie) In de Stuurgroep van 22 september 2022 is besloten om de planning van oplevering te verschuiven 31 december 2024 naar 31 december 2025. IJsselmeer opgave: Ontsluiting Stavoren

(Mobiliteit)

Toelichting op de afwijking: De onderzoeken, technische voorbereidingen, grondaankopen, contractvorming en aanbesteding zijn afgerond in 2022 volledig afgerond. Eind juni zijn omwonenden en stakeholders door middel van een nieuwsbrief geïnformeerd over de stand van zaken van het project ontsluiting Stavoren. November 2022 is gestart met de realisatie. Op 16 november heeft er een bestuurlijke starthandeling plaatsgevonden. Omwonenden en stakeholders zijn door middel van een nieuwsbrief uitgenodigd om aanwezig te zijn bij de starthandeling Naar verwachting zal het project eind 2023 gereed zijn. IJsselmeer opgave: Atlantikwall in het waddengebied (Afsluitdijk) Toelichting op de afwijking: - het eerste deel het inrichten van de Atlantikwall-bunker met een expositie is gereed en maakt onderdeel uit van de expositie van het Kazemattenmuseum. - In het kader van 75 jaar bevrijding is er een krant uitgebracht. Resterende deel: Kornwerderzand: strijd om de Afsluitdijk (scenario kazematten 2 e linie) 2e kazematteneiland Op Kornwerderzand is sprake van een complexe situatie, waarbij vele projecten en processen in elkaar grijpen en samen komen.