Bijlage - Bestuursrapportage april, mei, juni 2023
Tekst van het document
Ons nummer: O23.001421
*O23.001421*
Bestuursrapportage april, mei, juni 2023
Inhoudsopgave 1
Inleiding ...............................................................................................................3
2
Programma 1: Sociaal ...............................................................................................4
3
Programma 2: Ruimte ............................................................................................. 14
4
Programma 3: Bestuur ............................................................................................ 26
5
Overzichten ......................................................................................................... 33
6
Mutaties reserves .................................................................................................. 33
7
Paragrafen .......................................................................................................... 35
8
Ontwikkelfonds en overige projecten .......................................................................... 36
9
10
8.1
Ontwikkelfonds .............................................................................................. 36
8.2
Financieel overzicht Ontwikkelfonds .................................................................... 41
8.3
Overige majeure projecten ................................................................................ 42
Financiële mutaties ............................................................................................... 44 9.1
Voorgestelde (mutaties in) kredieten .................................................................... 44
9.2
Voorgestelde begrotingswijzigingen ..................................................................... 46
Ombuigingsmonitor ................................................................................................ 49
Pagina 2 van 49
1 Inleiding Aanbieding bestuursrapportage Bijgaand ontvangt u de Bestuursrapportage april, mei, juni 2023. •
• • •
In deze berap rapporteren we over afwijkingen bij speerpunten en projecten. De speerpunten zijn afkomstig vanuit de Programmabegroting 2023. Daar waar er nieuwe zaken zijn die interessant zijn voor de raad, worden deze ook gemeld. Nieuwe teksten bij speerpunten en projecten zijn in groene tekst aangegeven. Via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 zijn specifieke middelen toegekend voor de komende jaren. Waar mogelijk zijn deze middelen vermeld bij de overeenkomstige speerpunten, bij de projecten of bij de paragrafen. Deze bestuursrapportage bevat vier mutaties in kredieten. Deze hebben een negatief effect op de reserves van € 1,8 miljoen. Deze bestuursrapportage bevat 12 begrotingswijzigingen. Deze begrotingswijzigingen geven in totaal een nadeel van € 555.000.
Leeswijzer afwijkingen We rapporteren steeds op drie onderdelen. Hierbij gebruiken we de volgende icoontjes: Voor Inhoud:
Voor Financiën:
Voor Planning:
Per onderdeel kennen we een kleur toe. De kleuren hebben de volgende betekenis: Alles ligt op schema.
Er dreigen afwijkingen.
Er zijn afwijkingen.
(verbetering) of een (verslechtering). Mutaties t.o.v. de vorige rapportage markeren we met een Bij Financiën is de rapportage van de afwijking ten opzichte van de begroting. Tekstuele mutaties in de programma’s en bij de projectrapportage geven we weer in groene kleur. Prognose resultaat (bedragen x € 1.000) Totaal saldo baten en lasten Programma
Stand begroting
Verwachting einde jaar
Programma 1 - Sociaal
-130.561
-130.561
Verwachte afwijkingen 0
Programma 2 - Ruimte
-38.895
-39.804
-908
Programma 3 - Bestuur
-15.511
-15.589
-78
Overzichten
180.334
180.541
207
Mutaties reserves
7.272
7.497
224
Totaal saldo baten en lasten
2.638
2.083
-555
In de Programmabegroting 2023 is voor 2023 een nadelig saldo begroot van € 12,6 miljoen. De op 2 februari vastgestelde Actualisatie van de Programmabegroting 2023 gaf een verbetering van het begrote saldo van € 2,6 miljoen. De vorige bestuursrapportage gaf geen voor- of nadeel. Daardoor is het begrote saldo veranderd in € 9,9 miljoen nadelig. Deze bestuursrapportage geeft een nadeel van € 555.000 op de exploitatie. Het begrote saldo verandert in € 10,5 miljoen nadelig.
Pagina 3 van 49
2 Programma 1: Sociaal Speerpunten uit de Programmabegroting Nr.
Speerpunt Hoofdtaakveld Onderwijs
1.
Opstellen IHP Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Opstellen nieuw huisvestingsplan
-40
0
0
0
Indexeren investeringsprogramma onderwijshuisvesting
-37
-46
-55
-64
Toelichting: We stellen samen met de schoolbesturen een nieuw toekomstbestendig Integraal Huisvestingsplan (IHP) op voor het primair, voortgezet en speciaal onderwijs. We worden daarbij ondersteund door een externe partij. De gegunde partij is een specialist met ervaring in de regio, waarin ook de schoolbesturen hun vertrouwen hebben uitgesproken. We kiezen voor een zorgvuldig proces, dit kost tijd. We verwachten de uitkomst te kunnen delen met de raad in het tweede kwartaal van 2024. 2.
Integrale Kindaanpak Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Om kinderen gelijke kansen te bieden is het belangrijk dat opvang, onderwijs, zorg, sport en cultuur voor kinderen goed op elkaar aansluiten. Samen met de partners werken we aan een Integrale Kind Aanpak. De aanjager IKA heeft ondersteund bij de doorontwikkeling aan de bestaande IKA’s en de uitbreiding van startende IKA’s. De nieuwe subsidieregeling IKA is per 1 februari gepubliceerd. Daarnaast is de inzet van schoolmaatschappelijk werkers geïntensiveerd. 3.
Opstellen en uitvoeren Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Doorgaan met de weekend- en zomerschool
2023
2024
2025
2026
-42
-50
-50
-50
Toelichting: We gaan voor gelijke kansen voor alle kinderen. We willen dat kinderen op een dusdanige manier worden gestimuleerd in hun ontwikkeling, dat zij later op een bij hen passende manier kunnen deelnemen aan de samenleving. Daarom steken we vroeg in door middel van Voor- en Vroegschoolse Educatie, versterken van de doorgaande ontwikkellijn van voorschool naar vroegschool, gezinsgerichte programma’s en andere activiteiten om de kinderen een goede start te bieden voor een ononderbroken schoolloopbaan. Het onderwijsachterstandenbeleid 20182022 (GOAB) is geëvalueerd met partners uit kinderopvangorganisaties, het onderwijs en de werkgroep Integrale Kind Aanpak. Vanuit de evaluatie zijn bestaande en nieuwe speerpunten geformuleerd. Wat werkt, dat zetten we voort. Wat beter kan, daar zijn we over in gesprek om te komen tot een onderwijsachterstandenbeleid dat mogelijkheden en perspectief biedt om actief te bouwen aan de toekomst en te investeren in onze jeugd.
Pagina 4 van 49
Het is niet haalbaar om het onderwijsachterstandenbeleid in september 2023 voor te leggen aan de raad. Het opstellen van een nieuw beleidsplan onderwijsachterstandenbeleid vraagt meer tijd, omdat het actualiseren van het onderwijsachterstandenbeleid en het inpassen van het coalitiespeerpunt ‘doorontwikkelen integrale kindaanpak’ complexer blijkt dan tevoren is ingeschat. Dit wordt verschoven naar het tweede kwartaal van 2024.
Nr.
Speerpunt Hoofdtaakveld Sport
4.
Ontwikkelen nieuw sportbeleid Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
0
-35
-35
-35
Bewegen in de Openbare Ruimte
-140
-140
-140
-140
Keuren buitensport- en speelmogelijkheden
-55
-55
-55
-55
Motie Sportmiddelen
-100
-100
-100
-100
Investeren in buitensport accommodaties
Toelichting: Er wordt gewerkt aan een herijking van het sportbeleid (2024+). Belangrijke speerpunten zijn: iedereen doet mee, bevorderen gezonde leefstijl, toekomstbestendige verenigingen, duurzame accommodaties en een uitnodigende openbare ruimte. Na de ambtelijke evaluatie zijn speerpunten benoemd voor het nieuwe beleid. Deze zijn vertaald naar opgaven en doelen. Op 20 september is een informerende bijeenkomst gepland, met het sportbeleid en het cultuurbeleid op de agenda. De planning is om het sportbeleid in december 2023 op te leveren. Naast het ontwikkelen van nieuw sportbeleid is de regeling sporthulpmiddelen in werking getreden en staat open voor het subsidieaanvragen. Na een jaar zal een evaluatie van de regeling plaatsvinden. De raad wordt hierover via een actieve info geïnformeerd. Ook de subsidieregeling Bewegen in de Openbare Ruimte staat open voor het aanvragen van subsidie. 5.
Sporthart Bolsward Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Ter concretisering van de gebiedsvisie heeft Werkgroep Groene Sporthart Bolsward een plan van aanpak gemaakt met verschillende scenario’s voor de ontwikkeling van het sportpark. Het plan van aanpak is tot stand gekomen in samenspraak met meer dan 20 lokale organisaties. Wij hebben een besluit genomen over vervolgstappen, waaronder de financiële uitwerking. Deze is complex en vraagt meer aandacht om tot besluitvorming in de raad over te gaan. De gedane toezegging om in mei een raadsvoorstel te hebben is niet haalbaar. Bouwen in de centrale zoekzone van het Groene Hart, betekent het verlies van een volwaardig voetbalveld. Wij zijn in overleg met de voetbalverenigingen over compensatie van dit veld. De uitwerking hiervan komt dit voorjaar in de raad via de notitie kunstgras. In de vorige Berap is gemeld dat de financiële uitwerking van het plan van aanpak van de werkgroep Groene Sporthart Bolsward complex is. Daarom is belangrijk dat de werkgroep Groene Sporthart Bolsward eerst inzage geeft in de financiële haalbaarheid van haar plan. Om en ander inzichtelijk te maken heeft de werkgroep de hulp ingeroepen van Maatschappelijk financieren uit Arnhem. Pagina 5 van 49
Daarnaast heeft de gemeente een projectmanager aangesteld om het plan van de werkgroep in en bredere gemeentelijke context te kunnen begeleiden. In dit verband is het interessant om in herinnering te roepen dat bij de vaststelling van de Gebiedsvisie “Het Groene Hart van Bolsward” op 8 juli 2021 de ambitie is uitgesproken om aandacht te besteden aan het verbinden van het fysieke domein met het sociale domein. Hier liggen naar het oordeel van het college namelijk kansen en kunnen naar verwachting ook kwalitatieve en financiële voordelen worden behaald. Immers beleidsdoelen van het sociaal domein kunnen in nauwe samenwerking van de Mienskip beter worden behaald als er een breed maatschappelijk draagvlak is. De werkgroep geeft aan dat dit draagvlak bij hen zeker aanwezig is.
Nr.
Speerpunt Hoofdtaakveld Cultuur
6.
Uitvoering museumbeleid Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Ondersteunen van kunst en cultuur en musea
0
0
-410
-370
Ondersteunen van de samenwerking van onze musea
-8
-8
-8
-8
Toelichting: We voeren het vastgestelde museumbeleid (maart 2022) uit. Op 30 mei heeft het college de concept subsidieregeling vastgesteld. We herijken de subsidieregeling voor musea, zodat deze goed aansluit bij het vastgestelde beleid. Momenteel ligt de conceptsubsidieregeling voor de musea ter inzage tot 1 september 2023 en voeren we gesprekken met de musea. De reacties worden na 1 september verwerkt. Daarna stellen wij de regeling definitief vast. 7.
Aansluiten bij Arcadia Specifiek toegekende bedragen via Programmabegroting 2023
Aansluiting Arcadia
2023
2024
2025
2026
-75
-75
-75
0
Toelichting: Arcadia keert iedere drie jaar terug met een cultureel programma. In 2025 wil Súdwest-Fryslân een actieve bijdrage gaan leveren aan Arcadia met een (grotere) culturele manifestatie, passend bij ons DNA en actuele thema’s die spelen. We gaan dit in samenwerking met Arcadia, die in de lead is, en onze lokale culturele instellingen en toerismesector verder concretiseren en uitwerken. Dit jaar worden de voorbereidingen opgestart. We hebben een gesprek gehad met Arcadia om het thema voor Súdwest te verkennen. Na de zomer vinden de vervolggesprekken plaats.
Pagina 6 van 49
8.
Toekomstbestendige exploitatie De Tiid Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Nu De Tiid operationeel is verschuift de aandacht naar de exploitatiefase. Het onderzoek naar de exploitatie van stichting HCW is in de afrondende fase. In januari 2023 hebben we de definitieve jaarrekening over 2021 ontvangen van de stichting. Daarnaast voeren we gesprekken met de stichting over zowel de huidige financiële situatie als over de begroting voor de komende jaren. Op basis van de gesprekken met de stichting staan de financiën op rood, vanwege het exploitatietekort van de Stichting. Het onderzoek is momenteel in een afrondende fase. Op 28 juni is er een informatieve raadscommissie over de exploitatie van de Stichting HCW. Op 20 juli behandelt de raad het voorstel. 9.
Ontwikkeling nieuw cultuurbeleid 2023-2026 Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Het proces om te komen tot een geactualiseerd cultuurbeleid is begin 2023 opgestart. Het proces bevat verschillende bouwstenen waaronder een enquête over cultuur in de gemeente onder inwoners. Deze enquête is ingevuld door ruim 450 respondenten. De resultaten worden momenteel verwerkt in een infographic. Daarnaast zijn verschillende diepte-interviews (intern en extern) gehouden en wordt er een themabijeenkomst voor het culturele veld georganiseerd (i.s.m. het Cultuurplein SWF) op 30 juni 2023. Op basis van de verzamelde informatie gaan we aan de slag met de actualisatie van het beleid. Op 20 september wordt een informerende bijeenkomst voor de raad georganiseerd met naast het cultuurbeleid ook het sportbeleid. De planning is om het cultuurbeleid eind 2023 op te leveren.
Nr.
Speerpunt Hoofdtaakveld Dichtbij meedoen
10.
Versterken sociale basis Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Subsidiëren van laagdrempelige activiteiten
-50
-50
-50
-50
Verhogen waardering mantelzorgers naar 100 euro
-45
-45
-45
-45
Voorfinancieren SPUK (Preventie)
-140
0
0
0
Investeren in preventie en vroegtijdige signalering
-25
-25
-25
-25
Toelichting: We streven naar een samenleving met een sterke sociale samenhang en laagdrempelige toegankelijke voorzieningen waar mensen op elkaar kunnen terugvallen en meedoen in de samenleving. Dit doen we door de sociale basis te versterken. Onder Sociale basis verstaan we activiteiten en voorzieningen waar mensen zonder indicatie aan deel kunnen nemen om elkaar te ontmoeten, te ontspannen, te ontplooien, maar ook ondersteuning kunnen krijgen. Het
Pagina 7 van 49
betreffen zowel activiteiten georganiseerd door verenigingen als door organisaties als Sociaal Collectief, bibliotheken, kerken etc. We werken op uiteenlopende manieren aan het versterken van de sociale basis voor jong en oud. We noemen een aantal. Door Sociaal Collectief worden diverse activiteiten georganiseerd om de verbinding in de wijk of dorp te versterken. Binnen Welzijn op Recept werken we samen met huisartsen, wijkverpleegkundigen en Sociaal Collectief aan de juiste zorg en ondersteuning voor mensen met psychosociale klachten. De Welzijnscoach van SoCo ondersteunt mensen o.b.v. het concept van positieve gezondheid, zodat inwoners hun welbevinden vergroten. De huisartsen zijn hier enthousiast over. Met Cool Súdwest zetten we in op zinvolle vrije tijdsbesteding en talentontwikkeling. Het aanbod is voor iedere jongere gemakkelijk beschikbaar en is zoveel mogelijk georganiseerd in een sociaal veilige en eigen omgeving. In juni is het Odensehuis in Sneek geopend, een laagdrempelige voorziening voor mensen met geheugenproblemen/beginnende dementie. Over hoe we deze sociale basis kunnen versterken zijn in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) afspraken gemaakt tussen gemeenten en GGD’en zorgverzekeraars en het ministerie. We hebben een aanvraag ingediend bij het Rijk voor de brede SPUK-gelden (=Specifieke Uitkering).
Voor een sterke sociale basis zijn vrijwilligers en mantelzorgers belangrijk. We hebben de mantelzorgwaardering verhoogd naar € 100,--. 11.
Uitvoeren beleid toekomstbestendige ontmoetingsruimten Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Nieuwbouw Klameare Subsidiëren groot onderhoud en verduurzaming Ondersteunen ontmoetingsplaatsen aandachtswijken en -dorpen
2023
2024
2025
2026
-60
-60
-198
-198
0
-75
-150
-225
-40
-40
-40
-40
Toelichting: Onze ontmoetingsruimten zijn een belangrijke plek waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en waar laagdrempelige- en preventie activiteiten plaatsvinden. We zijn op diverse onderdelen aan de slag met het investeren in de ontmoetingsruimten. Zo werken we aan toekomstbestendige ontmoetingsruimten door een inhaalslag op groot onderhoud en verduurzaming. Hiervoor wordt op dit moment gewerkt aan een nieuwe subsidieregeling. We zetten in op meervoudig gebruik van de ontmoetingsruimten en ondersteunen de vrijwillige besturen bij exploitatie en verduurzaming van het gebouw. Daarbij hebben we extra aandacht voor besturen in aandachtswijken. Op dit moment inventariseren we zoveel mogelijk de behoefte aan evt. ondersteuning bij besturen van dorpshuizen, MFC’s of wijkgebouwen. Dit kan variëren tot het vinden van vrijwilligers, het maken van een plan voor b.v. verduurzaming tot aan het duurzaam inzetten van activiteiten en het realiseren van meer verbinding in de dorpen /wijken. Ondersteuning vindt b.v. plaats via Doarpswurk. Ook vindt er regelmatig afstemming plaats met de dorpen- en wijkencoördinatoren over wat er speelt en leeft. Initiatieven vanuit de dorpen/wijken worden zo goed mogelijk ondersteund. We zijn bezig om de subsidieregeling voor onderhoud en verduurzaming aan te passen o.a. door twee alternatieven te verkennen en verder uit te werken.
Daar zou idealiter een projectleider met specifieke kennis van verduurzaming gebouwen het voortouw in moeten nemen. Die is nog niet gevonden. Hierdoor dreigt er een vertraging. In december 2022 heeft uw raad ingestemd met de realisatie van een nieuwe de Klameare op een andere locatie. Wij hebben een exploitatiesubsidie toegekend voor 2023 en 2024, gedurende de transitieperiode tot aan realisatie van het nieuwe MFC, zodat de exploitatie van de huidige locatie financieel haalbaar is en activiteiten door kunnen blijven gaan.
Pagina 8 van 49
Nr.
Speerpunt Hoofdtaakveld Gebiedsgericht werken
12.
Gebiedsteams dichtbij Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: De gebiedsteammedewerkers gaan na een melding altijd voor een eerste gesprek op huisbezoek bij de inwoner en indien nodig ook daarna nog. Dit is de basis van waaruit zij handelen. Daarnaast zijn de schoolmaatschappelijk werkers uit de gebiedsteams aangesloten bij de scholen. Verder maken de gebiedsteams onderdeel uit van het wijkgericht werken waarin huisarts, wijkverpleging, gebiedsteam en de welzijnsmedewerkers samenwerken aan de juiste zorg op de juiste plek voor onze inwoners. Ook worden er, net als voor de coronaperiode, door de gebiedsteams weer inloopspreekuren ingericht in de verschillende kernen. In juni 2023 is hiermee gestart in een huisartsenpraktijk in Workum. In september volgen Makkum en Koudum. We gaan eerst ervaring opdoen in de 3 genoemde plaatsen, zodat er een goed fundament ligt om het initiatief verder uit te rollen. Naast dat de gebiedsteams fysiek dichtbij zijn, zijn ze ook dichtbij doordat ze op werkdagen telefonisch bereikbaar van 9.00-17.00 uur en via de website van de gemeente. 13.
Adequaat omgaan met ondersteuningsvragen inwoners Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: De hoofdaanbieders hebben het afgelopen jaar vaak een kortlopende indicatie (6-12 maanden) voor Wmo-begeleiding afgegeven. Dit betekent dat de gebiedsteammedewerkers dit jaar opnieuw moeten beoordelen of de ingezette ondersteuning nog moet worden voortgezet. Nu de vorig jaar extra ingezette capaciteit is afgebouwd, merken we dat de werkvoorraden van de gebiedsteams oplopen. We werken aan een oplossing. Ondertussen houden we aandacht voor de kwetsbare inwoner in goede samenwerking met de hoofdaanbieders. De Centrale Toegang speelt een belangrijke rol in de prioritering van de werkvoorraad. Door het herindiceren en de steeds complexere casussen houden de gebiedsteammedewerkers weinig tijd over om zelf de lichte ondersteuning te bieden. Hier willen we verandering in aanbrengen. De Centrale Toegang onderzoekt bij een ondersteuningsvraag van de inwoner direct al of de ondersteuning in de omgeving van de inwoner kan plaatsvinden. Er wordt gestreefd naar oplossingen die laagdrempelig en dichtbij zijn. Zodat de inwoner als dat mogelijk is deel kan nemen aan alledaagse activiteiten in de samenleving Er wordt gewerkt aan de verbetering van de sociale kaart waar per gebied activiteiten en ondersteuning in vermeld staan, waar zonder indicatie aan deelgenomen kan worden. In de praktijk blijkt daar enorme behoefte aan bij de professionals.
We zetten in op drie onderdelen: sociale kaart voor professionals waar vooral de activiteiten van de maatschappelijke organisaties staan vermeld, een sociale kaart voor de inwoner waar hij alle activiteiten in zijn omgeving kan vinden, zowel op het gebied van welzijn, sport als cultuur. Per gebied een whats-appgroep waarin eenmalige activiteiten (muziekoptredens, gezamenlijk eten etc.) verspreid kunnen worden.
Pagina 9 van 49
Ook zetten we in op training positieve gezondheid voor alle gebiedsteammedewerkers. Als er meer ondersteuning nodig is worden daar vanzelfsprekend de zorgaanbieders bij betrokken. 14.
Ontwikkelen gebiedsgericht aanpak Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: We gaan onderzoeken hoe we de kwetsbare groepen beter kunnen ondersteunen bij het versterken van de basisvoorwaarden voor een gezond en vitaal leven. We kijken wat de meest voorkomende problemen zijn in een gebied en ontwikkelen hiervoor een gebiedsgerichte aanpak op kleine schaal. Voor de start van deze lokale aanpak is een data-analyse uitgevoerd om te onderzoeken in welke 4 wijken/ buurten deze aanpak het beste plaats kan vinden. Deze data zal met de samenwerkingspartners, waar onder gebiedsteam, Soco en GGD besproken worden om hier meer ‘kleur aan te geven’ en zo een goede keuze voor de gebieden van de aanpak te maken. Er is een projectleider geworven bij Sociaal Collectief die de lokale wijkaanpakken gaat aanjagen, deze start mei/ juni 2023. 15.
Intensiveren aanpak Zorg en Veiligheid Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: We intensiveren de aanpak en de samenwerking tussen partners als het gaat om casuïstiek op het snijvlak van het sociaal domein en zorg en veiligheid. Dit doen we door het organiseren van een structureel overleg voor complexe casuïstiek. De aanpak Zorg & Veiligheid wordt in de maanden mei en juni onder de aandacht gebracht bij externe partners en collega’s om de werkwijze te borgen in de organisatie. Er is een vaste kern collega’s gevormd die deel uitmaakt van het overleg. Omdat het overleg een vaste structuur krijgt is het van belang dat de privacy gewaarborgd is. Daarom sluiten we een convenant met alle deelnemende partijen. Dit convenant zit in de afrondende fase.
Nr.
Speerpunt Hoofdtaakveld Lichte en Specialistische ondersteuning
16.
Ontwikkelen collectieve onderwijs-zorg-arrangementen Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Investeren in preventie en vroegtijdige signalering
2023
2024
2025
2026
-100
0
0
0
Toelichting: Sommige kinderen en/of jongeren hebben naast ondersteuning in het onderwijs ook jeugdhulp en/of zorg nodig om naar school te kunnen gaan en dan ook het liefst op school. De kinderen en/of jongeren krijgen in een kleine groep een gecombineerde aanpak van onderwijs en jeugdhulp. Op deze manier willen we voorkomen dat kinderen de school verlaten, een langere tijd nauwelijks of geen onderwijs krijgen en/of in meer intensieve zorgtrajecten terecht komen. In het eerste kwartaal is de pilot met de inzet van jeugdhulp op school op SBO WetterWille van start gegaan. In het tweede kwartaal is ook de tweede pilot van start gegaan. Dit betreft de Pagina 10 van 49
cofinanciering van een onderwijszorgklas van Samenwerkingsverband VO Fultura, Renn4 en gemeente Súdwest-Fryslân. De klas is voor jongeren die ernstig vastlopen binnen de school van herkomst en er geen alternatief passend onderwijsaanbod is of wanneer een leerling thuiszit en de stap terug naar een schoolse setting moet maken. Beiden betreffen een unieke en belangrijke samenwerking tussen passend onderwijs en jeugdhulp en welke gezien kunnen worden als voorbeeld voor gemeenten in de regio en de provincie. 17.
Ontwikkelen en organiseren lichte ondersteuning Jeugd Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Investeren in praktijkondersteuners GGZ Jeugd
2023
2024
2025
2026
-25
-50
-25
0
Toelichting: Op 1 januari 2024 treedt de nieuwe inkoop Jeugd van de Friese gemeenten (via Sociaal Domein Fryslân) in werking voor de specialistische ondersteuning. Vanaf dat moment is de gemeente verantwoordelijk om lichte ondersteuning en complementaire ondersteuning, zoals creatieve therapie en rouwverwerking, zelf te organiseren. We zijn aan het onderzoeken hoe we dit willen organiseren, onder andere door te kijken wat onze gebiedsteammedewerkers zelf kunnen bieden. We hebben een uitvraag gedaan bij de gebiedsteammedewerkers welke hulpverleningsmethodieken ze zelf beheersen. Als in 2024 lichte of complementaire ondersteuning van een zorgaanbieder moet worden ingezet zullen we dit in eerste instantie op cliëntniveau inkopen bij de betreffende zorgaanbieder, met een lokale maatwerkovereenkomst. We kunnen nu nog geen lokale inkoop starten voor lichte en complementaire ondersteuning omdat we vanuit onze cliëntsystemen geen compleet beeld kunnen krijgen van het aantal lichte hulpvragen dat volgend jaar onder de verantwoordelijkheid van de gemeente valt. Daarvoor zouden alle dossiers handmatig moeten worden bekeken en beoordeeld. We onderzoeken of het mogelijk is en wat er nodig is om deze gegevens eenvoudiger uit de systemen te halen.
In 2024 monitoren we het aantal en de aard van de hulpvragen dat in aanmerking komt voor lichte en complementaire ondersteuning, zodat we de eigen inkoop en inzet van de gebiedsteams passend bij de vraag kunnen organiseren. We blijven investeren in de inzet van de POH GGZ Jeugd, omdat zij lichte ondersteuning bieden en er daardoor minder doorverwijzingen plaatsvinden. Het streven is een dekking van 100% (bij elke huisartsenpraktijk een POH GGZ Jeugd). De situatie op de arbeidsmarkt maakt het lastig 100% dekking te bereiken. 18.
Maatwerk ondersteuning inwoner Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: We willen de behoefte van de inwoner aan ondersteuning centraal stellen, dat vraagt om individueel maatwerk. De zorgaanbieder zorgt er steeds meer voor dat in samenwerking met andere organisaties activiteiten aansluiten bij de inwoner en zijn omgeving. Dit om het netwerk van de inwoner te versterken. De hoofdaanbieders hebben het initiatief genomen voor het oprichten van een Odensehuis in Sneek (in Bolsward bestaat al een Odensehuis) de opening vindt in juni plaats. Dit doen zij in samenwerking met andere partners. Inmiddels maakt 35% van de inwoners die zorg ontvangen ook gebruik van het voorliggend veld. Afgelopen periode heeft er ook een verkennend gesprek plaatsgevonden tussen verschillende organisaties om te kijken hoe we de inwoner met een sociaal-psychische kwetsbaarheid beter in gezamenlijkheid kunnen ondersteunen. De gemeente faciliteert dergelijke bijeenkomsten en stuurt op samenwerking.
Pagina 11 van 49
19.
Verhogen bereik minimaregelingen Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Communiceren minimaregelingen
-50
0
0
0
Verhogen gebruik regelingen van 40 naar 80%
-425
-500
-500
-500
Opstartkosten Súdwest Tichtby
-350
0
0
0
Toelichting: Vanuit het nieuwe armoede en schuldenbeleid werken we aan het verhogen van het bereik van de bestaande minimaregelingen en het vereenvoudigen van de aanvragen. Het project Sudwest Tichtby wordt verlengd tot het einde van het jaar, hiermee blijven we inzetten op nauw(er) contact met de inwoner om zo het bereik van de minimaregelingen te verhogen. Daarnaast zijn we bezig om de communicatie van de minimaregelingen te verbeteren door o.a. de website aan te passen zodat regelingen makkelijker te vinden zijn voor inwoners en daarnaast hebben laaggeletterden de mogelijkheid om informatie te beluisteren. 20.
Gecombineerde aanpak van armoedebestrijding en energietransitie Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Verhogen energietoeslag tot 140% sociaal minimum
-1.200
0
0
0
Stipe Tichtby
-1.000
0
0
0
Toelichting: We pakken de armoedebestrijding en energietransitie gezamenlijk op middels een langjarig integraal traject, we ontwikkelen hiervoor een plan van aanpak energiearmoede. Onderdeel hiervan is de besteding van de Specifieke Uitkering Energiearmoede. Zie ook speerpunt 18 van programma ruimte. Het fonds Stipe Tichtby zal op twee manieren ingezet worden. Enerzijds als een noodfonds voor individuele inwoners die het financieel zwaar hebben. Anderzijds kunnen maatschappelijke initiatieven een subsidie aanvragen voor het organiseren van activiteiten die de koopkracht van inwoners versterken. Op dit moment zijn we in de voorbereidende fase. We zijn aan de slag met de definiëring van de randvoorwaarden en juridische aspecten voor het noodfonds en de subsidieregeling. We stellen direct na de zomer beide regelingen vast en informeren u daar over. Door de gedegen voorbereidingen zullen de regelingen pas halverwege 2023 van kracht zijn. Vandaar dat we een afwijking melden in de planning. 21.
Doorontwikkeling participatie en Werkleerbedrijf Fryslân-West Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Motie wachtlijst beschut werk
2023
2024
2025
2026
PM
PM
PM
PM
Toelichting: Voor inwoners die zijn aangewezen op een beschutte werkomgeving wordt samengewerkt met SW-bedrijf Empatec. De aanbevelingen uit de raadsenquête uit 2021 en de verdere samenwerking met Empatec is verwoord in de Brede Verkenning die op 9 maart 2023 door de gemeenteraad is vastgesteld. Dat geldt ook voor de Businesscase, waarin de doorontwikkeling naar het Werkleerbedrijf is verwoord. Op dit moment wordt gewerkt aan de tweede fase van de aanpassingen van de GR (Gemeenschappelijke Regeling). Op 1 maart heeft hiervoor een gezamenlijke informatiebijeenkomst plaatsgehad. De gemeenteraden zijn gevraagd om een zienswijze uit te brengen op de aangepaste GR.
Pagina 12 van 49
Verder is in het eerste halfjaar gewerkt aan het Implementatieplan voor de Businesscase. De Adviesraden van de vier gemeenten hebben inmiddels zienswijzen uitgebracht. Er is een extern onderzoek uitgevoerd in opdracht van de gemeenten uit de GR naar de oorzaken van de wachtlijsten beschut werk. Daarnaast is een interne kosten- en batenanalyse uitgevoerd. Dit heeft geleid tot een aanpak beschut werk, met daarin een voorstel hoe de huidige wachtlijst op te lossen en het ontstaan van een nieuwe wachtlijst (beter) te beheersen. Vanaf Q3 wordt gestart met het plaatsen van inwoners vanaf de wachtlijst naar een beschutte werkplek boven de taakstelling. In de 2e helft van 2023 zullen naar verwachting maximaal 15 personen boven de taakstelling worden geplaatst, waarvan 4 Wajongers. In 2024 verwachten we plaatsing van nog eens 15 extra inwoners. De voortgang en (financiële) gevolgen worden gerapporteerd vanaf Q4 2023.
Overige zaken (going concern) Jeugd We constateren een financiële afwijking met betrekking tot de prognose over de totale kosten Jeugd. De totale kosten tot en met 31 mei hebben we vergeleken met dezelfde periode in het jaar ervoor. Als we hiervan een prognose maken, verwachten we een verschil van € 1.000.000 ten opzichte van de begroting te krijgen. De budgetten jeugd zijn ingedeeld volgens de financieringssystematiek van het Sociaal Domein Fryslân (SDF). Hierin onderscheiden we specialistisch en hoog specialistisch (complexe en hoge zorgzwaarte). Bij specialistisch wordt gewerkt met ondersteuningsprofielen en is onderscheid gemaakt tussen herstel, duurzaam en verblijf. Als er duidelijke ontwikkeldoelen zijn en herstel mogelijk is, dan wordt een herstelprofiel toegekend. Verblijf wordt toegekend als residentiële zorg nodig is, dit kan op een zorgboerderij of in een instelling. Als de hulp niet binnen de profielen past of een zorgaanbieder heeft geen contract met SDF, kan er een maatwerkcontract met de zorgaanbieder worden afgesproken. Binnen de budgetten Jeugd kunnen we diverse verschillen verklaren: • Bij Jeugd Herstel- specialistisch zien we een behoorlijke toename van cliënten. Daarbij zien we een stijging in de kosten per cliënt. Dit komt door meer vragen met complexe casuïstiek.
Dat betekent dat de zorg aan de jeugdige meer tijd en investering vraagt van de aanbieders, dus hogere kosten. Ook de indexering speelt hierin mee. • Bij Jeugd Verblijf- Specialistisch zien we ook een toename van cliënten, hier is niet direct een reden voor te geven. We vermoeden ook hierin een toename van de complexiteit van de zaken. Dit zoeken we uit. • De verhoging van de maatwerkcontracten is tevens een gevolg van de toename van de complexiteit van de zaken. Veel aanbieders kunnen hun zorg niet bieden binnen de afgesproken profielen; de kosten zijn hoger dan het profiel- intensiteit biedt. Waardoor we over moeten gaan naar maatwerkcontracten. • De kosten van Gecertificeerde Instellingen (GI) stijgen. GI’s leveren zorg op het gebied van jeugdbescherming en jeugdreclassering. De voorschotten voor dit jaar zijn € 508.000 hoger dan het begrote bedrag van ruim € 2 miljoen. De GI’s leveren op basis van de verwachte te leveren zorg een prognose aan. De gemeenten nemen die prognose over. Het blijkt dat het aantal Onder toezichtstellingen voor de gemeente Súdwest-Fryslân behoorlijk gestegen zijn. Daarnaast is er een lichte verhoging van de subsidie aangevraagd in verband met indexatie en de verlaging van de caseloadnorm bij de GI’s. Omdat het aantal ondertoezichtstellingen gestegen is, was het voorschot wat wij voor 2022 hebben gedaan niet voldoende.
Het tekort is verrekend in de ophoging van het voorschot nu. We kunnen dus constateren dat er binnen de jeugd casuïstiek een behoorlijke toename is in het aantal jeugdigen in zorg en tevens een toename in complexiteit; dit zorgt voor een toename van de kosten. Dit sluit aan bij landelijke ontwikkelingen. We monitoren de ontwikkelingen en kosten. In de volgende bestuursrapportage volgt een eventuele begrotingswijziging.
Pagina 13 van 49
3 Programma 2: Ruimte Speerpunten uit de Programmabegroting Nr.
Speerpunt Hoofdtaakveld Wonen
1.
Taskforce Wonen Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Aanbieden ruimte aan creatieve woonvormen
2023
2024
2025
2026
-130
0
0
0
Toelichting: De opdracht van de taskforce voorziet in creatieve woonvormen: boerenerven, wonen op het water en wonen op particulier erf. De taskforce is inmiddels (met beperkte capaciteit) gestart en gaat concrete voorstellen doen om meer mogelijkheden te creëren hiervoor. Onderdelen worden gefaseerd opgepakt. Opdracht loopt over de jaren 2023 en 2024. Vanwege de beperkte capaciteit is het onzeker of het lukt op alle onderdelen adviezen uit te brengen. 2.
Haalbaarheidsonderzoek tijdelijke woonconcepten Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Over het onderwerp “tijdelijk woonconcept” kan binnenkort meer informatie worden gegeven. 3.
Aanpak kleine kernen Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Onderzoeken t.b.v. realiseren van minimaal 1000 woningen (Kernenaanpak)
2023
2024
2025
2026
-120
0
0
0
Toelichting: Binnen dit proces wordt samen met een kern naar geschikte woningbouwlocaties gezocht. Traject in Blauwhuis is begin 2023 afgerond Traject in Oudega is recent afgerond Traject Hindeloopen is nog gaande Er loopt een evaluatie naar de kernenaanpak, daarin wordt ook een advies gegeven over het vervolg. Tweede helft van 2023 kan een aantal nieuwe kernen worden opgepakt. 4.
Doelgroepenverordening Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Opstellen van een doelgroepenverordening
2023
2024
2025
2026
-20
0
0
0
Toelichting: De doelgroepenverordening wordt eind Q2 ter besluitvorming aan college voorgelegd. Na ter inzage legging volgt besluitvorming door raad.
Pagina 14 van 49
5.
Locatieonderzoek strategische grondaankopen Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Onderzoeken t.b.v. realiseren van minimaal 1000 woningen (Grondaankopen)
2023
2024
2025
2026
-20
0
0
0
Toelichting: Er zijn diverse concrete voorstellen in voorbereiding. In de loop van 2023 worden deze ter besluitvorming voorgelegd. 6.
Planologische sturing op woonopgave Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Realiseren van minimaal 1000 woningen
-80
-80
-40
-40
Onderzoeken t.b.v. realiseren van minimaal 1000 woningen (Woononderzoek)
-20
0
0
0
Toelichting: Zie recente factsheet woningbouw. Er zijn diverse woningbouwplannen in voorbereiding die ter besluitvorming worden voorgelegd. 7.
Prestatieafspraken woon-zorg partijen Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Bevorderen verhuizen naar levensloopbestendige woningen
-15
-15
-15
-15
Opstellen omgevingsprogramma 'Wonen en Zorg'
-20
0
0
0
Toelichting: Bevorderen van doorstroom valt ook onder speerpunt 6. Er worden in 2023 (prestatie)afspraken met woon-zorg partijen gemaakt. Het omgevingsprogramma wonen en zorg is gereed.
Nr.
Speerpunt Hoofdtaakveld Werken
8.
We stellen een economisch actieplan op Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Versterken parelsectoren en arbeidsmarkt
2023
2024
2025
2026
-260
-255
-255
-275
Toelichting: Er zijn geen afwijkingen te melden. Het Actieplan Ondernemen met Impact is vastgesteld door het college en gepresenteerd aan externe de stakeholders met wie het is opgesteld. In juli vindt nog een presentatie plaats voor alle ondernemers in SWF. Met de Ondernemersfederatie zijn werkgroepen georganiseerd om dit verder uit te voeren.
Pagina 15 van 49
9.
We werken plannen bedrijventerreinen Bolsward en Makkum uit Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Er is bij Bolsward een ruimtelijke verkenning gedaan waarin diverse opgaven, zoals een bedrijventerrein, een energiepark en recreatieroutes zijn opgenomen. De volgende stappen zijn het inventariseren van eigendommen van benodigde percelen en de eventuele verwerving hiervan. We komen dit jaar met voorstellen voor verwerving en de financiering hiervan (via een grondexploitatie). 10.
We stellen een visie gastvrijheidseconomie op Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Ondersteunen gastvrijheidseconomie
2023
2024
2025
2026
-170
-120
-120
-120
Toelichting: Een vitale gastvrijheidseconomie heeft in het coalitieakkoord prioriteit gekregen als één van de parelsectoren die versterkt dient te worden. Om deze ambitie te realiseren is een nieuwe lange termijn visie met uitvoeringsagenda nodig (huidige visie stamt uit 2013). Het position paper (Startdocument Gastvrijheidseconomie Súdwest-Fryslân 2030) is in januari 2023 opgesteld en beschrijft de urgentie van een nieuwe langere termijn visie, biedt inzicht in de kansen en opgaven en de daaruit voortkomende ontwikkellijnen voor onze gastvrijheidseconomie. Het document is vastgesteld door het college en via Actieve Informatie naar de raad gegaan. Daarmee is het traject om te komen tot een nieuwe visie en uitvoeringsprogramma op de gastvrijheidseconomie opgestart. Bureau Ginder ondersteunt ons in dit traject. De verwachting is dat de visie in Q1 2024 vastgesteld wordt. In april-juni 2023 is de begeleidingsgroep inzake visietraject gestart (met vertegenwoordiging alle deel sectoren gastvrijheidseconomie), is de raad geïnformeerd (middels animatievideo en opiniërende bijeenkomst), is een online inwoners enquête uitgezet en zijn de focusgroepsgesprekken gestart. Een bewonersavond volgt in najaar 2023. In het najaar van 2023 voeren we een impactanalyse gastvrijheidseconomie SWF uit.
Doel: in beeld brengen op welke manier de gastvrijheidssector in de gemeente Súdwest-Fryslân bijdraagt aan de onderdelen People, Planet, Profit. Deze impactanalyse wordt geïntegreerd in het proces en eindresultaat van de visie gastvrijheidseconomie. Concreet houdt dit in dat de inhoud van de factsheets kan worden benut voor het maken van keuzes in fase 4 ‘convergeren’, bij de begeleidingsgroep bijeenkomst in september 2023. 11.
Voorstel Ondernemersfonds Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Het ondernemersfonds is een fonds van en voor ondernemers. De afgelopen jaren heeft het fonds subsidie ontvangen van de gemeente. De fondsperiode op basis van overeenkomst met gemeente loopt dit jaar af. Er ligt een aanvraag voor een nieuwe fondsperiode. Het fonds wil ook de komende periode graag door. Het college komt met een voorstel aan de raad in november 2023. In juli vindt een bijeenkomst met de raad plaats.
Pagina 16 van 49
Nr.
Speerpunt Hoofdtaakveld Mobiliteit
12.
Opstellen mobiliteitsvisie Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Stimuleren meer op de fiets, wandelend of met OV
2023
2024
2025
2026
-50
0
0
0
Toelichting: De mobiliteitsvisie geeft in hoofdlijnen weer waar onze gemeente heen wil op het gebied van mobiliteit. De mobiliteitsvisie is in de onderzoeksfase met een extern bureau. 13.
Terugdringen gemotoriseerd verkeer Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Stadscentra Sneek en Bolsward autoluw maken
-25
-26
-53
-80
Stadscentra Sneek en Bolsward autoluw maken
-1.000
0
0
0
Toelichting: Het terugdringen van gemotoriseerd verkeer betekent uiteindelijk meer ruimte voor actieve mobiliteit en vergroening. Het richt zich nu vooral op de stadscentra van Sneek en Bolsward. Proef autoluwe binnenstad Sneek (incl. bewegwijzering) is in voorbereiding. Transferpunt Bolsward is in onderzoeksfase. 14.
We gaan ons inzetten dat inwoners zich veilig voelen in het verkeer Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Oppakken onveilige verkeerssituaties
0
-91
-252
-373
Campagne verkeersgedrag (toolbox)
-100
0
0
0
0
-88
-175
-250
Amendement Verkeerskundige knelpunten
Toelichting: Om de verkeersveiligheid te vergroten pakken we enerzijds concrete verkeerssituaties aan en anderzijds zetten we in om het verkeersgedrag te verbeteren. Aanpak onveilige situaties: de raad heeft besloten om de jaarlijkse investering vrij te maken op basis van het Strategische Plan Verkeersveiligheid. Het plan Oppenhuizerweg is besproken met de omgeving. De definitieve oplossing voor de N7 is in de onderzoeksfase en de Toolbox is in de verkenningsfase.
Pagina 17 van 49
15.
Op de fiets door Súdwest Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
0
-81
-209
-290
Stimuleren meer op de fiets, wandelend of met OV
-100
0
0
0
Onderzoeken voorrang fietsers op rotondes
-50
0
0
0
Realiseren fietspaden
Toelichting: Om het fietsgebruik te stimuleren gaan we de fietsinfrastructuur verbeteren, zoeken we naar stimuleringsacties en kijken we of het verstandig is om voorrangsregels te veranderen. Ook het openbaar vervoer en de voetganger krijgen aandacht. Raadsvoorstel om de middelen voor de fietspaden te activeren volgt. Onderzoek voorrang fietsers op rotondes zit in de verkenningsfase.
Nr.
Speerpunt Hoofdtaakveld Leefomgeving
16.
Warmtetransitie Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: We zetten in op het aardgasvrij maken en het realiseren van alternatieve warmtebronnen in Heeg, Het Eiland in Sneek, Bolsward. We onderzoeken hoe we nieuwe initiatieven in het kader van alternatieve energiebronnen, die van onderop komen, in zelfstandige rol kunnen faciliteren. Het Eiland Sneek In het vierde kwartaal van 2022 zijn we gestart met de aanbesteding voor de realisatie en exploitatie van een warmtenet op basis van aquathermie voor het Eiland in Sneek. Dat doen we via een concurrentiegerichte dialoog. Van januari 2023 tot en met april 2023 zijn intensieve gesprekken gevoerd met de markt met als doel enerzijds het contractdossier van de aanbestedende dienst volledig te maken en scherper neer te zetten; anderzijds om de markt kennis te laten maken met het project zodat zij een goede inschrijving kunnen doen. De inschrijvingen krijgen we begin september binnen. In mei 2023 heeft een deel van de gemeenteraad en de commissie DSO de Buurtvalk (wijkgebouw van het Eiland) bezocht voor een presentatie over een aardgasvrij Eiland. Warm Heeg Warm Heeg is in mei 2023 gestart met de wervingscampagne. Hierbij zijn huis aan huis brochures aan de bewoners c.q. eigenaren van de woningen in Heeg overhandigd. De campagne loopt tot 1 juli 2023. Dan wordt meer duidelijk of er voldoende inwoners van Heeg mee willen doen aan een duurzaam warmtenet voor het dorp.
Een spannende periode voor het team van Warm Heeg en de gemeente en iedereen die Warm Heeg volgt. In 2020 heeft de gemeente subsidie verleent aan de energiecoöperatie, met als voorwaarde dat wanneer de PAW subsidie ontvangen is, de verleende subsidie a 15.000 euro weer retour naar de gemeente gaat. Dit is inmiddels geregeld.
Pagina 18 van 49
Workum In Workum werken we dit jaar aan een plan samen met onze inwoners. In Workum zijn bewonersbijeenkomsten georganiseerd door Plaatselijk Belang waarbij de EnergieMixMethode van de Energiewerkplaats is uitgevoerd. Daarnaast voeren we met het bestuur van de Rolpeal, Plaatselijk Belang en de Energiewerkplaats gesprekken over het vervolg van: 1. De warmtevisie voor Workum met de EnergieMixMethode als basis, 2. De ontwikkeling van een restwarmte bronnet voor de Rolpeal en andere gebouwen, 3. De oprichting van een energiecoöperatie voor Workum. Bolsward Bolsward vliegen we aan vanuit 1 energiesysteem: “energiestad Bolsward”. Hieronder vallen: aardwarmte, restwarmte en waterstof. Voor het restwarmte project wordt voor het eind van 2023 toegewerkt naar een aanbesteding. Er wordt een onderzoek uitgevoerd met betrekking tot de potentie van aardwarmte en voor het onderdeel waterstof doen we voor het eind van 2023 onderzoek naar een consortium. 17.
Duurzame opwek van elektriciteit Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Binnen de RES Regio Fryslân werken wij samen met andere overheden aan een solide en duurzaam energiesysteem voor heel Fryslân, met daar binnen oog voor onze eigen autonomie. De afgelopen periode is de zogenaamde Friese Energietafel (FET) ingericht. De RES gaat daarmee niet alleen meer over elektriciteit, maar ook over warmte. Om de onderlinge samenwerking te bekrachtigen hebben de overheden een samenwerkingsovereenkomst ondertekend. Hiermee is de organisatie rond de FET steviger en professioneler neergezet. Doel is om daar waar mogelijk samen op te trekken met ruimte voor de eigen autonomie. De samenwerking richt zich op; opwek duurzame elektriciteit, warmtetransitie & energiebesparing, energie-infrastructuur en mienskipsenergie. 18.
Energiebesparing individuele woningen Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Het streven is de Aanpak van Schil 3 eind 2023 aan de raad voor te leggen. Een ontzorgings- en communicatieaanpak voor laagdrempeliger contact met onze inwoners is hier onderdeel van. Een ander belangrijk element wordt het isolatieprogramma, met subsidies voor bewoners van een koopwoning met slecht energielabel. Dit wordt mogelijk gemaakt vanuit het Nationale Isolatie Programma (NIP). Update Schil 2 Kimswerd: heeft zich gemeld als dorp wat graag aardgasvrij wil worden. Zij zijn nu bezig om de energie mix methode gefinancierd te krijgen. Sperkhem: is bezig met een uitvraag voor een haalbaarheidsstudie of aquathermie een mogelijke oplossing is voor Sperkhem/Nieuw Tuindorp. Lollum, Waaksens, Kubaard: Hier wordt een onderzoek naar potentie groengas opgestart. Reahus: Het vraagstuk windmolen is op de intaketafel geweest. Dit vraagt om een besluit van het college.
Pagina 19 van 49
Update Schil 3 – energiebesparende maatregelen individuen. De Slimme Isolatiegids Ruim 24.500 inwoners (met een eigen woning tot en met een bouwjaar tot 2006) hebben begin mei 2023 "De Slimme Isolatiegids" ontvangen. Deze praktische en duurzaam geproduceerde gids helpt om te begrijpen wat de eerste stap is naar aardgasvrij wonen (=isoleren). En hoe/waar ze dit kunnen toepassen in hun eigen woning. Isolatieactie – vanaf 15 mei tot en met 30 juni 2023 Samen met het Duurzaam Bouwloket en regionale isolatiebedrijven organiseren wij een inkoopactie voor de volgende isolatiemaatregelen: • Schuin dak isolatie binnenzijde • Spouwmuurisolatie • Vloer-en bodemisolatie Energiecoach We zoeken actief de doelgroep op o.a. door te coachen op de werkvloer (pilot met verschillende bedrijven waar veelal laaggeschoold werk wordt uitgevoerd). In Q3 en Q4 hopen we nog meer inwoners te bereiken die hulp kunnen gebruiken bij het verlagen van de energierekening. Daarnaast sluit de energiecoach aan bij SWF Tichtby. Vrijwillige energiecoaches Er zijn op dit moment een twintigtal vrijwillige energiecoaches actief. Zij organiseren naast het voeren van coachinggesprekken ook energie bespaaravonden, presentaties en een inloopspreekuur bij dorpshuizen. Fixteams Er gaat in Wommels de komende maanden een fixteam actie plaatsvinden.
Hierbij gaan energiecoaches 150 woningen voorzien van energiebesparende maatregelen. Junior Energiecoach Op 10-10-2023 start het vijfweekse educatieve programma Junior Energiecoach. Er hebben zich al meer dan 400 leerlingen van de gemeente SWF ingeschreven om deel te nemen aan het programma. 19.
Warmtebedrijf: Gemeentelijk Energiebedrijf Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Amendement onderzoek energiebedrijf
2023
2024
2025
2026
-50
0
0
0
Toelichting: In het vierde kwartaal van 2022 hebben we verschillende warmtebedrijven in Nederland bezocht om te kijken tegen welke uitdagingen zij aanlopen en hoe zij dit opgelost hebben. Daarbij hebben we ons verdiept in verschillende organisatiemodellen. In het eerste kwartaal 2023 hebben we samen met de provincie, De Fryske Marren en Leeuwarden een vertaling gemaakt van de opgedane kennis naar mogelijke organisatiemodellen die een oplossing kunnen bieden voor de uitdagingen waar we in Súdwest-Fryslân voor staan. Aandachtspunten hierbij zijn onder andere de rolneming van inwoners, de rol voor de gemeente, mogelijkheden voor financiering, schaalvoordelen en bronnenstrategie en verschillende governance structuren. In het begin van het tweede kwartaal hebben we de bevindingen en een daaruit volgende voorzichtige schets van een mogelijk organisatiemodel voor Súdwest-Fryslân gedeeld met de commissie DSO en met de energiecoöperaties. Dit model diende vooral om een eerste blik te schetsen en om te zien waar verdiepend onderzoek nodig is. We zijn nu bezig met een verdiepend onderzoek naar de financiële haalbaarheid van deze eerste schets, en de mogelijke juridische organisatievormen. In Denemarken heeft men veel ervaring met het realiseren van warmtenetten. Tijdens een reis naar Denemarken willen we een stuk verdieping ophalen over Pagina 20 van 49
samenwerking met de Mienskip en informatie ophalen over technische en financiële mogelijkheden die zij kennen en wellicht voor ons ook mogelijk kunnen worden. 20.
Koplopers/experimenten Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Faciliteren landbouwsector naar toekomstbestendig ondernemen
-196
-196
-140
-140
Natuurinclusief pachtbeleid
-20
-20
-20
-20
Toelichting: Binnen het Vitaal Landschap zijn de contouren van de urgente Nationale en Friese opgaven voor natuur, water en stikstof vanaf begin 2023 steeds nadrukkelijker in beeld gekomen. Het maakte een intensieve samenwerking nodig om tot een aanpak te komen, zowel samen met de (Friese) overheden als in samenwerking met alle (Friese) landschapspartners (met name landbouw en natuur). Er is een Fries Ontwerp-Gebiedsprogramma (FPLG) opgesteld dat voor 1 juli 2023 bij het Rijk is ingediend (met ook nadrukkelijk aandacht voor de sociaaleconomisch impact en toelichting op meerdere maatregelenpakketten). In lijn met dit programma krijgt in het 2e halfjaar de Gebiedsgerichte Aanpak verder gestalte (met een daarop toegesneden governance). Hierop vooruitlopend is in het gebied Idzegea al een aanpak in gang gezet. Wel zorgt het nog ontbreken van een voldoende landbouwperspectief (met een ontbrekend Landbouwakkoord) bij het concretiseren van plannen voor onzekerheid en vertraging. Daardoor valt tempo en intensiteit van planvorming en de bereidwilligheid bij gebiedspartners vaak lastig in te schatten. We blijven goed in gesprek met alle partijen. Er is met energie gewerkt aan een hechtere samenwerking tussen de Friese gemeenten om meer gezamenlijk met provincie en Wetterskip de bestuurlijke Friese opgaaf op te pakken. O.a.
de beschikbaarheid van voldoende gekwalificeerd personeel binnen de Friese samenwerking is met nadruk een aandachtspunt. Verder zijn de twee bestemmingsplannen buitengebied ter inzage gelegd. Binnen het Friese Veenweideprogramma is de inrichting van het Funderingsloket 2.0 in voorbereiding (met ondersteuning voor gedupeerden); openstelling vindt in het najaar plaats. De financiële begrotingsruimte voor de totale aanpak Vitaal Landschap is naar verwachting toereikend. 21.
Gebiedstafels Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Zie voorgaande punt 20 over de Gebiedsgerichte aanpak. 22.
Funderingsaanpak Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Faciliteren landbouwsector naar toekomstbestendig ondernemen
Toelichting: Zie voorgaande punt 20 over het Funderingsloket.
Pagina 21 van 49
2023
2024
2025
2026
-75
-60
-60
-60
23.
Kernenbeleid 3.0 Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: We willen dichter bij de inwoners staan en meer zichtbaar zijn in onze kernen. Het kernenbeleid wordt in 2023 geactualiseerd. We ondersteunen en begeleiden mienskips initiatieven, hierbij kun je denken aan fysieke leefbaarheidsinitiatieven zoals een speelvoorziening en sociale initiatieven zoals kinderactiviteiten en dorpsvisies. We verstrekken hiervoor bijdragen uit ons kernenfonds en Ut de Mienskip. 24.
Ontwikkelvisie Sneek Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Inmiddels is het project “Ruimtelijke structuurvisie Sneek 2050” gestart. De besluitvorming van deze visie zal 1e/2e kwartaal 2024 plaatsvinden. 25.
Versnelling Bolsward West Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Gebiedsontwikkeling Bolsward West: Met ingang van kwartaal 3 van dit jaar starten we met feitelijke planvoorbereiding voor de brede gebiedsontwikkeling Bolsward West, voor onder andere, een bedrijventerrein. Infrastructuur Bolsward West: • Momenteel werkt de provincie het ontwerp uit met het scenario van een fietstunnel voor zowel onder de provinciale weg als de Oude Rijksweg door (een zg. Y-tunnel). • Door toekenning van extra middelen voor de ontsluiting Exmorra (€ 290.500) kan het werk nu aanbesteed worden. De uitvoering is gepland eind 2023 - begin 2024. • De raad wordt gevraagd extra middelen beschikbaar te stellen voor de extra fietstunnel. Dit voorstel komt aan de orde in de raad van juli 2023. Het uitwerken van het ontwerp gaat ondertussen door, om snelheid in het proces te houden. 26.
Uitvoeringsagenda Friese IJsselmeerkust Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: We stellen samen met Fryske Marren, provincie, Wetterskip een Uitvoeringsagenda IJsselmeer op. Dit is een agenda waarin we op basis van gezamenlijk commitment aan de slag gaan met projecten die bijdragen aan de IJsselmeerkust. Na de zomer gaan we met een conceptagenda het gebied in om op te halen wat men hier van vindt. Daarna kan de uitvoeringsagenda in het najaar in het college worden vastgesteld en kunnen we aan de slag. Vanuit de ontwikkelagenda heeft de raad € 1 miljoen per jaar als cofinanciering gereserveerd. Prominente projecten zijn
Pagina 22 van 49
Haven van Makkum en verkenningen voor nieuwe fietspaden. De raad wordt uiteraard verder geïnformeerd. 27.
Centrale huisvesting buitendienst Bolsward Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Huisvesting Buitendienst
2023
2024
2025
2026
0
0
0
-498
Toelichting Op dit moment bevindt het project zich in de afronding van het voorontwerp (VO) fase. Planning is om begin juli het VO samen met de Gunningsleidraad te publiceren naar de drie marktpartijen (aannemers). Deze drie meest geschikte partijen zijn overgebleven vanuit de voorselectie van de Europese aanbesteding. Deze geselecteerde partijen worden uitgenodigd om op basis van de verstrekte informatie een Inschrijving (in de vorm van een plan van aanpak) in te dienen met inachtneming van de eisen en wensen die in de Gunningsleidraad zijn geformuleerd. De winnaar vormt in de volgende ontwerpfase samen met de huidige architect en de gemeente als opdrachtgever het bouwteam. We hanteren als opdrachtgever, op basis van bouwkostenramingen van het VO en de kaders van de raad, plafondbudgetten. We bemerken dat (bouw- en ontwerp)kosten nog steeds stijgen. Met name bij materialen, lonen en toeslagen. Ondanks het feit dat het ontwerp steeds meer uitgewerkt wordt i.c.m. hoge (circulaire en duurzaamheid) ambities, blijven we op dit moment nog binnen de geraamde budgetten. De planning is dat het bouwteam eind 2023 van start zal gaan en medio 2024 het technisch ontwerp zal opleveren. Hierna volgt de prijs- en contractvorming voor de realisatie, welke eind 2024 van start zou kunnen. De bouw vindt plaats in 2025 met oplevering begin 2026. 28.
We stellen een nieuw grondstoffenbeleid op Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Op 3 februari 2022 heeft de gemeenteraad de notitie ‘Vervolgstappen richting Grondstoffenbeleid’ vastgesteld. Daarin staan de stappen benoemd op te komen tot een nieuw beleidsplan. In de zomer van 2022 heeft een onderzoek onder bewoners van de gemeente Súdwest-Fryslân plaatsgevonden. De onderzoeksdoelstelling was het informeren en ophalen van de mening van inwoners van de gemeente over afvalinzameling en afvalscheiding. Begin 2023 was er een opiniërende sessie en rondleiding bij Omrin met de raad over het te kiezen ambitieniveau, inzamelstrategie en maatregelen (waaronder milieustraten). Op dit moment wordt gewerkt aan het schrijven van het grondstoffenbeleidsplan. Na de zomervakantie wordt dit ter vaststelling aan de raad voorgelegd. 29.