Bijlage 3 - Veiligheidsregio Fryslân Jaarverslag en jaarrekening 2025
Tekst van het document
Jaarverslag en Jaarrekening 2025 Veiligheidsregio Fryslân
VOOR WAARMERK1NGSDOELEI HDEN BDO Audit ft Assurance B.V. Datum: 20-03-2026 Behorende bij briefnummer: 001 d.d. 20-03-2026 Paraaf:
■ VEILIGHEIDSREGIO
l FRYSLÂN
I VEILIGHEIDSREGIO
Ï FRYS LAN
Voorwoord Voor u liggen de jaarstukken 2025 van Veiligheidsregio Fryslân. Met deze jaarrekening leggen wij verantwoording af over de uitvoering van onze taken en de financiële resultaten van het afgelopen jaar.
Stabiliteit en dóórontwikkeling 2025 stond in het teken van verdere stabilisatie en doorontwikkeling. De focus lag volledig op onze structurele taken binnen brandweerzorg, crisisbeheersing en publieke gezondheid. Tegelijkertijd opereren wij in een omgeving waarin landelijke beleidswijzigingen, arbeidsmarktkrapte en investeringsvraagstukken blijvend invloed hebben op onze organisatie. Binnen de publieke gezondheid hebben wij verder gewerkt aan de uitvoering van de Friese Preventieaanpak (FPA) en het Fries Integraal Zorgakkoord (FrIZA). De GGD heeft haar rol als kennis- en netwerkorganisatie voor gemeenten verder versterkt, onder meer op het terrein van infectieziektebestrijding, gezondheidsverschillen en gezonde leefomgeving. De invoering van de Omgevingswet vraagt daarbij om blijvende inzet en samenwerking.
Paraat en voorbereid Crisisbeheersing is in 2025 24/7 paraat gebleven en heeft ingezet op verdere versterking van de informatiepositie en de crisisorganisatie. Daarbij is vooruitgekeken naar de aangekondigde korting op de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding vanaf 2026. Dit vraagt om zorgvuldige keuzes om onze slagkracht ook in de toekomst te waarborgen. Voor Brandweer Fryslân stond 2025 in het teken van voortgang binnen de bouwagenda, vernieuwing van materieel en versterking van vakbekwaamheid. De uitvoering van nieuwbouwen verbouwplannen is in de praktijk afhankelijk van externe factoren. Dit vraagt om realisme in planning en financiering.
Financiële positie Financieel sluiten wij 2025 af met een positief resultaat. Dit wordt voor een belangrijk deel verklaard door vertraging in investeringen en een terughoudende inzet van middelen. Tegelijkertijd is de structurele financiële ruimte beperkt en vragen landelijke ontwikkelingen om blijvende bestuurlijke scherpte. Ook de komende jaren werken wij verder aan een financieel gezonde en wendbare veilig heidsregio. Dat doen wij samen met gemeenten, ketenpartners en medewerkers. Soberheid, doelmatigheid en kwaliteit blijven daarbij leidend. Wij spreken onze waardering uit voor de inzet en professionaliteit van onze medewerkers en vrijwilligers. Dankzij hun betrokkenheid en vakmanschap dragen wij ook in de toekomst bij aan een veilig en gezond Fryslân.
Hartelijke groet, Het dagelijks bestuur
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit Et Assurance B.V. Datum: 20-03-2026 Paraaf:
2
I VEILIGHEIDSREGIO
Ï FRYS LAN
Leeswijzer Voor u liggen de jaarstukken van 2025. Deze bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. In het jaarverslag vindt u de programmaverantwoording en de paragrafen. De programmaverantwoording is het hart van de jaarstukken. Hierin leggen wij verantwoording af over het gevoerde beleid. In de lijn van de begroting 2025 presenteren wij de vier programma's aan de hand van twee vragen: ^ Wat hebben wij gedaan? ^ Wat heeft dit gekost? De paragrafen geven betekenis aan de financiële aspecten van de jaarstukken. Risicobeheersing en resultaatafspraken zijn belangrijke uitgangspunten. Een apart deel is de jaarrekening. In dit onderdeel bevinden zich de balans met toelichting, de programmarekening met toelichting, de bijlage met verantwoordingsinformatie over de specifieke uitkeringen (SISA) en de taakvelden. Bij de overige gegevens staan onder andere de controleverklaring van de accountant en de voorgestelde resultaatbestemming.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit Et Assurance B.V. Datum: 20-03-2026 Paraaf:
3
I VEILIGHEIDSREGIO ï FRYS LAN
Inhoudsopgave Deel I Jaarverslag 2025 .................................................................................... 5 1. Resultaat 2025...................................................................................................6 2. Programmaverantwoording Gezondheid............................................. 7 2.1. Algemeen........................................................................................................7 2.2. Wat hebben wij bereikt in 2025?.................................................................. 8 2.3. Wat heeft dit gekost?................................................................................. 18 2.4. Feiten en cijfers programma Gezondheid................................................ 19 3. Programmaverantwoording Crisisbeheersing................................. 20 3.1. Algemeen......................................................................................................20 3.2. Wat hebben wij bereikt in 2025?................................................................ 20 3.3. Wat heeft dit gekost?.................................................................................. 25 3.4. Feiten en cijfers programma Crisisbeheersing..........................................26 4.
Programmaverantwoording Brandweer............................................27 4.1. Algemeen......................................................................................................27 4.2. Repressie ......................................................................................................27 4.3. Wat hebben wij bereikt in 2025?................................................................ 29 4.4. Wat heeft dit gekost?.................................................................................. 34 4.5. Feiten en cijfers programma Brandweer ................................................. 35
5. Paragrafen........................................................................................................36 5.1. Financiering.................................................................................................. 36 5.2.Weerstandsvermogen en risicobeheersing................................................ 38 5.3. Onderhoud kapitaalgoederen.....................................................................42 5.4. Bedrijfsvoering............................................................................................. 42 5.5. Verbonden partijen.......................................................................................48 5.6. Wet open overheid .................................................................................... 49
Deel II Jaarrekening 2025..............................................................................50 6. Jaarrekening....................................................................................................51 6.1. Balans per 31 december 6.2. Overzicht baten en lasten 2025 - deel 1 ....................................................51 6.2. Overzicht baten en lasten 2025 - deel 2................................................... 53 6.3. Toelichtingen ............................................................................................... 55 6.4 Rechtmatigheidsverantwoording................................................................ 79 6.5. SiSa-bijlage bij de jaarrekening ............................................................... 80 6.6. Bijlage Taakvelden........................................................................................83 Deel III Overig..................................................................................................... 84 7. Overige gegevens........................................................................................ 85 7.1. Controleverklaring........................................................................................86 7.2. Voorgestelde resultaatbestemming........................................................... 91 7.3.
Vaststelling................................................................................................... 92 Bijlagen................................................................................................................. 93 7.4. Investeringskredieten 2025.........................................................................93 7.5. Samenstelling bestuur en commissies........................................................95 7.6. Analyse van taken.........................................................................................98
VOOR WMRMERK1NG5DOELEINDEN EDO Audit a Assurance B.V.
Datum: 20-03-2026 Paraaf:
4
I VEILIGHEIDSREGIO
Ï FRYS LAN
Deel I Jaarverslag 2025 Veiligheidsregio Fryslân
VOOR WAARMERKJNGSDOELEINDEN BDO Audit 8t Assurance B.V. Datum: 20-03-2026 Paraaf:
5
I VEILIGHEIDSREGIO ï FRYS LAN
1. Resultaat 2025 Algemene inleiding resultaat Per programma is het gerealiseerd resultaat als volgt:
Programma
Resultaat tweede bestuursrapportage
Gerealiseerd resultaat
Gezondheid
62.500
-386.500
Crisisbeheersing
967.500
1.084.000
Brandweer
2.915.000
2.786.000
Totaal
3.945.000
3.483.500
Totaal voorstel resultaatbestemming
1.000.000
Terugstorten naar gemeenten
2.483.500
Het gerealiseerde resultaat wordt voornamelijk veroorzaakt door de vrijval van kapitaallasten, zoals toegelicht in beide bestuursrapportages. Daarnaast is de Brede Doeluitkering Rampen bestrijding (BDuR) terughoudend ingezet, mede vanwege de aangekondigde structurele korting van 10% vanaf 2026. Verder dragen de loon- en prijsbijstelling binnen de BDuR en het gedeeltelijk vrijvallen van het budget voor onvoorziene personele frictie bij aan het positieve resultaat. Daartegenover staat de vorming van een voorziening. In het resultaat is verwerkt dat wij het te verrekenen bedrag voor indexatie van loon- en materiële kosten (C 2.335.000) en het resultaat op treasury (C 827.000) terugbetalen aan de gemeenten. Beide bedragen zijn als schuld opgenomen. De afwijkingen in de operationele resultaten per programma staan nader toegelicht in de betreffende programmaparagrafen.
Resultaatbestemming Het voorstel voor resultaatbestemming voor 2025 is daarmee als volgt:
Omschrijving
Bedrag
Uitfasering blusschuim (PFAS)
1.000.000
Totaal te bestemmen resultaat
1.000.000
Terugstorten naar gemeenten
2.483.500
Totaal
3.483.500
Resteert
-
Het balansverloop in de balans is op hoofdlijnen als volgt (x C 1.000):
31-12-2025
31-12-2024
Materiële vaste activa
85.053
82.502
Financiële vaste activa
217
119
7.620
Liquide middelen Overlopende activa
Activa
Vorderingen
Totaal activa
31-12-2025
31-12-2024
Eigen vermogen
12.125
10.661
Voorzieningen
13.112
11.510
12.996
Langlopende schulden
49.959
45.019
494
480
Kortlopende schulden
8.583
18.865
1.806
1.908
Overlopende passiva
11.411
11.950
95.190
98.005
95.190
Passiva
98.005 Totaal passiva
Voor een toelichting op de balans wordt verwezen naar paragraaf 6.3.2. VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit Et Assurance B.V.
Datum: 20-03-2026 Paraaf:
6
I VEILIGHEIDSREGIO
Ï FRYS LAN
2. Programmaverantwoording Gezondheid 2.1. Algemeen Preventie Het jaar 2025 stond in het teken van de voortgezette uitvoering van het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), én van de totstandkoming van het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Gemeenten en GGD'en gaven onverminderd uitvoering aan de afspraken en opgaven uit het IZA en GALA. Het AZWA kreeg in dit overgangsjaar bestuurlijk en inhoudelijk vorm. GGD GHOR Nederland kreeg een formele positie aan de bestuurlijke overlegtafels en droeg actief bij aan de inhou delijke agendering en uitwerking van het akkoord. Daarmee zijn publieke gezondheid en preventie nadrukkelijker verankerd in de landelijke beweging van zorg naar gezondheid en welzijn.
Bestuurlijke Opdracht In 2024 en 2025 stond GGD Fryslân voor complexe opgaven op het gebied van preventie en jeugdgezondheidszorg (JGZ). Daarbij ontstond een structureel begrotingstekort van C 925.000 door stijgende huisvestingskosten en een noodzakelijke functiewaardering. De bestuurscommissie Gezondheid gaf eind 2024 opdracht om scenario's uit te werken voor huisvesting en taakuitvoering, inclusief de financiële en maatschappelijke gevolgen. In 2025 zijn deze scenario's vormgegeven, naast de reguliere werkzaamheden. Dit leidde op 19 juni 2025 tot besluitvorming. Voor huisvesting is - met name voor JGZ - gekeken naar doelmatiger locatiegebruik, aangepaste huurafspraken en samenwerking met publieke partners, met behoud van de nabijheid van consultatiebureaus. De uitkomsten hiervan vormen de basis voor de actualisatie van het strategisch huisvestingsplan. GGD Fryslân behield de inzet op preventie en JGZ rond Gezond Zwanger en de extra zorg voor jonge kwetsbare kinderen. Het bestuur heeft deze taken als aantoonbaar waardevol omschreven, met de aanvulling dat bezuinigingen binnen de jeugdgezondheidzorg waar schijnlijk tot hogere kosten leiden. Een deel van dit tekort vangen we intern op via efficiency maatregelen en taakherschikking. Het resterende deel wordt gedekt door een aanvullende gemeentelijke bijdrage.
Met deze besluiten hebben we een balans gevonden tussen financiële houdbaarheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Daarmee was 2025 een jaar waarin belangrijke keuzes zijn voorbereid en genomen.
Netwerkorganisatie In 2025 is op verschillende manieren gewerkt aan het doel om dé adviseur en sparring- en kennispartner voor gemeenten te zijn. Zo was de publicatie van de Volksgezondheid Toekomstverkenning (VTV) aanleiding om kennis te delen met alle gemeenten. Uit deze publicatie blijkt wederom dat gezondheid een vraagstuk is van alle beleidsterreinen. Daarnaast is op verschillende momenten, in diverse samenstellingen, met elkaar gesproken over de grote opgaven rond gezondheid voor de komende jaren. Dit gebeurde onder andere in het nieuw ingerichte Ambtelijk Overleg Publieke Gezondheid. Het is duidelijk dat een sterke netwerksamenwerking nodig is om deze opgaven het hoofd te bieden. GGD Fryslân was in 2025 betrokken bij verschillende netwerken met diverse disciplines, zoals de Seker en Sûn tafel, de bestuurscommissie Fries Integraal Zorgakkoord (FrIZA) en de stuurgroep Strong Teens and Resilient Minds (STORM).
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit Et Assurance B.V. Datum: 20-03-2026 Paraaf:
7
Jaarverslag en Jaarrekening 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân
2.2. Wat hebben wij bereikt in 2025? Lyts & jong: Een gezonde kansrijke start voor ieder kind Uitvoerende taken gezondheidsbescherming Toekomstbestendige jeugdgezondheidszorg In het afgelopen jaar werkten we verder aan de dóórontwikkeling van onze jeugdgezond heidszorg (JGZ) voor de leeftijd van -9 maanden tot 18 jaar. We bewegen steeds meer naar een behoeftegerichte aanpak: dichtbij wanneer dat nodig is en op afstand wanneer mogelijk. Dit doen we fysiek en digitaal én individueel en in groepen. Door onze inzet af te stemmen op de situatie van ouders en kinderen investeren we daar waar het meeste effect te behalen is. Zo bieden we maximale waarde voor iedereen. De klantreis is hierbij leidend, met aandacht voor maatwerk, tijdige signalering en passende ondersteuning op het juiste moment.
Dóórontwikkeling van het dienstenaanbod Om deze ambitie te realiseren, werken we aan een vernieuwd JGZ-dienstenaanbod dat aansluit bij de zorgbehoeften van ouders, kinderen en jongeren. Dit betekent dat ons aanbod niet langer voor iedereen hetzelfde is. In 2025 lag de focus op de verdere uitwerking van dit aanbod, met specifieke aandacht voor het inschatten van zorgbehoefte, taakherschikking, digitalisering en ketensamenwerking.
Inschatten van zorgbehoeften Alle JGZ-professionals werken inmiddels volgens de methodiek Gezamenlijk Inschatten van de Zorgbehoefte. Samen met ouders bepalen we welke ondersteuning passend is. Daarnaast werkten we aan een digitale vragenlijst voor het voortgezet onderwijs, om zorg behoeften beter en efficiënter in beeld te brengen. De implementatie hiervan staat gepland voor 2026, evenals het verder in kaart brengen van netwerkpartners en hun rol.
Taakherschikking In een tijd van veranderende zorgvragen en een krappe arbeidsmarkt, helpt taakherschikking ons om het werk slimmer, efficiënter en toekomstbestendig te organiseren. Door taken anders te verdelen, benutten we ieders kwaliteiten beter en verminderen we de werkdruk. In 2025 stelden we onze visie op taakherschikking vast en kozen we voor een gefaseerde uitwerking en invoering in de komende jaren.
Digitale dienstverlening Onze digitale dienstverlening is verder versterkt. We hebben gewerkt aan het digitaal betrek ken van ouders bij gesprekken met jongeren. Ook hebben we de voorbereiding op de organi satie van webinars voor ouders in gang gezet. Dit doen we in samenwerking met elf andere JGZ-organisaties. Daarnaast werkten we toe naar de aanbesteding van een dossier voor volwassen cliënten. Dit was nodig omdat de dienstverlening aan volwassenen steeds verder uitbreidt, onder andere met prenatale vaccinaties en het prenatale huisbezoek.
Ketensamenwerking De ketensamenwerking is in 2025 verder verdiept. Binnen de Friese Preventieaanpak (FPA) vervult de JGZ een actieve rol als ketenregisseur en als deelnemer aan de provinciale programma's Kansrijke Start en Ouderschap. Daarnaast zijn we betrokken bij alle lokale ketenaanpakken van Kansrijke Start en Kind naar Gezonder Gewicht.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit 8t Assurance B.V. Datum: 20-03-2026
8
Jaarverslag en Jaarrekening 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân
Ziekteverzuimbegeleiding school Al jaren neemt de werkbelasting bij ziekteverzuimbegeleiding door de jeugdgezondheidszorg toe. Ziekteverzuimbegeleiding is een gezamenlijke opgave in de keten van leerlingen, ouders, scholen, JGZ en leerplichtambtenaren - met voor ieder eigen taken, rollen en verantwoordelijkheden. Met ingang van schooljaar 2025-2026 zijn we op scholen voor voortgezet onderwijs in de gemeente Súdwest-Fryslân gestart met ziekteverzuimbegeleiding volgens de methode Meer Aandacht voor Ziekgemelde Leerlingen (MAZL). MAZL is een bewezen effectieve interventie, die gericht is op het verhogen van schoolaanwezigheid en het terugdringen van ziekteverzuim. Deze interventie voeren we uit vanuit het aanvullend pakket. Samenwerking in de keten is essentieel voor een succesvolle implementatie van MAZL. Om onze eigen rol en taken in de ziekteverzuimbegeleiding goed te organiseren, werkten we in 2025 aan een uniforme JGZ-werkwijze voor de overige gemeenten. Waar mogelijk nemen we daarin elementen van de MAZL-methodiek op. Het succes van goede ziekteverzuimbegeleiding is afhankelijk van de gezamenlijke inzet en het commitment van ketenpartners.
Sociaal medisch advies GGD Fryslân verzorgt al jarenlang sociaal medische advisering (SMA) voor aanvragen tot leerplichtontheffing op basis van artikel 5 onder a van de Leerplichtwet. Hoewel deze taak niet wettelijk verplicht is, sluit zij nauw aan bij onze missie om kansengelijkheid te bevorderen en kwetsbare kinderen te ondersteunen. De vraag naar SMA is de afgelopen jaren sterk toegenomen, terwijl de beschikbaarheid van jeugdartsen onder druk staat. Hierdoor moesten we onze capaciteit in 2025 vooral richten op de wettelijke basisdienstverlening en konden we niet alle SMA-aanvragen tijdig behandelen. Dit heeft geleid tot het ontstaan van een wachtlijst in 2025. Inmiddels hebben we een succesvolle werving afgerond en verwachten we in 2026 formatief weer op orde te komen om de aanvragen te behandelen. Daarnaast waren we in 2025 in gesprek met leerplichtambtenaren van de Friese gemeenten en namen we deel aan een provinciale werkgroep, die werkt aan een nieuwe werkwijze voor aanvragen op grond van artikel 5a. Door vroegtijdig met alle betrokkenen te verkennen wat wél mogelijk is voor een jeugdige, beogen we het aantal vrijstellingen te beperken. De werkgroep boekt voortgang, maar verdere borging van preventie en schoolaanwezigheid vraagt om gezamenlijke inzet.
Centrale zorgverlener Sinds begin 2025 vervult de jeugdgezondheidszorg in de hele provincie de rol van Centrale Zorgverlener (CZV) binnen de ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht, volgens het Fries model. Professionals in het veld weten de CZV goed te vinden en ouders en kinderen reageren positief op de begeleiding. Daarmee blijkt de dienstverlening vanaf de start effectief en van duidelijke meerwaarde. De samenwerking binnen de volledige keten, zowel lokaal als provinciaal, is hierbij een belangrijke succesfactor. Eind 2025 is GGD Fryslân bovendien gecontracteerd als zorgverlener door de zorgverzeke raar. Hierdoor kan in 2026 voor een deel van de CZV-trajecten een zorgvergoeding worden aangevraagd. Dat draagt bij aan verdere borging en continuïteit van deze dienstverlening.
Rijksvaccinatieprogramma In 2025 stond het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) in het teken van de voorbereiding op grote wijzigingen en op de implementatie van de nieuwe RSV-immunisatie (Respiratoir Syncytieelvirus). Het jaar kenmerkte zich door belangrijke stappen in de uitvoering, maar ook door uitdagingen die richting 2026 aandacht vragen.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit Et Assurance B.V.
Datum: 20-03-2026 Paraaf:
9
Jaarverslag en Jaarrekening 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân
Wijzigingen in het RVP Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) presenteerde het implemen tatieplan voor de wijzigingen die tot 2030 doorgevoerd moeten worden. GGD Fryslân ligt op schema met deze voorbereidingen en richtte zich in 2025 specifiek op de wijziging in de vaccinatie van vijfjarigen. Heldere communicatie naar ouders en professionals over nieuwe vaccinatiemomenten is hierbij een belangrijk aandachtspunt.
Vaccinatiegraad De vaccinatiegraad in Fryslân vertoont al jaren een lichte, maar aanhoudende daling. Bij baby's, kleuters en schoolkinderen is de vaccinatiegraad iets gedaald of gelijk gebleven. Bij jongeren blijft deze stabiel. Het aantal zwangere vrouwen dat zich laat vaccineren tegen kinkhoest of griep, is ook ongeveer gelijk gebleven. Daarnaast zien we wel dat steeds meer jongens zich laten vaccineren tegen het humaan papillomavirus (HPV). GGD Fryslân probeert te achterhalen hoe de vaccinatiegraad kan worden verhoogd in Leeuwarden-Oost met als doel deze aanpak vervolgens uit te rollen. Dit doen we samen met de gemeente Leeuwarden en de Community of Practice (CoP) van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) rondom doelgroepen en vaccinatiegraad. In 2025 vonden de eerste bijeenkomsten plaats voor het bepalen van een strategie. De vervolgstap is om met de doelgroep in contact te komen om de specifieke bevorderende en belemmerende factoren verder in kaart te brengen. Deze kennis leidt in 2026 tot interventies en een plan voor opschaling in Fryslân.
RSV-immunisatie Een mijlpaal in 2025 was het besluit om de RSV-immunisatie op te nemen in het RVP. Vanaf het najaar krijgen alle baby's in Nederland een prik met antistoffen tegen het RS-virus. Dit is bedoeld om ernstige ziekte en ziekenhuisopnames te voorkomen. GGD Fryslân heeft deze nieuwe immunisatie succesvol geïmplementeerd via consultatie bureaus en huisbezoeken, in nauwe samenwerking met het RIVM. Dit najaar zijn veel minder ziekenhuisopnames van kinderen met het RS-virus gezien. Dat is een positief signaal dat de campagne goed uitpakt. De kleinschalige aanpak van de vaccinatiecampagne maakt de uitvoering laagdrempelig en efficiënt, maar vraagt blijvende aandacht voor capaciteit en monitoring van effectiviteit en acceptatie.
Preventieve kracht van de jeugdgezondheidszorg in een krappe zorgketen We blijven inzetten op de doorontwikkeling en toekomstbestendigheid van onze diensten. Ook in 2025 bracht de JGZ bij nagenoeg alle pasgeboren kinderen in Fryslân een huisbezoek. We voorzagen kinderen en hun ouders of verzorgers van preventieve zorg en verzorgden een groot deel van de vaccinaties. Ook bezochten we alle Friese scholen om problematiek rondom het opgroeien vroegtijdig te signaleren, te monitoren en preventieve zorg te geven. Die signalering heeft onder meer betrekking op ontwikkeling, gezondheid, leefstijl en leefomgeving van het kind. Dit kan gaan om gedragsproblemen, zorgen over de opvoedsituatie, mentale klachten of fysieke klachten. We hebben meegewerkt aan een sterke sociale pedagogische basis. In talloze situaties heeft JGZ bijgedragen aan normalisering en het stimuleren van eigenaarschap bij ouders. Tegelijkertijd hebben we gezorgd voor tijdige signalering en passende inzet van zorg, in nauwe afstemming met onze partners. We ervaarden in 2025 opnieuw dat de (jeugd)zorgketens onder druk staan, omdat andere partners minder capaciteit hebben of doorverwijzing niet altijd mogelijk is. Voorbeelden zien we in de kraamzorg en jeugdhulpverlening. Wachtlijsten nemen toe en zorgvragen blijven groeien. Hierdoor raken wij eerder betrokken of blijven we vaker langer betrokken bij casuïstiek.
Om de continuïteit van zorg te waarborgen, leveren wij regelmatig overbruggingszorg. Dit heeft directe gevolgen voor de werkdruk.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit Et Assurance B.V. Datum: 20-03-2026 Paraaf:
10
Jaarverslag en Jaarrekening 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân
Dit vraagt om duidelijke afspraken over: ^ ^ ^ ^
rolverdeling; goede aansluiting bij integraal provinciaal jeugdbeleid en de hervormingsagenda jeugd; inzicht in wat lokaal kan worden opgepakt; aandacht voor de belasting van onze professionals.
Hiervoor zoeken we actief contact met partners zoals Sociaal Domein Fryslân.
Grut: Gezondheidspotentieel versterken Uitvoerende taken gezondheidsbescherming Vaccinatielandschap in ontwikkeling (volwassenen) In augustus 2025 heeft het ministerie van VWS aangegeven van plan te zijn het RIVM opdracht te geven om de vaccinatiezorg voor volwassenen te versterken. Dit traject sluit aan bij de eerder uitgevoerde uitvoeringstoets. In afwachting van deze landelijke ontwikkelingen zijn in 2025 de eerste verkennende gesprekken gevoerd over de uitvoering in Fryslân.
Nu niet zwanger In 2025 bereikte het programma Nu Niet Zwanger (NNZ) in Fryslân een belangrijke mijlpaal: vijf jaar na de start is het programma uitgegroeid van project tot een structureel en landelijk geborgd instrument. De impact hiervan werd zichtbaar in de intensievere samenwerking tussen zorg, sociaal domein en onderwijs. Hierdoor zijn huidige en toekomstige profes sionals beter toegerust om het gesprek te voeren over kinderwens, seksualiteit en anticon ceptie. De focus verschoof naar duurzame verankering in beleid, werkprocessen en deskun digheidsbevordering, mede door opname van NNZ als basisfunctionaliteit in het AZWA. Tegelijkertijd stond 2025 in het teken van verdieping en doorontwikkeling, gericht op structurele borging binnen organisaties. GGD Fryslân leverde hieraan een actieve bijdrage via landelijke samenwerking en de ontwikkeling van de handreiking 'Verder met Nu Niet Zwanger'. Deze handreiking ondersteunt organisaties bij duurzame implementatie van NNZ. Het afgelopen jaar maakte duidelijk dat structurele borging alleen slaagt met een goede verbinding tussen beleid en praktijk.
Monitoring, signalering en advies Fitaal Wiis In 2025 is binnen de bestaande kaders gewerkt aan de preventieve opgave rond gezond en vitaal ouder worden. Dit gebeurde in samenhang met landelijke beleidsontwikkelingen zoals GALA, IZA en Wonen en Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO). In deze ontwikkelingen ligt de nadruk op waarderend kijken naar ouderen en het uitstellen van kwetsbaarheid. Een belangrijk resultaat is dat de principes van Fitaal Wiis zijn doorvertaald naar de ontwik keling van een landelijke visie op ouderengezondheid. Tegelijkertijd lieten personele verschui vingen zien dat structurele borging van capaciteit binnen dit thema aandacht blijft vragen. Daarom is in de tweede helft van 2025 gestuurd op heroriëntatie en meer samenhang met gezondheidsbevordering. Regionaal is binnen de bestaande netwerken samengewerkt aan ouderengezondheid, onder andere via de coalitie Fitaal Wiis binnen de Friese Preventieaanpak (FPA). Het thema Valpreventie blijft hierin een herkenbaar onderdeel. In het licht van de bestuurlijke opdracht hebben we ervoor gekozen om dit thema te integreren in de reguliere uitvoering en gezondheidsbevordering. De ervaringen en landelijke ontwikkelingen in 2025 onderstrepen ook het belang om dit thema richting 2026 structureel te beleggen binnen bestaande programma's en werkwijzen.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit Et Assurance B.V.
Datum: 20-03-2026 Paraaf:
11
Jaarverslag en Jaarrekening 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân
Elkenien Monitoring, signalering en advies IZA, GALA en AZWA In 2025 gaf GGD Fryslân verder invulling aan haar rol binnen de landelijke akkoorden IZA, GALA en AZWA. Door de uitwerking van het GALA en de brede SPUK-regeling is de preventieopgave voor gemeenten omvangrijker en complexer geworden, met niet-vrijblijvende afspraken en hogere verwachtingen voor uitvoering en advisering. Binnen dit kader is GGD Fryslân gepositioneerd als strategisch adviseur en sparring- en kennispartner voor gemeenten, met een nadrukkelijke focus op het terugdringen van gezondheidsachterstanden. De extra middelen die gemeenten tot en met 2026 ontvangen, zijn volgens landelijke afspraken inge zet voor de versterking van deze kennis- en adviesfunctie. Daarnaast droegen wij bij aan de versterking van de regionale preventie-infrastructuur. Dit deden we onder meer door actieve deelname aan de coalities binnen de Friese Preventieaanpak (FPA) en door inzet op monitoring, signalering en advisering. Daarmee is geborgd dat publieke gezondheid breed is ingebracht en dat landelijke preventieopgaven zijn vertaald naar de lokale en regionale praktijk. Het AZWA, dat voortbouwt op het IZA, is in 2025 bestuurlijk gevolgd en verder uitgewerkt. In juli 2025 is een onderhandelingsakkoord bereikt.
In samenwerking met onder andere het ministerie van VWS, Zorgverzekeraars Nederland (ZN), de Vereniging van Nederlandse gemeenten (VNG) en GGD GHOR Nederland zijn voorbereidingen getroffen voor de verdere inhoudelijke en financiële uitwerking in 2025 en 2026. Wij zijn actief betrokken bij deze ontwikkelingen en leverden een bijdrage aan de ontwikkeling van het format voor de regionale preventie-infrastructuur (RPI) en de basisfunctionaliteiten. Deze basisfunctionaliteiten zijn laagdrempelige voorzieningen zoals vroegsignalering, preventieve ondersteuning, bege leiding en toeleiding. Hiermee krijgen inwoners tijdig passende hulp op het snijvlak van zorg en sociaal domein. De RPI zorgt ervoor dat deze functionaliteiten duurzaam zijn georganiseerd. Dit gebeurt via duidelijke regionale afspraken, samenwerking tussen gemeenten en zorg en welzijnspartijen, en via stabiele governance en financiering. Zo blijven preventie en ondersteuning beschikbaar en effectief.
SPUK 14 In 2025 hebben we binnen GALA (programmaonderdeel SPUK 14) gewerkt aan het versterken en bundelen van kennis over sociaaleconomische gezondheidsverschillen en onze rol bij het verkleinen daarvan. De focus lag op het ophalen, duiden en toepasbaar maken van actuele kennis en inzichten, zodat deze kunnen worden benut in lopende GGD-activiteiten en beleidsontwikkeling. In 2026 ronden we dit programma af. Doel is dat de opgebouwde kennis structureel landt in lokaal gezondheidsbeleid en in onze nieuwe meerjarenkoers.
Friese Preventieaanpak In 2025 heeft de Friese Preventieaanpak (FPA) zich verder ontwikkeld als het centrale samen werkingsverband voor de regionale preventie-infrastructuur (RPI) binnen de kaders van het IZA, GALA en de contouren van het AZWA. De totstandkoming van het transformatieplan Versterken Sociale Basis is binnen de FPA belegd. De FPA zorgde er in 2025 dat de versnelde toets is ingediend en dat parallel is gewerkt aan de volledige aanvraag. Deze aanvraag is succesvol ingediend en positief beoor deeld. Landelijk zijn de middelen voor de transformatieplannen op.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit Et Assurance B.V. Datum: 20-03-2026 Paraaf:
12
Jaarverslag en Jaarrekening 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân
Binnen het transformatieplan Mentale Gezondheid en Veerkracht is de FPA verantwoordelijk voor het vormgeven van preventie. De focus ligt op drie prioritaire thema's: ^ ^ ^
het vergroten van mentaal welbevinden; depressie en suïcidepreventie; het verminderen van eenzaamheid gedurende de levensloop.
We hebben de regionale coördinatie van de FPA, conform afspraak, uitgevoerd en de gover nance verder verduidelijkt, met vastgestelde rolafspraken voor GGD Fryslân binnen de coali ties. In 2025 hebben we ook een start gemaakt met de doorontwikkeling van de FPA in lijn met het AZWA. Dit akkoord is in de loop van het jaar bestuurlijk ondertekend. Deze ontwik keling krijgt in 2026 verdere uitwerking. De financiering van de FPA is in 2025 gedekt vanuit SPUK IZA-middelen, die doorlopen tot en met 2026. Tegelijkertijd bleef het risico van structurele financiering nadrukkelijk in beeld en is dit bestuurlijk geagendeerd. Het vijfjarig lustrum van de FPA, de brede partnerbetrokkenheid en de landelijke aandacht - onder meer door het bezoek van de directeur-generaal Volksgezondheid - onderstrepen de maatschappelijke waarde en positionering van de FPA. Aandachtspunt richting 2026 blijft de verdere versterking van de inhoudelijke rol van GGD Fryslân en de borging van financiering en governance op langere termijn.
Gezonde leefomgeving Een gezonde leefomgeving levert een belangrijke bijdrage aan het terugdringen van gezondheidsverschillen. Ook in 2025 hebben veel gemeenten ons advies gevraagd over de leef omgeving, met name bij woningbouwaanvragen. Daarnaast adviseerden we over (herzienin gen van) omgevingsvisies. Bij complexe adviesaanvragen voorziet een multidisciplinair team de vragen van gemeenten van een integraal advies. In 2025 kon deze integrale advisering worden voortgezet met incidentele middelen. Ook is, samen met gemeenten, een start gemaakt met een vervolgvoorstel voor onze inzet in de komende jaren. Besluitvorming hierover vindt in 2026 plaats in de bestuurscommissie Gezondheid.
Epidemiologie Gezondheidsatlas, Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen en Gezondheidspanel 2025 stond in het teken van een belangrijke mijlpaal: de succesvolle lancering van de Gezondheidsatlas. Hiermee is er één centrale plek waar actuele gezondheidsgegevens toegankelijk zijn. De Gezondheidsatlas is te vinden via de website van GGD Fryslân en wordt de komende jaren verder doorontwikkeld. Daarnaast zijn in 2025 de resultaten van de Volwassenen- en Ouderenmonitor bekend gemaakt, inclusief de gebiedscijfers. Deze cijfers geven waardevol inzicht in de gezondheid van de Friese inwoners op regionaal en lokaal niveau. Alle cijfers zijn opgenomen in de Gezondheidsatlas. Verder hebben we in 2025 diverse panelonderzoeken uitgevoerd. Deze richtten zich op sociale cohesie in de buurt en zonbescherming.
Academische werkplaats In 2025 hebben acht studenten hun onderzoeksstage bij de GGD afgerond. In september zijn twee nieuwe studenten gestart. De studenten komen van verschillende opleidingen (voornamelijk NHL en RUG) en doen onderzoek naar uiteenlopende onderwerpen, zoals gezondheidsverschillen, gezonde leefomgeving en valpreventie.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit Et Assurance B.V. Datum: 20-03-2026 Paraaf:
13
Jaarverslag en Jaarrekening 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân
Monitor Opgroeien in Kansrijke Omgeving We hebben de monitoring Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) in 2025 verder voortgezet als onderdeel van de OKO-aanpak. In 2025 namen vijf gemeenten deel aan de OKO-monitoring: Ooststellingwerf, Opsterland, Smallingerland, Harlingen en Leeuwarden. De resultaten hiervan bespreken we in 2026 tijdens dialoogsessies met gemeenten en partners. Daarnaast voeren we in 2026 de Gezondheidsmonitor Jeugd uit, met de OKO-monitoring als onderdeel hiervan. Daarmee sluiten in 2026 alle Friese gemeenten aan, zodat de OKOmonitoring breed kan worden ingezet om beleid en aanpak verder te onderbouwen en te versterken.
Beleidsadvisering In 2025 hebben we onze rol als verbindende en adviserende partij tussen de verschillende domeinen verder ingevuld. Daarnaast zijn we gepositioneerd als sparringpartner en kennisbron voor gemeenten op het gebied van preventie en gezondheid. Ook in 2026 blijven we investeren in het verdiepen van onze inhoudelijke expertise en het versterken van onze strategische capaciteit.
Uitvoerende taken gezondheidsbescherming Infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid In 2025 is de opdracht voor de versterking van de infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid gecontinueerd. Deze inzet is nog steeds tijdelijk en primair gericht op personele versterking, met als uitgangspunten het borgen van continuïteit en het beperken van financiële risico's. Landelijk is in 2025 veel ontwikkeld rondom de Landelijke Functionaliteit Infectieziekte bestrijding (LFI). Vanuit GGD Fryslân is actief bijgedragen door inhoudelijke kennis en praktijk ervaring in te brengen, in samenwerking met GGD Drenthe en GGD Groningen. Verder voerden we de najaarscampagne COVID-19 binnen de gestelde termijnen en het beschikbare budget uit. De campagne liep van week 38 tot en met week 49 en resulteerde in circa 80.000 toegediende vaccinaties in Fryslân, inclusief de Waddeneilanden.
Tuberculose Op 3Noord-niveau zijn we in 2025 gestart met een verkenning naar verdere samenwerking binnen de tuberculosezorg (TBC), met het oog op toekomstbestendigheid. Aanleiding hiervoor is de combinatie van een dalende incidentie en een toenemend tekort aan gekwalificeerde professionals. Met name de verwachte schaarste aan TBC-artsen vormt een gedeeld en groeiend risico voor de continuïteit van de zorg, zowel regionaal als landelijk. Hoewel de huidige bezetting in Fryslân op orde is, blijft deze kwetsbaar en is er weinig ruimte voor uitval of verdere krapte. De samenwerking en inhoudelijke afstemming binnen het regionaal expertisecentrum van samenwerkende GGD'en en op 3Noord-niveau verlopen in de praktijk moeizaam. Dit komt onder meer doordat er naast de dagelijkse werkzaamheden beperkt tijd is voor gezamenlijke ontwikkeling.
Forensische geneeskunde 2025 was een jaar van intensieve transitie binnen de forensische geneeskunde in NoordNederland. Met de vorming van één integraal team Forensische Geneeskunde (FG) 3Noord per 1 januari is een basis gelegd voor toekomstbestendige dienstverlening. De implementatie kende echter substantiële knelpunten. Verschillen in werkwijzen moesten worden overbrugd, rolduidelijkheid moest opnieuw worden ingericht en de dienstverlening kwam in het eerste kwartaal onder druk te staan. De aanbesteding van de Medische Arrestantenzorg (MAZ) zorgde daarnaast voor onzekerheid over de operationele continuïteit en financiële voorspelbaarheid. Dit vroeg om stevige bijsturing.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit Et Assurance B.V. Datum: 20-03-2026 Paraaf:
14
Jaarverslag en Jaarrekening 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân
Vanaf mei hebben we ingezet op versterkte sturing en organisatieontwikkeling, met een koerswijziging naar integrale aansturing van de volledige FG-dienstverlening. Door scherper te prioriteren, planbaar werk beter te organiseren en de capaciteit van forensisch artsen gericht in te zetten voor acute zorg, nam de operationele druk af. Dit droeg bij aan herstel van vertrouwen binnen de organisatie en bij ketenpartners. De keuze om in deze fase prioriteit te geven aan continuïteit en kwaliteit leidde tot een (tijdelijk) negatief financieel resultaat. De afbouw van externe artsencapaciteit kon namelijk minder snel plaatsvinden dan voorzien. In 2026 ligt de focus op verdere doorontwikkeling van FG 3Noord, afronding van de MAZ-opgave, versterking van het werkgeverschap en voor bereiding op een landelijk georganiseerd stelsel voor forensische geneeskunde. Dat stelsel treedt mogelijk vanaf 2027 in werking.
Seksuele Gezondheid Een belangrijke inhoudelijke ontwikkeling in 2025 is de overgang naar thematisch werken op basis van het handboek Seksuele Gezondheid. De focus verschuift daarmee van doelgroepen naar thema's. Dit draagt bij aan een meer integrale en gerichte benadering van kwetsbare groepen. Op 3Noord-niveau is de regionale samenwerking verder versterkt. Deze samenwerking onder steunt een samenhangende en doelmatige inrichting van seksuele gezondheidszorg, met oog voor maatschappelijke impact binnen de beschikbare middelen.
Medische milieukunde In 2025 bleef de maatschappelijke en media-aandacht voor medische milieukundige thema's onverminderd groot. Zorgen over de gezondheidseffecten van schadelijke stoffen - waaronder bestrijdingsmiddelen, lood, staalslakken en poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS) - vroegen om actieve inzet en duiding vanuit de GGD. We hebben inwoners en verschillende overheden voorzien van deskundig advies en concreet handelingsperspectief. Daarnaast werkten we aan thema's als een gezond binnenmilieu, uitstoot vanuit de veehouderij, (laagfrequent) omge vingsgeluid en de gezondheidseffecten van klimaatadaptatie. Rond PFAS in Leeuwarden blijven we de ontwikkelingen volgen in de Jelsumer Feart en de Lytse Feart. Dit doen we in samenwerking met de gemeente en Wetterskip Fryslân. Ons huidige advies blijft naar verwachting meerdere jaren van kracht. Onze werkwijze wordt daarbij landelijk gevolgd en gebruikt als inspiratie voor toekomstige PFAS-casuïstiek. De gemeente Leeuwarden start een aanvullend onderzoeksprogramma, met aanvullende financiering, naar milieu- en gezondheidseffecten van PFAS binnen en buiten het belaste gebied. Vooruitkijkend naar 2026 verwachten we dat de vraag naar deskundige duiding verder toeneemt. Nieuwe stoffen, veranderende regelgeving en maatschappelijke zorgen vragen om een proactieve rol van de GGD.
Gezondheidsbevordering In 2025 hebben we zowel provinciaal als lokaal met onze kennis en adviezen bijgedragen aan projecten en programma's voor gezondheidsbevordering. We realiseerden de doelen van Rookvrije Generatie Fryslân, Nuchtere Fries en Nuchter Over Gewicht en versterkten de samenwerking tussen deze programma's. Als GGD waren we lokaal betrokken bij GALA-plannen, gezonde wijkaanpakken, het programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving en ketenaanpakken zoals Valpreventie en Kind naar Gezonder Gewicht. Daarnaast ondersteunden we scholen als adviseur Gezonde School bij hun inzet voor een gezonde leefstijl.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit Et Assurance B.V. Datum: 20-03-2026 Paraaf:
15
Jaarverslag en Jaarrekening 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân
Bewaken van publieke gezondheid bij rampen en crisis Ontwikkelingen maatschappelijke zorg In de periode van 1 januari tot 1 december 2025 zijn 211 meldingen van woningvervuiling geregistreerd. Dit aantal ligt in lijn met voorgaande jaren en wijst daarmee op een stabiele problematiek. Inwoners met ernstige problematiek rond woonhygiëne zijn ondersteund met een eenmalige schoonmaak. Daarmee zijn risico's zoals ernstige overlast, brandgevaar en infectiegevaar beperkt. In dezelfde periode ontving het meldpunt 1.694 meldingen over inwoners met onbegrepen gedrag. Voor deze personen is actief ingezet op toeleiding naar passende zorg, begeleiding of ondersteuning. Het aantal meldingen blijft stijgen, vooral vanuit de politie. Dit kan duiden op zowel een groeiende zichtbaarheid van complexe problematiek als op een betere vind-baarheid van het meldpunt voor ketenpartners. In het kader van verplichte zorg, voerden we tussen januari en december 128 pogingen tot horen uit. Hiermee hebben we invulling gege-ven aan zorgvuldige bescherming van de rechten van cliënten bij de toepassing van deze ingrijpende maatregel.
Mentale gezondheid versterken In 2025 heeft GGD Fryslân haar rol en inzet op het thema mentale gezondheid verder aan gescherpt. Aanleiding hiervoor zijn de toenemende zorgen over de mentale gezondheid van jongeren en jongvolwassenen en de maatschappelijke en wettelijke ontwikkelingen, waaronder het initiatiefvoorstel suïcidepreventie. Vanuit haar publieke taak, expertise en regionale positie levert de GGD een actieve bijdrage aan het versterken van de mentale gezondheid in Fryslân. We leverden in 2025 input voor het transformatieplan Mentale Gezondheid binnen de FPA enhet FrIZA, met een duidelijke focus op preventie en samenwerking in de sociale basis. Daarbij ligt de nadruk op collectieve preventie en het versterken van mentale weerbaarheid, met specifieke aandacht voor depressie, suïcidepreventie en eenzaamheid gedurende de levensloop. Ook via inzet op de aanpak Strong Teens and Resilient Minds (STORM) en deel name aan de stuurgroep, dragen we hieraan bij.
Grip op onbegrip In 2025 is een belangrijke eerste stap gezet in het beter in beeld brengen van de aard en omvang van onbegrepen gedrag in Fryslân. In samenwerking met GGZ Friesland, politie, Sociaal Domein Fryslân, woningcorporaties, NHL Stenden, Wender en de Regionale Ambulancevoorziening is gestart met dataonderzoek en praktijkverkennend onderzoek. Deze opstartfase leverde samenhangend inzicht op in meldingen, patronen en knelpunten binnen de keten. Tegelijkertijd is het professionele netwerk verder verbonden en verbreed, onder meer met woningcorporaties en ervaringsdeskundigen. De combinatie van kwantitatieve data en kwalitatieve inzichten heeft geleid tot vijf prioritaire verbeterlijnen, onder andere op het gebied van triage, informatie-uitwisseling, procesregie en inzet van ervaringsdeskundigheid. Deze verbeterlijnen vormen de basis binnen het vervolg project Samen Sterker: integrale aanpak onbegrepen gedrag Fryslân. Daarnaast hebben we toegewerkt naar een governancestructuur om sturing en eigenaarschap op bestuurlijk niveau te versterken, ondersteund door een samenwerkingsovereenkomst tussen netwerkpartners. Een belangrijk inzicht richting 2026 is dat succesvolle implementatie vraagt om duidelijke sturing en coördinatie. Tegelijkertijd blijft het werken met tijdelijke projectmiddelen een risico voor de continuïteit.
Na afronding van dit project wordt verwacht dat vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) en vanuit het ministerie van VWS structurele middelen beschikbaar komen. Deze middelen zijn reeds als reservering opgenomen in de begrotingen van JenV en VWS.
Suïcidepreventie In 2025 is suïcidepreventie in Fryslân beleidsmatig verder versterkt. Tijdens de Wereld Suïcide Preventie Week organiseerden we samen met gemeenten en ketenpartners activiteiten om aandacht te vragen voor suïcidaliteit en zo het gesprek hierover te stimuleren. Met onder meer het jaarlijks terugkerende Walk into the light en de bijeenkomst Man å (ûn)Macht Moeting is ingezet op het doorbreken van taboes, met specifieke aandacht voor Friese mannen als risicogroep. VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit Et Assurance B.V. Datum: 20-03-2026 Paraaf:
16
Jaarverslag en Jaarrekening 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân
Tegelijkertijd hebben we in 2025 toegewerkt naar een structurele verankering van suïcidepreventie, vooruitlopend op de Wet integrale suïcidepreventie. Vanuit onze publieke taak en expertise — onder meer opgedaan in de Supranet-proeftuin — hebben we gemeenten geadviseerd en ondersteund bij de voorbereiding op deze wetswijziging. In samenwerking met gemeenten werken we aan een provinciaal plan. Daarmee krijgt suïcidepreventie nadrukkelijk vorm als gezamenlijke verantwoordelijkheid. Dit sluit aan bij de ambitie uit de landelijke nota Gezondheidsbeleid 2025-2028 om regionaal samen te werken aan een brede en samenhangende aanpak, met als doel het terugdringen van het aantal suïcides.
GGD-crisisorganisatie In januari 2025 zijn het GGD RampenOpvangPlan (GROP) en het Integraal Crisisplan Publieke Gezondheid vastgesteld. Hiermee hebben we een toekomstbestendige crisisorganisatie ingericht. Ook stelden we aanvullend het opleidingsplan vast en startten we met het vakbe kwaam maken en houden van crisisfunctionarissen. Hoewel we het OTO-jaarplan (opleiden, trainen en oefenen) niet volledig konden uitvoeren, hebben we gericht geïnvesteerd in kerncompetenties. Dit betrof onder andere trainingen voor psychosociale hulpverlening en het oefenen van opschaling binnen de infectieziekte-bestrijding. Verder hebben we ingezet op versterking van de samenwerking in crisisbeheersing binnen 3Noord, in lijn met de gezamenlijke transitieopgave tussen de LFI en de GGD'en.
Toezicht Toezicht houden In 2025 zette team Toezicht verdere stappen richting stimulerend toezicht, met meer nadruk op dialoog en duurzame kwaliteitsverbetering. Met extra personele inzet realiseerden we een hoge inspectiedekking van 98% in de kinderopvang. Voor de gastouderopvang is de norm volledig gehaald. Tegelijkertijd hebben we ingezet op herstelgericht toezicht en versterkte samenwerking met gemeenten om veilige en gezonde kinderopvang duurzaam te borgen. Daarnaast is breed toezicht uitgevoerd in andere domeinen, waaronder schepen, tattooen piercingshops, AZC's en seksbedrijven. Het Wmo-toezicht wordt vanaf 2026 gefaseerd beëindigd, omdat het geringe aantal deelnemende gemeenten deze taak niet langer doel matig maakt. Daarom zetten we in 2026 minder uren in voor Wmo-toezicht.
Organisatie HKZ-audit Bij Veiligheidsregio Fryslân vindt jaarlijks een HKZ-audit (Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector) plaats. Tijdens deze audit wordt getoetst of het kwaliteitsmanagementsysteem goed werkt en of de organisatie kwaliteit op een goede manier organiseert. Daarbij worden de eisen van de HKZ GHOR (2019) en HKZ Publieke Gezondheid (2019) gevolgd. Tijdens deze audit is een bevinding geconstateerd met betrekking tot de vindbaarheid, actualiteit en het beheer van kwaliteitsdocumenten. Het doel is om deze bevinding opgelost te hebben voor de audit tot hercertificering in januari 2026.
Digitalisering/iStrategie In 2025 stelden we de iStrategie (informatiestrategie) vast. Daarmee onderstrepen we het belang van digitalisering, datagedreven werken, informatieveiligheid en (digitale) samen werking als fundament voor toekomstgerichte publieke gezondheidszorg. We brachten de verschillende lopende initiatieven bij elkaar om meer focus en richting te geven. Daarnaast werkten we een aantal initiatieven verder uit, zoals chatbots bij het klantcontactcentrum en digitale dienstverlening binnen de JGZ. Het klantperspectief staat hierbij centraal.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit Et Assurance B.V. Datum: 20-03-2026 Paraaf:
17
Jaarverslag en Jaarrekening 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân
2.3. Wat heeft dit gekost? Begroting na 1e wijziging
Realisatie 2025
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Pijler 1
23.351.700
6.050.627
17.301.073
23.579.559
6.685.729
16.893.830
Pijler 2
19.547.525
9.974.284
9.573.241
18.509.387
9.689.601
8.819.786
Pijler 3
7.918.905
7.149.668
769.237
7.251.211
6.304.990
946.221
Pijler 4
2.046.183
2.057.144
-10.961
2.165.653
2.185.357
-19.704
Toegerekende organisatiekosten
7.904.084
53.141
7.850.943
7.839.956
78.668
7.761.288
Subtotaal programma
60.768.398
25.284.864
35.483.534
59.345.767
24.944.345
34.401.422
Gemeentelijke bijdrage
-
34.262.269
-34.262.269
-
32.926.433
-32.926.433
Subtotaal dekkingsmiddelen
-
34.262.269
-34.262.269
-
32.926.433
-32.926.433
60.768.398
59.547.133
1.221.264
59.345.767
57.870.778
1.474.989
102.000
1.323.264
-1.221.264
102.000
1.190.266
-1.088.266
60.870.398
60.870.398
-
59.447.767
59.061.045
386.723
Programma Gezondheid
Dekkingsmiddelen gezondheid
Totaal saldo van baten en lasten
Reservemutaties gezondheid Gerealiseerd resultaat gezondheid
Voor een toelichting op de verschillen wordt verwezen naar paragraaf 6.3.3.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit Et Assurance B.V. Datum: 20-03-2026 Paraaf:
18
Jaarverslag en Jaarrekening 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân
2.4. Feiten en cijfers programma Gezondheid Cijfers medewerkers 2025
651
417,6
Medewerkers
Voltijd (fte)
800 700 600 500 400 300 200
----- Aantal
100
0
3. Leeftijdsopbouw
613
Man
5,8
Vrouw
94,2
Aantal
< 30
81
30-39
162
40-49
142
50-59
159
> 60
107
X
u
12,5
30-39
24,9
A
Vrouw
38
o
Man
X
Aantal
CO
2. Aantal medewerkers
u u 50-59 u ^0
40-49
4. Verzuimcijfers
2023 2024 2025
Verzuim aA
8,42
6,99
7,41
Meldfrequentie
0,87
0,77
0,56
21,8 24,4 16,4
VOOR WAARMERKJNGSDOELEINDEN BDO Audit 8t Assurance B.V. Datum: 20-03-2026 Paraaf:
19
I VEILIGHEIDSREGIO
Ï FRYS LAN
3. Programmaverantwoording Crisisbeheersing 3.1. Algemeen Terugkijkend op 2025 zijn wij trots op de volgende mijlpalen: ^ We hielden onze crisisorganisatie het gehele jaar 24/7 op sterkte (een enorme inspanning gelet op de huidige arbeidsmarkt). ^ Onze crisisorganisatie was 24/7 paraat en kwam bij 11 GRIP-inzetten in actie; de volledige crisisorganisatie (opgeschaald naar GRIP-3) kwam in actie tijdens de systeemtest. ^ Onze crisisorganisatie verhuisde dit jaar van de Meldkamer In Drachten naar de hoofdvestiging van VRF in Leeuwarden. ^ Onze crisisorganisatie voldeed ook dit jaar weer aan het Toetsingskader van de Inspectie Justitie & Veiligheid. ^ Ons bestuur stelde - in het kader van de Rijksbrede Weerbaarheidsopgave - de Friese Samenwerkingsagenda Weerbaarheid & Veerkracht 2025-2027 vast. ^ Ons Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) presenteerde vanaf september wekelijks een actueel veiligheidsbeeld aan de dienstdoende piketfunctionarissen van de crisisorganisatie (Brandweer, GGD /GHOR en Crisisbeheersing).
3.2. Wat hebben wij bereikt in 2025? 1. Wij zijn 24/7 alert en paraat Wij beschikken over een robuuste crisisorganisatie met passend en voldoende personeel. Daarmee staan we 24/7 paraat.
Crisisorganisatie op sterkte, vakbekwaam, 24/7 paraat én nieuwe huisvesting RCC Net als voorgaande jaren kende de crisisorganisatie in 2025 verloop in de bezetting. We hebben veel nieuwe crisisfunctionarissen geworven en opgeleid. Daarmee bleven alle piketgroepen bezet met passend personeel en was de crisisorganisatie ook in 2025 24/7 paraat. In 2025 voerden we een volledig vakbekwaamheidsprogramma uit. Zo organiseerden we onder andere trainingen voor burgemeesters en gemeentesecretarissen, voor gemeenten (bevolkingszorg) en voor onze crisisteams: Commando Plaats Incident (CoPI), Coördinatieteam Waddeneilanden (CoWA), Regionaal Operationeel Team (ROT) en Gemeentelijk Beleidsteam (GBT). De crisisorganisatie kwam elf keer in actie bij een GRIP 1-situatie. Het ging vaak om zeer grote branden. In 2025 heeft een ongeval met een luchtballon plaatsgevonden bij de Hoeve en kreeg Leeuwarden te maken met een grote stroomstoring. Naast deze kortdurende rampen en crises is VRF sinds 2020 betrokken bij het opruimen van kadavers van wilde vogels met vogelgriep. Wij faciliteren hierbij het regionale overleg van betrokken partijen zoals het Wetterskip, gemeenten, provincie en terreinbeheerders. In 2025 verhuisde het Regionaal Coördinatie Centrum (RCC) van de Meldkamer in Drachten naar onze hoofdlocatie aan de Harlingertrekweg in Leeuwarden.
Hiermee is een verbetering gerealiseerd van de continuïteit van onze crisisorganisatie. We werken nu op onze eigen systemen en zijn niet meer afhankelijk van derden. VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit Et Assurance B.V. Datum: 20-03-2026 Paraaf:
20
Jaarverslag en Jaarrekening 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân
VRF voldoet aan toetsingskader Inspectie Justitie en Veiligheid en organiseert systeemtest Op verzoek van de inspectie leverden wij, net als voorgaande jaren, een zogenaamde 'Rode Draden Analyse' aan. Deze analyse is gebaseerd op elf GRIP-incidenten, twee niet GRIPinzetten en veertien praktijksimulaties die in 2024 hebben plaatsgevonden. De Inspectie Justitie en Veiligheid liet ons in 2025 weten dat wij over 2024 opnieuw hebben voldaan aan alle vereisten uit haar toetsingskader. De inspectie verzocht ons daarnaast om een systeemtest te organiseren, omdat er de afgelopen jaren geen GRIP-3- of GRIP-4-inzetten zijn geweest in Fryslân. Op 3 december 2025 hebben we deze systeemtest uitgevoerd. Tijdens de test is opgeschaald naar GRIP-3 en heeft de meldkamer Noord-Nederland de crisisteams van het CoPI, ROT en GBT van de gemeente Súdwest-Fryslân onverwachts gealarmeerd. Daarmee hebben we, conform het verzoek van de inspectie, de volledige hoofdstructuur van de crisisbeheersing (meldkamer, CoPI, ROT en GBT) gelijktijdig en in samenhang getoetst (scenario: wateroverlast). Over de uitkomsten van deze systeemtest infomeren we het bestuur in 2026.
Crisiscommunicatie: nieuwe website www.fryslanveilig.nl live In het eerste kwartaal van 2025 is onze nieuwe website over crisiscommunicatie live gegaan. Bij een incident biedt deze website inwoners, gemeenten en betrokkenen actuele informatie en concrete handelingsperspectieven. In oktober hebben we de website met een publiekscampagne, via onder andere Omrop Fryslân, extra onder de aandacht gebracht. Dit had effect, aangezien ruim 75.000 mensen de website bezochten. De GRIP-incidenten en de webpagina's over de risico's in Fryslân, het maken van een noodplan en een noodpakket werden het meest bekeken.
2. Wij dragen bij aan het voorkomen van crisis Wij adviseren en informeren inwoners, gemeenten, instellingen en andere partijen in ons netwerk. Met als doel: vergroten veiligheid en bewustzijn.
Nieuwe risicoprofielen vastgesteld Regionaal Risicoprofiel 2026-2029 voorlopig vastgesteld door algemeen bestuur In 2025 liep het regionaal risicoprofiel af en daarom stelden we een nieuw risicoprofiel voor Fryslân op. Hiervoor voerden we in september gesprekken met gemeenten en crisispartners tijdens het door ons georganiseerde congres Risico's in Fryslân. In december stelde het algemeen bestuur het nieuwe risicoprofiel voorlopig vast. Dit profiel vormt het vertrekpunt voor de Meerjarenkoers 2027-2030. In 2026 bieden we het risicoprofiel, gelijktijdig met het ontwerp van onze nieuwe meerjarenkoers, aan voor zienswijzen aan de gemeenteraden. Nieuw zorgrisicoprofiel 2025-2029 Noord-Nederland In de landelijke contourennota Versterking Crisisbeheersing en Brandweerzorg is voor de GHOR opgenomen dat een zorgrisicoprofiel opgesteld moet worden: een zorgspecifieke verdieping van het regionale risicoprofiel. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de Directeur Publieke Gezondheid (DPG). Vanwege de bovenregionale focus van zorg hebben de DPG'en van Noord-Nederland besloten tot de ontwikkeling van een Noord-Nederlands zorgrisicoprofiel. In dit profiel, dat tot stand kwam in nauwe samenwerking met het Acute Zorgnetwerk Noord-Nederland (AZNN), zijn vijf crisistypen geprioriteerd: ^ ^ • •
ziektegolf; uitval van ICT en telecommunicatie; verstoring van de energievoorziening; extreem weer;
•
brand in kwetsbare gebouwen.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit Et Assurance B.V. Datum: 20-03-2026 Paraaf:
21
Jaarverslag en Jaarrekening 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân
Deze vijf crisistypen vormen de komende jaren de basis voor gezamenlijke voorbereiding. De bestuurscommissie Veiligheid stelde het zorgrisicoprofiel in juni 2025 vast en nam kennis van de bijbehorende implementatiekaart. De bestuurscommissie Gezondheid nam het zorgrisicoprofiel in juni 2025 voor kennisgeving aan. In de Veiligheidsregio's Groningen en Drenthe zijn vergelijkbare bestuurlijke trajecten gevolgd.
Planvorming Actuele planvorming Tijdens een inzet moet de crisisfunctionaris kunnen rekenen op actuele plannen. In 2025 verlengde de bestuurscommissie Veiligheid de looptijd van het regionaal crisisplan en het meerjarenbeleidsplan Vakbekwaamheid met één jaar. Deze verlenging geeft de afdeling Crisisbeheersing de tijd om plannen op te stellen die aansluiten bij het nieuwe Regionaal Risicoprofiel 2026-2029 en de nieuwe Meerjarenkoers 2027-2030. Rampbestrijdingsplan Vliegbasis Leeuwarden herzien Op grond van het Besluit veiligheidsregio's wordt dit rampbestrijdingsplan eens per drie jaar herzien. De laatste herziening dateerde uit 2022. In het herziene plan van 2025 zijn enkele kleine wijzigingen aangebracht. Na terinzagelegging stelde het algemeen bestuur het plan in juli vast. Bijdrage VRF aan landelijke crisisplannen In 2025 stelde de ministerraad het landelijk crisisplan (LCP) Natuurbranden vast. In 2026 implementeren we dit plan samen met de Veiligheidsregio's Groningen en Drenthe (3Noord verband). In 2025 leverden wij een actieve bijdrage aan het opstellen van diverse landelijke crisisplan nen voor infectieziektebestrijding, luchtvaartongevallen en militaire dreigingen. In 2026 stelt de ministerraad deze plannen vast. Hierna implementeren wij ook deze LCP's in 3Noord verband.
Kaders mobiliteits- en crowdmanagementplan Elfstedentocht op de schaats De bestuurscommissie Veiligheid heeft opdracht gegeven om een regionaal mobiliteits- en crowdmanagementplan op te stellen voor de Elfstedentochtgemeenten. In 2025 stelde het bestuurlijk afstemmingsoverleg (BAO) hiervoor de kaders vast. Deze kaders geven richting aan de organisatie van mobiliteit op de hoofdwegen en aan maatregelen voor effectief crowdmanagement. In 2026 vertalen we deze kaders naar lokale mobiliteits- en crowdmanagementplannen.