Document · PDF

Bijlage 3 - Programmabegroting 2025

Raadsvergadering 23 mei 2024, gemeente Sudwest FryslanBij agendapunt: Sjenswize jierstikken 2023 en begrutting 2025 Veiligheidsregio Fryslân16.560 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Programmabegroting 2025 Veiligheidsregio Fryslân

1 VEILIGHEIDSREGIO

l FRYSLÂN

I VEILIGHEIDSREGIO

Ï FRYS LAN

Voorwoord In de Programmabegroting 2025 kijken we vooruit naar welke resultaten Veiligheidsregio Fryslân wil realiseren om een bijdrage te leveren aan een veilig en gezond Fryslân. De context waarin wij de laatste jaren opereren, is door alle crises weerbarstig en dynamisch geweest. Tijdens het opstellen van de begroting lijken de meeste crises achter ons te liggen. Er is eind 2023 een eind gekomen aan onze coördinerende rol met betrekking tot de opvang van ontheemden uit Oekraïne en de crisisnoodopvanglocaties. Ook is onze rol in het bestrijden van het coronavirus (COVID-19) sterk teruggebracht. In deze begroting gaan we dan ook vooral in op onze reguliere taken.

In verbinding toekomstbestendig In onze meerjarenbeleidsplannen hebben we verteld hoe wij onze rol invullen. We zetten in op verbinding met gemeenten, bedrijven, instellingen en burgers. Op die manier willen we elkaars kennis en expertise benutten. Daarnaast hebben de crises ons nieuwe inzichten gegeven. Waar kunnen we onze reguliere werkprocessen beter, robuuster, eenvoudiger en toekomstbestendiger inrichten? Op basis van deze nieuwe inzichten evalueren en herijken we, waar dat nodig is, bestaande structuren en processen. Zo maken we onze organisatie schokbestendig en adaptief en kunnen we ons beter aanpassen als de situatie daarom vraagt. De extra middelen, die het ministerie van Justitie en Veiligheid via de contourennota 'Versterking Crisisbeheersing en Brandweerzorg' heeft toegekend, helpen hierbij. Deze middelen zijn bedoeld om de crisisbeheersing en de regionale en landelijke informatiepositie te versterken.

Dienstverlening en ontwikkelingen Bij het opstellen van deze begroting is de financiële toekomst van gemeenten onzeker. Het zogenoemde ravijnjaar 2026 komt steeds dichterbij en de gemeenten hebben nog geen duidelijkheid gekregen vanuit de Rijksoverheid. Wij zijn ons hiervan bewust en beperken de toename van het financieel kader tot het noodzakelijke. We blijven ernaar streven om onze dienst verlening sober en doelmatig uit te voeren. We houden de kwaliteit hierbij in stand. Tegelijk spelen er grote vraagstukken, zoals het betaalbaar en beschikbaar houden van de zorg en de toenemende vraag tot inzet op preventie. We nemen in deze begroting dan ook geen beleidsontwikkelingen op. Wel informeren we u over de uitkomsten van het project 'Doorlichting begroting' en over de verwerking van autonome ontwikkelingen. We hebben deze ontwikkelingen begroot volgens de spelregels zoals opgenomen in de financiële verordening en aangekondigd in de kaderbrief 2025-2028. Beide documenten hebben we ter zienswijze aangeboden aan de gemeenteraden. Uit de ontvangen zienswijzen van gemeenten concluderen wij dat deze stukken positief zijn ontvangen. Een van de belangrijkste lessen van de afgelopen jaren is dat de werkelijkheid altijd weerbarstig is.

Hoe de situatie in 2025 ook is: u kunt er in alle situaties op rekenen dat Veiligheidsregio Fryslân zijn steentje bijdraagt aan een veilig en gezond Fryslân.

Hartelijke groet,

Het Dagelijks Bestuur

I VEILIGHEIDSREGIO

Ï FRYS LAN

De begroting 2025 is op 10 juli 2024 vastgesteld door het algemeen bestuur.

Voorzitter

Secretaris

De heer Mr S. van Haersma Buma

De heer W.K. Kleinhuis

I VEILIGHEIDSREGIO

ï FRYS LAN

Inhoudsopgave 1. Algemeen........................................................................ 5 1.1. Meerjarig financieel kader......................................................................................... 5

2. Programmaplan Gezondheid..........................................6 2.1. Algemeen.......................................................................................................................6 2.2. Doel van het programma........................................................................................... 6 2.2.1. Agenda Publieke Gezondheid.............................................................................7 2.2.2. Levensfasen Lyts en Jong..................................................................................... 8 2.2.3. Levensfase Grut..................................................................................................... 9 2.2.4. Levensfase Wiis .................................................................................................. 10 2.2.5. Levensfase Elkenien ...........................................................................................10 2.2.6. Organisatie...........................................................................................................12 2.3. Resultaten in 2025..................................................................................................... 12 2.4. Baten en lasten Gezondheid in 2025 ................................................................. 13

3. Programmaplan Crisisbeheersing.................................17 3.1. Doel van het programma......................................................................................... 17 3.2. Speerpunten Veiligheid............................................................................................17 3.3. Resultaten in 2025..................................................................................................... 18 3.4. Baten en lasten Crisisbeheersing in 2025.......................................................... 19

4. Programmaplan Brandweer..........................................22 4.1. Doel van het programma......................................................................................... 22 4.2. Speerpunten .............................................................................................................. 22 4.3. Resultaten Brandweer Fryslân in 2025................................................................. 22 4.4. Baten en lasten Brandweer in 2025...................................................................... 24

5. Financiën en kengetallen..............................................27 6. Algemene dekkingsmiddelen.......................................28 7. Paragrafen..................................................................... 29 7.1. Financiering.................................................................................................................29 7.2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing......................................................... 31 7.3. Bedrijfsvoering............................................................................................................35 7.3.1. Inleiding...............................................................................................................35 7.3.2. Goed werkgeverschap....................................................................................... 35 7.3.3. Integriteitsbeleid en gedragscode.................................................................... 35 7.3.4. Privacy & security ...............................................................................................35 7.3.5. Organisatiethema's .......................................................................................... 36 7.4. Onderhoud kapitaalgoederen............................................................................... 39 7.5.

Verbonden partijen................................................................................................... 40

8. Financiële begroting.....................................................41 8.1. Overzicht van baten en lasten............................................................................... 41 8.2. Financiële positie....................................................................................................... 45 Bijlage 1. Bijdrage per gemeente 2025-2028

Bijlage 2. Investeringskredieten 2025.............

I VEILIGHEIDSREGIO

Ï FRYS LAN

1. Algemeen 1.1. Meerjarig financieel kader Het Algemeen Bestuur stelde op 14 maart 2024 het meerjarig financieel kader vast. In deze kaderbrief worden zowel de reguliere indexatie, de beleidsmatige ontwikkelingen als de overige autonome ontwikkelingen meegenomen.

Autonome ontwikkelingen Op 14 maart 2024 is ook een gewijzigde financiële verordening vastgesteld. Deze verordening is gewijzigd op basis van de wensen van de gemeenten. Met deze aanpassingen is de financiële verordening volledig, actueel en passend bij de praktijk. In de begroting zijn de budgetten voor materiële kosten en loonkosten conform de financiële verordening geïndexeerd. *

Indexering materiële kosten Ten behoeve van de indexatie van materiële kosten naar het volgende begrotingsjaar gaan we uit van de consumentenprijsindex (CPI) zoals gepresenteerd in de septembercirculaire van het gemeentefonds twee jaar voorafgaand aan het betreffende begrotingsjaar. De gepresenteerde CPI in de septembercirculaire 2023 voor het jaar 2025 is 2,5%. Voor het jaar 2026 is dit 2,4%, gevolgd door 2,3% voor 2027 en 2,3% voor 2028.

•

Indexering loonkosten Ten behoeve van de indexatie van loonkosten naar het volgend begrotingsjaar gaan we uit van de vigerende cao. Indien de vigerende cao nog niet bekend is, dan wordt voor de verwachte loonontwikkeling voorlopig uitgegaan van de macro-economische verkenning van het CPB zoals deze in de meest recente septembercirculaire van het gemeentefonds is vermeld. Dit betreft de loonvoet sector overheid. De huidige cao loopt tot 1 mei 2024. Daarom is voor de begroting 2025 uitgegaan van de in de septembercirculaire 2023 gepresenteerde loonvoet sector overheid. Voor 2024 is dit 6,7%, gevolgd door 5,8% voor 2025, 4,8% voor 2026, 4,2% voor 2027 en 4,2% voor 2028.

I VEILIGHEIDSREGIO

Ï FRYS LAN

2. Programmaplan Gezondheid 2.1. Algemeen GGD Fryslân, gemeenten en andere partners hebben elkaar nodig op het terrein van de publieke gezondheidszorg. De juiste combinatie van kennis over (publieke) gezondheid, de lokale gezondheidssituaties en de verbinding met andere domeinen wordt steeds belangrijker om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. In de 'Meerjarenkoers 2023-2026' hebben wij in beeld gebracht waar wij mee aan de slag gaan.

Preventie Preventie krijgt in dit beleid een prominente plek en is voor gemeenten een belangrijk instrument geworden. Het draagvlak voor preventie groeit enorm, mede door de verwachte bijdrage van preventie aan het oplossen van grote maatschappelijke vraagstukken. Dit zien we onder andere terug in de uitrol van: ^ ^ ^ ^ ^ ^

het Integraal Zorgakkoord (IZA); het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA); de brede SPUK-regeling (specifieke uitkering); het programma Wonen Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO); de conceptwet Regie op de Volkshuisvesting; de Omgevingswet.

Netwerkorganisatie Bovenstaande ontwikkelingen vragen van GGD Fryslân om mee te bewegen richting een 'netwerkorganisatie'. Wij willen dé adviseur, sparring- en kennispartner voor gemeenten blijven. Daarom hebben we de afgelopen jaren geïnvesteerd in het versterken van onze inhoudelijke en strategische kennis. De komende jaren verwachten wij een toename in de beleidscapaciteit en blijven we fungeren in de rol van generalistische domeinoverstijgende 'trusted advisor'.

2.2. Doel van het programma Een gezonde basis 'foar elkenien'! Vanuit de verschillende levensfasen is het onze missie om ons in te zetten voor: ^ • ^ ^ ^

elkenien: een gezond leven in een gezonde en veilige omgeving. lyts: een gezonde kansrijke start voor ieder kind. jong: gezond opgroeien in een kansrijke omgeving. grut: gezondheidspotentieel versterken. wiis: gezond en vitaal ouder worden.

De 'Agenda Publieke Gezondheid 2023-2026' benoemt voor deze thema's de vraagstukken voor de publieke gezondheid in Fryslân. Het is het fundament voor de samenwerking tussen de Friese gemeenten onderling en de samenwerking met de GGD.

Programmabegroting 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân

2.2.1. Agenda Publieke Gezondheid Leeswijzer Het programmaplan is opgebouwd uit de levensfasen die GGD Fryslân hanteert: Lyts, Jong, Grut, Wiis en Elkenien. Onder iedere levensfase volgen we de opbouw van de vier pijlers die ook in de financiële begroting worden gehanteerd: ^ ^ ^ ^

Monitoring, signalering en Advies; Uitvoerende taken gezondheidsbescherming; Bewaken van publieke gezondheid bij rampen en crisis; Toezicht houden.

Hiermee doen we recht aan de meerjarenkoers 2023-2026 en aan de traditionele opbouw van de begroting in pijlers, zoals gehanteerd door het ministerie van VWS en bij de benchmarks van de GGD'en in Nederland (zie figuur "De taken van GGD Fryslân").

Programmabegroting 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân

2.2.2. Levensfasen Lyts en Jong: Een gezonde kansrijke start voor ieder kind (Lyts) en Gezond opgroeien in een kansrijke omgeving (Jong) Tot 18 jaar Uitvoerende taken gezondheidsbescherming Toekomst jeugdgezondheidszorg De jeugdgezondheidszorg (JGZ) in Fryslân is volop in beweging. GGD Fryslân wil een flexibele en toekomstbestendige JGZ zijn voor alle kinderen in Fryslân van -9 maanden tot 18 jaar. We willen als volgt passende zorg en ondersteuning leveren: zo vroegtijdig, licht en dichtbij mogelijk en zo zwaar als nodig. We werken digitaal waar het kan en fysiek waar het moet. Hierbij zetten we de meest passende discipline in. Om onze ambitie te realiseren, ontwikkelen we een behoeftegericht JGZ-dienstenaanbod. Dit aanbod houdt in dat we de focus leggen op de zorgbehoeften van de ouder(s)/ verzorger(s) en het kind/de jongere. Op basis daarvan bieden we passende zorg aan. Dit betekent dat ons aanbod niet (meer) voor iedereen hetzelfde is. De focus gaat in 2025 naar de verdere doorontwikkeling van dit dienstenaanbod. Hierbij vragen de thema's 'Taakherschikking', 'Digitalisering' en 'Ketensamenwerking' extra aandacht. Het landschap waarin we werken verandert. De aandacht voor preventie wordt steeds belangrijker door de toenemende zorgvraag. We verwachten dat deze verschuiving naar de voorkant in de jeugdketen op termijn veel oplevert.

Het is daarom belangrijk om goed naar onze rol en taken te kijken in relatie tot deze ontwikkelingen en daarbij oog te houden voor onze medewerkers. Wij zijn daarnaast een belangrijke partner bij het vormgeven van het preventief jeugdbeleid in Fryslân. Zo zijn we, naast ketenregisseur/trekker, ook deelnemer aan de ketenaanpak 'Kansrijke Start' en de coalitie 'Ouderschap' (Friese Preventieaanpak). Verder zijn wij zowel lokaal als provinciaal betrokken bij het lokale en provinciale jeugdbeleid.

Mentale gezondheid versterken In 2024 presenteren we onze visie op mentale gezondheid. Deze visie sluit uiteraard aan bij alle verschillende taken die wij al uitvoeren op het gebied van mentale gezondheid. De visie heeft verder als doel om versnippering op onderdelen tegen te gaan. We formuleren de visie in samenspraak met de verschillende programma's en de daarbij horende doelen. Aanvullend zijn wij, naast verschillende partner-organisaties, lid van de coalitie 'Mentale gezondheid' van de Friese Preventieaanpak (FPA). In deze coalitie vindt mogelijk een uitwerking plaats van de doelstellingen die volgen uit de visie 'Mentale gezondheid'. Maar, met het oog op de inwerkingtreding van het initiatiefwetsvoorstel 'Suïcidepreventie', verwachten wij in 2025 een grotere beleidsmatige en operationele inzet op het thema 'Mentale gezondheid'. Vanuit het Rijk komen hier naar verwachting middelen voor beschik baar. Verder volgt de implementatie van het programma 'Strong Teens and Resilient Minds (STORM)' in een aantal gemeenten. STORM is een preventieprogramma, gericht op jongeren in het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs. In dit programma zorgen scholen, hulpverleners en andere ketenpartners er samen voor dat signalen van somberheid bij jongeren snel worden opgepikt én aangepakt. De individuele gemeenten kopen dit programma in via het aanvullend pakket.

We onderzoeken of we STORM duurzaam kunnen verankeren binnen de gehele provincie.

Programmabegroting 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân

Provinciale verzuimaanpak Meer Aandacht voor Ziekgemelde Leerlingen Schoolziekteverzuim is een actueel en groeiend maatschappelijk probleem. Ook in Fryslân zien we een forse toename. Ziekteverzuim is vaak een signaal. Achter ziekteverzuim zit vaak een diversiteit aan lichamelijke, psychische en/of medische problemen, soms in combinatie met problemen thuis of op school. GGD Fryslân wil verergering van deze problematiek en schooluitval voorkomen. Daarom is het belangrijk om in een vroeg stadium het verzuim terug te dringen en de schoolaanwezigheid te bevorderen. Schoolmedewerkers, jeugdgezondheidszorgmedewerkers en leerplichtambtenaren hebben samen aandacht en zorg voor leerlingen met ziekteverzuim. De huidige aanpak is erg versnipperd en niet integraal. Een meer preventieve en vooral integrale verzuimaanpak is daarom nodig om eerder in te kunnen spelen op (beginnende) problematiek. De methode Meer Aandacht voor Ziekgemelde Leerlingen (MAZL) is de enige erkende, bewezen effectieve en meer op schoolaanwezigheid gerichte ziekteverzuimaanpak in Nederland. Wij willen daarom starten met MAZL en deze methode provinciaal invoeren. Een provinciebrede aanpak is nodig, omdat niet alle leerlingen naar school gaan in de gemeente waar zij wonen. In 2024 doen wij een voorstel voor provinciale invoering van de methode MAZL vanaf 2025. We willen de methode starten in het voortgezet onderwijs.

Hierbij leggen we verbinding met de regiovisie jeugdhulp.

Methode MAZL in het kort De methode MAZL is een bewezen effectieve methode om ziekteverzuim terug te dringen. Ook helpt de methode voorkomen dat ziekteverzuim tot schooluitval leidt. Dit is de basis van MAZL: iedere leerling die niet op school is, valt direct op en krijgt aandacht. Oftewel: proactief reageren op signalen van ziekteverzuim. School, jeugdgezondheidszorg en gemeente werken samen om problemen snel te herkennen en een passende oplossing te bieden. Dit gebeurt in overleg met de leerling en/of ouder(s)Werzorger(s).

Rijksvaccinatieprogramma In 2025 verandert het vaccinatieschema voor het reguliere Rijksvaccinatieprogramma (RVP). De uitvoering van het RVP wijzigt hierdoor ook. Het ministerie van VWS komt met een implementatieplan inclusief begroting. We weten nog niet wat de (financiële) impact is. We hebben landelijk te maken met een dalende trend in de vaccinatiegraad. Het ministerie van VWS intensiveert daarom de aanpak voor het verhogen van de vaccinatiegraad. Daarnaast onderzoekt het RIVM opties voor het verhogen en bestendigen van de vaccinatie graad (onderzoek SocioVax). Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek kunnen we besluiten tot aanpassing van ons beleid en/of regionale interventies inzetten voor het verhogen van de vaccinatiegraad.

2.2.3. Levensfase Grut: Gezondheidspotentieel versterken 18 tot ongeveer 67 jaar Uitvoerende taken gezondheidsbescherming Vaccinatielandschap in ontwikkeling In 2022 heeft de staatssecretaris laten weten een vaccinatievoorziening voor volwassenen te willen organiseren bij de GGD'en. Dit is een belangrijke stap richting een toekomstbestendig, flexibel en wendbaar vaccinatiestelsel. In 2024 verwachten we hierover een definitief besluit. Als deze vaccinatievoorziening doorgaat, heeft dit effect op onze inrichting en werkwijze. In dat geval onderzoeken we ook hoe we de verbinding met het RVP maken.

Programmabegroting 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân

2.2.4. Levensfase Wiis: Gezond en vitaal ouder worden Vanaf 67jaar Monitoring, signalering en Advies De uitwerkingen van onder meer het IZA en het GALA zorgen voor meer aandacht voor Gezonden vitaal ouder worden. Het waarderend kijken naar ouderen en aandacht voor het uitstellen van kwetsbaarheid zijn daarin grote uitdagingen vanuit het perspectief van de publieke gezondheid. En daarbij de verbinding maken met thema's als onder andere: gezonde leefomgeving, sociale basis en het terugdringen van gezondheidsachterstanden. Met de inzet van tijdelijke middelen, de zogenaamde SPUK, is in 2023 gewerkt aan de versterking van de kennis binnen de GGD als het gaat om ouderen. Aan de hand daarvan vertalen we dat naar onze eigen dienstverlening. De principes van Fitaal Wiis willen we gebruiken en intensiveren in onze beleidsadvisering en gezondheidsbevorderende programma's. Op het terrein van ouderen zijn ook vele andere (welzijn) organisaties actief. De GGD wil haar preventieve kennis inbrengen als belangrijke netwerkpartner. De coalitie Fitaal Wiis binnen de FPA is daarvan een voorbeeld. Daarnaast worden vanuit IZA of het transformatiebudget middelen gezocht voor de borging van de preventieve opgave voor ouderen.

2.2.5. Levensfase Elkenien: voor alle inwoners van Fryslân Monitoring, signalering en Advies IZA en GALA Voor de financiering van de regionale preventie-infrastructuur doen we een aanvraag voor SPUK IZA-middelen voor 2024, 2025 en 2026. In de governance van de FPA is een stevige rol belegd voor de acht coalities van de FPA. Het is wenselijk dat wij in elke coalitie goed zijn vertegenwoordigd. Op die manier kunnen we de brede inbreng op publieke gezondheid waarborgen en inzetten op de lokale vertaalslag van de preventie-opgaven. We kunnen als GGD'en bijdragen aan het verkleinen van gezondheidsverschillen door collectieve preventie, met extra aandacht voor de kwetsbaren. De komende jaren bieden de uitwerkingen van het IZA en het GALA belangrijke kansen voor GGD 'en. We kunnen onze preventietaken verder invullen en uitbouwen, in samenwerking met de partners in de regio. Wij verwachten dat dit een grote rol gaat spelen in 2025.

GALA Het GALA en de brede SPUK-regeling zorgen ervoor dat de preventieopgave voor gemeenten groter en complexer wordt. Als gevolg van een groeiend budget en de 'nietvrijblijvende afspraken' met onder andere het Rijk, ligt de lat hoger. Het vraagt extra inzet van en financiering voor GGD Fryslân om dé adviseur, sparrings- en kennispartner voor gemeenten te blijven. De versterking van deze kennis- en adviesfunctie is deels mogelijk op basis van de extra financiering uit het GALA en de brede SPUK-regeling. Tot en met 2026 ontvangen gemeenten financiële middelen. Deze worden conform landelijke afspraken, rechtstreeks naar de GGD'en doorgeleid voor het investeren in de kennis- en adviesrol. Voor die kennisversterking hebben we als focus 'terugdringen gezondheidsachterstand' gekozen. Sommige GALA- opgaven voor gemeenten maken meer lokale inzet nodig of logisch. Bijvoorbeeld als het gaat om lokale projectleiders voor (één van) de vijf ketenaanpakken. Of om een centrale zorgverlener voor de ketenaanpak 'Kind naar Gezond Gewicht'. De omvang van deze verwachte extra dienstverlening weten we nu nog niet. We verwachten dat gemeenten ons opdrachten geven op basis van het aanvullend pakket.

Programmabegroting 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân

Gezonde leefomgeving De Omgevingswet is vanaf 1 januari 2024 van kracht. We hebben hiervoor een adviesteam ingericht. In 2024 krijgen we meer inzicht in hoe we dit team verder moeten inrichten en hoe de samenhang is met andere programma's binnen de organisatie. In de eerste helft van 2024 doen we dan ook een voorstel voor de verlening van incidentele middelen tot en met 2025. Daarna verwachten we dat structurele financiering noodzakelijk is. We werken dit uit in een voorstel dat we vervolgens voorleggen aan het bestuur. Met deze route lopen GGD Fryslân en Brandweer Fryslân gezamenlijk het proces binnen de Veiligheidsregio.

Uitvoerende taken gezondheidsbescherming Infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid Na de eerste belangrijke stappen in de versterking van de publieke gezondheid, zet het kabinet vanaf 2025 in op structurele versterking en samenwerking binnen het stelsel van infectieziektebestrijding (IZB). We krijgen vanaf 2025 structurele financiering zodat we de in 2023 ingezette personele versterking van IZB kunnen verankeren. Daadwerkelijke invulling en uitwerking van deze structurele financiering verwachten we in de eerste helft van 2024. De GGD'en moeten de komende periode aansluiten op de kaderstelling van de 'Landelijke Functionaliteit Infectieziektebestrijding' ten aanzien van de voorbereiding op een landelijke opschaling bij een pandemische situatie. Dit vraagt aanpassing van onze bedrijfsprocessen. Denk hierbij aan de inrichting van ons crisisplan, ons personeelsbestand, onze logistieke locaties en onze informatievoorziening. Hiervoor krijgen we naar verwachting in 2024 voor de periode 2024-2026 een SPUK-regeling. Ook moeten we bij de GGD een coördinator pandemische paraatheid benoemen.

Tuberculose De incidentie van tuberculose (TBC) is de laatste decennia fors afgenomen. De verwachting is dat dit proces de komende jaren doorgaat. De dalende incidentie van TBC veroorzaakt aan de ene kant dat de expertise van de TBC-bestrijding verder onder druk komt te staan. Aan de andere kant zien we dat TBC-zorg lokaal nodig blijft. Dit komt met name door migratie. Eind 2022 hebben de noordelijke GGD'en de lijn ingezet om de TBC-teams samen te voegen tot één functionele eenheid. Hiervoor hebben we een coördinator aangesteld. Deze ontwik keling heeft invloed op de organisatie van de TBC-zorg.

Forensische geneeskunde in ontwikkeling Het vak van de forensische geneeskunde is in ontwikkeling. Taken veranderen en nemen toe. Dit vraagt meer expertise, professionalisering en capaciteit. De ministeries van Justitie en Veiligheid (JenV) en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) zijn op de hoogte van deze ontwikkelingen. GGD'en hebben hiervoor landelijk extra financiële middelen aangevraagd. Specifiek voor de lijkschouw verwachten we aanvullende middelen via het gemeentefonds. Verder dreigt al langere tijd een tekort aan forensisch artsen. Om kwaliteit van zorg te garan deren, werken we in Noord-Nederlands verband toe naar één team binnen de forensische geneeskunde. Deze samenwerking vraagt om een financiële investering. Dit kan effect hebben op de begroting van 2025. Daarnaast voeren wij voor de politie een aantal taken (medische arrestantenzorg en forensische medische expertise en onderzoek) uit. De politie wil deze taken in 2024 herorganiseren en heeft voor de medische arrestantenzorg een aanbestedingstraject gestart. Dit brengt risico's met zich mee. Als wij deze taken kwijtraken, heeft dit groot effect op de inrichting van de forensische geneeskunde. En daarmee ook op de uitvoering van de gemeentelijke lijkschouw.

Programmabegroting 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân

Bewaken van publieke gezondheid bij rampen en crisis Ontwikkelingen Maatschappelijke zorg (voorheen Zorg en Veiligheid) Gemeenten krijgen voor suïcidepreventie vanaf 2024 te maken met een aanvulling op de wet 'Publieke gezondheid'. Deze wetswijziging verplicht gemeenten om meer beleid op suïcidepreventie te maken en dit meer aan te laten sluiten op landelijke initiatieven en adviezen. Friese gemeenten organiseren zelfstandig al veel op het gebied van suïcidepreventie. Vanaf 2024 benaderen en adviseren wij gemeenten hier ook meer over. Dit vraagt om meer expertise van onze kant en betekent ook domeinoverstijgende afstemming met gemeenten en ketenpartners. Intensivering van onze bestaande beleidscapaciteit is waarschijnlijk nodig. We verwachten hiervoor een rijksbijdrage. De taken van 'Maatschappelijke zorg' betreffen in sommige gevallen taken die de GGD naast haar wettelijke taken doet. We onderzoeken of er voor (een deel) van deze taken alternatieve financieringsmogelijkheden zijn. Zo doen we in 2024 bijvoorbeeld een aanvraag voor een meerjarensubsidie voor het onderzoeken van de lacune tussen de niet-acute meldingen en de doorstroom naar het sociaal domein. Aanvullend daarop dienen we, in samenwerking met GGZ Friesland, een subsidieaanvraag in voor suïcidepreventie.

2.2.6. Organisatie Opstellen strategisch huisvestingsplan Waarschijnlijk gaan de kosten voor onze huisvesting in de komende jaren omhoog. Dit komt onder andere door stijgende huur- en servicekosten en hogere energieprijzen. Op dit moment is het financiële effect hiervan C 200.000. De verwachting is dat dit bij ongewijzigd beleid tot een structureel tekort leidt. Wij stellen daarom een strategisch huisvestingsplan op met daarin een visie op onze huisves ting en behoeften. Hierbij volgen we de inhoudelijke doorontwikkeling van de toekomstbestendige jeugdgezondheidszorg in relatie tot de gemeentelijke context. Mogelijke conse quenties hiervan zijn: ^ ^ ^

Herziening van de initiële uitgangspunten. Vermindering van het aantal GGD-huisvestingslocaties. Verplaatsen van onze dienstverlening en een efficiënter gebruik van onze locaties.

In 2024 leggen we dit plan voor aan het bestuur.

2.3. Resultaten in 2025 Over de diverse thema's, gezondheidsonderwerpen en ontwikkelingen rapporteren we. Dit doen we deels met kwalitatieve informatie en waar mogelijk met kwantitatieve indicatoren. Die indicatoren kunnen zowel gericht zijn op output (wat heeft GGD Fryslân gedaan?) als, waar mogelijk, op outcome (welke gezondheidswinst hebben we bereikt?).

Programmabegroting 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân

2.4. Baten en lasten Gezondheid in 2025 Lasten

Baten

Saldo

Pijler 1

16.866.357

55.050

16.811.307

Pijler 2

12.953.837

3.621.197

9.332.640

Pijler 3

1.886.226

1.110.109

776.117

Pijler 4

2.057.144

Toegerekende organisatiekosten

7.521.951

53.142

7.468.809

34.320.958

-34.320.958

102.000

169.916

-67.916

41.387.515

Programma Gezondheid

Bijdrage programma Gezondheid Reservemutaties Gezondheid

Totaal programma GGD

Programmabegroting 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân

Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) in het kort Het GALA is een akkoord tussen Rijk, gemeenten, zorgverzekeraars en GGD GHOR Nederland. Het beoogt een fundament te leggen voor een gerichte lokale en regionale aanpak. De partijen van het Akkoord hebben met elkaar afgesproken om zich gezamenlijk in te zetten voor een gezonde generatie in 2040 vanuit de brede blik op preventie. Het akkoord is eind 2022 ondertekend en begin 2023 ontvingen de gemeenten financiële middelen via een brede SPUK voor de uitvoering vanaf 2023. Het GALA voorziet in (deels nieuwe) taken voor de GGD. Rijk, gemeenten en GGD'en onderschrijven in het GALA de volgende gemeenschap pelijke doelen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Terugdringen gezondheidsachterstanden (waaronder Kansrijke Start). Een gezonde fysieke leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten. Het versterken van (de verbinding met) de sociale basis. Een gezonde leefstijl. Versterking van de mentale weerbaarheid en mentale gezondheid. Vitaal ouder worden. Domeinoverstijgende inzet vanuit een regionale preventie-infrastructuur.

De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040 met weerbare en gezonde mensen die kunnen opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving, en waarin sprake is van een sterke sociale basis.

Dit zijn de vijf verplichte ketenaanpakken binnen het GALA: ^ ^ ^ ^ ^

Kansrijke Start Kind naar Gezonder Gewicht Gecombineerde leefstijlinterventie voor volwassenen (ernstig overgewicht) Welzijn op recept Valpreventie

Programmabegroting 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân

interview Boost aan preventie en bevorderen gezondheid in brede zin

Dat gezondheid niet vanzelfsprekend is, blijkt wel uit de druk op de zorg. De verwachting is dat die druk alleen maar toeneemt, onder meer door krapte op de arbeidsmarkt en vergrijzing. Daarom is het realiseren van ketenaanpakken een belangrijk speerpunt binnen het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). De verwachting is bijvoorbeeld dat het 'voorkomen van vallen', door de ketenaanpak Valpreventie, helpt om de druk op verpleeghuiszorg te verminderen. Aan de vooravond van haar pensioen kijkt beleidsmedewerker Karin de Ruijsscher terug en vooruit. "De blik op gezondheid verschuift. Waar zorg zich voorheen meer op het individu richtte, wordt het nu steeds meer een verantwoordelijkheid van ons allemaal. Wij moeten met elkaar de waarden bepalen van bijvoorbeeld gezond eten. Niet alleen thuis, maar onder andere ook op het werk, op de sportclub en in het buurthuis. En dat begint al in de wieg. Om zo op latere leeftijd nog steeds gezond en actief in het leven te staan."

Wat maakt dit akkoord zo bijzonder? "De afgelopen jaren was het vaak zo dat het Rijk van bovenaf min of meer bepaalde waar het ook lokaal in het beleid over zou moeten gaan. Met het GALA hebben Rijk, gemeenten en zorgverzekeraars een gezamenlijk akkoord gesloten. Het bijzondere is ook dat alle gemeenten meedoen en dat het Rijk financiële middelen beschikbaar stelt. Daarom kunnen we regionaal en landelijk samenwerken en van elkaar leren." "Een gezamenlijk akkoord betekent niet dat de afspraken vrijblijvend zijn. Dat is bij de presentatie van het GALA ook vaak gezegd."

Wat is de essentie van het GALA? "Het GALA geeft onder andere, door de bijbehorende financiering, een boost aan preventie en het bevorderen van gezondheid in brede zin. Echt nieuw is de versnelling van de implementatie van enkele concrete aanpakken op het snijvlak van het medisch en sociaal domein. Daarnaast willen we in Fryslân vanuit de brede blik op preventie veel integraler, op gebiedsniveau, samen met inwoners in een gezonde wijkaanpak werken aan wat hen bezighoudt. Waar zien zij kansen om gezondheid en welzijn te verbeteren?"

Programmabegroting 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân

Wat heeft GGD Fryslân gedaan in voorbereiding op de uitvoering van het GALA? "Vorig jaar hebben we meerdere regionale afspraken gemaakt en met elke gemeente samen gewerkt aan een lokaal plan van aanpak. Ook hebben we het doorontwikkelen van al lopende regionale initiatieven aangemoedigd. Gelukkig hebben we in Fryslân een mooie traditie van samenwerken. Wat we samen kunnen doen, doen we samen. Verder hebben wij natuurlijk al een preventiestructuur staan met de Friese Preventieaanpak (FPA). Vergeleken met veel andere regio's zijn we hier in Fryslân al ver mee."

Kun je een voorbeeld noemen van een brede blik op preventie? "Vanuit het GALA komt nu de opdracht om de 'Gecombineerde leefstijlinterventie voor volwassenen' met ernstig overgewicht beschikbaar te maken voor alle inwoners. In de praktijk betekent dit bijvoorbeeld tien behandelingen en gesprekken. Vervolgens komt de betreffende persoon terug in de thuissituatie en op het werk en daar is niets veranderd. Misschien ervaart hij of zij in die eigen omgeving ook wel stress door pestgedrag. Of er zijn op het werk weinig mogelijk heden voor het maken van gezonde keuzes. Wij willen in onze Friese aanpak dat er ook aandacht is voor die leefomgeving, zodat gezond gedrag mogelijk en logisch is."

Het GALA spreekt van 'positieve gezondheid', wat houdt dat in? "Als er sprake is van een gezondheidsprobleem, is er niet altijd (alleen) een medisch antwoord nodig. Gezondheid wordt bepaald door verschillende factoren. Daarom krijgt 'Welzijn op recept' door GALA nu een boost. En dat betekent aansluiten bij de leefwereld van mensen en bij wat ze zelf willen. Dat is een andere benadering. Het gezondheidsprobleem staat niet centraal, maar de mens zelf en zijn of haar veerkracht. In de gezonde wijkaanpak is positieve gezondheid in het algemeen ook het vertrekpunt."

Wat gaat er verder spelen de komende tijd? "We werken als GGD aan de verdere invulling van onze kennisrol. Wij willen een goede adviseur zijn op het gebied van 'terugdringen gezondheidsachterstand'. Dit is één van de centrale opgaven uit het GALA. Hiervoor gaan we onze kennis over processen binnen andere gemeentelijke domeinen verruimen. Dat ondersteunt namelijk die brede blik op preventie, omdat andere factoren ook van invloed zijn op (de ervaren) gezondheid van mensen zoals armoede, eenzaamheid, gebrek aan zingeving, laaggeletterdheid of de buurt waar je woont. Door die processen van ruimtelijke ordening of participatie ook goed te kennen, kunnen we nog beter bijdragen aan een integrale aanpak van gezondheidsachterstand."

Welke rol neemt de GGD in bij de uitvoering van het GALA? "We blijven vooral de adviseur en kennispartner van de gemeenten. Ook helpen we de gemeenten met het goed coördineren en uitvoeren van allerlei taken. We zien nu al dat sommige gemeenten die taken deels bij ons willen neerleggen. Daarnaast zijn we regionaal coördinator van drie van de vijf ketenaanpakken. We doen dit soms rechtstreeks in contact met gemeenten en hun partners, maar ook in de Friese preventiestructuur: de Friese Preventieaanpak."

En, vooruitkijkend naar de toekomst? "Er komt nu echt een boel op gang mede dankzij de extra beschikbare middelen. De verwachting is dat gemeenten veel meer 'preventieactiviteiten' (in brede zin) gaan uitvoeren. Daarin valt veel te ontdekken en te leren van elkaar. En verder wordt het spannend wat er vanaf 2026 gaat gebeuren. Gemeenten tuigen nu van alles op. Je mag toch hopen dat het Rijk over de brug komt met structurele middelen voor in ieder geval een langere periode. De mid-term review in 2024 is hiervoor een belangrijk moment. Als je het goed wilt blijven doen, heb je blijvend extra mensen nodig." En inhoudelijk? "Dan werken we met elkaar toe naar de stip op de horizon: een positief gezonde generatie in 2040!"

I VEILIGHEIDSREGIO

Ï FRYS LAN

3. Programmaplan Crisisbeheersing

3.1. Doel van het programma

3.2. Speerpunten Veiligheid

Met het programma 'Crisisbeheersing' leveren wij een bijdrage aan de veiligheid en gezondheid van de inwoners van Fryslân. Wij richten ons op de fysieke veiligheid. Dit betekent dat wij alles in het werk stellen om risico's te verkleinen en crises en incidenten te beheersen of te bestrijden. Onder de afdeling Crisisbeheersing vallen ook de taken voor 'bevolkingszorg' en 'Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR)'.

Wij zijn 24/7 alert en paraat

Wij dragen bij aan het voorkomen van crisis

Wij beschikken over een robuuste crisis- en brandweerorganisatie, met passend en voldoende personeel. Daarmee staan we 24/7 paraat.

Wij adviseren en informeren inwoners, gemeenten, instellingen en andere partijen in ons netwerk. Met als doel: meer veiligheid en bewustzijn.

Wij werken duurzaam en omgevingsbewust

Wij zetten de netwerksamenleving centraal

Wij werken informatiegestuurd met betrouwbare data

Wij zijn een wendbare organisatie die alert is op landelijke/maatschappelijke ontwikkelingen, nieuwe risico's/trends en passen

Wij verbinden burgers, gemeenten, bedrijven en instellingen, werken met hen samen en benutten elkaars kennis en expertise voor, tijdens en na een incident of crisis.

Wij ontwikkelen ons tot informatieknooppunt en werken zoveel mogelijk met betrouwbare en kwalitatief hoogwaardige informatie en data.

deze toe in de praktijk en onze bedrijfsvoering.

Programmabegroting 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân

3.3. Resultaten in 2025 Speerpunt

Activiteit - Wat gaan we ervoor doen?

Resultaat

Wij zijn 24/7 alert en paraat

We richten een proces werving en selectie in voor de crisisorganisatie op de huidige arbeidsmarkt.

We vinden geschikt en passend personeel voor onze crisisorganisatie. De crisisorganisatie is op sterkte. We leveren multidisciplinaire leiding en coördinatiecapaciteit in de lauwe en warme fase.

We borgen de continuïteit van de crisisorganisatie.

De crisisorganisatie blijft diensten leveren na een verstoring. We hebben de huisvesting (Regionaal Coördinatiecentrum, Regionaal Beleidsteam en Veiligheidsinformatieknooppunt) van de crisisorganisatie 24/7 geborgd.

We zorgen voor opleidingen en trainingen, waaronder praktijkoefeningen, voor onze crisisfunctionarissen.

Crisisfunctionarissen leren bij en ontwikkelen zich hierdoor verder. Ze zijn zich bewust van de risico's uit ons risicoprofiel en kennen de actuele ontwikkelingen. Bij de leertrajecten passen we nieuwe onderwijsvormen toe. Deze sluiten aan bij de behoefte van de crisisfunctionaris.

We ontwikkelen de 'Meldkamerfunctie Crisisbeheersing', samen met de Veiligheidsregio's Groningen en Drenthe.

We vullen de 'Meldkamerfunctie Crisisbeheersing' in op basis van de vastgestelde visie 'Meldkamer Noord-Nederland'. We borgen de invulling en het werkgeverschap van de calamiteiten coördinator op de meldkamer.

Wij dragen bij aan het voorkomen van crisis

We maken en actualiseren bestrijdingsplannen en informatiekaarten.

Tijdens een inzet kan de crisisfunctionaris rekenen op actuele plannen.

We leveren een bijdrage aan het opstellen van landelijke crisisplannen.

We implementeren landelijke crisisplannen en vertalen deze naar regionale planvorming.

We communiceren effectief richting onze inwoners over risico's uit ons risicoprofiel en naar aanleiding van urgente onderwerpen en actualiteiten. We gebruiken middelen die aansluiten bij de doelgroep.

Wij dragen bij aan het vergroten van de zelf- en samenredzaamheid van de samenleving.

Programmabegroting 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân

Speerpunt

Activiteit - Wat gaan we ervoor doen?

Resultaat

We geven veiligheids- en gezondheidsadvies voor evenementen.

Gemeenten gebruiken ons advies bij de vergunningverlening voor een evenement.

We hebben inzicht in de mate van voorbereiding van zorgaanbieders op rampen

We beoordelen de staat van voorbereiding van de zorgaanbieders.

en crises. We gaan in overleg met de zorgaanbieder als de voorbereiding tekortschiet.

Wij werken duurzaam en omgevingsbewust

We implementeren de evacuatiestrategie voor

We zetten de netwerksamenleving centraal

We maken samenwerkingsafspraken met

de Waddeneilanden en de 'vaste wal'.

ketenpartners en zorgen voor kennisdeling en informatie-uitwisseling.

We voeren de opdrachten in het kader van het Deltaprogramma uit.

We zijn, conform onze netwerkstrategie, in contact met relevante partners en partijen. We spelen in op spontane burger initiatieven op het gebied van veiligheid.

We werken informatie

We werken toe naar een 24/7 informatiepositie We hebben 24/7 een Veiligheidsbij kwetsbaarheden, dreigingen en incidenten/ informatieknooppunt (VIK) gestuurd met crises die permanent ondersteunt bij het proces operationeel. betrouwbare van risicomonitoring. We realiseren de aansluiting van het data VIK op het knooppunt rijk-regio.

3.4. Baten en lasten Crisisbeheersing in 2025 Lasten

Baten

Saldo

Producten Crisis

7.446.831

227.178

7.219.653

Toegerekende organisatiekosten

1.133.177

8.006

1.125.171

BDUR

4.408.683

-4.408.683

Bijdrage programma Crisis

3.936.141

-3.936.141

8.580.008

Programma Crisisbeheersing

Reservemutaties Crisis

Totaal programma Crisis

Programmabegroting 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân

Het lijkt ver weg, maar eerdere waterdreigingen maken de implementatie van de handelingsperspectieven in geval van overstromingen noodzakelijk voor de Waddeneilanden en de vaste wal. "Een omvangrijk project waarmee we zijn begonnen op Ameland. We moeten ons, nu het klimaat verandert, nog beter voorbereiden op het risico van overstromingen. Wat moeten besturen en burgers in zo'n situatie doen?" Over die vraag buigt VRF zich niet alleen. Beleidsadviseur Pieter Ros: "We trekken hierin samen op binnen een groot netwerk van partners zoals gemeenten, energiebedrijven, andere Veiligheidsregio's, Rijkswaterstaat, politie, ambulancediensten, veerdiensten, KNRM en zorginstellingen."

Wat is belangrijk bij de implementatie van de handelingsperspectieven? "Goede data zijn onmisbaar. Op basis daarvan bepaalt een bestuur namelijk wat de bevolking moet doen: schuilen of evacueren. Dat zijn de twee handelingsperspectieven. Je kunt je voorstellen dat de effecten van een evacuatie supergroot zijn. Dat beslis je dus niet zomaar, daar heb je goede data voor nodig."

Over wat voor soort data hebben we het dan? "Over met hoeveel water je rekening moet houden bij een overstroming en over hoe lang dat water blijft staan. Over welke straten in meer of mindere mate overstromen. Over wat er kapotgaat en wat niet. Die data, en nog meer, hebben we inmiddels boven tafel gehaald met het project 'Impactanalyse hoogwater en overstroming'. We hebben nu dus goed in beeld wat waar gebeurt bij overstromingen."

Wat is de huidige stand van zaken? "Zoals gezegd, werken we nu aan een strategie voor Ameland. We zijn druk bezig met het verder ontwikkelen van de handelingsperspectieven 'schuilen of evacueren'. Concreet betekent dit een aantal zaken. Zo willen we het waterbewustzijn bij de bevolking vergroten. Daarnaast zetten we in op meer samenredzaamheid en goeie risicocommunicatie. Op Ameland onderzoeken we nu tegen welke dilemma's we aanlopen. Wat doe je bijvoorbeeld met mensen die medisch afhankelijk zijn? Zodra de strategie op Ameland staat, rollen we deze uit over de andere Waddeneilanden en de vaste wal."

Waarom meer aandacht voor samenredzaamheid? "Omdat je elkaar tijdens een crisis nodig hebt. Vaak gebeurt dit al automatisch. Toch willen we samenredzaamheid expliciet onder de aandacht brengen. Dat mensen niet alleen aan zichzelf denken, maar samen optrekken en actie ondernemen. Dat ze oog hebben voor andere, bijvoorbeeld oudere of minder mobiele, mensen in hun omgeving en deze mensen hulp bieden."

Programmabegroting 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân

Wat betekent goeie risicocommunicatie? "Zoals aangegeven, willen we de bevolking 'waterbewuster' maken. En dat betekent goeie risico communicatie. Het is belangrijk dat burgers weten welke handelingsperspectieven ze hebben bij een overstroming: schuilen of evacueren. En wat betekent dit dan concreet voor burgers: wat moeten ze wanneer doen en hoe? Al deze zaken en meer verwerken we in een communicatieplan."

Werkt VRF hierin ook samen andere Veiligheidsregio's? "Voor de Fries-Groningse kust trekken we samen op met de Veiligheidsregio Groningen. Verder hebben we gesprekken met de Veiligheidsregio Drenthe over het onderbrengen van burgers als zich een overstroming in Fryslân voordoet. Ook andere regio's volgen met belangstelling hoe wij als waterrijke provincie deze problematiek met onze netwerkpartners aanpakken."

Wordt de theorie ook in de praktijk geoefend? "Ja, in 2026 organiseert de Rijksoverheid de grootschalige oefening 'Het water stijgt'. Daar doen wij aan mee. Een mooie manier om te testen hoe goed overheid en bestuurders voorbereid en georganiseerd zijn."

I VEILIGHEIDSREGIO

Ï FRYS LAN

4. Programmaplan Brandweer 4.1. Doel van het programma Het programma van Brandweer Fryslân levert een bijdrage aan de veiligheid van de inwoners van Fryslân. Wij richten ons op: ^ • •

het voorkomen en beheersen van risico's; het bestrijden van brand; hulp bij ongevallen.

4.2. Speerpunten In de 'Meerjarenkoers 2023-2026' lichten we toe welke koers we de komende vier jaar varen. Crisisbeheersing en Brandweer Fryslân hebben gemeenschappelijke speerpunten. Voor een overzicht in beeld verwijzen we u naar paragraaf 3.2 op pagina 17 van deze begroting.

4.3. Resultaten Brandweer Fryslân in 2025 Naast de basistaken incidentbestrijding en de advies- en controletaken vanuit risico beheersing, zet Brandweer Fryslân in op de volgende resultaten:

Speerpunt

Doel

Wij zijn 24/7 Dekkingsplan alert en paraat Huisvesting

In 2025 leggen we een nieuw dekkingsplan voor aan het bestuur. We voeren de eerste tranche van de bouwagenda uit: ^ ^ ^

We ronden de nieuwbouw Damwoude af. We starten met de realisatie van Parrega, Terschelling-West en Oudega. We nemen besluiten over de nieuwbouw Sneek en starten met de voorbereiding.

De bouwagenda loopt tot en met 2026.

Risicogericht oefenen

^ ^

We actualiseren de risicogerichte postprofielen. Brandweerposten oefenen risicogericht. Als structurele input voor deze oefeningen gebruiken we de uitkomsten uit het repressief overleg, de ontwikkelingen in het kader van de energietransitie en een betere deling van informatie over risico's.

Programmabegroting 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân

Speerpunt

Doel

Resultaat

Wij zijn 24/7 Pilot drones alert en paraat

In 3Noord-verband voeren we in 2024 en 2025 een pilot uit. Naar aanleiding van deze pilot maken we een analyse van de vraag of drones van meerwaarde kunnen zijn bij een veiliger en effectiever optreden in het geval van bijvoorbeeld een brand.

Wij dragen bij aan het voorkomen van crises en branden

We implementeren de systematiek 'Risicogericht werken' in al onze werkzaamheden. Dit betekent in ieder geval dat:

Risicogericht werken

^ ^

Natuurbrandbeersing

Wij werken duurzaam en omgevingsbewust

We meer risicogericht toezicht doen. We twee focusthema's formuleren waarop we risicogericht toezicht houden. Dit doen we naar aanleiding van een pilot in 2024 en incidenten uit het land. De gedefinieerde focusthema's leiden tot een andere vorm van voorlichting en adviseringsprocessen. Risico's en brandweerzorg structurele onderdelen van het werkproces zijn in onze advisering en in ons (repressief) overleg. Samen met partners voeren we de planning uit voor de 'Gebiedsgerichte aanpak'. We starten de nieuwe cyclus op en evalueren gebieden. De 'Gebiedsgerichte aanpak' leidt per natuurgebied tot specifieke voorlichting of (preventie)maatregelen. We gebruiken de uitkomsten van de 'Gebiedsgerichte aanpak' als structurele input voor het repressief overleg. We maken afspraken over vervolgacties naar aanleiding van het landelijke uitvoeringsplan 'Natuurbrand'. De impact van dat plan hebben we in 2024 in beeld gebracht.

Energietransitie

We zijn breder betrokken in de voorfase van energiegerelateerde initiatieven. We integreren de energietransitie breder in onze vakbekwaamheids- en voorlichtingsactiviteiten We stemmen de materialen, die horen bij het bestrijden van een energietransitiegerelateerd incident, af.

Omgevingswet

We monitoren de werkzaamheden en uren. Zo krijgen we inzicht in welke activiteiten we voor gemeenten uitvoeren en wat de kosten hiervan zijn.

Programmabegroting 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân

Speerpunt

Doel

I Resultaat

We zetten de netwerksamenleving centraal

Bluswater

We zijn stevig verbonden met partners zoals Vitens en het Wetterskip. Samen werken we aan een visie op het gebruik en de beschikbaarheid van bluswater in de toekomst. We hebben de impact hiervan in beeld.

Brandveilig Leven (BVL)

We realiseren het uitvoeringsprogramma BVL 2023-2026.

Verantwoorden en verbeteren

Zes kritische aandachtsgebieden zorgen

Aantoonbare vakbekwaamheid

We implementeren de actiepunten uit de in 2024 uitgevoerde evaluatie van het beleidsplan 'Vakbekwaamheid'. Dit betekent in ieder geval dat:

We werken informatiegestuurd met betrouw bare data

ervoor dat we de betrouwbaarheid van onze data verhogen. Denk hierbij onder andere aan incidentdata.

^ ^ ^

Operationele informatievoorziening

^ ^

Paraatheidsmonitoring

We alle waar-staan-we (WSW)- momenten hebben ontwikkeld. We tien WSW-momenten per post afnemen. We de oefenplanning per post op maat maken naar aanleiding van WSWmomenten. We de data van aanwezigheid bij oefenmomenten en het gevolgde aantal WSW-momenten inzichtelijk hebben. We doen een gebruikersonderzoek naar onze operationele informatievoorziening. We zijn onderdeel van het VIK.

We hebben 24/7 zicht op de paraatheid van onze posten en kunnen hierover rapporteren.

4.4. Baten en lasten Brandweer in 2025 Lasten

Baten

Saldo

Producten Brandweer

47.168.476

1.081.629

46.086.847

Toegerekende organisatiekosten

10.882.407

76.884

10.805.523

BDUR

5.600.746

-5.600.746

Bijdrage programma Brandweer

50.879.529

-50.879.529

412.095

-412.095

58.050.883

Programma Brandweer

Reservemutaties Brandweer

Totaal programma Brandweer

Programmabegroting 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân

In 2022 maakte Brandweer Fryslân een meerjarenbeleidsplan Vakbekwaamheid 2023-2026. Eén van speerpunten in dit plan is 'aantoonbare vakbekwaamheid' door het inregelen van onder andere 'waar-staan-we-momenten (wsw-momenten)'. "Ons hoofddoel is goed geoefende brandweermensen. Daarnaast willen we inzicht in hoe we ervoor staan", vertelt afdelingshoofd binnen Brandweer Fryslân Patrick Sprokkereef. Wat gebeurt er tijdens een waar-staan-we-moment? "Een waar-staan-we-moment is niks meer en niks minder dan een reguliere oefening. Met één verschil. De ene collega observeert de andere collega tijdens een oefening en schrijft op wat hij of zij ziet. Die input gebruiken we vervolgens voor het optimaliseren van ons oefenprogramma."

Kun je een voorbeeld noemen van een observatie? "Stel je voor, je oefent een situatie waarbij een slachtoffer uit een zwaar beschadigde auto gehaald moet worden. Een observatie kan zijn dat de technische handeling van het openknippen van de auto goed ging, maar dat de slachtofferbehandeling beter had gekund. Bij een volgende oefening zoom je vervolgens meer in op die slachtofferbehandeling."

Hoeveel wsw-momenten voert de Brandweer jaarlijks uit? "2023 was het eerste jaar dat we met wsw-momenten werkten. We hebben er twee per brand weerpost gedaan. Dit jaar doen we er een flinke schep bovenop en voeren we tien wsw-momenten per post uit. We bevinden ons dus nog in de beginfase, maar lopen in Nederland wel voorop. Nu is het zaak om meer meters te maken en te zorgen voor een goede inbedding van de wsw-momenten binnen de organisatie."

Volstaan de wsw-momenten voor alle werkzaamheden van de brandweer? "Die vraag gaan we in 2024 beantwoorden. We huren een extern deskundige in die met ons meekijkt. Zitten we goed met de wsw-momenten of is een profcheck in sommige gevallen meer passend? Hoeveel momenten zijn er jaarlijks nodig en vergen ze nog aanpassing? Deze punten van evaluatie nemen we mee in onze beleidsplannen voor na 2026."

Wat is een profcheck precies? "Dat is een soort toets waar je wel of niet voor slaagt. Uit de evaluatie kan bijvoorbeeld naar voren komen dat een profcheck echt het beste middel is om de geoefendheid voor de meer specialistische werkzaamheden, zoals de bediening van een hoogwerker of een hulpverleningsvoertuig, te ondersteunen. Goede besturing hiervan vraagt namelijk andere en extra vaardigheden."

Programmabegroting 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân

Hoe ervaren de collega's de wsw-momenten? "We zitten nog in de fase van verdere uitrol en dat betekent dat we nog dingen kunnen verbeteren, bijvoorbeeld in de ondersteuning naar de brandweerposten toe. Verder zijn de ervaringen vooral positief. Collega's vinden de wsw-momenten ongecompliceerd en laagdrempelig. Het is een prettige en natuurlijke manier om makkelijk met elkaar in gesprek te raken over het onderwerp 'vakbekwaamheid'. Ook vinden de collega's de invloed die ze met de wsw-momenten hebben op het oefenprogramma erg fijn."

I VEILIGHEIDSREGIO

Ï FRYS LAN

5. Financiën en kengetallen Bijdrage per programma GGD

34.320.958

Crisisbeheersing

3.936.141

Brandweer

50.879.529

Totaal

89.136.628

Inkomstenverdeling Bijdrage gemeenten

89.136.628

BDUR

10.009.429

Overig

8.512.635

Totaal

107.658.692

Kostenverdeling Salariskosten

71.468.977

Kapitaallasten

10.678.070

Huisvestingskosten

5.873.268

Materiële kosten

19.896.092

Totaal

107.916.406

Verdeelsleutel organisatiekosten GGD

38,50Zo

Crisisbeheersing

5,80Zo

Brandweer

55,70Zo

Formatie per programma Organisatie

110,8 fte

Brandweer

180,8 fte

GGD

287,4 fte

Crisisbeheersing

41,1 fte

Totaal

620,1 fte

I VEILIGHEIDSREGIO

Ï FRYS LAN

6. Algemene dekkingsmiddelen Gemeentelijk bijdrage in het nadelig saldo Conform de gemeenschappelijke regelingen wordt de vastgestelde bijdrage in het nadelig saldo over de gemeenten voor de programma's Gezondheid en Crisisbeheersing verdeeld naar het inwonertal. Als afwijking hierop heeft het Algemeen Bestuur besloten de bijdrage voor het programma Brandweer te verdelen op basis van de verdeling van het cluster Openbare orde en veiligheid (OOV) in het gemeentefonds. De bijdrage aan het programma Organisatie wordt conform de eerder vastgestelde verdeelsleutels voor organisatieoverhead toegerekend aan de oorspronkelijke taakvelden. Deze toerekening aan de taakvelden is er zodat de deelnemende gemeenten de bijdrage kunnen opnemen in hun eigen begroting. De toerekening aan de taakvelden is als volgt: GGD Crisisbeheersing Brandweer

38,50Zo 5,8% 55,7%

Per programma is de bijdrage als volgt: GGD Crisisbeheersing Brandweer

C C C

34.320.958 3.936.141 50.879.529

Totaal

89.136.628

In bijlage 1 staat een overzicht van de verdeling van de bijdrage per taakveld over de gemeenten, inclusief een meerjarenperspectief richting 2028.

Brede doeluitkering rampenbestrijdingen De bijdrage brede doeluitkering rampenbestrijdingen (BDUR), zoals opgenomen in de begroting is gebaseerd op deze meest recente informatie. Voor de bijdrage BDUR werd tot en met 2019 conform het (bij de regionalisering afgesproken) uitgangspunt voor 35% toegerekend aan het programma Crisisbeheersing, en voor 65% aan het programma Brandweer. Vanaf 2020 is de bijdrage naar beneden bijgesteld door het Landelijk Meldkamer Systeem. Dit raakt enkel de brandweerbegroting en daarom houden we vanaf 2020 de verdeling 62% Brandweer en 38% Crisisbeheersing aan. Vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid zijn door de contourennota Versterking Crisisbeheersing en Brandweerzorg extra middelen toegekend aan de Veiligheidsregio's. Deze middelen zijn bedoeld om een toekomstbestendig, samenhangend stelsel voor de crisisbeheersing en brandweerzorg te realiseren.

I VEILIGHEIDSREGIO

Ï FRYS LAN

7. Paragrafen 7.1. Financiering Beleid De kaders voor financiering zijn gebaseerd op de 'Wet Financiering Decentrale Overheden' en de daaruit voortvloeiende uitvoeringsregelingen. Het eigen treasury-beleid van Veiligheidsregio Fryslân is vastgelegd in de financiële verordening. Daarin hebben we afgesproken dat het dagelijks bestuur bij het aantrekken van middelen de volgende kaders in acht neemt: ^ ^

Voor het aantrekken van financieringen met een looptijd langer dan één jaar vragen we tenminste twee prijsopgaven bij verschillende financiële instellingen op. We maken geen gebruik van financiële derivaten als bedoeld in artikel 1, onder c, van de Wet financiering decentrale overheden.

Met ons financieringsbeleid willen we de risico's voor langere tijd afdekken met vastrentende leningen. De omvang en looptijd van deze leningen stemmen we af op de omvang en levensduur van de materiële vaste activa en plannen we binnen de kaders voor de renterisiconorm.

Leningenportefeuille Het verloop in de financieringsportefeuille is nagenoeg volledig te herleiden tot het investeringsprogramma. Door het geplande investeringsprogramma in 2024 en 2025 neemt de omvang van de langlopende leningen naar verwachting toe tot bijna C 67,4 miljoen per eind 2025. Het verwachte verloop van de leningenportefeuille is daarmee als volgt: Saldo per 1 januari Opname Reguliere aflossingen Saldo per 31 december

C C C C

67.491.723 6.000.000 + 6.053.370 -/ 67.438.353

Programmabegroting 2025 ^ Veiligheidsregio Fryslân

Rente a

De externe rentelasten over de korte en lange financiering

De externe rentebaten (idem)

f 1.650.559 -/-

Saldo rentelasten en rentebaten

C 1.650.559

De rente die aan de facilitaire grondexploitaties (kostenverhaal) moet worden doorberekend

-/-

De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

-/-

De rentebaat van doorverstrekte leningen, als daar een specifieke lening voor is aangetrokken ^ projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

f0 +A

Aan taakvelden toe te rekenen externe rente

C 1.650.559

Rente over eigen vermogen

Rente over voorzieningen

185.705

Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente

De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)

Renteresultaat op het taakveld Treasury

C 1.836.264

-/-

f 1.836.264

We hanteren een omslagrente van 2,3^) voor het toerekenen van rente aan de programma's.

Kasgeldlimiet en renterisiconorm Het financieringsbeleid voorziet in een groter beroep op kortlopende leningen, voordat langlopend wordt gefinancierd. Dit betekent dat we de ruimte onder de kasgeldlimiet benutten, net zoals voorgaand jaar. Hierbij wordt de kasgeldlimiet per kwartaal overigens niet overschreden. Voor 2025 is de kasgeldlimiet bepaald op 8,2% van het begrotingstotaal, dit is C 8,9 miljoen. De renterisiconorm voor 2025 is 20% van het begrotingstotaal vervangen voor: C 21,6 miljoen. Bij het samenstellen van de leningenportefeuille hebben we er rekening mee gehouden dat de jaarlijkse aflossingen en renteherzieningen de renterisiconorm niet overschrijden.

I VEILIGHEIDSREGIO

Ï FRYS LAN

7.2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het 'Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies (BBV)' schrijft voor dat de paragraaf 'Weerstandsvermogen en risicobeheersing' aandacht moet besteden aan de relatie tussen de risico's en de aanwezige weerstandscapaciteit.

Algemeen Het weerstandsvermogen is het vermogen van de organisatie om omvangrijke tegenvallers op te vangen, zonder dat aanpassing van het beleid nodig is. Het weerstandsvermogen dient dus om de continuïteit van de organisatie te waarborgen. De weerstandscapaciteit bestaat uit de beschikbare middelen om risico's op te vangen als deze zich voordoen. Denk daarbij aan incidentele weerstandscapaciteit, zoals aanwezige vrije reserves, en structurele weerstandscapaciteit. Bij structurele weerstandscapaciteit gaat het bijvoorbeeld om de post 'onvoorzien' en eventuele vrije begrotingsruimte. In beginsel is bij een gemeenschappelijke regeling altijd sprake van 100^) weerstands capaciteit. De deelnemende gemeenten zijn namelijk wettelijk verplicht om ervoor te zorgen dat de gemeenschappelijke regeling altijd over voldoende middelen beschikt om aan zijn verplichtingen te voldoen. Een gemeenschappelijke regeling hoeft om die reden geen eigen weerstandscapaciteit aan te houden. Veiligheidsregio Fryslân (VRF) kiest ervoor om een egalisatiereserve en een post 'onvoorzien' aan te houden. Zo kunnen we zelf een deel van de risico's opvangen. Eventuele tegenvallers hebben daardoor niet direct gevolgen voor de deelnemende gemeenten.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14084091/1