Bijlage 2 - Ontwerpbegroting FUMO 2027
Tekst van het document
FUMO Ũmgevingsdienst Fryslân
(Ontwerp) Begroting 2027
April 2026
C
Inhoudsopgave
1
1
Inleiding
2
In één oogopslag
3
Managementsamenvatting
4
De bestuurlijke behandeling
5
Algemene ontwikkelingen 5.1 5.2 5.3
6
Programma's 6.1 Overzicht baten en lasten 6.2 6.3
7
Paragraaf financiering Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf openbaarheid
De financiële begroting 2027 8.1 8.2 8.3
Uitgangspunten Overzicht van baten en lasten Collectieve taken
8.4
Integraal uurtarief en gedifferentieerde tarieven Investeringen Financieel meerjarenperspectief Geprognosticeerde balans en toelichting
8.5 8.6 8.7 9
Programma milieu Programma bedrijfsvoering
Paragrafen 7.1 Paragraaf weerstandsvermogen 7.2 7.3 7.4
8
Beleidsmatige ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen Ontwikkelingen informatisering en automatisering
Inleiding
In 2027 zetten de deelnemers en de FUMO een gezamenlijke stap om de FUMO
Om dit te realiseren, zet de FUMO in 2027 in op drie versterkingslijnen:
te laten uitgroeien tot een robuuste, toekomstbestendige kennisorganisatie voor de fysieke leefomgeving in Friesland. Vertrekpunt is de bestuurlijke ambitie
1.
Samenwerking en programmering in Friesland
zoals besproken in de gezamenlijke bijeenkomst: de FUMO vervult een meer onafhankelijke, gezaghebbende rol richting het bevoegd gezag, met ruimte voor intensievere samenwerking en wederzijds begrip voor ieders rol en belang.
^
Versterken van de samenwerking tussen deelnemers en FUMO, gericht op gezamenlijke programmering op gebied van de fysieke leefomgeving het realiseren.
Binnen Friesland is het uitgangspunt dat we toewerken naar meer uniformiteit en regionaal programmeren van de VTH opgave. Samen met de partners
^
Uniforme werkafspraken en het delen van specialistische kennis.
worden de gezamenlijke ambities vertaald naar de praktijk, zodat kennis en capaciteit beter worden gedeeld en ingezet. Doel is om de beschikbare
2.
Digitalisering en datagedreven werken
middelen efficiënt en effectief in te zetten, door fragmentatie te verminderen en waar mogelijk regionaal samen op te trekken.
^
Verdere digitalisering van processen, inclusief het optimaal benutten van VTH systemen en koppelingen, zodat informatie één keer wordt vastgelegd en Friese partners tijdig en betrouwbaar geïnformeerd zijn.
^
Opbouwen van een stevige functie op het gebied van data en informatiebeheer, zodat sturing (door deelnemers én FUMO) meer gebaseerd is op actuele cijfers, trends en risico’s.
Bijlagen
Bijdragen per deelnemer
^
Ontwikkelen van dashboards en rapportages die uniform beschikbaar
Bijlage 1: Specificatie bijdrage per deelnemer
zijn voor alle deelnemers, als basis voor regionaal programmeren en
Bijlage 2: Specificatie plusuren per gemeenten & Provincie Fryslân
verantwoording.
Bijlage 3: Specificatie basistaakuren per deelnemer Bijlage 4: Overzicht taakvelden Bijlage 5: Risicoanalyse 2027 Bijlage 6: Verdeelsleutel overhead
2
r
Inhoudsopgave 1
Inleiding
2
In één oogopslag
3
Managementsamenvatting
4
De bestuurlijke behandeling
5
Algemene ontwikkelingen 5.1 5.2 5.3
6
8
^
Voor de omslag naar een proactieve, zelfbewuste organisatiecultuur en VTH
Doorontwikkeling van de FUMO naar een volwassen, lerende organisatie met helder leiderschap, rolvastheid en verantwoordelijkheid op de juiste
^
Gerichte investering in medewerkers en leidinggevenden, zodat de FUMO zichtbaar en herkenbaar is als onafhankelijk, deskundig partner met gezag
^
^
informatiegestuurd werken en digitalisering;
^
professioneel leiderschap en consistente aansturing;
^
vertrouwen en samenwerking tussen FUMO, bevoegd gezag en
Versterken van de interne samenwerking, het eigenaarschap en de dienstverlenende houding, passend bij de rol van kennisorganisatie en
ketenpartners.Met de investeringen die noodzakelijk zijn op een opwaartse lijn te creëren realiseren wij:
partner in de Friese opgaven. Deze opgave vraagt in 2027 om gerichte investeringen in de organisatie
8.1 8.2 8.3
Uitgangspunten Overzicht van baten en lasten Collectieve taken
(capaciteit, digitalisering, informatiebeheer en ontwikkeling van medewerkers en
8.4
Integraal uurtarief en gedifferentieerde tarieven Investeringen Financieel meerjarenperspectief Geprognosticeerde balans en toelichting
rechtmatig en met gezag en vertrouwen te vervullen. De investering wordt
Bijlagen
samenhang en richting (van output naar outcome);
en vertrouwen.
Programma milieu Programma bedrijfsvoering
Paragraaf financiering Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf openbaarheid
^
plekken.
De financiële begroting 2027
8.5 8.6 8.7 9
Beleidsmatige ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen Ontwikkelingen informatisering en automatisering
Paragrafen 7.1 Paragraaf weerstandsvermogen 7.2 7.3 7.4
Cultuur- en organisatieontwikkeling FUMO
uitvoeringsorganisatie. Is de strategie:
Programma's 6.1 Overzicht baten en lasten 6.2 6.3
7
3.
^
bouwen aan vertrouwen;
^
efficiëntie winst bij FUMO en partners;
^
innoverende processen;
^
versterking samenwerking;
^
de basis op orde;
^
korte lijnen en duidelijkheid;
^
voorspelbaarheid en continuïteit;
^
kwaliteit verbetering;
^
rechtmatigheid;
leiders). Dit is noodzakelijk om de FUMO in staat te stellen haar rol adequaat, daarmee gezien als een bijdrage aan de gezamenlijke opgaven van de Friese overheden in de fysieke leefomgeving en aan het voldoen aan de landelijke eisen voor een robuuste Omgevingsdienst.
Bijdragen per deelnemer Bijlage 1: Specificatie bijdrage per deelnemer Bijlage 2: Specificatie plusuren per gemeenten & Provincie Fryslân Bijlage 3: Specificatie basistaakuren per deelnemer Bijlage 4: Overzicht taakvelden Bijlage 5: Risicoanalyse 2027 Bijlage 6: Verdeelsleutel overhead
stabiliteit op gebied van P&O en organisatie. 3
Inhoudsopgave
2
1
Inleiding
2
In één oogopslag
3
Managementsamenvatting
4
De bestuurlijke behandeling
5
Algemene ontwikkelingen 5.1 5.2 5.3
6
7
9
Paragraaf financiering Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf openbaarheid
De financiële begroting 2027 8.1 8.2 8.3
Uitgangspunten Overzicht van baten en lasten Collectieve taken
8.4
Integraal uurtarief en gedifferentieerde tarieven Investeringen Financieel meerjarenperspectief Geprognosticeerde balans en toelichting
8.5 8.6 8.7
Totale baten
Totale lasten
Begrote formatie
Programma milieu Programma bedrijfsvoering
Paragrafen 7.1 Paragraaf weerstandsvermogen 7.2 7.3 7.4
8
Beleidsmatige ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen Ontwikkelingen informatisering en automatisering
Programma's 6.1 Overzicht baten en lasten 6.2 6.3
In één oogopslag
Ondersteuning B
Deelnemersbijdrage
B
Personeelskosten
B
SPUK baten
B
Overige personeelskosten
B
Financiële baten
B
Kapitaallasten
B
Overige baten
B
Bedrijfsvoeringskosten
B
Onvoorzien
B
Ontwikkel kosten
Bijlagen
Bijdragen per deelnemer Bijlage 1: Specificatie bijdrage per deelnemer Bijlage 2: Specificatie plusuren per gemeenten & Provincie Fryslân
Primair proces
Bijlage 3: Specificatie basistaakuren per deelnemer Bijlage 4: Overzicht taakvelden Bijlage 5: Risicoanalyse 2027 Bijlage 6: Verdeelsleutel overhead
24,9 mln Deelnemersbijdrage
4
Inhoudsopgave
3
1
Inleiding
2
In één oogopslag
3
Managementsamenvatting
4
De bestuurlijke behandeling
5
Algemene ontwikkelingen 5.1 5.2 5.3
6
Programma's 6.1 Overzicht baten en lasten 6.2 6.3
7
9
Paragraaf financiering Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf openbaarheid
De financiële begroting 2027 8.1 8.2 8.3
Uitgangspunten Overzicht van baten en lasten Collectieve taken
8.4
Integraal uurtarief en gedifferentieerde tarieven Investeringen Financieel meerjarenperspectief Geprognosticeerde balans en toelichting
8.5 8.6 8.7
In deze begroting worden de belangrijkste beleidsmatige, operationele
Strategische thema’s zoals circulaire economie, zeer zorgwekkende stoffen
en organisatorische ontwikkelingen geschetst die in 2027 van invloed
(ZZS) en de actualisatie van de kwaliteitscriteria 3.0 bepalen mede de koers. De
zijn op de uitvoering van de taken van de FUMO. De omgeving waarin de FUMO opereert blijft sterk in beweging door nieuwe wet- en regelgeving,
FUMO investeert in kennisopbouw en samenwerking om deelnemers goed te
maatschappelijke opgaven en toenemende eisen aan kwaliteit, samenwerking
verder uitgebouwd en structureel ingebed, waarbij het belang van zichtbaarheid
en informatievoorziening. Tegelijkertijd groeit de behoefte aan een robuuste,
en continuïteit van toezicht wordt benadrukt. Door de actualisatie van de
professionele en toekomstbestendige omgevingsdienst.
Programma milieu Programma bedrijfsvoering
Paragrafen 7.1 Paragraaf weerstandsvermogen 7.2 7.3 7.4
8
Beleidsmatige ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen Ontwikkelingen informatisering en automatisering
Managementsamenvatting
Bijlagen
Bijdragen per deelnemer Bijlage 1: Specificatie bijdrage per deelnemer
kunnen ondersteunen bij hun beleidsambities. De aanpak van ZZS wordt in 2027
kwaliteitscriteria wordt de adviserende rol van de FUMO in het fysieke domein verder versterkt, onder meer via de inzet van omgevingsadviseurs.
Beleidsmatige ontwikkelingen Door de actualisatie van de kwaliteitscriteria 3.0 wordt de adviserende rol van In 2027 bouwt de FUMO voort op het uitvoeringsprogramma VTH 2026
de FUMO in het fysieke domein versterkt. Voor een goede uitvoering worden
en de Uitvoerings- en handhavingsstrategie Fryslân 2025-2028. De uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving wordt verder
samenwerken met de deelnemers bij het opstellen van omgevingsplannen en
versterkt en geprofessionaliseerd, in lijn met adviezen voortkomend uit
thema’s als circulaire economie en energie. Deze versterking van capaciteit en
het Interbestuurlijk Programma VTH (IBP-VTH). De focus ligt op uniforme, risicogerichte en kwalitatief hoogwaardige uitvoering, ondersteund door
deskundigheid draagt bij aan een uniforme, hoogwaardige uitvoering van VTH-
in 2027 extra functies ingezet, waaronder omgevingsadviseurs, die nauw
taken en beleidsadvisering.
digitale informatievoorziening, kennisontwikkeling en samenwerking binnen het VTH-netwerk.
Operationele ontwikkelingen
Nieuwe en gewijzigde wet- en regelgeving hebben directe gevolgen voor de
In 2027 zet de FUMO in op verdere professionalisering van het toezicht en de
uitvoering. De Wet veilige jaarwisseling introduceert nieuwe gemeentelijke bevoegdheden en heeft impact op toezicht en handhaving op vuurwerkopslagen
handhaving. Er wordt een audit gestart met daarin extra aandacht voor het preventief voorkomen van overtredingen. Bestaande toezichtvormen zoals
Bijlage 2: Specificatie plusuren per gemeenten & Provincie Fryslân
en -verkooppunten. Daarnaast leidt de verwachte wijziging van het asbeststelsel
ketentoezicht en dronetoezicht worden verder versterkt met investeringen
Bijlage 3: Specificatie basistaakuren per deelnemer
per 2027 tot een aanzienlijke toename van vergunningplichtige bedrijven en
in kennis en processen om de kwaliteit en robuustheid te waarborgen.
toezichtslasten, terwijl ook tijdige keuzes nodig zijn over capaciteit en systemen
Energietoezicht blijft een basistaak en wordt voortgezet met de extra gelden
Bijlage 4: Overzicht taakvelden
door de overgang naar het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Verder vraagt de
vanuit de SPUK-gelden tot en met 2027.
Bijlage 5: Risicoanalyse 2027
toenemende aandacht voor risico’s rond staalslakken om versterking van kennis
Bijlage 6: Verdeelsleutel overhead
en toezicht.
Het nieuwe risicomodel I-GO wordt na een pilotfase structureel geïmplementeerd, zodat toezicht effectiever en meer risicogestuurd kan worden ingezet. Ook het actualisatieprogramma voor vergunningen wordt voortgezet, met nadruk op samenwerking tussen vergunningverlening, toezicht en
5
handhaving.
Inhoudsopgave 1
Inleiding
2
In één oogopslag
3
Managementsamenvatting
4
De bestuurlijke behandeling
5
Algemene ontwikkelingen 5.1 5.2 5.3
6
Beleidsmatige ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen Ontwikkelingen informatisering en automatisering
jaren is gebleken dat de huidige slanke inrichting van de bedrijfsvoering kwetsbaar is. In 2027 wordt daarom ingezet op versterking van de afdeling bedrijfsvoering, zodat de primaire processen beter worden ondersteund en de organisatie blijvend kan voldoen aan externe eisen.
Programma milieu Programma bedrijfsvoering
Paragraaf financiering Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf openbaarheid
Daarnaast staan belangrijke ontwikkelingen op het gebied van huisvesting, wagenpark en personeelsbeleid op de agenda. De voorgenomen nieuwbouw biedt een toekomstbestendige oplossing voor structurele knelpunten in de huidige huisvesting. Op het gebied van personeel en organisatie ligt de nadruk op het creëren van interne rust, duidelijke sturing en professioneel leiderschap.
De financiële begroting 2027 8.1 8.2 8.3
Uitgangspunten Overzicht van baten en lasten Collectieve taken
8.4
Integraal uurtarief en gedifferentieerde tarieven Investeringen Financieel meerjarenperspectief Geprognosticeerde balans en toelichting
8.5 8.6 8.7 9
werkt de FUMO toe naar een zelfstandige en robuuste organisatie. De afgelopen
Paragrafen 7.1 Paragraaf weerstandsvermogen 7.2 7.3 7.4
8
Om de groeiende en complexere opgaven duurzaam te kunnen blijven uitvoeren,
Programma's 6.1 Overzicht baten en lasten 6.2 6.3
7
Organisatorische ontwikkelingen
Bijlagen
Door te investeren in medewerkers, cultuur en organisatieontwikkeling wordt gewerkt aan continuïteit, wendbaarheid en aantrekkelijkheid als werkgever. Informatisering en automatisering De verdere digitalisering en professionalisering van de informatievoorziening vormen een belangrijke randvoorwaarde voor de uitvoering van de taken. In 2027 werkt de FUMO op basis van de vastgestelde Informatievisie 2024-2028
•"V" WMÏrwm1'-V áŕWwWŝm
Bijlage 1: Specificatie bijdrage per deelnemer
aan uniformering, datagedreven werken en het borgen van wet- en regelgeving in het digitale domein. De implementatie van een nieuw zaaksysteem, de
Bijlage 2: Specificatie plusuren per gemeenten & Provincie Fryslân
doorontwikkeling van het datawarehouse en de inzet van AI dragen bij aan
SmmKm
Bijdragen per deelnemer
Bijlage 3: Specificatie basistaakuren per deelnemer
kwaliteit en efficiëntie, maar vragen ook om structurele aandacht voor beheer, informatiebeheer en deskundigheid.
:mēM
Bijlage 4: Overzicht taakvelden Bijlage 5: Risicoanalyse 2027 Bijlage 6: Verdeelsleutel overhead
O
^
o
mmmm
WĒSĚSĒļĒĒWmŔ
r
Inhoudsopgave 1
Inleiding
2
In één oogopslag
3
Managementsamenvatting
4
De bestuurlijke behandeling
5
Algemene ontwikkelingen
2026 BEGROTING
2027 BEGROTING
Totale baten
23.424
26.656
3.232
13^
Deelnemersbijdragen
21.541
24.927
3.386
15^
Gemeenten
14.382
16.730
2.347
16,3^i
Provincie
7.112
8.151
1.039
H.6%
Wetterskip
47
47
0
0^
Specifieke uitkeringen
614
614
0
0^
Paragrafen 7.1 Paragraaf weerstandsvermogen
Financiële baten
150
100
-50
-33^
7.2 7.3 7.4
Overige baten
1.119
1.015
-104
-9^
Totale lasten
23.424
26.656
3.232
13^
Personeelskosten
19.160
21.493
2.333
12^
Primair proces
13.518
15.115
1.597
H.8%
Overhead
4.813
5.562
749
15,6^i
828
816
-12
-1,5^i
Overige personeelskosten
1.383
1.525
142
Kapitaallasten
240
274
2.189
5.1 5.2 5.3 6
8
Programma milieu Programma bedrijfsvoering
Paragraaf financiering Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf openbaarheid
De financiële begroting 2027 8.1 8.2 8.3
Uitgangspunten Overzicht van baten en lasten Collectieve taken
8.4
Integraal uurtarief en gedifferentieerde tarieven Investeringen Financieel meerjarenperspectief Geprognosticeerde balans en toelichting
8.5 8.6 8.7 9
Beleidsmatige ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen Ontwikkelingen informatisering en automatisering
Programma's 6.1 Overzicht baten en lasten 6.2 6.3
7
Financieel
Bijlagen
OMSCHRIJVING (C X1.000)
DVO's
Bedrijfsvoeringskosten
MUTATIE
Indexeringen op basis van CPB
^
4 Omgevingsadviseurs
^
Versterken Ketentoezicht
^
Verlagen productiviteitsnorm (in afwachting van onderzoek)
^
Robuuste Bedrijfsvoering
^
Implementatie zaaksysteem
^
Arbeidsmarktcampagne
^
Kosten Vakoverleg
^
Post onvoorzien naar
W.3%
^
Verlagen verwachte renteopbrengst
34
M.2%
^
Bedrijfsvoeringskosten (wagenpark, huisvesting, ICT)
2.448
259
H.8%
ICT-kosten
824
927
103
12,5^i
Bijlage 1: Specificatie bijdrage per deelnemer
Huisvestingskosten
732
834
102
M.0%
Bijlage 2: Specificatie plusuren per gemeenten & Provincie Fryslân
Overige bedrijfsvoeringskosten
633
687
54
8,5^i
Onvoorzien
105
258
152
144^
Ontwikkelkosten
272
658
386
141^
75
0
-75
-100^
Bijlage 4: Overzicht taakvelden Implementatie omgevingswet
Bijlage 5: Risicoanalyse 2027 Bijlage 6: Verdeelsleutel overhead
Hierin zijn de volgende ontwikkelingen meegenomen: ^
Bijdragen per deelnemer
Bijlage 3: Specificatie basistaakuren per deelnemer
De totale omvang van de begroting neemt toe met C 3,2 mln. (13.8^))
Tabel 1. exploitatiebegroting
van de begroting
FTE
Afdeling
Begrote formatie
Primair proces
146,9
Ondersteuning
48,5
Totaal FUMO
195,4
Tabel 2. FTE
7
^ Primair proces ^ Ondersteuning
Inhoudsopgave
De bestuurlijke behandeling
1
Inleiding
2
In één oogopslag
3
Managementsamenvatting
4
De bestuurlijke behandeling
5
Algemene ontwikkelingen 5.1 5.2 5.3
6
#
Programma milieu Programma bedrijfsvoering
o
Paragraaf financiering Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf openbaarheid
De financiële begroting 2027 8.1 8.2 8.3
Uitgangspunten Overzicht van baten en lasten Collectieve taken
8.4
Integraal uurtarief en gedifferentieerde tarieven Investeringen Financieel meerjarenperspectief Geprognosticeerde balans en toelichting
8.5 8.6 8.7
Februari 13 februari: Extra informele sessie
Paragrafen 7.1 Paragraaf weerstandsvermogen 7.2 7.3 7.4
8
Januari 29 januari: Bestuurdersconferentie
Programma's 6.1 Overzicht baten en lasten 6.2 6.3
7
Beleidsmatige ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen Ontwikkelingen informatisering en automatisering
In onderstaand overzicht ziet u de afgesproken P&C cyclus 2026, waar de ontwerpbegroting 2027 deel van uitmaakt.
AB, behandelen kaderbrief (contouren ontwerpbegroting 2027) Maart
o
19 maart: DB ontwerpbegroting 2027
o
April 9 april: AB ontwerpbegroting 2027 13 april: Verzending ontwerpbegroting
2027 voor zienswijze
Juni
9
Bijlagen
22 juni: Einde zienswijze
Bijdragen per deelnemer Bijlage 1: Specificatie bijdrage per deelnemer o
Juli
Bijlage 2: Specificatie plusuren per gemeenten & Provincie Fryslân Bijlage 3: Specificatie basistaakuren per deelnemer Bijlage 4: Overzicht taakvelden Bijlage 5: Risicoanalyse 2027 Bijlage 6: Verdeelsleutel overhead
Augustus 27 augustus: DB
ontwerpbegroting 2027 Reactienota zienswijze begroting AB September 10 september: AB vaststellen begroting 2027
8
Inhoudsopgave
5
1
Inleiding
2
In één oogopslag
3
Managementsamenvatting
4
De bestuurlijke behandeling
5
Algemene ontwikkelingen 5.1 5.2 5.3
6
7
5.1 Beleidsmatige ontwikkelingen 5.1.1
Programma milieu Programma bedrijfsvoering
Paragraaf financiering Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf openbaarheid
Uitvoering en handhaving 2027
In 2027 gaat de FUMO verder bouwen op het uitvoeringsprogramma VTH 2026 en de Uitvoerings- en handhavingsstrategie Fryslân (2025-2028). De focus ligt op een efficiënte en robuuste uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving, in lijn met landelijke kaders uit het IBP-VTH. Digitale
De financiële begroting 2027
informatievoorziening, kennisontwikkeling en samenwerking binnen het VTHnetwerk worden verder versterkt, zodat processen uniform, risicogericht
8.1 8.2 8.3
Uitgangspunten Overzicht van baten en lasten Collectieve taken
en kwaliteitsbewust verlopen. Hiermee waarborgt de FUMO dat de taken professioneel worden uitgevoerd en inspeelt op technologische en
8.4
Integraal uurtarief en gedifferentieerde tarieven Investeringen Financieel meerjarenperspectief Geprognosticeerde balans en toelichting
8.5 8.6 8.7 9
Beleidsmatige ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen Ontwikkelingen informatisering en automatisering
Paragrafen 7.1 Paragraaf weerstandsvermogen 7.2 7.3 7.4
8
In dit hoofdstuk behandelen we een aantal ontwikkelingen die mogelijk van invloed zijn op onze taakuitvoering in 2027.
Programma's 6.1 Overzicht baten en lasten 6.2 6.3
Algemene ontwikkelingen
Bijlagen
maatschappelijke ontwikkelingen. 5.1.2 Wet- en regelgeving en nieuwe bevoegdheden Wet veilige jaarwisseling
Bijdragen per deelnemer Bijlage 1: Specificatie bijdrage per deelnemer
Op 1 juli 2025 is de Wet veilige jaarwisseling aangenomen. Deze wet
Bijlage 2: Specificatie plusuren per gemeenten & Provincie Fryslân
introduceert een landelijk vuurwerkverbod voor consumenten. Alleen gemeenten
Bijlage 3: Specificatie basistaakuren per deelnemer
het afsteken van vuurwerk tijdens de jaarwisseling. Dit betreft een nieuwe
kunnen nog ontheffingen verlenen aan verenigingen en stichtingen voor
Bijlage 4: Overzicht taakvelden
bevoegdheid, waardoor gemeenten hun processen moeten inrichten op het
Bijlage 5: Risicoanalyse 2027
ontvangen en beoordelen van aanvragen én op toezicht en handhaving van de
Bijlage 6: Verdeelsleutel overhead
bijbehorende voorschriften. Ook verbiedt de nieuwe wet F2-vuurwerk voor consumenten. Dit heeft gevolgen
O
9
O
voor het aantal vuurwerkopslagen en -verkooppunten. Omdat vuurwerk nog uitsluitend aan verenigingen en stichtingen met een ontheffing mag worden
Inhoudsopgave 1
Inleiding
2
In één oogopslag
3
Managementsamenvatting
4
De bestuurlijke behandeling
5
Algemene ontwikkelingen 5.1 5.2 5.3
6
9
Paragraaf financiering Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf openbaarheid
De financiële begroting 2027 8.1 8.2 8.3
Uitgangspunten Overzicht van baten en lasten Collectieve taken
8.4
Integraal uurtarief en gedifferentieerde tarieven Investeringen Financieel meerjarenperspectief Geprognosticeerde balans en toelichting
8.5 8.6 8.7
afnemen. In het Vuurwerkbesluit zijn hierover geen nadere regels opgesteld; de markt bepaalt waar de resterende verkooppunten zich zullen vestigen.
Mogelijke rol FUMO (vanaf 2026) De FUMO beschikt over expertise die nauw aansluit bij het beoordelen van ontheffingsaanvragen, vergelijkbaar met aanvragen voor bedrijfsmatige vuurwerkontbranding. Vanuit deze deskundigheid kan de FUMO:
Programma milieu Programma bedrijfsvoering
Paragrafen 7.1 Paragraaf weerstandsvermogen 7.2 7.3 7.4
8
Beleidsmatige ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen Ontwikkelingen informatisering en automatisering
Programma's 6.1 Overzicht baten en lasten 6.2 6.3
7
verkocht, is de verwachting dat het aantal opslag- en verkooppunten sterk zal
^
meedenken en adviseren over integraal, bij voorkeur Friesland-breed beleid (mogelijk in samenwerking met de Veiligheidsregio);
^
adviseren over het (onder voorwaarden) toestaan van ontheffingen en toezicht en handhaving bij vuurwerkontbrandingen.
Indien gemeenten besluiten deze nieuwe bevoegdheden (gedeeltelijk) als plustaak bij de FUMO onder te brengen, leidt dit tot een aanzienlijke toename van de benodigde uren.
Alle bedrijven die bij sloopwerkzaamheden aan asbest kunnen worden blootgesteld, moeten hiervoor een vergunning aanvragen. Dat betekent dat naast de huidige 260 gecertificeerde asbestsaneerders, mogelijk nog veel meer
Toezicht vuurwerkopslagen en -verkooppunten (basistaak)
andere bedrijven een vergunning nodig hebben. Hierdoor neemt het aantal meldingen via het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) mogelijk sterk toe en is
Bijlagen
extra toezicht nodig.
Bijdragen per deelnemer
Naar verwachting daalt het aantal opslag- en verkooppunten van F2-vuurwerk
Bijlage 1: Specificatie bijdrage per deelnemer
door het landelijke verbod. Dit heeft gevolgen voor de benodigde toezichturen
Bijlage 2: Specificatie plusuren per gemeenten & Provincie Fryslân
(voor- en verkoopcontroles). Wel blijven enkele verkooppunten noodzakelijk
De Arbeidsinspectie benadrukt het belang van een goede gegevensuitwisseling
Bijlage 3: Specificatie basistaakuren per deelnemer
om verenigingen en stichtingen met een ontheffing te kunnen voorzien van
tussen overheden, omdat toezichtsinformatie van omgevingsdiensten invloed
vuurwerk.
heeft op de vergunningverlening.
Asbest toezicht
Met het verdwijnen van het Landelijk Asbestvolgsysteem en de volledige
Bijlage 4: Overzicht taakvelden Bijlage 5: Risicoanalyse 2027
overstap naar het DSO zijn tijdige beleidskeuzes nodig over capaciteit,
Bijlage 6: Verdeelsleutel overhead
Het asbeststelsel in Nederland gaat veranderen. Naar verwachting worden de
benodigde systemen en de herijking van het uitvoeringsprogramma.
Arbeidsomstandighedenwet en het Arbeidsomstandighedenbesluit per 1 januari 2027 aangepast vanwege een nieuwe Europese richtlijn. Dit heeft grote impact 10
op de basistaak asbest voor omgevingsdiensten.
r
Inhoudsopgave 1
Inleiding
2
In één oogopslag
3
Managementsamenvatting
4
De bestuurlijke behandeling
5
Algemene ontwikkelingen 5.1 5.2 5.3
6
8
Programma milieu Programma bedrijfsvoering
Paragraaf financiering Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf openbaarheid
De financiële begroting 2027 8.1 8.2 8.3
Uitgangspunten Overzicht van baten en lasten Collectieve taken
8.4
Integraal uurtarief en gedifferentieerde tarieven Investeringen Financieel meerjarenperspectief Geprognosticeerde balans en toelichting
8.5 8.6 8.7 9
Beleidsmatige ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen Ontwikkelingen informatisering en automatisering
Paragrafen 7.1 Paragraaf weerstandsvermogen 7.2 7.3 7.4
Het bedrijfsleven heeft het bestuur van de FUMO opgeroepen structureel te investeren in een sterke VTH-keten, die noodzakelijk is voor het realiseren van
Programma's 6.1 Overzicht baten en lasten 6.2 6.3
7
Staalslakken
Bijlagen
Bijdragen per deelnemer
Staalslakken zijn bijproducten van het productieproces van staal en bestaan
politiek-bestuurlijke ambities en het versnellen van circulaire initiatieven binnen
uit mineralen en metaal resten. Het verantwoord verwerken en opslaan van
het kader van VTH.
staalslakken is belangrijk om milieuschade te voorkomen. Landelijk is er steeds meer aandacht voor de risico’s rondom het gebruik van staalslakken. Nieuwe landelijke regelgeving en tijdelijke verboden of vergunningplichten
Kwaliteitscriteria 3.0
rondom de toepassing van staalslakken leiden naar verwachting tot een grotere
In 2027 gaat de FUMO werken met omgevingsadviseurs. Dit betreft een nieuwe
toezichtsopgave voor omgevingsdiensten. Vanwege het verhoogde risico -
functie binnen de organisatie en vormt een belangrijke stap in de verdere
waaronder uitloging van metalen, aantasting van bodemkwaliteit en het beperkte
doorontwikkeling van de FUMO. Uit de bestuurlijke conferentie is gebleken dat
zicht op toepassingslocaties - wil de FUMO, in afstemming met de deelnemers,
deelnemers veel waarde hechten aan een organisatie die goed zicht heeft op
de komende jaren verkennen hoe toezicht op staalslakken kan worden versterkt
wat er lokaal speelt en hier adequaat op kan inspelen. Regionaal maatwerk staat
door het opbouwen van kennis en specialistische vaardigheden.
daarbij centraal.
5.1.3 Strategische thema’s en beleidskaders
De omgevingsadviseur vervult hierin een sleutelrol. Als sparringpartner voor deelnemers beschikt deze over kennis van actuele milieuvraagstukken en weet
Circulaire economie
leveren de omgevingsadviseurs een belangrijke bijdrage aan de milieuparagraaf Nederland streeft ernaar - in het kader van de Europese klimaatdoelstellingen
binnen de omgevingsplannen van gemeenten en aan bredere thema’s zoals
in 2050 - volledig circulair te zijn en in 2035 het grondstoffengebruik met vijftig
circulaire economie en energie.
procent te verminderen. Om in dit actuele thema een rol te vervullen en van toegevoegde waarde te zijn voor de deelnemers, moet de FUMO haar kennis op
Deze ontwikkeling sluit aan bij de actualisatie van de kwaliteitscriteria 3.0, die
dit gebied verder ontwikkelen.
gelden voor de periode 2025-2026 en in 2027 worden herzien. De aanpassingen
Bijlage 1: Specificatie bijdrage per deelnemer Bijlage 2: Specificatie plusuren per gemeenten & Provincie Fryslân Bijlage 3: Specificatie basistaakuren per deelnemer
deze te vertalen naar een gerichte inzet van expertise vanuit de FUMO. Daarnaast
richten zich met name op deskundigheidsgebied 23: ‘Advisering fysieke Provincie Fryslân heeft ambitieuze doelen voor de transitie naar een circulaire
leefomgeving’, waarbij de rol van advisering binnen het omgevingsbeleid wordt
economie. In dit kader stimuleert de provincie bedrijven om circulair te
versterkt. Daarbij worden bepaalde taken verplicht belegd bij omgevingsdiensten,
werken, waarbij ook gemeenten en lokale bedrijven worden betrokken. Er
in plaats van facultatief. Dit vraagt om regionale afstemming over het niveau
Bijlage 4: Overzicht taakvelden
wordt nauw samengewerkt met de Vereniging Circulair Friesland (VCF) en
waarop taken worden uitgevoerd en om een passende inrichting van de
Bijlage 5: Risicoanalyse 2027
Omgevingsdienst NL. Daarnaast wordt de verbinding met de overige Noordelijke
organisatie per 2027.
Bijlage 6: Verdeelsleutel overhead
Omgevingsdiensten opgezocht. De inzet van omgevingsadviseurs past binnen deze ontwikkeling en sluit aan bij
11
Los van de provincie voeren de Friese gemeenten projecten uit om bedrijven te
ervaringen van andere omgevingsdiensten. Met het structureel opnemen van deze
ondersteunen bij de overstap naar circulaire producten en diensten. Vroegtijdige
functie komt het separate budget voor de implementatie van de Omgevingswet te
betrokkenheid van de FUMO bij deze initiatieven vergroot de kans op succes.
vervallen, evenals de eerder benoemde functie van adviseur Omgevingswet.
Inhoudsopgave 1
Inleiding
ZZS-aanpak in meerjarenperspectief
2
In één oogopslag
3
Managementsamenvatting
4
De bestuurlijke behandeling
5
Algemene ontwikkelingen 5.1 5.2 5.3
6
7
8
Programma milieu Programma bedrijfsvoering
Paragraaf financiering Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf openbaarheid
Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) vormen ernstige risico’s voor de gezondheid
gebaseerd op kengetallen per bedrijf en overeengekomen frequenties.
van mens en milieu. Om deze risico’s te beperken, zijn op Europees en Hoewel de inzet op ZZS inhoudelijk belangrijk is, is het onwenselijk om deze
nationaal niveau wettelijke kaders opgesteld die gericht zijn op het reduceren, minimaliseren en waar mogelijk elimineren van het gebruik en de uitstoot van
capaciteit structureel te dekken uit het regionale programma. De onttrekking
ZZS. Een belangrijk aanvullend kader is de Kaderrichtlijn Water (KRW), die
van 3.000 uur betekent dat 50% van het regionale urenbudget (3.000 van 6.000
extra eisen stelt aan de chemische en ecologische kwaliteit van grond- en oppervlaktewater. Dit vraagt om aanvullende inspanningen van alle betrokken
uur) niet meer beschikbaar is voor regionale themacontroles en branchegerichte inzet.
partijen. Bedrijven, bevoegde gezagen en omgevingsdiensten vervullen hierin een actieve en structurele rol. De aanpak van ZZS is dan ook een
Minder bedrijfsbezoeken heeft ook invloed op de effectiviteit. Toezicht werkt
integraal onderdeel van het Uitvoerings- en Handhavingsbeleid van de Friese
niet uitsluitend doordat overtredingen worden vastgesteld, maar ook door de
bevoegde gezagen, dat gericht is op het realiseren van een gezonde en veilige
preventieve werking: de zichtbaarheid van toezicht en de reële kans op controle
leefomgeving voor iedereen.
stimuleren naleving.
De financiële begroting 2027 8.1 8.2 8.3
Uitgangspunten Overzicht van baten en lasten Collectieve taken
8.4
Integraal uurtarief en gedifferentieerde tarieven Investeringen Financieel meerjarenperspectief Geprognosticeerde balans en toelichting
8.5 8.6 8.7 9
Beleidsmatige ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen Ontwikkelingen informatisering en automatisering
Paragrafen 7.1 Paragraaf weerstandsvermogen 7.2 7.3 7.4
U
opgesteld om de afgesproken controlefrequentie (streefwaarde) te behalen,
Programma's 6.1 Overzicht baten en lasten 6.2 6.3
Binnen het toezicht- en handhavingsprogramma is namelijk een urenraamwerk
Bijlagen
In 2027 wordt de opgezette kennisinfrastructuur rond ZZS verder uitgebouwd. De in 2026 uitgezette actielijnen worden daarbij gecontinueerd en doorontwikkeld, in nauwe samenwerking met partners zoals Wetterskip, RIVM, ILT en ODNL. Waar in 2026 is gestart met een risico- en branchegerichte inventarisatie en onderzoek naar de aanwezigheid, het gebruik en de uitstoot van ZZS, ligt in 2027 de nadruk op verdere investeringen in kennisopbouw, verbeterde data- en informatievoorziening en het behouden en versterken van
Bijdragen per deelnemer Bijlage 1: Specificatie bijdrage per deelnemer
capaciteit om de complexe regelgeving adequaat uit te voeren. Zo zetten we maximaal in op meer bewustwording en een betere naleving en handhaving van
Bijlage 2: Specificatie plusuren per gemeenten & Provincie Fryslân
het voorzorgsbeginsel, de zorgplicht en de minimalisatieverplichting.
Bijlage 3: Specificatie basistaakuren per deelnemer
In 2027 gaat de FUMO de uren voor ZZS dekken uit de collectieve uren. In 2026
Bijlage 4: Overzicht taakvelden
is er in samenspraak met de deelnemers voor gekozen om de uren te dekken
Bijlage 5: Risicoanalyse 2027
uit het regionale programma. Op incidentele basis vindt de FUMO dit een goede
Bijlage 6: Verdeelsleutel overhead
oplossing, op structurele basis echter niet.
O
12
r
Inhoudsopgave 1
Inleiding
2
In één oogopslag
3
Managementsamenvatting
4
De bestuurlijke behandeling
5
Algemene ontwikkelingen 5.1 5.2 5.3
6
7
zicht op afwijkingen en risico’s; minder inspecties betekent dus niet automatisch minder overtredingen, maar vaak vooral minder waarneming en minder grip.
uit te wisselen, de vergunningzijde te belichten en te beoordelen of aanvullende voorschriften wenselijk zijn. Indien nodig kunnen specialisten worden
Dit is extra relevant omdat opvolging na signalen (bijvoorbeeld hercontrole of
ingeschakeld voor specifieke kennisgebieden.
waarschuwing) aantoonbaar bijdraagt aan het voorkomen van herhaling en het versterken van naleving. (bron: Handhaven in het duister, Algemene Rekenkamer,
Energietoezicht
2021) Energietoezicht is een basistaak. Daarnaast is het energietoezicht uitgebreid met Daarom is het verstandig om ZZS als aanvullende opgave apart en herkenbaar
extra taken die worden gefinancierd vanuit de zogenoemde SPUK-gelden. Deze
6.2 6.3
te financieren, zodat het regionale toezichtprogramma in stand blijft voor
middelen zijn toegekend tot en met 2027. Voor 2027 staat daarmee vast dat de
thematische en branchegerichte inzet en de afgesproken controlefrequentie
gelden beschikbaar zijn en dat de FUMO hiervan gebruik kan maken.
Programma milieu Programma bedrijfsvoering
Paragrafen 7.1 Paragraaf weerstandsvermogen Paragraaf financiering Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf openbaarheid
haalbaar blijft. Over de wijze waarop de extra taken na 2027 worden voortgezet, bestaat op 5.1.4 Operationele ontwikkelingen en toezichtprojecten
8.1 8.2 8.3
Uitgangspunten Overzicht van baten en lasten Collectieve taken
8.4
Integraal uurtarief en gedifferentieerde tarieven Investeringen Financieel meerjarenperspectief Geprognosticeerde balans en toelichting
dit moment nog onzekerheid. ODNL heeft in de nieuwsbrief Energiebesparing 38 aangegeven dat het Ministerie van Klimaat en Groene Groei werkt aan een
De financiële begroting 2027
8.5 8.6 8.7 9
Bij elke audit wordt een vergunningverlener betrokken om kennis en ervaring
Programma's 6.1 Overzicht baten en lasten
7.2 7.3 7.4 8
Beleidsmatige ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen Ontwikkelingen informatisering en automatisering
Daarbij geldt voor toezicht in het algemeen dat meer inspecties leiden tot meer
Preventief toezicht (audit)
opvolger van de SPUK-THE. Vaststaat dat er een vervolg komt, maar de precieze vorm daarvan is nog niet bekend.
In 2027 wordt een audittraject ‘preventief toezicht’ opgezet met de focus op het voorkomen van overtredingen. Deze aanpak wordt toegepast bij een select
De FUMO heeft veel kennis opgebouwd binnen het thema energietoezicht en
aantal bedrijven die werken met gevaarlijke stoffen en kan daarnaast worden
er zijn significante resultaten behaald bij gecontroleerde bedrijven. Om deze lijn
ingezet bij ZZS-controles.
door te kunnen trekken - en met de klimaatdoelstellingen in het achterhoofd - is
Bijlagen
verdere investering in kennis en kwaliteit essentieel.
Bijdragen per deelnemer
Het betreft drie tot vier bedrijven die dicht tegen de Seveso-grens aanliggen,
Bijlage 1: Specificatie bijdrage per deelnemer
maar net niet onder de Seveso-richtlijn vallen. Voorheen vond bij deze bedrijven
Bijlage 2: Specificatie plusuren per gemeenten & Provincie Fryslân
standaard extra toezicht plaats op de omgang met gevaarlijke stoffen en de
Bijlage 3: Specificatie basistaakuren per deelnemer
monitoring van hoeveelheden. Het nieuwe preventieve toezicht vormt een
In de komende jaren ligt de focus binnen het ketentoezicht op het verder
verdieping: het stimuleert bedrijven om actief aandacht te besteden aan
versterken van de kwaliteit en robuustheid. Om te voldoen aan de geldende
Bijlage 4: Overzicht taakvelden
veiligheid.
kwaliteitscriteria is het noodzakelijk om te investeren in een structurele
Daarnaast lopen nieuwe toezichthouders mee met ervaren collega's, om inzicht
om gerichte opleidingen, het blijven opdoen van ervaring en het borgen van
te verwerven in de processen en werkwijzen van deze bedrijven.
voldoende personele inzet. We gaan graag met onze deelnemers in gesprek
kennisontwikkeling, vaardigheden en capaciteit binnen het team. Dit vraagt
Bijlage 5: Risicoanalyse 2027 Bijlage 6: Verdeelsleutel overhead
Ketentoezicht
om een Meerjaren aanpak Ketentoezicht te ontwikkelen. Ook nemen we onze
O
13
deelnemers in (tussentijdse) rapportagemomenten graag mee in de bijdrage die ketentoezicht levert aan het bereiken van onze gezamenlijke doelen.
Inhoudsopgave 1
Inleiding
2
In één oogopslag
3
Managementsamenvatting
4
De bestuurlijke behandeling
5
Algemene ontwikkelingen 5.1 5.2 5.3
6
Paragraaf financiering Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf openbaarheid
intentieverklaring, samengewerkt met de Omgevingsdienst Groningen op het gebied van ketentoezicht. Deze samenwerking ondersteunt in het opvangen van knelpunten in capaciteit, het delen van expertise en het waarborgen van een uniforme en kwalitatief hoogwaardige aanpak binnen de noordelijke regio.
Dronetoezicht
een waardevolle aanvulling op het toezichts- en handhavingsdomein. Het
De Landelijke VTH- en Signaleringssysteem-tool is een digitale ondersteuning voor toezicht, meldingen en oplevercontroles. Binnen deze tool is het onderdeel risicogericht beoordelen van meldingen gekoppeld aan de wijze en planning van toezicht en oplevercontrole. Voor meldingen is deze functionaliteit echter nog niet uitgewerkt voor de FUMO. De mogelijkheden voor risicogericht
oplevercontroles. Hiervoor wordt gezamenlijk een projectplan opgesteld, waarin de FUMO verschillende opties onderzoekt om inzicht te krijgen in zowel de mogelijkheden als de beperkingen van de tool.
dronetoezicht breiden we verder uit, waarvoor investering in de ontwikkeling van processen en in de training van personeel noodzakelijk is.
De financiële begroting 2027
Boa domein II (grijze wetgeving):
Uitgangspunten Overzicht van baten en lasten Collectieve taken
De komende jaren ligt de focus op het versterken van de kwaliteit en robuustheid
8.4
Integraal uurtarief en gedifferentieerde tarieven Investeringen Financieel meerjarenperspectief Geprognosticeerde balans en toelichting
Bijlagen
LVS-Tool
beoordelen van meldingen hangen één-op-één samen met het uitvoeren van De FUMO is al enkele jaren bezig met de ontwikkeling en implementatie van dronetoezicht. De behaalde resultaten zijn veelbelovend en vormen
8.1 8.2 8.3
8.5 8.6 8.7 9
Programma milieu Programma bedrijfsvoering
Paragrafen 7.1 Paragraaf weerstandsvermogen 7.2 7.3 7.4
8
Beleidsmatige ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen Ontwikkelingen informatisering en automatisering
Programma's 6.1 Overzicht baten en lasten 6.2 6.3
7
Totdat de robuuste basis volledig is gerealiseerd, wordt, volgens de opgestelde
5.1.5 Toezicht en implementatieprojecten Nieuw risicomodel (I-GO) In 2026 vindt de pilot van het nieuwe risicomodel I-GO plaats. De ervaringen
van de strafrechtelijke handhaving. De huidige versnippering van BOA-taken die
en bevindingen uit deze pilot vormen de basis voor de implementatie van het
zijn belegd bij toezichthouders belemmert een slagvaardige inzet en effectieve
model in 2027, zodat het structureel kan worden ingezet binnen het toezicht- en
samenwerking met ketenpartners. Daarom wordt gestreefd naar het bundelen
handhavingsproces.
van deze taken in een duidelijk gepositioneerde fulltime functie binnen HR21 en het functieboek. Dit waarborgt continuïteit, kennisontwikkeling en duidelijkheid
Voor de voorbereiding en succesvolle invoering zijn structurele uren benodigd.
Bijdragen per deelnemer
richting partners en bevoegde gezagen. Door te werken met fulltime Boa’s
Deze uren worden ingezet voor het inrichten van processen, het monitoren van
Bijlage 1: Specificatie bijdrage per deelnemer
worden bovendien de opleidingskosten verlaagd, omdat minder medewerkers
de uitvoering en het borgen van kennis binnen de organisatie. Op deze manier
Bijlage 2: Specificatie plusuren per gemeenten & Provincie Fryslân
her- en bijscholing nodig hebben. Bij de ontwikkeling van de functie is aandacht
kan het risicomodel vanaf 2027 effectief bijdragen aan een doelmatige en risico-
voor onderwerpen als ondermijning, OSINT (Open Source Intelligence) en een
gebaseerde uitvoering van het toezicht.
Bijlage 3: Specificatie basistaakuren per deelnemer Bijlage 4: Overzicht taakvelden
toekomstgerichte bijdrage binnen de strafrechtketen. Aanvullende toezichtstaken Omgevingswet
Bijlage 5: Risicoanalyse 2027 Bijlage 6: Verdeelsleutel overhead
De onderstaande taken betreffen toezichtactiviteiten die op grond van de Omgevingswet uitgevoerd moeten worden, maar momenteel nog niet (volledig) plaatsvinden. Voor de uitvoering hiervan is voldoende inzet van uren
O
14
noodzakelijk.
Inhoudsopgave 1
Inleiding
2
In één oogopslag
3
Managementsamenvatting
4
De bestuurlijke behandeling
5
Algemene ontwikkelingen 5.1 5.2 5.3
6
8
Snoeihout, rietsluik en paasvuren
Beleidsmatige ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen Ontwikkelingen informatisering en automatisering
De beleidsnotitie over de verbranding van snoeihout en rietsluik is verlengd tot 31 december 2026. Met de invoering van de Omgevingswet is de toezichttaak voor de naleving van deze notitie bij de FUMO komen te liggen.
Programma milieu Programma bedrijfsvoering
Omdat sommige gemeenten de notitie hebben overgenomen en andere niet, verschilt de uitvoering per gemeente. Voor deze taak zijn in de begroting uren opgenomen, zodat administratieve controles en bijbehorende werkzaamheden
Paragraaf financiering Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf openbaarheid
structureel worden uitgevoerd. Dit betekent hetzelfde voor snoeihout en paasvuren. Voor 2027 betekent dit dat FUMO de bestaande toezicht- en
De financiële begroting 2027
administratieve werkzaamheden kan voortzetten binnen de huidige formatie,
8.1 8.2 8.3
Uitgangspunten Overzicht van baten en lasten Collectieve taken
terwijl voorbereidingen worden getroffen voor eventuele nieuwe of aangepaste
8.4
Integraal uurtarief en gedifferentieerde tarieven Investeringen Financieel meerjarenperspectief Geprognosticeerde balans en toelichting
8.5 8.6 8.7 9
waarborgen.
Paragrafen 7.1 Paragraaf weerstandsvermogen 7.2 7.3 7.4
U
Noordelijk Kennismakelaarsoverleg om afstemming en verdere uitvoering te
Programma's 6.1 Overzicht baten en lasten 6.2 6.3
7
rekening mee gehouden. Daarnaast bespreekt de FUMO dit onderwerp in het
Bijlagen
Gesloten bodemenergiesystemen
beleidskaders na afloop van de notitie.
Binnen de Omgevingswet is het beheren en controleren van Gesloten
Lithiumhoudende energiedragers en opslagsystemen
Bodemenergie Systemen (GBES) een taak voor de FUMO. GBES-installaties vallen niet onder het reguliere controleregime voor gangbare milieubelastende
Voor 2027 wordt verwacht dat lithiumhoudende energiedragers en
activiteiten. Na de oplevering van een installatie volstaat in de meeste gevallen
opslagsystemen aan het BAL worden toegevoegd. De taak voor toezicht en
Bijdragen per deelnemer
een administratieve controle, die periodiek (bijvoorbeeld eens per meerdere
beheer gaat daarbij van de gemeenten over naar de FUMO. De FUMO bereidt
Bijlage 1: Specificatie bijdrage per deelnemer
jaren) wordt uitgevoerd.
zich hier inhoudelijk op voor en organiseert de voorbereiding en bijbehorende
Bijlage 2: Specificatie plusuren per gemeenten & Provincie Fryslân
opleidingen organisatiebreed om efficiëntie te bevorderen en kosten te Voor de uitvoering kijkt de FUMO naar de ervaringen van andere
besparen.
Bijlage 4: Overzicht taakvelden
Omgevingsdiensten: bij ongeveer 10% van de meldingen vindt een fysieke controle plaats, wat in Friesland neerkomt op circa 21 controles, verdeeld
Daarnaast wordt verwacht dat het aantal locaties met deze energiedragers en
Bijlage 5: Risicoanalyse 2027
over de gemeenten. Voor deze controles is een kengetal van 12 uren per type
opslagsystemen de komende jaren zal toenemen. Dit betekent een groei in het
Bijlage 6: Verdeelsleutel overhead
B-bedrijf gehanteerd, wat voor 2026 neerkomt op een totaal van 252 uren.
aantal toezicht locaties, meldingen en vergunningaanvragen, wat ook leidt tot
Bijlage 3: Specificatie basistaakuren per deelnemer
een toename van de vraag naar specialistisch advies om de externe veiligheid Een controle vindt tijdens de aanleg van de installatie plaats, waarbij de FUMO 15
van de leefomgeving te waarborgen.
zowel administratieve als fysieke aspecten beoordeelt. In 2027 stijgt naar verwachting het aantal GBES-installaties; bij het opstellen van beleid wordt hier
r
Inhoudsopgave 1
Inleiding
2
In één oogopslag
3
Managementsamenvatting
4
De bestuurlijke behandeling
5
Algemene ontwikkelingen 5.1 5.2 5.3
6
8
Programma milieu Programma bedrijfsvoering
Paragraaf financiering Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf openbaarheid
De financiële begroting 2027 8.1 8.2 8.3
Uitgangspunten Overzicht van baten en lasten Collectieve taken
8.4
Integraal uurtarief en gedifferentieerde tarieven Investeringen Financieel meerjarenperspectief Geprognosticeerde balans en toelichting
8.5 8.6 8.7 9
Beleidsmatige ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen Ontwikkelingen informatisering en automatisering
Paragrafen 7.1 Paragraaf weerstandsvermogen 7.2 7.3 7.4
Bijlagen
De afdeling Vergunningverlening voert primair het actualisatieprogramma uit.
ontwikkelingsfase zet de FUMO in op een koers die wordt gedreven door
Voor 2026 is het noodzakelijk om toezicht en handhaving meer te betrekken bij
onafhankelijke deskundigheid, terwijl er kritisch wordt geluisterd naar de wensen
het programma en actief mee te laten denken over de inhoud. Voor 2027 ligt de nadruk op verdere versterking van de samenwerking tussen de afdelingen en het
van de opdrachtgevers.
optimaal benutten van de gezamenlijke input binnen het programma.
Om de primaire afdelingen beter te kunnen ondersteunen in de dagelijkse uitvoering en blijvend te voldoen aan externe eisen, is een structurele investering
De FUMO controleert ook of de vergunningdossiers van bedrijven met
in de afdeling bedrijfsvoering noodzakelijk. Daarmee wordt de juiste uitvoering
milieubelastende activiteiten nog actueel zijn. Als een dossier niet meer
van het VTH-beleid een betere kwaliteit van werkprocessen verhoogd en de
actueel is, past de FUMO het dossier zelf aan. Soms gebeurt dit samen
tevredenheid onder de deelnemers versterkt. Concreet wordt beoogd de
met een herziening, intrekking of maatwerk. Uit de evaluatie van het
afdeling te versterken met enkele functies die momenteel ontbreken:
actualisatieprogramma blijkt dat de uitvoering voor 2027 binnen de eerder geraamde 6.116 uren kan plaatsvinden, inclusief een beperkte inzet voor
Bijlage 1: Specificatie bijdrage per deelnemer Bijlage 2: Specificatie plusuren per gemeenten & Provincie Fryslân Bijlage 3: Specificatie basistaakuren per deelnemer
Bijlage 6: Verdeelsleutel overhead
16
strategisch accountmanager;
^
medewerker facilitair en huisvesting;
^
bedrijfsjurist I WOO-coördinator;
^
directiesecretaris;
^
strategisch communicatieadviseur;
^
informatiebeheerder;
^
kwaliteitsmedewerker.
5.2 Organisatorische ontwikkelingen 5.2.1 Robuuste afdeling bedrijfsvoering Sinds de start van de FUMO in 2014 is bewust gestuurd op een slanke en de afgelopen jaren veelal binnen bestaande budgetten en met de huidige formatie opgevangen. Inmiddels is er geconstateerd dat deze sobere en doelmatige benadering steeds vaker negatieve gevolgen heeft. Bij de afdeling bedrijfsvoering is bijvoorbeeld sinds 2023 een fors personeelsverloop en een sterk oplopend ziekteverzuim zichtbaar, met een piek van ruim twintig procent. Een aantal van deze functies stonden ook in de begroting van 2026, maar toen
Bijlage 4: Overzicht taakvelden Bijlage 5: Risicoanalyse 2027
^
actualisaties naar aanleiding van Vermijdings- en reductieprogramma’s.
kostenefficiënte organisatie. Nieuwe ontwikkelingen en wettelijke eisen zijn
Bijdragen per deelnemer
O
dienstverlening. Om in te kunnen spelen op deze ontwikkelingen, werkt de FUMO toe naar een zelfstandige en robuuste omgevingsdienst. In de volgende
Programma's 6.1 Overzicht baten en lasten 6.2 6.3
7
Actualisatieprogramma
Tegelijkertijd staat de FUMO voor grote opgaven in een dynamische omgeving,
zijn ze uitgesteld omdat er eerst onderzoek moest komen naar een sterke en
waarin uiteenlopende en soms tegenstrijdige belangen samenkomen: die
toekomstbestendige organisatie. Omdat de bestuurlijke conferentie (waarin
van inwoners, ondernemers, belangenorganisaties en het Rijk. Ook kijken de
het AB dit bespreekt) tegelijk loopt met de begroting, staan de functies alvast
opdrachtgevers onderling verschillend naar de organisatie en de geleverde
in de begroting van 2027. Het algemeen bestuur beslist bij vaststelling van de
Inhoudsopgave 1
Inleiding
2
In één oogopslag
3
Managementsamenvatting
4
De bestuurlijke behandeling
5
Algemene ontwikkelingen 5.1 5.2 5.3
6
8
als mogelijke toekomstige huisvesting voor de FUMO. Deze beslissing volgt op
Beleidsmatige ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen Ontwikkelingen informatisering en automatisering
een uitgebreide heroriëntatie van de huisvesting, ingegeven door structurele knelpunten in het huidige pand aan de J.W. de Visserwei. Het bestaande gebouw, oorspronkelijk gebouwd in 1978 en gerenoveerd in 2020, kampt met problemen op het gebied van klimaatbeheersing en luchtkwaliteit, akoestiek,
Programma milieu Programma bedrijfsvoering
werkcomfort en bereikbaarheid. Daarnaast leidt de ontwikkeling van een nieuwe woonwijk naast het huidige terrein tot een afname van parkeerplaatsen en een toename van verkeersdruk, waardoor de huidige locatie op termijn minder
Paragraaf financiering Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf openbaarheid
functioneel en minder veilig wordt voor medewerkers en bezoekers.
De financiële begroting 2027
In het voorjaar van 2025 is een onafhankelijk onderzoek uitgevoerd door ICS-
8.1 8.2 8.3
Uitgangspunten Overzicht van baten en lasten Collectieve taken
van Eisen (PvE) opgesteld, waarin de functionele, technische en ruimtelijke
8.4
Integraal uurtarief en gedifferentieerde tarieven Investeringen Financieel meerjarenperspectief Geprognosticeerde balans en toelichting
8.5 8.6 8.7 9
Het Algemeen Bestuur besloot op 18 december 2025 in te stemmen met de verdere uitwerking van een nieuwbouwlocatie naast het Aquaverium in Grou
Paragrafen 7.1 Paragraaf weerstandsvermogen 7.2 7.3 7.4
5.2.3 Huisvesting
FUMO.
Programma's 6.1 Overzicht baten en lasten 6.2 6.3
7
begroting over deze functies en de bijdrage die zij wil leveren aan een sterke
huisvestingsadviseurs. Hierbij is samen met medewerkers een Programma wensen van de FUMO zijn vastgelegd. Op basis van deze analyse zijn drie scenario’s onderzocht: verlengen van de huidige huur, verhuizen naar een 5.2.2 Wagenpark Het wagenpark van de FUMO bestaat uit twintig voertuigen, waaronder
Bijlagen
bestaande alternatieve locatie en verhuizen naar een nieuwbouwlocatie. Alleen het scenario van nieuwbouw voldoet volledig aan de gestelde eisen en biedt een toekomstbestendige oplossing voor de organisatie.
Bijdragen per deelnemer
elektrische en dieselauto’s, aangevuld met een boot, waterscooter en e-bikes. In
Bijlage 1: Specificatie bijdrage per deelnemer
2027 gaat de FUMO aflopende leasecontracten vervangen. Tegelijkertijd worden
De nieuwbouw richt zich op het creëren van een gezonde, comfortabele en
Bijlage 2: Specificatie plusuren per gemeenten & Provincie Fryslân
er voorbereidingen getroffen voor een nieuwe aanbesteding van voertuigen,
flexibele werkomgeving. Daarmee waarborgt de FUMO het werkcomfort en de
waarbij eenmalige kosten voor extern advies geschat wordt op C 10.000. Na het
Bijlage 3: Specificatie basistaakuren per deelnemer
productiviteit van medewerkers en lost zij de structurele problemen van het
afsluiten van een nieuw contract begint de FUMO met de vervanging van de
huidige gebouw definitief op. Ook richt de FUMO de parkeer- en verkeerssituatie
auto’s waarvan het leasecontract in 2027 afloopt. De overige voertuigen worden
adequaat in, zodat medewerkers, bezoekers en omwonenden veilig en efficiënt
vervangen in 2028 en 2029. De kosten voor het vervangen van de auto’s in 2027
worden ontvangen. Daarnaast vergroot de nieuwe locatie de zichtbaarheid en
worden geschat op C 16.000 per jaar, gebaseerd op de huidige leasekosten.
bereikbaarheid van de FUMO voor inwoners, ondernemers en samenwerkende
Bijlage 4: Overzicht taakvelden Bijlage 5: Risicoanalyse 2027 Bijlage 6: Verdeelsleutel overhead
organisaties, waarmee zij haar publieke taak beter kan uitvoeren. Het budget voor het wagenpark wordt structureel verhoogd met C 20.000 om onvoorziene kosten zoals onderhoud, stalling, brandstof, wasbeurten, 17
overschrijding van gecontracteerde kilometers en schade te dekken.
In de begroting 2027 leidt de geplande verhuizing nog niet tot extra structurele lasten. Wel wordt rekening gehouden met de autonome stijging van onderhouds-
r
Inhoudsopgave 1
Inleiding
2
In één oogopslag
3
Managementsamenvatting
4
De bestuurlijke behandeling
5
Algemene ontwikkelingen 5.1 5.2 5.3
6
Programma's 6.1 Overzicht baten en lasten 6.2 6.3
7
8
Vanuit de afdeling bedrijfsvoering onderscheidt de FUMO in 2027 drie
structureel met circa C 34.000 en worden incidentele kosten voor verhuizing (C
kernopgaven:
100.000) en desinvestering van het huidige pand (C 150.000) in de begroting verwerkt. Het nieuwe pand is bijna energieneutraal, waardoor de structurele
1.
het vertalen van missie en visie naar duidelijke richting en regie;
energielasten beperkt blijven, ook is er een investeringskrediet van C 250.000 gereserveerd voor inrichting, ICT en overige voorzieningen, waarvan de
2.
het professionaliseren van sturing, processen en informatievoorziening;
3.
het investeren in leiderschap, cultuur en medewerkers.
kapitaallasten vallen onder het budget van de desinvestering. 5.2.4 Personeel en organisatie
Programma milieu Programma bedrijfsvoering
Het voldoen aan de robuustheidscriteria wordt binnen deze kernopgaven De FUMO is een organisatie met een sterk DNA. De verbondenheid met de
expliciet meegenomen.
Paragrafen 7.1 Paragraaf weerstandsvermogen
maatschappelijke opdracht en het milieu is in alle lagen van de organisatie
7.2 7.3 7.4
voelbaar. Tegelijkertijd opereert de FUMO in een onrustige en veeleisende omgeving, waarin wet- en regelgeving voortdurend verandert, de arbeidsmarkt
Vertalen van missie en visie naar richting en regie
Paragraaf financiering Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf openbaarheid
De financiële begroting 2027
krap is en het maatschappelijke en politieke krachtenveld dynamisch van aard is.
De FUMO gebruikt de missie en visie om richting te geven en zet zich in 2027
8.1 8.2 8.3
Uitgangspunten Overzicht van baten en lasten Collectieve taken
Naar verwachting zal deze context op korte termijn niet significant veranderen.
om in concrete doelen, keuzes en acties. Hierbij is een strategische roadmap
Dit benadrukt het belang van interne rust, voorspelbaarheid en structuur, zodat
opgesteld, een instrument dat houvast biedt en waarop besluitvorming,
8.4
Integraal uurtarief en gedifferentieerde tarieven Investeringen Financieel meerjarenperspectief Geprognosticeerde balans en toelichting
de organisatie koersvast kan blijven bijdragen aan een veilige en gezonde
prioritering en planning worden gebaseerd. Deze roadmap vormt het fundament voor rust, voorspelbaarheid en het maken van scherpe keuzes. Zo ontstaat
8.5 8.6 8.7 9
Beleidsmatige ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen Ontwikkelingen informatisering en automatisering
en energiekosten op de huidige locatie. Vanaf 2028 stijgen de huisvestingslasten
Bijlagen
fysieke leefomgeving.
ruimte voor ontwikkeling, zowel van de organisatie als van de medewerkers. Door interne organisatorische behoeften en maatschappelijke ontwikkelingen binnen actuele thema's zoals zeer zorgwekkende stoffen, bodemvervuiling,
Binnen deze koers vervult het cluster Personeel & Organisatie (P&O)
Bijdragen per deelnemer
circulaire economie, klimaatadaptatie, energietransitie en waterkwaliteit, groeit
een duidelijke rol. P&O is hierbij aanjager van verandering, met regie op
Bijlage 1: Specificatie bijdrage per deelnemer
de vraag naar een robuuste FUMO. De organisatie moet bestand zijn tegen
organisatieontwikkeling, behoud en inzetbaarheid van medewerkers,
Bijlage 2: Specificatie plusuren per gemeenten & Provincie Fryslân
externe schokken, koersvast blijven in onzekere tijden en stevig staan in de
leiderschapsontwikkeling en het versterken van de ‘menskant’ van de
uitvoering.
organisatie. Dit vraagt om een vertaling van strategische doelen naar een
Bijlage 3: Specificatie basistaakuren per deelnemer Bijlage 4: Overzicht taakvelden
concrete P&O-agenda, die richting geeft aan zowel beleid als het dagelijks Om dit te realiseren, is het noodzakelijk dat de bedrijfsvoering, inclusief
handelen. Door deze stappen planmatig te organiseren en te borgen, draagt
Bijlage 5: Risicoanalyse 2027
leiderschap, onderlinge samenwerking en personele inzet, in balans wordt
de FUMO bij aan de robuustheidscriteria en versterkt zij de wendbaarheid en
Bijlage 6: Verdeelsleutel overhead
gebracht. Alleen zo kan de FUMO de continuïteit en effectiviteit van haar
stabiliteit in een blijvend dynamische omgeving.
maatschappelijke bijdrage op lange termijn waarborgen.
O
18
Inhoudsopgave 1
Inleiding
2
In één oogopslag
3
Managementsamenvatting
4
De bestuurlijke behandeling
5
Algemene ontwikkelingen 5.1 5.2 5.3
6
7
gehoord en gesteund voelen, waarin ruimte is voor feedback, samenwerking
Beleidsmatige ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen Ontwikkelingen informatisering en automatisering
In 2027 richt de FUMO zich op het standaardiseren en professionaliseren
vanzelfsprekend is en het normaal is elkaar aan te spreken op gedrag en
van processen rondom besluitvorming, communicatie en projectuitvoering.
resultaat. Dit vraagt enerzijds om duidelijke kaders en verwachtingen. En
De organisatie streeft naar eenduidige, actuele en toegankelijke informatie, voor meer grip op planning, capaciteit en voortgang. Hierdoor krijgen het
anderzijds om psychologische veiligheid, ritme en regelmaat, drie belangrijke ingrediënten voor interne rust in een roerige buitenwereld.
managementteam, teamleiders en P&O tijdig inzicht in waar bijsturing nodig is. Ontwikkelingen Personeel en Organisatie Daarnaast wordt in 2027 gewerkt aan een duidelijke rolverdeling binnen
6.2 6.3
de organisatie. Met aangescherpte taken, verantwoordelijkheden en
In 2026 neemt de FUMO de implementatie van AFAS in eigen beheer. Daarmee
bevoegdheden, zodat managers effectief kunnen sturen en medewerkers
voert de FUMO zelf de regie over de personeels- en salarisadministratie,
verantwoordelijkheid kunnen nemen. Het versterken van eigenaarschap op alle
inclusief de processen voor werving en selectie.
Programma milieu Programma bedrijfsvoering
Paragrafen 7.1 Paragraaf weerstandsvermogen Paragraaf financiering Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf openbaarheid
niveaus vormt een centrale ambitie. Met deze stappen bouwt de FUMO aan een robuuste en gestructureerde organisatie, waarin processen voorspelbaar en
De verwachting is dat de structurele kosten van AFAS vanaf 2027 binnen het
De financiële begroting 2027
betrouwbaar verlopen.
beschikbare budget blijven.
8.1 8.2 8.3
Uitgangspunten Overzicht van baten en lasten Collectieve taken
Investeren in leiderschap, cultuur en medewerkers
P&O is zowel als team als organisatiebreed in ontwikkeling. Waar in 2026 de
8.4
Integraal uurtarief en gedifferentieerde tarieven Investeringen Financieel meerjarenperspectief Geprognosticeerde balans en toelichting
8.5 8.6 8.7 9
De FUMO werkt toe naar een cultuur waarin medewerkers zich gezien,
Programma's 6.1 Overzicht baten en lasten
7.2 7.3 7.4 8
Professionaliseren van sturing, processen en informatievoorziening
Bijlagen
nadruk ligt op het op orde brengen van de basis, verschuift de focus in 2027 De medewerkers van de FUMO zijn betrokken en bevlogen. Tegelijkertijd ervaren
naar optimalisatie. Deze optimalisatie richt zich op:
zij een hoge werkdruk, weinig adempauze en onduidelijkheid in de aansturing. Binnen de organisatie bestaan uiteenlopende leiderschapsstijlen, variërend van
^
procesoptimalisatie;
tegenspraak. Bovendien is het verloop onder leidinggevenden hoog.