Bijlage 2 - Bedrijventerreinen in Fryslân I vraagprognose tot 2035
Tekst van het document
34.000 17.800 9.300 5.600 5.400 8.500
42.800 28.000 19.800 29.100 8.700 141.600
79.6y 63.6y 46.7y 19.3y 61.5y 6.0y
Aandeel op bedrijventerreinen
Totaal Totaal 87.800 295.100 29.70/» Toelichting: De som over de zes brede sectoren is lager dan het totaal omdat landbouw, ambulante activiteiten en de SW-bedrijven niet aan een van de zes brede sectoren zijn toegerekend. Bron:
Basisgegevens uit vestigingenregister provincie Fryslân; uitvoerige bewerkingen door Bureau Louter
peter@bureaulouter.nl
tel. 015-2682556
www.bureaulouter.nl
88
Bureau Louter, 13 april 2021 Bedrijventerreinen in Fryslân; Vraagprognoses tot 2035
TabelIII.8
Locatietypevoorkeuren naar sector en gebied, 2019
Gebiedstype
Sector
Totaal
NO
NW
ZO
ZW
F4
Totaal excl F4
Sectoren
Kapitaalsintensieve industrie Hightech & research Metalelectro (excl. Hightech) Overig industrie Groothandel Transport Bouwnijverheid ICT Kennisintensieve zak. diensten Financiële diensten Perifere detailhandel Detailhandel Onderwijs Zorg Openbaar bestuur Milieu en recycling Vrijetijd en cultuur Overige zakelijke diensten Landbouw (overig) Ambulante activiteiten (overig) SW-bedrijven (overig)
79.6y 69.8y 82.8y 62.5y 64.7y 62.2y 46.7y 22.6y 23.2y io.9y 6i.5y 5.9y i.3y 4.0y 6.8y 8i.4y 7.7y 29.6y o.5y 52.iy 89.3y
82.2y
7.9y 82.9y 57.2y 43.4y 53.0y 36.0y i2.oy 18.8y 25.3y 50.7y ïo.oy 0.0y 4.2y 2.3y 76.7y 7.8y i7.5y o.5y 32.4y 82.iy
67.2y 53.4y 72.oy 66.2y 6i.6y 5i.9y 5o.oy 22.4y i6.oy 7.5y 6i.5y 5.2y o.7y 2.5y 3.6y 88.3y 8.2y 15.5y o.5y 63.3y 87.2y
88.iy 86.5y 9o.3y 65.7y 73.9y 79.8y 52.5y 23.9y 27.3y 13.5y 65.8y 4.6y 2.1y 3.9y 13.1y 7i.2y 6.7y 29.6y o.3y 43.5y 9i.9y
8i.9y 78.2y 79.iy 59.7y 62.4y 49.9y 47.7y 25.9y 28.oy 18.3y 6i.8y 5.4y 2.2y 6.7y i5.7y 89.8y 7.9y 52.5y o.5y 53.8y 97.2y
79.7y 76.8y 89.3y 64.oy 7o.iy 7i.9y 56.4y 22.5y 23.3y 7.4y 66.iy 3.7y i.2y 2.3y 8.oy 83.1y 7.7y 32.9y o.6y 6O.7y 97.2y
79.5y 49.oy 72.3y 6i.oy 57.oy 47.3y 38.4y 22.8y 23.iy 28.5y 55.4y 8.5y i.3y 7.2y 3.3y 76.3y 7.5y 2i.2y o.4y 33.4y 74.4y
Industrie Distributie Bouwnijverheid Kennisintensieve diensten Perifere detailhandel Verzorgende diensten
79.6y 63.6y 46.7y i9.3y 6i.5y 6.0y
76.3y 48.iy 36.oy i9.2y 5o.7y 6.oy
7o.6y 57.5y 5o.oy 13.1y 6i.5y 4.2y
86.7y 76.3y 52.5y 23.9y 65.8y 5.8y
8o.2y
57.4y 47.7y 26.iy 61.8y 9.4y
84.oy 7o.9y 56.4y i7.5y 66.iy 5.3y
73.7y 53.oy 38.4y 24.oy 55.4y 7.1y
Totaal Totaal exclusief overig
29.7/ 28.8/
27.8/ 27.90/»
23.0/ 20.4/
35.8/ 35.8/
32.6/ 32.4/
30.6/ 28.3/
28.5/ 29.7/
Brede sectoren
Totaal
Bron:
Basisgegevens uit vestigingenregister provincie Fryslân; uitvoerige bewerkingen door Bureau Louter
peter@bureaulouter.nl
tel. 015-2682556
www.bureaulouter.nl
89
Bureau Louter, 13 april 2021 Bedrijventerreinen in Fryslân; Vraagprognoses tot 2035
Figuur III.4a
Profiel economische structuur, Noordwest-Fryslân, 2019 Arbeidsplaatsen per 1000 inw 18-66 jr.
Kapitaalsintensieve industrie Hightech ã research Metalelectro (excl. Hightech) Overig industrie Groothandel Transport Bouwnijverheid ICT Kennisintensieve zakelijke diensten Financiële diensten Perifere detailhandel Detailhandel Onderwijs Zorg Openbaar bestuur Milieu en recycling Vrijetijd en cultuur Overige zakelijke diensten Landbouw Ambulanten Sociale werkplaatsen
LQ
Arbeidsplaatsen op BT per 1000 inw 18-66 jr.
Aandeel arbeidsplaatsen op BT
95 83 64 81 91 91 71 144 98 210 90 100 137 121 198 91 111 124 70 126 86 0
100
200
Industrie Dstributie Bouwnijverheid Kennisintensieve diensten Perifere detailhandel Verzorgende diensten
0
20
40
00A
5007o
1000A
0
50
100
00A
5007o
1000A
0
200
400
00A
5007o
1000A
82 91 71 140 90 125 0
500
Totaal
110 0
500
1000
O
Gebied Fryslân, overall Fryslân, gemiddelde sector
Toelichting: Weergegeven zijn het aantal arbeidsplaatsen per 1.000 inwoners van 18-66 jaar voor de totale bedrijvigheid (de linker staafjes) en voor op bedrijventerreinen gevestigde bedrijvigheid (de middelste staafjes). ‘LQ’ is het locatiequotiënt. Dat is berekend als het aantal arbeidsplaatsen per 1.000 inwoners (totale bedrijvigheid) als index van het Fries gemiddelde, dat op 100 is gesteld. In de rechter staafjes staan de locatietypevoorkeuren. Daarin zijn tevens aangegeven het Fries gemiddelde voor de totale bedrijvigheid (de rode lijn) en het Fries gemiddelde per economische sector (de groene stip). Wanneer het uiteinde van het staafje links van de stip ligt is het werkgelegenheidsaandeel dat op een bedrijventerrein is gevestigd minder hoog dan het Fries gemiddelde.
De werkgelegenheidsfunctie ligt in Noordwest-Fryslân boven het Fries gemiddelde (het locatiequotiënt bedraagt 110). Dat is vooral te danken aan Leeuwarden, waar velen van elders in de regio, maar ook van buiten de regio werken. Sterker vertegenwoordigd dan het Fries gemiddelde (een LQ hoger dan 100) zijn vooral dienstverlenende sectoren, zoals financiële diensten en openbaar bestuur (met name Leeuwarden). Het aandeel van de werkgelegenheid op bedrijventerreinen ligt onder het Fries gemiddelde.
peter@bureaulouter.nl
tel. 015-2682556
www.bureaulouter.nl
90
Bureau Louter, 13 april 2021 Bedrijventerreinen in Fryslân; Vraagprognoses tot 2035
Figuur III.4b
Profiel economische structuur, Noordoost-Fryslân, 2019 LQ
Arbeidsplaatsen per 1000 inw 18-66 jr.
Aandeel arbeidsplaatsen op BT
101 49 67 108 56 74 130 45 54 31 80 91 42 63 44 11 63 51 118 64 120
Kapitaalsintensieve industrie Hightech ã research Metalelectro (excl. Hightech) Overig industrie Groothandel Transport Bouwnijverheid ICT Kennisintensieve zakelijke diensten Financiële diensten Perifere detailhandel Detailhandel Onderwijs Zorg Openbaar bestuur Milieu en recycling Vrijetijd en cultuur Overige zakelijke diensten Landbouw Ambulanten Sociale werkplaatsen 0
50
100
0 84 63 130 46 80
u m
Ķ F
CD CD
Industrie Dstributie Bouwnijverheid Kennisintensieve diensten Perifere detailhandel Verzorgende diensten
Arbeidsplaatsen op BT per 1000 inw 18-66 jr.
20
40
00A
1000A
~ O
i
i
i
m
O
U
0
200
400
0
50
100
00A
0
500
1000
0
100
200
00A
Totaal
O
5007o
5007o
1000A
HJ—I 5007o
10007o
Gebied Fryslân, overall Fryslân, gemiddelde sector
Toelichting: Weergegeven zijn het aantal arbeidsplaatsen per 1.000 inwoners van 18-66 jaar voor de totale bedrijvigheid (de linker staafjes) en voor op bedrijventerreinen gevestigde bedrijvigheid (de middelste staafjes). ‘LQ’ is het locatiequotiënt. Dat is berekend als het aantal arbeidsplaatsen per 1.000 inwoners (totale bedrijvigheid) als index van het Fries gemiddelde, dat op 100 is gesteld. In de rechter staafjes staan de locatietypevoorkeuren. Daarin zijn tevens aangegeven het Fries gemiddelde voor de totale bedrijvigheid (de rode lijn) en het Fries gemiddelde per economische sector (de groene stip). Wanneer het uiteinde van het staafje links van de stip ligt is het werkgelegenheidsaandeel dat op een bedrijventerrein is gevestigd minder hoog dan het Fries gemiddelde.
De werkgelegenheidsfunctie ligt in Noordoost-Fryslân ruim onder het Fries gemiddelde (het locatiequotiënt bedraagt 73). Velen uit de regio werken in omliggende regio’s, bijvoorbeeld in Drachten en vooral Leeuwarden. Sterker vertegenwoordigd dan het Fries gemiddelde (een LQ hoger dan 100) zijn slechts landbouw, SW-bedrijven, bouwnijverheid, kapitaalsintensieve industrie en overige industrie. In de meeste sectoren is het aandeel van de werkgelegenheid dat op bedrijventerreinen is gevestigd lager dan het Fries gemiddelde.
peter@bureaulouter.nl
tel. 015-2682556
www.bureaulouter.nl
91
Bureau Louter, 13 april 2021 Bedrijventerreinen in Fryslân; Vraagprognoses tot 2035
Figuur III.4c Profiel economische structuur, Zuidoost-Fryslân, 2019 Arbeidsplaatsen per 1000 inw 18-66 jr. Kapitaalsintensieve industrie Hightech ã research Metalelectro (excl. Hightech) Overig industrie Groothandel Transport Bouwnijverheid ICT Kennisintensieve zakelijke diensten Financiële diensten Perifere detailhandel Detailhandel Onderwijs Zorg Openbaar bestuur Milieu en recycling Vrijetijd en cultuur Overige zakelijke diensten Landbouw Ambulanten Sociale werkplaatsen
LQ
Arbeidsplaatsen op BT per 1000 inw 18-66 jr.
Aandeel arbeidsplaatsen op BT
103 178 141 99 135 130 101 110 130 72 126 103 100 109 67 143 91 87 97 92 118 0
100
200
Industrie Dstributie Bouwnijverheid Kennisintensieve diensten Perifere detailhandel Verzorgende diensten
0
50
00A
5007o
1000A
124 133 101 109 126 99 0
200
400
Totaal
0
100
200
00A
5007o
1000A
0
200
400
00A
5007o
1000A
107 0
500
1000
O
Gebied Fryslân, overall Fryslân, gemiddelde sector
Toelichting: Weergegeven zijn het aantal arbeidsplaatsen per 1.000 inwoners van 18-66 jaar voor de totale bedrijvigheid (de linker staafjes) en voor op bedrijventerreinen gevestigde bedrijvigheid (de middelste staafjes). ‘LQ’ is het locatiequotiënt. Dat is berekend als het aantal arbeidsplaatsen per 1.000 inwoners (totale bedrijvigheid) als index van het Fries gemiddelde, dat op 100 is gesteld. In de rechter staafjes staan de locatietypevoorkeuren. Daarin zijn tevens aangegeven het Fries gemiddelde voor de totale bedrijvigheid (de rode lijn) en het Fries gemiddelde per economische sector (de groene stip). Wanneer het uiteinde van het staafje links van de stip ligt is het werkgelegenheidsaandeel dat op een bedrijventerrein is gevestigd minder hoog dan het Fries gemiddelde.
De werkgelegenheidsfunctie ligt in Zuidoost-Fryslân iets boven het Fries gemiddelde (het locatiequotiënt bedraagt 107). Sterker vertegenwoordigd dan het Fries gemiddelde (een LQ hoger dan 100) zijn vrijwel alle bedrijventerreinsectoren, met name industrie, distributie en perifere detailhandel. Op high-tech scoort de regio zeer hoog (met onder andere Philips Drachten). Openbaar bestuur en financiële diensten zijn juist ondervertegenwoordigd. In zekere zin vormt de economische structuur de contramal van de economische structuur van Noordwest-Fryslân. In veel sectoren is het aandeel van de werkgelegenheid dat op bedrijventerreinen is gevestigd hoger dan het Fries gemiddelde. peter@bureaulouter.nl
tel. 015-2682556
www.bureaulouter.nl
92
Bureau Louter, 13 april 2021 Bedrijventerreinen in Fryslân; Vraagprognoses tot 2035
Figuur III.4d Profiel economische structuur, Zuidwest-Fryslân, 2019 Arbeidsplaatsen per 1000 inw 18-66 jr. Kapitaalsintensieve industrie Hightech ã research Metalelectro (excl. Hightech) Overig industrie Groothandel Transport Bouwnijverheid ICT Kennisintensieve zakelijke diensten Financiële diensten Perifere detailhandel Detailhandel Onderwijs Zorg Openbaar bestuur Milieu en recycling Vrijetijd en cultuur Overige zakelijke diensten Landbouw Ambulanten Sociale werkplaatsen
LQ
Arbeidsplaatsen op BT per 1000 inw 18-66 jr.
Aandeel arbeidsplaatsen op BT
102 63 125 121 105 95 112 73 103 44 97 104 76 91 57 132 129 128 129 106 78 0
100
200
0
500
1000
0
500
1000
0
20
40
00A
5007o
1000A
0
200
400
00A
5007o
1000A
0
200
400
00A
5007o
1000A
Industrie Dstributie Bouwnijverheid Kennisintensieve diensten Perifere detailhandel Verzorgende diensten
Totaal
O
Gebied Fryslân, overall Fryslân, gemiddelde sector
Toelichting: Weergegeven zijn het aantal arbeidsplaatsen per 1.000 inwoners van 18-66 jaar voor de totale bedrijvigheid (de linker staafjes) en voor op bedrijventerreinen gevestigde bedrijvigheid (de middelste staafjes). ‘LQ’ is het locatiequotiënt. Dat is berekend als het aantal arbeidsplaatsen per 1.000 inwoners (totale bedrijvigheid) als index van het Fries gemiddelde, dat op 100 is gesteld. In de rechter staafjes staan de locatietypevoorkeuren. Daarin zijn tevens aangegeven het Fries gemiddelde voor de totale bedrijvigheid (de rode lijn) en het Fries gemiddelde per economische sector (de groene stip). Wanneer het uiteinde van het staafje links van de stip ligt is het werkgelegenheidsaandeel dat op een bedrijventerrein is gevestigd minder hoog dan het Fries gemiddelde.
De werkgelegenheidsfunctie is in Súdwest-Fryslân vrijwel gelijk aan het Fries gemiddelde (het locatiequotiënt bedraagt 99). Opvallend sterke ondervertegenwoordigingen of oververtegenwoordigingen kent de regio niet, enigszins met uitzondering van metalelectro (hoog) en financiële diensten en openbaar bestuur (laag). Het aandeel van de werkgelegenheid dat is gevestigd op bedrijventerreinen is afwisselend hoger en lager dan het Fries gemiddelde.
peter@bureaulouter.nl
tel. 015-2682556
www.bureaulouter.nl
93
Bureau Louter, 13 april 2021 Bedrijventerreinen in Fryslân; Vraagprognoses tot 2035
Tabel III.9
Uitgegeven hectares en terreinquotiënten per gemeente in Fryslân, 2019
Gebiedstype
Gebied
Gemeenten
Leeuwarden Smallingerland Heerenveen Súdwest-Fryslân Harlingen Waadhoeke Noardeast-Fryslân Dantumadiel Achtkarspelen Tytsjerksteradiel Opsterland Ooststellingwerf Weststellingwerf De Fryske Marren
Regio's
Noordoost Noordwest Zuidoost Zuidwest
572 757 1,059 763
596 779 1,078 783
10.000 18.300 30.000 18.200
11.400 22.600 33.100 20.700
570 414 353 418
522 345 326 378
F4 versus rest
F4-gemeenten Totaal excl F4
1,688 1,462
1,731 1,505
46.300 30.300
54.800 32.900
365 483
316 457
Fryslân
Totaal
3,150
3,236
76.600
87.800
411
369
Hectare (netto) Exclusief Inclusief overig* overig* 463 472 340 346 388 398 498 514 102 108 191 198 207 211 45 48 193 197 127 140 111 112 110 110 111 112 265 269
Arbeidsplaatsen op BT Exclusief Inclusief overig* overig* 12.900 16.300 10.200 12.100 11.600 12.500 11.700 13.800 1.300 1.500 4.100 4.800 4.500 5.400 500 500 3.000 3.100 2.100 2.300 2.800 2.800 2.900 2.900 2.600 2.600 6.500 6.800
m2 per arbeidsplaats Exclusief Inclusief overig* overig* 360 289 335 286 335 318 426 371 768 737 470 414 464 389 863 907 647 629 614 601 396 397 379 374 422 423 406 393
Toelichting: Óverig' is hier landbouw en ambulante activiteiten. Bron:
Basisgegevens hectares op basis van IBIS en werkgelegenheidsgegevens op basis van vestigingenregister provincie Fryslân; uitvoerige bewerking door Bureau Louter
peter@bureaulouter.nl
tel. 015-2682556
www.bureaulouter.nl
94
Bureau Louter, 13 april 2021 Bedrijventerreinen in Fryslân; Vraagprognoses tot 2035
Tabel III.10
Uitgegeven hectares en terreinquotiënten per economische sector, Fryslân, 2019
Gebiedstype
Gebied
Sector
Ha (netto)
Arbeidsplaatsen op bedrijventerreinen
m2 per arbeidsplaats
Kapitaalsintensieve industrie Hightech & research Metalelectro (excl. Hightech) Overig industrie Groothandel Transport Bouwnijverheid ICT Kennisintensieve zak. diensten Financiële diensten Perifere detailhandel Detailhandel Onderwijs Zorg Openbaar bestuur Milieu en recycling Vrijetijd en cultuur Overige zakelijke diensten Sociale werkplaatsen Landbouw (overig) Ambulanten (overig)
477 41 418 112 475 229 279 19 116 32 401 67 9 54 38 139 125 93 25 22 64
12.300 2.300 11.500 2.300 10.500 7.400 9.300 1.000 3.700 1.000 5.400 1.600 200 2.200 1.000 1.700 1.700 1.800 4.000 100 7.100
387 180 365 493 455 309 301 193 317 324 746 419 433 249 377 834 742 520 63 4269 90
Brede sectoren
Industrie Distributie Bouwnijverheid Kennisintensieve diensten Perifere detailhandel Verzorgende diensten
1,213 704 279 167 401 387
34.000 17.800 9.300 5.600 5.400 8.500
357 394 301 296 746 457
Totaal
Totaal Totaal excl. overig
3.236 3.150
87.800 80.600
369 411
Toelichting: De som over de zes brede sectoren is lager dan het totaal omdat landbouw, ambulante activiteiten en de SW-bedrijven niet aan een van de zes brede sectoren zijn toegerekend. Bron:
Basisgegevens hectares op basis van IBIS en werkgelegenheidsgegevens op basis van vestigingenregister provincie Fryslân; uitvoerige bewerking door Bureau Louter
peter@bureaulouter.nl
tel. 015-2682556
www.bureaulouter.nl
95
Bureau Louter, 13 april 2021 Bedrijventerreinen in Fryslân; Vraagprognoses tot 2035
Bijlage IV Tabellen met resultaten prognoses In deze bijlage staan gedetailleerde uitkomsten van de prognoses van de vraag naar bedrijventerreinen. Daarbij passen de volgende opmerkingen: * Er is onderscheid gemaakt naar de vier regio’s, het totaal van de F4-gemeenten, het totaal van de overige gemeenten en het provinciaal totaal (per gebied in een afzonderlijke tabel). * De resultaten zijn weergegeven voor het totaal, zes brede economische sectoren en voor de fijnmazige sectoren. In de tabellen zijn de prognoses voor land- en tuinbouw en ambulante activiteiten niet afzonderlijk weergegeven. De som over de zes brede sectoren is daarom niet gelijk aan het totaal. * In de rijen staat eerst het huidige aantal hectares en het aandeel in het gebiedstotaal en dan de vraag, onderscheiden naar scenario en periode. In de kolommen staat het onderscheid naar economische sectoren. * Door de provincie is aangegeven dat het bedrijventerrein Azeven-Zuid, dat op gemeentegrond ligt van de Opsterland, aan de overzijde van Azeven-Noord (op gemeentegrond van de gemeente Smallingerland) bij de presentatie van de resultaten dient te worden toegerekend aan de gemeente Smallingerland
peter@bureaulouter.nl
tel. 015-2682556
www.bureaulouter.nl
96
Bureau Louter, 13 april 2021 Bedrijventerreinen in Fryslân; vraagprognoses tot en met 2035
Tabel IV. 1
Vraag naar bedrijventerreinen, 2021-2035 per CPB-scenario (ha. perjaar), Fryslân
Scenario
Periode
Industrie
Distributie
Bouwnijverheid
Kennisintensieve diensten
Perifere detailhandel
Verzorgende diensten
Totaal
Hectares
Begin 2021 Aandeel
1,213 37.5/
704 21.8/
279 8.6/
167 5.2/
401 12.4/
387 11.9/
3,236 100.0/
RC
2021-2025 2026-2035 2021-2035
6.8 4.9 5.5
5.1 4.7 4.8
-2.8 -5.0 -4.3
0.8 1.8 1.4
1.3 0.1 0.5
1.0 0.4 0.6
13.5 6.8 9.0
SE
2021-2025 2026-2035 2021-2035
11.2 9.1 9.8
11.9 12.8 12.5
1.6 -1.5 -0.5
2.0 3.2 2.8
4.8 4.0 4.3
3.5 3.0 3.2
36.6 30.8 32.7
TM
2021-2025 2026-2035 2021-2035
12.8 11.3 11.8
10.3 11.0 10.8
2.4 -0.8 0.3
1.4 2.4 2.1
3.6 2.7 3.0
2.2 1.7 1.9
34.1 28.3 30.2
GE
2021-2025 2026-2035 2021-2035
15.9 15.6 15.7
18.9 22.1 21.0
5.8 2.7 3.7
1.9 3.0 2.6
5.7 4.6 5.0
3.8 3.6 3.7
53.9 52.0 52.6
Tabel IV. 2
Vraag naar bedrijventerreinen, 2021-2035 per CPB-scenario (ha. perjaar), Noordwest
Scenario
Periode
Industrie
Distributie
Bouwnijverheid
Kennisintensieve diensten
Perifere detailhandel
Verzorgende diensten
Totaal
Hectares
Begin 2021 Aandeel
261 33.5/
167 21.4/
64 8.2/
49 6.4/
106 13.6/
109 14.0/
779 100.0/
RC
2021-2025 2026-2035 2021-2035
0.6 0.2 0.3
0.7 0.5 0.6
-0.5 -1.1 -0.9
0.0 0.3 0.2
0.4 0.2 0.3
0.4 0.4 0.4
1.9 0.5 1.0
SE
2021-2025 2026-2035 2021-2035
1.6 1.2 1.4
2.3 2.3 2.3
0.5 -0.3 0.0
0.3 0.7 0.6
1.3 1.2 1.3
1.1 1.2 1.2
7.6 6.4 6.8
TM
2021-2025 2026-2035 2021-2035
1.9 1.6 1.7
1.9 1.9 1.9
0.7 -0.1 0.2
0.2 0.5 0.4
1.0 0.9 0.9
0.7 0.8 0.8
6.8 5.6 6.0
GE
2021-2025 2026-2035 2021-2035
2.9 2.7 2.8
4.0 4.4 4.3
1.5 0.8 1.0
0.4 0.7 0.6
1.6 1.4 1.5
1.1 1.3 1.3
12.0 11.4 11.6
peter@bureaulouter.nl
015-2682556
www.bureaulouter.nl
97