Bijlage 2 - Accountantsverslag 2022 gemeente Súdwest-Fryslân

Op basis van de afname van bestaande fouten concluderen wij dat er actief aandacht wordt besteed aan het oplossen van geconstateerde onrechtmatigheden in het verleden. Dit gegeven blijkt eveneens uit gesprekken met de team concerncontrol. Bij de afronding van de jaarrekeningcontrole 2021 (juni 2022) heeft uw organisatie een notie met maatregelen opgesteld om bestaande fouten (onrechtmatige inkopen) richting te toekomst weg te nemen. De actiepunten vanuit de notitie met maatregelen wordt periodiek geëvalueerd en besproken met de directie en auditcommissie. Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Hieronder hebben wij een aantal maatregelen opgenomen die uw organisatie heeft getroffen om de rechtmatigheidsfouten richting de toekomst te verminderen. Om de implementatie van deze maatregelen effectief te kunnen monitoren is het van belang voor de resterende bestaande fouten door de organisatie deadlines worden gekoppeld. Getroffen maatregelen a.

b.

Het versterken van de interne beheersingsmaatregelen door middel van: • van het implementeren van een centraal contracten-register; • het starten van een bewustwordingscampagne in 2023; • het actief monitoren van het melden van voorgenomen inkopen/inhuur bij het inkoopcluster. Een plan van aanpak opstellen per geconstateerde rechtmatigheidsfout. Hier dient uit te blijken op welke wijze deze fouten richting de toekomst worden opgelost, en wanneer deze fouten zich niet meer zullen voordoen.

Subsidieverstrekkingen Wij hebben formele rechtmatigheidsafwijkingen geconstateerd bij termijnbepalingen. U bent op de hoogte van deze afwijkingen en heeft waar nodig passende acties ondernomen. De afwijkingen hebben geen directe financiële gevolgen, maar nemen wij op basis van de Kadernota Rechtmatigheid van de commissie BBV verplicht op in het accountantsverslag. Voorzieningen Uw gemeente heeft voorzieningen gevormd voor verliezen, risico’s of verplichtingen die hun oorsprong vinden in het huidige boekjaar of eerdere boekjaren, maar waarvan de (verwachte) uitgaven in de toekomst liggen. Binnen de voorzieningen maakt, u conform het BBV, onderscheid naar voorzieningen voor ‘verplichtingen, verliezen en risico’s’ en ‘voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is’.

Concerncontrol voert in het kader van de controle op de naleving van de Europese aanbestedingsregels jaarlijks een uitgebreide ‘spendanalyse’ uit. Uit deze analyse zijn alle benoemde fouten aan het licht zijn gekomen. Wij hebben in aanvulling hierop zelfstandig controlewerkzaamheden verricht op de Europese aanbestedingsregels, en komen tot dezelfde conclusie. Wij dringen erop aan dat u als gemeenteraad periodiek terugkoppeling blijft vragen over de voortgang van de implementatie van de getroffen maatregelen en de gerealiseerde resultaten. Indien nodig kunt u vervolgens ook tijdig aanvullende maatregelen treffen als de voortgang achterblijft.

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

230610D78D/EP/22

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Súdwest-Fryslân

Belangrijkste bevindingen uit onze controle Overige bevindingen Voorzieningen (vervolg)

SiSa-bijlage

Wet Normering Topinkomens (WNT)

Voorziening ‘verplichtingen, verliezen en risico’s

De procedure die uw gemeente moet naleven bij de aanlevering van de bestanden aan het CBS is ten opzichte van vorig jaar niet wezenlijk gewijzigd. Uw gemeente dient in een vast, voorgeschreven stramien diverse documenten aan het CBS aan te leveren.

De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen.

Vooral de voorziening voor verplichtingen, verliezen en risico’s is naar zijn aard gebaseerd op veronderstellingen en schattingen van het management en het college. Zij schatten op basis van hun kennis van de gemeente en haar omgeving in wat het effect van de te voorziene risico’s, verplichtingen en kosten zal zijn in de komende jaren en wat de omvang van de voorziening moet zijn. Wij hebben het schattingsproces beoordeeld en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Hierbij zijn geen bevindingen geconstateerd. Voorziening middelen derden Als de gemeente op grond van wet- en regelgeving of contractuele afspraken verplicht is ontvangen middelen aan een bepaald doel te besteden, dan is sprake van zogenaamde ‘beklemde middelen’. Op grond van het BBV vormt de gemeente in dat geval een voorziening middelen derden (met uitzondering van de van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel, die de gemeente verantwoord onder de overlopende passiva). Wij hebben vastgesteld dat uw gemeente terecht voorzieningen treft welke op grond van wet- en regelgeving verplicht zijn, waaronder voor de overtollige middelen ontvangen vanuit afvalstoffen- en rioolheffing.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2022. Hierbij evalueren wij de getrouwheid en de rechtmatigheid van de in de SiSa-bijlage verantwoorde gegevens (indicatoren). Wij willen benadrukken dat u als gemeente zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSa-bijlage. Indien een ‘0’ is ingevuld, zijn wij bij uw organisatie nagegaan of deze ‘0’ terecht is ingevuld. U hebt dit aan ons bevestigd.

Voor gemeentes geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2022 niet meer bedragen dan € 216.000 per jaar. Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot naleving van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) en de publicatieverplichtingen van de WNT.

De (verplichte) tabel met fouten en onzekerheden wat betreft de specifieke uitkeringen is opgenomen in bijlage B van dit accountantsverslag. Tijdens de controle hebben wij geen (ongecorrigeerde) financiële fouten of onzekerheden geconstateerd. De Nota verwachtingen accountantscontrole schrijft daarnaast voor dat wij een kwalitatieve toets moeten verrichten op uw beleid inzake Misbruik en Oneigenlijk (M&O) beleid voor de Tozo-regeling. Wij stellen vast dat uw gemeente een M&O-beleid heeft vastgesteld met daarin de getroffen interne beheersmaatregelen, zoals de controle achteraf, en de wijze waarop u gebruikmaakt van het Inlichtingenbureau. Wij hebben vastgesteld dat uw gemeente het M&O-beleid heeft nageleefd, waarmee is voldaan aan deze kwalitatieve vereiste.

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

230610D78D/EP/23

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Súdwest-Fryslân

Belangrijkste bevindingen uit onze controle Overige bevindingen Situatie in Oekraïne Ondanks het feit dat de Rusland/Oekraïne crisis voor de gemeente Súdwest-Fryslân geen gevolgen heeft wat betreft de continuïteit en de gemeente ook geen activiteiten heeft in/met Rusland en Oekraïne, heeft de crisis (naar verwachting) gelijk aan 2022 in 2023 belangrijke maatschappelijke en financiële gevolgen. Vanwege de voorgenoemde gevolgen heeft u gemeente in haar jaarstukken een toelichting opgenomen om de gebruikers te informeren over de mogelijke gevolgen van deze situatie. Sociaal domein Algemeen Voor de jaarrekeningcontrole 2022 hebben wij – met inachtneming van de Audit Alert Sociaal Domein van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) – de door uw gemeente getroffen maatregelen om te komen tot een getrouwe en rechtmatige besteding van de zorg in natura (Wmo en Jeugd) geëvalueerd. Deze maatregelen betreffen: Extern: de gemeente ontvangt verantwoordingen van zorgaanbieders op basis van het landelijk controleprotocol, en verricht hierop interne-controlewerkzaamheden. Intern: de gemeente verricht aanvullende controlewerkzaamheden op de juistheid en rechtmatigheid van het recht op zorg en de gemeentelijke cliëntenregistratie. Intern: de gemeente verricht controlewerkzaamheden op de prestatielevering zoals opgenomen in de controleaanpak i-sociaaldomein.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Intern: de gemeente verricht gegevensgerichte controlewerkzaamheden op de juistheid van de geldstromen en de facturatie. Net als voorgaand jaar komen hieruit bijzonderheden naar voren. Enerzijds betreffen dat onzekerheden die ontstaan omdat (nog) niet alle zorgaanbieders de verantwoordingsinformatie hebben aangeleverd of de verantwoordingsinformatie hebben aangeleverd met een afwijkende verklaring. Verantwoordingen van zorgaanbieders Net als voorgaande jaren dienen de zorgaanbieders met een omzet van € 125.000 of meer de gemeente te voorzien van deugdelijke verantwoordingsinformatie. Een aantal zorgaanbieders heeft (nog) niet aan deze verplichting voldaan, dan wel geen goedkeurend oordeel verkregen bij hun verantwoording. Voorgaande leidt niet tot een onzekerheid groter dan onze tolerantie in de WMO verantwoording of in verantwoorde kosten voor jeugdzorg.

Kwaliteit en transparantie van de jaarstukken Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat uw jaarstukken 2022 voldoen aan de vereisten uit het BBV. Wij hebben bij onze werkzaamheden de jaarstukken integraal doorgenomen en hebben daarbij – naast de verenigbaarheid van jaarverslag en jaarrekening – vanuit het belang en begrip van de gebruikers van de jaarstukken vooral gelet op de toegankelijkheid en begrijpelijkheid van de daarin opgenomen toelichtingen en analyses. Met de afdeling financiën hebben wij in dit kader medio 2022 een evaluatie gehad waarin over en weer ideeën en suggesties zijn uitgewisseld om de jaarstukken een verdere kwaliteitsimpuls te geven, zonder dat dit direct leidt tot een toename van de kwantitatieve omvang van de jaarstukken. Dit heeft op onderdelen geleidt tot een kwaliteitsverbetering.

Voor de WMO geldt dat vanaf boekjaar 2022 een belangrijke wijziging heeft plaats gevonden als gevolg van nieuwe aanbesteding voor individuele en groepsgerichte ondersteuning (BG) en Huishoudelijk Hulp (HH). De gemeente heeft in deze aanbesteding een viertal deelgebieden geclassificeerd en per deelgebied heeft één opdrachtnemer de volledige verantwoordelijkheid over de levering van BG of HH. De (financiële) verantwoording van de bestedingen, zowel ten aanzien van de getrouwheid en de rechtmatigheid, vindt plaats door middel van een financiële afrekening en een kwaliteitsjaarverslag. Wij hebben vastgesteld op basis van onze uitgevoerde controlewerkzaamheden dat de verantwoording in de jaarstukken juist is en de bestedingen rechtmatig zijn.

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

230610D78D/EP/24

Interne beheersing

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Súdwest-Fryslân

Interne beheersing Belangrijkste bevindingen inzake de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2022 Managementletter 2022, toegespitst op de interne (financiële) beheersing Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2022 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle was primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing, voor zover van belang voor onze controle op de betrouwbaarheid en rechtmatigheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. Voor de bevindingen van de interim-controle verwijzen wij naar onze managementletter 2022 van 28 november 2022. In de managementletter hebben wij een aantal aandachtspunten voor het opstel- en controleproces van de jaarrekening 2022 benoemd. Als onderdeel van onze werkzaamheden voor de jaarrekening zijn wij nagegaan of deze aandachtspunten voldoende zijn opgevolgd. Voor zover de opvolging en/of onze controle ervan hiertoe aanleiding geven, hebben wij onze bevindingen in dit accountantsverslag bij het betreffende onderwerp verwerkt. Memoriaalboekingen (significante tekortkoming)

Memoriaalboekingen zijn (correctie)boekingen die niet via de reguliere boekingsgang plaatsvinden. Deze boekingen zijn hierdoor in opzet meer risicovol en daarom besteden wij bij onze controle extra aandacht aan deze boekingen. Wij hebben vastgesteld dat in het proces van de totstandkoming van een memoriaalboekingen niet altijd een vier-ogen principe wordt afgedwongen. Wij adviseren u om de aanbevelingen in onze management letter op te volgen, om hiermee de proces en de controle verder aan te scherpen.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Verder merken wij op dat het aantal memoriaalboekingen binnen uw administratie omvangrijk is. Om de controle zo efficiënt en effectief mogelijk uit te voeren, en toe te spitsen op het specifieke risico en karakter van memoriaalboekingen, hebben wij gebruikgemaakt van een data-analyse tool. Hieruit zijn geen onjuistheden, onrechtmatigheden of anderszins bijzonderheden gebleken. Wij onderschrijven het belang van de ontwikkelingen op het gebied van de memoriaalboekingen en bevelen de gemeente aan de boekingsprocessen nog verder te standaardiseren en vereenvoudigen, waardoor het aantal memoriaalboekingen verder is te reduceren. Aan ons is medegedeeld dat naar aanleiding van de management letter de interne procedures met betrekking tot de niet-gestandaardiseerde memoriaalboekingen zijn aangescherpt. Bij deze nieuwe procedure worden maandelijks de voorgenoemde memoriaalboekingen integraal gecontroleerd op juistheid en vindt een toets plaats op de aanwezigheid van adequate brondocumentatie ter ondersteuning van de boeking. Vervolgens vindt een review plaats door team concern control om de volledigheid en juistheid van de procedure te toetsen. In opzet achten wij dit een adequate procedure. Wij hebben het bestaan van deze procedure niet vastgesteld, maar zien deze aanscherping als een positieve ontwikkeling.

Hieruit blijkt dat er sprake is van verbetering in de interne beheersing ten opzichte van voorgaande jaren, maar dat op dit moment de interne beheersingsmaatregelen in het proces nog onvoldoende effectief werken om nieuwe rechtmatigheidsfouten in de jaarrekening te voorkomen. Volledigheidshalve merken wij op dat een deel van de maatregelen pas medio 2022 is getroffen en het verwachte effect hiervan pas zichtbaar zal zijn vanaf boekjaar 2023. Wij hebben in management letter 2022, net als in voorgaande jaren, diverse aanbevelingen gedaan inzake het proces van Europees aanbesteden. Wij benadrukken nogmaals het belang van de opvolging van deze aanbeveling om het aantal onrechtmatigheidsfouten te verminderen.

Europees aanbesteden (significante tekortkoming)

Deze bevinding ziet toe op het ontbreken van gedegen interne controles in het aanbestedingsproces. Vanuit de interne controle zijn, overeenkomstig met de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden, een beperkt aantal nieuwe rechtmatigheidsfouten op het gebied van Europees aanbesteden naar voren gekomen. Daarnaast is er actief opvolging gegeven aan doorlopende rechtmatigheidsfouten vanuit voorgaande jaren.

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

230610D78D/EP/26

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Súdwest-Fryslân

Interne beheersing

Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2022

Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving Als onderdeel van onze jaarrekeningcontrole verkrijgen wij inzicht in de IT-omgeving, risico’s en (significante) tekortkomingen. Ook verkrijgen wij inzicht in de opvolging van IT-bevindingen van vorig boekjaar en belangrijkste IT-beheersmaatregelen welke nodig zijn om te steunen op u IT-omgeving. Voor onze inhoudelijke bevindingen en de aanbevelingen inzake de betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking verwijzen wij naar de volgende paragrafen. Op basis van de bestaande tekortkomingen in de IT-omgeving kunnen wij voor onze jaarrekeningcontrole niet steunen op de betrouwbaarheid continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Wij doen de aanbeveling om opvolging te geven aan de door ons geconstateerde bevindingen. Ondanks de bestaande tekortkomingen in de ITomgeving zijn wij bij de jaarrekeningcontrole in staat geweest data-analyse in te zetten als onderdeel van de controleaanpak voor de memoriaalboekingen. Hierbij hebben wij met data-analyse een diepgaande en risicogerichte analyse uitgevoerd van deze in opzet meer risicovolle boekingen. Dit illustreert het belang en de toegevoegde waarde van een betrouwbare IT-omgeving als basis voor de inzet van data-analyse.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

De bestaande tekortkomingen in de IT-omgeving leiden • ertoe dat de gemeente en wij niet zonder meer kunnen steunen op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Een belangrijk • nadeel hiervan is onder andere: •

Uw gemeente loopt een verhoogd risico op tekortkomingen in de geautomatiseerde gegevensverwerking die bijvoorbeeld kunnen resulteren in niet-betrouwbare data c.q. cijfers en een grote(re) impact kunnen hebben indien sprake is van cybersecurity incidenten.

Constateringen met betrekking tot de IT-omgeving We stellen vast dat de gemeente goede stappen heeft gezet op het gebied van gebruikersbeheer. De verbeteringsslagen zijn echter nog onderhanden, waardoor de constateringen in grote mate overeenkomen met voorgaand jaar. Gebruikersbeheer We hebben vastgesteld dat er informele procedures zijn ingericht inzake gebruikersbeheer. We hebben het volgende geconstateerd:

•

Er wordt geen periodieke zichtbare beoordeling uitgevoerd op de juistheid van gebruikers in een applicatie (GWS) Er is sprake is van nieuwe in- en uitdiensttredings procedures; de IDU processen (Instroom, Doorstroom en Uitstroom). Dit proces verdient nog enige finetuning. Zo is het informeren van functioneel beheerders van de kernapplicaties zoals GWS en Key2Financien nog geen onderdeel van de acties die uitgevoerd worden tijdens het geautomatiseerde gedeelte van het IDU-systeem. De einddatum op het instroomformulier wordt niet altijd juist overgenomen in de applicatie (GWS).

Oracle Database •

Er is geen sprake van user access review op de accounts op de database.

•

De wachtwoorden voor accounts voor generieke accounts op de database worden beheerd in een wachtwoordkluis (KeePass). Er is geen registratie van de gebruikers die de wachtwoordkluis kunnen raadplegen of geraadpleegd hebben.

GWS / Key2Financiën •

Er ontbreekt een formeel vastgelegd beleid omtrent de wijze waarop omgegaan dient te worden met superuser accounts ofwel hoge rechten accounts (GWS + Key2).

•

Wanneer een medewerkers uitdienst treedt wordt op dezelfde dag de toegang tot IT-omgeving dichtgezet. De formule procedures voor het tijdig ontnemen van toegangsrechten met betrekking tot de applicaties zijn echter nog niet voldoende (GWS + Key2).

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

230610D78D/EP/27

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Súdwest-Fryslân

Interne beheersing

Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2022

Om de risico’s te mitigeren, adviseren wij u de volgende werkzaamheden uit te voeren. Gebruikersbeheer

Oracle Database •

Het uitvoeren van een periodieke beoordeling van de gebruikersaccount welke actief zijn op de database. Om dit effectief te doen dient er een beleid opgesteld te worden welke functionarissen toegang moeten hebben tot de database met welke rechten.

•

Wachtwoorden beheren door middel van een password vault, waarbij aandacht is voor het vastleggen van procedures en registraties voor het gebruik van de password vault.

GWS/Key2Financiën •

Zet de ontwikkeling met betrekking tot het IDU proces door. Draag hierbij zorg dat tenminste onderstaande twee punten goed ingericht worden: 1. de volledigheid en tijdigheid van de uitdiensttreders in de applicaties; 2. het opnemen van een functiematrix in de applicatie waarbij de rechten welke een medewerker behoort te krijgen overeenkomen met de functie zoals opgenomen op het instroomformulier.

•

Voer een periodieke zichtbare controle uit op de volledige lijst met gebruikers waarbij op gepast niveau wordt beoordeeld of het terecht is dat de betreffende accounts nog worden gebruikt.

•

Stel een beleid op omtrent welke functionarissen de kritische rechten benodigd hebben binnen de applicatie. Daarnaast adviseren wij om de niet persoonsgebonden hoge rechten accounts te beheren middels een password vault en hierbij een registratie bij te houden van de gebruikers die de wachtwoordkluis kunnen raadplegen of geraadpleegd hebben.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

230610D78D/EP/28

Overige aangelegenheden

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Súdwest-Fryslân

Overige aangelegenheden Samenvatting overige aangelegenheden en bepaalde vereiste communicaties Onze communicatie met het management Wij hebben het management ter confirmatie een aantal schriftelijke bevestigingen gevraagd aangaande zijn verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving. Wij hebben van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Súdwest-Fryslân een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen. Geen meningsverschil met het college en het ambtelijk management of beperking in reikwijdte van de controle Er zijn geen meningsverschillen met het management geweest en er waren geen beperkingen tijdens het uitvoeren van onze controle. Naar onze mening is ons bij het uitvoeren van onze controleopdracht door het management en de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

230610D78D/EP/30

Bijlagen

Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Súdwest-Fryslân

In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van niet-gecorrigeerde controleverschillen groter dan de rapporteringstolerantie van € 0,16 miljoen. Aard van de controleverschillen

Rechtmatigheid Getrouwheid

Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode

N.v.t.

€ 182.000

Rechtmatigheidsfout is tevens getrouwheidsfout:

€ .000

€ .000

Rechtmatigheidsfout is per saldo ook een getrouwheidsfout:

€ .000

€ .000

(Sub)totaal getrouwheidsfouten

€ .000

€ 182.000

Extra absolute waarde rechtmatigheidsfouten:

€ .000

Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode

Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit externe regels (EU-aanbesteding, Fido, etc.): • Europese Aanbestedingen

€ 2.100.000

Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit interne regels (gedoogbeleid)

€ .000

Overige rechtmatigheidsfouten

€ .000

Totaal rechtmatigheidsfouten

€ 2.100.000

•

Het kader voor de controle op de financiële rechtmatigheid is opgenomen in het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), de Kadernota Rechtmatigheid 2018, het Addendum Kadernota rechtmatigheid 2021 en het normenkader rechtmatigheid 2022, dat op 17 november 2022 is vastgesteld door de gemeenteraad.

•

Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

230610D78D/EP/32

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Súdwest-Fryslân

Bijlage A2 – Onzekerheden in de controle In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van onzekerheden in de controle groter dan de rapporteringstolerantie van € 0,16 miljoen. Aard van de onzekerheden

Rechtmatigheid Getrouwheid

Onzekerheid rechtmatigheid betreft tevens getrouwheid

€ .000

€ .000

Onzekerheid rechtmatigheid is per saldo ook een onzekerheid inzake getrouwheid:

€ .000

€ .000

(Sub)totaal onzekerheden in de getrouwheidscontrole

€ .000

€.000

Extra absolute waarde onzekerheden rechtmatigheid:

€ .000

€ .000

Extra financiële beheershandelingen met een onzeker direct financieel effect vanuit externe regels (EU-aanbesteding, Fido, etc.):

€ .000

€ .000

Extra financiële beheershandelingen met een onzeker direct financieel effect vanuit interne regels (gedoogbeleid):

€ .000

€ .000

Overige onzekerheden inzake rechtmatigheid

€ .000

€ .000

Totaal onzekerheden in de rechtmatigheidscontrole

€ .000

•

Het kader voor de controle op de financiële rechtmatigheid is opgenomen in het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), de Kadernota Rechtmatigheid 2018, het Addendum Kadernota rechtmatigheid 2021 en het normenkader rechtmatigheid 2022, dat op 17 november 2022 is vastgesteld door de gemeenteraad.

•

Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

230610D78D/EP/33

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Súdwest-Fryslân

Bijlage A3 – Tekortkomingen in de toelichtingen Onze controlestandaarden vereisen dat wij afwijkingen van materieel belang in de toelichting signaleren om de gemeenteraad in staat te stellen een inschatting te maken van de gevolgen daarvan voor de jaarrekening. De tabel hierna bevat een weergave van díe onderwerpen uit de toelichting waarvan wij denken dat de gemeenteraad deze nader dient te beoordelen. Toelichting

Bron van de toelichtingsvereiste

Kwantitatieve of kwalitatieve overwegingen

Niet van toepassing

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

230610D78D/EP/34

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Súdwest-Fryslân

Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2022 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheids- en rechtmatigheidsoordeel bij de jaarrekening 2022 alsook de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. De strekking van de controleverklaring bij de jaarrekening is als volgt: • Getrouwheidsoordeel: goedkeurend • Rechtmatigheidsoordeel: goedkeurend Per regeling geven wij in de volgende tabel aan of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. SiSa-code

SiSa-regeling

JenV A13 JenV A16 FIN B2 BZK C209 BZK C32 BZK C41B BZK C43 BZK C55 BZK C62

Regeling specifieke uitkering naleving controle coronatoegangsbewijzen Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne Regeling specifieke uitkering gemeentelijk hulp aan gedupeerdentoeslagenproblematiek Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen Regeling specifieke uitkering flexibele inzet woningbouw Regeling reductie energiegebruik woningen Aanpak energiearmoede Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire Specifieke uitkering proeftuinen aardgasvrije wijken 3e ronde Regionale meld- en coördinatiecentra voortijdig schoolverlaten Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB) Regeling meld- en coördinatiefunctie Regionaal programma voortijdig schoolverlaten Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen Tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden Regeling stimulering verkeersmaatregelen Brede doeluitkering verkeer en vervoer (SiSa tussen medeoverheden) Verkeer en vervoer Fryslân Stimulering kleine maatschappelijk initiatieven Iepen Mienskipfuns Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2022 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T gemeentedeel 2022 Besluit bijstandverlening

zelfstandigen 2004_gemeentedeel 2022 BBZ vóór 2020 – Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB) _gemeentedeel 2022

BZK C72 OCW D1 OCW D8 OCW D12 OCW D12A OCW D14 OCW D19 IenW E20 IenW E27B FRL FRL2C FRL FRL8C SZW G2 SZW G2 SZW G3 SZW G3 Subtotaal

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Fout of onzekerheid N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

Financiële omvang €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

€0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

N.v.t. N.v.t.

€0 €0

N.v.t. N.v.t.

Toelichting N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

€0

Bijlagen

230610D78D/EP/35

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Súdwest-Fryslân

Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2022 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheids- en rechtmatigheidsoordeel bij de jaarrekening 2022 alsook de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. SiSa-code Subtotaal SZW G3 SZW G3 SZW G3 SZW G4 SZW G4 SZW G4 SZW G4 SZW G4 SZW G4 SZW G4 SZW G4 SZW G10 SZW G12 SZW G12 SZW G13 SZW G13 VWS H4 VWS H8 VWS H12 VWS H25 Totaal

Fout of onzekerheid

SiSa-regeling BBZ vóór 2020 – Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in jaar T (exclusief BOB) _gemeentedeel 2022 BBZ vóór 2020 – Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in jaar T gemeentedeel 2022 BBZ vanaf 2020 – Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in jaar T gemeentedeel 2022. Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2022 Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen_gemeentedeel 2022 Tozo 2_gemeentdeel 2022 Tozo 3_gemeentedeel 2022 Tozo 4_gemeentedeel 2022 Tozo 5_gemeentedeel 2022 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2022 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2022 Wet inburgering 2021_gemeentedeel 2022 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in jaar T_gemeentedeel 2022 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in jaar

T_gemeentedeel 2022 Bestedingen/baten onderwijsroute_gemeentedeel 2022 Bestedingen/baten overage voorzieningen_gemeentedeel 2022 Regeling specifieke uitkering stimulering sport Regeling Sportakkoord 2020-2022 Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken Regeling specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden (ronde 3)

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

N.v.t.

Financiële omvang €0 €0

N.v.t.

€0

N.v.t.

N.v.t.

€0

N.v.t.

N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

€0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

N.v.t.

€0

N.v.t.

N.v.t. N.v.t. N.v.t.

€0 €0 €0

N.v.t. N.v.t. N.v.t.

N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

€0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

Bijlagen

Toelichting N.v.t.

230610D78D/EP/36

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Súdwest-Fryslân

Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Súdwest-Fryslân Bevestiging onafhankelijkheid

•

De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Deloitte ingebed.

Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Deloitte.

•

Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheids-voorschriften.

•

Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.

•

De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften, de tijdige bekendmaking ervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van waarborgen.

Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Súdwest-Fryslân in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Deloitte beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: •

Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

•

Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en, indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreigingen voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling, inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde ‘onafhankelijkheidsevaluatie’), wordt in het dossier opgenomen.

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

•

Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Deloitte wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een gemeenteraad, raadscommissie of auditcommissie, overwegen wij ook een van deze instanties te raadplegen.

•

Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheids-voorschriften.

De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen wordt periodiek door de externe toezichthouder getoetst. Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om deze bedreiging weg te nemen. Onze beoordeling heeft aanleiding gegeven om voor het huidige boekjaar teamleden bij de gemeente Súdwest-Fryslân te rouleren. Drs. H. Kuperus was langdurig (7 jaar) betrokken. Voor de controle van boekjaar 2022 heeft N.R. Fritz de rol van drs. H. Kuperus overgenomen.

Bijlagen

230610D78D/EP/37

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Súdwest-Fryslân

Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Súdwest-Fryslân Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties met de gemeente Súdwest-Fryslân Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Deloitte, haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de gemeente die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd dienen te worden. Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Deloitte, een bestuurder of interne toezichthouder van Deloitte of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan de gemeente of een bij de gemeente betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid met een (geschatte) waarde van meer dan € 100 ontvangen of verstrekt, en zijn daarom van mening dat er geen sprake is van een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

230610D78D/EP/38

Onder Deloitte wordt verstaan één of meer van Deloitte Touche Tohmatsu Limited (“DTTL”), haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten (tezamen, de “Deloitte organisatie”). DTTL (hierna ook te noemen “Deloitte Global”) haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten zijn juridisch gescheiden en onafhankelijke entiteiten, die elkaar niet kunnen verplichtingen of binden ten aanzien van derden. DTTL en iedere DTTL member firm en aan hen verbonden entiteit is aansprakelijk voor hun eigen handelen en nalaten, en niet voor het handelen of nalaten van een andere entiteit. DTTL verleent geen diensten aan cliënten. Raadpleeg www.deloitte.com/about voor meer informatie. Deloitte levert toonaangevende audit- en assurance-, belasting- en juridische diensten, consulting, financial advisory, and risk advisory diensten aan bijna 90% van de Fortune Global 500® en duizenden particuliere bedrijven. Onze professionals leveren meetbare en blijvende resultaten die het vertrouwen van het publiek in kapitaalmarkten helpen versterken, klanten in staat stellen te transformeren en bloeien, en de weg wijzen naar een sterkere economie, een meer rechtvaardige samenleving en een duurzame wereld. Voortbouwend op zijn meer dan 175-jarige geschiedenis, omvat het bereik van Deloitte meer dan 150 landen en gebieden.

Ontdek hoe de meer dan 345.000 mensen van Deloitte wereldwijd een impact maken die ertoe doet op www.deloitte.com. Deze communicatie bevat louter algemene informatie en noch DTTL, noch haar wereldwijde netwerk van member firms of aan hen verbonden entiteiten verleent door middel van deze communicatie professioneel advies of diensten. Voordat u een beslissing neemt of actie onderneemt die van invloed kan zijn op uw financiën of uw bedrijf, dient u een gekwalificeerde professionele adviseur te raadplegen. Geen enkele entiteit in de Deloitte organisatie is verantwoordelijk voor enig verlies dat wordt geleden door een persoon die op deze communicatie vertrouwt. © 2023. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.