Bijlage 1 - Sport- en beweegvisie 'Sport ferbynt, de kreft fan bewege 2024+
Tekst van het document
Visie op sport en bewegen 2024+
42
naar inhoudsopgave
En het is handig als de ontmoetingsplekken dichtbij zijn in de stad of het dorp, waar mensen met verschillende leeftijden, culturen en achtergronden elkaar toch al tegenkomen. Natuurlijk moet zo’n ontmoetingsplek wel schoon en opgeruimd zijn. Daarom pleiten de kinderen voor opvallende prullenbakken, zodat niemand vergeet om zijn of haar afval daarin te gooien. Interessante activiteiten Er moeten ook allerlei activiteiten worden georganiseerd, die voor meerdere groepen in de samenleving interessant zijn. Denk bijvoorbeeld aan een buitenbioscoop, speelgoed en spelletjes voor alle leeftijden en een gezamenlijke moestuin. Ook bedachten de kinderen een speurtocht met ‘stationnetjes’ met verschillende opdrachten: een sportieve, een creatieve, een intellectuele enzovoorts. Zo ontdekken kinderen meteen waar hun talenten liggen. Als al deze activiteiten vaker en structureler georganiseerd worden, en ook beter worden gepromoot, komen er vanzelf veel mensen op af. Het is bij dit punt tot slot heel belangrijk dat dergelijke activiteiten niet altijd in of op dezelfde plaats georganiseerd worden. Thema 2: Leefomgeving Ontmoetingsplekken Hoe ziet de ideale leefomgeving er in de toekomst uit? Voor de kinderen die zich met dit vraagstuk bezighielden, was in elk geval duidelijk dat er meer aandacht en ruimte moet zijn voor ontmoetingen.
Voor sommige kinderen is het namelijk lastig om vrienden te maken in hun leefomgeving. Die kinderen ervaren een zekere mate van eenzaamheid.
Groen in de wijk en de directe omgeving In de gemeente Súdwest-Fryslân is veel ruimte voor water en natuur. Precies zoals het voor kinderen hoort te zijn! Kinderen houden namelijk van natuur. Het is goed voor het klimaat en de opname van broeikasgassen, je kunt erin tot rust komen, spelen, sporten en recreëren, het wakkert de creativiteit aan, je kunt in bomen klimmen, picknicken, leren over de natuur... de mogelijkheden zijn eindeloos. Wat de kinderen betreft moet liefst alle, en anders zoveel mogelijk groene ruimte behouden blijven. Voorzieningen in de buurt Súdwest-Fryslân is qua oppervlakte de grootste gemeente van Nederland. Waarvan het overgrote deel van de woonplaatsen (veel) minder dan duizend inwoners heeft. In zulke kleine dorpen is het logisch dat niet altijd alle voorzieningen in de buurt zijn. Maar toch... ook daar wonen kinderen die iets te doen willen hebben en fijn moeten kunnen opgroeien. En ook voor hen moeten bepaalde essentiële voorzieningen dus binnen een redelijke straal aanwezig zijn. Het is immers niet fijn als je een uur moet fietsen om te kunnen sporten, of om naar school te gaan. Om de leegloop van de dorpen tegen te gaan, adviseerden de kinderen daarom om ook in de kleinere woonplaatsen aandacht te geven aan het behoud van voorzieningen en activiteiten.
Daarbij wordt met name gedacht aan de dorpshuizen en buurtcentra – en de activiteiten die daar georganiseerd worden. Die creëren een binding tussen inwoners, wat overal en altijd van belang is.
Door plekken te maken waar de verschillende mensen elkaar kunnen ontmoeten, kunnen zij elkaar keren kennen, elkaar helpen en van elkaar leren. Om deze waardevolle ontmoetingen te stimuleren, moet er op die plekken voor elk wat wils zijn. De kinderen kwamen bijvoorbeeld met het idee van een graffiti- en klimmuur, zodat zowel sportieve als creatieve types een reden hebben om naar dezelfde plek te komen. Speciale aandacht van de kinderen ging nog uit naar asielzoekers, die zich door dit soort ontmoetingen minder eenzaam en ontheemd, en meer welkom kunnen gaan voelen.
Visie op sport en bewegen 2024+
43
naar inhoudsopgave
Bijlage 2 Achtergrondinformatie ‘Zo beweegt Súdwest-Fryslân’ Inleiding Voor de vorming van nieuw Sportbeleid is een verdieping gemaakt in verschillende cijfers op onderdelen die gaan over sport, bewegen en gezondheid. Er zijn diverse bronnen geraadpleegd zoals de gebiedscijfers van het CBS, GGD-gezondheidsmonitor en cijfers van het RIVM. Er is een enquête onder inwoners verspreid. De vragen die hierin zijn gesteld hadden betrekking op sportdeelname, motieven om te sporten, lidmaatschap van verenigingen en vrijwilligerswerk. Dit heeft 291 reacties opgeleverd. Er zijn ook enquêtes onder 69 jonge deelnemers van Simmer yn Súdwest gehouden. In totaal heeft Súdwest-Fryslân 90.883 inwoners in 2023. Hieronder is een tabel te zien van de leeftijdsverdeling.
- Mensen sporten voornamelijk voor een goede gezondheid. Daarna komt vermaak, ontspanning en vrijetijdsbesteding. - Omgeving Woudsend scoort goed op veel factoren. Zij kunnen dienen als een voorbeeldfunctie. Sport en beweegdeelname Volgens de Corona Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2022 voldoet 50,8% van de inwoners in de gemeente aan de beweegrichtlijnen. Dit is hoger dan het landelijk gemiddelde dat op 47,5% ligt. Volgens de zelfde bronnen (combinatie van cijfers van GGD, CBS en RIVM) doet 52,6% van alle inwoners van Súdwest-Fryslân wekelijks aan sport. Dit komt overeen met de landelijke cijfers. Het valt op dat van de leeftijdscategorie 12 tot 18 jaar maar 19,5% dagelijks minstens één uur beweegt. Dit is veel minder dan de andere leeftijdscategorieën.
Samenvatting van deze verdieping - Onze inwoners sporten het liefst samen. Daarop moet ons aanbod gericht zijn. - Wijken met een lage sociaal economische status scoren slechter op veel aspecten. Deze wijken hebben meer ondersteuning nodig.
1
De plattelandsgebieden hebben het hoogste percentage wekelijkse sporters. Dit ligt boven de 63%. Lemmerweg-Oost (49,5%) en Lemmerweg-West (49,7%) scoren het laagst. Dit beeld komt ook naar voren bij het behalen van de beweegrichtlijn. De wijken Het Eiland (43,5%), Bolsward-Noord (44,3%) en Lemmerweg West (44,3%) scoren hier laag1.
RIVM 2020 Gezondheidsmonitoren Sport en bewegen https://www.sportenbewegenincijfers.nl/kaarten
Visie op sport en bewegen 2024+
44
naar inhoudsopgave
Gezondheid en welzijn Ervaren gezondheid 80,5% van de inwoners ervaart zijn/haar gezondheid als goed. Dit is hoger dan het landelijk gemiddelde (78,4%). 71,3% van de inwoners van 65 jaar en ouder ervaren de eigen gezondheid als goed. De wijk Het Eiland scoort met 69,4% het laagst op een goed ervaren gezondheid (Buurtatlas, 2020). In de dorpen rond Woudsend hebben de inwoners met ruim 90% de hoogste goed ervaren gezondheid. [TABEL SWF Nota Sport 2024 - BL02 - Tabel-03] Overgewicht Er is sprake van matig overgewicht bij 10% van de kinderen in de gemeente Súdwest-Fryslân. Dit is gelijk aan het gemiddelde percentage van de provincie Friesland. Het landelijk percentage lag in 2022 op 11,5%. Van de inwoners van 18 tot 65 jaar heeft 47% matig overgewicht. Dit is iets boven het landelijk gemiddelde. De 65-plussers scoren met 56,9% onder het landelijk gemiddelde. Bij 14,8% van de inwoners in de gemeente is sprake van ernstig overgewicht (Buurtatlas, 2020).
Lemmerweg-West (18%), Lemmerweg-Oost (17,2%) en hebben het hoogste percentage inwoners met beperkingen in bewegen (GGD, 2023). [TABEL SWF Nota Sport 2024 - BL02 - Tabel-05] Ontmoeting Van alle inwoners in de gemeente Súdwest-Fryslân ervaart 41,8% eenzaamheid. Landelijk is dit percentage 47%2. Net zoals bij de landelijke gemiddelden hebben 65 plussers meer last van eenzaamheid dan mensen van 18-65 jaar. In de dorpen rond Bolsward is de eenzaamheid het laagst (30% tot 36%). Daartegenover wordt duidelijk dat in de wijken Lemmerweg-West (51,7%), Lemmerweg-Oost (52,3%) en Het Eiland (52,5%) de eenzaamheid het hoogst is (GGD, 2023). [TABEL SWF Nota Sport 2024 - BL02 - Tabel-06] Beweegmotivatie Uit de online enquête onder inwoners blijkt dat 46% van de respondenten meer wil bewegen. In onze gemeente bewegen mensen vooral voor een goede gezondheid (76%). Ook vermaak en ontspanning (62%) is een belangrijke motivatie om te bewegen.
Makkum (16,2%) en de wijken Lemmerweg-Oost (16,9%) en Lemmerweg-West (16,6%) hebben de hoogste percentages inwoners met ernstig overgewicht in de gemeente (GGD, 2023). Lichamelijke beperking Van alle inwoners in de gemeente heeft 13,4% een lichamelijke beperking. Dit is iets lager dan het landelijk gemiddelde (15,2%) (Buurtatlas, 2020). Van de 65-plussers in de gemeente heeft 23,8% een lichamelijke beperking en van de 18 tot 65 jarigen heeft 9,3% een lichamelijke beperking (Buurtatlas, 2020). Beperking in bewegen 8,3% van de inwoners ervaart beperkingen in bewegen (Buurtatlas, 2020). Met name de wijken Bolsward-Noord (18,6%), Het Eiland (18,2%),
2
(Enquete Sudwest-Fryslan, 2023)
Buurtatlas. (2020). https://buurtatlas.vzinfo.nl/#home
Visie op sport en bewegen 2024+
45
naar inhoudsopgave
(Enquete Sudwest-Fryslan, 2023)
Uit de enquête blijkt dat een gebrek aan tijd de voornaamste reden is om niet meer te bewegen. [TABEL SWF Nota Sport 2024 - BL02 - Tabel-09] Jongeren onder de 12 jaar sporten het liefst samen. (Enquete Sudwest-Fryslan, 2023)
Vooral in de plattelandsgebieden is een hoge mate van vrijwilligerswerk te zien (Buurtatlas, 2020).
Verenigingen Verenigingsleden In gemeente Súdwest-Fryslân zijn 28,5% van de inwoners lid van de ruim 240 sportverenigingen.
In het plattelandse gebied sporten mensen vaker bij een vereniging (53%) dan in het stedelijke gebied (47%). De inwoners beoordelen de buurt slechts beperkt niet kindvriendelijk of onveilig. (Buurtatlas, 2020) [TABEL SWF Nota Sport 2024 - BL02 - Tabel-10] Sociaal economische status Volwassenen met een lage SES sporten minder vaak. De relatie met opleiding is daarbij iets sterker dan met inkomen. Als mensen met een lage SES een sport beoefenen, hebben ze hiervoor minder vaak een lidmaatschap of abonnement. Dat kan deels samenhangen met de hogere kosten, die voor mensen met een laag inkomen eerder een drempel vormen. Mensen met een lage SES sporten vaker zonder plezier. Daarnaast hebben zij over het algemeen een slechtere gezondheid en ervaren ook meer belemmeringen om te sporten door een slechte gezondheid.
Landelijk is 25% van de inwoners van 6 jaar en ouder lid van een sportvereniging (RIVM, 2020). Uit onze enquête blijkt dat 51% van de respondenten lid is van een sportvereniging. Deze enquête is onder andere verspreid via de sportverenigingen. In de gemeente Súdwest-Fryslân sport 78% van de kinderen van 4-12 jaar minstens 1 keer bij een club, vereniging of sportschool. Vrijwilligerswerk In de gemeente Súdwest-Fryslân doet 37,4% vrijwilligerswerk. Dit is fors hoger dan het landelijk gemiddelde dat op 24,6% ligt.
Veilige en duurzame omgeving De meeste mensen sporten in de openbare ruimte. Dat komt neer op 56,7%.
Bron: Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor, CBS i.s.m. RIVM, 2019; analyse op verzoek Mulier Instituut
Visie op sport en bewegen 2024+
46
naar inhoudsopgave
Cijfers Súdwest-Fryslân [TABEL] Gemiddeld Beperking
8,7
Lemmerweg West 18,0
Niet kindvriendelijk
7,2
11,8
Lemmerweg Oost 17,2
Noorderhoek 1
Noorderhoek 2
15,3
13,7
11,8
11,8
11,8
Leeuwarderweg
Tinga
Het Eiland
16,3
11,7
18,2
Bolsward Noord 18,6
11,8
11,8
11,8
7,3
Eenzaam
39,5
51,7
52,3
49,0
48,6
46,1
44,5
52,5
47,2
Goed ervaren gezondheid
86,7
79,6
79,5
82,5
83,6
84,2
83,0
81,5
82,9
Rondkomen
6,9
13,4
13,6
11,3
11,7
8,7
11,0
12,2
10,9
Regie
92,5
89,7
89,9
91,5
91,9
92,0
91,4
90,7
90,0
Beweegrichtlijn
51,0
44,3
45,7
46,5
50,0
46,4
50,7
43,5
44,3
Uit analyse van bovenstaande cijfers komt naar voren dat in acht wijken opvallende cijfers zijn te vinden op meerdere factoren van bewegen en gezondheid. De cijfers van de Leeuwarderweg en Tinga in Sneek wijken maar op drie of vier onderdelen af van de gemiddelde gemeentelijke cijfers. De andere wijken kennen een groter verschil ten opzichte van de gemeentelijke gemiddelden. Het is vanuit de literatuur aannemelijk dat interventies gericht op het vergroten van het aantal inwoners dat voldoet aan de beweegnorm grote positieve effecten zal hebben op de positieve gezondheid van deze inwoners en de sociaaleconomische waarde van Sport en Bewegen.
Bibliografie Buurtatlas. (2020). Opgeroepen op 2023, van https://buurtatlas.vzinfo.nl/#home Enquete Sudwest-Fryslan. (2023). Enquete Sport en Bewegen. Sudwest-Fryslan. GGD. (2023). Gezondheidsmonitoren Sport en bewegen. RIVM. (2020). Clublidmaatschap. Opgehaald van sportenbewegenincijfers: https://www.sportenbewegenincijfers.nl/kernindicatoren/ clublidmaatschap#:~:text=Drie%20op%20de%2010%20Nederlanders, de%20komende%20jaren%20zal%20afnemen
Visie op sport en bewegen 2024+
47
naar inhoudsopgave
Bijlage 3 Gemeentelijke binnensportaccommodaties Súdwest-Fryslân Sporthallen
Sportzalen
Gymzalen
Binnenzwembaden
Plaats Bolsward Koudum Easterein Sneek Sneek Sneek Woudsend Sijbrandaburen IJlst Nijland Heeg Oudega Stavoren Warns Wommels Oppenhuizen IJlst Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Arum Pingjum Witmarsum Hindeloopen Parrega Sneek Bolsward
Naam De Middelzee De Sandobbe De Greidhoeke Sneker Sporthal Schuttersveld Duinterpen De Drieuwpôlle It Mingeltsje De Utherne Yn’e Mande It Heechhûs It Joo De Kaap De Treffe It Trochpaad It Harspit De Utherne De Spil Stadsfenne Het Kompas Schuttersveld Burgemeester de Hooppark BOS-lokaal Arum Pingjum Witmarsum De Skulpe De Gearhing It Rak Vitaloo
Eigendom Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente/Optisport Gemeente
Visie op sport en bewegen 2024+
48
naar inhoudsopgave
Bijlage 4 Buitensportaccommodaties gemeente Súdwest-Fryslân Plaats Abbega
Naam -
Arum
De Bining
Arum Blauwhuis Bolsward
Bolwerk
Bolsward Bolsward Bolsward Burgwerd Cornwerd Dearsum Easterein Easterein Exmorra Ferwoude Folsgare Gaast Gaastmeer Gauw Goënga Hartwerd Heeg Heeg Heeg Hemelum Hindeloopen Hommerts Hommerts IJlst
De Drie Posten Het Oordje Laad en Zaad
Skoaleseize
It Heechhûs Net yn 't Net
Oan 't Far
Type accommodatie Trapveld + Jeu de boules-baan Multifunctioneel sportveld, voetbalveld, trainingsveld kunstgras, kaatsveld IJsbaan Voetbalveld, trainingsveld Voetbalvelden, voetbalvelden kunstgras, trainingsvelden, beachvolleybal, skeeler- en ijsbaan, kunstgras korfbalveld Tennisbaan Kaatsveld Manege Kaatsveld, ijsbaan Kaatsveld Trapveld Voetbalveld kunstgras, voetbalveld Tennisbaan Kaatsveld, Jeu de boules-baan, ijsbaan Trapveld Kaatsveld Kaatsveld Trapveld Trapveld, Jeu de boules-baan Kaatsveld, Jeu de boules-baan Kaatsveld Jeu de boules-baan Tennisbaan Voetbalveld, trainingsveld IJsbaan Voetbalveld, trainingsveld, voetbalkooi Jeu de boules-baan, voetbalveld, trainingsveld, kaatsveld IJsbaan Fierljep- accommodatie, ijsbaan, jeu de boules-baan
Plaats Naam Type accommodatie IJlst IJVC Voetbalveld kunstgras, voetbalveld, trainingsveld / kaatsen IJlst Tennisbaan It Heidenskip Fierljep-accommodatie Jutrijp Trapveld Kimswerd Pier’s Stee Kaatsveld, ijsbaan, trapveld Koudum Manege, ijsbaan, tennisbaan Koudum Voetbalveld, trainingsveld Lollum IJsbaan, kaatsen Makkum De Braak Voetbalveld kunstgras, voetbalveld, trainingsveld Makkum Tennisbaan, ijsbaan Makkum De Seize Kaatsveld Molkwerum Molkwar IJsbaan, trapveld Nijland Zweitse Huitema Voetbalveld, trainingsveld, voetbalkooi Nijland Tennisbaan, Jeu de boules-baan Nijland De Jister Trapveld Oosthem Trapveld Oppenhuizen Tennisbaan, trapveld, ijsbaan Oppenhuizen TOP’63 Voetbalveld, trainingsveld Oudega It Joo Gymzaal Oudega Lyts Begjin Manege Oudega Voetbalveld, trainingsveld, trapveld Parrega IJsbaan + Trapveld combinatie Pingjum Basketbalveld, tennisbaan, kaatsveld, manege Poppingawier Trapveld (kaatsveld) Raerd Tennisbaan, kaatsveld Scharnegoutum De Kromme Tille Jeu de boules-baan, voetbalveld, trainingsveld Scharnegoutum Tennisbaan Schettens Kaatsveld, jeu de boules-baan Sibrandabuorren Kaats-/ korfbalveld Atletiekbaan, kunstgras korfbalveld, voetbalveld, trainingsveld, Sneek Schuttersveld rugbyveld, skeelerbaan, wielerbaan Visie op sport en bewegen 2024+
49
naar inhoudsopgave
Plaats Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Stavoren Stavoren Tersoal Tirns Tjerkwerd Warns Warns Witmarsum Witmarsum Witmarsum Wiuwert Wolsum Wons Workum Workum Woudsend Woudsend Ysbrechtum Ysbrechtum Zurich
Naam Tinga Tinga Tinga Tinga It Rak Dicky vd Werf Leeuwarderweg Jachthavenstraat Duel Le Boule au But Zuidersportpark Nomi Start- eiland QVC
De Treffe It Fliet Mounewetter
De Spil De Spil De Trochslach
Type accommodatie Tennisbaan, padelbaan, hockeyvelden Tennishal Voetbalvelden kunstgras, voetbalvelden Skatepark Instructie- lokaal duikvereniging IJsbaan Voetbalvelden, voetbalveld kunstgras Tennisbaan Schietaccommodatie Jeu de boules-baan en hal Voetbalvelden, voetbalvelden kunstgras Tennisbaan, padelbaan Nationaal Zeilcentrum Voetbalveld, trainingsveld Tennisbaan, skatepark, ijsbaan Trapveld Kaatsveld IJsbaan, kaatsveld, manege Trapveld IJsbaan Voetbalveld, trainingsveld Tennisbaan, Jeu de boules-baan Zwembad openlucht Korfbalveld, jeu de boules-baan Kaatsveld Trapveld (Kaatsveld) Voetbalveld, voetbalveld kunstgras, beach volleybalveld Manege, ijsbaan, tennisbaan Voetbalveld, trainingsveld Tennisbaan, beach volleybalveld, ijsbaan, skatepark Kaatsveld, Tennisbaan Kunstgras IJsbaan Kaatsveld, ijsbaan
Visie op sport en bewegen 2024+
50
naar inhoudsopgave
Bijlage 5 Sociaaleconomische waarde van sport Maatschappelijke waarde van sport en bewegen
naar Hoofdstuk 7, 7.2 H7
Hoe verhoudt Súdwest-Fryslân zich tot de rest van het land?
Lokaal
Landelijk
SROI 2,75 2,70 Omgevings/beleidsindicatoren
Sport- en beweegcijfers
Baten sport & bewegen (als 10% meer gaat bewegen)
€ 6.115.888
Gezondheidsindicatoren
Kerncijfers Súdwest-Fryslân
Hoogopgeleiden
Besteedbaar inkomen
Lokaal Landelijk
Lokaal Landelijk
Lokaal
Gemiddeld aantal sportaccommodaties Gemiddelde afstand tot sporthal
30,6
28,0% 34,0%
€ 45.100 € 47.900
Landelijk
21,5
Niet-westerse migranten
Grijze druk
Lokaal Landelijk
Lokaal Landelijk
Lokaal
Ervaren goede gezondheid
80,5%
4,2% 13,7%
79,1%
13,2%
14,7%
60
Stress
13,0%
17,7%
22
41
18 - 64 jaar
16,2%
21,2%
Sportaccommodaties
57
62
4,8%
6,5%
Recreatief groen en blauw
82
63
Speelplekken
0
72
1,6 km
Score beweegvriendelijke omgeving
54
Nabijheid van voorzieningen
Uitgaven gemeente sport en bewegen per inwoner
Toelichting
€ 81,5
€ 83,5
65+
Jongeren met psychische klachten
25,1%
33,1%
Landelijk
Obesitas
2,6 km
Stedelijkheid 41,2%
27,4%
Lokaal Landelijk
weinig matig
Lokaal
Landelijk
Beweegrichtlijnen
55,7%
50,4%
18 - 64 jaar
59,7%
54,2%
65+
45,5%
38,2%
Niet-sporters
52,7%
49,3%
Sportbondleden
29,4%
24,0%
0 - 9 jaar
22,1%
20,0%
10 - 24 jaar
52,9%
43,0%
25 - 44 jaar
29,3%
22,0%
45 - 64 jaar
24,5%
21,0%
65+
19,7%
17,0%
Ongeorganiseerde sporten Wielrennen
2,0%
2,5%
Fitness
20,0%
20,3%
Sportief wandelen
3,0%
1,7%
Hardlopen
9,0%
9,2%
Fietsgebruik
44,5%
36,6%
Deze indicatoren zijn geselecteerd op basis van beschikbare gegevens voor alle gemeenten. De gezondheidsindicatoren zijn geselecteerd wanneer we weten dat sport en bewegen hier effect op kan hebben (zie Human Capital Model).
Visie op sport en bewegen 2024+
51
Nabijheid van voorzieningen
22
41
Sportaccommodaties
57
62
Recreatief groen en blauw
82
63
Speelplekken
0
72
Uitgaven gemeente sport en bewegen per inwoner
€ 81,5
Jongeren met psychische klachten
6,5%
4,8%
65+
25,1%
27,4%
€ 83,5
10 - 24 jaar
52,9%
43,0%
25 - 44 jaar
29,3%
22,0%
45 - 64 jaar
24,5%
21,0%
65+
19,7%
17,0%
Ongeorganiseerde sporten Wielrennen
2,0%
2,5%
Fitness
20,0%
20,3%
Sportief wandelen
3,0%
1,7%
Hardlopen
9,0%
9,2%
44,5%
36,6%
Fietsgebruik
Deze indicatoren zijn geselecteerd op basis van beschikbare gegevens voor alle gemeenten. De gezondheidsindicatoren zijn geselecteerd wanneer we weten dat sport en bewegen hier effect op kan hebben (zie Human Capital Model).
Toelichting Kerncijfers
Omgevings/beleidsindicatoren
Het percentage personen in een gemeente waarbij het
Deze indicator geeft het aantal recreatieve
hoogst behaalde onderwijsniveau het hbo of wo is.
sportaccommodaties per 10.000 inwoners weer. Er is
Hoogopgeleiden
Besteedbaar inkomen
Gemiddeld aantal sportaccommodaties
Opbrengsten sport en bewegen
Percentage personen vanaf 18 jaar dat afgelopen vier weken
Het gepresenteerde bedrag laat zien dat wanneer 10% van de mensen die niet voldoet
(heel) veel stress heeft ervaren.
aan de beweegrichtlijnen en dit structureel wel zou gaan doen, dat leidt tot jaarlijks gemiddeld x euro aan maatschappelijke opbrengsten over de hele levensloop van deze
Jongeren met psychische klachten (2021)
capaciteit van de accommodaties.
Percentage jongeren uit het tweede en vierde leerjaar van
Berekening opbrengsten sport en bewegen
volgens de Mental Health Inventory 5.
• Er is gekeken naar het aantal personen dat nu niet aan de beweegrichtlijnen voldoet
Sport- en beweegcijfers
• Dit is vermenigvuldigd met de gemiddelde sociaaleconomische waarde van sport en
Percentage mensen dat minstens 150 minuten matig intensief
• Vervolgens zijn deze bedragen omgerekend naar jaarlijkse opbrengsten op basis van
Score beweegvriendelijke omgeving (2020)
beweegt per week en minimaal twee keer per week bot- en/
een discontovoet van 2,25% en een gemiddelde resterende levensverwachting van 68 jaar (voor de 5-24 jarigen), 43,6 jaar (voor de 25-54 jarigen) en 18,4 jaar (voor de
Gemiddelde afstand tot sporthal (2020) De gemiddelde afstand via de weg van de inwoners van de gemeente of in Nederland naar de dichtstbijzijnde sporthal,
Percentage personen met een niet-westerse
in kilometers.
migratieachtergrond in de gemeente.
Beweegrichtlijnen (2020)
De indicator beweegvriendelijke omgeving gaat van 0 tot 100
of spierversterkende oefeningen doet. Voor ouderen horen
De verhouding tussen het aantal personen van 65 jaar of
en laat zien in hoeverre de openbare ruimte mogelijkheden
hier ook balansoefeningen bij. Bekijk hier meer over de
ouder ten opzichte van de personen in de zogenaamde
biedt voor mensen om te sporten en te bewegen. De
beweegrichtlijnen. Bij ontbrekende data van gemeenten is de
‘productieve’ leeftijdsgroep van 20 tot 65 jaar.
veronderstelling is dat een beweegvriendelijke omgeving (dus
SMAP-database van het RIVM 2020 gebruikt.
een hogere score) het beweeggedrag positief beïnvloedt.
Stedelijkheid De mate van stedelijkheid bestaat uit vijf categorieën van
• De indicator bestaat uit de vier deelindicatoren, klik hier voor meer uitleg.
Niet-sporters (2020) Percentage mensen dat minder dan één keer per week sport. Bij ontbrekende data van gemeenten is de SMAP-database
niet stedelijk tot zeer sterk stedelijk en is gebaseerd op het aantal adressen per vierkante kilometer.
groep.
het voortgezet onderwijs dat psychische klachten heeft
Niet-westerse migranten
Grijze druk
Stress (2020)
rekening gehouden met de verschillen in de diversiteit en Gemiddeld besteedbaar inkomen van particuliere huishoudens excl. studenten.
naar inhoudsopgave
Uitgaven gemeente sport en bewegen per inwoner (2020)
van het RIVM 2020 gebruikt.
Sportbondleden (2020)
door gemeente per inwoner. Dit betreft een bewerking van
Percentage personen met één of meer lidmaatschappen bij
Rebel en het Mulier Instituut t.b.v. de SROI-berekening. De
een sportbond.
bedragen komen daarom niet overeen met de bedragen uit
Gezondheidsindicatoren
Ervaren goede gezondheid (2020)
Ongeorganiseerde sporten (2020)
55-99 jarigen) (uitgaande van een gemiddelde levensverwachting van 81,5 jaar) en bij elkaar opgeteld.
Let op • Het gepresenteerde bedrag is tot stand gekomen op basis van enkele aannames en betreft dus een indicatie. Lees het artikel ‘Wat is de sociaaleconomische waarde van sporten en bewegen’ voor meer informatie. • Het is niet reëel om te verwachten dat deze winst direct in jaar één volledig zichtbaar wordt. teruggerekend naar gemeentelijke aantallen. Het risico op afwijken van het bedrag is groter bij kleinere gemeenten.
SROI Verhoudingsgetal tussen kosten en opbrengsten. Het geeft aan hoeveel hoger de
Percentage volwassenen (18 jaar en ouder) dat hardloopt,
maatschappelijke opbrengsten zijn dan de kosten. Een SROI boven de 1 betekent
wielrent, wandelt of fitness beoefent. Voor het landelijk
dat er sprake is van maatschappelijke meerwaarde. Deze cijfers zijn berekend door
percentage is het gemiddelde van de gemeenten genomen.
Rebel en het Mulier Instituut. Lees het artikel ‘Investeren in sport en bewegen heeft maatschappelijke meerwaarde’ voor de toelichting van de SROI van sport en bewegen.
Percentage personen vanaf 18 jaar dat ‘goed’ of ‘zeer goed’ antwoordt op de vraag naar algemene gezondheidstoestand.
bewegen uit het rapport ‘De sociaaleconomische waarde van sport en bewegen’.
• De opbrengsten van sport en bewegen zijn gebaseerd op een landelijk gemiddelde en
Uitgaven aan sportbeleid en -activering en -accommodaties
de Monitor sportuitgaven gemeenten 2020.
(in 3 groepen: 5-24 jaar, 25-54 jaar en 55+) en hier is 10% van genomen.
Fietsgebruik (2015-2017) Percentage personen dat de fiets gebruikt bij een afstand van
Obesitas (2020)
minder dan 7,5 km. Het betreft verplaatsingen per fiets waarin
Percentage personen vanaf 18 jaar met een BMI van 30 of hoger.
de gemeente als vertrekplaats is aangemerkt. Cijfers van de gemeenten die na 2017 zijn gefuseerd zijn niet opgenomen of worden getoond in de samenstelling van 2017. © Oktober 2022, Kenniscentrum Sport & Bewegen, Utrecht
Visie op sport en bewegen 2024+
52
naar inhoudsopgave
Sport ferbynt