Bijlage 1 - Rapport Toekomstscenario’s Ontwikkeling Soprema IJlst
Tekst van het document
Soprema IJlst Beoordeling toekomstscenario’s
swecoŻŚ
SWECoİŠ
Lijst met aanpassingen Versie
Datum
1.0
Beschrijving van de wijziging
Herzien
Vrijgegeven door
08-09-2023
HP
GM
1.1
18-09-2023
HP
GM
1.2
27-10-2023
HP/GM
GM
Sweco Nederland B.V. Onderwerp Projectnummer
Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst 51013331 Gecontroleerd door
Klant Versie
Gemeente Súdwest Fryslân D1 Vrijgegeven door
Datum Auteur Document referentie
Rik Jansen
30-10-2023 Hans Praamstra, Guido van der Molen en Jeroen Coers NL23-648800269-62649
2/53
swecoİŠ Inhoudsopgave
1
Inleiding......................................................................................................................... 4 1.1 Aanleiding............................................................................................................ 4 1.2 Doel..................................................................................................................... 5 1.3 Leeswijzer........................................................................................................... 5
2
Scenario’s...................................................................................................................... 6 2.1 Scenario 1: voortzetten huidige bedrijfsvoering..................................................6 2.1.1 Algemeen............................................................................................... 6 2.1.2 Milieuzonering........................................................................................ 8 2.1.3 Vigerend bestemmingsplan en milieuzonering...................................... 8 2.1.4 Revisie omgevingsvergunning............................................................... 9 2.2 Scenario 2: Herontwikkeling op huidige locatie.................................................13 2.2.1 Algemeen............................................................................................. 13 2.2.2 Bestemmingsplan................................................................................ 15 2.3 Scenario 3: Verplaatsing bedrijf ........................................................................ 16 2.3.1 Algemeen............................................................................................. 16 2.3.2 Alternatieve vestigingslocatie in de regio ............................................ 16 2.3.3 Verkenning marktpotentie....................................................................
17 2.3.4 Schetsmodel mogelijke ruimtelijke invulling........................................22
3
Beoordeling scenario’s ................................................................................................ 25 3.1 Effecten omgeving............................................................................................ 26 3.1.1 Milieuhinder.......................................................................................... 26 3.1.2 Verkeer................................................................................................ 28 3.1.3 Water en bodem.................................................................................. 29 3.1.4 Natuur.................................................................................................. 29 3.1.5 Stedenbouw en landschap..................................................................30 3.2 Ruimtelijk beleid en regelgeving ....................................................................... 31 3.2.1 Provinciaal beleid................................................................................. 31 3.2.2 Gemeentelijk beleid............................................................................. 32 3.2.3 Bestemmingsplan ................................................................................ 33 3.3 Bedrijfsvoering...................................................................................................
33 3.3.1 Toekomstbestendig............................................................................. 33 3.3.2 Bereikbaarheid..................................................................................... 34 3.3.3 Synergie/duurzaamheid....................................................................... 34 3.4 Financieel.......................................................................................................... 35 3.4.1 Kosten en opbrengsten........................................................................ 35 3.4.2 Planschaderisico.................................................................................. 37 3.4.3 Economische spin-off.......................................................................... 38
4
Resumé....................................................................................................................... 39
Bijlage 1: Analyse woningmarkt Súdwest-Fryslân.................................................................40 Bijlage 2: GREX..................................................................................................................... 49 Bijlage 3: residuele onderbouwing boothuis.........................................................................51 Bijlage 4: residuele onderbouwing bedrijventerrein..............................................................52 Bijlage 5: residuele onderbouwing Parkeerterrein................................................................53
Sweco | Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 3/53
SWECOZ^
1
Inleiding
1.1
Aanleiding
Al ruim 90 jaar is het bedrijf Soprema (voorheen Troelstra à de Vries) gevestigd op bedrijventerrein Roodhem in IJlst en is in de loop der jaren uitgegroeid tot een volwaardige productielocatie van bitumineuze dakbedekking en materialen. Deze historisch gegroeide bedrijfsvoering in combinatie met de ruimtelijke ontwikkeling van IJlst leidt tot steeds meer spanningen met de omgeving, ook al is de bedrijfsactiviteit juridisch toegestaan in het bestemmingsplan en de omgevingsvergunning. Dit uit zich vooral in de vorm van geuroverlast voor omwonenden. In het recente verleden zijn dan ook diverse onderzoeken uitgevoerd om oplossingen te vinden voor deze situatie, onder meer in de vorm van aanpassingen in de bedrijfsvoering. Dit heeft tot op heden echter nog niet tot een concrete oplossing geleid. In mei 2022 heeft de gemeenteraad van Súdwest Fryslân een voorbereidingsbesluit genomen en deze in mei 2023 verlengd zodat de gemeente de tijd krijgt om nader onderzoek te verrichten naar de toekomst van Soprema en eventueel een nieuw bestemmingsplan op te stellen.
Sweco | Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 4/53
SWECO İ5
1.2
Doel
Sweco is door gemeente Súdwest Fryslân gevraagd om de haalbaarheid te onderzoeken van een drietal toekomstscenario’s voor het bedrijf Soprema. Hierbij gaat het om inzicht in de ruimtelijke en milieueffecten, maar ook om de potentiële kosten en baten van een bepaald scenario. Het gaat om de volgende drie scenario’s: (1) geen wijziging in de huidige (planologische) situatie, (2) verplaatsing van het bedrijf op eigen terrein en (3) verplaatsing van het bedrijf naar een nieuwe locatie elders in de regio. Om de haalbaarheid van de scenario’s te kunnen bepalen is onderzoek nodig naar (1) de (beleids)wensen en eisen van zowel de gemeente als het bedrijf, (2) de financiële consequenties en ruimtelijke (on)mogelijkheden per scenario en (3) de effecten van de scenario’s op een breed palet aan beoordelingscriteria. De uitkomsten van dit onderzoek is samengevat in voorliggend rapport. Omdat de uiteindelijke keuze voor een voorkeursscenario een politieke keuze is, wordt in deze studie geen waardeoordeel toegekend aan de afzonderlijke aspecten en derhalve geen keuze gemaakt voor een voorkeursscenario. Centraal staat het inzichtelijk maken van de effecten, de verschillen tussen de scenario’s en de consequenties van mogelijk te maken keuzes. Op basis hiervan kan de gemeente een weloverwogen keuze kan maken voor het meest gewenste scenario.
1.3
Leeswijzer
In het volgende hoofdstuk (2) maken we een beschrijving van drie toekomstscenario’s voor de ruimtelijke ontwikkeling van de Soprema-locatie in IJlst. Daarbij maken we ook een analyse van de marktpotentie en kansrijkheid. In hoofdstuk 3 leest u de beoordeling van de drie scenario’s. Hiervoor maken we gebruik van een multicriteria analyse (MCA). Daarmee geeft dit hoofdstuk inzicht in de relevante verschillen van de scenario’s ten opzichte van elkaar. De conclusies van onze bevindingen leest u in hoofdstuk 4 (‘resumé’). De bijlagen in dit rapport vormen de onderbouwing van onze conclusies en resultaten.
Sweco | Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 5/53
SWECOZ^
2
Scenario’s
In dit hoofdstuk worden de te onderzoeken scenario’s beschreven. Het gaat om de volgende drie scenario’s: 1. 2. 3.
Geen wijziging in de huidige (planologische) situatie; Verplaatsing van het bedrijf op eigen terrein; Verplaatsing van het bedrijf naar een nieuwe locatie elders in de regio.
Deze beschrijving vindt plaats op een vergelijkbaar detailniveau zodat in de volgende stap een goede vergelijking gemaakt kan worden tussen de scenario’s.
2.1
Scenario 1: voortzetten huidige bedrijfsvoering
2.1.1
Algemeen
Scenario 1 bestaat uit het voortzetten en optimaliseren van de bedrijfsvoering van het bedrijf op de huidige productielocatie van ruim 3 hectare. Feitelijk betreft dit de nul situatie en autonome ontwikkeling. Uitgangspunt voor de beschrijving en beoordeling van dit scenario is de actuele bedrijfsvoering op basis van de mogelijkheden die worden geboden binnen de regels van het vigerende bestemmingsplan en de voorschriften van de vigerende omgevingsvergunning. Daarnaast wordt uitgegaan van de door Soprema aangevraagde wijzigingen in de bedrijfsvoering op grond van de ontwerp revisie omgevingsvergunning die eind september 2023 ter inzage is gelegd. Een beschrijving van het bedrijfsproces is opgenomen in het kader op de volgende pagina.
Luchtfoto huidige situatie
Sweco | Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 6/53
swecoŻŠ
Bedrijfsproces Soprema Soprema produceert bitumineuze dakbedekkingen voor de bouw. In de mengerij worden bitumen met diverse hulpstoffen gemengd (onder meer zand, talk, pet-coke, calciumcarbonaat, kunststofkorrels, vlamvertrager en diverse oliën voor de flexibiliteit). De exacte verhoudingen hangen af van de verschillende types dakbedekkingen die worden geproduceerd. Vervolgens worden de dakrollen samengesteld in de twee productielijnen. Bij de productielijnen wordt het vloeibare bitumenmengsel op een onderlaag (kunststof vlies) opgebracht en daarna, indien nodig, afgewerkt met granulaat (steenslag). Hierna wordt er een beschermfolie aangebracht en wordt het geheel langs meerdere walsen gevoerd die elk inwendig gekoeld worden door water (indirecte koeling, oftewel het product komt niet in contact met het gebruikte koelwater). De uiteindelijke afgekoelde bitumineuze dakbedekking wordt vervolgens op lengte gesneden en opgerold. De rollen worden rechtopstaand op pallets geplaatst, verpakt en naar de opslag gebracht (in loods of buitenopslag) en vanaf daar door vrachtwagens geleverd aan verschillende afnemers. De bitumen wordt per vrachtwagen aangeleverd en verwarmd opgeslagen in vier verwarmde, geïsoleerde, verticale opslagtanks.
Alle installaties waarin wordt gewerkt met bitumen zijn verwarmd met behulp van een gesloten thermisch olie-circuit om de bitumen goed verwerkbaar (vloeibaar) te houden. Er worden daarnaast diverse hulpstoffen opgeslagen in tanks (oliën), silo's (zand en kalk) en big-bags (kunststoffen). Deze hulpstoffen zijn nodig om de verschillende types dakbedekkingen hun specifieke eigenschappen te geven. Ter vermindering van afval en hergebruik van grondstoffen wordt daarnaast een installatie in gebruik genomen voor recycling van binnen de eigen fabriek geproduceerde, maar afgekeurde rollen. Na verkleining en verwarming worden deze secundaire bitumen toegevoegd aan het reguliere productieproces. Richting de toekomst is het de bedoeling om de productietijden uit te breiden naar een volcontinu proces (24 uur per dag, 7 dagen per week in plaats van 24 uur per dag, 5 dagen per week) waarin naar verwachting circa 32.000 ton bitumen per jaar wordt verbruikt. De personele bezetting groeit hiermee naar circa 85 personen (5 ploegen dienst).
Sweco | Beoordeling toekomstscenario's ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 7/53
SWECOZ^
2.1.2
Milieuzonering1
Soprema is op basis van het Handboek Bedrijven en milieuzonering te omschrijven als categorie ’Bitumineuze materialenfabrieken’ (SBI 2008: 2399 A0/A1/A2) met een productiecapaciteit minder dan 100 ton per uur, oftewel milieucategorie 4.2 (zie onderstaande tabel). Hiervoor geldt een richtafstand van 300 meter ten opzichte van een rustige woonwijk, waarbij geur de meest bepalende milieufactor is. Voor luchtkwaliteit en geluid geldt een richtafstand van 100 meter. Dit betreffen indicatieve afstanden die bij voorkeur worden aangehouden. Er kan gemotiveerd van deze afstanden worden afgeweken als de situatie ter plekke dat toelaat. AFSTANDEN IN METERS
INDICES
VISUEEL
BODEM
LUCHT
100
30
300
4.2
3G
2
B
L
500 200
200 Z
50
500
5.1
3G
3
B
L
O
h— CO
AFSTAND
300 100
- Productiecapaciteit « 100 t/u
LL
GELUID
- Productiecapaciteit « 100 Lu
GEUR
GROOTSTE
CATEG O RI
LU
GEVAAR
OMSCHRIJVING
ŨĹ LU LU
DĹ LU
>
| Bitumineuze materialenfabrieken (SBI 2008: 2399 A0/A1/A2)
2.1.3
Vigerend bestemmingsplan en milieuzonering
Soprema is binnen het vigerende bestemmingsplan IJlst (vastgesteld op 24 juni 2011, gemeente Wymbritseradiel) gelegen in de bestemming ‘Bedrijventerrein’ en aangeduid als “specifieke vorm van bedrijventerrein - dakbedekkingsmaterialenfabriek”. Deze functieaanduiding heeft betrekking op de bestaande (planologische) rechten en milieuruimte van Soprema bij vaststelling van het vigerende bestemmingsplan (zie paragraaf 2.1.2). Dit betreft een uitzondering op de ‘standaard’ milieuzonering die in het bestemmingsplan is opgenomen met betrekking tot de toelaatbaarheid van type bedrijven gelet op de te verwachten milieuhinder in relatie tot omliggende hindergevoelige bestemmingen (woningen, scholen)2. Binnen deze zonering zijn afhankelijk van de afstand tot de bestaande woningen ten zuiden van het bedrijventerrein bedrijven tot maximaal milieucategorie 1,2, 3 respectievelijk 4.1 toegestaan (richtafstand tot rustige woonwijk respectievelijk 10-30-100-200 meter, zie onderstaande afbeelding en tabel).
1 In het kader van een goede ruimtelijke ordening en bescherming van de woon- en leefkwaliteit is het van belang om inzicht te krijgen in relevante milieuhinder aspecten. Milieuzonering is hiervoor een geschikt instrument. Dit instrument bestaat uit het aanbrengen van een verantwoorde ruimtelijke scheiding tussen milieubelastende (bijvoorbeeld een bedrijf) en milieugevoelige objecten (bijvoorbeeld woningen, scholen en zorginstellingen). Op deze wijze wordt gevaar en hinder voor de milieugevoelige functies voorkomen dan wel zoveel mogelijk beperkt en omgekeerd wordt voldoende zekerheid aan milieubelastende activiteiten geboden dat deze activiteiten duurzaam binnen aanvaardbare voorwaarden uitgeoefend kunnen worden. In het Handboek Bedrijven en milieuzonering van de VNG worden milieuaspecten als geluid, geur, stof en gevaar uitgedrukt in gewenste richtlijnafstanden tussen milieubelastende en milieugevoelige functies. De richtlijnafstand is gebaseerd op een minimale afstand tot aaneengesloten woonbebouwing of milieugevoelige objecten. Op basis hiervan zijn bedrijfstypen ingedeeld in milieucategorieën. Het betreffen indicatieve afstanden die bij voorkeur worden aangehouden. Er kan gemotiveerd van worden afgeweken als de situatie ter plekke dat toelaat.
2 Deze uitzondering op de milieuzonering door middel van een specifieke functieaanduiding komt in de praktijk vaker voor, ook op bedrijventerrein Roodhem. Zo is de machinefabriek aan De Finne 6 een bedrijf in milieucategorie 3.2, terwijl ter plaatse maximaal categorie 1 is toegestaan en is de metaalwarenfabriek aan de Roodhemsterweg 7 een bedrijf in milieucategorie 3.2, terwijl ter plaatse grotendeels maximaal categorie 2 is toegestaan. Sweco | Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 8/53
SWECOZ^
Binnen de specifieke functieaanduiding voor Soprema is het in gebruik hebben van het huidige bedrijf planologisch toegestaan, uiteraard binnen de overige bouw- en gebruiksregels van het bestemmingsplan. Bestemmingsplan IJlst Gemeente Sudwest Fryslan bestemmingsplan onherroepelijk (2011-06-24) PLEKINFO
*
DOCUMENTEN
KENMERKEN
170811.9,558541.4
Enkelbestemming Bedrijventerrein
Ľb Bouwvlak
i------- . Functieaanduiding I----- 1 bed rijf tot en met categorie 2
Functieaanduiding j"^ Jļ specifieke vorm van bedrijventerrein dakbedekkingsmaterialenfabriek Milieu Richtafstand tot categorie ’rustige woonwijk
2.1.4
Richtafstand tot gemengd gebied
i------ . Maatvoering 1----- 1 vrije tekst: ld
Revisie omgevingsvergunning
De ontwerp revisie omgevingsvergunning en aanvraag zoals die eind september 2023 ter inzage is gelegd is gebaseerd op een periode van veelvuldig overleg met FUMO, de gemeente Súdwest Fryslân en diverse andere stakeholders en belanghebbenden, waaronder de Werkgroep Geuroverlast IJlst namens omwonenden. In deze periode is gewerkt aan een oplossing voor de lokaal ervaren (geur-)overlast rond Soprema te IJlst. Deze overlast sloeg primair op de aanwezige geurhinder, maar had daarnaast ook betrekking op geluid, stof en de risico's voor de volksgezondheid van de emissies naar de lucht. Het proces om tot een oplossing te komen is door de gemeente in 2019 vastgelegd in een Plan van Aanpak en werd de Pilotfase genoemd. Deze ontwerp revisie omgevingsvergunning en bijbehorende aanvraag beoogt de bedrijfssituatie vast te leggen die het eindbeeld van de Pilotfase vormt en waarmee Soprema aangeeft hoe het zorgdraagt voor een zodanig beperkte geur- en overige milieubelasting dat gesproken kan worden van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat in IJlst. De gemeente bepaalt als bevoegd gezag wat precies onder die aanvaardbare milieubelasting wordt verstaan en wil deze borgen met op de bedrijfssituatie van Soprema toegesneden voorschriften.
In onderstaande tabel is op basis van de ontwerp vergunning en bijbehorende aanvraag samengevat welke milieuaspecten relevant zijn voor de bedrijfsvoering van Soprema.
Sweco | Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 9/53
SWECOZ^
Thema
Relevante milieuaspecten »
Alle bedrijfsactiviteiten zijn getoetst aan de Nederlandse Richtlijn Bodembescherming 2012: alle bodembedreigende activiteiten hebben een verwaarloosbaar bodemrisico. » Bodemkwaliteit: grond(water)verontreinigingen onder bestaande bebouwing langs De Geau en bij bitumentanks. Deze vormen geen belemmering voor ________________ het huidige industriële gebruik._____________________________________ Water * Er wordt oppervlaktewater vanuit De Geau gebruikt voor indirecte koeling van het bedrijfsproces en na gebruik weer teruggebracht. Dit water komt niet in contact met de producten. De lozing van de warmtevracht van het koelwater ________________ is geaccepteerd door het Wetterskip Fryslân.__________________________ Luchtkwaliteit * De bedrijfsactiviteiten leiden tot emissies naar de lucht waarvoor in de Wet milieubeheer grenswaarden zijn opgenomen. Er wordt voldaan aan deze ________________ wettelijke luchtkwaliteitseisen.______________________________________ Stikstof * De bedrijfsactiviteiten leiden niet tot stikstofdepositie in nabijgelegen Natura 2000 gebieden boven de grenswaarde van 0,00 mol/ha/jaar. Er is geen ________________ sprake van negatief effect op Natura 2000 gebieden.____________________ * Binnen de bedrijfsvoering is een inventarisatie uitgevoerd naar het gebruik Zeer zorgwekkende van ZZS-stoffen.
Hieruit blijkt dat Soprema emissie- en immissie reducerende stoffen (ZZS) maatregelen heeft geïntroduceerd en voldoet aan de gestelde eisen in het Activiteitenbesluit milieubeheer en onder de streefwaarde in de ________________ omgevingslucht blijft._____________________________________________ Geur » De bedrijfsactiviteiten leiden tot geuremissies naar de lucht. Deze hebben geleid tot een toename van klachten sinds 2016. Dit was aanleiding voor een verbetertraject. Dit resulteerde in diverse maatregelen om geur te reduceren. » Deze maatregelen bestaan uit diverse technische aanpassingen en veranderingen in procedures en gedrag: * Actiefkool filterinstallatie op de proceslucht met afvoer via schoorsteen van 30 meter, waarbij de sinds 2016 operationele installatie wordt verdubbeld. * Actiefkool filterinstallatie op de ruimtelucht met afvoer via schoorsteen van 27,5 meter. * Afzuiging met gesloten leidingwerk op de opslagsilo's bitumen en fluxolie en afvoer naar het koolfilter voor reiniging proceslucht. * Voorfiltering met actiefkool units op de sterk geconcentreerde afgasstromen van afzuiging opslagsilo's en mengketels mengerij. * Centrale luchthuishouding hallucht/ruimteventilatie, in combinatie met afgesloten dakluiken, ramen, deuren en gestuurde muurroosters (alleen lucht in) ter voorkoming van diffuse emissies van hallucht uit de productiehal, mengerij en bitumenrecycling.
Bodem
»
»
»
De gemodelleerde geurimpact voldoet aan het gemeentelijke geurbeleid voor een aanvaardbaar hinderniveau. Het is, door de inspanning van de maatregelen die Soprema in deze vergunning aangeeft te gaan treffen, gelukt om een lage geurbelasting te gaan realiseren bij nagenoeg alle woningen en andere geur-gevoelige objecten in de omgeving van Soprema. Deze lage geurbelasting laat zich vertalen naar een aanvaardbaar hinderniveau dat uitkomt op het niveau van de streefwaarde uit het gemeentelijk geurbeleid in plaats van de richtwaarde. Het aanvaardbaar hinderniveau is in deze situatie vastgesteld op een geurbelasting lager dan aangevraagd, en wel op een zo laag mogelijke waarde na toepassing van Best Beschikbare Technieken. Hierbij is meegewogen dat de aard van de bitumengeur een hinderlijke is en één met de associatie van een ongezonde lucht. Voordat de uitbreiding van de productie zal worden gerealiseerd, wordt voorzien in een periode van twee jaar (twee zomers) om de goede werking van alle maatregelen conform de vergunning te kunnen nagaan. Daarnaast dient er een controle- en beheerplan geur te worden goedgekeurd. Hierin wordt de wijze van bewaking (monitoring) op zowel de omvang van de schoorsteenemissies en de werking van de maatregelen (koolfilters), als de
Sweco | Beoordeling toekomstscenario's ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 10/53
SWECOZ^
Geluid
»
Energie
»
Verkeer
*
bewaking op het voorkomen of minimaal houden van diffuse emissie uit gebouwen en van installaties buiten op het bedrijfsterrein vastgelegd. De bedrijfsactiviteiten leiden tot geluidsimissie in de omgeving. De representatieve bedrijfssituatie (RBS) is getoetst aan de Handreiking Industrielawaai waaruit blijkt dat de langtijdgemiddelde beoordelingsniveau voldoet aan de richtwaarden. De richtwaarde voor maximale geluidsniveaus wordt op een woning overschreden, er wordt wel voldaan aan de grenswaarde. De geluidsbelasting vanwege de verkeersaantrekkende werking voldoet aan voorkeursgrenswaarde zoals opgenomen in de Circulaire ‘Geluidhinder veroorzaakt door het wegverkeer van en naar de inrichting’. Maximaal 12x per jaar is sprake van een hogere incidentele geluidsbelasting van 56 dB(A) in de dagperiode als gevolg van reinigingsactiviteiten. De volgende maatregelen worden getroffen ter beperking van de geluidsproductie: * Geluidsscherm rond de bitumen opwarminstallatie; * Geluiddemper op de afzuiging van de productiehal; * Asfalteren van een terreindeel waar veel heftrucks rijden; * Toepassen van elektrische heftrucks; * De nieuwe secundaire bitumeninstallatie wordt geluidarm uitgevoerd; * Er wordt een scherm geplaatst tijdens reinigingswerkzaamheden. Voor de bedrijfsactiviteiten wordt in hoofdzaak aardgas (verwarming processen) en elektriciteit (pompen, machines) verbruikt.
Alle (wettelijk vereiste) besparingsmogelijkheden zijn geïmplementeerd. Dagelijks worden grond- en hulpstoffen, in bulk en/of big-bags, aangevoerd door vrachtwagens (circa 20 ritten/etmaal). Tevens wordt het eindproduct (rollen dakbedekking) weer door vrachtwagens afgevoerd (circa 24 ritten/etmaal). In totaal gaat het om circa 44 ritten per etmaal op de route via Pikpollewei-Rogmolewei naar de Zuidwesthoekweg. Daarnaast komt personeel deels met auto (circa 64 ritten per etmaal) via de Geeuwkade/Wilhelminastraat.
Sweco | Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 11/53
SWECOZ^
Vereenvoudigde weergave productielocatie IJlst in scenario 1
Sweco | Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 12/53
SWECOZ^
2.2
Scenario 2: Herontwikkeling op huidige locatie
2.2.1
Algemeen
Scenario 2 betreft de herontwikkeling van het bedrijf op de huidige locatie. Dit conform het plan op hoofdlijnen dat Soprema heeft gepresenteerd aan de gemeenteraad van de gemeente Súdwest-Fryslân tijdens het inspreken bij de behandeling van het raadsvoorstel voor vaststelling van het eerste voorbereidingsbesluit op 9 mei 2022. In hoofdzaak bestaat deze vernieuwing uit het opwaarderen van de huidige verouderde productiefaciliteit op dezelfde locatie tot een moderne productiefaciliteit. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van het momenteel braakliggende perceel direct ten noorden van het huidige fabrieksterrein dat in eigendom is van Soprema (zie onderstaande afbeelding).
Luchtfoto huidige situatie inclusief perceel noordzijde
Het herontwikkelingsplan is gebaseerd op de volgende uitgangspunten: »
»
»
Alle processen worden vernieuwd en vinden inpandig plaats waardoor het gehele productieproces beter beheerst kan worden en daarmee ook de (variaties in) temperatuur en emissie van geluid en geur. Ook opslag, aan- en afvoer, laden en lossen van grondstoffen, overige materialen en gereed product vindt inpandig plaats. Ook worden de huidige inefficiënte logistieke stromen van het productieproces efficiënter ingericht. De huidige verouderde gebouwen en loodsen worden vervangen door 3 hoofdgebouwen (opslag, productie en kantoor) van in totaal circa 2,5 hectare met ruimte voor zonnepanelen op het dak. De bronpunten van emissies die potentieel hinder opleveren voor de woonomgeving worden zo ver mogelijk richting het noorden verplaatst (schoorstenen, afzuiging, aanen afvoer) oftewel op zo groot mogelijke afstand van het woongebied. De minder hinder opleverende onderdelen (inpandige opslag, parkeren, kantoren/kantine) zijn aan de stads/waterzijde geplaatst.
Sweco | Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 13/53
SWECOÖ
»
Er is sprake van één duidelijke entree voor zowel personeel als aan- en afvoer van grondstoffen, overige materialen en gereed product. Dit betreft de huidige route via Pikpollewei-Rogmolewei naar de Zuidwesthoekweg De entree voor personeel aan de Geeuwkade komt daarmee te vervallen waardoor de kans op het verkeerd rijden van vrachtverkeer door IJlst geminimaliseerd wordt.
Sweco | Beoordeling toekomstscenario's ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 14/53
SWECO ű
2.2.2
Bestemmingsplan
De nieuwe productiefaciliteit ligt geheel binnen het vigerende bestemmingsplan IJlst (zie verder paragraaf 2.1) en daarbinnen de bestemming ‘Bedrijventerrein’. Wel zal het deels buiten de aanduiding “specifieke vorm van bedrijventerrein dakbedekkingsmaterialenfabriek” komen te liggen (ter plaatse van het braakliggende perceel aan de noordzijde van het huidige fabrieksterrein). Op dit perceel zijn bedrijven tot maximaal milieucategorie 2 (zuidelijk deel) en 3.2 toegestaan (noordelijk deel), zie onderstaande afbeelding. Het bouwen en in gebruik nemen van de nieuwe productiefaciliteit met milieucategorie 4.2 zoals hierboven beschreven is dus niet toegestaan binnen het vigerende bestemmingsplan, hiervoor is een afwijking van het bestemmingplan noodzakelijk. Hierbij moet in ieder geval aan de hand van nader onderzoek aangetoond kunnen worden dat een acceptabel woon- en leefkwaliteit gewaarborgd kan worden (al dan niet met behulp van mitigerende maatregelen). Gelet op hetgeen beschreven is in de voorgaande paragraaf in combinatie met de ontwerp revisie omgevingsvergunning en de onderzoeken die daaraan ten grondslag liggen is het de verwachting dat dit in principe mogelijk is. Bestemmingsplan IJlst Gemeente Sudwest Fryslan bestemmingsplan onherroepelijk (2011 -06-24) PLEKINFO
DOCUMENTEN
KENMERKEN
170811.9,558541.4 Enkelbestemming Bedrijventerrein
Ľb Bouwvlak
- -. Functieaanduiding bedrijf tot en met categorie 2
Functieaanduiding l specifieke vorm van bedrijventerrein dakbedekkingsmaterialenfabriek y" — -1
V
/ŕ
Maatvoering vrije tekst: 14
Vereenvoudigde weergave productielocatie IJlst in scenario 2
Sweco | Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 15/53
SWECOZ^
2.3
Scenario 3: Verplaatsing bedrijf
2.3.1
Algemeen
Scenario 3 betreft verplaatsing van het bedrijf naar een geheel nieuwe locatie elders in de regio. Dit biedt de mogelijkheid om op de huidige productielocatie van Soprema een andere ruimtelijke invulling te geven. Voor dit scenario zijn achtereenvolgens de volgende zaken onderzocht: »
»
Dit scenario is alleen mogelijk als er een bedrijventerrein in de gemeente en de wijdere regio beschikbaar is dat geschikt is voor vestiging van een productiebedrijf als Soprema. Hiervoor zijn meerdere locaties potentieel geschikt, een en ander hangt onder meer af van de beschikbaarheid van voldoende fysieke ruimte en planologische en milieutechnische (on)mogelijkheden. Hier is separaat onderzoek naar verricht (zie separate notitie). Op basis van dit onderzoek kan er voor dit scenario van uit worden gegaan dat er een locatie in de gemeente dan wel de regio voorhanden is die beschikbaar én geschikt is voor de vestiging van Soprema. Er is in beeld gebracht wat de huidige gebiedspotentie, positionering en karakter van de huidige productielocatie en IJlst als geheel is. Aan de hand hiervan is de marktpotentie voor wonen, werken en recreëren in beeld gebracht. Vervolgens zijn op basis van deze marktpotentie verschillende mogelijke ruimtelijke invullingen uitgewerkt. Op basis hiervan is een schetsmodel uitgewerkt. Hierbij is uiteraard rekening gehouden met de kenmerken van de locatie en omgeving.
2.3.2
Alternatieve vestigingslocatie in de regio
In de zoektocht naar een nieuwe geschikte vestigingslocatie in de regio spelen de volgende eisen en wensen een belangrijke rol: » » » » » »
»
De verwachte bedrijfsvoering van Soprema: idealiter bestaat deze uit drie onderdelen: de bitumenfabriek, een recycling faciliteit en indien mogelijk een distributiecentrum. Benodigde oppervlakte voor deze drie onderdelen: 4-5 hectare exclusief distributiecentrum, 7-8 hectare inclusief distributiecentrum. Goede autobereikbaarheid voor vrachtverkeer en werknemers. Passend binnen het ter plaatse geldende bestemmingsplan qua milieucategorie en gebruiks- en bouwmogelijkheden. Nabijheid van oppervlaktewater voor de inzet van koelwater in het productieproces. De stikstofdepositie op Natura 2000 gebieden mag niet boven de drempelwaarde komen. Hierbij is relevant dat het om een verplaatsing gaat en mogelijk gesaldeerd kan worden. Energieverbruik: beschikbaarheid voldoende stroom, mogelijkheden om op een nieuwe locatie verduurzaming door te voeren (minder gasverbruik door betere isolatie, energie-efficiënter machinepark, alternatieven voor gas) en koppelkansen met de omgeving te benutten (hergebruik restwarmte, materialen, biologisch gas).
Op basis van deze eisen en wensen zijn alle bedrijventerreinen in Friesland bekeken en is onderzocht in hoeverre zij kunnen voldoen aan deze eisen en wensen. Een aantal bedrijventerreinen is afgevallen omdat ze aan de belangrijkste eisen en wensen niet kunnen voldoen, zie onderstaande tabel.
Sweco | Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 16/53
SWECOZ^
Ongeschikte bedrijventerreinen voor Soprema Bedrijventerrein
Beoordeling geschiktheid
Harlingen Seaports
Bedrijven moeten zeehaven gebonden zijn
De Zwette V - Leeuwarden
Geen ruimte
Energiecampus Leeuwarden
Alleen duurzame energie-opwekkende of duurzame bedrijvigheid toegestaan
IBF - Heerenveen
Geen ruimte
Hemmen II - Sneek
Geen ruimte
De Haven - Drachten
Te ver weg - geen ruimte
A7 Noord - Drachten
Te ver weg - geen ruimte
De Marne - Bolsward3
Geen ruimte
Lemsterhoek - Lemmer
Geen ruimte
Hemmen III - Sneek
Maximaal milieucategorie 3.2 toegestaan
Een aantal andere bedrijventerreinen kunnen (grotendeels) wel aan de eisen en wensen voldoen en zijn daarmee kansrijk voor Soprema als nieuwe vestigingslocatie. Potentieel geschikte bedrijventerreinen voor Soprema Bedrijventerrein
Beoordeling
De Zwette VI - Leeuwarden
Geschikt
Klaverblad Noordoost - Heerenveen
Geschikt
Haskerveen - Heerenveen
Geschikt, beperkte fysieke ruimte
2.3.3
Verkenning marktpotentie
Woningbouw Op basis van analyse van de demografie en de woningmarkt in Súdwest-Fryslân is onderzoek gedaan naar een passend woonprogramma als nieuwe invulling van de locatie. Zie bijlage 1. Op basis van deze analyse is geconcludeerd dat er twee kansrijke opties zijn, namelijk (1) woningen voor ouderen en (2) flexwoningen voor diverse doelgroepen. Ad 1: Woningen voor ouderen In de gemeente Súdwest-Fryslân groeit het aantal personen van 65 jaar en ouder. Ook het aantal alleenstaanden groeit sterk. Deze ontwikkelingen laten zien dat de bevolking in de aankomende jaren vergrijst. Uit het Woon Onderzoek Nederland (WoON 2021) wordt duidelijk dat veel oudere huishoudens een voorkeur hebben voor een appartement. Daarnaast is ook het hebben van een levensloopbestendige woning steeds belangrijker wanneer personen ouder worden. In de gemeente zijn momenteel relatief weinig appartementen. Om de vraag naar geschikte woningen voor oudere huishoudens op te vangen kunnen er woningen voor senioren gerealiseerd worden.
3 Voor Bolsward geldt dat er in de toekomst een nieuw bedrijventerrein is beoogd. Dit is momenteel onvoldoende concreet om inhoudelijk mee te nemen. Wel kan dit mogelijk in de toekomst een aanvullende optie zijn. Sweco | Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 17/53
SWECOZ^
Er is een marktbehoefte voor circa 30-40 woningen voor senioren op de Soprema locatie. Het precieze aantal woningen is afhankelijk van de ruimtelijke inpassing op de locatie. Zowel grondgebonden woningen (patiowoningen) als appartementen zijn mogelijk (zie onderstaande referentiebeelden): »
»
Appartementen: Zelfstandig wonen in een appartement met een eigen buitenruimte, gezamenlijke tuin en één of meer gezamenlijke gemeenschappelijke ruimten. Er wordt uitgegaan van maximaal twee of drie bouwlagen, passend bij de woonomgeving van IJlst. Patiowoningen: Zelfstandig wonen in een levensloopbestendige woningen met een kleine eigen tuin en een gemeenschappelijke tuin.
Oppervlakte en prijsklasse weergeven per type woning. Type woningen
Oppervlakte gbo 1 bvo
Prijsklasse
Appartementen
75-100 m2
e 250.000 - e 330.000
Patiowoningen
80-110 m2
e 265.000 - e 365.000
Patiowoningen met gezamenlijke tuin (Meerstad, Groningen)
Seniorenwoningen (Nuenen Zuid)
Sweco | Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 18/53
SWECOZ^
Villa-appartementen met rondom gemeenschappelijke tuin (Rotterdam).
Ad 2: Flexwoningen voor diverse doelgroepen Flexwoningen kunnen interessant zijn voor onder andere jongere huishoudens. De verwachting is de jongere huishoudens tot 2040 jaar zullen dalen, maar dat er relatief meer alleenstaande jonge huishoudens tot 30 jaar zullen zijn. Een strategie zou kunnen zijn om op deze doelgroep in te zetten bij de bouw van tijdelijke woningen. Op dit moment wordt deze doelgroep namelijk niet of nauwelijks bediend op de woningmarkt, maar op de lange termijn neemt hun vraag af. Flexwoningen kunnen daarnaast ook een uitkomst bieden voor mensen die met spoed op zoek zijn naar woonruimte, maar geen aanspraak maken op woonurgentie, zoals mensen in echtscheiding. Ook kunnen flexwoningen geschikt zijn voor bijzondere doelgroepen die gehuisvest dienen te worden. Maatschappelijk gezien is deze woningvorm een goede optie, maar is echter gelet op de opbrengsten weinig aantrekkelijk. Het levert in tegenstelling tot de woningen voor ouderen nauwelijks tot geen opbrengsten op die ingezet kunnen worden voor de ontwikkeling van de locatie en het verplaatsen van Soprema. Daarom nemen we deze optie niet verder mee in dit scenario.
Bedrijventerrein Uitbreidingsvraag circa 50 ha tot 2035 Voor de vraag naar bedrijventerreinen maken we gebruik van de meest actuele prognose van de provincie Fryslân (Louter, 2021). Deze prognose vormt ook het uitgangspunt voor de regionale afspraken. Uitgaande van het Strong Europe en Transatlantic Market scenario voor economische groei (en ontwikkeling van werkgelegenheid) volgt hieruit een jaarlijkse uitbreidingsvraag van circa 4,4 tot 4,7 hectare netto per jaar tot 2025 voor SúdwestFryslân. Na 2025 wordt uitgegaan van een gemiddelde uitbreidingsvraag van circa 3,6 tot 3,7 hectare netto. Hieruit volgt een totale vraag van circa 50 hectare tot 2035. De uitbreidingsvraag die volgt uit de prognose is redelijk tot goed in lijn met de langjarige uitgifte in de gemeente (zie figuur hieronder). Gemiddeld is er in de periode 2010-2020 zo’n 3 tot 4 hectare per jaar gemiddeld uitgegeven. De laatste jaren ligt dit aandeel gemiddeld hoger met een uitgifte van iets meer dan 5 hectare per jaar.
Sweco | Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 19/53
SWECOZ^
7,0 6,0
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
Figuur: uitgifte van bedrijventerreinen in gemeente Súdwest-Fryslân, 2010-2020; Bron: IBIS, 2021
(Plan)aanbod van circa 21 hectare Het uitgeefbaar aanbod in Súdwest-Fryslân bedraagt circa 9,1 hectare netto (bron: IBIS, 2021). Daarnaast beschikt de gemeente over een harde planaanbod van 12,5 hectare voor Hemmen III. Het totale planaanbod in de gemeente bedraagt daarmee circa 21 hectare netto (zie ook tabel hieronder). Via een wijzigingsplan is voor fase 2 van De Hemmen III nog circa 12,5 hectare netto beschikbaar (niet opgenomen in tabel hieronder). Kern
Locatie
Netto oppervlakte
Sneek
De Hemmen-A7
79,74
12,5
Workum
Burevaart
5,96
4,23
Sneek
De Woudvaart
17,93
0,91
Woudsend
De Welle II - Uitbreiding
4,08
2
Oudega
It Joo
1,78
1,04
Heeg
De Skou - Uitbreiding
8,5
0,15
Totaal
Uitgeefbaar
20,83
Confrontatie vraag en aanbod: voldoende marktruimte voor IJlst Wanneer we vraag en (plan)aanbod confronteren, concluderen we dat er voldoende marktruimte is voor ontwikkeling van bedrijventerrein Z bedrijfsruimte in de gemeente. Het bestaand (plan)aanbod voldoet tot 2026/27 om in de vraag te voorzien is de verwachting. Maar, na 2027 is er een dreigend tekort aan bedrijventerrein. De beoogde ontwikkeling van De Hemmen III Fase 2 speelt hierop in. Maar, ook wanneer dit aanbod wordt meegerekend, is er behoefte aan toevoeging van areaal op termijn.
Sweco | Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 20/53
SWECO İ5
Figuur: Uitbreidingsvraag naar bedrijventerrein in gemeente Súdwest-Fryslân
Bron: Louter, 2021; Bewerking: Sweco, 2023
De locatie van Soprema is het meest geschikt voor bedrijfsruimte tot milieuhindercategorie 1 en 2. Dit is in lijn met de planregels op het bestaande bedrijventerrein. Het terrein heeft een modern-gemengd profiel. We verwachten dat, gezien de locatie en aard en schaal, bij herontwikkeling de locatie vooral aantrekkelijk is voor kleinschalige tot middelgrote eindgebruikers
Recreatie Z boothuizen Dagrecreatieve functies worden niet geschikt/markttechnisch haalbaar geacht vanwege het bedrijfsprofiel van de locatie en ontsluiting over het bedrijventerrein. Verblijfsrecreatie heeft evenals woningbouw te maken met milieuzonering en is dus zonder meer niet realistisch. Voor horeca lijkt te weinig marktruimte op de locatie. Clustering van horeca in de kern IJlst is daarbij meer kansrijk. Voor toevoeging van een beperkt aantal boothuizen zien we voldoende marktruimte. Met de gunstige ligging aan de De Geau en nabijheid van Sneek en diverse Friese meren is de locatie kwalitatief aantrekkelijk voor het opslaan (en onderhoud) van boten.
Sweco | Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 21/53
SWECOZ^
2.3.4
Schetsmodel mogelijke ruimtelijke invulling
Op basis van de hierboven besproken marktpotentie is een schetsmodel opgesteld voor een mogelijke ruimtelijk invulling voor het programma op de vrijkomende locatie. Hierbij is uiteraard rekening gehouden met de gemeentelijke beleidsuitgangspunten, de gebiedskwaliteiten en eventuele planologische belemmeringen vanuit de omgeving. Milieuzonering Zoals aangegeven in paragraaf 2.1.3 heeft de locatie momenteel de bestemming ‘Bedrijventerrein’ en is een milieuzonering opgenomen ten aanzien van de toelaatbaarheid van type bedrijven gelet op de te verwachten milieuhinder in relatie tot omliggende hindergevoelige bestemmingen (woningen, scholen). Binnen deze zonering zijn afhankelijk van de afstand tot de bestaande woningen ten zuiden van het bedrijventerrein bedrijven tot maximaal milieucategorie 1,2, 3 respectievelijk 4.1 toegestaan (richtafstand tot rustige woonwijk respectievelijk 10-30-100-200 meter, zie onderstaande tabel). Op deze zonering zijn enkele uitzonderingen (zie voetnoot 1 in paragraaf 2.1.3) Deze afstanden gelden uiteraard ook voor nieuw te realiseren woningen. In onderstaande afbeelding is aangegeven met welke richtafstanden van omliggende bedrijven (inclusief de uitzonderingen) rekening gehouden moet worden bij een nieuwe invulling van het gebied4.
Hieruit blijkt dat een groot deel van de locatie binnen de richtafstanden van bestaande bedrijven valt en daarmee niet geschikt is voor het realiseren van hindergevoelige functies als woningbouw en scholen. Met andere woorden: Hier kan geen acceptabel woon- en leefkwaliteit worden gewaarborgd. Alleen de zuidelijke strook van de locatie langs de Geeuwkade valt buiten de richtafstanden en is daarmee wel geschikt voor woningbouw.
4 Voor het overzicht zijn alleen de richtafstanden van milieucategorie 3 en 4.1 (100 en 200 meter) weergegeven omdat de veel lagere richtafstanden van milieucategorie 1 en 2 (10 en 30 meter) altijd binnen de richtafstand van milieucategorie 3 en 4.1 blijken te vallen. Sweco | Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 22/53
SWECOZ^
Schetsmodel Op basis van bovenstaande overwegingen is een schetsmodel opgesteld voor de mogelijk ruimtelijke invulling van de vrijkomende locatie. Het schetsmodel is als volgt opgebouwd: »
»
»
Op de vanuit milieuzonering geschikte strook langs de Geeuwkade worden nieuwe woningen beoogd waarbij de bestaande woning met bedrijfsbestemming aan de Geeuwkade wordt gehandhaafd. Er wordt uitgegaan van drie appartementengebouwen in een groene binnentuin waarbij de bestaande groenstructuur langs de Geeuwkade wordt gehandhaafd en ingepast. Het gaat om gebouwen met drie woonlagen en 4 woningen per woonlaag. Oftewel 12 woningen per appartementengebouw en 36 woningen in totaal. Aan patiowoningen is ook behoefte, maar gezien de beperkte ruimte en het feit dat éénlaags grondgebonden woningen meer ruimte extensief zijn, is ontwikkeling van dit type woningen op deze locatie financieel minder aantrekkelijk. Er is op de locatie ruimte voor circa 10 patiowoningen. Daarom gaan we in dit scenario uit van appartementen. Daarbij speelt ook dat er in de gemeente (en kern IJlst) relatief weinig appartementen zijn. De parkeerplaatsen voor bewoners en bezoekers worden tussen de gebouwen geplaatst, waarbij conform de gemeentelijke parkeernormennota uitgegaan is van 2 parkeerplaatsen per woningen (totaal 72 parkeerplaatsen). Het gedeelte wat niet geschikt is voor woningbouw wordt heringericht tot een moderngemengd bedrijventerrein, in aansluiting op en met een lus ontsloten vanaf het bestaande bedrijventerrein.
Het grootste deel van het terrein krijgt een aangepaste milieuzonering (zuidelijk deel bedrijven in maximaal milieucategorie 1 en middendeel maximaal milieucategorie 2) afgestemd op de nieuwe woningen langs de Geeuwkade. Hier is ruimte voor woon-werkkavels en lichte, kleinschalige bedrijvigheid, vergelijkbaar met de bedrijfsruimtegebruikers op het bestaande bedrijventerrein. Het noordelijke deel ligt verder van de woningen af en is geschikt voor bedrijven in maximaal milieucategorie 3 (wat feitelijk nu ook al toegestaan is in het bestemmingsplan). De strook langs De Geau is geschikt voor watergebonden bedrijvigheid. Gelet op de specifieke ligging nabij IJlst en aan de Geau wordt gedacht aan boothuizen en geen zwaardere bedrijvigheid.
Schetsmodel mogelijke invulling vrijgekomen locatie Soprema in scenario 3 Sweco | Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 23/53
SWECOZ^
Naast het uitgeefbare programma wordt de locatie voorzien van groencontouren rondom de woningbouw en wordt er infrastructuur gerealiseerd (ontsluitingswegen, parkeren, kade langs De Geeuw). Hieronder wordt het ruimtegebruik per functie weergegeven. Ruimtegebruik Uitgeefbaar woning
opp. [m2] 1.875
opp. ^] 4r0
Uitgeefbaar boothuizen Uitgeefbaar bedrijf
3.100 24.467
7r0 56r0
Parkeren Verharding
2.624 4.920
6r0 nr0
Groen
6.831 43.817
mok
Totaal
Sweco | Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 24/53
SWECOZ^
3
Beoordeling scenario’s
In dit hoofdstuk worden de kosten en baten van de drie toekomstscenario’s voor het gebied behandeld. Dit doen we aan de hand van een multicriteria analyse (MCA). Het doel van deze stap is inzicht te krijgen in de relevante verschillen van de scenario’s ten opzichte van elkaar. De drie scenario’s zijn op basis van expert judgement beoordeeld op de effecten op de omgeving, ruimtelijk beleid, bedrijfsvoering en mogelijke financiële consequenties. De beoordeling vindt plaats door het bepalen van feitelijke, kwantitatieve gegevens (voor wat betreft de financiële aspecten) of kwalitatief door het toekennen van plussen en minnen (7puntschaal: tt, t, 0/+, 0, 0/-, - of —). Het resultaat is een samenvattende beoordelingsmatrix voorzien van een beknopte toelichting per aspect. In onderstaande tabel is aangegeven welke aspecten zijn beoordeeld. Beoordelingskader Thema Criterium
Indicator 1
Effecten omgeving
Ruimtelijk beleid Bedrijfs voering
Financieel
Milieuhinder
Verkeer Water en bodem Natuur Ruimtelijke inpassing Provinciaal beleid Gemeentelijk beleid Bestemmingsplan Toekomstbestendig Bereikbaarheid Oppervlaktewater Kosten en opbrengsten Planschade Economische spin-off
Scenario 2 3
Mate van geluidhinder Mate van geuroverlast Mate van verslechtering luchtkwaliteit Impact op bereikbaarheid en veiligheid Impact op water- en bodemkwaliteit Aantasting beschermde soorten/gebieden Inpassing stedenbouwkundige structuur/landschap Passend binnen provinciale omgevingsverordening Passend binnen gemeentelijke beleidskaders Planologische procedure Toekomstige uitbreidingsmogelijkheden Afstand voor werknemers Bereikbaarheid vrachtverkeer Nabijheid oppervlaktewater (koelen/blussen) Grondexploitatie herontwikkeling Risico op planschadeclaims Indirecte economische effecten bedrijf (werknemers, toeleveranciers, et cetera)
Sweco | Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 25/53
SWECOZ^
3.1
Effecten omgeving
3.1.1
Milieuhinder
In scenario 1 wordt uitgegaan van voortzetting van de huidige bedrijfsvoering binnen de regels van het vigerende bestemmingsplan en de voorschriften van de vigerende omgevingsvergunning. Zoals aangegeven is Soprema is op basis van het Handboek Bedrijven en milieuzonering te omschrijven als categorie ’Bitumineuze materialenfabrieken’ met een productiecapaciteit minder dan 100 ton per uur, oftewel milieucategorie 4.2 (zie paragraaf 2.1.2). Hiervoor geldt een richtafstand van 300 meter ten opzichte van een rustige woonwijk, waarbij geur de meest bepalende milieufactor is. Voor luchtkwaliteit en geluid geldt een richtafstand van 100 meter. Dit betreffen indicatieve afstanden die bij voorkeur worden aangehouden. In het geval van Soprema kan zoals bekend niet voldaan worden aan deze afstanden en is op voorhand een acceptabel woon- en leefklimaat niet te waarborgen. Er kan gemotiveerd van deze afstanden worden afgeweken als de situatie ter plekke dat toelaat. Op basis van nader onderzoek aangetoond te worden of en op welke wijze voldaan kan worden aan de geldende milieunormen. In het kader van de aanvraag van de revisie omgevingsvergunning is door Soprema gedetailleerd onderzoek gedaan naar milieuhinderaspecten (waarvan de effecten op luchtkwaliteit, geluidhinder en geurhinder de belangrijkste zijn voor de kwaliteit van de woon- en leefomgeving).
Daarnaast heeft de gemeente in de beschikking van de omgevingsvergunning gedetailleerde maatwerkvoorschriften opgelegd. Hieronder wordt een overzicht gegeven van de te verwachten milieuhinder op basis van de toelichting behorende bij de ontwerp revisie omgevingsvergunning: Geluid »
»
»
De bedrijfsactiviteiten leiden tot geluidsimissie in de omgeving. De representatieve bedrijfssituatie (RBS) is getoetst aan de Handreiking Industrielawaai waaruit blijkt dat de langtijdgemiddelde beoordelingsniveau voldoet aan de richtwaarden. De richtwaarde voor maximale geluidsniveaus wordt op een woning overschreden (Wilhelminastraat 14), er wordt wel voldaan aan de grenswaarde. De geluidsbelasting vanwege de verkeersaantrekkende werking voldoet aan voorkeursgrenswaarde zoals opgenomen in de Circulaire ‘Geluidhinder veroorzaakt door het wegverkeer van en naar de inrichting’. Maximaal 12x per jaar is sprake van een hogere incidentele geluidsbelasting van 56 dB(A) in de dagperiode als gevolg van reinigingsactiviteiten.
Luchtkwaliteit »
»
De bedrijfsactiviteiten leiden tot emissies naar de lucht waarvoor in de Wet milieubeheer grenswaarden zijn opgenomen. Er wordt voldaan aan deze wettelijke luchtkwaliteitseisen. Binnen de bedrijfsvoering is een inventarisatie uitgevoerd naar het gebruik van ZZSstoffen. Hieruit blijkt dat Soprema emissie- en immissie reducerende maatregelen heeft geïntroduceerd en voldoet aan de gestelde eisen in het Activiteitenbesluit milieubeheer en onder de streefwaarde in de omgevingslucht blijft.
Geur »
Vanuit de omgeving komen er in de huidige situatie veel klachten binnen, vooral vanwege de geur van bitumen. Deze geur is van oudsher bekend in IJlst en omwonenden zijn er in zeker zin mee vertrouwd. Over het algemeen wordt de aard van de bitumengeur als hinderlijk ervaren met de associatie van een ongezonde lucht. Vanaf 2016 is sprake van een toename aan signalen over steeds hardnekkiger ervaren geuroverlast.
Sweco | Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 26/53
SWECOZ^
»
» »
»
Met name de zomers worden door omwonenden aangeduid als onacceptabel qua overlast en geurbelasting. Door Soprema, gemeente en Fumo is in samenspraak met de omgeving een verbetertraject ingezet om de klachten te reduceren. Dit verbetertraject heeft tijd nodig mede om de geurbronnen te identificeren, geschikte oplossingen te identificeren en deze te toetsen. Hierbij gaat het om technische aanpassingen en procedurele en gedragsveranderingen. Ook wordt ingezet op communicatie om de omgeving in te lichten over mogelijke werkzaamheden met mogelijke hinder en klachtenafhandeling om te leren van fouten en deze in de toekomst te voorkomen. Deze maatregelen bestaan uit diverse technische aanpassingen (olieafscheiders, koolfilters, ruimteafzuiging) en veranderingen in procedures en gedrag (actief informeren van omgeving over mogelijke hinder, gesloten houden van dakluiken, luchtbehandeling met koeling ter verbetering van binnenklimaat waardoor het niet meer nodig is om deuren, ramen en luiken te openen bij oplopende warmte in de fabriek). De in het geuronderzoek gemodelleerde geurimpact voldoet aan het gemeentelijke geurbeleid. De weersomstandigheden hebben grote invloed op de geurbelasting rond een bron, vooral de windrichting. Alleen als de bron in de windrichting tot een woning of ander verblijfsobject ligt treedt een geurbelasting op, anders niet.
Hierdoor wisselt de geurbelasting door het weer voortdurend, meer dan de wisselende geuremissies van Soprema zelf. Het is van belang om naast de schoorsteenemissies ook rekening te houden met de bijdragen die diffuse bronnen van geur c.q. bitumenlucht hebben op de geurbelasting en hindersituatie. Enerzijds omdat blijkt dat er diffuse emissies bij Soprema zullen zijn en anderzijds omdat de analyse van de bestaande hindersituatie laat zien dat naast reguliere vooral ook incidentele diffuse bronnen een belangrijke rol spelen. Van diffuse geurbronnen is bekend dat, als deze optreden, de kans groot is dat ze tot (ernstige) overlast aanleiding geven. Diffuse bronnen bevinden zich op grondniveau/dakniveau. De bronsterkte diffuus hoeft daardoor maar 1007o te zijn van een schoorsteenemissie om dezelfde impact op te leveren in de directe omgeving. Bij Soprema hebben diffuse bronnen al snel, zeker als die bij storingen onbedoeld optreden, een bronsterkte die groter is dan die van de schoorsteenemissies. Als tevens de windrichting ‘ongunstig’ is en dus zo staat dat deze woningen of leefgebied belast, dan leidt zo’n diffuse emissie daarom snel tot overlast.
Geconcludeerd wordt dat weliswaar voldaan kan worden aan de geldende milieunormen, maar dat voor het aspect geur ook met voorschriften uit de omgevingsvergunning en de te treffen maatregelen sprake blijft van een rest risico op het vóórkomen van geurhinder met negatieve impact op de woon- en leefomgeving. Dit wordt beoordeeld als negatief (-). In scenario 2 is sprake van herontwikkeling van het bedrijf op de huidige locatie, bestaande uit het opwaarderen van de huidige verouderde productiefaciliteit op dezelfde locatie tot een moderne productiefaciliteit waarin alle bedrijfsprocessen compleet worden vernieuwd. Daarnaast gaan ze geheel inpandig plaatsvinden waardoor het gehele productieproces beter beheerst kan worden en daarmee ook de (variaties in) temperatuur en emissie van geluid en geur. Ook opslag, aan- en afvoer, laden en lossen van grondstoffen, overige materialen en gereed product vindt inpandig plaats. Daarnaast worden de bronpunten van emissies die potentieel hinder opleveren voor de woonomgeving richting het noorden verplaatst (schoorstenen, afzuiging, aan- en afvoer) oftewel op een grotere afstand van het woongebied. De minder hinder opleverende onderdelen (inpandige opslag, parkeren, kantoren/kantine) zijn aan de stads/waterzijde geplaatst.
Sweco | Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst Projectnummer 51013331 Datum 30-10-2023
Versie D1
Document referentie NL23-648800269-62649 27/53
SWECOZ^
Voor de plannen voor scenario 2 is geen gedetailleerd milieuonderzoek beschikbaar (zoals voor scenario 1). Wel kan op basis van de bekende plannen de verwachting worden uitgesproken dat er minder sprake is van milieuhinder van (piek)geluiden vanwege activiteiten op het buitenterrein (opslag, laden en lossen) en schoonmaakwerkzaamheden. Daarnaast biedt het kansen om het bedrijfsproces zodanig in te richten en te moderniseren dat er minder sprake zal zijn van diffuse geurbronnen en daarmee tot minder onvoorspelbare overlast. Ook is er mogelijk per saldo minder geurhinder omdat de schoorstenen op grotere afstand van de meeste woningen worden geplaatst. Belangrijke kanttekening hierbij is dat dit niet voor alle woningen geldt. Voor de bedrijfswoningen ten noorden van Soprema komen de schoorstenen dichterbij en voor de woningen westzijde Wilhelminastraat/Julianastraat is er weinig verschil. Geconcludeerd wordt dat de herontwikkeling van het bedrijf op de huidige locatie kansen biedt voor het verminderen van de negatieve milieu impact op de woon- en leefomgeving. Het blijven voortbestaan van de milieuhinder (met name geur en de beleving hiervan) is met de beschikbare informatie in dit stadium niet uit te sluiten en kan voor sommige (bedrijfs)woningen wellicht toenemen.
Echter, hierbij gaat het er ook om of de hinder vanuit de wettelijke normeringen vanuit het gemeentelijk geurbeleid toelaatbaar is. Kortom, er zal naar verwachting sprake zijn van mogelijke (geur)hinder, maar vooralsnog is onduidelijk of dit ook ontoelaatbare hinder zal zijn gelet op het gemeentelijk geurbeleid. We beoordelen dit criterium daarom vooralsnog neutraal (0). In scenario 3 is sprake van een verplaatsing van de gehele productielocatie naar een bedrijventerrein in de regio. Dit betreft - gelet op de harde eis van minimale milieucategorie 4.2 - zonder meer geschikt is voor het vestigen van een bedrijf als Soprema zonder dat daarmee sprake is van een onacceptabele effecten op de woon- en leefomgeving. Dergelijke bedrijventerrein als de Zwette VI, Haskerveen en Klaverblad Noordoost zijn juist vanwege de gekozen locatie en specifieke inrichting en milieucategorisering (op basis van ruimtelijk beleid en afspraken in regionaal en provinciaal verband) immers bij uitstek geschikt voor het huisvesten en concentreren van bedrijven met een zwaardere milieubelasting in Fryslân zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit van de woon- en leefomgeving. Uiteraard verbetert de milieusituatie in de directe omgeving van de huidige productielocatie in IJlst aanzienlijk door de verplaatsing van Soprema.
Daarnaast wordt bij de beoogde nieuwe invulling uitgegaan van lichte bedrijvigheid conform de milieuzonering van het huidige bestemmingsplan waarbij rekening gehouden wordt met de vastgelegde interne en externe hindercontouren. Dit resulteert in aanzienlijk lagere emissies en een acceptabel hinderniveau waardoor een goed woon- en leefklimaat in IJlst geborgd kan worden. Dit wordt als positief beoordeeld, vooral voor wat betreft de afname van (slecht voorspelbare) geurhinder (+X
3.1.2
Verkeer
Het terrein van Soprema wordt in de huidige situatie voor wat betreft het vrachtverkeer (aan- en afvoer van grondstoffen, overige materialen en gereed product) aan de westkant ontsloten via het bedrijventerrein (Rogmolewei-Pikpollewei). Deze straten zijn qua inrichting geschikt voor vrachtverkeer en het verkeer kan veilig afgewikkeld worden via deze straten. Het bedrijventerrein is rechtstreeks aangesloten op de Zuidwesthoekweg waarmee sprake is van een directe verbinding richting Sneek en de A7. Het personeel van het bedrijf maakt gebruikt van de ontsluiting via de Geeuwkade aan de zuidkant. Er is in de huidige situatie daardoor geen sprake van één duidelijke entree voor personeel en logistiek verkeer. Hierdoor is af en toe sprake van vrachtwagens die de verkeerde entree nemen en door IJlst zelf rijden op daarvoor ongeschikte wegen.