Bijlage 1 - Jaarrekening 2023 inclusief controleverklaring WGV
Tekst van het document
Pagina 25 van 186
O23.002911
informatiebijeenkomst hierover op de hoogte gebracht. De raden hebben hierop in december wensen en bedenkingen uitgebracht. In het eerste kwartaal van 2024 zullen deze door het DB van de GR worden beoordeeld. Beschut werk Er zijn vanuit onze gemeente inmiddels 30 inwoners aan het werk op een beschutte werkplek (plaatsingen binnen taakstelling). Daarnaast hebben we te maken met een wachtlijst Beschut Werk (boven taakstelling). Er is een extern onderzoek uitgevoerd in opdracht van de gemeenten uit de GR naar de oorzaken van de wachtlijsten beschut werk. Daarnaast is een interne kostenen batenanalyse uitgevoerd. Dit heeft geleid tot een aanpak beschut werk, met daarin een voorstel hoe de huidige wachtlijst op te lossen en het ontstaan van een nieuwe wachtlijst (beter) te beheersen. Nadat de gemeenteraad op 20 juli 2023 heeft besloten dat de huidige wachtlijst Beschut Werk wordt opgelost, is er overleg geweest met het Werkleerbedrijf. Het Werkleerbedrijf zorgt voor een beschutte werkplek voor deze inwoners. Vanaf Q3 is gestart met het plaatsen van inwoners vanaf de wachtlijst bij het Werkleerbedrijf. Er wordt gekeken naar een passende werkplek en momenteel zijn veertien inwoners van de wachtlijst in afwachting van een arbeidsovereenkomst bij het Werkleerbedrijf. Zodra zij een arbeidsovereenkomst hebben ondertekend, tellen zij mee in de plaatsingen (boven taakstelling).
Gedurende 2024 verwachten we nog eens 15 extra inwoners aan te melden voor een plaatsing op een beschutte werkplek. Momenteel worden de mogelijkheden van deze inwoners door het gebiedsteam onderzocht.
3. Wat heeft het gekost? Overzicht lasten en baten per hoofdtaakveld (bedragen x € 1.000) Lasten
Primitieve Begroting na begroting wijziging
Rekening 2023
Voordeel / Nadeel
01 Onderwijs
11.427
14.431
14.278
153
V
02 Sport
7.786
9.933
9.547
386
V
03 Cultuur
9.911
10.817
10.392
425
V
04 Dichtbij meedoen
10.095
30.589
24.922
5.667
V
05 Gebiedsgericht werken
10.645
10.927
11.974
-1.047
N
06 Lichte ondersteuning
94.541
104.731
110.933
-6.202
N
07 Specialistische ondersteuning
23.139
25.387
26.563
-1.176
N
167.544
206.815
208.609
-1.794
N
Primitieve Begroting na begroting wijziging
Rekening 2023
Voordeel / Nadeel
Totaal lasten Baten
01 Onderwijs
2.758
5.185
5.142
-44
N
02 Sport
1.695
3.581
3.442
-139
N
03 Cultuur
961
735
664
-71
N
04 Dichtbij meedoen
165
19.464
19.594
129
V
05 Gebiedsgericht werken 06 Lichte ondersteuning 07 Specialistische ondersteuning Totaal baten Saldo baten en lasten
40
128
281
153
V
34.047
39.074
39.702
628
V
280
1.545
2.853
1.308
V
39.946
69.714
71.678
1.965
V
-127.599
-137.101
-136.931
170
V
Mutaties reserves
Pagina 26 van 186
O23.002911
Toevoegingen (in reserve)
-2.918
-3.333
-3.834
-501
N
Onttrekkingen (uit reserve)
427
5.927
3.960
-1.967
N
-130.089
-134.507
-136.805
-2.298
N
Gerealiseerd resultaat
Pagina 27 van 186
O23.002911
Programma 2: Ruimte
1. Wat hebben we bereikt? In 2023 bleven we onverminderd voor grote uitdagingen staan. Uitdagingen waarvan de oorzaken buiten onze gemeente liggen, maar die wel veel inzet en middelen vragen. De Oekraïne oorlog en andere conflicten in de wereld bleven zorgen voor een groot opvang- en huisvestingsvraagstuk in ons land en gemeente. Zowel in de acute opvangfase maar ook voor bijvoorbeeld statushouders. Een opgave waar we ons als gemeente met veel energie voor hebben ingezet en zijn gekomen tot concrete plannen zoals in Harinxmaland. De opgave kunnen we niet los zien van het grote, brede huisvestingsvraagstuk dat we met z’n allen hebben aan te pakken. Voor veel doelgroepen zijn er nog niet voldoende woningen. We hebben in 2023 diverse plannen ontwikkeld die moeten bijdragen aan de doelstelling om minimaal 1000 woningen te bouwen. Grotere (deel) plannen, zoals in Harinxmaland en Bolsward, maar ook in diverse kleinere kernen. Voor 858 woningen is een subsidie aangevraagd. De aanvraag voor de Woningbouwimpuls (WBI) is in 2023 ingediend en toegekend. Op 20 juni 2023 heeft het Rijk een bijdrage van € 2,6 miljoen gehonoreerd. Met deze bijdrage kan Súdwest-Fryslân de bouw van meer betaalbare woningen bekostigen en versnellen. De vereiste cofinanciering door de gemeente is ondertussen vastgesteld. Voor de woonzorgvraag hebben we het omgevingsprogramma Woon-zorg opgesteld.
Met die basis kunnen we nu met alle betrokken partijen aan de slag met uitvoeringsprogramma’s. We hebben ook in 2023 kunnen zien hoe veerkrachtig de economie en ondernemers over het algemeen zijn. Ondanks corona, hoge rentestanden en een wereld die in brand staat hield de economie zich goed. Maar er zijn wel zorgen, onder meer omdat veel bedrijven nu coronasteun moeten terugbetalen en van de hoge inflatie ook drukken op de retail. Wij hebben geen mondiale impact, maar werken wel aan de lokale, stevige ondernemersbasis. In 2023 hebben we wederom besloten het ondernemersfonds voor de komende jaren subsidie te verlenen. Hiermee hebben ondernemers het instrument om met elkaar, voor en door ondernemers te werken aan de lokale economie en Mienskip. Met ondernemers zijn we in verschillende werkgroepen aan de slag met de uitvoering van ons economisch actieplan. In 2023 zijn we begonnen met bet bouwrijp maken van De Hemmen III.
Pagina 28 van 186
O23.002911
Een goede en veilige bereikbaarheid van onze regio is essentieel. Eind 2022 werden we geconfronteerd met het verzakken van de Prinses Margriettunnel. Er dreigde een lange, volledige afsluiting die zeer grote en brede impact zou hebben gehad. Gelukkig kon, mede door veel inzet en lobby van Súdwest begin 2023 de tunnel gedeeltelijk worden opengesteld. Ook in 2023 stond inzet op een mooie en schone leefomgeving voor toekomstige generaties centraal Onder meer door met en dichtbij onze inwoners te werken aan nieuwe vormen van energie zoals Waterstof en aquathermie. Met projecten die zo dicht mogelijk bij De Mienskip staan. Lokale betrokkenheid is namelijk van groot belang voor het slagen van de energietransitie. We hebben onder meer stappen gezet in de pilots Heeg, het Eiland Sneek en Workum en Bolsward. Er liggen veel uitdagingen voor ons, door die aan te gaan leren we en komen we verder. Bij alle opgaven die we hebben staat ook het maken van ruimtelijke keuzes centraal. We hebben met z’n allen, met partners en inwoners de puzzel om ambities goed in te passen in onze leefomgeving. keuzes zijn nodig. Dat geldt zeker ook in het landelijk gebied waar vele opgaven elkaar raken en versterken, zoals de landbouw transitie, natuur en wateropgaven.
Er zijn in dat kader belangrijke stappen gezet met een Fries programma landelijk gebied en die we hebben de verdere aanzet gegeven in gebiedsplannen zoals Idzegea. We hebben in 2023 ook de stappen gezet die ons klaar hebben gemaakt voor invoering Omgevingswet per 1 januari 2024. Een wet die veel inzet met zich mee brengt maar ons ook beter in staat stelt met de Mienskip tot meer lokale afweging en maatwerk te komen.
2. Wat hebben we daarvoor gedaan? Hoofdtaakveld: Wonen Nr.
Speerpunt
1.
Taskforce Wonen
Uitgevoerd?
Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Aanbieden ruimte aan creatieve woonvormen
2023
2024
2025
2026
-130
0
0
0
Toelichting: De opdracht van de taskforce voorziet in creatieve woonvormen: boerenerven, wonen op het water en wonen op particulier erf. De taskforce is inmiddels (met beperkte capaciteit) gestart en heeft de opdracht om concrete voorstellen te doen om meer mogelijkheden te creëren hiervoor. Onderdelen worden gefaseerd opgepakt. Opdracht loopt over de jaren 2023 en 2024. In januari 2024 wordt een eerste rapportage met het college gedeeld over de bevindingen, kansen en vervolgacties op de genoemde thema’s. De raad wordt hierover actief geïnformeerd. De taskforce heeft momenteel weer voldoende capaciteit. 2.
Haalbaarheidsonderzoek tijdelijke woonconcepten Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: De raad heeft onlangs een besluit genomen over de ontwikkeling van een flexwonenconcept in Sneek.
Pagina 29 van 186
O23.002911
3.
Aanpak kleine kernen Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Onderzoeken t.b.v. realiseren van minimaal 1000 woningen (Kernenaanpak)
2023
2024
2025
2026
-120
0
0
0
Toelichting: Binnen dit proces wordt samen met een kern naar geschikte woningbouwlocaties gezocht. Het traject in Blauwhuis is begin 2023 afgerond. Over het traject in Hindeloopen heeft het college in december 2023 een besluit genomen en raad geïnformeerd. In Hindeloopen en Oudega heeft gemeente zelf grond. De verdere verkenning/ uitwerking van deze locaties start in het voorjaar 2024. De aanpak is geëvalueerd en er is een besluit genomen over het vervolg. Er is capaciteit om in 2024 de aanpak een vervolg te geven. Binnenkort wordt de aanpak in een drietal nieuwe kernen gestart. 4.
Doelgroepenverordening Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Opstellen van een doelgroepenverordening
2023
2024
2025
2026
-20
0
0
0
Toelichting: De doelgroepenverordening is in 2023 door de raad vastgesteld 5.
Locatieonderzoek strategische grondaankopen Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Onderzoeken t.b.v. realiseren van minimaal 1000 woningen (Grondaankopen)
2023
2024
2025
2026
-20
0
0
0
Toelichting: De raad heeft in 2023 besloten over het vestigen van voorkeursrecht op een aantal locaties 6.
Planologische sturing op woonopgave Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Realiseren van minimaal 1000 woningen
-80
-80
-40
-40
Onderzoeken t.b.v. realiseren van minimaal 1000 woningen (Woononderzoek)
-20
0
0
0
Toelichting: Er zijn diverse woningbouwplannen in voorbereiding. Er zijn voldoende plannen in voorbereiding om de bouw van minimaal 1000 woningen mogelijk te maken. Voor de daadwerkelijke realisatie is de gemeente uiteindelijk ook afhankelijk van marktpartijen.
Pagina 30 van 186
O23.002911
7.
Prestatieafspraken woon-zorg partijen Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Bevorderen verhuizen naar levensloopbestendige woningen
-15
-15
-15
-15
Opstellen omgevingsprogramma 'Wonen en Zorg'
-20
0
0
0
Toelichting: Bevorderen van doorstroom valt ook onder speerpunt 6. Het omgevingsprogramma wonen en zorg is gereed. Samen met woningcorporaties, zorginstellingen, huurdersverenigingen en de adviesraad sociaal domein en het Zorgkantoor gaan we het Omgevingsprogramma vertalen in gebiedsgerichte uitvoeringsprogramma’s. Hier starten we in 2024 mee voor 5 van de 9 kernen met een centrumfunctie, waar een verpleeghuis en/of een woon/zorgcomplex is gevestigd.
Hoofdtaakveld: Werken Nr.
Speerpunt
8.
We stellen een economisch actieplan op
Uitgevoerd?
Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Versterken parelsectoren en arbeidsmarkt
2023
2024
2025
2026
-260
-255
-255
-275
Toelichting: In november 2023 heeft een bijeenkomst met de Ondernemersfederatie en het college plaatsgevonden waarin de samenwerking in 2023 positief werd beoordeeld. Een nieuwe planning voor 2024 is gemaakt voor de werkgroepen waarin verder uitvoering wordt gegeven aan het economisch actieplan. 9.
We werken plannen bedrijventerreinen Bolsward en Makkum uit Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Voor Bolsward is besloten om dit vraagstuk in te richten als een project, dat zich nog in de initiatiefase bevindt. Allereerst moet de ruimtelijke verkenning worden uitgewerkt in een ruimtelijke inrichtingsschets, om tot afgewogen keuzes te komen. Daarnaast moeten keuzes gemaakt worden over grondverwerving. Voor Makkum is eind 2023 een projectleider aangesteld. Hij zal een ruimtelijke verkenning moeten uitwerken, om tot afgewogen keuzes te komen. Daaruit zal moeten blijken of er grondverwerving nodig is, dat de gemeente voldoende grond in eigendom heeft of dat er mogelijk met andere grondeigenaren samengewerkt kan worden.
Pagina 31 van 186
O23.002911
10.
We stellen een visie gastvrijheidseconomie op Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Ondersteunen gastvrijheidseconomie
2023
2024
2025
2026
-170
-120
-120
-120
Toelichting: Het visietraject Gastvrijheidseconomie loopt volgens schema. In augustus is de 1ste grondverf versie (inclusief impactanalyse gastvrijheidseconomie SWF) opgeleverd. Deze is in september met de begeleidingsgroep (vertegenwoordigers uit alle deelsectoren van de gastvrijheidseconomie) doorgenomen en van input voorzien. Tijdens een brede stakeholdersbijeenkomst in oktober worden strategieën verder uitgediept en word in de eerste helft van 2024 afgerond. 11.
Voorstel Ondernemersfonds Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Het ondernemersfonds is een fonds van en voor ondernemers. De afgelopen jaren heeft het fonds subsidie ontvangen van de gemeente. De fondsperiode op basis van overeenkomst met gemeente is in 2023 afgelopen. Op basis van een aanvraag heeft de raad positief besloten over voortgang van het Ondernemersfonds en hiermee is een nieuwe subsidieovereenkomst gesloten voor de duur van 5 jaar. In het derde jaar vindt een evaluatie plaats, hetgeen de basis zal vormen voor besluitvorming in het vierde jaar (2027).
Hoofdtaakveld: Mobiliteit Nr.
Speerpunt
12.
Opstellen mobiliteitsvisie
Uitgevoerd?
Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Stimuleren meer op de fiets, wandelend of met OV
2023
2024
2025
2026
-50
0
0
0
Het mobiliteitsprogramma geeft in hoofdlijnen weer waar onze gemeente heen wil op het gebied van mobiliteit. Het mobiliteitsprogramma is in de onderzoeksfase met een extern bureau. De planning is om het mobiliteitsprogramma eind 2024 aan de raad voor te leggen.
Pagina 32 van 186
O23.002911
13.
Terugdringen gemotoriseerd verkeer Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Stadscentra Sneek en Bolsward autoluw maken
-25
-26
-53
-80
Stadscentra Sneek en Bolsward autoluw maken
-1.000
0
0
0
Toelichting: Het terugdringen van gemotoriseerd verkeer betekent uiteindelijk meer ruimte voor actieve mobiliteit en vergroening. Het richt zich nu vooral op de stadscentra van Sneek en Bolsward. Proef autoluwe binnenstad Sneek (incl. bewegwijzering) loopt vanaf januari 2024 tot en met januari 2025. Hiervoor is 300.000 euro gereserveerd. Transferpunt Bolsward is in onderzoeksfase. Hiervoor is 700.000 euro beschikbaar. In september zijn gesprekken met stakeholders in Bolsward gestart om te inventariseren wat leeft in Bolsward, met name in het stadscentrum, omtrent dit onderwerp. 14.
We gaan ons inzetten dat inwoners zich veilig voelen in het verkeer Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Oppakken onveilige verkeerssituaties
0
-91
-252
-373
Campagne verkeersgedrag (toolbox)
-100
0
0
0
0
-88
-175
-250
Amendement Verkeerskundige knelpunten
Toelichting: Om de verkeersveiligheid te vergroten pakken we enerzijds concrete verkeerssituaties aan en anderzijds zetten we in om het verkeersgedrag te verbeteren. Aanpak onveilige situaties: de raad heeft besloten om de jaarlijkse investering vrij te maken op basis van het Strategische Plan Verkeersveiligheid. Verschillende verkeerssituaties zijn in de voorbereidende fase. Het plan Oppenhuizerweg is besproken met de omgeving. De definitieve oplossing voor de N7 is in de onderzoeksfase. Samen met een extern bureau wordt de Toolbox verder uitgewerkt. Naar verwachting wordt deze begin 2024 uitgerold. 15.
Op de fiets door Súdwest Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
0
-81
-209
-290
Stimuleren meer op de fiets, wandelend of met OV
-100
0
0
0
Onderzoeken voorrang fietsers op rotondes
-50
0
0
0
Realiseren fietspaden
Toelichting: Om het fietsgebruik te stimuleren gaan we de fietsinfrastructuur verbeteren, zoeken we naar stimuleringsacties en kijken we of het verstandig is om voorrangsregels te veranderen. Ook het openbaar vervoer en de voetganger krijgen aandacht. Raadsvoorstel om de middelen voor de fietspaden te activeren volgt nog in 2024. Onderzoek voorrang fietsers op rotondes zit in de verkenningsfase
Pagina 33 van 186
O23.002911
Hoofdtaakveld: Leefomgeving Nr.
Speerpunt
16.
Warmtetransitie
Uitgevoerd?
Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: We zetten in op het aardgasvrij maken en het realiseren van alternatieve warmtebronnen in Heeg, Het Eiland in Sneek en Bolsward. Afgelopen jaar zagen we vanuit de pilots een verschuiving van de gewenste naar de noodzakelijke rol van de overheid. Dit wordt veroorzaakt door uitdagingen die pilots ervaren op het gebied van participatie en daarmee de financiële haalbaarheid van het project. De problematiek rondom netcongestie maakt het noodzakelijk om te sturen op waar welke bronnen geschikt zijn. De samenwerking provinciaal, nationaal een ook internationaal (o.a. de legacy van de bezoeken aan Denemarken en Saerbeck) leveren nieuwe invalshoeken op die mogelijkheden bieden voor effectievere en meer betaalbare oplossingen voor onze pilots. Inzet brede doeluitkering CDOKE Vanuit het Rijk is de brede doeluitkering Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE) beschikbaar gesteld. Het gaat totaal om €5.143.682 verdeeld over 20232024-2025. Het geld wordt gebruikt voor personele inzet t.b.v. de energietransitie, het inhuren van (externe) expertise, het (laten) uitvoeren van onderzoeken en (max 10%) aan overige uitgaven gerelateerd aan het klimaatbeleid. Jaarlijks vindt er verantwoording plaats over de besteding aan het Rijk.
Pilots: Het Eiland Sneek In het vierde kwartaal van 2022 zijn we gestart met de aanbesteding voor de realisatie en exploitatie van een warmtenet op basis van aquathermie voor het Eiland in Sneek. De aanbesteding heeft geleid tot een inschrijvende partij. Voor de definitieve Bouwteamfase bouwen we nog een tussenfase in, om meer zicht te krijgen op de Business case. De planning is dat we in Q2 van 2024 de uitkomsten hebben. We nemen de raad mee in de uitkomsten van de aanbesteding en de vervolgstappen. Warm Heeg Door een te laag deelnamepercentage kan Warm Heeg de financiering van het Warmtenet niet rond krijgen. De gemeenteraad heeft in december 2023 besloten akkoord te gaan met een financiële garantstelling. De komende maanden gaat de gemeente samen met Warm Heeg en de beoogde financier invulling geven aan de garantstelling, inclusief bijbehorende voorwaarden. De planning is dat de financial close in september 2024 is afgerond. Workum In 2023 en 2024 werken we samen met de inwoners aan een plan. Er worden bijeenkomsten georganiseerd om inwoners te informeren over de uitkomsten van de EnergieMixMethode en ze te enthousiasmeren deel te nemen aan een werkgroep of een klankbordgroep. We voeren gesprekken met het bestuur van de Rolpeal, Plaatselijk Belang en de Energiewerkplaats over het vervolg van: 1. een warmtevisie voor Workum met de EnergieMixMethode als basis, 2.
De haalbaarheid van de uitkoppeling van restwarmte voor de Rolpeal en andere gebouwen, 3. het opzetten van een samenwerking om de energietransitie in Workum vorm en inhoud te geven. Bolsward Bolsward vliegen we aan vanuit 1 energiesysteem: “energiestad Bolsward”. Hieronder vallen: aardwarmte, restwarmte en waterstof. Binnen het restwarmteproject kijken we naar het uitbreiden van de scope van 500 naar 700 woningen, incl. het Marne college. We werken begin 2024 aan een aanbesteding. In dit project zijn ook veelbelovende back-up scenario’s
Pagina 34 van 186
O23.002911
meegenomen. Voor het onderdeel waterstof wordt een procesaanpak voor de aanbesteding opgesteld, welke in Q1-Q3 van 2024 wordt afgerond. Hierna wordt een aanbesteding (waarschijnlijk een publiek-private) samenwerkingsverband uitgevraagd. Vooruitlopend op deze ontwikkeling moet een elektriciteitsaansluiting worden aangevraagd om op tijd waterstof te kunnen leveren. 17.
Duurzame opwek van elektriciteit Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Binnen de RES Regio Fryslân werken wij samen met andere overheden aan een solide en duurzaam energiesysteem voor heel Fryslân, met oog voor onze eigen autonomie. De afgelopen periode is de zogenaamde Friese Energietafel (FET) ingericht. De RES gaat daarmee niet alleen meer over elektriciteit, maar ook over warmte. Om de onderlinge samenwerking te bekrachtigen hebben de overheden een samenwerkingsovereenkomst ondertekend. Hiermee is de organisatie rond de FET steviger en professioneler neergezet. Doel is om daar waar mogelijk samen op te trekken met ruimte voor de eigen autonomie. De samenwerking richt zich op; opwek duurzame elektriciteit, warmtetransitie & energiebesparing, energie-infrastructuur en mienskipsenergie. Voor de zomer 2023 is de voortgang op het RES bod gepresenteerd. De conclusie is dat 2,7 TWh van de 3,0 TWh van het RES bod is ingevuld. Door (onder andere) de netcongestie is de resterende 0,3 TWh niet ingevuld. Vanuit SWF willen wij graag van de Regio vernemen hoe wij met elkaar tot de invulling van de laatste 0,3 TWh gaan komen. 18.
Energiebesparing individuele woningen Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: De Aanpak Schil 3 wordt toegevoegd aan de Energieagenda. Een ontzorgings- en communicatieaanpak voor laagdrempeliger contact met onze inwoners is hier onderdeel van. Lokale Aanpak Isolatie De Lokale Aanpak Isolatie is een subsidie voor bewoners van een koopwoning met een slecht energielabel. Later dit jaar kunnen meer dan duizend woningbezitters met een minimuminkomen in onze gemeente een aanvraag doen. Dit wordt mogelijk gemaakt door een SpUk vanuit het Nationale Isolatie Programma (NIP). De aanbesteding van de uitvoering van de subsidieregeling en de ondersteuning van de inwoners is in volle gang. Kimswerd Heeft zich gemeld als dorp wat graag aardgasvrij wil worden. Zij zijn nu bezig om de energie mix methode gefinancierd te krijgen. Koudum Zet de volgende stap richting aardgasvrij en heeft al diverse avonden georganiseerd. Reahus: Het vraagstuk met betrekking tot de windmolen is op de intaketafel geweest. Dit vraagt om een besluit van het college. De Slimme Warmte gids
Pagina 35 van 186
O23.002911
Ruim 24.500 inwoners (met een eigen woning tot en met een bouwjaar tot 2006) hebben in mei 2023 "De Slimme Isolatiegids" ontvangen. Deze praktische en duurzaam geproduceerde gids helpt om te begrijpen wat de eerste stap is naar aardgasvrij wonen (=isoleren). En hoe/waar inwoners dit kunnen toepassen in hun eigen woning. Energiecoach We zoeken actief de doelgroep op door o.a. te coachen op de werkvloer. De combinatie-actie met de witgoedwissel van het sociaal domein heeft gezorgd voor ruim 400 bezoeken. In februari 2024 gestart met energiebespaarles bij de inburgeringscursus van Stavoor. Daarnaast blijft de energiecoach twee keer per week bij SWF Tichtby aansluiten. Energiecoach maakt deel uit van het projectteam verduurzamen dorpshuizen, MFC’s. verduurzamen begint bij besparen. Vrijwillige energiecoaches Er zijn op dit moment een twintigtal vrijwillige energiecoaches actief. Zij organiseren naast het voeren van coaching gesprekken ook energie-bespaaravonden, repaircafes, fixacties, presentaties en een inloopspreekuur bij dorpshuizen. Junior Energiecoach Er hebben ruim 450 leerlingen in de gemeente SWF het certificaat junior energiecoach ontvangen. Fixteams: Fixteams voeren acties uit ter bestrijding van energiearmoede: door direct maatregelen (fixacties) te treffen bij mensen die deze net kunnen betalen of onvoldoende sociaal netwerk hebben.
Een aantal energiecoöperaties en energiewerkgroepen hebben subsidie ontvangen voor diverse fixacties. Fixacties zijn tastbaar en wenselijk om energiearmoede te temperen en inwoners te enthousiasmeren voor energiebesparen. Energiebank Friesland en woningcorporatie Elkien, plus het eigen initiatief zorgden voor cofinanciering. De fixteams zijn onder de aandacht gebracht bij dorp-en wijk coördinatoren via een presentatie en via nieuwsbericht SWF naar alle dorpen. • • • • • • •
Duurzaam Koudum – Momenteel 35 woningen aan het fixen – tot eind maart. WEK Wommels – 120 woningen gefixt Dorpsbelang Warns – 5 woningen gefixt door energiecoach van de Energiebank Kimswerd - 47 aanmeldingen en worden momenteel gefixt. Eventueel Goënga en omstreken - Er wordt een vrijwilliger in Goënga opgeleid tot energieadviseur en waterzijdig inregelaar vanuit het Energiebespaarplan. Sneek Duurzaam- heeft opdracht teruggegeven. Benaderde adressen worden gefixt door energiecoach SWF. Top&Twel – wil gaan fixen in het najaar.
Een plan voor grootschalige fixacties is in de maak. Er wordt een subsidieregeling opgezet naar voorbeeld van Leeuwarden.
Pagina 36 van 186
O23.002911
19.
Warmtebedrijf: Gemeentelijk Energiebedrijf Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Amendement onderzoek energiebedrijf
2023
2024
2025
2026
-50
0
0
0
Toelichting: In 2022 starten de eerste onderzoeken naar een gemeentelijk energiebedrijf. In 2023 focuste een deel van het onderzoek zich op de modellen die wij in Nederland kennen. En is onderzocht welke lessen wij vanuit Denemarken kunnen toepassen in gemeente Súdwest-Fryslân. Vanuit onze pilotprojecten, onze leidende principes, strategische doelen en technisch/ financiële analyses komen wij tot een matrixstructuur waarin er onderzoek is gedaan naar: • • • • •
Publiek warmte-infrabedrijf (Gelderse Warmte InfraBedrijf) Publieke energiebedrijven (Eindhoven, Groningen, Veenendaal) Commerciële energiebedrijven (Ennatuurlijk, Eneco, Vattenfall) Lokaal energiebedrijf (Warm Heeg) Coöperatieve (gemeentelijke) warmtebedrijven vanuit Denemarken
Het onderzoek heeft veel nieuwe inzichten opgeleverd. In november 2023 is de voortgang van het energiebedrijf gepresenteerd samen met de onderzoeksresultaten. 20.
Koplopers/experimenten Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Faciliteren landbouwsector naar toekomstbestendig ondernemen
-196
-196
-140
-140
Natuurinclusief pachtbeleid
-20
-20
-20
-20
Toelichting: Binnen het Vitaal Landschap zijn de contouren van de urgente Nationale en Friese opgaven voor natuur, water en stikstof vanaf begin 2023 steeds nadrukkelijker in beeld gekomen. Het maakte een intensieve samenwerking nodig om tot een aanpak te komen, zowel samen met de (Friese) overheden als in samenwerking met alle (Friese) landschapspartners (met name landbouw en natuur). Er is een Fries Ontwerp-Gebiedsprogramma (FPLG) opgesteld dat voor 1 juli 2023 bij het Rijk is ingediend (met ook nadrukkelijk aandacht voor de sociaaleconomisch impact en toelichting op meerdere maatregelenpakketten). Er is in het najaar een reactie van het Rijk ontvangen. De nieuwe politieke verhoudingen na de Tweede Kamerverkiezingen (november 2023) maakt het onzeker wanneer middelen vanuit het Rijk beschikbaar komen. Ook in relatie tot de update van de Friese maatregelenpakketten die begin 2024 bij het Rijk moeten worden ingeleverd. De inzet en doorontwikkeling van de Gebiedsgerichte Aanpak krijgt in lijn hiermee verder gestalte. Hierop vooruitlopend is wel het gebiedsproces Idzegea verder op gang gebracht (met eind 2023 het instellen van de Gebiedscommissie). Het ontbreken van een voldoende landbouwperspectief (met een ontbrekend Landbouwakkoord) zorgt bij het concretiseren van plannen voor onzekerheid en vertraging (o.a. consequenties derogatie).
Daardoor valt tempo en intensiteit van planvorming en de bereidwilligheid bij gebiedspartners vaak lastig in te schatten. We blijven goed in gesprek met alle partijen. Er is met energie gewerkt aan een hechtere samenwerking tussen de Friese gemeenten om meer gezamenlijk met provincie en Wetterskip de bestuurlijke Friese opgaaf op te pakken. O.a. de beschikbaarheid van voldoende gekwalificeerd personeel binnen de Friese samenwerking is met nadruk een aandachtspunt. Verder zijn de twee bestemmingsplannen buitengebied ter inzage gelegd.
Pagina 37 van 186
O23.002911
21.
Gebiedstafels Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Zie voorgaande punt 20 over de Gebiedsgerichte aanpak. Het gebiedsproces Idzegea is verder op gang gebracht (met eind 2023 het instellen van de Gebiedscommissie). 22.
Funderingsaanpak Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Faciliteren landbouwsector naar toekomstbestendig ondernemen
2023
2024
2025
2026
-75
-60
-60
-60
Toelichting: Binnen het Friese Veenweideprogramma is in 2023 gewerkt aan de inrichting van het Funderingsloket 2.0. De openstelling is vertraagd en staat nu gepland voor 1 maart 2024. 23.
Kernenbeleid 3.0 Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: We willen dichter bij de inwoners staan en meer zichtbaar zijn in onze kernen. Het kernenbeleid wordt in 2023 geactualiseerd. We ondersteunen en begeleiden mienskips initiatieven, hierbij kun je denken aan fysieke leefbaarheidsinitiatieven zoals een speelvoorziening en sociale initiatieven zoals kinderactiviteiten en dorpsvisies. We verstrekken hiervoor bijdragen uit ons kernenfonds en Ut de Mienskip.
Pagina 38 van 186
O23.002911
24.
Ontwikkelvisie Sneek Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: De Ruimtelijke Strategie Sneek 2050 geeft een nadere invulling voor de toekomstige ruimtelijke invulling van de stad. Het maakt de omgevingsvisie 1.0 daarmee concreter voor Sneek en geeft een handleiding voor opgaven en ontwikkelingen die in de komende decennia op de stad af komen. Het project voor de nieuwe Ruimtelijke Strategie loopt volop. De eerste resultaten volgen in het eerste kwartaal 2024. 25 A.
Versnelling Bolsward West: Gebiedsontwikkeling, onder andere een klimaatpark en bedrijventerrein Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Gebiedsontwikkeling Bolsward West: We zijn gestart met het benaderen van 2 bureaus welke samen met de gemeente een gebiedsvisie voor de gebiedsontwikkeling maken. De eerste fase is het kiezen van een locatie voor de productie van waterstof. De tweede fase gaat invulling geven aan een klimaatpark en bedrijventerrein. 25 B.
Versnelling Bolsward West Infrastructuur, onder andere de reconstructie van kruispunt Marnezijl en de verbetering van de ontsluiting van Exmorra Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Door toekenning van extra middelen voor de reconstructie in de raad van juli 2023 voor, onder andere, de extra fietstunnel, werkt de provincie het ontwerp op dit moment verder uit met het scenario van een fietstunnel voor zowel onder de provinciale weg als de Oude Rijksweg door. Er wordt de komende maand een Samenwerkingsovereenkomst (SOK) tussen Provincie Fryslân en gemeente SWF opgesteld waarin de scope nader wordt afgebakend en afspraken over de samenwerking worden gemaakt. De Provincie wordt trekker van het gehele project. Streven is om vanaf tweede helft dit jaar de contouren van het schetsontwerp in een bouwteamverband (met marktpartijen) verder uit te werden naar een definitief- en uitvoeringsontwerp. De realisatie dient i.v.m. subsidies eind 2026 gereed te zijn. Aansluiting Exmorraweg op rotonde N359 Door toekenning van extra middelen voor de ontsluiting Exmorra is de uitvoering inmiddels gestart. 1e fase aanbrengen voorbelasting is gereed. In het voorjaar van 2024 zal er worden gestart met het omleggen van kabels en leidingen (nuts). Hierna kan worden gestart met het aanleggen van de weg. Planning is om deze voor de bouwvak van 2024 op te leveren.
Pagina 39 van 186
O23.002911
Aanleg nieuwe carpoollocatie nabij rotonde N359 aansluiting Exmorra Door toekenning bijdragen vanuit onderhoud wegen en middelen vanuit het project Huisvesting Buitendienst is inmiddels opdracht gegeven aan de aannemer van boven genoemd werk. Door deze nieuwe carpool nu aan te leggen kan er werk met werk gemaakt worden. Deze nieuwe locatie biedt meer parkeerruimte dan de oude locatie. De oude locatie verdwijnt i.v.m. de nieuwbouw van de buitendienst en de reconstructie van kruispunt Marnezijl. 26.
Uitvoeringsagenda Friese IJsselmeerkust Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: We maken samen met De Fryske Marren, provincie Fryslân en het Wetterskip een uitvoeringsprogramma Friese IJsselmeerkust. Op basis van gezamenlijk commitment gaan we aan de slag met een integrale gebiedsontwikkeling. Op basis van gezamenlijk commitment gaan we aan de slag met een integrale gebiedsontwikkeling. Het uitvoeringsprogramma zou in 2023 definitief vastgesteld worden. Dit is niet gelukt door verschillende oorzaken. Er zijn wisselingen geweest in de personele bezetting en het proces loopt via de gebiedsagenda Súdwesthoeke die per kwartaal vergadert. De vaststelling vindt plaats in vier colleges waardoor pas na de zomer het uitvoeringsprogramma in concept is vastgesteld. Vervolgens is het conceptuitvoeringsprogramma besproken met de mienskip in het IJsselmeergebied. Deze gesprekken zijn in februari 2024 afgerond. Vanuit de ontwikkelagenda heeft de raad € 1 miljoen per jaar als cofinanciering gereserveerd. Prominente projecten zijn o.a. de herinrichting van de haven van Makkum en een vijftal verkenningen. De verkenningen betreffen nieuwe fiets- en wandelpaden over de Dijk langs het IJsselmeer, havens, stranden, verhaallijnen Friese IJsselmeerkust (cultuurhistorie) en uitbreiding kleine waterrecreatie en waterwerken. De raad wordt uiteraard verder geïnformeerd. 27.
Centrale huisvesting buitendienst Bolsward Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Huisvesting Buitendienst
2023
2024
2025
2026
0
0
0
-498
Toelichting Bouwgroep Dijkstra Draisma is gekozen als partner voor de realisatie van de nieuwe buitendienst in Bolsward. De komende tijd werken de bouwadviseurs en architect van de gemeente samen met de Bolswarder aannemer (=bouwteam) het project verder uit naar een definitief en uitvoerbaar ontwerp. Circulariteit is hierbij een belangrijk aspect. Ter voorbereiding op de bouw Om ruimte te maken voor het nieuwbouwplan zijn inmiddels bomen gekapt. De bomen worden al in de winter gekapt, zodat vogels niet worden gestoord tijdens het broedseizoen. Ook zijn de bomen verwijderd omdat de gehele bodem van het terrein wordt gesaneerd en opgehoogd. Milieustraat Bolsward voorlopig naar Sneek Om het terrein vrij te maken voor nieuwbouw verplaatst in de zomer van 2024 de milieustraat Bolsward tijdelijk naar Sneek. Om de dienstverlening te verbeteren, is de milieustraat in Sneek dan langer en vaker open. Ook verbeteren we de bereikbaarheid en de inrichting van de milieustraat in Sneek. Deze werkzaamheden starten rond april. De planning is om hier voor de bouwvakantie gereed te zijn.
Pagina 40 van 186
O23.002911
28.
We stellen een nieuw grondstoffenbeleid op Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Het nieuwe Grondstoffenbeleid 2023-2027 is op 28 september 2023 vastgesteld door de gemeenteraad. In het beleidsplan en het raadsvoorstel is voorgesteld om een ‘uitvoeringsprogramma brenglocaties’ op te stellen en medio 2024 aan de raad voor te leggen. Hierin volgen keuzes over (locaties van) de milieustraten en de invulling van het “sirkulêr ambachtssintrum”. 29.
Inhaalslag baggeren Specifiek toegekende bedragen via Programmabegroting 2023
Achterstallig onderhoud baggeren wegwerken
2023
2024
2025
2026
-200
-200
-200
0
Toelichting: De uitvoering van baggerwerkzaamheden is volgens planning verlopen. Zowel in het voorjaar als het najaar van 2023 zijn diverse watergangen en havens gebaggerd. In 2024 wordt het baggerwerk voortgezet volgens planning. 30.
Inlopen achterstanden onderhoud kapitaalgoederen Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Om de achterstanden bij de kapitaalgoederen (vooral bij water en wegen) te kunnen inlopen in een periode van 10 tot 15 jaar, was er in 2022 en 2023 € 3 miljoen per jaar beschikbaar voor grote vervangingen en renovaties (investeringswerken). Dit is conform de ‘Nota Openbare Ruimte 2021-2025’. Vanaf 2024 is dat bedrag structureel verhoogd naar € 4 miljoen per jaar. Door het college is in 2022 en 2023 de beschikbare € 3 miljoen vrijgemaakt om grote vervangingen te realiseren. Bij een aantal werken was en is het financieel krap door de prijsstijgingen van materialen en lonen. Bij een aantal kredieten zijn aanvullende middelen aangevraagd via de bestuursrapportages. De planning bij wegen is in veel gevallen afhankelijk van de planning van nutspartijen (kabels/leidingen). Dit kan flinke vertraging opleveren voor de uitvoering. Dat is een risico.
Pagina 41 van 186
O23.002911
Hieronder is de voortgang van de verschillende investeringswerken per jaar weergegeven. Investeringswerken 2022 Brug Stationsweg Stavoren
Investering € 350.000
Status Gereed, binnen budget
Brugdek Holle Poarte Makkum
€
250.000
Gereed, binnen budget
Brug Hichtum
€
450.000 + 250.000 In uitvoering; voorjaar 2024 gereed
Brug Skerdyk Oosthem
€
Kade Grote Kampen Bolsward
€
250.000 + 100.000 In voorbereiding, start uitvoering voor zomer 2024 300.000 In voorbereiding, start fase 1 in 2024
Weg De Finne IJsbrechtum
€
250.000
In uitvoering; begin 2024 gereed
Weg Noorderlaan Wons
€
350.000
Damwand Gouden Boayem Heeg
€
300.000
Uitvoering begin 2024; gereed voor bouwvak Gereed, binnen budget
Beschoeiing Van Panhuysweg Parrega
€
500.000
Bijna gereed, binnen budget
Totaal
€ 3.000.000 + 350.000
Investeringswerken 2023 Kade Doniaweg Burgwerd
Investering Status € 400.000 + 200.000 Uitvoering voorjaar 2024; gereed voor zomer 2024 € 550.000 Bijna gereed, binnen budget
Kade Parrega
31.
Weg Arum / parkeerterrein bij de kerk €
500.000
Weg Julianastraat IJlst
€
300.000
Weg centrumgebied Wons
€
300.000
Weg Dijksterbuursterlaan Kimswerd
€
550.000
1e fase gereed; 2e fase in besteksfase (in 2024 gaan nutspartijen aan de slag) In voorbereiding, i.c.m. vervanging riolering en klimaatadaptatie Uitvoering begin 2024; gereed voor bouwvak In uitvoering; voorjaar 2024 gereed
Betonwegen divers
€
400.000
1e fase gereed; 2e fase volgt
Totaal
€ 3.000.000 + 200.000
Campagne bewustwording waterproblematiek Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Omgevingsplan klimaatadaptatie
2023
2024
2025
2026
0
-70
0
0
Toelichting: De watercampagne is onderdeel van het omgevingsprogramma klimaatadaptatie en valt onder bouwsteen twee: participatie en communicatie. Een van de maatregelen uit deze bouwsteen is een communicatie en participatiestrategie opstellen. Vanuit het thema water, maar ook klimaatadaptatie, wordt dit gedaan met de watercampagne "Waterregulering!? Laten we er ff induiken". De campagne richt zich op (klimaat en water)bewustwording, onder andere in de thema's dak, tuin en gevel. De campagne is gelanceerd in week 28 van 2023, een persbericht is uitgebracht. Met digitale en offline middelen, zoals posters of een brochure, wordt de campagne gecommuniceerd. De kosten van de watercampagne komen ten laste van de programma begroting. De regentonactie, zoals benoemd in het coalitieakkoord, is onderdeel van de campagne. Hierbij is de inzet om regentonnen aan te bieden, gemaakt van gerecycled plastic uit de eigen gemeente. De start van de ‘actie regenton’ is gepland op 1 maart 2024. De regentonactie wordt betaald vanuit het rioleringsfonds.
Pagina 42 van 186
O23.002911
3. Wat heeft het gekost? Overzicht lasten en baten per hoofdtaakveld (bedragen x € 1.000) Lasten
21 Wonen
Primitieve Begroting na begroting wijziging
Rekening 2023
Voordeel / Nadeel 13.184
6.036
24.719
11.535
22 Werken
6.513
22.299
14.072
8.227
V
23 Mobiliteit
25.542
28.020
30.213
-2.193
N
24 Leefomgeving
32.066
34.355
33.868
487
V
Totaal lasten
70.157
109.393
89.687
19.706
V
Primitieve Begroting na begroting wijziging
Rekening 2023
Voordeel / Nadeel
Baten
V
21 Wonen
3.736
20.731
8.210
-12.521
N
22 Werken
5.608
19.920
11.879
-8.041
N
23 Mobiliteit
3.545
3.933
4.816
884
V
24 Leefomgeving
21.708
21.689
23.866
2.177
V
Totaal baten
34.596
66.272
48.771
-17.501
N
Saldo baten en lasten
-35.561
-43.121
-40.916
2.205
V
Toevoegingen (in reserve)
-7.035
-8.746
-8.876
-130
N
Onttrekkingen (uit reserve)
380
6.971
6.833
-138
N
-42.216
-44.896
-42.960
1.936
V
Mutaties reserves
Gerealiseerd resultaat
Pagina 43 van 186
O23.002911
Programma 3: Bestuur
1. Wat hebben we bereikt? Wij zijn Grutsk op de identiteit van onze gemeente, op ús mienskip, erfskip, (wetter)lânskip, kultuer en de Fryske taal. Door dichtbij te zijn, bij de lokale mienskip, kunnen we de kracht die daar schuilt optimaal ondersteunen. Súdwest Tichtby is dan ook het credo voor onze dienstverlening en de inzet van de organisatie daarvoor. Digitale toegankelijkheid hoort daar ook bij. We zijn dan ook gestart om deze te waarborgen voor al onze dienstverleningskanalen, zodat iedereen, ongeacht achtergrond of vaardigheidsniveau, gebruik kan maken van onze digitale diensten. Desgewenst mét hulp. Partnerschappen zijn cruciaal om onze ambities te realiseren. Daarom hebben we fors ingezet op een Europa-strategie en zijn we actief in diverse landelijke gremia zoals de R8 (kernachtige regiogemeenten van formaat), de VFG (Vereniging van Friese Gemeenten), VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) en SNN (Samenwerkingsverband Noord-Nederland). Op sociaaleconomisch gebied werken we veel samen met de F4 gemeenten (Heerenveen, Leeuwarden en Smallingerland), de provincie en het Innovatiepact Fryslân (IPF). Belangrijke resultaten daarbij zijn de Regiodeal (ingediend in 2023, toegekend begin 2024), toekenning woningbouwimpuls en de aanwijzing als Leader-gemeente waarmee ruim 6 miljoen euro voor onze regio Zuidwest beschikbaar komt in de komende jaren.
Wichtige boppeslagen! Het versterken van maatschappelijke betrokkenheid en het versterken van de lokale democratie begint bij onze jeugd. We hebben daarom de projectdagen op middelbare scholen (in samenwerking met Tienskip – een organisatie voor een door jongeren) en de kinderconferentie en de kinderburgemeester ook in 2023 gecontinueerd. Veiligheid is een belangrijk thema in onze samenleving en is een essentieel fundament voor een duurzame toekomst en brede welvaart. Ook in 2023 hebben we daarom ingezet op het tegengaan van criminaliteit en ondermijning, met name in preventieve zin. We zoeken altijd passende combinaties van preventie en repressie binnen de diverse domeinen van veiligheid (sociale en fysieke veiligheid). Het accent ligt op preventie; we willen zoveel mogelijk naar de voorkant, risico’s beheersen. Maar waar nodig handhaven - we zetten tijdig en gericht onze instrumenten in. Om goed zicht te krijgen op het fenomeen van online aangejaagde ordeverstoring hebben we
Pagina 44 van 186
O23.002911
onderzoek laten doen door NHL/Stenden, zodat we in 2024 ons beleid en uitvoering daarop kunnen verstevigen. De vele ontwikkelingen, ambities en grote complexe opgaven vragen veel van onze ambtelijke organisatie. En dat in een tijd met forse spanningen op de arbeidsmarkt waardoor beschikbare menskracht niet altijd vanzelfsprekend was. Om gerichter te kunnen sturen op de uitvoering en het realiseren van overzicht en inzicht, hebben we in 2023 de directie versterkt met drie portefeuilledirecteuren. Samen met alle ambtenaren van onze gemeente wordt er dagelijks hard gewerkt. En dat maakt ons Grutsk!
2. Wat hebben we daarvoor gedaan? Hoofdtaakveld: Bestuur Nr.
Speerpunt
0.
Lokale democratie (extra toegevoegd speerpunt)
Uitgevoerd?
Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Lokale democratie
2023
2024
2025
2026
-50
-50
-50
-50
Toelichting: In de begroting is de komende jaren €50.000,- per jaar gereserveerd, hieruit wordt de Kleine Ambassade (kinderconferentie en de ondersteuning Kinderburgemeester) van 2023 t/m 2026 gefinancierd en er is afgesproken dat ook Tienskip onder deze post betaald worden. De actualisatie van het kernenbeleid is gepositioneerd in het beleidsprogramma “Ontmoeten en dichtbij”. Er is in 2023 gewerkt aan een opdrachtformulering voor actualisatie van het kernenbeleid zodat we in 2024 kunnen toewerken naar een vastgesteld kernenbeleid 3.0. De actualisatie van het Kernenbeleid wordt in samenhang ontwikkeld met een betere borging van inwonerparticipatie. Dit wordt ook onder het programma Ontmoeten en dichtbij nader uitgewerkt, concreet resulterend in een participatieverordening en een update van de beleidsnotitie inwonerparticipatie (daarbij heeft participatie in het kader van de Omgevingswet ook de aandacht). Er wordt op korte termijn een beleidsadviseur inwonerparticipatie geworven, die dit proces verder brengt en als aanspreekpunt fungeert binnen de organisatie. 1.
Public Affairs Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: De laatste jaren is in Súdwest-Fryslân flink geïnvesteerd in het versterken van de oriëntatie op noordelijke, landelijke en Europese netwerken. Onder andere door het aanstellen van een Public Affairs- en een Europa coördinator. In 2023 waren de resultaten: • Aanvraag regiodeal is in 2023 ingediend (en toegekend begin 2024). Tot november 2024 zal het dealmakersproces lopen om tot concrete afspraken met regio en rijk te komen; • We zijn in 2023 aangewezen als Leader gebied (brede plattelandsontwikkeling). Hiermee komt ruim 6 miljoen euro voor onze regio Zuidwest beschikbaar in de komende jaren. Deze middelen worden ingezet voor projecten van en voor de Mienskip; • Toekenning Woningbouwimpuls € 2,6 miljoen; • Energiestad Bolsward is opgenomen als HyHub in HyNorth. HyNorth is de overkoepelende organisatie die de HyHubs aan elkaar verbind en hiervoor onafhankelijk kennis en kunde kan leveren;
Pagina 45 van 186
O23.002911
• •
Lidmaatschap van Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN) is sinds oktober 2022 en heeft in 2023 vorm gekregen door positie te pakken (Noorden uitdragen richting Den Haag/Brussel); Als voorzitter van de R8 (heringedeelde regio gemeenten) participeren we in de klankbordgroep van de VNG met de grote gemeentelijke netwerken. Van hieruit zijn we actief betrokken geweest bij de netwerkoverleggen van de VNG aangaande de val van het kabinet. In gezamenlijkheid is er gewerkt aan een lijst met onderwerpen waarvan we niet willen dat de Kamer ze controversieel zou verklaren.
Bij lobby hoort ook een voortdurende druk richting Rijk om gemeenten voldoende te compenseren voor extra taken en ontwikkelingen die buiten hun macht liggen. Hiertoe trekken we zoveel mogelijk met onze partners op: • Voor het behoud van een ziekenhuis in de gemeente werken we landelijk samen met andere gemeenten met een regionaal ziekenhuis. We participeren actief in landelijke debatten over de Acute Zorg en pakken binnen de provincie positie door gesprekken met relevante stakeholders die besluitvormende macht of invloed hierop hebben. • Súdwest-Fryslân steunde de K80 bij de motie voor de ALV VNG over ‘Rechtvaardige, langjarige, solide, duurzame gemeentefinanciën aanvaard’. • • Tijdens de algemene ledenvergadering van de VNG in juni 2023 is de motie van gemeente Súdwest-Fryslân, getiteld “CAO Samen aan de slag: compensatie voor financiële achteruitgang werknemers met een beperking”, aangenomen. Súdwest-Fryslân heeft in december 2023 samen met de gemeente Losser en met ondersteuning van andere gemeenten, een motie ingediend met als titel ‘Aan de slag met bestaanszekerheid voor medewerkers aan de basis’. Deze motie is met algemene stemmen aangenomen. Met VNG inzet richting Rijk om gemeenten voldoende te compenseren voor extra taken en uitvoering van majeure ontwikkelingen. Ook vanuit de R8 daartoe actief betrokken bij de netwerk- en lobby overleggen vanuit VNG.
Súdwest-Fryslân zet goede stappen en duidelijk is dat het in positie komen tijd en inspanning kost. Investeringen gaan hierin voor de baat uit. Acties zijn in 2024 o.a. gericht op de volgende aanvragen: • Februari/maart uitslag Regio Deal aanvraag; • Februari/maart uitslag op Europese aanvraag om meer activiteiten te organiseren in onze ontmoetingsplaatsen; • Indienen in maart van Europese aanvraag Ecoboost om energiecoaches voor het MKB aan te kunnen stellen; • Indienen in februari van Europese aanvraag Frisian Lakes bevorderen van elektrisch varen; • Indienen voor april van Europese aanvraag Bolsward – Clean Hydrogen Partnership. 2.
Samenwerkingsverband Noord Nederland Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Súdwest-Fryslân maakt deel uit van SNN. Via dit samenwerkingsverband dragen we doorlopend bij aan de noordelijke samenwerking en gezamenlijke lobby richting Den Haag en Brussel. Voor de kracht van het noorden en het versterken van onze eigen positie en belangen als grote plattelandsgemeente. Samen staan we als noorden sterk. Resultaat laat zich vertalen als de versterking van de positie van Noord-Nederland qua samenwerking, netwerken, middelen voor het noorden en concrete projecten zoals de Lelylijn. In juli 2023 werd vanuit SNN de Noord-Nederlandse verkiezingsinzet definitief gemaakt. Deze is bestuurlijk gedeeld en verspreid naar partijen. Op Prinsjesdag werd de verkiezingsinzet publiek gelanceerd.
Pagina 46 van 186
O23.002911
De thema’s nabijheid, mobiliteit en duurzaamheid zijn volgens Noord-Nederland onontbeerlijk voor de opgaven die er liggen. Daarnaast is er aandacht gevraagd voor ‘Elke Regio Telt’: het gaat pas goed in Nederland, als het overal in ons land goed gaat. In oktober 2023 is er een overeenkomst gesloten met bureau Kwinkslag. Samen met hen is SNN een online campagne gestart, die zich heeft gericht op het commissiedebat Elke Regio Telt, de verkiezingsperiode (t/m 22 november) en de formatieperiode (na 22 november).
3.
Goede en inclusieve werkgever Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Goed werkgeverschap komt tot uiting in de gesprekscyclus binnen SWF. De Inzetbaarheidsgesprekken hebben aandacht voor mentale/fysieke gezondheid, kennis en vaardigheden, motivatie en de te bereiken resultaten in relatie tot het teamplan. Om deze thema’s te ondersteunen is het Leerhuis van SWF beschikbaar (leren en ontwikkelen), evenals de WERKplaats (motivatie/ontwikkeling loopbaan). In 2023 is het inwerken van medewerkers nader onder de loep genomen en zijn organisatiebrede afspraken gemaakt dat alle nieuwe medewerkers gedurende de eerste drie maanden van hun dienstverband de leerlijn Goede basis bij het Leerhuis volgen, een buddy krijgen en voldoende tijd (ook de buddy) om goed ingewerkt te raken. In 2023 is een onderzoek uitgevoerd naar de invoering van Open Hiring als wervingsmethode. Open Hiring heeft tot doel om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk te helpen, door alle drempels die solliciteren met zich mee kan brengen, weg te halen: de toekomstig medewerker die denkt de functie aan te kunnen mag beginnen. Dit onderzoek kwam mede voort uit een motie die in december 2022 in de gemeenteraad was aangenomen hierover. Uit onderzoek is gebleken dat de functies die zich lenen voor Open Hiring vooral bij Openbare Ruimte en Facilitair zitten. Deze teams zijn al heel actief in het werven van mensen uit de doelgroep zoals hiervoor omschreven.
Facilitair heeft afspraken met Empatec (Sociale werkvoorziening) en Openbare Ruimte heeft een leerwerktraject voor medewerkers die graag in de buitendienst aan de slag willen. Hier gaat geen strenge selectieprocedure aan vooraf. Actieve info hierover is in januari 2024 geformuleerd en komt in het eerste kwartaal in de gemeenteraad. Inclusief werkgeverschap zal in 2024 verder worden vormgegeven via de werkgroep inclusie.
Pagina 47 van 186
O23.002911
4.
Campagne goede en inclusieve werkgever Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Arbeidsmarktpositionering
2023
2024
2025
2026
-100
0
0
0
Toelichting: In 2023 heeft de gemeente SWF deelgenomen aan meerdere activiteiten van 3OBuro. 3OBuro is het samenwerkingsverband tussen Onderwijs, Ondernemers en Overheid om leerlingen kennis te laten maken met hun toekomstig beroep. Gedurende het eerste kwartaal van 2023 is gewerkt aan de ontwikkeling van een ‘werkenbijwebsite’ om SWF als werkgever beter vindbaar te maken. Deze website is in de loop van het tweede kwartaal gelanceerd. Met werkenbij.sudwestfryslan.nl positioneert SWF zich als goede, aantrekkelijke werkgever voor iedereen die graag bijdraagt aan maatschappelijke taken. De website bevat verhalen van medewerkers, passend beeldmateriaal en natuurlijk de vacatures die actueel zijn. Dit is een continu proces. Het reageren op vacatures is laagdrempelig voor de bezoekers van de website. Solliciteren kan door een aantal vragen in te vullen op de website en CV en brief te uploaden. In juni heeft SWF meegedaan aan de Week van de Uitwisseling van Werken in Friesland. Deze activiteit is een laagdrempelige manier om potentiële collega’s en andere geïnteresseerden een indruk te geven van SWF als werkgever. Geïnteresseerden hebben van de Paadwizers uitleg gekregen over de organisatie, gevolgd door een rondleiding. Na de lunch vond een verdieping plaats met medewerkers van SWF op een thema naar keuze.
Het beschikbaar gestelde budget is ingezet voor het voeren van campagnes voor moeilijk vervulbare vacatures. Deze campagnes worden ingekocht als onderzoek uitwijst dat de functies moeilijk vervulbaar zijn. In heel 2023 gaat het hierbij om een bedrag van € 41.000. Op het taakveld arbeidsmarktcommunicatie en recruitment was in 2023 gedurende het tweede halfjaar weinig tot geen capaciteit beschikbaar. Het opzetten van campagnes om SWF als werkgever in de markt te zetten is daarom niet verder tot ontwikkeling gekomen. 5.
Mentorprogramma eigen organisatie Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: De organisatie SWF volgt en voert het beleid uit dat voor de gehele gemeente extern (alle werkgevers) wordt vastgesteld. Het externe beleid voor het mentorprogramma is nog niet vastgesteld, de organisatie SWF heeft daarom in 2023 nog geen eigen mentorprogramma ontwikkeld. Op dit moment wordt gewerkt aan een plan van aanpak voor een mentorprogramma voor doelgroepen op de arbeidsmarkt die hier baat bij zouden kunnen hebben, bijvoorbeeld jongeren, kansrijke bijstandsgerechtigden, statushouders en Nuggers met een minder groot netwerk. Gesproken wordt met verschillende organisaties, zoals bijvoorbeeld het Fries Mentorprogramma, die hier in kunnen ondersteunen. De planning is om het plan van aanpak in Q1 te kunnen presenteren en daarna met voorbereiding en uitvoering van het externe beleid te beginnen. Aansluitend kan de eigen organisatie SWF daarop aanhaken. 6.
Klanttevredenheid Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
Pagina 48 van 186
O23.002911
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: In 2023 zijn we gestart met een nulmeting van de klantcontactkanalen. Deze nulmeting wordt gefaseerd uitgevoerd per klantcontactkanaal en geeft inzicht in de huidige situatie. Ook is er een aanvang gemaakt met een klanttevredenheidsonderzoek (KTO). Met dit KTO willen we inzicht krijgen in het ‘klantperspectief’. Daarmee kunnen we onze dienstverlening verbeteren met daarbij de inwoner centraal. Zowel de nulmeting als het KTO worden in Q1 2024 afgerond. Aan de hand van beide onderzoeken worden aanbevelingen gedaan in Q2 2024. Die worden vervolgens als deelprojecten opgepakt, met als doel de dienstverlening aan de Mienskip verder te versterken. 7.
Herstructurering informatiedomein Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Inzetten van data voor complexe vraagstukken
2023
2024
2025
2026
-100
0
0
0
Toelichting: Er zijn factsheets gemaakt voor het gebruik van data. Deze factsheets zijn bedoeld om het gebruik van verschillende vormen van data te faciliteren en stimuleren. Daarmee bieden we een kwalitatief goede basis voor een groot aantal intern en extern gerichte processen zoals de uitvoering van de wet WOZ, de WOO, de omgevingswet of het beheer van de openbare ruimte. Tevens geeft deze data extra impuls aan ontwikkelvraagstukken zoals bijvoorbeeld gebiedsgericht werken. De uitwerking ervan is een continu proces waarvan de resultaten uiteindelijk leiden tot het meer inzetten van data bij complexe vraagstukken. Binnen verschillende vraagstukken (armoede, energie) is inmiddels gebruik gemaakt van deze data. Vanuit deze ervaringen bouwen we verder aan de kwaliteit van onze data, de datavolwassenheid van de organisatie en de samenwerking met andere partners. Met behulp van de gelden is ervoor gezorgd dat we de basisdata die wel als organisatie gebruiken kwalitatief naar het vereiste niveau hebben gebracht. Tevens zijn er de eerste stappen mee gemaakt richting de verhoging van de datavolwassenheid van de organisatie in de vorm van een inventarisatie en een plan van aanpak met behulp van externe advisering. 8.
Versterken digitale dienstverlening Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Verbeteren digitale dienstverlening
2023
2024
2025
2026
-540
-260
-260
-260
Toelichting: MijnSWF is een online platform dat onze inwoners en ondernemers in staat stelt om hun persoonlijke gegevens te beheren en hun statusinformatie in te zien. Denk daarbij aan informatie over een melding die is gedaan of de status van een vergunningsaanvraag. Dit platform zal onze dienstverlening verbeteren. Na evaluatie over de gevoerde koers van dit project is er een nader onderzoek opgestart naar mogelijke scenario’s voor het opzetten van een digitaal mijn zaken portaal. Er is een project opgestart om de digitale toegankelijkheid te waarborgen voor al onze dienstverleningskanalen, zodat iedereen, ongeacht achtergrond of vaardigheidsniveau, gebruik kan maken van onze digitale diensten. We laten alle digitale kanalen testen door een onafhankelijke partij en stellen verbeterplannen op voor tekortkomingen. Met Centric zijn we in onderhandeling over het leveren van e-diensten voor burgerzaken. Hiermee kunnen we onze klanten nog beter bedienen doordat ze digitaal, snel en eenvoudig producten kunnen aanvragen, die geautomatiseerd verwerkt en geleverd worden. Dit heeft
Pagina 49 van 186
O23.002911
geresulteerd in een nieuwe, aantrekkelijke aanbieding voor de levering van 11 eDiensten. Waar nog afspraken over gemaakt moeten worden is het overeenkomen van de looptijd van het contract (3 of 4 jaar) én de daaraan verbonden verlenging van het lopende contract voor de burgerzakenapplicatie Centric Burgerzaken. Begin 2024 hopen we hierover overeenstemming te kunnen bereiken en daarna de implementatie te kunnen realiseren. Het project ‘Beeldbellen’ heeft lichte vertraging opgelopen. De impact van het invoeren van een nieuw klantkanaal is groter dan verwacht. Hoewel er nog zorgen zijn over het ontbreken van structureel budget en het functioneel beheer van dit nieuwe klantkanaal, verwachten we dat beeldbellen in het 2e kwartaal van 2024 ingevoerd is. We starten met een beperkt aantal werkprocessen en willen het gecontroleerd uitbreiden. Als organisatie blijven we ook de newsroom actief inzetten voor het signaleren van verbeteringen in onze dienstverlening. Dit stelt ons in staat om snel te reageren op feedback van onze gebruikers en voortdurend te streven naar een verhoogde kwaliteit en gebruiksvriendelijkheid van onze diensten. Door deze open communicatie en proactieve benadering streven we ernaar om een optimale digitale ervaring te bieden aan alle gebruikers van onze diensten.