Bijlage 1. Bestuursrapportage juli, augustus, september 2023
Tekst van het document
Ons nummer: O23.002180
*O23.002180*
Bestuursrapportage juli, augustus, september 2023
Inhoudsopgave 1
Inleiding ...............................................................................................................3
2
Programma 1: Sociaal ...............................................................................................4
3
Programma 2: Ruimte ............................................................................................. 15
4
Programma 3: Bestuur ............................................................................................ 27
5
Overzichten ......................................................................................................... 35
6
Mutaties reserves .................................................................................................. 36
7
Paragrafen .......................................................................................................... 37
8
Ontwikkelfonds en overige projecten .......................................................................... 38 8.1
Ontwikkelfonds .............................................................................................. 38
8.2
Financieel overzicht Ontwikkelfonds .................................................................... 43
8.3
Overige majeure projecten ................................................................................ 44
9
Financiële mutaties ............................................................................................... 46 9.1
Voorgestelde (mutaties in) kredieten .................................................................... 46
9.2
Voorgestelde begrotingswijzigingen ..................................................................... 50
9.3
Voorstel overheveling incidentele bedragen Actualisatie begroting 2023 naar 2024 ........... 58
10
Ombuigingsmonitor ................................................................................................ 59
Pagina 2 van 59
1 Inleiding Aanbieding bestuursrapportage Bijgaand ontvangt u de Bestuursrapportage juli, augustus, september 2023. •
• • •
In deze berap rapporteren we over afwijkingen bij speerpunten en projecten. De speerpunten zijn afkomstig vanuit de Programmabegroting 2023. Daar waar er nieuwe zaken zijn die interessant zijn voor de raad, worden deze ook gemeld. Nieuwe teksten bij speerpunten en projecten zijn in groene tekst aangegeven. Via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 zijn specifieke middelen toegekend voor de komende jaren. Waar mogelijk zijn deze middelen vermeld bij de overeenkomstige speerpunten, bij de projecten of bij de paragrafen. Deze bestuursrapportage bevat 11 mutaties in kredieten. Deze hebben een negatief effect op de reserves van € 0,3 miljoen. Deze bestuursrapportage bevat 28 begrotingswijzigingen. Deze begrotingswijzigingen geven in totaal een nadeel van ca. € 5 miljoen.
Leeswijzer afwijkingen We rapporteren steeds op drie onderdelen. Hierbij gebruiken we de volgende icoontjes: Voor Inhoud:
Voor Financiën:
Voor Planning:
Per onderdeel kennen we een kleur toe. De kleuren hebben de volgende betekenis: Alles ligt op schema.
Er dreigen afwijkingen.
Er zijn afwijkingen.
(verbetering) of een (verslechtering). Mutaties t.o.v. de vorige rapportage markeren we met een Bij Financiën is de rapportage van de afwijking ten opzichte van de begroting. Tekstuele mutaties in de programma’s en bij de projectrapportage geven we weer in groene kleur. Prognose resultaat (bedragen x € 1.000) Totaal saldo baten en lasten Programma
Stand begroting
Verwachting einde jaar
Programma 1 - Sociaal
-133.460
-137.079
Verwachte afwijkingen -3.619
Programma 2 - Ruimte
-39.951
-41.298
-1.347
Programma 3 - Bestuur
-15.590
-15.863
-273
Overzichten
180.886
180.878
-8
Mutaties reserves
10.199
10.413
214
Totaal saldo baten en lasten
2.083
-2.950
-5.033
In de Programmabegroting 2023 is voor 2023 een nadelig saldo begroot van € 12,6 miljoen. De op 2 februari vastgestelde Actualisatie van de Programmabegroting 2023 gaf een verbetering van het begrote saldo van € 2,6 miljoen. De vorige bestuursrapportages gaven een nadeel op de exploitatie van € 555.000. Daardoor is het begrote saldo veranderd in € 10,5 miljoen nadelig. Deze bestuursrapportage geeft een nadeel van € 5.033.000. Het begrote saldo verandert in € 15,5 miljoen nadelig.
Pagina 3 van 59
2 Programma 1: Sociaal Speerpunten uit de Programmabegroting Nr.
Speerpunt Hoofdtaakveld Onderwijs
1.
Opstellen IHP Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Opstellen nieuw huisvestingsplan
-40
0
0
0
Indexeren investeringsprogramma onderwijshuisvesting
-37
-46
-55
-64
Toelichting: We stellen samen met de schoolbesturen een nieuw toekomstbestendig Integraal Huisvestingsplan (IHP) op voor het primair, voortgezet en speciaal onderwijs. We worden daarbij ondersteund door een externe partij. De gegunde partij is een specialist met ervaring in de regio, waarin ook de schoolbesturen hun vertrouwen hebben uitgesproken. We kiezen voor een zorgvuldig proces, dit kost tijd. We verwachten de uitkomst te kunnen delen met de raad in het tweede kwartaal van 2024. 2.
Integrale Kindaanpak Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Om kinderen gelijke kansen te bieden is het belangrijk dat opvang, onderwijs, zorg, sport en cultuur voor kinderen goed op elkaar aansluiten. Samen met de partners werken we aan een Integrale Kind Aanpak. De aanjager IKA heeft ondersteund bij de doorontwikkeling aan de bestaande IKA’s en de uitbreiding van startende IKA’s. De nieuwe subsidieregeling IKA is per 1 februari gepubliceerd. Daarnaast is de inzet van schoolmaatschappelijk werkers geïntensiveerd. 3.
Opstellen en uitvoeren Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Doorgaan met de weekend- en zomerschool
2023
2024
2025
2026
-42
-50
-50
-50
Toelichting: We gaan voor gelijke kansen voor alle kinderen. We willen dat kinderen op een dusdanige manier worden gestimuleerd in hun ontwikkeling, dat zij later op een bij hen passende manier kunnen deelnemen aan de samenleving. Daarom steken we vroeg in door middel van Voor- en Vroegschoolse Educatie, versterken van de doorgaande ontwikkellijn van voorschool naar vroegschool, gezinsgerichte programma’s en andere activiteiten om de kinderen een goede start te bieden voor een ononderbroken schoolloopbaan. Het onderwijsachterstandenbeleid 20182022 (GOAB) is geëvalueerd met partners uit kinderopvangorganisaties, het onderwijs en de werkgroep Integrale Kind Aanpak. Vanuit de evaluatie zijn bestaande en nieuwe speerpunten geformuleerd. Wat werkt, dat zetten we voort. Wat beter kan, daar zijn we over in gesprek om te komen tot een onderwijsachterstandenbeleid dat mogelijkheden en perspectief biedt om actief te bouwen aan de toekomst en te investeren in onze jeugd.
Pagina 4 van 59
Het is niet haalbaar om het onderwijsachterstandenbeleid in september 2023 voor te leggen aan de raad. Het opstellen van een nieuw beleidsplan onderwijsachterstandenbeleid vraagt meer tijd, omdat het actualiseren van het onderwijsachterstandenbeleid en het inpassen van het coalitiespeerpunt ‘doorontwikkelen integrale kindaanpak’ complexer blijkt dan tevoren is ingeschat. Dit wordt verschoven naar het tweede kwartaal van 2024.
Nr.
Speerpunt Hoofdtaakveld Sport
4.
Ontwikkelen nieuw sportbeleid Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
0
-35
-35
-35
Bewegen in de Openbare Ruimte
-140
-140
-140
-140
Keuren buitensport- en speelmogelijkheden
-55
-55
-55
-55
Motie Sportmiddelen
-100
-100
-100
-100
Investeren in buitensport accommodaties
Toelichting: Er wordt gewerkt aan een herijking van het sportbeleid (2024+). Belangrijke speerpunten zijn: 1. Alle inwoners in beweging; met aandacht voor kwetsbare doelgroepen en inzetten op sociaal, veilige, gezonde en inclusieve sportomgeving. 2. Toekomstbestendige en duurzame sportaccommodaties: waar ingezet wordt op kwalitatief hoogwaardige accommodaties en multifunctioneel gebruik, het versterken van sporten, bewegen en spelen in openbare ruimte en inzetten op veilige en toegankelijke sportomgeving. 3. Versterken van de waarde van sport en bewegen: met versterken van de sociaaleconomische waarde en de economische waarde als het gaat om evenementen, regio- en citymarketing en topsport en talentontwikkeling. Op 29 november is een informerende bijeenkomst gepland voor het sport- en cultuurbeleid. De planning is om het sportbeleid in december 2023 op te leveren. Naast het ontwikkelen van nieuw sportbeleid is de regeling sporthulpmiddelen in werking getreden en staat open voor het subsidieaanvragen. Na een jaar zal een evaluatie van de regeling plaatsvinden. De raad wordt hierover via een actieve info geïnformeerd. Ook de subsidieregeling Bewegen in de Openbare Ruimte staat open voor het aanvragen van subsidie. 5.
Sporthart Bolsward Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Ter concretisering van de gebiedsvisie heeft Werkgroep Groene Sporthart Bolsward een plan van aanpak gemaakt met verschillende scenario’s voor de ontwikkeling van het sportpark. Het plan van aanpak is tot stand gekomen in samenspraak met meer dan 20 lokale organisaties. Wij hebben een besluit genomen over vervolgstappen, waaronder de financiële uitwerking. Deze is complex en vraagt meer aandacht om tot besluitvorming in de raad over te gaan. De gedane toezegging om in mei een raadsvoorstel te hebben is niet haalbaar. Bouwen in de centrale zoekzone van het Groene Hart, betekent het verlies van een volwaardig voetbalveld. Wij zijn in overleg met de voetbalverenigingen over compensatie van dit veld. De uitwerking hiervan komt dit voorjaar in de raad via de notitie kunstgras.
Pagina 5 van 59
De financiële uitwerking van het plan van aanpak van de werkgroep Groene Sporthart Bolsward is complex. Daarom is belangrijk dat de werkgroep Groene Sporthart Bolsward eerst inzage geeft in de financiële haalbaarheid van haar plan. Om één en ander inzichtelijk te maken heeft de werkgroep de hulp ingeroepen van Maatschappelijk financieren uit Arnhem. Daarnaast heeft de gemeente een projectmanager aangesteld om het plan van de werkgroep in en bredere gemeentelijke context te kunnen begeleiden. Bij de vaststelling van de Gebiedsvisie “Het Groene Hart van Bolsward” is uitgesproken om aandacht te besteden aan het verbinden van het fysieke domein met het sociale domein. Hier liggen naar het oordeel van het college namelijk kansen en kunnen naar verwachting ook kwalitatieve en financiële voordelen worden behaald. Immers beleidsdoelen van het sociaal domein kunnen in nauwe samenwerking van de Mienskip beter worden behaald als er een breed maatschappelijk draagvlak is. De werkgroep geeft aan dat dit draagvlak bij hen zeker aanwezig is. Gezien de kansen die liggen in de Centrale zoekzone van de Gebiedsvisie het Groene Hart van Bolsward is besloten om ‘Het Groene Sporthart Bolsward’ op te nemen in de aanvraag om een Regiodeal. Wij hebben het financieringsvoorstel van de Werkgroep Groene Sporthart Bolsward, opgesteld door Maatschappelijk financieren uit Arnhem ontvangen en beoordeeld.
We hebben vastgesteld dat er nog enkele uitdagingen zijn waarmee de gemeente en de Werkgroep aan de slag moeten. Wij streven er naar nog dit jaar te komen met een actieve info met de stand van zaken.
Nr.
Speerpunt Hoofdtaakveld Cultuur
6.
Uitvoering museumbeleid Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Ondersteunen van kunst en cultuur en musea
0
0
-410
-370
Ondersteunen van de samenwerking van onze musea
-8
-8
-8
-8
Toelichting: We voeren het vastgestelde museumbeleid (maart 2022) uit. Op 30 mei heeft het college de concept subsidieregeling vastgesteld. We herijken de subsidieregeling voor musea, zodat deze goed aansluit bij het vastgestelde beleid. De ontwerp subsidieregeling heeft tot en met 1 september 2023 ter inzage gelegen. Hierop zijn 4 reacties binnengekomen. Momenteel zijn we deze reacties aan het verwerken. Daarna stellen wij de regeling definitief vast. 7.
Aansluiten bij Arcadia Specifiek toegekende bedragen via Programmabegroting 2023
Aansluiting Arcadia
2023
2024
2025
2026
-75
-75
-75
0
Toelichting: Arcadia keert iedere drie jaar terug met een cultureel programma. In 2025 wil Súdwest-Fryslân een actieve bijdrage gaan leveren aan Arcadia met een (grotere) culturele manifestatie, passend bij ons DNA en actuele thema’s die spelen. We gaan dit in samenwerking met Arcadia, die in de lead is, en onze lokale culturele instellingen en toerismesector verder concretiseren en uitwerken. De voorbereidingen zijn in 2023 gestart. Er is voor de zomer een verkennend gesprek geweest met Arcadia over het thema voor Súdwest-Fryslân. Om de betrokkenheid van verschillende gemeenten rondom Arcadia te versterken wordt door Arcadia in het najaar een bestuurlijk overleg gepland met wethouders van een aantal gemeenten, waaronder Súdwest-Fryslân.
Pagina 6 van 59
Het college van gedeputeerde staten is voornemens het beschikbare budget voor Arcadia in de periode 2024-2028 te halveren. In november wordt dit voorstel besproken met de provinciale staten. Het is nog niet bekend wat daarvan de consequenties zijn voor de uitvoering van Arcadia. 8.
Toekomstbestendige exploitatie De Tiid Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Nu De Tiid operationeel is verschuift de aandacht naar de exploitatiefase. Het onderzoek naar de exploitatie van stichting HCW is in de afrondende fase. In januari 2023 hebben we de definitieve jaarrekening over 2021 ontvangen van de stichting. Daarnaast voeren we gesprekken met de stichting over zowel de huidige financiële situatie als over de begroting voor de komende jaren. Het onderzoek is momenteel in een afrondende fase. Op 28 juni is er een informatieve raadscommissie geweest over de exploitatie van de Stichting HCW. Het onderzoek naar de exploitatie van Stichting HCW is afgerond. De bevindingen zijn beschreven in de notitie ‘Exploitatie Stichting HCW Lang leve ‘het huis van verhalen’’. Deze notitie is met een voorstel aangeboden aan de gemeenteraad. De gemeenteraad heeft op 20 juli 2023 besloten om een aantal maatregelen te nemen om de exploitatie van de Stichting HCW op een gezond niveau te krijgen en te houden. De komende periode worden de maatregelen verder uitgewerkt en geïmplementeerd. 9.
Ontwikkeling nieuw cultuurbeleid 2023-2026 Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Het proces om te komen tot een geactualiseerd cultuurbeleid is begin 2023 opgestart. Het proces bevat verschillende bouwstenen waaronder een enquête over cultuur in de gemeente onder inwoners. Deze enquête is ingevuld door ruim 450 respondenten. De resultaten zijn verwerkt in een infographic. Daarnaast zijn verschillende diepte-interviews (intern en extern) gehouden en is er een themabijeenkomst voor het culturele veld georganiseerd (i.s.m. het Cultuurplein SWF) op 30 juni 2023. De informatie die we hebben verzameld via de enquête, diepte-interviews en de themabijeenkomst heeft input geleverd voor de opstelling van de beleidsnota. Er zijn ideeën en perspectieven vanuit het culturele veld opgehaald, waardoor we een goed inzicht hebben gekregen in de behoeften en verwachtingen op cultureel gebied. De informerende bijeenkomst voor de gemeenteraad, waarin zowel het cultuurbeleid als het sportbeleid worden besproken, is verplaatst naar 29 november 2023. De planning is om het geactualiseerde cultuurbeleid eind 2023 op te leveren.
Pagina 7 van 59
Nr.
Speerpunt Hoofdtaakveld Dichtbij meedoen
10.
Versterken sociale basis Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Subsidiëren van laagdrempelige activiteiten
-50
-50
-50
-50
Verhogen waardering mantelzorgers naar 100 euro
-45
-45
-45
-45
Voorfinancieren SPUK (Preventie)
-140
0
0
0
Investeren in preventie en vroegtijdige signalering
-25
-25
-25
-25
Toelichting: We streven naar een samenleving met een sterke sociale samenhang en laagdrempelige toegankelijke voorzieningen waar mensen op elkaar kunnen terugvallen en meedoen in de samenleving. Dit doen we door de sociale basis te versterken. Onder Sociale basis verstaan we activiteiten en voorzieningen waar mensen zonder indicatie aan deel kunnen nemen om elkaar te ontmoeten, te ontspannen, te ontplooien, maar ook ondersteuning kunnen krijgen. Het betreffen zowel activiteiten georganiseerd door verenigingen als door organisaties als Sociaal Collectief, bibliotheken, kerken etc. We werken op uiteenlopende manieren aan het versterken van de sociale basis voor jong en oud. We noemen een aantal. Door Sociaal Collectief worden diverse activiteiten georganiseerd om de verbinding in de wijk of dorp te versterken. Binnen Welzijn op Recept werken we samen met huisartsen, wijkverpleegkundigen en Sociaal Collectief aan de juiste zorg en ondersteuning voor mensen met psychosociale klachten. De Welzijnscoach van SoCo ondersteunt mensen o.b.v. het concept van positieve gezondheid, zodat inwoners hun welbevinden vergroten. De huisartsen zijn hier enthousiast over. Met Cool Súdwest zetten we in op zinvolle vrije tijdsbesteding en talentontwikkeling. Het aanbod is voor iedere jongere gemakkelijk beschikbaar en is zoveel mogelijk georganiseerd in een sociaal veilige en eigen omgeving.
In juni is het Odensehuis in Sneek geopend, een laagdrempelige voorziening voor mensen met geheugenproblemen/beginnende dementie. Over hoe we deze sociale basis kunnen versterken zijn in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) afspraken gemaakt tussen gemeenten en GGD’en zorgverzekeraars en het ministerie. We hebben een aanvraag ingediend bij het Rijk voor de brede SPUK-gelden (=Specifieke Uitkering). Het vereiste Integrale Plan van Aanpak is eind september ingediend. Voor een sterke sociale basis zijn vrijwilligers en mantelzorgers belangrijk. We hebben de mantelzorgwaardering verhoogd naar € 100,--. 11.
Uitvoeren beleid toekomstbestendige ontmoetingsruimten Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Nieuwbouw Klameare Subsidiëren groot onderhoud en verduurzaming Ondersteunen ontmoetingsplaatsen aandachtswijken en -dorpen
2023
2024
2025
2026
-60
-60
-198
-198
0
-75
-150
-225
-40
-40
-40
-40
Toelichting: Onze ontmoetingsruimten zijn een belangrijke plek waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en waar laagdrempelige- en preventie activiteiten plaatsvinden. We zijn op diverse onderdelen aan de slag met het investeren in de ontmoetingsruimten. Zo werken we aan toekomstbestendige ontmoetingsruimten door een inhaalslag op groot onderhoud en verduurzaming. Hiervoor wordt op dit moment gewerkt aan een nieuwe subsidieregeling. We zetten in op meervoudig gebruik van de ontmoetingsruimten en ondersteunen de vrijwillige besturen bij exploitatie en Pagina 8 van 59
verduurzaming van het gebouw. Daarbij hebben we extra aandacht voor besturen in aandachtswijken. Op dit moment inventariseren we zoveel mogelijk de behoefte aan evt. ondersteuning bij besturen van dorpshuizen, MFC’s of wijkgebouwen. Dit kan variëren tot het vinden van vrijwilligers, het maken van een plan voor b.v. verduurzaming tot aan het duurzaam inzetten van activiteiten en het realiseren van meer verbinding in de dorpen /wijken. Ondersteuning vindt b.v. plaats via Doarpswurk. Ook vindt er regelmatig afstemming plaats met de dorpen- en wijkencoördinatoren over wat er speelt en leeft. Initiatieven vanuit de dorpen/wijken worden zo goed mogelijk ondersteund. We zijn bezig om de subsidieregeling voor onderhoud en verduurzaming aan te passen o.a. door twee alternatieven te verkennen en verder uit te werken. Daar zou idealiter een projectleider met specifieke kennis van verduurzaming gebouwen het voortouw in moeten nemen. Die is nog niet gevonden. Hierdoor dreigt er een vertraging. Op basis van het Omgevingsprogramma Wonen & Zorg is er met woningcorporaties, zorginstellingen, het zorgkantoor, huurdersverenigingen en de adviesraad sociaal domein overeenstemming bereikt over de onderwerpen waarover we afspraken gaan maken betreffende de realisatie en exploitatie van ontmoetingsplaatsen in relatie met wonen & zorg.
Het gaat hier veelal om ontmoetingsruimten binnen woon/zorg voorzieningen. In december 2022 heeft uw raad ingestemd met de realisatie van een nieuwe de Klameare op een andere locatie. Wij hebben een exploitatiesubsidie toegekend voor 2023 en 2024, gedurende de transitieperiode tot aan realisatie van het nieuwe MFC, zodat de exploitatie van de huidige locatie financieel haalbaar is en activiteiten door kunnen blijven gaan.
Nr.
Speerpunt Hoofdtaakveld Gebiedsgericht werken
12.
Gebiedsteams dichtbij Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: De gebiedsteammedewerkers gaan na een melding altijd voor een eerste gesprek op huisbezoek bij de inwoner en indien nodig ook daarna nog. Dit is de basis van waaruit zij handelen. Daarnaast zijn de schoolmaatschappelijk werkers uit de gebiedsteams aangesloten bij de scholen. Verder maken de gebiedsteams onderdeel uit van het wijkgericht werken waarin huisarts, wijkverpleging, gebiedsteam en de welzijnsmedewerkers samenwerken aan de juiste zorg op de juiste plek voor onze inwoners. Ook worden er, net als voor de coronaperiode, door de gebiedsteams weer inloopspreekuren ingericht in de verschillende kernen. In juni 2023 is hiermee gestart in een huisartsenpraktijk in Workum. Inmiddels zijn de voorbereidingen voor Makkum en Koudum ook in volle gang. Begin oktober starten we in Makkum in het Sûnhûs. Tot slot starten we ook in Koudum, in de Klink. Hier zitten oa ook het Stipepunt en Súdwest Tichtby. De PR wordt geregeld, met daarin vermeld de data van de inloopspreekuren en locaties. Berichtgeving hierover zal met regelmaat herhaald worden in de verschillende media. We gaan eerst ervaring opdoen in de 3 genoemde plaatsen, zodat er een goed fundament ligt om het initiatief verder uit te rollen. Naast dat de gebiedsteams fysiek dichtbij zijn, zijn ze ook dichtbij doordat ze op werkdagen telefonisch bereikbaar van 9.00-17.00 uur en via de website van de gemeente.
Pagina 9 van 59
13.
Adequaat omgaan met ondersteuningsvragen inwoners Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: De hoofdaanbieders hebben het afgelopen jaar vaak een kortlopende indicatie (6-12 maanden) voor Wmo-begeleiding afgegeven. Dit betekent dat de gebiedsteammedewerkers dit jaar opnieuw moeten beoordelen of de ingezette ondersteuning nog moet worden voortgezet. Nu de vorig jaar extra ingezette capaciteit is afgebouwd, merken we dat de werkvoorraden van de gebiedsteams oplopen. We werken aan een oplossing. Ondertussen houden we aandacht voor de kwetsbare inwoner in goede samenwerking met de hoofdaanbieders. De Centrale Toegang speelt een belangrijke rol in de prioritering van de werkvoorraad. Door het herindiceren en de steeds complexere casussen houden de gebiedsteammedewerkers weinig tijd over om zelf de lichte ondersteuning te bieden. Hier willen we verandering in aanbrengen. De Centrale Toegang onderzoekt bij een ondersteuningsvraag van de inwoner direct al of de ondersteuning in de omgeving van de inwoner kan plaatsvinden. Er wordt gestreefd naar oplossingen die laagdrempelig en dichtbij zijn. Zodat de inwoner als dat mogelijk is deel kan nemen aan alledaagse activiteiten in de samenleving Er wordt gewerkt aan de verbetering van de sociale kaart waar per gebied activiteiten en ondersteuning in vermeld staan, waar zonder indicatie aan deelgenomen kan worden. In de praktijk blijkt daar enorme behoefte aan bij de professionals.
We zetten in op drie onderdelen: sociale kaart voor professionals waar vooral de activiteiten van de maatschappelijke organisaties staan vermeld, een sociale kaart voor de inwoner waar hij alle activiteiten in zijn omgeving kan vinden, zowel op het gebied van welzijn, sport als cultuur. Per gebied een whats-appgroep waarin eenmalige activiteiten (muziekoptredens, gezamenlijk eten etc.) verspreid kunnen worden. Ook zetten we in op training positieve gezondheid voor alle gebiedsteammedewerkers. Als er meer ondersteuning nodig is worden daar vanzelfsprekend de zorgaanbieders bij betrokken. 14.
Ontwikkelen gebiedsgericht aanpak Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: We gaan onderzoeken hoe we de kwetsbare groepen beter kunnen ondersteunen bij het versterken van de basisvoorwaarden voor een gezond en vitaal leven. We kijken wat de meest voorkomende problemen zijn in een gebied en ontwikkelen hiervoor een gebiedsgerichte aanpak op kleine schaal. Voor de start van deze lokale aanpak is een data-analyse uitgevoerd om te onderzoeken in welke 4 wijken/ buurten deze aanpak het beste plaats kan vinden. Deze data zal met de samenwerkingspartners, waar onder gebiedsteam, Soco en GGD besproken worden om hier meer ‘kleur aan te geven’ en zo een goede keuze voor de gebieden van de aanpak te maken. Er is een projectleider geworven bij Sociaal Collectief die de lokale wijkaanpakken gaat aanjagen, deze start mei/ juni 2023. Met de gebiedsgerichte aanpak willen we een beweging in gang zetten om meer positieve gezondheid in de dorpen/wijken te brengen. We sluiten aan bij de leefwereld van de inwoners, nodigen hen uit om aan de slag te gaan met dat wat voor hen het meest urgent is. Waarbij het Pagina 10 van 59
eigenaarschap bij de inwoners blijft en zij zelf een actieve rol vervullen, zowel individueel als ook collectief (inwoners met elkaar). We werken daarnaast aan een gezonde omgeving van de inwoners in de wijk: zowel de fysieke omgeving als de sociale omgeving. Hierbij horen ook de professionals in de wijk en de publieke- en private partijen. De uitvoering van de dorp/wijkaanpak is daarmee tweeledig. Enerzijds wordt gewerkt mét de inwoners uit de gekozen dorpen/wijken aan méér positieve gezondheid en het terugdringen van gezondheidsachterstanden. Dit betreft een persoonsgerichte benadering. Anderzijds is onderdeel van de dorp/wijkaanpak om de samenwerking met en tussen organisaties die met inwoners samenwerken te optimaliseren. Deze acties worden tegelijkertijd worden opgepakt. Vanaf september 2023 zijn we begonnen we met een lokale aanpak in Bolsward Noord. 15.
Intensiveren aanpak Zorg en Veiligheid Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: We intensiveren de aanpak en de samenwerking tussen partners als het gaat om casuïstiek op het snijvlak van het sociaal domein en zorg en veiligheid. Dit doen we door het organiseren van een structureel overleg voor complexe casuïstiek. De aanpak Zorg & Veiligheid wordt in de maanden mei en juni onder de aandacht gebracht bij externe partners en collega’s om de werkwijze te borgen in de organisatie. Er is een vaste kern collega’s gevormd die deel uitmaakt van het overleg. Omdat het overleg een vaste structuur krijgt is het van belang dat de privacy gewaarborgd is. Daarom sluiten we een convenant met alle deelnemende partijen. Dit convenant zit in de afrondende fase.
Nr.
Speerpunt Hoofdtaakveld Lichte en Specialistische ondersteuning
16.
Ontwikkelen collectieve onderwijs-zorg-arrangementen Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Investeren in preventie en vroegtijdige signalering
2023
2024
2025
2026
-100
0
0
0
Toelichting: Sommige kinderen en/of jongeren hebben naast ondersteuning in het onderwijs ook jeugdhulp en/of zorg nodig om naar school te kunnen gaan en dan ook het liefst op school. De kinderen en/of jongeren krijgen in een kleine groep een gecombineerde aanpak van onderwijs en jeugdhulp. Op deze manier willen we voorkomen dat kinderen de school verlaten, een langere tijd nauwelijks of geen onderwijs krijgen en/of in meer intensieve zorgtrajecten terecht komen. In het eerste kwartaal is de pilot met de inzet van jeugdhulp op school op SBO WetterWille van start gegaan. In het tweede kwartaal is ook de tweede pilot van start gegaan. Dit betreft de cofinanciering van een onderwijszorgklas van Samenwerkingsverband VO Fultura, Renn4 en gemeente Súdwest-Fryslân. De klas is voor jongeren die ernstig vastlopen binnen de school van herkomst en er geen alternatief passend onderwijsaanbod is of wanneer een leerling thuiszit en de stap terug naar een schoolse setting moet maken. Beiden betreffen een unieke en belangrijke samenwerking tussen passend onderwijs en jeugdhulp en welke gezien kunnen worden als voorbeeld voor gemeenten in de regio en de provincie.
Pagina 11 van 59
17.
Ontwikkelen en organiseren lichte ondersteuning Jeugd Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Investeren in praktijkondersteuners GGZ Jeugd
2023
2024
2025
2026
-25
-50
-25
0
Toelichting: Op 1 januari 2024 treedt de nieuwe inkoop Jeugd van de Friese gemeenten (via Sociaal Domein Fryslân) in werking voor de specialistische en hoog specialistische ondersteuning. Vanaf dat moment is de gemeente verantwoordelijk om lichte ondersteuning en complementaire ondersteuning, zoals creatieve therapie en rouwverwerking, zelf te organiseren. We zijn aan het onderzoeken hoe we dit willen organiseren, onder andere door te kijken wat onze gebiedsteammedewerkers zelf kunnen bieden. We hebben een uitvraag gedaan bij de gebiedsteammedewerkers welke hulpverleningsmethodieken ze zelf beheersen. Als in 2024 lichte of complementaire ondersteuning van een zorgaanbieder moet worden ingezet zullen we dit in eerste instantie op cliëntniveau inkopen bij de betreffende zorgaanbieder, met een lokale maatwerkovereenkomst. We kunnen nu nog geen lokale inkoop starten voor lichte en complementaire ondersteuning omdat we vanuit onze cliëntsystemen geen compleet beeld kunnen krijgen van het aantal lichte hulpvragen dat volgend jaar onder de verantwoordelijkheid van de gemeente valt. Daarvoor zouden alle dossiers handmatig moeten worden bekeken en beoordeeld. We onderzoeken of het mogelijk is en wat er nodig is om deze gegevens eenvoudiger uit de systemen te halen.
In 2024 monitoren we het aantal en de aard van de hulpvragen dat in aanmerking komt voor lichte en complementaire ondersteuning, zodat we de eigen inkoop en inzet van de gebiedsteams passend bij de vraag kunnen organiseren. Door de nieuwe inkoop Jeugd hebben diverse zorgaanbieders per 1 januari 2024 geen contract meer met SDF. Vanuit de hoofdaannemer-onderaannemer constructie kunnen zij eventueel ingehuurd worden door een zorgaanbieder die wel gecontracteerd is voor (hoog)specialistische ondersteuning. We monitoren dit vanaf januari 2024. We hebben een overzicht gemaakt van alle lichte ondersteuning die binnen onze gemeente door voorliggende maatschappelijker partners wordt geboden, zoals rouwverwerking en lichte ondersteuning bij echtscheiding. We zien kansen om de verbinding tussen deze maatschappelijke partners en de gebiedsteams te versterken. We blijven investeren in de inzet van de POH GGZ Jeugd, omdat zij lichte ondersteuning bieden en er daardoor minder doorverwijzingen plaatsvinden. Het streven is een dekking van 100% (bij elke huisartsenpraktijk een POH GGZ Jeugd). De situatie op de arbeidsmarkt maakt het lastig 100% dekking te bereiken. Op dit moment hebben 70% van alle huisartsenpraktijken in SWF een POH GGZ Jeugd. Voorlopig verwachten we hier weinig verandering in.
Er zijn verschillende redenen zijn waarom huisartsen geen POH GGZ Jeugd willen of kunnen faciliteren zoals gebrek aan ruimte, eigen POH GGZ in dienst die ook jeugdigen ziet of weinig vraag naar jeugdhulp. We worden door de VNG begeleid in een visieleertraject over jeugd. Dit traject helpt bij vraagstukken rondom doorontwikkeling van gebiedsteams en toegangsorganisaties tot jeugdhulp. In dit visieleertraject staat de vraag centraal hoe we tot een toekomstbestendig, kwalitatief sterk lokaal Jeugdhulpstelsel komen. 18.
Maatwerk ondersteuning inwoner Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: We willen de behoefte van de inwoner aan ondersteuning centraal stellen, dat vraagt om individueel maatwerk. De zorgaanbieder zorgt er steeds meer voor dat in samenwerking met andere organisaties activiteiten aansluiten bij de inwoner en zijn omgeving. Dit om het netwerk van de inwoner te versterken. Pagina 12 van 59
De hoofdaanbieders hebben het initiatief genomen voor het oprichten van een Odensehuis in Sneek (in Bolsward bestaat al een Odensehuis) de opening vindt in juni plaats. Dit doen zij in samenwerking met andere partners. Inmiddels maakt 35% van de inwoners die zorg ontvangen ook gebruik van het voorliggend veld. Afgelopen periode heeft er ook een verkennend gesprek plaatsgevonden tussen verschillende organisaties om te kijken hoe we de inwoner met een sociaal-psychische kwetsbaarheid beter in gezamenlijkheid kunnen ondersteunen. De gemeente faciliteert dergelijke bijeenkomsten en stuurt op samenwerking. 19.
Verhogen bereik minimaregelingen Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Communiceren minimaregelingen
-50
0
0
0
Verhogen gebruik regelingen van 40 naar 80%
-425
-500
-500
-500
Opstartkosten Súdwest Tichtby
-350
0
0
0
Toelichting: Vanuit het nieuwe armoede en schuldenbeleid werken we aan het verhogen van het bereik van de bestaande minimaregelingen en het vereenvoudigen van de aanvragen. Het project Sudwest Tichtby wordt verlengd tot het einde van het jaar, hiermee blijven we inzetten op nauw(er) contact met de inwoner om zo het bereik van de minimaregelingen te verhogen. Daarnaast zijn we bezig om de communicatie van de minimaregelingen te verbeteren door o.a. de website aan te passen zodat regelingen makkelijker te vinden zijn voor inwoners en daarnaast hebben laaggeletterden de mogelijkheid om informatie te beluisteren. Vanaf september zijn we gestart met een grote communicatiecampagne om de diverse minimaregelingen onder de aandacht te brengen. Deze campagne loopt tot het einde van het jaar en hiermee verwachten we meer en gerichter inwoners te bereiken (op basis van data over niet-gebruik van minimaregelingen). 20.
Gecombineerde aanpak van armoedebestrijding en energietransitie Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Verhogen energietoeslag tot 140% sociaal minimum
-1.200
0
0
0
Stipe Tichtby
-1.000
0
0
0
Toelichting: We pakken de armoedebestrijding en energietransitie gezamenlijk op middels een langjarig integraal traject, we ontwikkelen hiervoor een plan van aanpak energiearmoede. Onderdeel hiervan is de besteding van de Specifieke Uitkering Energiearmoede. Zie ook speerpunt 18 van programma ruimte. De raad heeft op 28 september ingestemd met de subsidieregeling Witgoedvervanging en de subsidieregeling Bodem- of vloerisolatie. Het fonds Stipe Tichtby zal op twee manieren ingezet worden. Enerzijds als een noodfonds voor individuele inwoners die het financieel zwaar hebben. Anderzijds kunnen maatschappelijke initiatieven een subsidie aanvragen voor het organiseren van activiteiten die de koopkracht van inwoners versterken. Op dit moment zijn we in de voorbereidende fase. We zijn aan de slag met de definiëring van de randvoorwaarden en juridische aspecten voor het noodfonds en de subsidieregeling. We stellen direct na de zomer beide regelingen vast en informeren u daar over. Door de gedegen voorbereidingen zullen de regelingen pas halverwege 2023 van kracht zijn. Vandaar dat we een afwijking melden in de planning. Op dit moment zijn we in de afrondende fase en is het streven om medio oktober beide regelingen actief te hebben. Dit zal ook breed gecommuniceerd worden. Beide regelingen kunnen aangevraagd worden tot mei 2024.
Pagina 13 van 59
21.
Doorontwikkeling participatie en Werkleerbedrijf Fryslân-West Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Motie wachtlijst beschut werk
2023
2024
2025
2026
PM
PM
PM
PM
Toelichting: Voor inwoners die zijn aangewezen op een beschutte werkomgeving wordt samengewerkt met SW-bedrijf Empatec. De aanbevelingen uit de raadsenquête uit 2021 en de verdere samenwerking met Empatec is verwoord in de Brede Verkenning die op 9 maart 2023 door de gemeenteraad is vastgesteld. Dat geldt ook voor de Businesscase, waarin de doorontwikkeling naar het Werkleerbedrijf is verwoord. Op dit moment wordt gewerkt aan de tweede fase van de aanpassingen van de GR (Gemeenschappelijke Regeling). Op 1 maart heeft hiervoor een gezamenlijke informatiebijeenkomst plaatsgehad. De gemeenteraden zijn gevraagd om een zienswijze uit te brengen op de aangepaste GR. De radenwerkgroep van de vier gemeenten heeft een zienswijze opgesteld die eind september/begin oktober in alle gemeenteraden is behandeld. Het Dagelijks bestuur van de GR zal op deze zienswijze reageren. Verder is in het eerste halfjaar gewerkt aan het Implementatieplan voor de Businesscase. De Adviesraden van de vier gemeenten hebben inmiddels zienswijzen uitgebracht. Deze zijn verwerkt in het Implementatieplan. Op 3 oktober 2023 zullen de gemeenteraden via een informatiebijeenkomst hierover op de hoogte worden gebracht. Vervolgens zullen de raden worden gevraagd om op dit plan hun eventuele wensen en bedenkingen kenbaar te maken.
Beschut werk Er is een extern onderzoek uitgevoerd in opdracht van de gemeenten uit de GR naar de oorzaken van de wachtlijsten beschut werk. Daarnaast is een interne kosten- en batenanalyse uitgevoerd. Dit heeft geleid tot een aanpak beschut werk, met daarin een voorstel hoe de huidige wachtlijst op te lossen en het ontstaan van een nieuwe wachtlijst (beter) te beheersen. Vanaf Q3 wordt gestart met het plaatsen van inwoners vanaf de wachtlijst naar een beschutte werkplek boven de taakstelling. In de 2e helft van 2023 zullen naar verwachting maximaal 15 personen boven de taakstelling worden geplaatst, waarvan 4 Wajongers. In 2024 verwachten we plaatsing van nog eens 15 extra inwoners. Nadat de gemeenteraad op 20 juli 2023 heeft besloten dat de huidige wachtlijst Beschut Werk wordt opgelost is er overleg geweest met het Werkleerbedrijf. Het werkleerbedrijf zorgt voor een Beschutte werkplek voor deze inwoners. Het is de bedoeling dat er dit jaar nog zo’n twintig inwoners van de huidige wachtlijst naar het Werkleerbedrijf gaan. De laatste tien inwoners worden wellicht eind dit jaar nog wel aangemeld, maar deze worden pas in de loop van volgend jaar op een passende beschutte plek geplaatst. De voortgang en (financiële) gevolgen worden gerapporteerd vanaf Q4 2023.
Overige zaken (going concern) Er zijn geen overige zaken te melden.
Pagina 14 van 59
3 Programma 2: Ruimte Speerpunten uit de Programmabegroting Nr.
Speerpunt Hoofdtaakveld Wonen
1.
Taskforce Wonen Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Aanbieden ruimte aan creatieve woonvormen
2023
2024
2025
2026
-130
0
0
0
Toelichting: De opdracht van de taskforce voorziet in creatieve woonvormen: boerenerven, wonen op het water en wonen op particulier erf. De taskforce is inmiddels (met beperkte capaciteit) gestart en heeft de opdracht om concrete voorstellen te doen om meer mogelijkheden te creëren hiervoor. Onderdelen worden gefaseerd opgepakt. Opdracht loopt over de jaren 2023 en 2024. Vanwege de beperkte capaciteit, is het niet reëel te verwachten dat op alle onderdelen adviezen kunnen worden uitgebracht die leiden tot concrete plannen. 2.
Haalbaarheidsonderzoek tijdelijke woonconcepten Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Over het onderwerp “tijdelijk woonconcept” kan binnenkort meer informatie worden gegeven. 3.
Aanpak kleine kernen Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Onderzoeken t.b.v. realiseren van minimaal 1000 woningen (Kernenaanpak)
2023
2024
2025
2026
-120
0
0
0
Toelichting: Binnen dit proces wordt samen met een kern naar geschikte woningbouwlocaties gezocht. Traject in Blauwhuis is begin 2023 afgerond Traject in Oudega is recent afgerond Traject Hindeloopen is nog gaande Er loopt een evaluatie naar de kernenaanpak, daarin wordt ook een advies gegeven over het vervolg. Afhankelijk van de beschikbare capaciteit bij RO, kan begin 2024 een aantal nieuwe kernen worden opgepakt.
Pagina 15 van 59
4.
Doelgroepenverordening Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Opstellen van een doelgroepenverordening
2023
2024
2025
2026
-20
0
0
0
Toelichting: Na vaststelling in het college op 27 juni, heeft de verordening conform de inspraakverordening 6 weken ter inzage gelegen. Eventuele zienswijzen worden verwerkt en vervolgens kan de verordening via het college naar de raad van 23 november ter vaststelling. 5.
Locatieonderzoek strategische grondaankopen Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Onderzoeken t.b.v. realiseren van minimaal 1000 woningen (Grondaankopen)
2023
2024
2025
2026
-20
0
0
0
Toelichting: Er zijn diverse concrete voorstellen in voorbereiding. In de loop van 2023 worden deze ter besluitvorming voorgelegd. 6.
Planologische sturing op woonopgave Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Realiseren van minimaal 1000 woningen
-80
-80
-40
-40
Onderzoeken t.b.v. realiseren van minimaal 1000 woningen (Woononderzoek)
-20
0
0
0
Toelichting: Zie factsheet woningbouw. Er zijn diverse woningbouwplannen in voorbereiding die (in diverse stadia) ter besluitvorming worden voorgelegd. Er zijn voldoende plannen in voorbereiding om de bouw van minimaal 1000 woningen mogelijk te maken. Daarvoor is de gemeente uiteindelijk ook afhankelijk van marktpartijen. 7.
Prestatieafspraken woon-zorg partijen Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Bevorderen verhuizen naar levensloopbestendige woningen
-15
-15
-15
-15
Opstellen omgevingsprogramma 'Wonen en Zorg'
-20
0
0
0
Toelichting: Bevorderen van doorstroom valt ook onder speerpunt 6. Het omgevingsprogramma wonen en zorg is gereed. Samen met woningcorporaties, zorginstellingen, huurdersverenigingen en de adviesraad sociaal domein en het Zorgkantoor gaan we het Omgevingsprogramma vertalen in gebiedsgerichte uitvoeringsprogramma’s.
Pagina 16 van 59
Nr.
Speerpunt Hoofdtaakveld Werken
8.
We stellen een economisch actieplan op Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Versterken parelsectoren en arbeidsmarkt
2023
2024
2025
2026
-260
-255
-255
-275
Toelichting: Er zijn geen afwijkingen te melden. In juli heeft een ondernemersbijeenkomst plaatsgevonden waar het plan nogmaals is gepresenteerd aan alle ondernemers samen met de Ondernemersfederatie. De werkgroepen zijn meerdere keren bij elkaar geweest om aan de actieplannen uitvoering te geven. Einde van het jaar wordt een college bijeenkomst georganiseerd waar de voortgang van de gezamenlijke acties en de planning voor 2024 worden besproken. 9.
We werken plannen bedrijventerreinen Bolsward en Makkum uit Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Voor Bolsward is besloten om dit vraagstuk in te richten als een project, dat zich nog in de initiatiefase bevindt. Allereerst moet de ruimtelijke verkenning worden uitgewerkt in een ruimtelijke inrichtingsschets, om tot afgewogen keuzes te komen. Daarnaast moeten keuzes gemaakt worden over grondverwerving. Voor deze inrichtingsschets en de daarbij behorende personele inzet zullen dit jaar nog middelen worden gevraagd. Voor Makkum zal dit jaar een projectleider aangesteld worden. Hij of zij zal een ruimtelijke verkenning moeten uitwerken, om tot afgewogen keuzes te komen. Daaruit zal moeten blijken of er grondverwerving nodig is, dat de gemeente voldoende grond in eigendom heeft of dat er mogelijk met andere grondeigenaren samengewerkt kan worden. 10.
We stellen een visie gastvrijheidseconomie op Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Ondersteunen gastvrijheidseconomie
2023
2024
2025
2026
-170
-120
-120
-120
Toelichting: Het visietraject Gastvrijheidseconomie loopt volgens schema. In augustus is de 1 ste grondverf versie (inclusief impactanalyse gastvrijheidseconomie SWF) opgeleverd. Deze is in september met de begeleidingsgroep (vertegenwoordigers uit alle deelsectoren van de gastvrijheidseconomie) doorgenomen en van input voorzien. Tijdens een brede stakeholdersbijeenkomst in oktober worden strategieën verder uitgediept. 11.
Voorstel Ondernemersfonds Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
Pagina 17 van 59
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Het ondernemersfonds is een fonds van en voor ondernemers. De afgelopen jaren heeft het fonds subsidie ontvangen van de gemeente. De fondsperiode op basis van overeenkomst met gemeente loopt dit jaar af. Er ligt een aanvraag voor een nieuwe fondsperiode. Het fonds wil ook de komende periode graag door. Het college komt met een voorstel aan de raad in november 2023. In juli heeft een bijeenkomst met de raad plaatsgevonden.
Nr.
Speerpunt Hoofdtaakveld Mobiliteit
12.
Opstellen mobiliteitsvisie Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Stimuleren meer op de fiets, wandelend of met OV
2023
2024
2025
2026
-50
0
0
0
De mobiliteitsvisie geeft in hoofdlijnen weer waar onze gemeente heen wil op het gebied van mobiliteit. De mobiliteitsvisie is in de onderzoeksfase met een extern bureau. De planning is om de mobiliteitsvisie eind 2024 aan de raad voor te leggen. 13.
Terugdringen gemotoriseerd verkeer Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Stadscentra Sneek en Bolsward autoluw maken
-25
-26
-53
-80
Stadscentra Sneek en Bolsward autoluw maken
-1.000
0
0
0
Toelichting: Het terugdringen van gemotoriseerd verkeer betekent uiteindelijk meer ruimte voor actieve mobiliteit en vergroening. Het richt zich nu vooral op de stadscentra van Sneek en Bolsward. Proef autoluwe binnenstad Sneek (incl. bewegwijzering) is in voorbereiding. In verband met binnengekomen bezwaren op het verkeersbesluit is de start van de proef doorgeschoven naar begin 2024. Transferpunt Bolsward is in onderzoeksfase. In september zijn gesprekken met stakeholders in Bolsward gestart om te inventariseren wat leeft in Bolsward, met name in het stadscentrum, omtrent dit onderwerp. 14.
We gaan ons inzetten dat inwoners zich veilig voelen in het verkeer Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Oppakken onveilige verkeerssituaties
0
-91
-252
-373
Campagne verkeersgedrag (toolbox)
-100
0
0
0
0
-88
-175
-250
Amendement Verkeerskundige knelpunten
Toelichting: Om de verkeersveiligheid te vergroten pakken we enerzijds concrete verkeerssituaties aan en anderzijds zetten we in om het verkeersgedrag te verbeteren.
Pagina 18 van 59
Aanpak onveilige situaties: de raad heeft besloten om de jaarlijkse investering vrij te maken op basis van het Strategische Plan Verkeersveiligheid. Verschillende verkeerssituaties zijn in de voorbereidende fase. Het plan Oppenhuizerweg is besproken met de omgeving. De definitieve oplossing voor de N7 is in de onderzoeksfase. Samen met een extern bureau wordt de Toolbox verder uitgewerkt. Naar verwachting wordt deze begin 2024 uitgerold. 15.
Op de fiets door Súdwest Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
0
-81
-209
-290
Stimuleren meer op de fiets, wandelend of met OV
-100
0
0
0
Onderzoeken voorrang fietsers op rotondes
-50
0
0
0
Realiseren fietspaden
Toelichting: Om het fietsgebruik te stimuleren gaan we de fietsinfrastructuur verbeteren, zoeken we naar stimuleringsacties en kijken we of het verstandig is om voorrangsregels te veranderen. Ook het openbaar vervoer en de voetganger krijgen aandacht. Raadsvoorstel om de middelen voor de fietspaden te activeren volgt nog in 2024. Onderzoek voorrang fietsers op rotondes zit in de verkenningsfase.
Nr.
Speerpunt Hoofdtaakveld Leefomgeving
16.
Warmtetransitie Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: We zetten in op het aardgasvrij maken en het realiseren van alternatieve warmtebronnen in Heeg, Het Eiland in Sneek en Bolsward. Afgelopen kwartaal zien we vanuit de pilots een verschuiving van de gewenste naar de noodzakelijke rol van de overheid. Dit wordt veroorzaakt door uitdagingen die pilots ervaren op het gebied van participatie en daarmee de financiële haalbaarheid van het project. Daarnaast maakt de problematiek rondom netcongestie het noodzakelijk om te sturen op waar welke bronnen geschikt zijn. De samenwerking provinciaal, nationaal een ook internationaal (o.a. de legacy van de bezoeken aan Denemarken en Saerbeck) leveren nieuwe invalshoeken op die mogelijkheden bieden voor effectievere en meer betaalbare oplossingen voor onze pilots. Inzet brede doeluitkering CDOKE Vanuit het Rijk is de brede doeluitkering Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE) beschikbaar gesteld. Het gaat totaal om €5.143.682 verdeeld over 20232024-2025. In 2023 hebben wij €1.699.147 ontvangen. In januari 2024 wordt er €1.714.561 uitgekeerd en in januari 2025 €1.729.974. Het doel van deze meerjarige regeling is om de capaciteit voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid bij decentrale overheden te optimaliseren. Het geld wordt gebruikt voor personele inzet t.b.v.
de energietransitie, het inhuren van (externe) expertise, het (laten) uitvoeren van onderzoeken en (max 10%) aan overige uitgaven gerelateerd aan het klimaatbeleid. Jaarlijks vindt er verantwoording plaats over de besteding aan het Rijk. Er wordt gewerkt aan de definitieve specificatie voor de inzet van de uitkering. Pagina 19 van 59
Het Eiland Sneek In het vierde kwartaal van 2022 zijn we gestart met de aanbesteding voor de realisatie en exploitatie van een warmtenet op basis van aquathermie voor het Eiland in Sneek. Dit doen we via een concurrentiegerichte dialoog. Van januari 2023 tot en met april 2023 zijn intensieve gesprekken gevoerd met de markt. Met als doel enerzijds het contractdossier van de aanbestedende dienst volledig te maken en scherper neer te zetten; anderzijds om de markt kennis te laten maken met het project, zodat zij een goede inschrijving kunnen doen. De inschrijving(en) zijn begin september binnengekomen. Op dit moment beoordelen we de inschrijving(en). Warm Heeg Er is een bestek uitgeschreven en uitgevraagd voor het definitieve ontwerp van de warmtecentrale. De oplevering van het definitief ontwerp voor het warmtenet vindt plaats in december 2023. De klantcampagne in Heeg heeft geleid tot een deelnamepercentage van inwoners van een kleine 50%. Een mooie score vanuit wervingsperspectief, helaas onvoldoende om een haalbare business case te realiseren. De uitkomst heeft geleid tot verdere verkenning hoe de pilot doorgang kan vinden, welke rol dit van de gemeente vraagt en onder welke voorwaarden de gemeente deze rol wil uitoefenen. Workum In Workum werken we dit jaar aan een plan samen met onze inwoners.
In Workum zijn bewonersbijeenkomsten georganiseerd door Plaatselijk Belang waarbij de EnergieMixMethode van de Energiewerkplaats is uitgevoerd. Daarnaast voeren we met het bestuur van de Rolpeal, Plaatselijk Belang en de Energiewerkplaats gesprekken over het vervolg van: 1. De warmtevisie voor Workum met de EnergieMixMethode als basis, 2. De ontwikkeling van een restwarmte bronnet voor de Rolpeal en andere gebouwen, 3. De oprichting van een energiecoöperatie voor Workum. Bolsward Bolsward vliegen we aan vanuit 1 energiesysteem: “energiestad Bolsward”. Hieronder vallen: aardwarmte, restwarmte en waterstof. Binnen het restwarmteproject wordt er gekeken naar het uitbreiden van de scope. Er wordt voor het begin van 2024 toegewerkt naar een aanbesteding. Het onderzoek met betrekking tot de potentie van aardwarmte wordt momenteel uitgevoerd en wordt eind 2023 afgerond. Voor het onderdeel waterstof wordt een procesaanpak voor de aanbesteding opgesteld. Deze wordt in Q1-Q3 van 2024 afgerond. Hierna wordt een aanbesteding (waarschijnlijk een publiek-privaat) samenwerkingsverband uitgevraagd. Realisatie van Energiestad Bolsward vraagt gemeentelijk sturing om problemen rondom benodigde capaciteit, netcongestie en ruimtebeslag in goede banen te leiden. 17.
Duurzame opwek van elektriciteit Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Binnen de RES Regio Fryslân werken wij samen met andere overheden aan een solide en duurzaam energiesysteem voor heel Fryslân, met daar binnen oog voor onze eigen autonomie. De afgelopen periode is de zogenaamde Friese Energietafel (FET) ingericht. De RES gaat daarmee niet alleen meer over elektriciteit, maar ook over warmte. Om de onderlinge samenwerking te bekrachtigen hebben de overheden een samenwerkingsovereenkomst ondertekend. Hiermee is de organisatie rond de FET steviger en professioneler neergezet. Doel is om daar waar mogelijk samen op te trekken met ruimte voor de eigen autonomie. De samenwerking richt zich op; opwek duurzame elektriciteit, warmtetransitie & energiebesparing, energie-infrastructuur en mienskipsenergie.
Pagina 20 van 59
Voor de zomer is de voortgang op het RES bod gepresenteerd. Deze wordt aan het college en de raad aangeboden. De conclusie is dat 2,7 TWh van de 3,0 TWh van het RES bod is ingevuld. Door (onder andere) de netcongestie is de resterende 0,3 TWh niet ingevuld. Vanuit SWF willen wij graag van de Regio vernemen hoe wij met elkaar tot de invulling van de laatste 0,3 TWh gaan komen. De wethouder neemt dit mee in het BO RES. 18.
Energiebesparing individuele woningen Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Geen specifieke bedragen
2023
2024
2025
2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting: Het streven is de Aanpak van Schil 3 eind 2023 aan de raad voor te leggen. Een ontzorgings- en communicatieaanpak voor laagdrempeliger contact met onze inwoners is hier onderdeel van. Een ander belangrijk onderdeel is de Lokale Aanpak Isolatie. Dit is een subsidie voor bewoners van een koopwoning met een slecht energielabel. Dit wordt mogelijk gemaakt door een SpUk vanuit het Nationale Isolatie Programma (NIP). RVO heeft om uitstel voor de toekenning van de uitkering gevraagd en informeert ons uiterlijk 16 november (i.v.m. een Eerste Kamer besluit). De aanbesteding van de uitvoering van de subsidieregeling en de ondersteuning van de inwoners is in voorbereiding. Het streven is begin 2024 te kunnen starten met de uitvoering van de subsidieregeling. Update schil 2 Kimswerd: heeft zich gemeld als dorp wat graag aardgasvrij wil worden. Zij zijn nu bezig om de energie mix methode gefinancierd te krijgen. Sperkhem: is bezig met de voorbereidingen voor een uitvraag om een haalbaarheidsstudie uit te voeren naar de best passende oplossing voor aardgasvrij voor de wijk Sperkhem/Nieuw Tuindorp. Lollum, Waaksens, Kubaard: Hier wordt een onderzoek naar potentie groengas opgestart. Reahus: Het vraagstuk met betrekking tot de windmolen is op de intaketafel geweest. Dit vraagt om een besluit van het college. Update Schil Drie – energiebesparende maatregelen individuen.
De Slimme Isolatiegids Ruim 24.500 inwoners (met een eigen woning tot en met een bouwjaar tot 2006) hebben begin mei 2023 "De Slimme Isolatiegids" ontvangen. Deze praktische en duurzaam geproduceerde gids helpt om te begrijpen wat de eerste stap is naar aardgasvrij wonen (=isoleren). En hoe/waar inwoners dit kunnen toepassen in hun eigen woning. Energiecoach We zoeken actief de doelgroep op door o.a. te coachen op de werkvloer (pilot met verschillende bedrijven waar veelal laaggeschoold werk wordt uitgevoerd). In Q3 en Q4 hopen we nog meer inwoners te bereiken die hulp kunnen gebruiken bij het verlagen van de energierekening. Daarnaast sluit de energiecoach aan bij SWF Tichtby. Vrijwillige energiecoaches Er zijn op dit moment een twintigtal vrijwillige energiecoaches actief. Zij organiseren naast het voeren van coachinggesprekken ook energie bespaaravonden, presentaties en een inloopspreekuur bij dorpshuizen. Fixteams Er gaat in Wommels de komende maanden een fixteam actie plaatsvinden. Hierbij gaan energiecoaches 150 woningen van energiebesparende maatregelen voorzien. In Kimswerd en Easterein worden voorbereidingen getroffen voor een soortgelijke fixteamactie.
Pagina 21 van 59
Junior Energiecoach Op 10-10-2023 start het vijfweekse educatieve programma Junior Energiecoach. Er hebben zich al meer dan 400 leerlingen van de gemeente SWF ingeschreven om deel te nemen aan het programma. 19.
Warmtebedrijf: Gemeentelijk Energiebedrijf Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023
Amendement onderzoek energiebedrijf
2023
2024
2025
2026
-50
0
0
0
Toelichting: In het eerste kwartaal 2023 hebben we samen met de provincie, De Fryske Marren en Leeuwarden een vertaling gemaakt van de opgedane kennis naar mogelijke organisatiemodellen die een oplossing kunnen bieden voor de uitdagingen waar we in Súdwest-Fryslân voor staan. Aandachtspunten zijn o.a. de rol van inwoners en gemeente, mogelijkheden voor financiering en schaalvoordelen, bronnenstrategie en verschillende governance structuren. In het begin van het tweede kwartaal hebben we de bevindingen en een conceptschets van een mogelijk organisatiemodel voor Súdwest-Fryslân gedeeld met de commissie DSO en de energiecoöperaties. Dit model diende om een eerste beeld te schetsen en te kijken waar verdiepend onderzoek nodig is. Er wordt nu gewerkt aan een verdiepend onderzoek naar de financiële haalbaarheid van meerdere wijken/projecten, de mogelijke juridische organisatievormen en de rol die de gemeente hier mogelijk in kan spelen. In juni heeft een werkbezoek aan Denemarken plaatsgevonden. Samen met de Fryske Marren, de provincie Fryslân en een 9 tal initiatiefnemers uit beide gemeenten zijn diverse coöperatieve en gemeentelijke warmtebedrijven bezocht. Denemarken kent een lange historie van coöperatieve en gemeentelijke warmtebedrijven. Deze kennis op het gebied van lokaal eigenaarschap, techniek en financiën zijn goed toepasbaar binnen ons onderzoek.
De pilots Heeg en Het eiland vragen een rol van SWF om de financiering rond te krijgen. We onderzoeken welke rol we als gemeente kunnen oppakken en onder welke voorwaarden. Ook Bolsward vraagt een duidelijke rol van de gemeente. Deze is ingegeven door de uitdagingen omtrent elektrische capaciteit. We kijken in deze gevallen naar de behoefte en de consequenties voor de pilots, maar ook naar de doorvertaling van de oplossing naar andere initiatieven in SWF. 20.
Koplopers/experimenten Specifiek toegekende bedragen via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 2023
2024
2025
2026
Faciliteren landbouwsector naar toekomstbestendig ondernemen
-196
-196
-140
-140
Natuurinclusief pachtbeleid
-20
-20
-20
-20
Toelichting: Binnen het Vitaal Landschap zijn de contouren van de urgente Nationale en Friese opgaven voor natuur, water en stikstof vanaf begin 2023 steeds nadrukkelijker in beeld gekomen. Het maakte een intensieve samenwerking nodig om tot een aanpak te komen, zowel samen met de (Friese) overheden als in samenwerking met alle (Friese) landschapspartners (met name landbouw en natuur). Er is een Fries Ontwerp-Gebiedsprogramma (FPLG) opgesteld dat voor 1 juli 2023 bij het Rijk is ingediend (met ook nadrukkelijk aandacht voor de sociaaleconomisch impact en toelichting op meerdere maatregelenpakketten). In lijn met dit programma krijgt in het 2e halfjaar de Gebiedsgerichte Aanpak verder gestalte (met een daarop toegesneden governance). Hierop vooruitlopend is in het gebied Idzegea al een aanpak in gang gezet.