Bijlage 1 - Bestuursrapportage januari, februari, maart 2024
Tekst van het document
Ons nummer: O24.001008
*O24.001008*
Bestuursrapportage januari, februari, maart 2024
Inhoudsopgave 1
Inleiding ...............................................................................................................3
2
Programma 1: Sociaal ...............................................................................................4
3
Programma 2: Ruimte ............................................................................................. 22
4
Programma 3: Bestuur ............................................................................................ 37
5
Overzichten ......................................................................................................... 46
6
Mutaties reserves .................................................................................................. 49
7
Paragrafen .......................................................................................................... 49
8
Ontwikkelfonds en overige projecten .......................................................................... 50
9
8.1
Ontwikkelfonds .............................................................................................. 50
8.2
Financieel overzicht Ontwikkelfonds .................................................................... 56
8.3
Overige majeure projecten ................................................................................ 57
Financiële mutaties ............................................................................................... 59 9.1
Voorgestelde (mutaties in) kredieten .................................................................... 59
9.2
Voorgestelde begrotingswijzigingen ..................................................................... 61
Pagina 2 van 64
1 Inleiding Aanbieding bestuursrapportage Bijgaand ontvangt u de Bestuursrapportage januari, februari, maart 2024. • • • • •
In deze berap rapporteren we over afwijkingen bij actiepunten en projecten. De actiepunten zijn afkomstig vanuit de Programmabegroting 2024. Daar waar er nieuwe zaken zijn die interessant zijn voor de raad, worden deze ook gemeld. Omdat dit de eerste Berap is over 2024, zijn alle teksten bij de actiepunten nieuw. Nieuwe teksten bij projecten zijn in groene tekst aangegeven. Via de Actualisatie van de Programmabegroting 2023 zijn specifieke middelen toegekend voor de komende jaren. Waar mogelijk zijn deze middelen vermeld bij de overeenkomstige actiepunten of bij de projecten. Deze bestuursrapportage bevat 4 mutaties in kredieten. Deze hebben geen effect op de reserves. Deze bestuursrapportage bevat 14 begrotingswijzigingen. Deze begrotingswijzigingen geven in totaal een voordeel van € 1.594.000.
Leeswijzer afwijkingen We rapporteren steeds op drie onderdelen. Hierbij gebruiken we de volgende icoontjes: Voor Inhoud:
Voor Financiën:
Voor Planning:
Per onderdeel kennen we een kleur toe. De kleuren hebben de volgende betekenis: Alles ligt op schema.
Er dreigen afwijkingen.
Er zijn afwijkingen.
Mutaties t.o.v. de vorige rapportage markeren we met een (verbetering) of een (verslechtering). Bij het onderdeel Financiën is de rapportage van de afwijking ten opzichte van de begroting. Tekstuele mutaties in de programma’s en bij de projectrapportage geven we weer in groene kleur. Prognose resultaat
(bedragen x € 1.000)
Totaal saldo baten en lasten Programma
Stand begroting
Verwachting einde jaar Verwachte afwijkingen
Programma 1 - Sociaal
-139.971
-140.245
-274
Programma 2 - Ruimte
-41.913
-41.889
24
Programma 3 - Bestuur
-16.291
-16.512
-221
Overzichten
195.880
198.202
2.322
2.295
2.038
-257
0
1.594
1.594
Mutaties reserves Totaal saldo baten en lasten
In de Programmabegroting 2024 is voor 2024 een nadelig saldo begroot van € 157.000. Deze bestuursrapportage geeft een voordeel van € 1.594.000. Het begrote saldo verandert daardoor in € 1.437.000 voordelig.
Pagina 3 van 64
2 Programma 1: Sociaal Actiepunten uit de Programmabegroting Nr.
Actiepunt Hoofdtaakveld Onderwijs
1.
We stellen een nieuw huisvestingsplan op voor het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs en het speciaal onderwijs. Indicatoren/te behalen resultaat: - We hebben een nieuw toekomstbestendig Integraal Huisvestingsplan (IHP) onderwijs opgesteld voor; het primair, voortgezet en speciaal onderwijs. Toelichting: We stellen samen met de schoolbesturen een nieuw toekomstbestendig Integraal Huisvestingsplan (IHP) op voor het primair, voortgezet en speciaal onderwijs. We worden daarbij ondersteund door een externe partij. De gegunde partij is een specialist met ervaring in de regio, waarin ook de schoolbesturen hun vertrouwen hebben uitgesproken. We kiezen voor een zorgvuldig proces, dit kost tijd. We verwachten de uitkomst te kunnen delen met de raad in de raadsvergadering van december.
2.
We versterken de integrale kindaanpak. Indicatoren/te behalen resultaat: - We versterken de integrale kindaanpak door de bestaande IKA’s te ondersteunen en te subsidiëren en stimuleren ontwikkeling van nieuwe IKA’s. Toelichting: Om kinderen gelijke kansen te bieden is het belangrijk dat kinderopvang, onderwijs, zorg, sport en cultuur goed op elkaar aansluiten. We leggen verbindingen tussen de verschillende beleidsterreinen en stimuleren de samenwerking tussen de diverse partijen. Via de gemeentelijk subsidieregeling IKA kunnen zij hiervoor subsidie ontvangen. We bespreken dit onderwerp actief in een werkgroep waarbij onder andere schoolbesturen, kinderopvangorganisaties en GGD zijn aangehaakt. Verder is huisvesting van kinderopvang geen zorgplicht van de gemeente, maar een integraal kindcentrum komt zonder gemeente moeilijk tot stand. In het nieuwe onderwijshuisvestingsplan is daarom opgenomen dat bij ieder huisvestingsvraagstuk de visie op opgroeien en ontwikkelen zo mogelijk wordt vertaald naar de huisvesting.
3.
We gaan door met de weekend- en zomerschool. Indicatoren/te behalen resultaat: - Er zijn weekend en -zomerscholen in Workum en Sneek en Weekendschool Studio (13-18 jaar). Toelichting: We verlenen subsidie aan stichting Weekendschool. Het is een uitdaging om voor het begrote budget uitvoering te geven aan alle initiatieven. We hebben regelmatig contact met de stichting over de voortgang en ontwikkelingen. We monitoren de voortgang monitoren en sturen bij wanneer dit nodig is.
Pagina 4 van 64
4.
We investeren in preventie en vroegtijdige signalering om complexe trajecten en duurdere zorg te voorkomen. Indicatoren/te behalen resultaat: - De schoolmaatschappelijk werkers ondersteunen jeugdigen van 2-18 jaar op school en op de peuteropvang. - We werken samen met onderwijs en partners in onderwijszorgarrangementen. - We ontwikkelen een peuterplusgroep voor kinderen die niet in een reguliere peutergroep passen. Toelichting: - De schoolmaatschappelijk werkers verrichten lichte ondersteuning op de scholen. Daarmee voorkomen we dat problemen groter worden en er een beroep wordt gedaan op de dure specialistische jeugdzorg. Alle scholen hebben voor een bepaald aantal uren schoolmaatschappelijk werkers, die jeugdigen op school kunnen ondersteunen, maar de formatie is krap. Door middel van NPO-middelen (Nationaal Programma Onderwijs) kon er 2 fte extra ingezet worden op schoolmaatschappelijk werk. Deze extra middelen lopen dit jaar af. Er is nog geen zicht op andere financiering.
5.
-
Sommige kinderen of jongeren hebben naast ondersteuning in het onderwijs ook jeugdhulp en/of zorg nodig om naar school te kunnen gaan. In een onderwijs-zorg-arrangement wordt dit gezamenlijk op school aangeboden. Kinderen of jongeren krijgen in een kleine groep een gecombineerde aanpak van onderwijs en specialistische jeugdhulp. Op deze manier willen we voorkomen dat kinderen de school verlaten, een langere tijd nauwelijks of geen onderwijs krijgen of in meer intensieve zorgtrajecten terecht komen. Er vinden in onze gemeente verschillende pilots met onderwijs-zorg-arrangementen plaats. Een van de pilots is onlangs wegens succes verlengd. We zijn deze pilots verder aan het evalueren en onderzoeken hoe we het aanbod van onderwijs-zorg-arrangementen structureel kunnen inbedden in onze gemeente.
-
We onderzoeken de mogelijkheden om een gespecialiseerde peutergroep op te zetten. Het gaat hierbij om kinderen in de leeftijd van 2 tot 4 jaar met gedrags-, ontwikkelings- of opgroeiproblemen, waarbij de ondersteuningsbehoefte niet valt binnen de reguliere kinderopvang en ook niet binnen het BEC (Behandel en Expertise Centrum). Naar aanleiding van verschillende gesprekken met partners in de kinderopvang, GGD en onderwijs wordt gestart met een haalbaarheidsonderzoek. Met een duidelijke doelgroepbeschrijving kunnen we vervolgens bepalen in hoeverre de doelgroep aanwezig is in onze gemeente.
We faciliteren jongeren tot het behalen van een startkwalificatie, het verkleinen van schooluitval en het maken van keuzes die kansrijk zijn op de arbeidsmarkt. Indicatoren/te behalen resultaat: - We faciliteren dat jongeren (12-23 jaar) goede keuzes maken die kansrijk zijn op de arbeidsmarkt. - We werken aan het voorkomen van schooluitval en begeleiden jongeren en jongvolwassenen naar het halen van een startkwalificatie, naar passend werk of dagbesteding. Toelichting: Jongeren (12-23 jaar) die dreigen uit te vallen op school, zijn in beeld bij het team Leerplicht, MBO Leerplicht en Doorstroompunt. Dit is gebeurd in nauwe samenwerking met de scholen, de collega’s van de Gebiedsteams en met samenwerkende partijen als Pastiel en AZC. Daarnaast blijft de monitoring van “oud-uitvallers” ook doorgaan. Dankzij de genoemde samenwerking en contacten met de scholengemeenschappen om uitval te voorkomen, zien we de eerste maanden de verzuimaantallen omhoog gaan (er wordt beter en sneller gemeld door scholen) en het aantal uitvallers dalen. We zitten eerder in het proces en dus korter op de bal (preventie).
Pagina 5 van 64
6.
Als een leerling aan het begin van het schooljaar in aanmerking komt voor een OV- kaart, regelen we dat. Indicatoren/te behalen resultaat: - We verstrekken een OV-pas als de school voor voortgezet (speciaal) onderwijs meer dan 11 kilometer van het woonadres gelegen is. Toelichting: Deze regeling loopt al een aantal jaren, vanaf 2018. De regeling loopt goed. Mensen met een inkomen tot en met 120% van de voor hen van toepassing zijnde bijstandsnorm krijgen het volledige abonnement vergoed, mensen met een inkomen hoger dan 120% van de bijstandsnorm, 30% korting op een abonnement. Met het busabonnement (Busvrij) kunnen scholieren door heel Fryslân reizen. De treinabonnementen zijn voor Stavoren-Sneek, Koudum-Molkwerum-Sneek, Hindeloopen-Sneek en Workum-Sneek. Op basis van de hardheidsclausule kennen we heel soms een ander traject toe, bijvoorbeeld Sneek-Leeuwarden. De abonnementen lopen meestal per schooljaar, maar er zijn ook abonnementen die later dan begin schooljaar ingaan. Alle abonnementen lopen een jaar. Over de financiering van deze regeling zijn afspraken gemaakt met de provincie. In principe stopt de provincie met subsidiëring met ingang van komend schooljaar. Op dit moment wordt onderzocht of we de regeling voort kunnen zetten per komend schooljaar.
Via Actualisatie PB2023 beschikbaar gestelde middelen:
2023
2024
2025
2026
2027
Opstellen nieuw huisvestingsplan
40
0
0
0
0
Indexeren investeringsprogramma onderwijshuisvesting
37
46
55
64
73
Doorgaan met de weekend- en zomerschool
42
50
50
50
50
Investeren in preventie en vroegtijdige signalering (Bestaande activiteiten intensiveren) Investeren in preventie en vroegtijdige signalering (Pilot Onderwijs-zorgarrangementen)
10
10
10
10
10
100
0
0
0
0
Nr.
Actiepunt Hoofdtaakveld Sport
7.
We stellen nieuw sportbeleid en een visie voor sport en bewegen in de openbare ruimte op. Indicatoren/te behalen resultaat: - In november 2022 is een visie op Bewegen in de Openbare Ruimte vastgesteld onder de naam Bûtengewoan bewege yn Súdwest-Fryslân. - In 2023 is het sportbeleid herijkt en vastgesteld. Toelichting: In december 2023 is de sport- en beweegvisie ‘Sport ferbynt, de krêft fan bewege 2024+’ vastgesteld. Dit actiepunt is dus al afgerond.
8.
We zetten in op gratis buitensportmogelijkheden en speelmogelijkheden. Indicatoren/te behalen resultaat: - We keuren, onderhouden en vervangen de sport- en speelvoorzieningen in openbare ruimten. Toelichting: Per jaar worden alle speeltoestellen die openbaar toegankelijk zijn driemaal geïnspecteerd. De eerste inspectieronde is in het eerste kwartaal uitgevoerd. Gebreken worden direct opgelost. De vervanging van toestellen is in voorbereiding. We voeren daarnaast een verbeterslag door in de digitale registratie van speeltoestellen in ons beheersysteem Geovisia.
Pagina 6 van 64
9.
In wijken met weinig groen investeren in speeltoestellen, wandelpaden en gratis buitensportfaciliteiten met extra aandacht voor kinderen met een beperking. Indicatoren/te behalen resultaat: - We kennen subsidies toe voor beweeg- en speelvoorzieningen in de openbare ruimte. Toelichting: Naast de vastgestelde Visie BIOR, Bûtengewoan bewege yn Súdwest-Fryslân, is de subsidieregeling Bûtengewoan bewege yn Súdwest-Fryslân ingericht. Ook dit jaar staat deze subsidieregeling open voor het aanvragen van subsidie. Binnen de nieuwe initiatieven is veel vraag naar vergroening maar ook Urban Sports. Voorbeelden van Urban Sports zijn skateboarden, BMX, inlineskaten, stuntsteppen, pannavoetbal en freestyle voetbal, freerunning, tricking, 3x3 basketbal. Op dit moment is de subsidieregeling voldoende om de kosten te dekken. Bij het verlenen van een subsidie wordt extra aandacht gegeven aan ’toegankelijkheid’. Bij toegankelijkheid gaat het erom dat iedereen, met of zonder beperking, de kans krijgt gebruik te maken van onze voorzieningen. Iedereen moet volwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving.
10.
We hebben specifieke aandacht voor beweegpaden in wijken en we onderzoeken de mogelijkheid voor een gravel-mountainbike-route in onze gemeente. Dit gaan we samen met inwoners verder vormgeven. Indicatoren/te behalen resultaat: - We onderzoeken de behoefte aan specifieke wandel- en beweegroutes en een gravelmountainbike-route en nemen een besluit over het vervolg. Toelichting: In tweede helft van het jaar onderzoeken we het gebruik van bestaande beweeg- en wandel-/ fietsroutes. Daarnaast zullen we een behoeftepeiling bij inwoners naar beweeg- en wandel/fiets/ mountainbikeroutes doen. Dat zullen we doen door een enquête en indien mogelijk in samenwerking met Hanzehogeschool (Sport en Bewegen) of NHL Stenden (Leisure and Events). Er is in maart contact opgenomen met NHL Stenden (studierichtingen Leisure and Events, Ruimtelijke ontwikkeling en Bedrijfskunde). De vraag voor ondersteuning is uitgezet. Er is nog geen antwoord.
11.
We stimuleren de samenwerking tussen verenigingen en zorgen er voor dat iedereen zo lang mogelijk mee kan doen in het verenigingsleven. Indicatoren/te behalen resultaat: - We nemen deel aan de pilot Leve de Vereniging. - We subsidiëren verenigingen voor het toekomstbestendig maken van of vitaliseren van hun vereniging. - Verenigingsondersteuners ondersteunen de verenigingen bij het toekomstbestendig maken van hun vereniging. - We herijken de sportsubsidies. Toelichting: We hebben deelgenomen aan de pilot Leve de Vereniging. Er vindt een evaluatie plaats over het proces, de resultaten en eventueel het vervolg van deze pilot. Hierover zal actief worden geïnformeerd. Binnen de regelingen voor sportsubsidies is een regeling voor vitalisering van verenigingen en stichtingen. Verenigingen en stichtingen kunnen gebruikmaken van deze regeling als ze plannen hebben om te verduurzamen of te vitaliseren. Deze regeling staat het hele jaar open. Verenigingsondersteuners, behorende bij het beweegteam SWF, ondersteunen verenigingen als het gaat om het versterken van samenwerking, (mee)organiseren van activiteiten of nieuw aanbod en het aantrekken van vrijwilligers en nieuwe leden. Ook worden verenigingen ondersteund om het bestuurlijk kader op orde te brengen of te professionaliseren.
Pagina 7 van 64
In 2024 zal een herijking van de sportsubsidies plaatsvinden. De basis hiervoor ligt in het in december 2023 vastgestelde sport- en beweegbeleid ‘Sport ferbynt, de krêft fan bewege 2024+’ 12.
We blijven investeren in buitensport accommodaties waaronder de ontwikkeling van sporthart Bolsward. Indicatoren/te behalen resultaat: - We vervangen minimaal twee kunstgrasvelden. - Ontwikkeling Sporthart Bolsward gaat van initiatieffase naar definitiefase. Toelichting: Kunstgrasveld Nu het mogelijk is om het verlies van een volwaardig veld te compenseren, ontstaat er ook ruimte om het parkeerterrein zodanig te vergroenen dat hittestress kan worden voorkomen. Ontwikkelgebied A Er is een raadsvoorstel op route gegaan om een bijdrage van € 1.000.000 te onttrekken aan het Ontwikkelfonds. In dit voorstel komt ook de actuele stand van zaken van het Sporthart aan bod. Het is belangrijk dat er snel duidelijkheid komt. Dat zal de Werkgroep Groene Sporthart Bolsward in staat stellen om fondsen aan te schrijven bestemd voor een nieuw gebouw. Dan zullen eerst de(sport)clubs moeten verhuizen naar een nieuwe accommodatie. Daarna kunnen de oude opstallen worden gesloopt, kan een fijnmazige padenstructuur worden aangelegd en kan de groenvoorziening worden verbeterd. Ontwikkelgebied B Het procesvoorstel is recent besproken met vertegenwoordigers uit Bolsward en kan op korte termijn naar het college. De raad zal hierover actief worden geïnformeerd. Locatie Witmarsum De oude gymzaal in Witmarsum voldoet niet meer aan de huidige eisen.
Verder geeft de uitkomst van het onderzoek naar binnensportaccommodaties voor het cluster Witmarsum-Arum aan dat er ruimte blijft in Witmarsum voor een sport-gymzaalfaciliteit. Uit het onderzoek door adviesbureau HEVO blijkt dat de bestaande gymzaal in Witmarsum niet voldoet aan de heden ten dage gestelde duurzaamheidseisen. Uit laatstgenoemd onderzoek komt ook naar voren dat renovatie even kostbaar is als nieuwbouw en daardoor in te plannen nieuwbouw aan de orde is. Daarnaast verloor Witmarsum een belangrijke ontmoetingsplaats voor haar inwoners door het in 2020 sluiten van De Gekroonde Roskam, dat de rol vervulde van ‘dorpshuis’, Om te komen tot een toekomstbestendig en multifunctioneel dorpshuis met een sport-gymzaal, waarin Witmarsumers kunnen ontmoeten, sporten en bewegen is een projectleider aangesteld. Deze persoon is bezig om het project van initiatieffase naar definitiefase te brengen door verder onderzoek te doen naar onder andere de locatiekeuze en de financiële en juridische haalbaarheid.
Via Actualisatie PB2023 beschikbaar gestelde middelen:
2023
2024
2025
2026
2027
Bewegen in de Openbare Ruimte
140
140
140
140
140
Motie Sportmiddelen voor gehandicapten
100
100
100
100
100
Keuren buitensport- en speelmogelijkheden
55
55
55
55
55
Investeren in buitensport accommodaties
0
35
35
35
35
Pagina 8 van 64
Nr.
Actiepunt Hoofdtaakveld Cultuur
13.
We willen in deze coalitieperiode een groot sport of cultuur evenement dat bijdraagt aan positieve gezondheid en past bij onze identiteit. Indicatoren/te behalen resultaat: - We onderzoeken of we naast The Passion en Arcadia in deze coalitieperiode nog een groot sport of cultuurevenement kunnen binnenhalen of organiseren. Toelichting: The Passion heeft in 2023 plaatsgevonden. Arcadia zal plaatsvinden in 2025. Hiervoor zijn middelen gereserveerd. We onderzoeken of we deze coalitieperiode nog een groot sport- of cultuurevenement kunnen binnenhalen of organiseren. Hiervoor zijn echter geen specifieke middelen beschikbaar gesteld. De mogelijkheden voor de organisatie om een nieuw groot cultureel evenement binnen te halen met bestaande regelingen en middelen lijken te beperkt.
14.
We doen mee aan Arcadia als grote gemeente, omdat er mooie activiteiten geprogrammeerd kunnen worden voor eigen inwoners en toeristen. Indicatoren/te behalen resultaat: - We stellen samen met Arcadia een plan op met daarin thema en activiteit(en). Toelichting: Op 22 maart 2024 presenteert Arcadia op hoofdlijnen haar plannen tijdens een bijeenkomst met het culturele veld in Súdwest-Fryslân. Ook geeft Arcadia hierbij aan hoe initiatieven vanuit de mienskip hierop kunnen aansluiten. De eerste officiële programmapresentatie van Arcadia is half mei. Als vervolgstap gaan we een subsidieregeling opstellen op basis waarvan het culturele veld in onze gemeente activiteiten kan organiseren in 2025.
15.
We maken het Frysk, Stadsfries en Hylpersk meer zichtbaar, op straat en digitaal. Indicatoren/te behalen resultaat: - We stellen een uitvoeringsplan op, inclusief SMART doelen van zaken die geschikt zijn om in het Fries (of Stadsfries en Hylpersk) te vertalen en geven aan welke communicatiemiddelen geschikt zijn. Toelichting: Op dit moment loopt het beleidsplan ‘Frysk...en mear! Taalbelied gemeente Súdwest-Fryslân’. Het beleidsplan loopt tot en met 2024. Dit jaar wordt er gestart met de ontwikkeling van het nieuwe beleid voor 2025 en verder. Er is voor het Frysk een nieuwe communicatiemedewerker geworven. Er is een subsidieregeling Friese taal. Doel hiervan is activiteiten te organiseren die de Friese taal, het ‘Stedsk’ of het ‘Hylpers’ meer zichtbaar maken in de gemeente. We willen de subsidieregeling bekender maken. In het nieuwe taalbeleid zullen we daar voorstellen voor doen.
16.
We ontwikkelen nieuw cultuurbeleid met focus op toekomstbestendige verenigingen en toegankelijkheid van cultuurvoorzieningen. Indicatoren/te behalen resultaat: - We hebben in 2023 het cultuurbeleid geactualiseerd; daarmee is het actiepunt reeds gerealiseerd. Toelichting: Om inzicht te krijgen in de effectiviteit van het cultuurbeleid wordt een keer per drie jaar een enquête afgenomen over de beleving van cultuur in onze gemeente. Daarover maken we een rapportage voor de raad. Hierin gaan we ook in op de voortgang en resultaten van het beleid, met onder andere aandacht voor de toekomstbestendigheid van het verenigingsleven.
Pagina 9 van 64
17.
Blijven ondersteunen van kunst en cultuur en musea en voldoende laagdrempelige voorzieningen voor beoefenen van (amateur) kunst voor onze inwoners. Indicatoren/te behalen resultaat: - We stellen een museumcommissie aan. Toelichting: In februari zijn er gesprekken gevoerd met kandidaten voor de museumcommissie. In maart heeft het college een besluit genomen over de benoeming van de commissieleden. Vanaf 1 mei gaat de commissie aan de slag met de ingediende aanvragen.
18.
We ondersteunen actief de samenwerking van onze musea. Indicatoren/te behalen resultaat: - De Museumcoöperatie ontwikkelt drie projectvoorstellen en voert deze uit. Toelichting: Stichting Samenwerkende Musea voert drie projecten uit: 1. Narratief/website (gezamenlijk verhaal en presentatie) 2. Súdwest-Fryslân Academy (kennisdeling en versterken onderlinge samenwerking) 3. Publieksonderzoek (data genereren i.s.m. provincie en Waterland van Friesland) De website is gelanceerd op 26 januari 2024. De Súdwest-Fryslân Academy is opgezet en in uitvoering. Vanuit de Stichting Samenwerkende Musea wordt het gedeelde narratief als kapstok voor profilering van de gezamenlijke musea en de gemeente verder uitgewerkt en vertaald in inhoudelijke programmalijnen voor de gezamenlijke en individuele musea. De Stichting Samenwerkende Musea SWF heeft samen met de provinciale en regionale marketingorganisaties (Merk Fryslân en VVV Waterland van Friesland) een uitgebreid publieksonderzoek geïnitieerd dat kan dienen als basis voor zowel collectieve marketing als marketing per individueel museum. Het onderzoek is mogelijk een onderdeel van een omvangrijker publieksonderzoek.
Via Actualisatie PB2023 beschikbaar gestelde middelen:
2023
2024
2025
2026
2027
Ondersteunen van kunst en cultuur en musea
0
0
410
370
330
Ondersteunen van de samenwerking van onze musea
8
8
8
8
8
Nr.
Actiepunt Hoofdtaakveld Dichtbij meedoen
19.
We investeren in toekomstbestendige ontmoetingsplaatsen en stimuleren meervoudig gebruik en activiteiten, ook overdag. Indicatoren/te behalen resultaat: - We stimuleren het meervoudig gebruik van de ontmoetingsruimten door meer verbinding te leggen met diverse (sociale) partners en hen te wijzen op de bestaande ontmoetingsplaatsen. Toelichting: Onze 63 ontmoetingsplaatsen zijn belangrijke plekken, waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en waar laagdrempelige en preventieactiviteiten plaatsvinden. We investeren op meerdere manieren in toekomstbestendige ontmoetingsplaatsen. Zo maken we een inhaalslag met (achterstallig) onderhoud en verduurzaming van de gebouwen. Maar we willen ook inzetten op multifunctioneel gebruik en activiteiten. Dit doen we onder andere door meer verbinding te
Pagina 10 van 64
leggen met (sociaal-maatschappelijke) partners en hen te wijzen op de ruimtes van bestaande ontmoetingsplaatsen. We zien dat dit steeds vaker gebeurt, waardoor de ontmoetingsplekken een hogere bezettingsgraad krijgen en kwetsbare inwoners eerder bereikt kunnen worden. Dit past ook bij de ambitie om onze dienstverlening dichtbij aan te bieden. Door het gebruik van de lokale ontmoetingsplekken in de dorpen en wijken zijn we als gemeente dichtbij onze inwoners aanwezig, waardoor inwoners op een laagdrempelige manier bereikt kunnen worden. 20.
We ondersteunen ontmoetingsplaatsen in verduurzaming daar. Indicatoren/te behalen resultaat: - We verstrekken subsidies aan ontmoetingsruimten voor groot onderhoud en verduurzaming. Toelichting: Een van de pijlers van het beleid ‘Ontmoetingsplaatsen 2023-2033’ is een inhaalslag op (achterstallig) onderhoud en het inzetten op maximale verduurzaming van alle 63 ontmoetingsplekken. Om dit te kunnen doen, zijn in februari twee projectleiders gestart om deze opgave uit te voeren. Er wordt gewerkt aan een plan van aanpak en een planning voor verduurzaming per ontmoetingsplek. Dit wordt in samenwerking met de besturen van de ontmoetingsplekken gedaan. Hierbij wordt ook de meerjarenonderhoudsplanning geoptimaliseerd. Beide plannen vormen vervolgens de basis voor de nieuwe subsidieregeling groot onderhoud en verduurzaming. Op dit moment zijn, vooruitlopend op de nieuwe subsidieregeling, al een aantal ontmoetingsplekken bezig met groot onderhoud en verduurzaming. Deze plannen stimuleren we en hiervoor kennen we een incidentele subsidie toe.
21.
Betere ondersteuning van besturen bij het verduurzamen van ontmoetingsplaatsen en exploitatie. Indicatoren/te behalen resultaat: - We ondersteunen de vrijwillige besturen bij exploitatie en verduurzaming van het gebouw. Daarbij hebben we extra aandacht voor besturen in aandachtswijken. Toelichting: We willen besturen zo goed mogelijk ondersteunen. De vorm van ondersteuning kan verschillen, omdat er overal weer andere vraagstukken zijn: op het gebied van onderhoud en verduurzaming, versterken van bestuur of activiteitenaanbod. De afgelopen maanden is het vaakst ingezet op ondersteuning bij het opstellen van een concreet plan voor bijvoorbeeld onderhoud/renovatie en verduurzaming. In veel gevallen vragen we Doarpswurk om de besturen te ondersteunen. Doarpswurk kan begeleiding bieden in concretisering van het plan, het vinden van bronnen van financiering, et cetera. In een aantal gevallen is er ook behoefte aan extra ondersteuning, omdat het moeilijk is om bestuursleden te vinden. Ook het vinden en binden/vasthouden van vrijwilligers is vaak een uitdaging. We proberen om hierin meer verbinding te leggen met stichting Sociaal Collectief. Deze stichting kan bemiddelen in het vinden van vrijwilligers. Uiteraard wordt er dan zo goed mogelijk gekeken naar een passende match en naar vrijwilligers ‘tichtby’.
22.
We gaan laagdrempelige activiteiten subsidiëren. Indicatoren/te behalen resultaat: - We subsidiëren laagdrempelige activiteiten, zodat er geen financiële drempel is om deel te nemen aan een activiteit. - We ontwikkelen samen met woningcorporaties en zorginstellingen aanvullend beleid voor de ontmoetingsplaatsen in relatie tot onze kwetsbare inwoners. Toelichting: Activiteiten in de lokale ontmoetingsplekken horen laagdrempelig te zijn en toegankelijk voor iedereen. Een uitgangspunt vanuit het beleid is dat de kosten voor activiteiten hierin geen belemmering mogen zijn. Jaarlijks is er € 50.000 beschikbaar voor besturen om laagdrempelige activiteiten te kunnen organiseren. We werken nu aan een regeling met weinig voorwaarden, waar besturen aanspraak op kunnen maken. De verwachting is dat deze in het tweede kwartaal
Pagina 11 van 64
klaar is. Hierbij kijken we ook naar samenhang met andere regelingen die hetzelfde doel hebben (onder andere het Kernenfonds). Op basis van het Omgevingsprogramma Wonen & Zorg is er met woningcorporaties, zorginstellingen, het zorgkantoor, huurdersverenigingen en de adviesraad sociaal domein overeenstemming bereikt over de onderwerpen waarover we afspraken gaan maken betreffende de realisatie en exploitatie van ontmoetingsplaatsen voor kwetsbare inwoners. Het gaat hier veelal om ontmoetingsruimten binnen woonzorgvoorzieningen. Concrete afspraken over de uitvoering hiervan zullen de komende maanden worden gemaakt. 23.
We zetten kernenbeleid voort, maatwerk per kern die aansluit bij de behoefte. Indicatoren/te behalen resultaat: - Iedere stad, dorp en wijk heeft een coördinator. Toelichting: Dit resultaat is behaald. Alle steden, dorpen en wijken hebben een coördinator. Alle vacatures zijn in de loop van 2023 ingevuld.
24.
De subsidieregeling ‘Ut de Mienskip’ en het Kernenfonds worden verlengd. Indicatoren/te behalen resultaat: - We verlenen subsidie vanuit het kernenfonds. - We honoreren de aanvragen Ut de Mienskip tot het eenmalige budget op is. Toelichting: - Vanuit het Kernenfonds zijn er in het eerste kwartaal van 2024 24 subsidieaanvragen toegekend met een totaalbedrag van € 95.923. - Vanuit Ut de Mienskip zijn er in het eerste kwartaal van 2024 4 subsidieaanvragen toegekend met een totaalbedrag van € 49.500,00. Het restantbedrag is € 69.126.
25.
We zetten ons in om een dementievriendelijke gemeente te worden. Indicatoren/te behalen resultaat: - We organiseren trainingen voor medewerkers van de gemeente zodat er meer begrip ontstaat voor mensen met dementie. - We nemen deel aan de pilot voor acute respijtzorg. Toelichting: In het netwerk dementievriendelijk Súdwest-Fryslân worden verschillende initiatieven ontwikkeld om inwoners met dementie zo lang mogelijk mee te laten doen in hun eigen omgeving. Dit gaat van trainingen, gespreksgroep, wandelgroep tot verbeteren van samenwerking tussen betrokken partijen. Deelnemers aan dit netwerk zijn: casemanagers dementie, sociaal collectief, gebiedteams, hoofdaanbieders, wijkverpleegkundigen, Odensehuizen. We starten met een gespreksgroep voor partners van inwoners met dementie. Dit doen we in samenwerking met de casemanager dementie, vrijwilligers, Sociaal Collectief en het gebiedsteam. Voor de casemanagers dementie is een nieuw formulier ontwikkeld voor Wmodagbesteding. Als de mantelzorger plotseling uitvalt, waardoor zijn naaste niet langer thuis kan blijven, dan neemt de huisarts contact op met het loket voor eerstelijnsverblijf (ELV-loket). In de praktijk is er dan niet altijd zicht op een beschikbare plek. Via een pilot acute respijtzorg wordt dit probleem ondervangen.
26.
We stellen een mantelzorgcoördinator aan. Indicatoren/te behalen resultaat: - Op basis van een onderzoek van Mantelzorg NL besluiten we hoe we mantelzorg coördinatie versterken en voeren dat uit.
Pagina 12 van 64
Toelichting: In april jl. heeft MantelzorgNL haar onderzoek naar het versterken van mantelzorgcoördinatie en -ondersteuning gepresenteerd. Op basis hiervan gaan we aan de slag, onder meer door een aanjager mantelzorg aan te stellen. De aanjager mantelzorg gaat aan de slag met de verduidelijking van rol- en taakverdeling, versteviging van de samenwerking, vereenvoudiging van processen en werken aan bewustwording en ‘omtinken’ rondom het thema mantelzorg. 27.
We verhogen waardering mantelzorgers naar 100 euro. Indicatoren/te behalen resultaat: - We maken de informatie op de gemeentelijke website over mantelzorg toegankelijker. - We hebben de waardering voor mantelzorgers verhoogd in 2023. Toelichting: Beide resultaten zijn inmiddels gerealiseerd.
28.
We werken aan een goed netwerk voor preventie en de zorg voor kwetsbare ouderen. Indicatoren/te behalen resultaat: - We werken samen met partners Gezond Ouder Worden aan het versterken van de basisvoorwaarden. - Sociaal Collectief organiseert diverse activiteiten met partners en inwoners, die gericht zijn op het elkaar ontmoeten en ondersteunen. - De GGD zorgt voor de coördinatie en de uitrol van valpreventie in onze gemeente. Toelichting: - Op 22 april 2024 organiseerden we een inspiratiebijeenkomst voor de partners van ‘Gezond ouder worden’. - Sociaal Collectief werkt vanuit het gedachtegoed positieve gezondheid en organiseert meerdere bijeenkomsten en activiteiten. - Binnen het programma ‘Gezond ouder worden’ wordt ingezet op de basisvoorwaarden gezonde leefstijl en waardevolle relaties - Vanuit de Friese Preventie Aanpak wordt via de Coalitie Fitaal Wiis ingezet op Gezond Ouder Worden in Fryslân. Ouder worden is een volwaardige fase in het leven waarin mensen zich kunnen ontwikkelen en nieuwe dingen kunnen leren en een onmisbare bijdrage aan de samenleving kunnen leveren. Concreet betekent dit dat valpreventie verder wordt uitgerold onder de naam Stevig Staan, in afstemming met onder andere GGD, beweegcoaches en fysiotherapeuten.
29.
We versterken de Stipepunten in onze gemeente, promoten vrijwilligerswerk en ondersteunen vrijwilligers in het contact met onze gemeente. Indicatoren/te behalen resultaat: - We hebben het concept It Stipehûs ontwikkeld, zodat er een gemakkelijke inloop ontstaat en inwoners, waaronder mantelzorgers, minder drempels ervaren om hulp te zoeken als ze vragen hebben. Toelichting: Door in de Stipepunten met meerdere zorgpartners aanwezig te zijn, kunnen inwoners onder het genot van een kop koffie, hun vragen stellen. Bovendien stimuleren we via het ontmoetingenbeleid om in dorpshuizen en wijkgebouwen ook overdag activiteiten te organiseren, zodat ontmoetingen in eigen buurt plaatsvinden. Na de verhuizing van Sociaal Collectief in april 2024 zal in Sneek het Stipehûs op de nieuwe locatie worden ontwikkeld. Tevens wordt samen met andere organisaties de formule van een koffie-inloop, gekoppeld aan laagdrempelige dienstverlening, uitgeprobeerd in Koudum en Workum.
Pagina 13 van 64
30.
We ondersteunen ten volste maatschappelijke initiatieven als kerken, Humanitas, Leger des Heils ed. Indicatoren/te behalen resultaat: - We organiseren en ondersteunen laagdrempelige inloop- en ontmoetingsplekken. - We werken aan het uitbreiden van plekken voor mensen met een bijzondere woonbehoefte. Toelichting: Afgelopen periode hebben we een subsidie toegekend aan het Leger des Heils voor het organiseren van de buurtkamer aan de Worp Tjaardastraat in Sneek. Dit is een laagdrempelige inloopvoorziening in de Noorderhoek. Hier vinden allerlei activiteiten plaats, zoals het gezamenlijk nuttigen van een maaltijd, een kledingwinkel, een huiskamerinloop, et cetera. Ook worden kwetsbare inwoners waar mogelijk in contact gebracht met verenigingen en andere activiteiten in de wijk en zo nodig met huisarts, gebiedsteam, et cetera.
31.
We ondersteunen initiatieven waarin mensen elkaar helpen, kunnen doneren (bijvoorbeeld d.m.v. website). Indicatoren/te behalen resultaat: - We faciliteren op maat initiatieven van inwoners om elkaar te helpen. Toelichting: Dit valt onder het hulpfonds bestaanszekerheid, zie nummer 42 voor de toelichting.
32.
We helpen ouders laagdrempelig en tijdig met problemen in thuis en opvoedingssituatie. Indicatoren/te behalen resultaat: - We faciliteren verschillende programma’s om ouders laagdrempelig te ondersteunen bij (kleine) opvoedproblemen of dilemma’s. - Met partners uit het primair en voortgezet onderwijs en GGD Fryslân zetten we in op het versterken van ouderbetrokkenheid en -verbondenheid bij ouders van tieners. Toelichting: Wat je als kind meemaakt is van invloed op hoe je later als volwassene bent en hoe je met de uitdagingen die bij het leven horen, omgaat. In onze aanpak kiezen we voor de levensloopbenadering: we kijken naar het hele leven van (pre-)conceptie tot de dood. Dit begint al tijdens de eerste 1000 dagen. Hierin worden aanstaande ouders voorbereid op wat komen gaat. Dit doen we van licht preventief tot de zwaardere vormen van preventie. Om gezond en gelukkig te zijn is het belangrijk dat een aantal basisvoorwaarden op orde zijn. Dit geldt voor alle mensen. Daarom is het belangrijk dat we investeren in deze basisvoorwaarden. Daarnaast kijken we naar gebeurtenissen in het leven, waarbij een risico bestaat dat er problemen ontstaan. De gedachte hierbij is dat hoe beter de basis op orde is, hoe beter je weet om te gaan met deze veranderingen. De belangrijkste partners hierbij zijn GGD Fryslân, Sociaal Collectief en Humanitas.
Samen met hen proberen we steeds de programma’s te verbeteren en verder te ontwikkelen. Zo draait bij ons nu de pilot Kind aan Huis van Humanitas. Hierbij worden kinderen, die het thuis even niet makkelijk hebben, opgevangen bij vrijwillige gastgezinnen. Ook in de tienertijd bieden we ondersteuning. Hierbij is het belangrijkste programma Cool Súdwest, dat zich richt op de belangrijkste factoren in de leefomgeving van jongeren waarvan bekend is dat zij het risico op middelengebruik verkleinen (beschermende factoren) of het risico vergroten (risicofactoren). De aanpak bestaat uit vier pijlers. Een van de pijlers is ouderbetrokkenheid. Deze pijler vullen we onder andere met de pilot Triple P. Deze is gestart in Bolsward en Koudum in samenwerking met het basis- en voortgezet onderwijs. Triple P staat voor Positive Parenting Program en is een methode waarin ouders een positieve opvoedstijl aanleren. Het programma bestaat uit verschillende onderdelen, van een publiekscampagne, lezingen en workshops tot korte gesprekken over alledaagse opvoedvragen en intensieve individuele begeleiding. Wij zetten in op de eerste drie niveaus. Er wordt al langer met Triple P gewerkt, maar dit is voornamelijk gericht op de jonge jeugd (0-6 jaar) gericht. Deze pilot wordt
Pagina 14 van 64
landelijk begeleid en gemonitord door het Trimbos Instituut en de Family Foundation, en is onderdeel van de doorontwikkeling van Cool Súdwest. 33.
We stimuleren dat er meer activiteiten voor de jeugd zijn en laten jongeren daarbij meedenken, we werken samen met Cool Sudwest, buurtsportcoaches, jongerenwerkers en cultuurcoaches. Indicatoren/te behalen resultaat: - Rondom iedere school is een Coolteam actief. Toelichting: Een andere pijler van Cool Súdwest is Zinvolle Vrije Tijd. Het idee is dat als tieners hun vrije tijd zinvol besteden, ze hier gelukkiger van worden en minder alcohol en middelen gebruiken. Dit gaat hand in hand met het ontwikkelen van je talenten. De jongerenwerkers, buurtsport- en cultuurcoaches werken samen met scholen en lokale verenigingen.
34.
De Sociaal Raadsvrouw staat voor inwoners klaar om oneerlijke en/of onbegrijpelijke zaken uit te zoeken of aan te kaarten. Indicatoren/te behalen resultaat: - De inzet van de sociale raadsvrouw is verlengd tot en met 2025. Toelichting: Dit doel is behaald. De inzet van de sociaal raadsvrouw is verlengd tot en met 2026.
35.
Positieve campagnes om positieve gezondheid voor het voetlicht te brengen. Indicatoren/te behalen resultaat: - We onderzoeken of we een training positieve gezondheid gegeven voor de gebiedsteammedewerkers en samenwerkingspartners in een pilot gebied wijkaanpak kunnen organiseren. - We hebben 1 campagne positieve gezondheid voor inwoners opgezet. Toelichting: - We starten in het tweede kwartaal met het opleiden van een eerste groep gebiedsteammedewerkers in het werken vanuit het gedachtegoed Positieve gezondheid.
36.
We versterken de basisvoorwaarden en zetten de brede preventieaanpak Fryslân door. Indicatoren/te behalen resultaat: - We zetten diverse programma’s in om de basisvoorwaarden te versterken. - Er zijn integrale ketenaanpakken voor: valpreventie voor ouderen, gezonde leefstijl interventie voor volwassenen, gezonde leefstijl interventie voor kinderen, kansrijke start en Welzijn op Recept. Toelichting: - De ketenaanpak Welzijn op Recept is provinciaal ontwikkeld, mede vanuit de ervaringen in onze gemeente. - De uitvoering van Welzijn op Recept wordt versterkt met uitbreiding in formatie van 28 uur/week in het buitengebied. - De integrale wijkaanpak, gericht op het verminderen van de gezondheidsachterstanden, is gestart in Bolsward Noord. - Vanuit de coalitie Fitaal Wiis, onderdeel van de Friese Preventieaanpak (FPA), is de ketenaanpak Valpreventie gestart. Onder de naam Stevig Staan is de campagne eind 2023 gestart en inmiddels nemen ruim 100 ouderen deel aan de cursus In Balans.
Pagina 15 van 64
37.
We stellen meer geld beschikbaar om inwoners te helpen een gezonde leefstijl te volgen. Indicatoren/te behalen resultaat: - Aanpak voor jeugd en jongeren op het thema voeding is ontwikkeld. - De wijkaanpak ‘Een rookvrij leven voor iedereen’ wordt uitgevoerd. - We stimuleren scholen tot het behalen van het vignet Gezonde School. Toelichting: - Per 1 maart is de opbouwwerker met aandachtsgebied roken gestart, vanuit Stichting Sociaal Collectief. Deze is gestart in Bolsward met de wijkaanpak Rookvrije wijk. Dit is naast wat we al eerder ontwikkeld hebben binnen het programma De Rookvrije Generatie. - In het Gezond en Actief Leven Akkoord hebben we afgesproken om actief een jeugd- en jongerenaanpak verder te ontwikkelen. Momenteel onderzoeken we hoe we de ketenaanpak Jongeren Op Gezond Gewicht het beste kunnen vormgeven in Súdwest-Fryslân. Dit doen we samen met De Fryske Marren. Hierin worden we ondersteund door GGD Fryslân.
38.
We zetten ons actief in om het gebruik van roken, drank- en drugsgebruik in de sportkantines tegen te gaan. Indicatoren/te behalen resultaat: - In de sportkantines is roken en drugsgebruik reeds niet toegestaan. - We verbeteren de handhaving op verstrekken alcohol aan jeugdigen in sportkantines. - We stellen een alcohol- en handhavingsplan op in het kader van de alcoholwet. Toelichting: We onderzoeken de mogelijkheden voor het alcohol- en handhavingsplan.
Via Actualisatie PB2023 beschikbaar gestelde middelen:
2023
2024
2025
2026
2027
Nieuwbouw Klameare
60
60
198
198
198
Subsidieregeling verduurzaming ontmoetingsplaatsen
0
75
150
225
300
Ondersteunen ontmoetingsplaatsen aandachtswijken en -dorpen
40
40
40
40
40
Subsidiëren laagdrempelige activiteiten
50
50
50
50
50
Voorfinanciering SPUK (Preventie)
140
0
0
0
0
Verhogen waardering mantelzorgers naar 100 euro
45
45
45
45
45
Investeren in preventie en vroegtijdige signalering (Helpen ouders in thuis en opvoedsituatie)
15
15
15
15
15
Nr.
Actiepunt Hoofdtaakveld Gebiedsgericht werken
39.
Ouderen, hulpbehoevenden en mensen met veel stress (emoties rondom schulden of gezin, psycho¬sociale aandoeningen) worden thuis bezocht door ambtenaren die invoelend en meedenkend zijn. Indicatoren/te behalen resultaat: - Gebiedsteammedewerkers bezoeken kwetsbare inwoners thuis, als het mogelijk is, worden inwoners daarna uitgenodigd op kantoor. Toelichting: De gebiedsteammedewerkers gaan na een melding in principe altijd voor een eerste gesprek op huisbezoek bij de inwoner en indien nodig ook daarna nog. Dit is de basis van waaruit zij handelen.
40.
Het Gebiedsteam en overige medewerkers organiseren laagdrempelige (inloop)spreekuren dicht bij de inwoners en heeft wekelijks zitting in een ontmoetingsruimte in wijk, dorp of kern.
Pagina 16 van 64
Indicatoren/te behalen resultaat: - Er zijn inloopspreekuren in huisartsenpraktijken Workum, Makkum en Koudum en vanuit Súdwest-Tichtby. - Vanuit de gebiedsgerichte aanpak in de meest kwetsbare wijken zijn de medewerkers Gebiedsteam onderdeel van het netwerk van professionals dat in de wijk aanwezig is. - De inwoners ervaren dat de gemeente dichtbij is. We onderzoeken welke vormen daarbij passen. Toelichting: Er zijn door de gebiedsteams weer inloopspreekuren ingericht in Workum, Makkum en Koudum. In Koudum is de locatie De Klink. Hier zitten onder andere ook het Stipepunt en Súdwest Tichtby. De pr voor de inloopspreekuren wordt geregeld, met daarin vermeld de data van de inloopspreekuren en locaties. Berichtgeving hierover zal met regelmaat herhaald worden in de verschillende media. We doen eerst ervaring op in de drie genoemde plaatsen, zodat er een goed fundament ligt om het initiatief verder uit te rollen. Daarnaast zijn de schoolmaatschappelijk werkers uit de gebiedsteams aangesloten bij en aanwezig in de scholen. Vanuit de gebiedsgerichte aanpak in de meest kwetsbare wijken zijn de gebiedsteammedewerkers onderdeel van het netwerk van professionals dat in de wijk aanwezig is. In de Gezondheidsnota 2022-2026 is de ambitie beschreven om in vier wijken/buurten te starten met een integrale wijkaanpak. Sociaal Collectief levert de projectleider die deze wijkaanpakken aanjaagt.
De projectleider is halverwege 2023 gestart. Er is een koersdocument geschreven en er volgt per wijk/buurt een concreet plan van aanpak. Met de gebiedsgerichte aanpak willen we een beweging in gang zetten om meer positieve gezondheid in de dorpen/wijken te brengen. We sluiten aan bij de leefwereld van de inwoners, nodigen hen uit om aan de slag te gaan met dat wat voor hen het meest urgent is. Hierbij blijft het eigenaarschap bij de inwoners en vervullen zij zelf een actieve rol, zowel individueel als collectief (inwoners met elkaar). We werken daarnaast aan ‘de context’/omgeving van de inwoners. De afgelopen jaren hebben we geleerd dat het belangrijk is met een brede(re) blik naar de aandachtswijken te kijken en dus oog voor deze context te hebben. Hier liggen vaak veel kansen die positief bijdragen aan de gezondheid en het welzijn van inwoners. Voorbeelden zijn bestaanszekerheid, gezonde leefomgeving, mogelijkheden om elkaar te ontmoeten, et cetera. Hierbij horen ook de professionals in de wijk en publieke- en private partijen. Doel is om de samenwerking en het (integrale) aanbod te optimaliseren. Het gebiedsteam speelt hier ook een belangrijke rol in. Eind maart vindt een kick-off plaats voor de wijkaanpak in Bolsward Noord.
Via Actualisatie PB2023 beschikbaar gestelde middelen: Laagdrempelige dienstverlening tichtby
Nr.
2023
2024
2025
2026
2027
100
0
0
0
0
Actiepunt Hoofdtaakveld Lichte en Specialistische ondersteuning
41.
We investeren in een aanpak armoede, ook voor kinderen. De bestaande regelingen worden beter gecommuniceerd. Dit geldt ook voor regelingen voor kinderen voor sport en cultuur. Indicatoren/te behalen resultaat: - We vereenvoudigen het aanvragen van minimaregelingen. - We passen onze website aan zodat regelingen gemakkelijker te vinden zijn en laaggeletterden de mogelijkheid hebben om informatie te beluisteren. Toelichting: Voor diverse minimaregelingen zijn de aanvraagprocedures reeds vereenvoudigd. Dit proces wordt doorontwikkeld om zoveel mogelijk regelingen hierin mee te nemen. Vanuit SWF Tichtby wordt actief en continu ingezet op de communicatie van de diverse regelingen en wordt er ondersteuning geboden bij het aanvragen (indien gewenst door de inwoner).
Pagina 17 van 64
Op de website is nu een aparte pagina ‘Check je recht’ gerealiseerd waar door het beantwoorden van een aantal vragen in één oogopslag het (mogelijke) recht op bepaalde regelingen in te zien is. Daarnaast continueren we de luidsprekerfunctie op de website, waardoor laaggeletterden de mogelijkheid blijven houden om informatie te beluisteren. 42.
We richten een energienoodfonds in. Dit werken we verder uit. Indicatoren/te behalen resultaat: - We hebben in 2023 het fonds Stipe Tichtby beschikbaar gesteld. Toelichting: Het Hulpfonds Bestaanszekerheid is in oktober 2023 opengesteld. Dit Hulpfonds bestaat uit een noodfonds voor inwoners en een subsidieregeling voor maatschappelijke initiatieven, die gericht zijn op het verminderen van koopkrachtverlies van onze inwoners. Dit (volledige) Hulpfonds loopt tot eind 2024.
43.
We brengen het percentage inwoners dat gebruik maakt van voor hen bestemde regelingen van 40 naar 80%. Indicatoren/te behalen resultaat: - We brengen met Súdwest-Tichtby onder andere minimaregelingen en kindpakket onder de aandacht. Toelichting: Vanuit het nieuwe armoede- en schuldenbeleid werken we aan het verhogen van het bereik van de bestaande minimaregelingen en het vereenvoudigen van de aanvragen. Het project SWF Tichtby is voor meerdere jaren verlengd (tot en met 2027). Hiermee blijven we inzetten op nauw(er) contact met inwoners om zo het bereik van de minimaregelingen te verhogen. Daarnaast zijn we bezig om de communicatie over de minimaregelingen te verbeteren door onder andere de website aan te passen, zodat regelingen makkelijker te vinden zijn voor inwoners. Tevens hebben laaggeletterden de mogelijkheid om informatie te beluisteren. Vanaf september zijn we gestart met een grote communicatiecampagne om de diverse minimaregelingen onder de aandacht te brengen. We zien op basis van data duidelijk dat vanaf begin september (start communicatiecampagne) het aantal aanvragen toeneemt ten opzichte van dezelfde periode in 2021 en 2022. Aan het einde van 2023 hadden we meer aanvragen (circa 3100) dan de jaren ervoor (2022; 2700 en 2021; 2400).
Deze trend zet zich aan het begin van 2024 voort: ook nu lopen we qua aantallen aanvragen vóór op de voorgaande jaren (circa 100 aanvragen meer vergeleken met 2023). Bereik energietoeslag Er zijn in onze gemeente op dit moment 7400 huishoudens met een inkomen tot 140% van het wettelijk sociaal minimum (Wsm). Daarvan hebben we er nu inmiddels 5783 (78,1%) via een automatische toekenning of een aanvraag weten te bereiken. Onderverdeeld per inkomenscategorie ziet het er als volgt uit: Er zijn 5171 huishoudens met een inkomen tot 120% Wsm; daarvan hebben we 4485 (86,7%) bereikt; van de 1127 huishoudens met een inkomen tussen de 120 en 130% Wsm hebben we inmiddels 708 (62,8%) weten te bereiken, en voor de 1102 huishoudens met een inkomen tussen de 130 en 140% Wsm staat de teller op 590 (53,5%). Conclusie is dat we, voor wat betreft het bereiken van de doelgroep tot 120% Wsm, op weg zijn om het resultaat van de vorige keer te evenaren. Datzelfde geldt voor de doelgroep 120 tot 130% Wsm. Voor de doelgroep 130 tot 140% Wsm hebben we het resultaat van de vorige keer al ruim overschreden.
Pagina 18 van 64
44.
We combineren de aanpak voor de energietransitie en de armoedebestrijding. Indicatoren/te behalen resultaat: - We verstrekken vouchers voor witgoedwissel. - We ondersteunen mensen met een laag inkomen bij het energiezuiniger maken van de woning. Toelichting: We pakken de armoedebestrijding en energietransitie gezamenlijk op met een langjarig integraal traject. We ontwikkelen hiervoor een plan van aanpak energiearmoede. Onderdeel hiervan is de besteding van de Specifieke Uitkering Energiearmoede. Zie ook speerpunt 18 van programma ruimte. De raad heeft op 28 september ingestemd met de subsidieregeling Witgoedvervanging en de subsidieregeling Bodem- of vloerisolatie. Inwoners die tot de doelgroep behoren zijn uitgenodigd om gebruik te maken van deze regelingen. Een aanvraag indienen kan tot 1 november 2024.
45.
Om te voorkomen dat schulden tot problematische hoogte oplopen, voeren we een zogenoemde pauzeknop in; bij inwoners die hulp inschakelen worden uitstaande vorderingen vanuit de gemeente bevroren. Dit moet verergering van de problemen voorkomen. Tevens gaat de gemeente in gesprek met veelvoorkomende schuldeisers om zo’n pauzeknop met elkaar in te drukken. Indicatoren/te behalen resultaat: - We onderzoeken deelname aan de Landelijke Schuldpauzeknop NVVK (Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet). - We werken samen met andere organisaties om betalingsachterstanden en schulden bij inwoners vroeg te signaleren. - We gaan met inwoners in gesprek en ondersteunen bij het zoeken naar een oplossing. Toelichting: De landelijke Schuldenknop is nog volop in ontwikkeling. We blijven deze ontwikkeling volgen. De overige genoemde punten worden verder uitgewerkt in de uitvoeringsagenda van het Beleidskader Bestaanszekerheid 2023-2026. De uitvoeringsagenda is eind dit jaar klaar.
46.
We onderzoeken of we een gratis OV-pas kunnen invoeren voor mensen met een laag inkomen. Indicatoren/te behalen resultaat: - We ronden het onderzoek naar de gratis OV-pas af en nemen een besluit over wel of niet invoeren van de pas. Toelichting: Er zijn reeds gesprekken gevoerd met Arriva over het afnemen van een Meedoenpas, een pas waarmee minima in de daluren onbeperkt met bus en trein kunnen reizen. Er is nog geen duidelijkheid over de concessie voor de bus in Friesland en of dit van invloed gaat zijn op dit proces. Ondertussen wordt, als optie, onderzocht of er mogelijkheden liggen in de reeds toegekende Regiodeal ZWF om deze Meedoenpas te financieren.
47.
Bij de kostendelersnorm en de handhaving erop passen we maatwerk toe. Het mag het zorgen voor en opvangen van mensen of dat een volwassen kind niet in huis kan blijven wonen niet in de weg staan. Indicatoren/te behalen resultaat: - We hebben de gewijzigde kostendelersnorm ingevoerd per 1-7-2022. - We passen maatwerk toe, passend binnen de mogelijkheden van de participatiewet. Toelichting: Wij werken zoals beschreven bij te behalen resultaten.
Pagina 19 van 64
48.
We blijven investeren in praktijkondersteuners GGZ Jeugd en onderhouden actief contact in de zorgketen. Indicatoren/te behalen resultaat: - We continueren de inzet van POH-GGZ Jeugd in deelnemende huisartsenpraktijken. - We houden contact met praktijken die nog niet met een POH-GGZ Jeugd werken. - We hebben minimaal 2x per jaar contact met een delegatie van de huisartsen. Toelichting: We blijven investeren in de inzet van de POH-GGZ Jeugd, omdat zij lichte ondersteuning bieden en er daardoor minder doorverwijzingen plaatsvinden. Op dit moment heeft circa 70% van alle huisartsenpraktijken in Súdwest-Fryslân een POH-GGZ Jeugd. Het streven is een dekking van 100% (bij elke huisartsenpraktijk een POH-GGZ Jeugd). Er zijn verschillende redenen waarom huisartsen geen POH-GGZ Jeugd willen of kunnen faciliteren, zoals gebrek aan ruimte, een eigen POH-GGZ in dienst die ook jeugdigen ziet of weinig vraag naar jeugdhulp. De situatie op de arbeidsmarkt maakt het lastig 100% dekking te bereiken, want ook hier merken we dat vacatures lastig in te vullen zijn. Twee keer per jaar is er overleg met een delegatie van de regiocommissie huisartsen, waarin naast de POH-GGZ Jeugd ook overige zaken in de samenwerking met huisartsen worden besproken.
49.
We stemmen de zorg en ondersteuning vanuit de Wmo, Jeugdwet, Zorgverzekeringswet en Wet langdurige Zorg beter op elkaar af. Indicatoren/te behalen resultaat: - Er zijn integrale ketenaanpakken vanuit IZA en GALA. - Er is een goed functionerende lokale gezondheidstafel. - Het aantal netwerken wijkgericht werken is met 25% toegenomen. Toelichting: We, als een van de koppelgemeenten in Friesland met ondermandaat voor mentale gezondheid, zijn nauw betrokken bij de ontwikkelingen van het Integraal Zorgakkoord (IZA). We hebben provinciaal een regioplan opgesteld om de zorg toekomstbestendig te houden en domein overstijgende afspraken maken. Zo maken we onder andere afspraken over respijtzorg, zodat de inwoners die acuut een beroep moeten doen op respijtzorg geholpen worden en achteraf gekeken wordt waar de rekening neergelegd wordt. In de regio Zuidwest-Friesland hebben we samen met zorgorganisaties en het Zorgkantoor een regiotafel ingericht om de plannen uit het provinciale regioplan regionaal uit te voeren. Vanuit het IZA en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) hebben we de verplichting om domein overstijgend vijf integrale ketenaanpakken te implementeren. We organiseren deze ketenaanpakken in overleg.
De gebiedsteams maken onderdeel uit van het wijkgericht werken waarin huisarts, wijkverpleging, gebiedsteams en de welzijnsmedewerkers samenwerken aan de juiste zorg op de juiste plek voor onze inwoners. Wijkgericht werken vind nu plaats in Heeg, Witmarsum, Nijland, Koudum en Sneek. Workum start binnenkort. Alle huisartsen in Sneek zijn collectief aangesloten bij Wijkgericht Werken.
50.
We gaan de komende tijd samen met Empatec, de raad en andere partners in gesprek over een bestendige toekomststrategie. Indicatoren/te behalen resultaat: - We voeren het implementatieplan uit. - We ronden de besluitvorming van de 2de fase van de aanpassing van de GR Fryslân-West af. - We evalueren de aantallen en werkzaamheden die in de Businesscase en Implementatieplan staan benoemd en stellen waar nodig bij. Toelichting: In 2023 is het implementatieplan door het dagelijks bestuur (db) van de gemeenschappelijke regeling Fryslân-West vastgesteld. Vanaf 1 januari 2024 vormen dit plan en de Businesscase de basis voor de uitvoering. Het db heeft ook de reactie op de zienswijze vastgesteld die door de gemeenteraden van de vier Empatec-gemeenten was ingediend. Dat geldt ook voor de reactienota op de zienswijze die
Pagina 20 van 64
door de gemeenteraden was ingediend op het tweede wijzigingsvoorstel van de gemeenschappelijke regeling. Voordat beide reacties naar de raden worden gestuurd, vindt er eind maart 2024 nog een overleg plaats tussen de portefeuillehouders van de vier gemeenten en de Intergemeentelijke Radenwerkgroep. Inmiddels zijn ook de eerste gesprekken gevoerd om de uitgangspunten in de Businesscase en Implementatieplan te evalueren.
Via Actualisatie PB2023 beschikbaar gestelde middelen:
2023
2024
2025
2026
2027
Communiceren minimaregelingen
50
0
0
0
0
Opstartkosten Súdwest Tichtby
350
0
0
0
0
Verhogen energietoeslag tot 140% sociaal minimum
1.200
0
0
0
0
Stipe Tichtby
1.000
0
0
0
0
Verhogen gebruik regelingen van 40 naar 80%
425
500
500
500
500
Investeren in praktijkondersteuners GGZ Jeugd
25
50
25
0
0
Indexeren jeugdzorg
500
500
500
500
500
0
88
175
250
250
Voorkomen tekort Jeugdzorg (via amendement)
Overige zaken (going concern) Er zijn geen overige zaken te melden.
Pagina 21 van 64
3 Programma 2: Ruimte Actiepunten uit de Programmabegroting Nr.
Actiepunt Hoofdtaakveld Wonen
1.
We gaan in deze coalitieperiode minimaal 1000 woningen bouwen. Indicatoren/te behalen resultaat: - Minimaal 1000 woningen in 2026 gerealiseerd. - Woondeal Rijk: 1980 woningen tot 2030, waarvan 30% sociale huur en 30% betaalbare koop. - Lagere vraagdruk sociale huur (monitor sociale huur). Kortere wachtlijst in tijd en meer mutaties (meer woningen die naar een nieuwe huurder gaat) en inschrijfduur naar beneden. Toelichting: Zie actuele factsheet woningbouw 2023. Er zijn diverse woningbouwplannen in voorbereiding die (in diverse stadia) ter besluitvorming worden voorgelegd. Ook in het voorjaar van 2024 zal de planvorming van een aantal nieuwe locaties opgestart worden. Er zijn voldoende plannen in voorbereiding om de bouw van minimaal 1000 woningen mogelijk te maken. Voor de daadwerkelijke realisatie is de gemeente uiteindelijk ook afhankelijk van marktpartijen en nutsbedrijven. In het actieplan SWF bouwt zijn, naast locatieontwikkeling, een aantal andere sporen opgezet, zoals de kernenaanpak. Binnen dit proces wordt samen met een kern naar geschikte woningbouwlocaties gezocht. Dit levert ook nieuwe woningbouwprojecten op. De raad heeft in 2023 besloten over het vestigen van voorkeursrecht op een aantal locaties. Ook de ontwikkeling van deze locaties wordt (gefaseerd) opgepakt. Binnen alle projecten wordt de woondeal aangehouden als één van de kaders voor de programmering.
De woningbouwprogrammering, de actualisatie van het woonbehoefteonderzoek en de laatste monitor sociale huur worden in april met college en raad gedeeld.
Via Actualisatie PB2023 beschikbaar gestelde middelen:
2023
2024
2025
2026
2027
In 2026 minimaal 1000 woningen gerealiseerd
80
80
40
40
0
Onderzoeken t.b.v. realiseren van minimaal 1000 woningen
160
0
0
0
0
Opstellen omgevingsprogramma ‘Wonen en Zorg’
20
0
0
0
0
2.
Er komt een gemeentelijke taskforce die met een integrale aanpak regie neemt op de woningmarkt. Indicatoren/te behalen resultaat: - Taskforce is actief (2023). - Het college wordt geadviseerd over de manier waarop woningbouwprocedures kunnen worden versneld, zodat er eerder gebouwd kan worden op een gemeentelijke locatie of locaties van derden. - Voorstellen om regelgeving te verruimen of er gemotiveerd van af te kunnen wijken om (meer) woningen te kunnen realiseren op particuliere erven, boerenerven en op het water. De taskforce krijgt daarbij de opdracht om voorstellen voor aanpassingen van regelgeving, procesvoorstellen met aanpakken en concrete pilots voor te leggen aan het college.