TOELICHTING (concept) bestemmingsplan Harmonieplein zuidblok.pdf
Tekst van het document
Omgevingsvisie Stichtse Vecht - ’t Beste van twee werelden
3.3.1.1 Algemeen De Omgevingsvisie Stichtse Vecht is op 12 januari 2022 vastgesteld door de gemeenteraad. De gemeente Stichtse Vecht kent een grote trots als het gaat om de cultuur, het unieke landschap van de Vecht en de veenweidegebieden en de historische dorpen die als een kralensnoer langs de Vecht zijn verrezen. De kernkwaliteiten zijn het vertrekpunt voor de toekomst. Dit doet de gemeente door te behouden en te versterken. Nieuwe ontwikkelingen dragen hieraan bij. Deze vinden plaats in lijn met de schaal, maat en logica van de gevormde werelden en gebruiken het erfgoed als inspiratie. Stichtse Vecht is een aantrekkelijke vestigingsplaats voor veel mensen. 3.3.1.2 Thema’s Voor de Omgevingsvisie Stichtse Vecht zijn bij de start drie overkoepelende opgaven geformuleerd:
Aantrekkelijke, bereikbare en gezonde leefomgeving voor wonen, werken en recreëren Versterken van de kwaliteit van cultuurhistorie, archeologie, landschap en natuur Inspelen op klimaatverandering en ruimte maken voor de energietransitie
Op basis van de vorenstaande opgaven zijn de volgende thema’s geformuleerd:
Gezondheid voor iedereen Ruimte voor de verstedelijkingsopgaven (wonen en werken) Goede bereikbaarheid in een steeds vollere regio Prettig leven in de kernen Ruimte voor recreatie Toekomstbestendig vitaal platteland Werken aan klimaatverandering
Ten aanzien van voorliggend project zijn met name de thema’s ‘Ruimte voor de verstedelijkingsopgaven (wonen en werken)’ en ‘Prettig leven in de kernen’ van belang. 3.3.1.3 Thema; Ruimte voor de verstedelijkingsopgaven (wonen en werken) Gemiddeld is de groei van de woningbouw in Nederland 1%. Een groei van 1% voor de komende 20 jaar zou circa 5.600 nieuwe woningen betekenen voor Stichtse Vecht (in 2020 telde Stichtse Vecht 28.206 woningen). Stichtse Vecht ligt echter in de snelst groeiende regio van Europa. De ligging van Stichtse Vecht in deze hoog dynamische regio, tussen Utrecht en Amsterdam, vraagt om en rechtvaardigt een versnelde groei van woningen. Voor de gehele periode tot 2040 gaat het in Stichtse Vecht om minimaal 4.500 en maximaal 7.500 woningen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
23
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld De gemeente maakt een flinke inhaalslag (circa 1,5% per jaar) en realiseert grote aantallen nieuwe woningen voor eigen bevolking en voor de regio in de periode tot 2030 en ook daarna. Iedereen krijgt gelijke kansen bij de grote woningbouwplannen. Het huidige werkgebied OV-knooppunt Breukelen en de omgeving tussen de snelweg en het Amsterdam-Rijnkanaal, wordt een aantrekkelijke combinatie van wonen en werken. Bedrijven en ondernemers wordt een goede vestigingsplaats in Stichtse Vecht geboden door nieuwe ruimte hiervoor te creëren en bestaande bedrijventerreinen te intensiveren, te herverdelen en kwalitatief te verbeteren. Kleine ondernemers wordt de mogelijkheid geboden om gemakkelijk aan huis te ondernemen. 3.3.1.4 Thema; Prettig leven in de kernen Voor de vitaliteit van de kleine kernen is het belangrijk dat er een goede verdeling tussen jongeren/starters en ouderen/doorstromers. De gemeente gaat samen met de inwoners aan de optimale leefbaarheidsbalans voor hun kern (wijk) werken:
Behouden van de identiteit van een kern. Ruimte geven voor eigen initiatieven en ontmoeten. Faciliteren van een volledig voorzieningennetwerk in de kern zelf en met de grotere kernen. Woningen die passen bij de vraag uit een kern. Voldoende groen en landschap in of rondom een kern.
3.3.1.5 Toetsing van het initiatief aan de Omgevingsvisie Stichtse Vecht - ’t Beste van twee werelden Met het transformeren van het gebied tot hoogwaardige woon- en verblijfsgebied wordt invulling gegeven aan de beleidsambities zoals genoemd in de omgevingsvisies. Hierin is aangegeven dat een forse woningbouwopgave nodig is tot 2040 om te kunnen voorzien in de verwachte woningbehoefte. Met het plan wordt op een binnenstedelijke locatie voorzien in een aanbod van in totaal 81 woningen en (maatschappelijke) voorzieningen in Maarssen-Dorp. Het woningaanbod is heel divers namelijk, grondgebonden woningen en appartementen binnen de categorie sociale huur met zorg, middeldure huur en dure koop. Het aanbod, waaronder ook zorggerelateerde woningen, biedt ruimte voor een gedifferentieerde bewonerssamenstelling. Met de bouw van het Kindcentrum worden twee bestaande basisscholen, de gymzaal, de BSO en het KDV in één gebouw samengevoegd. Het is wenselijk de voorzieningen die in het Kindcentrum worden ondergebracht te behouden voor het centrum van Maarssen. Het Kindcentrum zorgt voor levendigheid en het stimuleert de sociale samenhang in de omgeving. Denk aan een kletspraatje op het speelplein en een snel bezoek aan de bakker en supermarkt als de kinderen worden gebracht of gehaald. De impuls die van een dergelijke voorziening uitgaat mag niet worden onderschat.
De nadelige gevolgen van het wegvallen van een school in een kleine kern bewijst dat. Door de voorzieningen in de buurt van woningen te houden blijft de afstand voor kinderen van school naar huis beperkt. De ligging in het centrum vergroot de sociale controle. Dit komt de veiligheid van kinderen ten goede maar ook de controle op het gebouw. Het Kindcentrum draagt verder bij aan een diverse bevolkingsopbouw in het centrum, want gezinnen met kinderen kiezen vaak bewust voor de nabijheid van bovenstaande voorzieningen. Het plan draagt dan ook bij aan het faciliteren in een volledig voorzieningennetwerk. Daarnaast wordt met de andere centrum- en maatschappelijke functies bijgedragen aan het tot stand brengen van de gewenste reuring en levendigheid in het gebied en draagt de aanleg van een centraal dorpsplein bij in de versterking van het centrum. Daarnaast is het streven een aantrekkelijk dorpsplein te maken waar activiteiten kunnen worden georganiseerd. Door te kiezen voor één grote open ruimte (het nieuwe plein) in plaats van de huidige versnipperde ruimtes ontstaat een rustiger en logischer straatbeeld dan nu het geval is. De gebiedsontwikkeling levert een ruimtelijke verbetering op voor dit deel van het centrum van Maarssen-dorp. Bij de herinrichting van de openbare ruimte wordt rekening gehouden met klimaatadaptatie en groen.
Conclusie Geconcludeerd wordt dat de gebiedsontwikkeling past binnen de gemeentelijke omgevingsvisie.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
24
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld 3.3.2
Stedenbouwkundig plan Harmonieplein
3.3.2.1 Algemeen Op 7 maart 2017 heeft de gemeenteraad van Stichtse Vecht het stedenbouwkundig plan ‘Harmonieplein’ vastgesteld. Het stedenbouwkundig plan vormt de basis voor voorliggend bestemmingsplan en is in samenspraak met omwonenden, belanghebbenden en de gemeenteraad opgesteld. In het stedenbouwkundig plan is onder meer gekeken naar de geschiedenis van het gebied. Daarnaast omvat het een locatie-analyse en visie welke is uitgewerkt in een concreet stedenbouwkundig plan. 3.3.2.2 Stedenbouwkundige visie en beeldkwaliteit Het stedenbouwkundig model is opgezet rondom het vernieuwde levendige Harmonieplein. Deze nieuwe levendigheid komt voort uit de optimale bezonning. Door het Harmonieplein voldoende breedte te geven ontstaat er ruimte voor terrassen en een speelplek voor kinderen. In het zuidelijke bouwblok hebben de grondgebonden woningen een voordeur aan het plein en een optimale tuin op het zuiden en met verhoogde begane grond is er ook ruimte voor klein ondernemers. In dit blok is ruimte voor een aantal statige herenhuizen. In het noordelijke bouwblok komen hoofdzakelijk appartementen met een buitenruimte op het zuiden richting het Harmonieplein. In de plint is ruimte voor centrumvoorzieningen zoals dienstverlening, maatschappelijk voorzieningen (bibliotheek) en daghoreca. Parkeren voor bewoners wordt opgelost in of nabij de bouwblokken.
Op de kop van het Harmonieplein komt het Kindcentrum met een groot schoolplein aan het Harmonieplein en een klein plein aan de Bolensteinseweg. Met het plan Harmonieplein ambieert de Gemeente Stichtse Vecht om een belangrijke bijdrage te leveren aan de kwaliteit van het centrum van Maarssen-dorp. De sfeer op het plein wordt naast de bezonning mede bepaald door de beeldkwaliteit van de architectuur en van de inrichting van de openbare ruimte. De minimale beeldkwaliteitscriteria zijn vastgelegd in het stedenbouwkundig plan. Aan deze kwalitatieve criteria worden ingediende bebouwingsvoorstellen in samenspraak met gemeente, welstand en supervisor getoetst. Het onderdeel beeldkwaliteit van het stedenbouwkundig plan dient als inspiratie en als kader (ondergrens) voor de ontwikkelingen. 3.3.2.3 Toetsing van het Zuidblok aan het Stedenbouwkundig plan Harmonieplein Het stedenbouwkundig plan heeft de basis gevormd bij het opstellen van het bestemmingsplan. De stedenbouwkundige randvoorwaarden zijn daar waar noodzakelijk bevonden expliciet vastgelegd in voorliggend bestemmingsplan. Het gaat hierbij onder meer om de bouwhoogten en de toegestane functies per deelgebied. Het stedenbouwkundig plan is in bijlage 1 bij deze toelichting opgenomen.
De architectuur van het Zuidblok moet goed aansluiten bij de Vechtse bouwstijl die zich kenmerkt door hoge kappen, grote raampartijen en versierende elementen. Vechtse woningen kenmerken zich door een frequent toegepaste verhouding tussen gevel- en kaphoogte in de gulden snede 5/8. In het bestemmingsplan wordt hiervoor ruimte geboden door de relatief lage goothoogte (circa 10m) en hogere nokhoogte (max 16m). De hellingshoek van de kap wordt eveneens vastgelegd in de regels. Door de opdeling van de gevels en gebruik van verschillende goot- en bouwhoogtes binnen een bouwblok ontstaat een wenselijke kleinere architectuurschaal in plaats van één grote bouwmassa. Conclusie Het voorlopig ontwerp van het zuidblok is akkoord bevonden door de stedenbouwkundige supervisor en welstand en voldoet dus aan het stedenbouwkundig plan Harmonieplein.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
25
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld 3.3.3
Geactualiseerde Woonvisie Stichtse Vecht 2017-2022
3.3.3.1 Algemeen De gemeenteraad heeft op 17 december 2019 de geactualiseerde Woonvisie Stichtse Vecht 2017-2022 vastgesteld. Inmiddels is in 2023 een nieuwe woonvisie vastgesteld. Voor deze gebiedsontwikkeling worden de uitgangspunten van de voorgaande woonvisie aangehouden. In de woonvisie van 2019 zijn prognoses opgenomen ten aanzien van de woningbehoefte alsmede concrete beleidsambities opgenomen. In voorliggend geval zijn met name onderstaande beleidsuitspraken van belang, te weten: Voldoende betaalbare woningen, nu en straks; Vergroten van het aanbod aan middenhuur; Wonen met welzijn en zorg: aanbod verruimen; Verduurzaming van de woningvoorraad; Ruimte voor nieuwe woonconcepten en woonwagenstandplaatsen. 3.3.3.2 Conclusies uit marktonderzoek De woonvisie van 2019 is gestoeld op de cijfers uit het regionale woningbehoefteonderzoek van eind 2018. Belangrijke uitgangspunten zijn hierbij: duurzaamheid (aardgasvrij en energieneutraal wonen), experimentele en alternatieve woonvormen, aanbod van starterswoningen en levensloopbestendige woningen en bevordering van de doorstroming. Er moet sprake zijn van een goede mix van sociale huur en midden huur en betaalbare koop met een diversiteit aan doelgroepen om de leefbaarheid in de wijken te bevorderen. De inwoners met een middeninkomen krijgen extra aandacht in deze actualisatie.
Zij vallen vaak tussen wal en schip, verdienen te veel voor een sociale huurwoning en te weinig voor een vrije sector huurwoning. Daarbij komt dat het aanbod in de categorie middenhuur zeer beperkt is. Het uitgangspunt bij nieuwbouw is een woonprogramma van minimaal 30% sociale huur opleggen en bij grote ontwikkelingen (van meer dan 25 woningen) tevens 20% middenhuur opleggen. De ambities ten aanzien van duurzaamheid zijn binnen Stichtse Vecht zeer hoog maar ook wettelijk is het verplicht om (bestaande) woningen aardgasvrij en nieuwbouwwoningen energieneutraal te maken. De druk op de woningmarkt is de afgelopen jaren alleen maar verder opgelopen en dan vooral de druk op de sociale huur en betaalbare koopwoningen. Daarom zetten we voor de komende jaren in op een minimale toevoeging van 30% sociale huurwoningen op de totale woningvoorraad om zo de huidige tekorten te verkleinen. Daarnaast willen we de doorstroming bevorderen door realisatie van woningen in het middensegment. Hierbij gaat het om betaalbare tot middeldure koop en middenhuur. Naast het sociale en het middensegment, is er ook nog steeds behoefte (20%) aan duurdere koop- en huurwoningen. 3.3.3.3 Toetsing van het initiatief aan de Woonvisie Stichtse Vecht Met dit bestemmingsplan wordt invulling gegeven aan het beleidsvoornemen om in het binnenstedelijk gebied te voorzien in voldoende woningen.
De gebiedsontwikkeling van het Harmonieplein levert met in totaal 81 woningen, waarvan 50 binnen het zuidblok en 31 in het noordblok, een bescheiden maar belangrijke bijdrage aan de woningbouwopgave. De sociale woningbouwopgave voor de totale gebiedsontwikkeling wordt in zijn geheel opgenomen in het zuidblok. Voor het woonprogramma wordt uitgegaan van de Woonvisie 2017-2022. In het Zuidblok worden 24 socaiale huurwoningen, 12 middeldure huurwoningen, 4 grondgebonden koop woningen, herstel van de bestaande karakteristieke villa aan de Gaslaan tot woning en 9 koopappartementen gerealiseerd. De huurwoningen kunnen voorzien worden van een zorglabel met expliciete voorzieningen, zoals zorg ondersteunende en gezamenlijk te gebruiken ruimtes. Het bestemmingsplan voor het Zuidblok biedt twee woningtypen (grondgebonden en appartementen) in verschillende prijscategorieën aan waarmee goed ingespeeld kan worden op de vraag vanuit de markt. Geconcludeerd wordt dat de ontwikkeling prima past binnen de gemeentelijke woonvisie van 2019, waarbij wordt opgemerkt dat de verwachte woningbehoefte sinds de vaststelling van de woonvisie fors is toegenomen (zie par 3.3.1; Omgevingsvisie Stichtse Vecht). Met het gevarieerde programma komt het zuidblok nagenoeg overeen met de recent vastgestelde woonvisie.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
26
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld Conclusie De gebiedsontwikkeling waar het zuidblok onderdeel vanuit maakt voldoet aan de de Woonvisie 2017-2022 en komt nagenoeg overeen met de recent vastgestelde woonvisie. 3.3.4
Horecabeleid Stichtse Vecht 2019
3.3.4.1 Algemeen Op 3 april 2019 heeft de gemeenteraad het horecabeleid Stichtse Vecht vastgesteld. De horecavisie is een visie op de commerciële horeca in Stichtse Vecht en vormt de kapstok voor het nieuw te ontwikkelen (uitvoerings)beleid. In de gemeente zijn ruim 130 horecabedrijven aanwezig. De grootste concentraties van horeca zijn gesitueerd in of direct bij de centra van Maarssen-Dorp en Breukelen gevolgd door het centrum van Loenen aan de Vecht en Bisonspoor (Maarssenbroek). Het lokale uitgaansleven concentreert zich voornamelijk in de centra van Maarssen-Dorp en Breukelen (Kerkbrink), waar dan ook de meeste cafés gevestigd zijn. Het traditionele café wordt ook in onze gemeente steeds vaker vervangen door eetcafés, met een verschuiving naar de middag en avond als belangrijkste bezoekmomenten. Door de hoge landschappelijke kwaliteiten, buitenplaatsen en historische kernen kan in onze gemeente meer dan gemiddeld ingesprongen worden op de behoefte aan beleving bij consumenten. Hierbij zijn er vooral kansen voor daghoreca, avondhoreca in de vorm van restaurants en kleinschalige overnachtingsmogelijkheden. Niet elk gebied is echter geschikt voor een bepaalde vorm van horeca. Daarom is gekozen om op gebiedsniveau richting te geven aan de uitbreidingsmogelijkheden op het bestaande areaal.
Deze visie op de deelgebieden geeft richting en flexibiliteit waarbij behoud van de identiteit van de kernen/ gebieden voorop blijft staan. Met nieuw beleid kan worden ingespeeld op trends in de horecamarkt en de veranderingen in de regelgeving. 3.3.4.2 Perspectief horecasector De horeca manifesteert zich landelijk als een groeimarkt doordat consumenten weer meer buiten de deur eten en de horeca als ontmoetingsplek gebruiken. In de gemeente Stichtse Vecht zijn daarnaast extra groeikansen. Het inwonerstal in de directe regio groeit sterk. Met name langs de Vecht, zowel in de dorpscentra als in het buitengebied, zijn de potenties voor horeca het grootst. Er is een stijgende vraag naar daghoreca in combinatie met terrassen en een combinatie van een detailhandelsvestiging met aanvullende horeca (blurring). Het aanbod van restaurants, waaronder kwalitatief hoogwaardige restaurants, is sterk ontwikkeld in de gemeente. De gemeente kan zich juist vanwege de bekendheid als ‘goed restaurantengebied ‘ blijven ontwikkelen. Door de groei in het toerisme en de zakelijk markt binnen de nabijgelegen steden Utrecht en Amsterdam is sprake van een stijgende behoefte aan overnachtingscapaciteit in hotels, logementen en B&B’s, Op deze trend kan de gemeente inspelen. De behoefte en het draagvlak voor een café in het lokale dorpscentrum zal blijven bestaan.
Op basis van trends wordt hiervoor ook in Stichtse Vecht echter geen groei meer voorzien. 3.3.4.3 Horeca en terrassen centra Maarssen en Breukelen In het algemeen is het de visie om de mogelijkheden voor terrassen te verruimen. Ondernemingen die passen in de bestemming ‘Centrum’ en ondergeschikte daghoreca hebben (geen alcohol, geen muziek, alleen winkeltijden) mogen langs de gevel een terras hebben mits de fysieke openbare ruimte naast het pand zich daarvoor leent (voetgangersgebied, plein, brede stoep enz.). Alle overige horeca categorieën (cafés, restaurants, feestruimtes, hotels of een combinatie daarvan) moeten een specifieke horeca-aanduiding hebben in het bestemmingsplan (eventueel dubbelfunctie), moeten een horeca-exploitatievergunning hebben en moeten voldoen aan de Alcoholwet. Een eventueel terras kunnen zij als onderdeel van de exploitatievergunning aanvragen. Om dit te verwezenlijken dient een terrassenbeleid te
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
27
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld worden opgesteld. Hierin dient onderzocht te worden wat de gevolgen zijn van een terras ten opzichte van de omgeving, om bijvoorbeeld overlast te voorkomen. 3.3.4.4 Toetsing van het initiatief aan het Horecabeleid Stichtse Vecht De voorgenomen gebiedsontwikkeling biedt mogelijkheden om aan het nieuwe Harmonieplein horeca te realiseren. Het gaat om maximaal 350 m2 lichte horeca zoals daghoreca/winkelondersteunende horeca of een restaurant in het Noordblok. In het Zuidblok biedt de centrumbestemming de mogelijkheid tot het vestigen van een daghorecagelegenheid. Gelet op het feit dat het bouwvlak relatief beperkt van omvang is en een dergelijke voorziening slechts op de begane grond is toegestaan, zal het gaan om een voorziening van beperkte grootte. In de regels is bepaald dat minimaal 80 m² op de begane grond dient te worden ingericht ten behoeve van een centrumfunctie (bijv. horeca) met een verplichte situering aan het plein. De locatie is gunstig gelegen wat betreft bezonning en zichtbaarheid. Met de beoogde horeca wordt bijgedragen aan de gewenste levendigheid in het gebied. Samen met de bestaande horeca binnen het “haakgebouw” kan een horecaconcentratiegebied worden gerealiseerd. Geconcludeerd wordt dat het plan in overeenstemming is met het horecabeleid.
Conclusie De gebiedsontwikkeling waar het zuidblok onderdeel vanuit maakt voldoet aan het horecabeleid Stichtse Vecht. 3.3.5
Retailvisie
3.3.5.1 Algemeen De Retailvisie legt de richtlijnen voor nabije toekomst vast. Hiermee worden de retailvoorzieningen in de dorpscentra zoveel mogelijk gefaciliteerd ten behoeve van de werkgelegenheid en de leefbaarheid van de kernen. Het gekozen beleid op basis van recente onderzoeksrapporten is gebaseerd op concentreren, versterken en vernieuwen. Dit betekent: Concentratie
Concentratie van winkelvoorzieningen in de centrumgebieden van de 4 grootste kernen: Maarssenbroek, Maarssen-dorp, Breukelen en Loenen aan de Vecht. Het ontstaan van nieuwe winkelcentra voorkomen en het stimuleren van verspreid liggende winkels om te verhuizen naar deze centrumgebieden. Faciliteren van aanwezige retail in kleinere dorpskernen, maar geen actief beleid ter versterking daarvan. In de periferie op bedrijventerreinen slechts volumineuze detailhandel toestaan.
Versterken
Zorgen voor een goede bereikbaarheid en voldoende gratis parkeervoorzieningen. Een ruime winkeltijdenverordening en een aantrekkelijk marktbeleid. Een standplaatsenbeleid dat aanvullend is op de reguliere detailhandel, d.w.z. differentieert per woonkern.
Vernieuwen
Het stimuleren van nieuwe winkelconcepten als (instore) pick-up points en blurring in de centrumgebieden. Het faciliteren van distributiepunten voor e-commerce op bedrijventerreinen. Het creëren van een communicatieplatform voor stakeholders op gebied van kennisdeling en informatie-uitwisseling.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
28
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld 3.3.5.2 Maarssen-Dorp Het centrum van Maarssen-Dorp ligt tussen het Harmonieplein en het Pieter de Hoogplein. Het kenmerkt zich als een gevarieerd gebied met winkeltjes, horeca, kantoren en maatschappelijke voorzieningen. Door het stimuleren van nieuwe ontwikkelingen en blurring wordt de concentratie van retail in het centrum geconcentreerd. In het bestemmingsplan wordt hiervoor een centrumbestemming opgenomen. Daarnaast is er een buurtwinkelcentrum aan de Plesmanlaan, en enkele verspreid liggende winkels op diverse plekken. Voor het winkelcentrum aan de Plesmanlaan geldt dat dit ongewijzigd blijft. Voor de solitaire winkels buiten het centrum zal waar mogelijk de retailfunctie vervangen worden door een woonfunctie.
Afbeelding 3.1
Begrenzing Centrum Maarssen Dorp (Bron: gemeente Stichtse Vecht)
3.3.5.3 Toetsing van het initiatief aan het Retailbeleid De voorgenomen gebiedsontwikkeling biedt mogelijkheden om in het Zuidblok aan het nieuwe Harmonieplein een kleinschalige centrumfunctie te realiseren. In het Noordblok wordt vooralsnog alleen in maatschappelijke functies voorzien in combinatie met daghoreca of een restaurant. Met dergelijke functies in de plint wordt bijgedragen aan de gewenste levendigheid in het gebied. Geconcludeerd wordt dat het plan in overeenstemming is met het retailbeleid. Conclusie De gebiedsontwikkeling waar het zuidblok onderdeel vanuit maakt voldoet aan het retailbeleid.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
29
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld 3.3.6
Gemeentelijke Verkeers- en Vervoerplan Stichtse Vecht 2013 (GVVP Stichtse Vecht 2013)
3.3.6.1 Algemeen De Planwet Verkeer en Vervoer (1998) schrijft voor dat alle lagere overheden een zichtbaar en samenhangend verkeer- en vervoerbeleid moeten voeren, dat richting geeft aan de door het gemeentebestuur te nemen beslissingen op het gebied van verkeer en vervoer. Het is aan de gemeente om de beleidslijnen vast te leggen in een verkeersvisie, vastgelegd in een Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (GVVP), dat volgens de Planwet Verkeer en Vervoer moet passen binnen de regionale en landelijke beleidskaders. Het GVVP Stichtse Vecht 2013-2017 heeft ten doel een zichtbaar en samenhangend verkeer- en vervoerbeleid te kunnen voeren, dat richting geeft aan de door het gemeentebestuur te nemen beslissingen op het gebied van verkeer en vervoer. Het GVVP bestaat uit verschillende onderdelen die op verschillende momenten zijn geactualiseerd, namelijk:
Deel A (algemeen): juli 2013 Deel B (parkeren): juli 2015 Deel C (langzaam verkeer): maart 2016 Deel D (auto landbouw en vrachtverkeer): juli 2017 Deel D (trajectnota Zandpad): november 2017 Deel E (openbaar vervoer): april 2015.
3.3.6.2 Toetsing van het initiatief aan het GVVP Stichtse Vecht Bij het bepalen van de inrichting van het plangebied en het benodigde aantal parkeerplaatsen is gekeken naar het GVVP Deel B (parkeren): juli 2015. In hoofdstuk 5 wordt uitgebreid ingegaan op de verkeersonderzoeken die hebben plaatsgevonden. Kortheidshalve wordt naar het betreffende hoofdstuk verwezen. Hier wordt geconcludeerd dat de wijze van inrichting van het plangebied ten aanzien van verkeer en parkeren in overeenstemming is met het GVVP Stichtse Vecht 2013-2017. 3.3.7
Conclusie toetsing aan het gemeentelijk beleid
Geconcludeerd wordt dat de gebiedsontwikkeling in zijn geheel en de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling van het zuidblok, in overeenstemming zijn met het gemeentelijk beleid.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
30
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld
Hoofdstuk 4
Visie en uitgangspunten
In hoofdstuk 2 is al ingegaan op de historische ontwikkeling van het gebied en de huidige situatie in het plangebied. In dit hoofdstuk wordt op de ontwikkeling zelf ingegaan. De gemeenteraad heeft op 7 maart 2017, na een uitgebreid participatief traject, ingestemd met het stedenbouwkundig plan “Harmonieplein”. Het stedenbouwkundig plan vormt de basis voor de bestemmingsplannen die in deelfases worden uitgewerkt als gedetailleerd bestemmingsplan/omgevingsplan. In het kader van een goede ruimtelijke ordening zijn de effecten van deze gebiedsontwikkeling op de bestaande omgeving uitvoerig onderzocht en verwerkt in de toelichting van dit bestemmingsplan. De onderzoeken tonen aan dat voldaan wordt aan de gestelde (wettelijke) normen en richtlijnen en dat de ontwikkeling daarmee voldoet aan een goede ruimtelijke ordening. Ook wordt voldaan aan een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Middels de onderzoeken is aangetoond dat de ontwikkeling van het Zuidblok en de gebiedsontwikkeling in zijn geheel uitvoerbaar zijn.
4.1
Gebiedsvisie
De hoofdreden om te komen tot deze gebiedsontwikkeling is gelegen in de bestaande bebouwing van de bibliotheek, theater ’t Zand, de twee basisscholen en de aanbouw van het Groene Kruisgebouw. Deze gebouwen zijn sterk verouderd en voldoen niet meer aan de wettelijke eisen en wensen van nu. Daarnaast is de behoefte aan een theater van deze omvang niet langer aanwezig en staat het gebouw leeg. Dit in tegenstelling tot de grote behoefte aan nieuwe woningen. Ook de niet bebouwde ruimtes tussen de bovengenoemde bebouwing komen in aanmerking voor een facelift. Doel is om het gebied te ontwikkelen tot een aantrekkelijke plek met verschillende centrumfuncties zoals wonen, onderwijs, gezondheidszorg, cultuur, lichte horeca zoals daghoreca/winkelondersteunende horeca, dienstverlening en andere maatschappelijke voorzieningen. Daarnaast is het streven een aantrekkelijk dorpsplein te maken met groen, speelvoorzieningen en waar leuke activiteiten kunnen worden georganiseerd . Door te kiezen voor één grote open ruimte (het nieuwe plein) in plaats van versnipperde ruimtes ontstaat een rustiger en logischer straatbeeld dan nu het geval is. De nieuwe inrichting van het gebied in combinatie met extra woningen en moderne toekomstbestendige huisvesting voor onderwijs, kinderdagopvang en bibliotheek zijn zeer gewenst.
De gebiedsontwikkeling levert daarmee een ruimtelijke én functionele verbetering op voor dit deel van het centrum van Maarssen-dorp. Het functionele programma van de verschillende deelgebieden De deelplannen hebben elk een eigen functioneel programma: 1.
2.
3.
KC – Kindcentrum 0-12 jaar (deelgebied 1); een bouwenvelop voor het realiseren van een nieuw kindcentrum waarin worden gehuisvest: twee basisscholen, kinderopvang en BSO, met een gymzaal, een (semi-openbaar) schoolplein, een speelplein voor de kinderen van 0-4 jaar, voldoende parkeerplaatsen (ook voor minder validen) voor auto’s en fietsen en speciale verkeersvoorzieningen om het halen en brengen van kinderen efficiënt en veilig te laten verlopen. Opgemerkt wordt dat in dit deelgebied tevens gronden aan de tuin van woning Bolensteinsestraat 19 worden toegevoegd; Zuidelijk bouwblok (deelgebied 2); een bouwenvelop voor 24 sociale huur woningen, 12 middeldure huurwoningen, 4 grondgebonden koop woningen, herstel van de bestaande karakteristieke villa aan de Gaslaan tot woning en 9 koop appartementen met in de plint een centrumfunctie van circa 100m2. De huurwoningen kunnen voorzien worden van een zorglabel met expliciete voorzieningen, zoals zorg ondersteunende en gezamenlijk te gebruiken ruimtes. Daarnaast worden er voldoende parkeerplaatsen (ook voor mindervaliden) gerealiseerd op eigen terrein aan de achterzijde van de bebouwing en in het openbaar gebied. Noordelijk bouwblok (deelgebied 3, samen met plein openbare ruimte); voorlopige invulling bestaande uit ca.
31 koop appartementen en een plint met circa 700m2 centrumfuncties zoals een lichte vorm van horeca, maatschappelijke functies, zoals een bibliotheek en voldoende (openbare) parkeergelegenheid. Binnen dit deelgebied zijn maatschappelijke voorzieningen gepland op de begane grond (plint). Het Noordblok kan qua invulling nog wijzigen omdat de verkoopprocedure nog
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
31
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld
4.
moet worden doorlopen. In alle onderzoeken is de voorlopige invulling van het Noordblok wel meegenomen om een integraal beeld te krijgen van de impact op de omgeving. Het dorpsplein en de rest van de openbare ruimte (deelgebied 3, samen met Noordblok); een aantrekkelijk, duurzaam ingericht en levendig dorpsplein met een minimale breedte van 25 meter, dat geschikt is voor zonnige horecaterrassen, spelende kinderen, markten, evenementen en festivals. Er is aandacht voor de opvang van regenwater en de aanleg van aantrekkelijk groen. Ook is er aandacht voor mindervaliden en het stallen van fietsen. De monumentale paardenkastanjeboom op het schoolplein van basisschool Het Kompas wordt behouden en zal zorgvuldig worden ingepast in de nieuwe openbare ruimte.
Hierna wordt per deelgebied een beknopte toelichting gegeven. De genoemde voorwaarden komen voort uit het stedenbouwkundig plan, de overleggen met de klankbordgroep en overige gemaakte afspraken. Voor een uitgebreide omschrijving van het gebied wordt daarom naar het stedenbouwkundig plan verwezen dat opgenomen is in bijlage 1 bij deze toelichting. Voor de leesbaarheid is hierna nogmaals de afbeelding met daarin de indicatieve inrichting van de deelgebieden opgenomen.
Afbeelding 4.1
Indicatieve inrichting Harmonieplein (Bron: stedenbouwkundig plan Harmonieplein, vastgesteld raad 7 maart 2017, gemeente Stichtse Vecht)
4.2
Locatie specifieke ontwikkelingen
4.2.1
Deelgebied 1: KC – Kindcentrum
De twee bestaande basisscholen CBS Het Kompas en WereldKidz Bolenstein worden in één nieuw gebouw gehuisvest. Ook de bestaande kinderopvang (KDV), de buitenschoolse opvang (BSO) en de gymzaal krijgen hierin een nieuwe plek. Het gebouw krijgt hierdoor een multifunctioneel karakter. Het Kindcentrum kan in de middag en avonduren voor onderwijs gerelateerde en maatschappelijk activiteiten worden gebruikt. Bij het Kindcentrum worden twee (school)pleinen gerealiseerd. Een speelplein aan de Bolensteinseweg voor het KDV en de peuterspeelzaal (kinderen van 0-4 jaar) en een schoolplein voor de twee basisscholen. Het plan is om het
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
32
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld schoolplein voor de basisscholen buiten schooltijden (deels) openbaar toegankelijk te maken zodat de kinderen die in het dorpscentrum wonen voldoende speelruimte tot hun beschikking hebben. Dit schoolplein sluit grotendeels aan bij het nieuwe Harmonieplein zodat de oudere basisschoolkinderen tijdens de pauze ook van het dorpsplein gebruik kunnen maken. Verder worden er voldoende parkeerplaatsen gerealiseerd langs de Bolensteinseweg, Harmonieweg en de Gaslaan en er wordt invulling gegeven aan een efficiënte en veilige manier om de kinderen te brengen en halen. Er is een voorwaardelijke verplichting in de regels van het bestemmingsplan opgenomen voor het parkeren en het voldoen aan de geluidnormen. Het Kindcentrum is in 2023 opgeleverd en inmiddels in gebruik genomen. In onderstaande afbeelding is de indicatieve uitwerking van het Kindcentrum opgenomen.
Afbeelding 4.2
Voorlopig ontwerp stedenbouwkundige opzet Kindcentrum juni 2019 (Bron: Cita Architecten)
Afbeelding 4.3
Voorlopig ontwerp Kindcentrum juni 2019 Harmoniepleinzijde (hoofdentree) juni 2019 (Bron: Cita Architecten)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
33
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld 4.2.2
Deelgebied 2: Zuidelijk bouwblok
Het zuidelijke bouwblok kent een matige functiemenging, waarbij de nadruk op wonen (met zorg) ligt. De woningen hebben een belangrijke rol in de leefbaarheid van het Harmonieplein. Op momenten dat voorzieningen zoals winkels, horeca en dienstverlening gesloten zijn, zorgen de woningen voor de gewenste levendigheid en sociale veiligheid. Het bouwblok is op te delen in vier onderdelen; 1.
Het hoekpand aan de noordoostzijde is bedoeld voor 24 sociale huurwoningen en 12 middeldure huurwoningen. De huurwoningen kunnen voorzien worden van een zorglabel. In het bestemmingsplan is ruimte opgenomen om, indien gewenst, gezamenlijk te gebruiken ruimtes te realiseren, zoals een ontmoetingsruimte voor de bewoners en ruimte voor zorg gerelateerde ondersteuning.
2.
Het middengedeelte heeft de potentie voor 4 royale koop herenhuizen met tuinen op het zuiden en eventueel ruimte voor werken aan huis.
3.
Het hoekpand aan de noordwestzijde kan vanwege de positionering worden ingevuld met een publiekstrekker. In dit pand is op de begane grond een centrumfunctie mogelijk. In de regels is vastgelegd dat minimaal 80 m2 van de begane grond ten behoeve van een dergelijke functie ingevuld moet worden. Het is dan ook niet toegestaan om geen centrumfunctie in de plint te maken. Op de begane grond en verdiepingen is ruimte voor in totaal 9 koopappartementen, waaronder 1 penthouse.
4.
Het groene kruisgebouw is een karakteristieke villa aan de Gaslaan 16. Door de sloop van de bestaande aanbouw wordt dit gebouw weer een vrijstaande villa. In dit bestemmingsplan wordt vooralsnog uitgegaan van 1 woning waarbij het parkeren op eigen erf moet plaatsvinden.
5.
Voor de bovengenoemde functies worden voldoende parkeerplaatsen gerealiseerd op eigen erf en binnen het openbaar gebied. Er is een voorwaardelijke verplichting opgenomen voor het parkeren.
Binnen het bestemmingsplan zijn bouwvlakken opgenomen voor de verschillende delen van het Zuidblok. De gebouwen moeten in de gevellijn worden gebouwd en volgen aan de pleinkant overwegend de gevellijn van het haakgebouw. Hiermee ontstaat er een relatief strakke gesloten straatwand, hetgeen past bij de beoogde uitstraling van het gebied. Alleen in de noordoost hoek komt de gevel circa 1,5 meter voorbij de rooilijn van het haakgebouw te liggen. De verspringing is gelegen in het breedste deel van het nieuwe plein. Wat de maatvoering betreft geldt het volgende:
Het hoekgebouw aan de noordwestzijde mag een maximale bouwhoogte krijgen van 11,5 tot 16 meter, waarbij ter plaatse van de penthouse ook een maximum goothoogte geldt. Het hoekgebouw aan de noordoostzijde mag een maximale bouwhoogte krijgen van 16 meter. Voor de herenhuizen geldt een lagere goot- en bouwhoogte, te weten 9,5 en 12,5 meter. Binnen dit deelgebied zijn bij woningen bijgebouwen toegestaan, mits voldaan wordt aan de maatvoeringseisen. (afsluitbare) balkons zijn alleen toegestaan indien voldaan wordt aan de in de gestelde regels (qua diepte/breedte etc.). Qua bezonning moet voldaan worden aan de lichte TNO normering.
In onderstaande afbeelding is de indicatieve uitwerking van het Zuidblok opgenomen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
34
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld
Afbeelding 4.4
Voorlopig ontwerp stedenbouwkundige opzet Zuidblok (Bron: EVE Architecten)
Afbeelding 4.5
Voorlopig ontwerp Zuidblok Harmoniepleinzijde (Bron: EVE Architecten)
4.2.3
Deelgebied 3: Noordelijk bouwblok
Het Noordblok is qua definitieve invulling en uitwerking nog in ontwikkeling. Daarom zal de planologische procedure voor dit deelgebied iets langer op zich laten wachten. In het stedenbouwkundig plan is wel invulling gegeven aan het Noordblok qua vorm, massa en beeldkwaliteit. Voor de integrale afweging en onderzoeken is voor het noordelijke bouwblok uitgegaan van 31 koopwoningen en een plint waarin een centrumfunctie van circa 350m2 wordt toegestaan, zoals een lichte vorm van horeca (daghoreca of een restaurant) en een maatschappelijke functie zoals de bibliotheek van circa 350m2. Het is niet toegestaan om geen centrumfunctie in de plint te maken, omdat deze functie juist bijdraagt aan het levendig maken van het plein. Voor de bovengenoemde functies worden parkeerplaatsen gerealiseerd en wordt uitgegaan van de restcapaciteit in het openbaar gebied. Er wordt in het plan voor het Noordblok een voorwaardelijke verplichting opgenomen voor het parkeren. Wat betreft de maatvoering wordt aangesloten bij de maatvoering van de Bolensteinsestraat en het Zuidblok. In dit deelgebied word tevens de ontwikkeling van de openbare ruimte waaronder het nieuwe dorpsplein meegenomen. Het nieuwe plein moet dit deel van het centrum van Maarssendorp een mooie ontmoetingsplek
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
35
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld geven. De minimale breedte van het plein is 25 meter. Door de nieuwe gebouwen er omheen krijgt het plein een duidelijk kader met ruimte voor o.a. groen, speelvoorzieningen, terrassen en waterberging. Het plein kan gebruikt worden voor de plaatselijke evenementen zoals de jaarmarkt en koningsdag. Naast het plein is er aandacht voor de nieuwe inrichting van het openbaar gebied ter hoogte van de monumentale kastanjeboom. Deze boom speelt een belangrijke rol bij de beeldkwaliteit van de Bolensteinsestraat. Er wordt zorgvuldig omgegaan met de inpassing van de boom binnen het nieuw aan te leggen gebied.
Afbeelding 4.6
4.2.4
Indicatieve impressie Noordblok (Bron: stedenbouwkundig plan Harmonieplein, gemeente Stichtse Vecht)
Beeldkwaliteit
In het stedenbouwkundig plan wordt ingegaan op de gewenste beeldkwaliteit. Gezien het feit dat het gebied direct aan het beschermd dorpsgezicht van Maarssen grenst, is een kwalitatief hoogwaardige architectuur en materiaal gebruik van belang. De architectuur moet goed aansluiten bij de Vechtse bouwstijl die zich kenmerkt door hoge kappen, grote raampartijen en versierende elementen. Ook een pandjesstructuur middels verspringende gevels en wisselende beukmaten creëert een levendige en sfeervolle invulling. Vechtse woningen kenmerken zich verder door een frequent toegepaste verhouding tussen gevel- en kaphoogte in de gulden snede 5/8. In het bestemmingsplan wordt hiervoor ruimte geboden door de relatief lage goothoogte (circa 10/11 meter) en hogere nokhoogte (max. 16 meter). Door de opdeling van de gevels en gebruik van verschillende goot- en bouwhoogtes binnen een bouwblok ontstaat een wenselijke kleinere architectuurschaal in plaats van één grote bouwmassa. De nieuwbouwwijken Op Buuren en Croonenburgh binnen de gemeente Stichtse Vecht en het nieuwe stadshart van Woerden laten zien dat een divers gevelbeeld met verschillende hoogtes een karakteristiek beeld oplevert dat ondanks de hoogtes niet massaal oogt. Het onderdeel van het stedenbouwkundig plan dat betrekking heeft op de beeldkwaliteitseisen is juridisch gekoppeld aan de regels van het bestemmingsplan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
36
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld
Afbeelding 4.7
Referentiebeelden beeldkwaliteit (Bron: stedenbouwkundig plan Harmonieplein, gemeente Stichtse Vecht)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
37
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld
HOOFDSTUK 5
ONDERZOEKEN
Op grond van artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening moet in de toelichting op het bestemmingsplan een beschrijving worden opgenomen van de wijze waarop de milieukwaliteitseisen bij het plan zijn betrokken en of er sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Daarbij moet rekening gehouden worden met de geldende wet- en regelgeving en met de vastgestelde (boven)gemeentelijke beleidskaders. Bovendien is een bestemmingsplan vaak een belangrijk middel om te bepalen of na realisatie van de ontwikkeling nog sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. In dit hoofdstuk worden de resultaten van de onderzoeken naar de ruimtelijke uitvoerbaarheid van de totale gebiedsontwikkeling beschreven. Ondanks dat dit bestemmingsplan alleen betrekking heeft op de gedetailleerde invulling van het Zuidblok is binnen de onderzoeken wel uitgegaan van de totale gebiedsontwikkeling, dus Kindcentrum, Zuidblok en Noordblok. Dit om te voorkomen dat er sprake zou kunnen zijn van “salamitactiek”. De thema’s die zijn onderzocht betreffen bodem, geluid, luchtkwaliteit, bedrijven en milieuzonering, externe veiligheid, cultuurhistorie en archeologie, flora en fauna, water, verkeer en parkeren, duurzaamheid, zonnestudie en het Besluit milieueffectrapportage.
5.1
Bodemkwaliteit
5.1.1
Wettelijk kader
Het is wettelijk geregeld (bouwverordening) dat bouw pas kan plaatsvinden als de bodem geschikt is (of geschikt is gemaakt) voor het beoogde doel. Een nieuwe bestemming mag pas worden opgenomen, als is aangetoond dat de bodem geschikt (of geschikt te maken) is voor de nieuwe of aangepaste bestemming. Onderzocht moet worden of de bodem verontreinigd is en wat voor gevolgen een eventuele bodemverontreiniging heeft voor de uitvoerbaarheid van het plan. Wanneer (een deel van) de bodem in het plangebied verontreinigd is, moet worden aangetoond dat het bestemmingsplan, rekening houdend met de kosten van sanering, financieel uitvoerbaar is. 5.1.2
Situatie plangebied
In het plangebied zijn de volgende bodem- en asbestinventarisatie onderzoeken uitgevoerd:
Verkennend bodem- en asbestonderzoek (Bijlage 2); Aanvullend bodemonderzoek (Bijlage 3); Asbestinventarisatieonderzoek bibliotheek (Bijlage 4);
Uit de bodemonderzoeken blijkt dat:
De bekende verdachte locaties (chemische wasserij (buiten de locatie), timmerwerkplaats, voormalige ondergrondse tanks en slootdempingen) en het overige deel van de ontwikkelingslocatie voldoende zijn onderzocht; De bovengrond ter plaatse van de voormalige timmerfabriek (noordoostelijk terreindeel) matig verontreinigd is met lood. Deze matige verontreiniging met lood is voldoende afgeperkt; De ondergrond ter plaatse van boring B103 matig verontreinigd is met minerale olie. De bron van deze verontreiniging is onbekend. De verontreiniging is zintuiglijk voldoende afgeperkt. Bij graafwerkzaamheden is deze grond niet herbruikbaar; De grond- en het grondwater op het overige deel van het terrein licht verontreinigd zijn met zware metalen, PAK, PCB en minerale olie; De kleiige puinhoudende boven- en ondergrond en de puinstabilisatielaag niet verontreinigd zijn met asbest.
Uit het asbestinventarisatierapport blijkt dat:
Plaatmaterieel met asbest gevonden is in de CV-ruimte, op de opstort onder metalen platen. De materialen dienen onder de in SMART vermelde risicoclassificaties te worden verwijderd door een
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
38
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf, dat de werkzaamheden volgens de geldende wet- en regelgeving SC-530 en gemeentelijke verordeningen uitvoert. 5.1.3
Conclusie
De uitgevoerde bodemonderzoeken zijn representatief voor de gehele ontwikkelingslocatie. Uit de onderzoeken blijkt dat er geen belemmeringen te verwachten zijn voor de geplande ontwikkelingen. Een bodemonderzoek mag niet meer dan vijf jaar oud zijn. Voor de toekomstige omgevingsvergunning dient dan ook een actualiserend en aanvullend verkennend bodemonderzoek uitgevoerd te worden. In verband met de voormalige brandweerkazerne moet bij het verkennend bodemonderzoek PFAS worden meegenomen. Als uit het vooronderzoek (volgens de NEN 5725) blijkt dat in de opstallen asbest aanwezig is, moet er tevens een asbestonderzoek (volgens de NEN 5707) worden uitgevoerd. Wanneer uit het actualiserende onderzoek blijkt dat de bodem niet geschikt is voor het beoogde doel, dient vóór aanvang van de bouwwerkzaamheden een bodemsanering te worden uitgevoerd om de bodem wel geschikt te maken. Vooralsnog kan aangegeven worden dat er sinds het moment van onderzoek geen activiteiten hebben plaatsgevonden die een gevaar opleveren voor de bodem. Een verslechtering ten opzichte van de resultaten van het onderzoek zijn daarom niet te verwachten.
5.2
Geluid
5.2.1
Wettelijk kader
Op grond van artikel 76, lid 1 van de Wet geluidhinder (Wgh) dienen bij de vaststelling of herziening van een bestemmingsplan grenswaarden in acht te worden genomen. De Wgh stelt daarmee voorwaarden aan ontwikkelingen waarin nieuwe geluidsgevoelige objecten (gebouwen en terreinen) zijn opgenomen. De gemeente heeft als nadere invulling van deze voorwaarden in 2012 de Beleidsregel hogere waarden Wet geluidhinder vastgesteld. Volgens artikel 76, lid 3 geldt deze verplichting niet voor (bestaande) situaties waarin op het tijdstip van de vaststelling van het bestemmingsplan, de wegen en geluidsgevoelige objecten aanwezig of geprojecteerd zijn. Aandachtsgebieden (geluidszones) De Wgh definieert zones rond wegen, spoorwegen en gezoneerde industrieterreinen. Binnen een zone moet voor het bestemmen van nieuwe geluidsgevoelige objecten onderzoek worden gedaan naar de geluidsbelasting op de gevels van deze objecten. De Wgh gaat echter niet in op het geluid van niet-gezoneerde industrieterreinen, (losse) bedrijven, horeca of andere (geluidsproducerende) activiteiten. Dit wordt gereguleerd via de gemeentelijke Algemene Plaatselijke Verordening en de Wet milieubeheer. In de paragraaf 5.4 (Bedrijven en milieuzonering) wordt nader op de relevante bedrijfsmatige activiteiten ingegaan.
Wegverkeer Een weg binnen de bebouwde kom heeft een zonebreedte van 200 meter indien de weg 1 of 2 rijbanen bevat. Binnen de geluidszone geldt een voorkeurswaarde van 48 dB Lden voor de geluidsbelasting bij nieuwe geluidsgevoelige objecten. Hierbij geldt een toetsing per afzonderlijke weg. Bij overschrijding van de voorkeurswaarde moet worden onderzocht of geluidsreducerende maatregelen getroffen kunnen worden. Daarbij geniet de volgorde bron, overdracht en ontvanger de voorkeur. Als deze maatregelen onvoldoende zijn of bezwaren ontmoeten, kan het college van Burgemeester en Wethouders besluiten om bij de nieuwe geluidsgevoelige objecten hogere waarden dan de voorkeurswaarde toe te staan. De gemeente stelt hierbij voorwaarden, zoals de aanwezigheid van geluidsluwe gevels, conform de beleidsregel hogere waarden. Wettelijk geldt een maximale te verlenen hogere waarde. Deze is afhankelijk van de situatie. Voor woningen, scholen en kinderdagverblijven geldt voor een binnenstedelijke situatie en buiten de zone van een auto(snel)weg een maximale hogere waarde van 63 dB.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
39
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld Goede ruimtelijke ordening Volgens de Wgh hebben wegen op een woonerf of wegen met een maximumsnelheid van 30 km/uur geen geluidszone. Deze hoeven daardoor wettelijk niet te worden getoetst. Toch kan de geluidsbelasting vanwege dergelijke wegen hoger zijn dan de voorkeurswaarde. Vanaf een intensiteit van 1.500 motorvoertuigen per etmaal bij asfaltverharding of 600 motorvoertuigen per etmaal bij klinkerbestrating kan de voorkeurswaarde al worden overschreden. Daarom moet in het kader van een goede ruimtelijke ordening de bijdrage van deze wegen worden onderzocht. Railverkeer Spoorwegen hebben ook een zone. De zonebreedte wordt bepaald door de waarden van wettelijk vastgestelde geluidproductieplafonds (gpp’s). De gpp’s zijn te vinden in het landelijke geluidregister voor spoorwegen. Het spoor met traject Amsterdam – Utrecht heeft op basis van de gpp’s een geluidszone van 900 meter. Bij railverkeer geldt eenzelfde systeem als bij wegverkeer. Omdat railverkeer in het algemeen als minder hinderlijk wordt ervaren, geldt hiervoor een voorkeurswaarde van 55 dB voor woningen en 53 dB voor scholen en kinderdagverblijven. De maximale hogere waarde is 68 dB voor zowel woningen als scholen en kinderdagverblijven. Industrielawaai In of nabij het plangebied is geen zone van een gezoneerd industrieterrein aanwezig.
Er wordt daarom niet verder ingegaan op het wettelijk kader. 5.2.2
Situatie plangebied
Voor het plangebied zijn de aspecten wegverkeer en railverkeer voor de woningen en scholen relevant. Het plan ligt in de zone wegverkeerslawaai van de Raadhuisstraat en de zone railverkeerslawaai van de spoorweg Utrecht-Amsterdam. Daarnaast zijn voor het plan de nabijgelegen doorgaande 30 km/uur wegen relevant, te weten de Kerkweg, Breedstraat, Bolensteinsestraat en Raadhuisstraat. Gezien de lage verkeersintensiteit zijn de Harmonieweg en Harmonieplein niet beschouwd. De geluidssituatie is door AnteaGroup in beeld gebracht door middel van een akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai. Het onderzoek is in bijlage 5 opgenomen. Uit de berekeningsresultaten blijkt dat op de gevel van het Kindcentrum de geluidbelasting ten gevolge van de Straatweg ten hoogste 53 dB (inclusief aftrek ex artikel 110g Wgh) bedraagt. Op de gevel van het appartementencomplex in het Zuidblok bedraagt ten hoogste 51 dB. De voorkeurswaarde van 48 dB wordt hiermee overschreden, echter blijft de geluidbelasting onder de maximaal te ontheffen waarde van 63 dB. Aangezien de voorkeurswaarde van 48 dB wordt overschreden is een analyse naar mogelijke maatregelen uitgevoerd. De analyse laat zien dat bron- en overdrachtsmaatregelen niet haalbaar zijn. Er wordt bij het Kindcentrum en het zuidelijk bouwblok voldaan aan het Hogere waarde beleid Stichtse Vecht.
Burgemeester en wethouders van de gemeente kunnen derhalve voor genoemd plan gemotiveerd een hogere waarde vaststellen voor de nieuwe school en de appartementen in het Zuidblok. De geluidbelasting vanwege de 30 km/h-wegen Bolensteinsestraat, de Kerkweg en de Raadhuisstraat blijft beneden de 53 dB (exclusief aftrek ex artikel 110g Wet geluidhinder). Hoewel formeel niet van toepassing bij 30 km/h wegen, is dit lager dan de richtwaarde van 53 dB. De geluidbelasting vanwege de Bolensteinseweg bedraagt ten hoogste 61 dB (exclusief aftrek ex artikel 110g Wet geluidhinder). Daarmee gaat de geluidbelasting vanwege de Bolensteinseweg 8 dB boven de richtwaarde. De overschrijding vindt enkel plaats op de westzijde van het Kindcentrum. Gelet op de overschrijding is beschouwd of er maatregelen ter beperking van het geluid mogelijk zijn ten behoeve van de Bolensteinseweg. De analyse laat echter zien dat bron- en overdrachtsmaatregelen niet haalbaar zijn. Cumulatie Aangezien er voor wegverkeerslawaai sprake is van een overschrijding van de voorkeurswaarde, is de cumulatieve geluidbelasting vanwege wegverkeer inzichtelijk gemaakt. Op de westgevel van Kindcentrum bedraagt de gecumuleerde geluidbelasting ten hoogste 62 dB excl. aftrek ex artikel 110g Wgh. Voor het Kindcentrum zal een gevelwering van minimaal 29 dB nodig zijn om het binnenniveau van 33 dB te halen.
Het BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
40
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld schoolplein wordt aan de oostzijde gesitueerd. Aan deze zijde bedraagt de gecumuleerde geluidbelasting ten hoogste 46 dB. Met deze gevelwering kan worden gesteld dat er een aanvaardbaar akoestisch klimaat heerst zowel binnen in het Kindcentrum als op het schoolplein. Op de nieuwbouwwoningen (Zuidblok) bedraagt de gecumuleerde geluidbelasting ten hoogste 56 dB. De gevelwering zal hier 23 dB moeten bedragen om een binnenniveau van 33 dB te halen. Op het Noordblok bedraagt dit ten hoogste 53 dB. Hier kan worden volstaan met de minimale gevelwering van 20 dB. Dit komt overeen met de karakteristieke geluidwering zoals voorgeschreven in het Bouwbesluit. Hiermee kan worden gesteld dat er tevens een aanvaardbaar akoestisch klimaat heerst bij de nieuwbouwwoningen. Hogere grenswaarden Uit het maatregelenonderzoek blijkt dat het treffen van maatregelen aan de Straatweg niet doelmatig is. Indien geen maatregelen worden getroffen dienen de volgende hogere waarden te worden verleend voor het Kindcentrum en het zuidelijk nieuwbouwblok. ten gevolge van de Straatweg:
Kindcentrum: Hogere waarde van ten hoogste 53 dB op de zuid- en westgevel Zuidblok: Hogere waarde van ten hoogste 51 dB op de zuid- en westgevel.
Hierbij kan worden voldaan aan de voorwaarden die zijn gesteld in het hogere waarden beleid van de gemeente Stichtse Vecht. 5.2.3
Conclusie
De Wet geluidhinder vormt, met inachtneming van de te verlenen hogere grenswaarden, geen belemmering voor de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling.
5.3
Luchtkwaliteit
5.3.1
Wettelijk kader
Tussen de luchtkwaliteitseisen van de Wet milieubeheer en de Wet ruimtelijke ordening ligt een koppeling. Zo dienen ruimtelijke plannen te worden getoetst aan de in de Wet milieubeheer opgenomen richtwaarden en grenswaarden voor een aantal luchtvervuilende stoffen. Voor luchtkwaliteit zijn de luchtkwaliteitseisen van de Wet milieubeheer van kracht (hoofdstuk 5.2). Hierin is vastgelegd dat onder meer ruimtelijke ontwikkelingen dienen te worden getoetst aan de in de Wet opgenomen grenswaarden en richtwaarden. Deze Wet is nader uitgewerkt in Besluiten en Regelingen, waarvan het Besluit en Regeling Niet In Betekenende Mate Bijdragen (NIBM), het Besluit gevoelige bestemmingen en de Regeling beoordeling luchtkwaliteit (Rbl) de belangrijkste zijn. Daarnaast is ook het beginsel van een goede en duurzame ruimtelijke ordening van belang. Grenswaarden In bijlage 2 van de Wet milieubeheer zijn de richtwaarden en de grenswaarden opgenomen voor een aantal luchtvervuilende stoffen. De belangrijkste zijn de grenswaarden voor stikstofdioxide en fijn stof. Deze zijn weergegeven in tabel 1. Grenswaarden Stof Stikstofdioxide (NO2) Fijn stof (PM10) Ultra fijn stof (PM2,5)
Type norm
Van kracht vanaf
Concentratie (g/m3)
Jaargemiddelde Uurgemiddelde Jaargemiddelde 24-uursgemiddelde Jaargemiddelde
2015 2015 2011 2011 2015
40 200 40 50 25
Max. overschrijdingen per jaar 18 35
Tabel 1: Grenswaarden stikstofdioxide en fijn stof van bijlage 2 Wet milieubeheer
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
41
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld De concentraties van de overige stoffen benaderen de grenswaarden en richtwaarden in Nederland niet. Er hoeft daarom niet te worden getoetst aan deze richtwaarden en grenswaarden en zijn dus niet opgenomen in de bovenstaande tabel. Niet in betekenende mate (NIBM) Alleen projecten die ‘in betekenende mate’ bijdragen aan de concentraties luchtvervuiling worden getoetst aan de grenswaarden. Er dient te worden onderzocht of een project ‘in betekenende’ mate van invloed is op de luchtkwaliteit. Het Besluit NIBM bepaalt dat een ontwikkeling niet in betekenende mate bijdraagt aan de concentratie luchtvervuiling als deze minder dan 3% van de grenswaarde, ofwel 1,2 microgram per m 3. De Regeling NIBM is hier een nadere uitwerking van. Hierin is bepaald dat woningbouwprojecten tot 1.500 woningen en kantoren tot 100.000 m2 zijn vrijgesteld van toetsing aan de wettelijke grenswaarden voor stikstofdioxide en fijn stof. Het aantal gegenereerde extra motorvoertuigen per etmaal bepaalt of het plan NIBM is of niet. Gezien de beoogde ontwikkelingen in de gebiedsontwikkeling Harmonieplein, kan er van worden uit gegaan dat het plan niet in betekenende mate bijdraagt aan de verslechtering van de luchtkwaliteit. Besluit gevoelige bestemmingen Kinderen, ouderen en zieken zijn gevoeliger voor luchtvervuiling en worden daarom extra beschermd.
Op basis van het Besluit gevoelige bestemmingen gelden voor gevoelige bestemmingen nabij wegen zwaardere beperkingen. Zo mogen binnen 300 meter van rijkswegen en 50 meter vanaf provinciale wegen geen bestemmingen voor langdurig verblijf als kinderdagverblijven, scholen of verzorgingstehuizen worden gebouwd, als de wettelijke grenswaarden worden overschreden. Het Besluit verplicht overheden om onderzoek uit te voeren naar de concentraties stikstofdioxide en fijn stof. Goede ruimtelijke ordening Plannen dienen te voldoen aan het beginsel van een goede ruimtelijke ordening. De formele definitie van het beginsel van een goede ruimtelijke ordening is: “Het coördineren van de verschillende belangen tot een harmonisch geheel dat een grotere waarde vertegenwoordigt dan het dienen van de belangen afzonderlijk”. Een goede luchtkwaliteit is een van de belangen. Ofwel de luchtkwaliteit dient geschikt te zijn voor de beoogde functie. Daarom is inzicht in de luchtkwaliteitsituatie van belang. Van fijn stof is bekend dat er ook significant schadelijke effecten zijn op de gezondheid beneden de wettelijke grenswaarde. De wettelijke grenswaarde voor fijn stof is niet is gebaseerd op de advieswaarde van de Wereld Gezondheid Organisatie van 20 microgram per m3, omdat deze in praktijk lastig haalbaar was.
Daarom is het vanuit het beginsel van een goede en duurzame ruimtelijke ordening niet aan te raden om woningen op korte afstand van drukke verkeersaders te realiseren. 5.3.2
Situatie plangebied
Het plangebied ligt op circa 50 meter afstand van de drukke doorgaande weg: de Straatweg. Daarnaast geldt een Kindcentrum als een gevoelige bestemming voor luchtkwaliteit. Voor een goede ruimtelijke ordening is inzage in de luchtkwaliteit daarom van belang. De Omgevingsdienst heeft de concentraties stikstofdioxide, (ultra) fijn stof en elementair koolstof berekenend met het rekenmodel GeoMilieu, versie 4.3. In dit rekenmodel is het rekenhart STACKS geïntegreerd, die voldoet aan de Regeling beoordeling. De hieruit voortgekomen concentraties voor het jaar 2018 zijn weergegeven in afbeelding 5.1 t/m. 5.4. De concentraties voor het jaar 2030 zijn weergegeven in afbeelding 5.5 tot en met 5.8.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
42
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld
Afbeelding 5.1
Concentraties stikstofdioxide (NO2) in 2018 in het plangebied (20-22 µg/m3)
Afbeelding 5.2
Concentraties fijn stof (PM10) in 2018 in het plangebied (20-21 µg/m3)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
43
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld
Afbeelding 5.3
Concentraties ultra fijn stof (PM2,5) in 2018 in het plangebied( 12,5-13 µg/m3)
Afbeelding 5.4:
Concentraties elementair koolstof 2018 (EC) in het plangebied (0,7-0,9 µg/m3)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
44
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld
Afbeelding 5.5
Concentraties stikstofdioxide in 2030 (NO2) in het plangebied (14-16 µg/m3)
Afbeelding 5.6
Concentraties fijn stof (PM10) in 2030 in het plangebied (17-18 µg/m3)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
45
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld
Afbeelding 5.7
Concentraties ultra fijn stof (PM2,5) in 2030 in het plangebied (10-11 µg/m3)
Afbeelding 5.8:
Concentraties elementair koolstof (EC) in 2030 in het plangebied (0,4-0,7 µg/m3)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
46
Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld Stikstofdioxide Uit de figuren is af te leiden dat de concentratie stikstofdioxide zich beneden de wettelijk toegestane jaargemiddelde grenswaarde van 40 microgram per m3 bevindt, voor zowel het jaar 2018 als 2030. De verwachting is dat de concentratie stikstofdioxide in de toekomst verder zal afnemen. De uurgemiddelde grenswaarde voor stikstofdioxide van 200 microgram per m 3 wordt overschreden wanneer de concentraties gemiddeld op jaarbasis boven de 60 microgram per m 3 uitkomen. De concentraties in het plangebied overschrijden nergens de grens van 60 microgram per m 3, wat betekent dat voor het hele plangebied aan de uurgemiddelde grenswaarde wordt voldaan. Fijn stof (PM10) Van fijn stof is bekend dat er ook significant schadelijke effecten zijn op de gezondheid beneden de wettelijke grenswaarde. Uit gegevens van het RIVM (Hänninen & Knol, 2011) blijkt dat de ziektelast door milieufactoren voor 77 % wordt veroorzaakt door fijn stof. De jaargemiddelde grenswaarde voor fijn stof bedraagt eveneens 40 microgram per m 3 en hieraan wordt voldaan. Er is ook een daggemiddelde grenswaarde van 50 microgram per m 3 van kracht, die per jaar 35 keer mag worden overschreden.