TOELICHTING (concept) bestemmingsplan Harmonieplein zuidblok.pdf

q

Oktober 2023

Vastgesteld

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok”

Bestemmingsplan:

“Harmonieplein Zuidblok”

IDN:

“NL.IMRO.1904.BPHarmplZdblokMRS-VG01”

Status:

Vastgesteld

Datum:

Oktober 2023

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

2

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld

TOELICHTING

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

3

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 6 1.1 1.2 1.3 1.4

ALGEMEEN (AANLEIDING EN DOELSTELLING) ...................................................................................................... 6 LIGGING EN BEGRENZING VAN HET PLANGEBIED ................................................................................................. 8 VIGERENDE BESTEMMINGSPLANNEN ................................................................................................................ 9 LEESWIJZER ................................................................................................................................................ 9

HOOFDSTUK 2 ANALYSE PLANGEBIED .................................................................. 11 2.1 2.2

ONTSTAANSGESCHIEDENIS EN HISTORIE .......................................................................................................... 11 BESTAANDE STRUCTUUR.............................................................................................................................. 12

HOOFDSTUK 3 BELEIDSKADERS .......................................................................... 14 3.1 3.2 3.3

RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 14 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 19 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 23

HOOFDSTUK 4 VISIE EN UITGANGSPUNTEN ........................................................... 31 4.1 4.2

GEBIEDSVISIE ............................................................................................................................................ 31 LOCATIE SPECIFIEKE ONTWIKKELINGEN ........................................................................................................... 32

HOOFDSTUK 5 ONDERZOEKEN ........................................................................... 38 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10 5.11 5.12

BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 38 GELUID .................................................................................................................................................... 39 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 41 BEDRIJVEN EN MILIEUZONERING ................................................................................................................... 48 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 58 CULTUURHISTORIE EN ARCHEOLOGIE ............................................................................................................. 60 FLORA EN FAUNA ....................................................................................................................................... 65 WATER .................................................................................................................................................... 69 PARKEREN EN VERKEER ...............................................................................................................................

74 DUURZAAMHEID ........................................................................................................................................ 82 ZONNESTUDIE ........................................................................................................................................... 85 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .............................................................................................................. 85

HOOFDSTUK 6 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 88 6.1 6.2 6.3

INLEIDING................................................................................................................................................. 88 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................ 88 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 90

HOOFDSTUK 7 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 93 HOOFDSTUK 8 VOOROVERLEG EN INSPRAAK ......................................................... 94 8.1 VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 94 8.2 INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN ........................................................................................................................... 94 BIJLAGE 1 STEDENBOUWKUNDIG PLAN ................................................................................................................. 96 BIJLAGE 2 VERKENNEND BODEM- EN ASBESTBODEMONDERZOEK ............................................................................... 97 BIJLAGE 3 AFPERKEND (AANVULLEND) BODEMONDERZOEK ...................................................................................... 98 BIJLAGE 4 ASBESTINVENTARISATIERAPPORT BIBLIOTHEEK ......................................................................................... 99 BIJLAGE 5 AKOESTISCH ONDERZOEK WEGVERKEER HARMONIEPLEIN ......................................................................... 100 BIJLAGE 6 AKOESTISCH ONDERZOEK KINDCENTRUM 2019 .....................................................................................

101 BIJLAGE 7 ACTUALISEREND AKOESTISCH ONDERZOEK KINDCENTRUM 2020 ............................................................... 102 BIJLAGE 8 MEMO FUNCTIES HARMONIEPLEIN MAARSSEN ...................................................................................... 103 BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

4

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld BIJLAGE 9 BIJLAGE 10 BIJLAGE 11 BIJLAGE 12 BIJLAGE 13 BIJLAGE 14 BIJLAGE 15 BIJLAGE 16 BIJLAGE 17 BIJLAGE 18 BIJLAGE 19 BIJLAGE 20 BIJLAGE 21 BIJLAGE 22 BIJLAGE 23 BIJLAGE 24 BIJLAGE 25 BIJLAGE 26 BIJLAGE 27 BIJLAGE 28

AKOESTISCH ONDERZOEK TERRASSEN HARMONIEPLEIN ............................................................................ 104 ADVIES EVENEMENTEN HARMONIEPLEIN .............................................................................................. 105 MEMO GELUID MUZIEKSCHOOL OP HARMONIEPLEIN............................................................................... 106 ARCHEOLOGISCH ONDERZOEK............................................................................................................. 107 NATUURTOETS 2016 ....................................................................................................................... 108 QUICKSCAN FLORA EN FAUNA 2018 .................................................................................................... 109 VELDONDERZOEK GIERZWALUW EN VLEERMUIS ...................................................................................... 110 INVENTARISATIE LEEFGEBIED HUISMUS HARMONIEPLEIN .......................................................................... 111 BEA PAARDENKASTANJE HARMONIEPLEIN ............................................................................................ 112 BEMALINGSADVIES HARMONIEPLEIN ...................................................................................................

113 ZONSTUDIE HARMONIEPLEIN ............................................................................................................. 114 AANMELDINGSNOTITIE VORMVRIJE MER ............................................................................................... 115 VERKEERSINTENSITEITEN EN VERKEERSAFWIKKELING ............................................................................... 116 MEMO INZAKE GOW30 KERKWEG ..................................................................................................... 117 PARKEERBALANS EN –DRUKMETING 2023 ............................................................................................ 118 VOORLOPIG ONTWERP ZUIDBLOK .................................................................................................... 119 INRICHTING (FIETS)PARKEREN ZUIDBLOK ............................................................................................... 120 STIKSTOFDEPOSITIE HARMONIEPLEIN ZUIDBLOK ..................................................................................... 121 AERIUS BEREKENING ................................................................................................................... 122 AERIUS BEREKENING ................................................................................................................... 123

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

5

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld

HOOFDSTUK 1 1.1

INLEIDING

Algemeen (aanleiding en doelstelling)

Dit bestemmingsplan heeft betrekking op het Harmonieplein, gelegen in het hart van Maarssen-dorp. De gemeenteraad heeft op 7 maart 2017, na een uitgebreid participatief traject, ingestemd met het stedenbouwkundig plan “Harmonieplein”. Het stedenbouwkundig plan vormt de basis voor de bestemmingsplannen die in deelfases worden uitgewerkt. Deze toelichting hoort bij het bestemmingsplan Harmonieplein zuidblok. Doel is om het gebied te ontwikkelen tot een aantrekkelijke plek met verschillende centrumfuncties zoals wonen, onderwijs, cultuur, lichte horeca (daghoreca of restaurant), dienstverlening en andere maatschappelijke voorzieningen. Daarnaast is het streven een aantrekkelijk dorpsplein te maken met groen, speelvoorzieningen en waar leuke activiteiten kunnen worden georganiseerd. Door te kiezen voor één grote open ruimte (het nieuwe plein) in plaats van versnipperde ruimtes ontstaat een rustiger en logischer straatbeeld dan nu het geval is. De nieuwe inrichting van het gebied in combinatie met extra woningen en moderne toekomstbestendige huisvesting voor onderwijs, kinderdagopvang en bibliotheek zijn zeer gewenst. De gebiedsontwikkeling levert een ruimtelijke én functionele verbetering op voor dit deel van het centrum van Maarssen-dorp.

Daarnaast kan de gemeente door het samenvoegen van functies en efficiënt dubbelgebruik, de grondopbrengsten maximaliseren en de exploitatie van de maatschappelijke functies verbeteren. De bestaande bebouwing van de bibliotheek, theater ’t Zand, de twee basisscholen en de aanbouw van het Groene Kruisgebouw zijn sterk verouderd en voldoen niet meer aan de wettelijke eisen en wensen van nu. Daarnaast is de behoefte aan een theater van deze omvang niet langer aanwezig en staat het gebouw leeg. Dit in tegenstelling tot de grote behoefte aan nieuwe woningen. Ook de niet bebouwde ruimtes tussen de bovengenoemde bebouwing komen in aanmerking voor een facelift. In het kader van een goede ruimtelijke ordening zijn de effecten van deze gebiedsontwikkeling op de bestaande omgeving uitvoerig onderzocht en verwerkt in de toelichting van dit bestemmingsplan. De onderzoeken tonen aan dat voldaan wordt aan de gestelde (wettelijke) normen en richtlijnen en dat de ontwikkeling daarmee voldoet aan een goede ruimtelijke ordening. Ook wordt voldaan aan een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Middels de onderzoeken is aangetoond dat de ontwikkeling uitvoerbaar is. Het functionele programma van de verschillende deelgebieden Het stedenbouwkundig plan wordt gefaseerd uitgewerkt. De deelplannen hebben elk een eigen functioneel programma: 1.

2.

3.

KC – Kindcentrum 0-12 jaar (deelgebied 1); een bouwenvelop voor het realiseren van een nieuw kindcentrum waarin worden gehuisvest: twee basisscholen, kinderopvang en BSO, een gymzaal, een (semi-openbaar) schoolplein, een speelplein voor de kinderen van 0-4 jaar, voldoende parkeerplaatsen (ook voor minder validen) voor auto’s en fietsen en speciale verkeersvoorzieningen om het halen en brengen van kinderen efficiënt en veilig te laten verlopen. Opgemerkt wordt dat in dit deelgebied tevens gronden aan de tuin van woning Bolensteinsestraat 19 worden toegevoegd; Zuidelijk bouwblok (deelgebied 2); een bouwenvelop voor 24 sociale huurwoningen, 12 middeldure huurwoningen, 4 grondgebonden koop woningen, herstel van de bestaande karakteristieke villa aan de Gaslaan tot woning en 9 koop appartementen met in de plint een centrumfunctie van circa 100m2. De huurwoningen kunnen voorzien worden van een zorglabel met expliciete voorzieningen, zoals zorg ondersteunende en gezamenlijk te gebruiken ruimtes. Daarnaast worden er voldoende parkeerplaatsen (ook voor mindervaliden) gerealiseerd op eigen terrein aan de achterzijde van de bebouwing en in het openbaar gebied. Noordelijk bouwblok (deelgebied 3, samen met plein openbare ruimte); voorlopige invulling bestaande uit ca.

31 koop appartementen en een plint met circa 700m2 centrumfuncties zoals een lichte vorm van horeca, maatschappelijke functies, zoals een bibliotheek en voldoende (openbare) parkeergelegenheid. Binnen dit deelgebied zijn maatschappelijke voorzieningen gepland op de begane grond (plint). Het Noordblok kan qua invulling nog wijzigen omdat de verkoopprocedure nog

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

6

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld

4.

moet worden doorlopen. In alle onderzoeken is de voorlopige invulling van het Noordblok wel meegenomen om een integraal beeld te krijgen van de impact op de omgeving. Het dorpsplein en de rest van de openbare ruimte (deelgebied 3, samen met Noordblok); een aantrekkelijk, duurzaam ingericht en levendig dorpsplein met een minimale breedte van 25 meter, dat geschikt is voor zonnige horecaterrassen, spelende kinderen, markten, evenementen en festivals. Er is aandacht voor de opvang van regenwater en de aanleg van aantrekkelijk groen. Ook is er aandacht voor mindervaliden en het stallen van fietsen. De monumentale paardenkastanjeboom op het schoolplein van basisschool Het Kompas wordt behouden en zal zorgvuldig worden ingepast in de nieuwe openbare ruimte.

Voor de leesbaarheid is in afbeelding 1.1 een indicatieve inrichtingstekening van de deelplannen opgenomen.

Afbeelding 1.1: Indicatieve inrichting Harmonieplein (Bron: Stedenbouwkundig plan Harmonieplein, gemeente Stichtse Vecht)

Op basis van het geldende bestemmingsplan ‘Maarssen aan de Vecht’ is het realiseren van de hiervoor genoemde deelplannen niet mogelijk. Een herziening van het bestemmingsplan is daarom noodzakelijk. De fasering van de drie deelgebieden loopt niet gelijk op. Om te voorkomen dat het een deelgebied onnodig wordt vertraagt door het proces van het andere deelgebied is er voor gekozen om voor elk deelgebied een aparte procedure te doorlopen. Er is voor het zuidblok bewust gekozen voor een gedetailleerd bestemmingsplan in plaats van een nader uit te werken bestemmingsplan, zodat voor belanghebbenden direct duidelijk is wat het plan wordt en waartegen ze eventueel een zienswijze en beroep kunnen aantekenen. Aangezien het hier een gebiedsontwikkeling betreft waar de deelgebieden een grote samenhang kennen zijn alle onderzoeken waaronder de m.e.r. beoordeling en parkeerbalans integraal benadert. In de toelichting wordt ook aandacht besteed aan de andere deelgebieden. Voor deelgebied 3 (noordblok) zal in plaats van een bestemmingsplan een andersoortige planologische procedure doorlopen moeten worden in verband met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

7

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld

1.2

Ligging en begrenzing van het plangebied

Het totale plangebied van de drie deelgebieden is gelegen in het hart van Maarssen-dorp en omvat het Harmonieplein evenals de daaraan grenzende bebouwing. In afbeelding 1.2 is de ligging van het plangebied in de kern Maarssen-Dorp en ten opzichte van de directe omgeving weergegeven. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeeldingen.

Afbeelding 1.2

Ligging van het plangebied in Maarssen-Dorp (Bron: Kadaster)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

8

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld

1.3

Vigerende bestemmingsplannen

1.3.1

Algemeen

Het totale plangebied van alle drie de deelgebieden is gelegen binnen de planbegrenzing van het bestemmingsplan ’Maarssen aan de Vecht’. Dit bestemmingsplan is vastgesteld door de gemeenteraad van Maarssen op 1 juli 2008. Hierna is een uitsnede van de planverbeelding behorende bij dit bestemmingsplan opgenomen.

Afbeelding 1.3: Uitsnede geldend bestemmingsplan (Bron: gemeente Stichtse Vecht)

De bestaande gebouwen in het plangebied hebben overwegend een maatschappelijke bestemming. Uitsluitend de woning aan de Gaslaan 16-18 (Groene kruis gebouw) is van een andere bestemming voorzien, te weten een woonbestemming met een aanduiding “dienstverlening”. Opgemerkt wordt dat de gemeenteraad van Stichtse Vecht op 30 september 2020 het ‘Harmonieplein Kindcentrum 0-12 jaar’ heeft vastgesteld. Dit bestemmingsplan omvat de planologische kaders voor het nieuwe Kindcentrum welke recentelijk is opgeleverd. 1.3.2

Strijdigheid

Het realiseren van de in de aanleiding beschreven ontwikkelingen zijn niet in overeenstemming met het geldende bestemmingsplan vanwege het ontbreken van de gebruiks- en bouwmogelijkheden. Met de bestemmingsplannen wordt het juridisch planologisch kader geboden om de voorgenomen ontwikkelingen te kunnen realiseren. Na het onherroepelijk worden van de bestemmingsplannen zal het geldend bestemmingsplan ‘Maarssen aan de Vecht’ voor dat betreffende deelgebied komen te vervallen en worden vervangen door het nieuwe planologisch kader.

1.4

Leeswijzer

Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 een analyse van het plangebied gegeven. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, de provincie Utrecht en de gemeente Stichtse Vecht beschreven. Hoofdstuk 4 bevat de visie en uitgangspunten van het plan.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

9

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld In hoofdstuk 5 passeren alle relevante milieu- en omgevingsaspecten de revue. In de hoofdstukken 6 en 7 wordt respectievelijk ingegaan op de juridische aspecten/planverantwoording en de uitvoerbaarheid. Hoofdstuk 8 omvat een beschrijving van het vooroverleg en de inspraak.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

10

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld

HOOFDSTUK 2 2.1

ANALYSE PLANGEBIED

Ontstaansgeschiedenis en historie

In de dorpskern van Maarssen-Dorp kunnen verschillende deelgebieden worden onderscheiden. De differentiatie is gemaakt op grond van de volgende tijdsperiodes waarin de stedenbouwkundige opzet en een groot deel van de bebouwing tot stand is gekomen:   

periode vóór 1850; periode van 1850 tot 1940; periode na 1940.

Het Harmonieplein is gerealiseerd in de jaren zeventig. Het Harmonieplein dankt zijn naam aan het vroegere Café Restaurant 'de Harmonie'. De stedenbouwkundige opzet is gedicteerd door de eisen die aan de afwikkeling van autoverkeer en parkeren werden gesteld. Door de hierdoor vrij in de ruimte staande gebouwen ontbreekt een samenhangende stedenbouwkundige opzet. Met betrekking tot de bebouwingsstructuur valt het Harmonieplein op vanwege de lage ruimtelijke kwaliteit. In afbeelding 2.1 zijn enkele historische topografische kaarten/luchtfoto’s van het gebied opgenomen. Afbeelding 2.2 omvat een historische foto van het vroegere café restaurant ‘de Harmonie’.

Afbeelding 2.1

Historische kaarten/luchtfoto’s uit 1940, 1950 en 2015 (Bron: Provincie Utrecht)

Afbeelding 2.2

Historische foto Café Restaurant 'de Harmonie' (Bron: Historische Kring)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

11

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld Bij Koninklijk Besluit (KB) van 27 augustus 1962 is een deel van de dorpscentrum van Maarssen aangewezen als beschermd dorpsgezicht in de zin van de Monumentenwet (tegenwoordig Erfgoedwet). Het plangebied is, vanwege de relatief recente bouw en de beperkte ruimtelijke kwaliteit, buiten de begrenzing van zowel het rijks- als gemeentelijk beschermd dorpsgezicht gehouden.

Afbeelding 2.3

2.2

Kaart beschermde dorpsgezicht (Bron: Kaart van beschermde stads- en dorpsgezichten RCE)

Bestaande structuur

Het plangebied is gelegen in het hart van Maarssen-dorp en omvat het Harmonieplein evenals de daaraan grenzende bebouwing. Het plangebied ligt globaal tussen de Bolensteinsestraat, het Harmonieplein, de Gaslaan en de Bolensteinseweg. Het plangebied is momenteel grotendeels bebouwd, waarbij het merendeel maatschappelijke voorzieningen betreffen. Zo zijn er binnen het plangebied onder meer twee basisscholen, kinder- en naschoolse opvang, een peuterspeelzaal, theater/partycentrum ’t Zand en Bibliotheek Maarssendorp gevestigd. Daarnaast ligt binnen het plangebied een woning (Gaslaan 16, het Groene Kruis gebouw) waar een maatschappelijke voorziening in is gevestigd. De overige tussenliggende gronden zijn ingericht als groen, tuin, terras, weg, voetgangersgebied en parkeervoorziening en geven een versnipperd beeld. Direct aangrenzend ten oosten van het plangebied bevindt zich het ‘haakgebouw’ waarin diverse centrumfuncties, overwegend horecavoorzieningen, zijn gevestigd. Hier ligt ook een kantorencomplex dat zeer recent is herbestemd tot appartementen en maatschappelijke voorzieningen. Aan de Gaslaan ten zuiden van het plangebied liggen een aantal grondgebonden woningen, een appartementencomplex van woningbouwvereniging Portaal, de muziekschool en kerkcentrum Open Hof.

Daarnaast is op de kop van de Gaslaan op de locatie van de voormalige brandweergarage een nieuw appartementencomplex gerealiseerd. Ten noorden van het plangebied ligt de Bolensteinsestraat met een afwisseling van woningen en

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

12

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld centrumfuncties waaronder horeca. Ten westen van het plangebied liggen de monumentale Buitenplaats Bolenstein, een woning en horecagelegenheid. Het plangebied wordt hierna weergegeven met een rode belijning. Daarnaast zijn de individuele deelplannen aangegeven met de witte omlijningen. Opgemerkt wordt dat de openbare ruimte binnen de rode omlijning wordt meegenomen in het deelplan voor het Noordblok (3). Afhankelijk van de fasering is het mogelijk dat voor de openbare ruimte een aparte planologische procedure doorlopen zal worden.

Weergave plangebied (Bron luchtfoto: provincie Utrecht). De bestaande situatie ter plaatse van deelgebied 1 is dat recentelijk het Kindcentrum is opgeleverd. De bebouwing zoals waarneembaar op afbeelding 2.3 en 2.4 is dan ook niet meer aanwezig. Afbeelding 2.4

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

13

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld

HOOFDSTUK 3

BELEIDSKADERS

Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.

3.1

Rijksbeleid

3.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

3.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor de leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor de leefomgeving. Dit is nodig om de opgenomen doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 3.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.

Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal.

2.

Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair.

3.

Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd.

4.

Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering,

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

14

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld 3.1.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR (Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte, voorganger NOVI) is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen 'bestaand stedelijk gebied' en 'stedelijke ontwikkeling'. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: 'bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur'.

stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). 3.1.1.4 Toetsing van het initiatief aan het rijksbeleid Het rijksbeleid laat zich niet specifiek uit over dergelijke ontwikkelingen. Het initiatief raakt geen rijksbelangen zoals opgenomen in de Nationale Omgevingsvisie. Wel draagt het bij aan de ambitie te komen tot sterke en toekomstbestendige woon-/werklocaties en een verhoging van de leefomgevingskwaliteit. De Ladder voor duurzame verstedelijking (hierna 'Ladder') is van toepassing op bestemmingsplannen, uitwerkings- en wijzigingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 sub c in samenhang met artikel 2.12 lid 1 onder a sub 3 van de Wabo. Hierna wordt de voorgenomen gebiedsontwikkeling getoetst aan de van belang zijnde onderdelen.

Is er sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling? Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. Voor woningbouwlocaties geldt bijvoorbeeld vanaf twaalf woningen dat sprake is van een stedelijke ontwikkeling die Ladderplichtig is. De totale gebiedsontwikkeling voorziet in het realiseren van maatschappelijke voorzieningen, (zorg)woningen (meer dan 12) en horeca. Daarnaast biedt de gebiedsontwikkeling de mogelijkheid tot het realiseren van dienstverlenende bedrijven. Gelet op het feit dat deze functies worden gerealiseerd door herontwikkeling dient het plan te worden beschouwd als zijnde een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? Wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling, moet de toelichting van het bestemmingsplan een beschrijving van de behoefte aan de woningen die mogelijk worden gemaakt bevatten. De behoefte moet worden bepaald binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van de woningbouwontwikkeling. De aard en omvang van de ontwikkeling zijn leidend voor het schaalniveau waarop de ruimtebehoefte moet worden afgewogen. De gebiedsontwikkeling voorziet onder meer in het realiseren van een kindcentrum, woningen en centrumfuncties waaronder lichte horeca, dienstverlening en maatschappelijke voorzieningen.

Gelet op de aard en omvang van de hiervoor genoemde functies alsmede de stedelijke opgave ten aanzien van woningbouw (lokale behoefte) kan het ruimtelijk verzorgingsgebied worden beperkt tot de gemeente Stichtse Vecht. Beschrijving van de behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling Hierna wordt per functie de behoefte nader onderbouwd. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

15

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld (Sociale zorg-) woningen De gemeenteraad heeft op 17 december 2019 de geactualiseerde Woonvisie vastgesteld. Inmiddels is er in 2023 een nieuwe woonvisie vastgesteld maar voor deze gebiedsontwikkeling vormt de voorgaande woonvisie nog het uitgangspunt. Als we de ontwikkeling van het zuidblok naast de recent vastgestelde woonvisie leggen dan kunnen we concluderen dat het voorgestelde woonprogramma hier nagenoeg binnen past. In de woonvisie zijn prognoses opgenomen ten aanzien van de woningbehoefte alsmede concrete beleidsambities. Deze woonvisie is gestoeld op de cijfers uit het regionale woningbehoefteonderzoek van eind 2018. Belangrijke uitgangspunten zijn hierbij: duurzaamheid (aardgasvrij en energieneutraal wonen), experimentele en alternatieve woonvormen, aanbod van starterswoningen en levensloopbestendige woningen en bevordering van de doorstroming. Er moet sprake zijn van een goede mix van sociale huur, middenhuur en betaalbare koop met een diversiteit aan doelgroepen om de leefbaarheid in de wijken te bevorderen. De inwoners met een middeninkomen krijgen extra aandacht in deze woonvisie. Zij vallen vaak tussen wal en schip, verdienen te veel voor een sociale huurwoning en te weinig voor een vrije sector huurwoning.

In het Zuidblok is een mix voorzien van 24 sociale huurwoningen, 12 middeldure huurwoningen, 4 grondgebonden koopwoningen en 9 koopappartementen. De huurwoningen kunnen voorzien worden van een zorglabel met expliciete voorzieningen, zoals zorg ondersteunende en gezamenlijk te gebruiken ruimtes. De monumentale villa aan de Gaslaan wordt weer een woning. Het woningbouwprogramma voor het Zuidblok biedt dan ook twee woningtypen (grondgebonden en appartementen), waarmee goed ingespeeld kan worden op de vraag vanuit de markt. De woningen zijn geschikt voor verschillende inkomens/doelgroepen. Voor wat betreft duurzaamheid gelden de wettelijke richtlijnen en de in 2022 gesloten convenant Duurzame woningbouw provincie Utrecht.. De gebiedsontwikkeling Harmonieplein voldoet aan de Woonvisie. Hierna wordt ingegaan op de kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan (sociale zorg-) woningen. Kwantitatieve behoefte De gemeente Stichtse Vecht streeft ernaar om de woningvoorraad voldoende uit te breiden om passend wonen voor iedereen in Stichtse Vecht mogelijk te maken, rekening houdend met een dalende gemiddelde woningbezetting en de resultaten uit het woningmarktonderzoek. De lokale woningbehoefte is in ruimtelijk opzicht in te passen op de beschikbare locaties binnen het stedelijk gebied (de rode contour). Veel van deze locaties betreffen herontwikkel- en zogeheten inbreidingslocaties.

In de Omgevingsvisie provincie Utrecht is aangegeven dat om volledig te voldoen aan de woningbehoefte in de provincie het nodig is om tot 2040 in totaal nog ongeveer 165.000 woningen te bouwen. Voor deze opgave is al veel plancapaciteit in beeld, maar veel daarvan heeft nog de status ‘zacht’ en ‘potentieel’ en het is dus zaak om daarin keuzes te maken en te werken aan ‘harde’, uitvoerbare, plannen. Deze woningen kunnen voor een groot deel binnen het bestaande stedelijke gebied (van steden en dorpen) via inbreiding en transformatie worden gerealiseerd, maar niettemin verwacht de provincie dat er op de langere termijn een of meer nieuwe grootschalige woningbouwlocaties nodig zijn. Voor regio U16, waartoe de gemeente Stichtse Vecht behoort, gaat de provincie tot 2040 ervan uit dat zo’n 99.000 – 125.000 woningen extra nodig zijn. Naar verwachting is er voor de eerstkomende jaren tot 2025/2030 voldoende plancapaciteit. In de gemeentelijke omgevingsvisie is opgenomen dat de gemiddelde groei van de woningbouw in Nederland 1% is. Een groei van 1% voor de komende 20 jaar zou circa 5.600 nieuwe woningen betekenen voor Stichtse Vecht (in 2020 telde Stichtse Vecht 28.206 woningen). Stichtse Vecht ligt echter in de snelst groeiende regio van Europa.

De ligging van Stichtse Vecht in deze hoog dynamische regio, tussen Utrecht en Amsterdam, vraagt om en rechtvaardigt een versnelde groei van woningen. Er wordt een flinke inhaalslag (circa 1,5% per jaar) gemaakt en grote aantallen nieuwe woningen gerealiseerd worden in de periode tot 2030 en ook daarna. De gemeente heeft al plannen voor 4.400 woningen: 3.000 woningen bij Planetenbaan en Bisonspoor in Maarssenbroek en 1.400 woningen bij de kernen in de periode tot 2030. Deze plannen wil de gemeente versnellen. Voor de gehele periode tot 2040 gaat het in Stichtse Vecht om minimaal 4.500 en maximaal 7.500 woningen. Met de gebiedsontwikkeling Harmonieplein worden 81 woningen gerealiseerd waarvan 50 binnen het zuidblok, waarbij voorliggend bestemmingsplan deze woningbouwopgave van ‘zachte’ plancapaciteit naar BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

16

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld harde plancapaciteit (uitvoerbaar plan) omzet. Daarnaast vindt deze ontwikkeling plaats op een binnenstedelijke locatie (binnen de rode contour), waarbij aangesloten wordt op de ambitie om in beginsel woningen via inbreiding en transformatie te realiseren. Geconcludeerd wordt dat er nadrukkelijk sprake is van kwantitatieve behoefte naar nieuwe woningen. De recentere onderzoeken in het kader van de recent vastgestelde woonvisie laten hierin geen ander beeld zien. Kwalitatieve behoefte De gebiedsontwikkeling voorziet in grondgebonden woningen en appartementen binnen verschillende categorieën, namelijk sociale huurwoningen, middeldure huurwoningen en dure koopwoningen. Het Woningmarktonderzoek 2016 vormde de basis voor het opstellen van de voorgaande gemeentelijke woonvisie. Hierna zijn onderdelen uit het Woningmarktonderzoek opgenomen. De verwachte demografische ontwikkeling heeft tot gevolg dat er voornamelijk behoefte ontstaat aan kleine, betaalbare meergezinswoningen (appartementen), zowel in de koop- als huursector. Wat betreft de eengezinswoningen gaan de prognoses uit van een dalende behoefte in de huursector en een toenemende behoefte in de koopsector. In onderstaande tabel is het een en ander weergegeven.

De huidige voorraad sociale huurwoningen matcht niet met de behoefte. Er is een behoefte aan kleinere wooneenheden terwijl er vooral grote gezinswoningen (die met name voor aantal punten te duur zijn dus niet passend voor de doelgroep waardoor aftopping moet plaatsvinden) aanwezig zijn. De woningen waar behoefte aan is, zijn soms bovendien bewoond door inwoners met een voor de doelgroep te hoog inkomen. Tot slot leidt toewijzing van woningen aan vergunninghouders en urgenten soms tot verdringing op de woningmarkt. Stichtse Vecht wil voldoende aanbod van beschikbare goedkope woningen. Daarom wil ze ruimte bieden aan woningcorporaties om haar sociale huurvoorraad uit te breiden en te transformeren en projectontwikkelaars stimuleren om goedkope koopwoningen te bouwen. Zoals in het hoofdlijnenakkoord 2014- 2018 is opgenomen, wordt 30% sociale woningen (huur en koop) gerealiseerd binnen alle nieuwbouwwoningen in Stichtse Vecht. Omdat uit het woningmarktonderzoek blijkt dat 13% van de totale behoefte sociale huur betreft, dient van alle toe te voegen woningen in ieder geval 13 % sociale huur te zijn. Bureau Companen heeft begin 2015 in kaart gebracht hoe vraag naar en aanbod van geschikte zelfstandige woningen zich de komende tijd ontwikkelen in relatie tot de scheiding van wonen en zorg. De belangrijkste conclusies uit het onderzoek zijn: 



In de periode tot 2025 ligt er nog een opgave om 40 woningen voor ‘verzorgd wonen’ te realiseren. Het gaat hierbij om woningen nabij een verzorgingshuis of dienstencentrum waaruit zorg geleverd kan worden. Het tekort aan ‘verzorgd wonen’ doet zich vooral voor in Maarssenbroek. Companen verwacht in 2025 een tekort van 3100 ‘geschikte’ woningen voor de doelgroep. Er zijn echter wel voldoende woningen die geschikt te maken zijn. Als definitie voor een ‘geschikte’ woning is hierbij gehanteerd dat het gaat om woningen waarbij alle primaire voorzieningen gelijkvloers/ zonder traplopen bereikbaar zijn.

Met de voorgenomen ontwikkeling wordt voorzien in appartementen, grotere eengezinswoningen en levensloopbestendige sociale huurwoningen met zorg. Hiermee wordt expliciet ingespeeld op de hiervoor

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

17

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld genoemde kwalitatieve behoefte. De recentere onderzoeken in het kader van de recent vastgestelde woonvisie laten hierin geen ander beeld zien. Maatschappelijke voorzieningen en dienstverlening Kindcentrum Alle voorzieningen onder één dak biedt voordelen Het Kindcentrum is een belangrijke voorziening binnen het centrumgebied. Het samenvoegen van de twee bestaande basisscholen, de gymzaal, de BSO en het KDV in één gebouw levert een aantal belangrijke voordelen op. Door het samenvoegen in één gebouw, in plaats van de huidige verspreid liggende gebouwen, ontstaat in de omgeving meer ruimte en daarmee een betere inrichting van dit deel van het centrum. Daarnaast levert het samenvoegen van de verschillende maatschappelijke functies in één gebouw qua exploitatie een gunstiger beeld op. Mede gezien het dubbelgebruik van bepaalde voorzieningen zoals de centrale gemeenschappelijke ruimte, het speelplein, de speel- en gymzaal, de keuken etc. Deze kostenbesparing kan benut worden voor een kwalitatief beter gebouw, dat tevens voldoet aan de nieuwe duurzaamheids- en gezondheidseisen. Behoud van de voorzieningen in het centrum is belangrijk Het is wenselijk de voorzieningen die in het Kindcentrum worden ondergebracht te behouden voor het centrum van Maarssen.

Het Kindcentrum zorgt voor levendigheid en het stimuleert de sociale samenhang in de omgeving. Denk aan een kletspraatje op het speelplein en een snel bezoek aan de bakker en supermarkt als de kinderen worden gebracht of gehaald. De impuls die van een dergelijke voorziening uitgaat mag niet worden onderschat. De nadelige gevolgen van het wegvallen van een school in een kleine kern bewijst dat. Door de voorzieningen in de buurt van woningen te houden blijft de afstand voor kinderen van school naar huis beperkt. De ligging in het centrum vergroot de sociale controle. Dit komt de veiligheid van kinderen ten goede maar ook de controle op het gebouw. Het Kindcentrum draagt verder bij aan een diverse bevolkingsopbouw in het centrum, want gezinnen met kinderen kiezen vaak bewust voor de nabijheid van bovenstaande voorzieningen. Behoefte Zoals reeds beschreven is er behoefte aan scholen. Dit blijkt onder andere uit het huidige aantal leerlingen. Het gaat in voorliggend geval om vervangende huisvesting, van volledige nieuwvestiging van een school is geen sprake. Gesteld wordt dan ook dat de voorgenomen ontwikkeling van een Kindcentrum voorziet in zowel de kwantitatieve (voldoende leerplekken) als kwalitatieve (goed onderwijs/huisvesting) behoefte.

Zuid- en Noordblok Voor wat betreft het Zuid- en het Noordblok is het voornemen om een deel van de begane grond van de bebouwing geschikt maken voor een centrumbestemming, waaronder maatschappelijke en dienstverlenende bedrijven. Vooralsnog wordt uitgegaan van de hervestiging van de bibliotheek in het Noordblok op de begane grond of een andere maatschappelijke functie van 350m2. Gelet op het feit dat de functies uitsluitend op de begane grond worden toegestaan betekent dat de omvang van de functies beperkt zal zijn. Er worden uitsluitend functies toegestaan die functioneel in overeenstemming zijn met de locatie (centrumgebied). Het toestaan van de functies komt voort uit de beleidsambities om het centrumgebied sterker neer te zetten als hoogwaardig woon- en verblijfsmilieu. Daarnaast draagt het bij aan het tot stand brengen van de gewenste levendigheid. Het zijn functies passend in centrumgebieden, zoals kapsalons, tandartspraktijken en soortgelijke voorzieningen. De komende jaren zullen er in de gemeente meer (zorg)woningen worden gebouwd. Het is daarom wenselijk dat de mogelijkheid bestaat om in de directe omgeving van nieuwe (zorg)voorzieningen (zoals gepland in deelgebied 2) nieuwe maatschappelijke functies te realiseren om zodoende aan te sluiten bij de toenemende behoefte.

Tot slot wordt opgemerkt dat in de huidige situatie en in het geldende bestemmingsplan omvangrijkere maatschappelijke functies zijn toegestaan. Centrumfuncties (horeca en detailhandel) Het nieuwe horecabeleid dat op 3 april 2019 door de gemeenteraad is vastgesteld biedt ruimte om binnen het centrum van Maarssen dorp daghoreca/winkelondersteunende horeca bij recht toe te staan. Het gaat in dat geval om horeca die het winkelend publiek ondersteunt en dagjesmensen faciliteert. Het plan voorziet middels een centrumbestemming in het Zuidblok de mogelijkheid tot het vestigen van een daghorecagelegenheid op BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

18

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld de begane grond. In de regels is bepaald dat minimaal 80 m² op de begane grond dient te worden ingericht ten behoeve van een centrumfunctie (bijv. horeca) met een verplichte situering aan het plein. Het plan is om in het Noordblok op de begane grond een daghoreca voorziening of restaurant te vestigen van circa 350 m2. Een toevoeging van een enkele horecavoorzieningen in een lichte categorie wordt aanvaardbaar geacht en sluit aan bij de beleidsambities voor het centrumgebied om het levendiger te maken en te herontwikkelen tot een hoog woon- en verblijfsgebied. De combinatie van de lichte vorm van horeca met o.a. de bibliotheek kan elkaar ook versterken. De gemeentelijke Retailvisie ziet het Harmonieplein als onderdeel van het centrum en ziet hier kansen voor versterking van het winkelgebied. De centrumbestemming biedt hier voldoende ruimte voor. Een onacceptabele toename van leegstand is niet te verwachten gezien de beperkte omvang van de beschikbare ruimte voor deze voorzieningen. Ligt de stedelijke ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied? Als de woningbouwontwikkeling voorziet in een behoefte en gepland is binnen bestaand stedelijk gebied dan wordt voldaan aan de Ladder. De herontwikkeling vindt plaats binnen het bestaand stedelijk gebied van Maarssen-Dorp.

Hiermee is sprake van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik, indachtig het doel van de ladder voor duurzame verstedelijking, waarbij wordt gestreefd naar een optimale benutting van de ruimte in stedelijk gebied. Conclusie toetsing aan het rijksbeleid Gelet op het vorenstaande wordt gesteld dat er sprake is van behoefte en een ontwikkeling binnen bestaand stedelijk gebied. Hiermee voldoet de gebiedsontwikkeling Harmonieplein aan de geactualiseerde ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’.

3.2

Provinciaal beleid

Het provinciaal beleid van de provincie Utrecht is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie provincie Utrecht en de daarbij behorende Provinciale Omgevingsverordening. 3.2.1

Omgevingsvisie provincie Utrecht

3.2.1.1 Algemeen In de Omgevingsvisie, vanaf 1 april 2021 in werking, staat hoe de provincie zich wil voorbereiden op de toekomst. Gezien alle ontwikkelingen die er zijn en ruimte vragen, zoals de bevolkingsgroei en het opwekken van duurzame energie. In de Omgevingsverordening staan de regels die bij de Omgevingsvisie horen (zie ook paragraaf 3.2.2). Op voorliggend plan zijn met name de volgende thema’s van toepassing:    

Potentiele locatie voor integrale ontwikkeling wonen en werken rondom knooppunt; Ontwikkeling groenblauwe en recreatieve structuur; Beschermingszone drinkwaterwinning; Overstroombaar gebied.

Hieronder wordt nader ingegaan op de verschillende ambities per thema. 3.2.1.2 Van toepassing zijnde ambities per thema Potentiele locatie voor integrale ontwikkeling wonen en werken rondom knooppunt De provincie wil de ruimtevraag voor wonen en werken op een duurzame wijze te accommoderen via binnenstedelijke en binnendorpse ontwikkeling. En met aandacht voor bereikbaarheid, klimaatadaptatie, energietransitie, gezondheid en inclusiviteit. Daarbij is een aantal locaties specifiek benoemd als potentiële BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

19

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld locatie voor integrale ontwikkeling wonen en werken rondom knooppunten. Het gaat om de knooppunten Woerden, Maarssen, Breukelen, Utrecht Zuilen, Utrecht Overvecht, Nieuwegein City, Houten, Bunnik, Driebergen-Zeist, Amersfoort Schothorst (De Hoef-West), Amersfoort Vathorst, Veenendaal Centrum en Veenendaal-De Klomp. Een aantal locaties biedt meer kansen. Deze zijn benoemd als prioritaire locatie voor grootschalige integrale ontwikkeling wonen en werken rondom knooppunten. Het gaat om de locaties Utrecht Leidsche Rijn, Utrecht Centraal Station (Beurskwartier / Lombokplein en Merwedekanaalzone), Utrecht Lunetten-Koningsweg, Utrecht Science Park / Rijnsweerd en Amersfoort Centraal Station (Langs Eem en Spoor). Twee locaties zijn opgenomen als zoekrichting voor grootschalige integrale ontwikkeling wonenwerken-bereikbaarheid: de A12 Zone tussen de snelwegknooppunten Lunetten en Oudenrijn en VathorstBovenduist. Naar verwachting kan hiermee worden voldaan aan de woningbehoefte tot in ieder geval 2040. Om goed in te kunnen spelen op mogelijke planuitval houdt de provincie ruimte voor overprogrammering. Op basis van de verdere uitwerking van de genoemde locaties en zoekrichtingen wordt bepaald of en zo ja wanneer eventuele andere locaties nodig zijn en nader onderzocht moeten worden.

Dit pakt de provincie in regionaal verband samen met gemeenten en zo nodig met buurprovincies op. Om het wonen in onze provincie voor iedereen betaalbaar te houden, willen we dat ten minste de helft van de nieuw te bouwen woningen behoort tot het sociale of middeldure segment. Naast de omvangrijke opgave krijgen kleinere steden en dorpen zo mogelijk passende ontwikkelruimte om te bouwen ten behoeve van lokale vitaliteit. Ontwikkeling groenblauwe en recreatieve structuur In de woon-, werk- en leefgebieden wordt de gezondheid bevordert. De provincie zet in op verbetering van de luchtkwaliteit, vermindering van hinder door geluid, geur en licht en geen toename van externe veiligheidsrisico’s. Zo leidt de omslag naar het benutten van duurzame energiebronnen in het algemeen tot schonere lucht en is er aandacht voor de mogelijke effecten op geluidhinder en de mogelijke risico’s van deze energiebronnen. Ook maakt de provincie zich sterk voor genoeg groene, rustige gebieden in en in de nabijheid van stad en dorp om te ontspannen. Dit is voor nu en de toekomst belangrijk. De verwachte groei van mensen en activiteiten in de provincie zorgt immers voor intensiever ruimtegebruik. Eveneens wordt gestimuleerd dat de woon-, werk- en leefgebieden zo worden ingericht dat deze uitnodigen tot wandelen en fietsen en daarmee tot gezond gedrag.

Stimuleren tot bewegen helpt ook bij het verminderen van de CO2-uitstoot van mobiliteit. Beschermingszone drinkwaterwinning Drinkwaterbedrijven en overheden zijn samen verantwoordelijk voor het duurzaam veiligstellen van de openbare drinkwatervoorziening. Dit wordt ook wel de ‘zorgplicht drinkwater’ genoemd. Voor de bescherming van de bestaande drinkwaterwinningen kent de provincie een beschermingszone drinkwaterwinning. Vanwege de bevolkingsgroei en de toenemende bedrijvigheid hebben we tot 2050 extra drinkwater nodig, waarvoor oppervlakte- en grondwater wordt onttrokken. Hiervoor ontwikkelt de provincie samen met de drinkwaterbedrijven nieuwe grondwaterwinningen en breiden we bestaande grondwaterwinningen uit. Een nieuwe winning bij Schalkwijk en uitbreiding van de winning Eemdijk ziet de provincie als de beste opties om hierin te voorzien. Voor beide locaties is een zoekgebied drinkwaterwinning aangewezen. Bij het ontwikkelen van nieuwe drinkwaterwinningen zoeken we naar een combinatie van functies, zoals het winnen van grondwater voor de productie van drinkwater in combinatie met natuurontwikkeling. Overstroombaar gebied Eén van de belangrijkste risico’s van klimaatveranderingen in de delta Nederland is een overstroming. In de Richtlijn Overstromingsrisico (ROR) hebben alle Europese lidstaten afspraken gemaakt om de overstromingsrisico’s te beperken.

In de provincie Utrecht zorgt de provincie samen met de waterbeheerders ervoor dat de dijken (‘primaire keringen’ en ‘regionale keringen’) in de provincie op orde zijn om te voorkomen dat rivieren, randmeren, kanalen en regionale wateren overstromen. De normen voor primaire keringen zijn door het Rijk vastgelegd. Bij primaire waterkeringen langs de Nederrijn en Lek zoeken we naar koppelkansen voor onder andere recreatie en natuurontwikkeling. De omgevingswaarden voor regionale keringen legt de provincie vast in de Omgevingsverordening. 3.2.1.3 Toetsing van het initiatief aan de Provinciale Omgevingsvisie Het in dit bestemmingsplan besloten voornemen voorziet in het herontwikkelen van het Harmonieplein en de daaraan grenzende bebouwing. Daarnaast biedt de nieuwe bebouwing (beperkte) mogelijkheden voor nieuwe centrumfuncties zoals horecavestigingen in de lichte categorie waaronder daghoreca/winkelondersteunende

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

20

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld horeca, maatschappelijke voorzieningen en dienstverlenende bedrijven. Het plan draagt daarmee bij aan het vergroten van de levendigheid en reuring ter plaatse (stedelijk gebied), nabij een aangewezen knooppunt. Voor wat betreft de algemene beleidslijn verstedelijking en binnenstedelijke woningbouw wordt opgemerkt dat er sprake is van een binnenstedelijke locatie, waarbij een gebied met een matige ruimtelijke kwaliteit wordt omgevormd tot een aantrekkelijk en hoogwaardig woon- en verblijfsgebied met aandacht voor groen en opvang van hemelwater. Met het plan is rekening gehouden met het bodem- en watersysteem alsmede aanverwante onderwerpen zoals klimaatverandering, gezondheid en veiligheid. Voor een nadere toelichting hierop wordt verwezen naar hoofdstuk 5 van deze toelichting. Geconcludeerd wordt dat voorliggende ontwikkeling in overeenstemming is met de ‘Provinciale Omgevingsvisie’ van de provincie Utrecht. 3.2.2

Interim Provinciale Omgevingsverordening

3.2.2.1 Algemeen Per 1 april 2021 is de interim Provinciale Omgevingsverordening (POVI) van kracht. Door de uitstelling van de inwerkingtreding van de Omgevingswet, was het nodig om in plaats van de Omgevingsverordening een Interim Omgevingsverordening te maken. De Omgevingsverordening kan namelijk niet onder de huidige wetgeving in werking treden; dat kan alleen onder de nieuwe Omgevingswet. Om toch eerder uitvoering te kunnen geven aan de plannen en ambities uit de Omgevingsvisie, hebben Gedeputeerde Staten van de provincie Utrecht besloten om, tot de nieuwe wet ingaat, te werken met een interim Omgevingsverordening, kortweg Interimverordening. Ten aanzien van de voorliggende ontwikkeling zijn artikelen 2.10, 3.7, 9.15 en 9.18 het meest relevant. Artikel 2.10 Instructieregel overstroombaar gebied 1.

2.

Een bestemmingsplan dat betrekking heeft op locaties binnen Overstroombaar gebied bevat bestemmingen en regels die rekening houden met overstromingsrisico’s. Binnendijks is dit van toepassing op kwetsbare en vitale objecten en woonwijken en bedrijventerreinen. Buitendijks is dit ook van toepassing op individuele woningen en bedrijven. De motivering op een bestemmingsplan bevat een beschrijving van het door de gemeente te voeren beleid ter zake en de wijze waarop met het overstromingsrisico is omgegaan.

Artikel 3.7 Instructieregel ruimtelijke bescherming grondwater 1.

2.

Een bestemmingsplan dat betrekking heeft op locaties binnen een Waterwingebied, Grondwaterbeschermingsgebied, Boringsvrije zone, Beschermingszone oppervlaktewaterwinning, 100-jaarsaandachtsgebied of Kwetsbare strategische grondwatervoorraad laat geen activiteiten toe en bevat geen bestemmingen en regels die een risico vormen voor de grond- en oppervlaktewaterwinning voor menselijke consumptie. De motivering op een bestemmingsplan bevat een beschrijving van het door de gemeente te voeren beleid ter zake en de wijze waarop het waterwinbelang in acht is genomen.

Artikel 9.15 Instructieregel verstedelijking 1. 2.

3.

Een bestemmingsplan dat betrekking heeft op locaties binnen Stedelijk gebied kan bestemmingen en regels bevatten voor verstedelijking. Een bestemmingsplan dat betrekking heeft op locaties binnen Stedelijk gebied kan bestemmingen en regels bevatten voor woningbouw mits is voldaan aan de volgende voorwaarden: a. de woningbouw past in het door gedeputeerde staten vastgestelde programma Wonen en werken; b. de woningbouw leidt niet tot extra bodemdaling; Een motivering van een bestemmingsplan bevat een onderbouwing waaruit blijkt dat aan de genoemde voorwaarden is voldaan.

Artikel 9.18 Instructieregel detailhandel 1.

Detailhandel bestaat uit Detailhandel buiten bestaand winkelgebied en Bestaand winkelgebied.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

21

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld 2.

3. 4.

Een bestemmingsplan dat betrekking heeft op locaties binnen Detailhandel buiten bestaand winkelgebied bevat geen regels die voorzien in nieuwvestiging of uitbreiding van detailhandel dan wel het wijzigen van brancheringsregels voor detailhandel, tenzij: a. het gaat om detailhandel waaraan een aantoonbare behoefte bestaat als gevolg van een wijziging van een bestemmingsplan dat voorziet in grootschalige toevoeging van woningen of andere stedelijke ontwikkeling; b. het gaat om brand- of explosiegevaarlijke detailhandel op bedrijventerreinen; c. het gaat om nieuwvestiging of uitbreiding van volumineuze detailhandel indien daarvoor aantoonbare behoefte bestaat en in de regio geen mogelijkheden voor volumineuze detailhandel aanwezig is; d. het gaat om oppervlakteneutrale verplaatsing van volumineuze detailhandel die noodzakelijk is vanuit het oogpunt van hinder, veiligheid, verkeersaantrekkende werking of het maatschappelijk functioneren van het gebied en onder de voorwaarde dat de bouwvlakken van de te verplaatsen detailhandel een andere bestemming krijgen; e. het gaat om verplaatsing of uitbreiding van detailhandel in aansluiting op het gebied Bestaand winkelgebied indien dit noodzakelijk is voor het maatschappelijk functioneren van het bestaande winkelgebied; f.

het gaat om kleinschalige ondergeschikte detailhandel op locaties binnen Bovenlokaal dagrecreatieterrein ten behoeve van de recreatieve functies op het bovenlokaal dagrecreatieterrein: of g. het gaat om detailhandel die qua aard en omvang vergelijkbaar is met detailhandel hiervoor genoemd onder a t/m f of waarvan aard en omvang geen negatieve gevolgen hebben voor detailhandel op locaties binnen Bestaand winkelgebied. <niet van toepassing> De motivering van een bestemmingsplan bevat een onderbouwing waaruit blijkt dat aan de genoemde voorwaarden is voldaan.

3.2.2.2 Toetsing van het initiatief aan de Interim Provinciale Omgevingsverordening Hierna wordt het voornemen per artikel getoetst.

Artikel 2.10 Overstroombaar gebied Het plangebied ligt buitendijks, waarbij redelijkerwijs geen rekening kan worden gehouden met maatregelen. Voor een nadere toelichting op de waterhuishouding wordt verwezen naar hoofdstuk 5 van deze toelichting. Hier wordt gesteld dat het plan niet in strijd is met artikel 2.10 van de verordening. Artikel 3.7 Beschermingszone drinkwaterwinning Binnen het plangebied worden geen activiteiten toegestaan die een mogelijk risico vormen voor grond/drinkwater. Het plan is dan ook in overeenstemming met artikel 3.7 van de verordening. Artikel 9.15 Instructieregel verstedelijking Voorliggend bestemmingsplan voorziet in bestemmingen die woningbouw mogelijk maakt. De woningbouw past in het door gedeputeerde staten vastgestelde programma Wonen en werken en leidt niet tot extra bodemdaling. Het plan is dan ook in overeenstemming met artikel 9.15 van de verordening. Artikel 9.18 Instructieregel detailhandel Voorliggend bestemmingsplan voorziet in bestemmingen die in beperkte mate detailhandel mogelijk maakt in een gebied aangemerkt als ‘Detailhandel buiten bestaand winkelgebied’. In dit geval het gaat om detailhandel waarvan de aard en omvang geen negatieve gevolgen hebben voor detailhandel op locaties binnen Bestaand winkelgebied.

Gelet op de beoogde functie van de open ruimte (het nieuwe plein) is een kleinschalige detailhandelsfunctie ter plaatse aanvaardbaar. Het plan is dan ook in overeenstemming met artikel 9.18 van de verordening.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

22

Bestemmingsplan “Harmonieplein Zuidblok” Vastgesteld 3.2.3

Conclusie toetsing aan het provinciaal beleid

Geconcludeerd wordt dat de ontwikkeling in overeenstemming is met de provinciale beleidsambities zoals verwoord in de Omgevingsvisie provincie en verankerd in de Provinciale Omgevingsverordening.

3.3

Gemeentelijk beleid

Het gemeentelijk beleid is verwoord in tal van plannen. Met betrekking tot dit bestemmingsplan zijn de ‘Omgevingsvisie Stichtse Vecht - ’t Beste van twee werelden’, ‘Stedenbouwkundigplan Harmonieplein’, ‘Geactualiseerde Woonvisie Stichtse Vecht 2017-2022’, ‘Horecabeleid Stichtse Vecht 2019’ en het “Gemeentelijke Verkeers- en Vervoerplan Stichtse Vecht 2013 en 2015” van belang. Voor wat betreft de gemeentelijke beleidsdocumenten ten aanzien van milieu- en omgevingsaspecten (o.a. duurzaamheid) wordt verwezen naar hoofdstuk 5. 3.3.1