Programmabegroting 2026 versie 16102025.pdf
Tekst van het document
Kadernota 2026
0.4 Overhead
I
-450
Compliance (verbeterpunten vanuit de rapportage BIO)
Kadernota 2026
0.4 Overhead
I
-100
Indexering licenties
Kadernota 2026
0.4 Overhead
S
-150
Opschonen netwerkschijven
Kadernota 2026
0.4 Overhead
I
-100
Kwaliteit informatiehuishouding
Kadernota 2026
0.4 Overhead
S
-153
Kwaliteit informatiehuishouding
Kadernota 2026
0.4 Overhead
I
-300
Portfolio software
Kadernota 2026
0.4 Overhead
S
-30
Adequate toepassing AI
Kadernota 2026
0.4 Overhead
S
-50
Adequate toepassing AI
Kadernota 2026
0.4 Overhead
I
-50
Personeelsverzekeringen
Kadernota 2026
0.4 Overhead
S
-115
Indexering contract Interne Dienstverlening
Kadernota 2026
0.4 Overhead
S
-50
Participatie
Kadernota 2026
0.4 Overhead
S
-25
GWS Suite
Kadernota 2026
0.4 Overhead
S
-115
Aanbesteding nieuwe leverancier nieuwe managed service Jaarrekening provider 2024
0.4 Overhead
I
150
Rentelasten
Begroting 2026
0.5 Treasury
S
-1.601
Mutaties diverse stelposten
Begroting 2026
0.8 Overige baten en lasten
S
-6.970
Nog te bestemmen resultaat
Begroting 2026
0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
I
102
Overig
11
Totaal mutatie lasten programma 1
-9.854
Toelichting van de verschillen in de baten van begroting 2026 versus begroting 2025 Tabel 1.6. Analyse verschillen baten (x €1.000)
Begroting 2025
Baten
Begroting 2026
136.852
Verschil
140.826
3.973
Toelichting
Besluit
Taakveld
I/S
Prijsindexering
Kadernota 2026
0.6 Belastingen
S
442
Algemene Uitkering
Kadernota 2026
0.7 Algemene uitkering
S
4.115
Naturalisaties
Kadernota 2026
0.2 Burgerzaken
S
90
Subsidies Netcongestie
Kadernota 2026
0.4 Overhead
S
125
Generatiepact
Kadernota 2026
0.4 Overhead
S
150
Indirecte personeelslasten
Kadernota 2026
0.4 Overhead
S
650
Diverse stelposten
Begroting 2026
0.8 Overige baten en lasten
S
-1.599
Totaal mutatie baten programma 1
bedrag
3.973
27
Toelichting reservemutaties 2026 Tabel 1.7. Mutaties reserves 2026
Bedrag
Stortingen Dotatie algemene reserve
-38
Totaal stortingen
-38
Onttrekkingen Totaal onttrekkingen
0
Totaal mutaties Programma 1
-38
Budgetten ambities Coalitieakkoord 2022-2026 De volgende budgetten voor beleidsimpulsen vanuit het coalitieakkoord 2022-2026 'Bouwen aan een stevig fundament voor Stichtse vecht', de Kadernota 2024 en de Kadernota 2025 zijn in de Programmabegroting 2026 opgenomen.
Tabel 1.8. Impuls Coalitie akkoord (bedragen x €1.000)
Document
Omschrijving
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
Inwonerspanel
Coalitieakkoord 2022-2026
-50
-50
-50
Fundament op orde
Kadernota 2024
-1.396
-1.412
-1.020
Verhoging toeristenbelasting
Kadernota 2024
298
Hondenbelasting afschaffen (n.a.v. motie)
Kadernota 2025
Totaal
-50
-50
-1.148
298
298
-311
-311
-1.475
-1.083
28
Programma 2. Veiligheid
29
Beleid programma 2 Inleiding Ook in 2026 zetten we ons in voor een veilige omgeving voor inwoners en ondernemers door het uitvoeren van het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026. We werken aan het voorkomen en bestrijden van ondermijnende criminaliteit, zoals drugshandel, mensenhandel en misbruik van gemeentelijke vergunningen, subsidies en opdrachten. We hebben aandacht voor de risico’s en bedreigingen van de snel digitaliserende maatschappij en zorgen dat we snel en adequaat optreden bij incidenten, rampen en (langdurige) crises of de dreiging daarvan. We zetten verder in op een integrale aanpak om het toenemend aantal incidenten als gevolg van drugsconflicten aan te pakken. Er is versterking nodig om de forse kosten per incident op te vangen. Denk aan inzet van middelen (sluiting panden, cameratoezicht) en juridisch werk (opstellen besluiten, bezwaren, beroep etc.). Jongerenwerkers spelen een essentiële, preventieve rol in de keten van de aanpak van jonge aanwas in drugscriminaliteit. Al op zeer jonge leeftijd worden kinderen geronseld voor het criminele circuit. De vroegsignalering, bewustwording en de informatiepositie van het jongerenwerk is essentieel om de groei van jonge aanwas tegen te gaan. We zetten jongerenwerkers vanuit veiligheidsoverwegingen, naast inzet op het collectief, ook extra in op individuen en groepen jongeren.
Doordat de maximale capaciteit van het stroomnet in de regio Utrecht bereikt is en door de sterk veranderende internationale veiligheidssituatie moeten wij ook als gemeente ons voorbereiden op onzekere tijden met betrekking tot onze veiligheid. Dit vraagt om een brede voorbereiding op crises, waarbij we zowel de interne organisatie van de gemeente als de samenwerking met ketenpartners en de weerbaarheid van de samenleving versterken. Het gaat in dit licht dan onder meer over de organisatie van bevolkingszorg, het beschermen van vitale (en kwetsbare) infrastructuur en het aanpakken van knelpunten in de netwerken. De voorbereiding op crises en het verstevigen van de zelfredzaamheid van inwoners hoort bij deze aanpak. Te denken valt aan het inrichten van noodsteunpunten. De voorbereidingen hiervoor zijn nu gaande. Het is nog onvoldoende duidelijk welke financiële middelen we hiervoor nodig hebben en welke taak de landelijke overheid en/of veiligheidsregio hierin zullen gaan vervullen. Maar dat wij als gemeente hiervoor kosten zullen moeten maken, is zeker. Voor deze voorziening wordt daarom een stelpost pro memorie opgenomen in de meerjarenbegroting. Wat willen we bereiken tot en met 2026? Een veilige gemeente voor iedereen Tot en met 2026 geven we uitvoering aan het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 om de door de raad vastgestelde kaders, ambities en doelstellingen te behalen.
Jaarlijks ontvangt de raad een Veiligheidseffectrapportage waarin verantwoording wordt afgelegd over het gevoerde veiligheidsbeleid. De algemene ambitie uit het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 luidt als volgt: ‘’Een integrale aanpak om overlast verder terug te dringen, nieuwe crises te beheersen, nieuwe vormen van criminaliteit te bestrijden en het behouden van het veiligheidsniveau op geregistreerde vormen van criminaliteit.’’ Om deze door de gemeenteraad vastgestelde algemene ambitie uit het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 te behalen, werken we binnen zes geprioriteerde thema’s aan de volgende doelstellingen: 1. Voorkomen en bestrijden van georganiseerde ondermijnende criminaliteit in gemeente Stichtse Vecht. 2. Een gemeente waarin inwoners en ondernemers weerbaar zijn tegen risico’s en dreigingen van de snel digitaliserende maatschappij. 3. Een gemeente waar maatwerk wordt geleverd voor inwoners met meervoudige problematiek waardoor overlast en onveilige situaties tot een minimum worden beperkt. 4. Een gemeente waarin jongeren zich in een veilige omgeving kunnen ontwikkelen en structurele jongerenoverlast nauwelijks voorkomt. 5. Inwoners en ondernemers voelen zich veilig; het aantal traditionele geregistreerde misdrijven stijgt niet en de sociale cohesie en participatie zijn optimaal. 6.
Adequaat optreden bij de (dreiging van) incidenten, rampen en (langdurige) crises en daarmee de impact voor inwoners en ondernemers beheersen. 30
Tabel 2.1.
Toelichting maatschappelijk effect (causaliteit activiteiten/prestaties/mijlpalen en effecten) Beoogd effect We zetten ons in om het veiligheidsgevoel van inwoners daar waar nodig te verbeteren. We streven er naar dat de veiligheidsbeleving in Stichtse Vecht hoger dan of gelijk aan het landelijk gemiddelde is én dat het percentage dat zich vaak onveilig voelt (in het algemeen) lager dan of gelijk aan het landelijk gemiddelde is. Toelichting op beoogd effect in 2026 Uit de nulmeting in 2023 blijkt dat we voldoen aan de streefwaarde. In 2025 is het eerst volgende meetmoment na de nulmeting in 2023. De Veiligheidseffectrapportage 2025 geeft inzicht in de mate waarin de uitkomst van de meting in lijn is met de streefwaarde. Er zijn veel andere zaken die het veiligheidsgevoel kunnen beïnvloeden. Denk aan zaken in de persoonlijke levenssfeer, gebeurtenissen in de regio, landelijk of zelfs mondiaal. Ook is de kwaliteit van de fysieke leefomgeving een belangrijke determinant van het veiligheidsgevoel. De topindicatoren zijn geen doel op zich. We volgen vooral de ontwikkeling van de verschillende indicatoren. Op grond van de Veiligheidseffectrapportage beoordelen we of bijsturing of bijstelling van beleid nodig is.
Wat gaan wij daarvoor doen in 2026? Voorkomen en bestrijden van georganiseerde ondermijnende criminaliteit in Stichtse Vecht Bij georganiseerde ondermijnende criminaliteit (kortweg: ondermijning) is sprake van verwevenheid tussen de onderwereld en bovenwereld, waarbij legale structuren worden gebruikt voor illegale activiteiten. Ondermijning is niet altijd zichtbaar, maar heeft wel voelbare en merkbare gevolgen voor de inwoners en ondernemers in onze gemeente. Ondermijning is een probleem omdat het de veiligheid, leefbaarheid, economie, het rechtsgevoel en het gezag van de overheid ernstig aantast. Ondermijning komt in veel verschillende vormen voor. Denk hierbij aan drugshandel, mensenhandel, (zorg)fraude, corruptie, oneerlijke concurrentie en afpersing. 31
Criminelen vormen gezamenlijk een omvangrijk netwerk dat sterk verbonden is en snel reageert op interventies door de overheid. Daardoor kunnen zij invloed uitoefenen op maatschappelijke sectoren en ongewenste sociale druk uitoefenen op de samenleving. Vooral in kwetsbare wijken rekruteren zij jongeren die de verlokkingen van het grote geld niet kunnen weerstaan of zij dwingen hen via afpersing mee te werken. Het blijkt in de praktijk vrijwel onmogelijk om, als je er eenmaal in zit, weer uit een crimineel netwerk te komen. De afgelopen jaren hebben we een aanpak ontwikkeld die we kunnen voortzetten en uitbouwen. We hebben landelijke steun voor een stevigere aanpak van ondermijning. We hebben mede dankzij de samenwerking met veiligheidspartners, waaronder politie, Openbaar Ministerie en Regionaal Informatie en Expertise Centrum Midden Nederland (RIEC MN), een steeds betere informatiepositie. Ook in Stichtse Vecht zien we de genoemde vormen van ondermijning, zoals productie en handel in drugs, witwassen van crimineel vermogen, fraude, bedreiging, intimidatie en (grof) geweld. De Wet Bibob (Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur) biedt het college en de burgemeester de mogelijkheid om te onderzoeken of er gevaar bestaat dat een vergunning, subsidie, overheidsopdracht of vastgoedtransactie zal worden gebruikt voor criminele activiteiten.
De Wet Bibob is voor de gemeente daarmee een belangrijk instrument om ondermijning tegen te gaan. Om die reden heeft het college in 2024 de Bibob-beleidsregel geactualiseerd en geïmplementeerd. In 2025 gaan we aan de slag met Bibob-onderzoeken op alle beleidsterreinen uit de geactualiseerde Bibobbeleidsregel. We gaan door met de integrale aanpak om onveiligheid en openbare orde kwesties aan te pakken. We zien dit terug in een toenemend aantal bestuurlijke maatregelen. Er is versterking nodig om de forse kosten per incident op te vangen. Denk aan inzet van middelen (sluiting panden, cameratoezicht) en juridisch werk (opstellen besluiten, bezwaren, beroep e.d.) dat hierbij komt kijken. Jongerenwerkers spelen een essentiële, preventieve rol in de keten van de aanpak van jonge aanwas in drugscriminaliteit. Al op zeer jonge leeftijd worden kinderen geronseld voor het criminele circuit. De vroegsignalering, bewustwording en de informatiepositie van het jongerenwerk is essentieel om de groei van jonge aanwas tegen te gaan. We zetten jongerenwerkers vanuit veiligheidsoverwegingen, naast inzet op het collectief, ook extra in voor individuen en groepen jongeren. Mijlpalen 1.
In 2026 worden trainingen georganiseerd voor medewerkers (Bibob-juristen, inkopers, contractmanagers, WMO-consulenten, toezichthouders en sociaal rechercheurs met BOAbevoegdheid binnen het sociaal domein) in het herkennen én opvolgen van signalen van ondermijning en fraude bij (malafide) zorgbedrijven. Een gemeente waarin inwoners en ondernemers weerbaar zijn tegen risico’s en dreigingen van de snel digitaliserende maatschappij De impact van digitale criminaliteit blijft toenemen. Mede door corona is de digitalisering in een versnelling terecht gekomen. De weerbaarheid van inwoners en ondernemers heeft zich echter in een langzamer tempo ontwikkeld. Op dit moment is gijzelsoftware de meest dominante dreiging. De financiële schade loopt landelijk jaarlijks in de miljoenen euro’s. Daarnaast is een opvallende trend ‘social engineering’ waarbij criminelen zich kunnen voordoen als anderen. Dit vormt een grote bedreiging voor de informatiebeveiliging van particulieren, overheidsorganisaties en bedrijven. Zo zijn informatielekken in veel gevallen geen technisch falen, maar menselijke fouten. Daarnaast neemt de intensiteit van online oproepen tot verstoringen van de openbare orde overal in Nederland toe. Dit hangt samen met een toenemend maatschappelijk ongenoegen en het feit dat op internet relatief anoniem gecommuniceerd kan worden.
De bevoegdheden van de burgemeester sluiten echter steeds minder goed aan op deze digitale ontwikkelingen. Burgemeesters hebben immers (nog) geen online bevoegdheden. Denk aan een ‘digitaal gebiedsverbod’ bij herhalende oproepen tot rellen en geweld. Ook worden we steeds afhankelijker van digitale systemen en de onderlinge verbondenheid van die systemen. Vanwege deze keteneffecten wordt de impact van cyberincidenten steeds groter en onzekerder. Voorbeelden van kwetsbaarheden door onderlinge verbondenheid van systemen in Stichtse Vecht zijn de op afstand bedienbare bruggen en sluizen, slagbomen bij spoorwegovergangen en verkeerslichten. 32
Grootschalige uitval van systemen kan leiden tot maatschappelijke ontwrichting. In het kader van risico- en crisisbeheersing treffen we samen met de Veiligheidsregio Utrecht voorbereidingen om deze risico’s te beheersen. Mijlpalen 1. We vergroten de digitale weerbaarheid van jongeren van 8 tot 12 jaar door Hackshield te faciliteren aan het primair onderwijs in Stichtse Vecht. Een gemeente waar maatwerk wordt geleverd voor inwoners met meervoudige problematiek waardoor overlast en onveilige situaties tot een minimum worden beperkt Steeds vaker krijgen we te maken met inwoners met een opeenstapeling van persoonlijke problemen zoals psychische klachten of een verslaving. Inwoners zijn in deze gevallen vaak onvoldoende in staat om hun situatie zelf te veranderen. Wetgeving, financieringsstromen, regels en zorginnovaties zijn ingewikkeld. Voor kwetsbare mensen met gebrekkig coördinerend vermogen is het vaak moeilijk uit te vinden bij welk ‘loket’ ze moeten zijn voor de juiste hulp. De gevolgen van de decentralisatie van zorgtaken en bijbehorende bezuinigingen maken dat zorgproblematiek verschuift naar veiligheidsproblematiek. De problemen kunnen zo groot worden dat deze mensen een gevaar voor zichzelf of hun omgeving vormen en overlast en veiligheidsproblemen veroorzaken. De complexiteit is er ook in gelegen dat deze inwoners zowel dader als slachtoffer kunnen zijn.
Dat maakt dat het zowel om veiligheidsproblematiek als zorgproblematiek kan gaan. Daarbij komt dat deze kwetsbare inwoners met meervoudige problematiek hierdoor vaak te maken krijgen met een overheid die ingewikkeld en veelal gefragmenteerd georganiseerd is. Dit maakt een effectieve uitvoering voor professionals ingewikkeld. Met alle gevolgen van dien voor de leefbaarheid en veiligheid in de buurt. In Stichtse Vecht zien wij een toename van meldingen bij politie over personen die verward gedrag vertonen. Dit betreft in veel gevallen cases waarbij passende zorg nodig is, maar de overlast of onveilige situatie leidend is in de aanpak. In 2025 herijken we de lokale persoonsgerichte aanpak om ervoor te zorgen dat voor alle partijen duidelijk is wie welke rol heeft om zorgbehoevende inwoners, die door hun gedrag overlast en onveilige situaties veroorzaken, van adequate hulp te voorzien. Mijlpalen 1. Verstevigen van de integrale samenwerking rondom de aanpak van personen met verward gedrag door opvolging te geven aan de aanbevelingen uit de herijking PGA die eind 2025 is opgeleverd. Een gemeente waarin jongeren zich in een veilige omgeving kunnen ontwikkelen en structurele jongerenoverlast nauwelijks voorkomt Het is belangrijk dat jongeren in een veilige omgeving kunnen opgroeien.
Het opzoeken van de grenzen van het toelaatbare kan onderdeel zijn van een gezonde ontwikkeling van jongeren. Dit kan echter door omwonenden ervaren worden als overlast. Of er sprake is van overlast, is deels ook een subjectief oordeel en hangt mede af van percepties, normen en waarden. Tegelijkertijd gaan jongeren soms ook objectief beschouwd over de grenzen heen van het toelaatbare. Denk aan rommel op straat gooien, vernieling van publieke eigendommen of fietsen- of winkeldiefstal. Dit gebeurt veelal in groepsverband en door groepsdruk. Soms gaat dit van kwaad tot erger en maken jongeren zich schuldig aan intimidatie, bedreigingen of geweld- en drugsmisdrijven. Jongeren lopen daarnaast het risico verstrikt te raken in de georganiseerde (drugs)criminaliteit. Eenmaal een voet in deze wereld gezet, maakt het heel moeilijk nog aan de criminaliteit te ontsnappen. Met veruit het grootste gedeelte van de jongeren in Stichtse Vecht gaat het goed. Er zijn echter ook jongeren in Stichtse Vecht die volgens omwonenden voor overlast zorgen en jongeren die objectief grenzen overschrijden. Daarnaast zijn ook in Stichtse Vecht jongeren die verstrikt zijn geraakt of dreigen te raken in de georganiseerde (drugs)criminaliteit.
In 2025 verlengen we de pilot voor een jongerenlocatie in Loenen aan de Vecht met een jaar, om bij te dragen aan een omgeving waar jongeren zich kunnen ontwikkelen en waardoor ervaren jongerenoverlast wordt beperkt. 33
Mijlpalen 1. We organiseren in 2026 een werkbijeenkomst voor partners over de online leefwereld van jongeren ten behoeve van de jeugdaanpak. Inwoners en ondernemers voelen zich veilig, het aantal traditionele geregistreerde misdrijven stijgt niet en de sociale cohesie en participatie zijn optimaal Het veiligheidsgevoel van inwoners daalt de laatste jaren. Tegelijkertijd daalt ook het aantal woninginbraken, fietsendiefstallen, autokraken, straatroven en andere ‘traditionele’ vormen van criminaliteit. Er is echter een verschuiving merkbaar van deze traditionele vormen van criminaliteit naar meer ongrijpbare en niet altijd direct zichtbare vormen van criminaliteit, zoals drugshandel, mensenhandel, maar ook digitale criminaliteit. Dat betekent echter niet dat traditionele vormen van criminaliteit verdwijnen. Ondanks de opkomst van de meer ongrijpbare vormen van criminaliteit is het van belang om de aanpak van traditionele vormen van criminaliteit te continueren. Meer dan voorheen wordt landelijke polarisatie, discriminatie, en een dalend vertrouwen in de overheid ervaren. Dit levert spanning in de samenleving op en zijn ontwikkelingen die onveiligheidsgevoelens versterken. Dit terwijl juist sociale cohesie in de buurt, goede kwaliteit van leven en thuisgevoel bijdragen aan het gevoel van veiligheid.
Verbinding tussen inwoners, maar ook tussen inwoners en overheid is van essentieel belang. Daarbij zijn participerende inwoners niet meer weg te denken uit de samenleving. Veel inwoners voelen zich nauw betrokken bij hun straat, buurt of wijk en zetten zich graag in om een steentje bij te dragen. Ook in Stichtse Vecht zien wij deze trends. Zo zien wij afgelopen jaren een dalend veiligheidsgevoel onder inwoners. Daartegenover zie wij ook in Stichtse Vecht een dalend aantal geregistreerde klassieke criminaliteitsdelicten en uiten inwoners soms extreme standpunten, online maar ook in de publieke ruimte. In 2025 benaderen we alle wijkcommissies, dorpsraden en buurtpreventiegroepen om hen actief te betrekken bij de lokale veiligheidsaanpak. Mijlpalen 1. In 2026 is het aantal traditionele geregistreerde misdrijven (woninginbraken, autokraken en fietsendiefstallen) met ten minste 10% gedaald ten opzichte van 2022 (bron: bureau RVS), als resultaat van gerichte preventieve maatregelen tijdens de looptijd van het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026. Adequaat optreden bij de (dreiging van) incidenten, rampen en (langdurige) crises en daarmee de impact voor inwoners en ondernemers beheersen Risicobeheersing is het verkleinen van de kans dat een risico of dreiging daadwerkelijk uitmondt in een incident of crisis.
Crisisbeheersing gaat over het verkleinen van de gevolgen van een crisis en zo snel mogelijk terugkeren naar een ‘normale’ situatie. Hiermee proberen we de veiligheid te vergroten en de veiligheidsrisico’s te beperken binnen onze gemeente. De burgemeester is het bevoegd gezag bij rampen, crises en (dreigende) openbare ordeverstoringen. Openbare orde-incidenten en -crises worden steeds complexer, duren langer, zijn in toenemende mate gemeentegrens overschrijdend en er zijn steeds meer partijen bij betrokken. Naast de klassieke veiligheidspartners, zoals brandweer en politie, werken wij steeds meer samen met partners die een kritieke of specialistische functie hebben. Denk aan de beheerders van energie-netwerken, de waterschappen, het openbaar vervoer en de omgevingsdienst. Rampen en crises treffen al snel meerdere beleidsterreinen, systemen en kritische infrastructuren. Ze brengen steeds grotere strategische uitdagingen met zich mee, door de toenemende potentiële impact op inwoners en ondernemers. Omdat crises tegenwoordig ook vaak langdurig van aard zijn, vraagt dit om een nieuwe manier van denken en een nieuwe benadering van de crisisorganisatie. Daarnaast bestaat ook nog steeds de kans op een korte, onverwachte (flits)ramp.
Op regionaal niveau, in de Veiligheidsregio Utrecht, wordt periodiek een risicoprofiel en bijbehorend beleidsplan opgesteld om de actuele fysieke risico’s en dreigingen in kaart te brengen en hoe deze te beheersen. Daarbij is digitale kwetsbaarheid van inwoners én systemen ook een groeiend thema dat een plaats krijgt in de planvorming. Stichtse Vecht heeft te maken met aanzienlijke potentiële risico’s, mede vanwege de ligging. Denk aan de verkeersader A2, de drukke vaarroute Amsterdam-Rijnkanaal, maar ook aan bedrijven met gevaarlijke stoffen. 34
Doordat de maximale capaciteit van het stroomnet in de regio Utrecht bereikt is en door de sterk veranderende internationale veiligheidssituatie moeten wij ook als gemeente ons voorbereiden op onzekere tijden met betrekking tot onze veiligheid. Dit vraagt om een brede voorbereiding op crises, waarbij we zowel de interne organisatie van de gemeente als de samenwerking met ketenpartners en de weerbaarheid van de samenleving versterken. Het gaat in dit licht dan onder meer over de organisatie van bevolkingszorg, het beschermen van vitale (en kwetsbare) infrastructuur en het aanpakken van knelpunten in de netwerken. De voorbereiding op crises en het verstevigen van de zelfredzaamheid van inwoners Ook het bewust maken van onze inwoners om zichzelf voor te bereiden op een crisis hoort bij deze aanpak. Te denken valt aan het inrichten van noodsteunpunten en informatievoorziening over onder andere het nut en noodzaak van een noodpakket. De voorbereidingen hiervoor zijn nu gaande. Het is nog onvoldoende duidelijk welke financiële middelen we hiervoor nodig hebben en welke taak de landelijke overheid en/of veiligheidsregio hierin zullen gaan vervullen. Maar dat wij als gemeente hiervoor kosten zullen moeten maken, is zeker. Voor deze voorziening wordt daarom een stelpost pro memorie opgenomen in de meerjarenbegroting. Mijlpalen 1.
In het kader van het programma Weerbaarheid en Veerkracht is er voor wat betreft de noodsteunpunten planvorming uitgewerkt en heeft er besluitvorming plaatsgevonden over de locaties, middelen en inrichting van noodsteunpunten in Stichtse Vecht.
Relevante beleidskaders Voor de opgaven en doelen in het programma Veiligheid is het volgende relevante beleidskader door de raad vastgesteld:
Tabel 2.2. Opgave / Doel
Kaders
Een veilige gemeente voor iedereen
- Integraal Veiligheidsplan Stichtse Vecht 2023-2026 (20 dec 2022)
Going concern-taken Naast bovengenoemde ambities behoren de volgende reguliere taken tot het programma Veiligheid: •
Openbare orde en veiligheid;
•
Crisisbeheersing en brandweer.
We monitoren deze taken aan de hand van de op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplichte set indicatoren.
Tabel 2.3. Verplichte indicatoren Rijk
P/E Bron
Verwijzingen HALT per 10.000 inwoners
E Buro HALT
Realisatie 2023 Realisatie 2024 6
10,1
Winkeldiefstal per 1.000 inwoners
E CBS
1,1
1,5
Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners
E CBS
3,0
3,0
Diefstal uit woning per 1.000 inwoners
E CBS
1,0
1,1
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) per 1.000 inwoners
E CBS
2,7
4,0
Verbonden partijen Binnen dit programma werken we samen met de Veiligheidsregio Utrecht (VRU). Voor nadere toelichting verwijzen wij naar de paragraaf Verbonden partijen.
35
Financieel overzicht programma 2 Wat mag het kosten? Tabel 2.4. Bedragen x € 1.000
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
-6.122
-6.034
-6.057
-6.091
-6.137
1.2 Openbare orde en veiligheid
-2.283
-2.310
-2.310
-2.310
-2.310
Totaal lasten
-8.405
-8.344
-8.367
-8.400
-8.447
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
10
10
10
10
10
1.2 Openbare orde en veiligheid
44
44
44
44
44
Totaal baten
54
54
54
54
54
-8.351
-8.290
-8.313
-8.347
-8.393
-8.351
-8.290
-8.313
-8.347
-8.393
Lasten
Baten
Geraamd saldo van baten en lasten Storting 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen 0.10 Mutaties reserves Mutaties reserves Geraamd resultaat
Toelichting lasten en baten per soort kosten Tabel 2.5. Veiligheid
Begroting
Begroting
Verschil
Begroting
Begroting
x € 1.000
2025
2026
2025-2026
2027
2028
Begroting 2029
Toegerekende personeelslasten
-1.533
-1.460
73
-1.460
-1.460
-1.460
Kapitaallasten
-624
-553
71
-576
-609
-656
Overige lasten
-6.247
-6.331
-83
-6.331
-6.331
-6.331
Totaal lasten
-8.405
-8.344
61
-8.367
-8.400
-8.447
Totaal baten
54
54
-
54
54
54
-8.351
-8.290
61
-8.313
-8.347
-8.393
Toevoeging aan reserves
-
-
-
-
-
-
Onttrekking aan reserves
-
-
-
-
-
-
-8.351
-8.290
61
-8.313
-8.347
-8.393
Geraamd saldo van baten en lasten
Geraamd resultaat
Toelichting van de verschillen in de lasten van begroting 2026 versus 2025 Tabel 2.6. Analyse verschillen lasten (x €1.000)
Begroting 2025
Lasten
Begroting 2026
-8.405
Verschil
-8.344
61
Toelichting
Besluit
Taakveld
I/S
bedrag
Toegerekende personeelslasten
Begroting 2025
Diverse
S
73
Kapitaallasten
Begroting 2025
Diverse
S
71
Verharding criminaliteit/ jongerenwerk
Kadernota 2026
1.2 Openbare orde en veiligheid
S
-100
Overige
Begroting 2025
Diverse
S
17
Totaal mutatie lasten programma 2
61
36
Budgetten ambities Coalitieakkoord 2022-2026 De volgende budgetten voor beleidsimpulsen vanuit het coalitieakkoord 2022-2026 'Bouwen aan een stevig fundament voor Stichtse vecht', de Kadernota 2024, 2025 en 2026 zijn in de Programmabegroting 2026 opgenomen.
Tabel 2.7. Impuls Coalitie akkoord (bedragen x €1.000)
Document
Omschrijving
2023
Structurele aanpak georganiseerde ondermijnende criminaliteit
Kadernota 2024
Implementatie Bibob
Kadernota 2025
Verharding criminaliteit/ jongerenwerk
Kadernota 2026
Totaal
Begroting Begroting Begroting Begroting 2024
2025
2026
-280
-280
-280
-54
-54 -100
0
-280
-334
-434
37
Programma 3. Fysiek
38
Beleid programma 3 Inleiding Stichtse Vecht is een prachtige gemeente om in te wonen, te leven en bewegen. Het programma Fysiek speelt een cruciale rol in de ontwikkeling en het beheer van onze leefomgeving. De regie ligt op alles wat zichtbaar, tastbaar en openbaar is in de ruimte om ons heen, zoals wegen, parken, waterwegen en stedelijke infrastructuur. Het gaat om de fysieke structuren die bijdragen aan de kwaliteit van leven, het wonen en de economie. De belangrijkste activiteiten binnen dit programma richten zich op het uitbreiden van het aantal (betaalbare en passende) woningen, het opstellen en uitvoeren van realistische onderhoudsplannen van de openbare ruimte, duurzame en veilige mobiliteit, energietransitie en klimaatadaptatie. De netcongestie belemmert de ontwikkeling van de economie en woningbouw. Dit lijkt primair een landelijk probleem, maar vraagt om een goede samenwerking met ons als lokale overheid. Juist ook in Stichtse Vecht met belangrijke kruispunten van landelijke energie-infrastructuur, is het noodzakelijk om goed regie te pakken. We werken intensief samen met de provincie en TenneT om te voorkomen dat de gemeente (en de regio) op slot gaat voor grootverbruikers en mogelijk ook voor kleinverbruikers in de toekomst. Hierbij blijven we aandacht vragen bij het Rijk en de netbeheerders voor goede landschappelijke inpassing.
Daarnaast moeten we als gemeenten, samen met andere partijen, meer anticiperen op het feit dat netcongestie nog lang realiteit zal zijn. Ook in 2026 werken we door aan de implementatie van de Omgevingswet. Integrale samenwerking met andere overheden werken we verder uit en participatie met de samenleving geven we verder vorm. Met additionele middelen werken we aan het opstellen van het omgevingsplan, de herijking van de Omgevingsvisie en gebiedsvisies. Wat willen we bereiken tot en met 2026? Voldoende betaalbare en passende woningen Wij willen meer betaalbare en kwalitatief goede woningen. Daarom werken we hard, samen met alle betrokken partijen, aan het herstellen van de balans op de woningmarkt van behoefte en aanbod. De vraag naar betaalbare woningen is bij verschillende doelgroepen groot. Er zijn ouderen die naar een geclusterde woning voor ouderen (met zorg) willen. Jongeren willen een eigen plek om te wonen. Daarnaast zijn er verschillende doelgroepen die een woning nodig hebben, zoals bepaalde beroepsgroepen, statushouders, daklozen en doorstromers uit maatschappelijke opvang en beschermd wonen. We hebben met name een tekort aan één- en tweepersoons appartementen in de sociale- en middenhuur en aan betaalbare koopwoningen. Op dit moment zijn er tot 2030 voldoende woningbouwplannen in de planning om aan de behoefte te voldoen met in totaal ca. 4.500 woningen.
We letten hierbij op een goede spreiding van het woningbouwprogramma binnen de gemeente en we bouwen minimaal 70% in het betaalbare segment. Hiermee geven we uitvoering aan de Woondeal U10 2022-2030. Bij deze opgave hebben we de volgende ambities: •
We bouwen tot 2030 4.500 woningen;
•
We versterken de samenwerking met de woningbouwcorporaties;
•
We geven uitvoering aan het Volkshuisvestigingsprogramma;
•
We bekijken woningbouw vanuit een breder perspectief.
39
Tabel 3.1.
De gemeenteraad ontvangt twee keer per jaar het Dashboard woningbouwprogramma. Toelichting maatschappelijk effect (causaliteit activiteiten/prestaties/mijlpalen en effecten) Beoogd effect Uit de Woonvisie 2023 en het daarbij behorende woningbehoefteonderzoek (2021) komt naar voren dat tot 2040 3.700 woningen noodzakelijk zijn. In regionaal verband is een percentage van 20% bepaald voor het compenseren van planuitval en planvertraging. Bij een netto behoefte van 3.700 woningen hoort derhalve een bruto behoefte van 4.440 woningen tot 2040. De doelstelling is dat we gemeentebreed 70% bouwen in het betaalbare segment. Met het dashboard woningbouw wordt de nieuwbouwprognose gevolgd. De ontwikkeling van het % passend gehuisvest huishouden – corporatiewoningen – wordt gehanteerd als signaleringswaarde of de samenstelling van het aantal woningen passend is. Toelichting op beoogd effect in 2026 Uit het dashboard woningbouwprogramma blijkt dat er voldoende woningbouwprojecten zijn om de streefwaarde van het aantal woningen in 2030 te realiseren, waarvan 65% in het betaalbare segment. Door de nieuwe wet betaalbare huur zien we dat het voor ontwikkelaars lastiger wordt om betaalbare woningen in het middensegment te realiseren. Met maatwerk per project wordt gekeken naar een oplossing waarbij de Woonvisie de randvoorwaarde is.
40
Wat gaan wij daarvoor doen in 2026? Projecten in uitvoering Op dit moment zijn 25 woningbouwprojecten in procedure. De prognose is dat deze projecten tot en met 2030 ca. 4.500 woningen opleveren. In 2026 voeren we bestemmingsplannen uit die door de gemeenteraad zijn vastgesteld voor de verschillende woningbouwprojecten. Mijlpalen 1. Door verlening van omgevingsvergunningen en de bouwvoorbereiding wordt in 2026 gestart met de bouw van meerdere projecten: •
Clarenborgh (Nieuwer Ter Aa)
•
Ruimtekwartier (Maarssenbroek)
•
Haarrijnweg 5 (Maarssenbroek)
•
Kuyperstraat (Maarssen-Dorp)
2. De volgende woningbouwprojecten worden opgeleverd: •
Bisonspoor 332 (Maarssenbroek)
•
Kockenest (Kockengen)
•
Haagstede (Maarssenbroek)
Strategische woningbouwplanning Ook in 2026 werken we verder aan het vergroten van het aantal (betaalbare) woningen. Dit doen we door aan de ene kant het beleid te verstevigen door het opstellen van het Omgevingsprogramma Wonen. Daarin werken we onder andere woningdifferentiatie verder uit en maken een koppeling met wonen en zorg voor aandachtsgroepen. Ook kijken we naar nieuwe woningbouwlocaties voor de toekomst. Aan de andere kant zetten we ons verder in op realisatie van voldoende (betaalbare) woningen. We scherpen de strategische woningbouwplanning aan. Doel is om inzicht en sturing te geven aan de woningbouwopgave tot en met 2030. Het is nadrukkelijk geen blauwdruk, maar geeft inzicht in de uitwerking van de opgave in een dynamische markt met veel externe factoren. Het geeft inzicht in hoe we de versnellingsopgave van de woningbouw concreet maken. De woningbouwprognoses bieden wij via een dashboard elk half jaar aan voor de monitoring van de woningbouwdoelstellingen. We zetten alles op alles om de woningbouw te versnellen en vertraging te voorkomen. Daarom introduceren we de pilot “parallel plannen”, een nieuwe manier om efficiënter te kunnen werken. Dit betekent dat de diverse fases van een bouwproject gelijktijdig en samenhangend worden uitgevoerd, in plaats van achter elkaar.
Deze pilot wordt uitgevoerd naar aanleiding van de door de raad aangenomen motie tijdens de behandeling van de Kadernota 2026. Daarnaast vergroten we de zachte plancapaciteit voor de woningbouw. Hierbij sturen we op projecten die een bijdrage leveren aan onze beleidsdoelstellingen, zoals onder andere opgenomen in het Volkshuisvestingsprogramma. We zien ook dat de bouw onder druk staat. Met de ontwikkelende partijen en medeoverheden kijken we naar oplossingen. Per project is dit maatwerk. Mijlpalen 1. Strategische verkenning woningbouwlocaties na 2030 2. Introductie pilot "parallel plannen"
41
Uitvoeringsprogramma Volkshuisvestingsprogramma We stellen het omgevingsprogramma Wonen vast. Hierin wordt waar nodig de doelen nader uitgewerkt. Onderdeel van het omgevingsprogramma zijn maatregelen waarbij wordt aangegeven welke onderdelen de komende periode nader worden uitgewerkt (uitvoeringsprogramma) . Mijlpalen 1. Vastgesteld Omgevingsprogramma Wonen Wat willen we bereiken tot en met 2026? Een klimaatbestendige leefomgeving en duurzame energievoorziening We willen een klimaatbestendige en daarmee gezonde en veilige leefomgeving, waarbij energiebesparing en een grotere onafhankelijkheid van fossiele brandstoffen belangrijke pijlers zijn. De lokale urgentie van deze opgave volgt uit mondiale trends en ontwikkelingen; klimaatverandering en afspraken hierover in het Klimaatakkoord, de schaarste (en daarmee samenhangende prijsstijgingen) van fossiele brandstoffen en het belang van een goede luchtkwaliteit. Klimaatmitigatie: we beperken verdere klimaatverandering door minder broeikasgassen uit te stoten. Om de CO2-uitstoot te verlagen en uitputting van fossiele brandstoffen voor te zijn, werken we in Stichtse Vecht aan slimme besparingen, het opwekken van meer duurzame energie en nemen we geleidelijk afscheid van aardgas. We zijn lokaal en regionaal in gesprek om deze overstap zo haalbaar en betaalbaar mogelijk te maken voor Stichtse Vecht en haar inwoners.
Klimaatadaptatie: we passen ons aan de gevolgen van klimaatverandering aan. Aanpassen aan het veranderende klimaat vraagt om (veelal ruimtelijke) maatregelen. Weersextremen veroorzaken wateroverlast, droogte, hittestress en een grotere kans op overstromingen. We moeten onze systemen en ruimtelijke inrichting hieraan aanpassen. We hebben meer ruimte voor water en groen nodig. Samen werken we aan een gezonde, duurzame en prettige leefomgeving. Bij deze opgave hebben we de volgende ambities: •
We nemen onze verantwoordelijkheid als het gaat om de klimaatverandering; zowel op het gebied van klimaatmitigatie als klimaatadaptatie;
•
We maken afspraken met verhuurders van woningen;
•
We kijken realistisch naar de energietransitie;
•
We verplichten niemand om van het gas af te gaan.
Wat gaan wij daarvoor doen in 2026? Uitvoeringsprogramma op weg naar nieuwe energie In 2026 wordt het in mei 2023 door de raad vastgestelde programma verder uitgevoerd. In het programma staan de activiteiten voor de energietransitie, gericht op opwek, besparen, verduurzamen en aardgasvrij maken van woningen. Bij het jaarverslag 2024 heeft de raad een stand van zaken ontvangen. We werken in 2026 verder aan een klimaatbestendige leefomgeving en een duurzame energievoorziening. Dat gaat o.a. om de volgende activiteiten: Energie besparen Energiebesparing is de eerste stap naar nieuwe energie, vooral in de gebouwde omgeving. Door gedragsverandering, isolatie en energiezuinige apparaten besparen we veel. De gemeente ondersteunt inwoners hierin, met extra aandacht voor mensen met een laag inkomen.
42
Aardgasvrij We stappen geleidelijk over op duurzame warmtebronnen gericht op 2050. De warmtevisie van 2021 is uitgewerkt in de Uitvoeringsagenda Warmte 2024-2026, waar we in 2026 verder uitvoering aan geven. In 2026 wordt het Warmteprogramma opgesteld. Eigen organisatie We verduurzamen gemeentelijk vastgoed, kopen duurzaam in. Het Uitvoeringsplan verduurzaming gemeentelijk vastgoed uit 2021 vormt hiervoor de basis. Mijlpalen 1. Het beoordelen en vergunnen van 0,05 TWh zon op veld, op basis van de strategie die in 2024 is vastgesteld. 2. Groei van Zon op Dak met tussen de 2.000 en 2.500MWh per jaar. 3. Het verder uitvoeren van het isolatieprogramma 2024-2026 gericht op het realiseren van isolatiemaatregelen door inwoners. 4. Het verder uitvoeren van de aanpak energiearmoede door het ondersteunen van huishoudens met het aanbrengen van kleine energiebesparende maatregelen in het kader van energie armoede. Afvalscheidingsstation / Circulair ambachtscentrum In 2026 wordt De Splitsing gebouwd en opgeleverd. Om de hoeveelheid afval te verminderen en om te zetten in grondstoffen, bouwen we op de nieuwe locatie een grondstoffenscheidingsstation en een Circulair Ambachtscentrum.
Dit Circulair Ambachtscentrum heeft tot doel een betere bronscheiding en hergebruik van goederen en grondstoffen te realiseren door functies als een milieustraat, inname en reparatie kringloopgoederen en vormgeven van een educatief centrum te combineren. Mijlpalen 1. Bouwen van De Splitsing in 2025/2026 met ingebruikname vierde kwartaal 2026. 2. Gebruiksklaar maken van het Circulair Ambachtscentrum, onderdeel van De Splitsing, ingebruikname vierde kwartaal 2026. Klimaatadaptatie Op basis van de motie Klimaatadaptatie (M 5.4) wordt een verkenning opgesteld. Om een start te kunnen maken met extra maatregelen aan de hand van deze verkenning is een incidenteel bedrag opgenomen, conform de Kadernota 2026. We werken samen met onze partners aan een waterrobuuste en klimaatbestendige leefomgeving om de gevolgen van extreme neerslag, hitte en droogte zo goed mogelijk op te vangen Mijlpalen N.v.t Project Kockengen Waterproof Het dorp is nu op de meeste locaties gemoderniseerd en zodanig ingericht dat de kans op wateroverlast in de voorzienbare toekomst gering is. In 2026 worden de werkzaamheden aan de Kerkweg uitgevoerd. Oplevering medio 2027. Mijlpalen 1. In 2026 is de uitvoering van de Kerkweg (fase 10) nog bezig. Aanbesteding was in 2025. 2. Opleveren fase 10 Kerkweg medio 2027. 43
Wat willen we bereiken tot en met 2026? Bereikbare, duurzame en verkeersveilige mobiliteit We willen bereikbare, duurzame en verkeersveilige vervoersstromen die leefbaar en gezond zijn voor iedereen. Dit doen we zonder verdere groei van het autoverkeer door vooral een toename van andere vervoer zoals fiets, openbaar vervoer en voetgangersverkeer. Wij zien dat de mobiliteit op onze wegen toeneemt. Dit is het gevolg van onder andere de centrale ligging van onze gemeente tussen Utrecht en Amsterdam en het toenemende inwonersaantal in onze provincie. We werken aan een nieuw mobiliteitsprogramma. Het college stelt een startnotitie op en legt deze voor aan de gemeenteraad. We geven prioriteit aan openbaar vervoer, fiets en verkeersveiligheid. Daarbij hebben we oog voor de verschillen in bereikbaarheid van verschillende delen van onze gemeente en de daarbij passende vervoersstromen. Bij deze opgave hebben we de volgende ambities: •
We anticiperen op de toename van de mobiliteit
•
We zetten in op doorstroming van A naar B
•
We kijken met een nieuwe blik naar de parkeernormen
•
We betrekken inwoners om de juiste keuzes te maken
•
We zien kansen bij station Breukelen
Wat gaan wij daarvoor doen in 2026? Mobiliteitsprogramma Activiteiten voor 2026 uit de parkeernota, nota infrastructurele maatregelen, de nota fiets, de nota duurzame mobiliteit en de nota OV ten uitvoer brengen. Mijlpalen Mijlpalen worden gevormd op basis van de nota's die in 2025 worden afgerond. Wat willen we bereiken tot en met 2026? Veilige en leefbare buurten, dorpen en landelijk gebied Wij willen dat iedereen in Stichtse Vecht veilig kan wonen en ondernemen én we willen werken aan een krachtig en vitaal landelijk gebied. We willen een goede balans tussen natuur, landbouw, water, cultuurhistorie, landschap en recreatie. We willen de landschappelijke kwaliteiten en diversiteit behouden en versterken. De 17de eeuw en de waterlinies hebben onze gemeente vormgegeven. We zien veranderingen in de kernen door o.a. verschuiving van de bevolkingsopbouw en verandering van de klimaatverandering. We zetten in op een gezonde en toegankelijke omgeving waarin jong en oud fijn wonen, werken en hun vrije tijd besteden. Door verschillende oorzaken zal het gebruik van het landelijk gebied in de toekomst veranderen. Hoe kunnen we boeren helpen bij de ontwikkelingen waarvoor ze staan, waarbij we rekening houden met de bijzondere ruimtelijke landschappelijke kwaliteiten. We zoeken naar een nieuwe balans voor het platteland.
Een gebiedsgerichte benadering om deze vraagstukken aan te pakken ligt voor de hand. Dit doen we samen met inwoners, ondernemers, belangenverenigingen en andere overheden. Bij deze opgave hebben we de volgende ambities: •
We zijn samen verantwoordelijk voor een veilige leefomgeving
•
We zorgen voor vitale kernen
•
We zorgen voor een schone en groene openbare ruimte
•
We koesteren ons waardevolle gebied
•
We kijken naar kansen voor een toekomstbestendig platteland
44
Wat gaan wij daarvoor doen in 2026? Omgevingsvisie en programma’s We gaan aan de slag met aanvullingen op de Omgevingsvisie op gebiedsniveau (= gebiedsvisie) en Omgevingsprogramma's op basis van de Omgevingswet. Met de zogenaamde gebiedsvisies geven wij richting aan en antwoord op belangrijke vraagstukken op het gebied van bijvoorbeeld wonen, ondernemen, mobiliteit, sociale veiligheid en gezondheid; dit alles om de leefbaarheid en vitaliteit van de leefomgeving te behouden en/of te verbeteren. We starten hier eerst mee voor Maarssenbroek. Met de Omgevingsprogramma's geven wij aan hoe we de visies gaan realiseren door doelen en maatregelen te stellen. Dit doen we zowel op themaniveau als gebiedsniveau voor onder andere de onderwerpen landelijk gebied, vitale kernen, mobiliteit, economie en het gebied Scheendijk-Noord. Mijlpalen 1. Vastgesteld plan van aanpak herijking Omgevingsvisie. 2. Vastgesteld gebiedsgerichte omgevingsvisie Maarssenbroek. 3. Vastgesteld Omgevingsprogramma Wonen (wordt verantwoord bij uitvoeringsprogramma volkshuisvesting). 4. Vastgesteld Omgevingsprogramma Cultuurhistorie. 5. Vastgesteld Omgevingsprogramma Landelijk gebied (wordt verantwoord bij omgevingsprogramma landelijk gebied).
Omgevingsprogramma Landelijk gebied Het Omgevingsprogramma Landelijk Gebied gaat richting geven aan de uitdagingen en biedt overzicht over de programmering van de aanpak waarmee we het platteland krachtig, aantrekkelijk en economisch gezond houden. Het omgevingsprogramma zal in de eerste helft van 2026 gereed zijn, waarna de uitvoering kan starten. Het omgevingsprogramma bevat 3 hoofddoelstellingen en 10 deeldoelstellingen. Deze worden in het nader uit te werken omgevingsprogramma uitgewerkt tot SMART-doelstellingen en maatregelen. We nemen belangrijke gebiedspartners mee in het programma. Belangrijk hierbij is het Utrechts Programma Landelijk Gebied, provincie Utrecht (UPLG). Het UPLG komt terug in hoofddoelstelling 3 en zal voor een deel leidend zijn voor de ontwikkeling van het landelijk gebied. Agrariërs zijn essentieel voor de ontwikkeling van het landelijk gebied. Wij zoeken daarom actief de samenwerking op met onze agrariërs en hebben daarvoor de boerentafel opgezet. Daar gaan we in 2026 mee door. Mijlpalen 1. Vaststellen Omgevingsprogramma Landelijk Gebied. 2. Uitvoeren van nader te bepalen maatregelen uit het Omgevingsprogramma Landelijk Gebied om •
toekomstperspectief te bieden aan belanghebbenden in het landelijk gebied;
•
samenwerkingen aan te gaan met gebiedspartners en mede-overheden; en
•
bij te dragen aan doelstellingen op het gebied van natuur, water, klimaat en landbouw.
45
Wat willen we bereiken tot en met 2026? Kwaliteit openbare buitenruimte In het Beleidskader IBOR d.d. 20 mei 2016 (vastgesteld door de raad op 5 juli 2016) is het volgende kwaliteitsniveau vastgesteld voor de openbare ruimte: ‘Gemeente Stichtse Vecht gaat uit van een basis onderhoudskwaliteit in heel de gemeente. Voor de kernen geldt overal niveau B. Voor het buitengebied en de Industriegebieden geldt niveau C. Per wijk/buurt maakt de aannemer met de burgers afspraken over het realiseren van enkele ‘plussen’ bovenop deze kwaliteit.’ Op basis van de globale visuele weginspectie van 2020, zoals opgenomen in het wegenbeheerplan 2021-2025 d.d. 14 april 2021 blijkt: •
Dat het kwaliteitsniveau volgens gemeentelijk beleid al lager is vastgesteld dan de CROWpublicatie 147 voor wegbeheer. Deze publicatie gaat uit van minimaal kwaliteitsniveau B voor alle gebieden.
•
Dat op grond van de globale visuele inspecties alle deelgebieden op dat moment niet voldoen aan het gewenste kwaliteitsniveau conform het gemeentelijk beleid.
Tabel 3.2.
Toelichting maatschappelijk effect (causaliteit activiteiten/prestaties/mijlpalen en effecten) Beoogd effect We streven ernaar de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren zodat dit op termijn weer voldoet aan het door de raad vastgestelde kwaliteitsniveau én dat de leefbaarheidsbeleving van inwoners over de staat van de openbare ruimte verbetert ten opzichte van de meting in 2023. Toelichting op beoogd effect in 2026 In 2025 stellen we op grond van globale visuele inspecties het kwaliteitsniveau vast zodat we een beeld krijgen van de ontwikkeling ten opzicht van de laatste meting in 2021. In de monitor Sociale Kracht meten we de leefbaarheidsbeleving van inwoners. Eén van de onderliggende aspecten is de beleving van de staat van de openbare ruimte. Met deze indicator meten we naast een meer technische meting van de kwaliteit ook de kwaliteitsbeleving van inwoners. We meten deze beleving tweejaarlijks sinds 2016. Daarmee volgen we de trend over de jaren (metingen in 2016, 2018, 2020 en 2023). De meting in 2023 valt op met een lagere score (5,7) ten opzichte van een stabiel beeld in 2016, 2018 en 2020: alle jaren score 6,5). Wat gaan wij daarvoor doen in 2026? Uitvoeren van de realistische (meerjaren)investeringsplanning 2025 In deze begroting hebben we de door de raad vastgestelde beleidsstukken met betrekking tot realistisch investeren meegenomen.
Het doel is om inzicht te geven in noodzakelijke investeringen, gekoppeld aan een realistische (operationele en financiële) planning en de benodigde capaciteit om dit uit te voeren. Het uitvoeren van deze investeringen en werkzaamheden draagt bij aan de beleving van de leefomgeving door onze inwoners en ondernemers. De meerjareninvesteringsplanning actualiseren we jaarlijks. Ieder jaar proberen we de projectplanning dichter bij de realisatie te brengen. De geactualiseerde investeringsplanning hebben we in de begroting opgenomen. Het rente-effect van de investeringsplanning beschrijven we in de paragraaf Financiering.
46
Voor de vervanging van de transformatiehuizen Stedin, het op prijspeil 2025 brengen van de onderhoudsvoorzieningen Gemeentelijk Vastgoed, het niet meer opnemen van de taakstelling op de ODRU en dierenwelzijn zijn conform de Kadernota 2026 budgetten opgenomen . In 2025 en 2026 actualiseren we één of meer beheerplannen. De geactualiseerde beheerplannen geven een geactualiseerd beeld van de benodigde vervangingsinvesteringen op langere termijn (2029 en verder). Mijlpalen 1. Afronden projecten in 2026 volgens mijlpalen en investeringsplanning 2026-2029. 2. Actualiseren beheerplannen volgens planning (zie paragraaf onderhoud kapitaalgoederen voor de looptijd van de huidige plannen). Uitgelichte projecten in uitvoering openbare ruimte Zandpad Na het herstel van de beschoeiing Vechtoever Zandpad tussen Maarssen en Nieuwersluis, wordt in 2026 gewerkt aan de herinrichting van deze weg. Het Zandpad zal van verkeersgebied veranderen naar een verblijfsgebied. Dat betekent dat het een fijn gebied moet zijn voor de aanwonenden, gebruikers en recreanten. Het moet een veilige weg worden waar de voertuigen zich aanpassen aan de langzame weggebruiker. Bij de inrichting van de weg houden we rekening met de leefbaarheid en bereikbaarheid met oog voor het landschap en de cultuurhistorie.
Hazeslinger In deze programmabegroting is een pro memorie post opgenomen voor de voorbereiding van het toekomstbestendig maken van de Hazeslinger in het kader van het centrum- en ambitieplan Breukelen. Het parkeerterrein bij de Hazeslinger knappen we op en wordt ingericht volgens de huidige inzichten. Met een passend parkeerterrein vergroten we de levensvatbaarheid voor Breukelencentrum. Mijlpalen 1. Start herinrichting Zandpad. 2. Voorbereiding toekomstbestendige Hazeslinger.
47
Relevante beleidskaders Voor de opgaven en doelen in het programma Fysiek zijn de volgende relevante beleidskaders door de raad vastgesteld:
Tabel 3.3 Opgave / Doel
Kaders
Voldoende betaalbare en passende woningen
- Omgevingsvisie Stichtse Vecht (12 jan 2022) - Integraal Ruimtelijk Perspectief – IRP (2 feb 2022) - Woonvisie 2023-2030 gemeente Stichtse Vecht volkshuisvestingprogramma (26 sep 2023) - Woonzorgvisie 2021-2030: Samen redzaam in wonen, welzijn en zorg (22 dec 2021)
Een klimaatbestendige leefomgeving en duurzame energievoorziening
- Omgevingsvisie Stichtse Vecht (12 jan 2022) - Transitievisie Warmte (13 jan 2022) - Op Weg naar Nieuwe energie (15 dec 2020) - Beleidskader Zonnevelden (15 dec 2020) - RES 1.0 (29 sep 2020) - Toekomstvisie bedrijventerreinen (3 nov 2020) - Uitvoeringsprogramma Op Weg naar Nieuwe Energie (mei 2023)
Bereikbare, duurzame en verkeersveilige mobiliteit
- Omgevingsvisie Stichtse Vecht (12 jan 2022) - Programma mobiliteit
Veilige en leefbare buurten, dorpen en landelijk gebied
- Omgevingsvisie Stichtse Vecht (12 jan 2022) - Perspectiefnota Landbouw (7 jul 2021) - Toekomstvisie bedrijventerreinen (3 nov 2020) - Integraal Veiligheidsplan Stichtse Vecht 2023-2026 (20 dec 2022)
Kwaliteit openbare buitenruimte
- Beleidskader IBOR (5 juli 2016)
Going concern-taken Naast bovengenoemde ambities zijn de volgende reguliere taken onderdeel van het programma Fysiek: •
Verkeer, vervoer en waterstaat;
•
Openbaar groen;
•
Riolering;
•
Afval;
•
Milieubeheer;
•
Begraafplaatsen;
•
Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening.
We monitoren deze taken aan de hand van de op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplichte set indicatoren. In de begroting 2026 zijn twee specifieke onderdelen opgenomen: Gemeentelijke accommodaties In de afgelopen jaren zijn de onderhoudskosten voor onze gemeentelijke accommodaties gestegen. De toevoegingen aan onze onderhoudsvoorzieningen zijn niet in gelijke mate gestegen. Daarom hebben we met deze programmabegroting de budgetten opgehoogd. Toekomstbestendige huisvesting raad, college en ambtelijke organisatie De gemeente moet haar huisvesting verduurzamen. Hiervoor zijn wettelijke kaders opgesteld waaraan de gemeente Stichtse Vecht moet voldoen. De huidige bouwkundige en energetische staat van onder andere Boom en Bosch in Breukelen laat namelijk veel te wensen over. De afgelopen tien jaar is nagenoeg geen investering gedaan in het onderhoud, laat staan in de toekomstbestendigheid van het object.
48
Door onze huisvesting goed te onderzoeken, kunnen we kosten structureel besparen, duurzaam (ver)bouwen en een prettige werkomgeving creëren voor een toekomstbestendige, toegankelijke en efficiënte gemeentelijke organisatie. De komende periode worden verschillende studies uitgevoerd, zoals een kansen- en risicoanalyse, een locatiestudie en een medewerkers- en inwonersenquête. We werken toe naar een raadsbesluit over het definitieve scenario in 2026. Mijlpaal: Vaststellen en uitvoeren van het plan verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2026.
Tabel 3.4. Verplichte indicatoren Rijk
P/E Bron
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Hoeveelheid restafval in kg per inwoner op jaarbasis
P AVU/Afvalvisie
163
n.n.b.
Hernieuwbare elektriciteit (elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa)
P RWS leefomgeving
6%
17%
Aantal nieuwgebouwde woningen per 1.000 woningen
P BAG
3,1
8,6
Verbonden partijen Binnen dit programma werken we samen met Plassenschap Loosdrecht e.o., Recreatieschap Stichtse Groenlanden, Omgevingsdienstregio Utrecht (ODRU), Afvalverwijdering Utrecht (AVU), Stichting Milieu Educatief Centrum Maarssen (MECC) en Stichting Urgentiecommissie West Utrecht (SUWU). Voor nadere toelichting verwijzen wij naar de paragraaf Verbonden partijen. Wij werken samen met de regiogemeenten in U10-verband aan de grote maatschappelijke opgaven: woningbouw, energietransitie, economische ontwikkeling, mobiliteit en het behoud en ontwikkeling van groen en landschap.
49
Financieel overzicht programma 3 Wat mag het kosten? Tabel 3.5. Bedragen x € 1.000
Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029
Lasten 0.8 Overige baten en lasten (stelpostP3)
-843
-4
-4
-4
-4
2.0 Verkeer, vervoer en waterstaat
-13.194
-10.864
-10.905
-12.080
-12.722
5.7 Openbaar groen
-8.165
-8.256
-8.417
-8.564
-8.679
7.2 Riolering
-5.492
-5.466
-5.315
-5.484
-5.797
7.3 Afval
-8.514
-9.023
-9.677
-9.649
-9.583
7.4 Milieubeheer
-4.285
-4.412
-4.163
-4.280
-4.279
-554
-542
-542
-528
-528
8.0 Volkshuisvesting en ruimtelijke orde
-16.394
-12.567
-29.661
-8.904
-8.281
Totaal lasten
-57.441
-51.135
-68.684
-49.493
-49.873
358
358
358
358
358
7.5 Begraafplaatsen
Baten 2.0 Verkeer, vervoer en waterstaat 5.7 Openbaar groen
191
191
191
191
191
7.2 Riolering
8.065
8.326
8.797
9.063
9.415
7.3 Afval
12.388
12.662
12.647
12.599
12.599
7.4 Milieubeheer
1.120
1.100
1.100
1.100
1.100
600
599
599
597
597
12.696
8.868
26.322
5.702
5.080
7.5 Begraafplaatsen 8.0 Volkshuisvesting en ruimtelijke orde Totaal baten
35.418
32.103
50.014
29.610
29.341
Geraamd saldo van baten en lasten
-22.024
-19.032
-18.670
-19.883
-20.532
-27.118
-893
-893
-893
-893
Storting 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen 0.10 Mutaties reserves
27.148
99
Mutaties reserves
30
-794
-893
-893
-893
Geraamd resultaat
-21.994
-19.826
-19.563
-20.776
-21.425
Toelichting lasten en baten per soort kosten Tabel 3.6. Fysiek x € 1.000 Toegerekende personeelslasten
Begroting
Begroting
Verschil
Begroting
Begroting
2025
2026
2025-2026
2027
2028
Begroting 2029
-12.715
-12.994
-280
-12.693
-12.597
-12.597
Kapitaallasten
-8.193
-8.296
-104
-9.196
-10.737
-11.739
Overige lasten
-33.833
-28.025
5.808
-27.910
-25.911
-25.289
Overige verrekeningen GREX
-2.700
-1.574
1.126
-18.641
-4
-4
Totaal lasten
-57.441
-50.890
6.551
-68.439
-49.248
-49.628
Baten
30.416
29.256
-1.160
46.114
27.692
28.045
Overige verrekeningen GREX
5.002
3.268
-1.734
3.656
1.673
1.051
Totaal baten
35.418
32.524
-2.894
49.769
29.365
29.096
Geraamd saldo van baten en lasten
-22.024
-18.366
3.658
-18.670
-19.883
-20.532
Toevoeging aan reserves
-27.118
-893
26.225
-893
-893
-893
Onttrekking aan reserves
27.148
99
-27.049
-
-
-
Geraamd resultaat
-21.994
-19.160
2.834
-19.563
-20.776
-21.425
50
Toelichting van de verschillen in de lasten van begroting 2026 versus 2025 Tabel 3.7. Analyse verschillen lasten (x €1.000)
Begroting 2025
Lasten
Begroting 2026
-57.441
Verschil
-50.890
6.551
Toelichting
Besluit
Taakveld
I/S
bedrag
Toegerekende personeelslasten
Begroting 2026
Diverse
S
-280
Kapitaallasten
Begroting 2026
Diverse
S
-104
Actualisatie grondexploitaties
Rekening 2024
8.0 Volkshuisvesting en RO
S
2.927
(Implementatie) Omgevingswet
Kadernota 2026
8.0 Volkshuisvesting en RO
S
-363
Storting voorziening
Begroting 2026
Diverse
I
2.698
Overige
Begroting 2026
Diverse
S
1.672
Totaal mutatie lasten programma 3
6.551
Toelichting van de verschillen in de baten van begroting 2026 versus 2025 Tabel 3.8. Analyse verschillen baten (x €1.000)
Begroting 2025
Baten
Begroting 2026
35.418
Verschil
32.524
-2.894
Toelichting
Besluit
Taakveld
I/S
bedrag
Actualisatie grondexploitaties
Rekening 2024
8.0 Volkshuisvesting/RO
S
-2.858
Bijstelling leges omgevingsvergunningen
Rekening 2024
8.0 Volkshuisvesting/RO
S
296
Overige
Begroting 2026
Diverse
S
-332
Totaal mutatie baten programma 3
-2.894
Toelichting reservemutaties 2026 Voor de versnelling van grote projecten (Zuilense Vecht, Breukelen-Noord, Planetenbaan en Zogwetering) heeft de gemeenteraad ingestemd met het tijdelijk verhogen van de maximum omvang van de Algemene reserve grondexploitaties. In de Bestuursrapportage 2023 zijn, op begrotingsbasis, alle beschikbare middelen voor de versnelling van grote projecten ingezet. Tabel 3.9. Mutaties reserves 2026
Bedrag
Stortingen Dotatie groot onderhoud civiele kunstwerken
-893
Totaal stortingen
-893
Onttrekkingen Totaal onttrekkingen Totaal mutaties Programma 3
0 -893
Budgetten ambities Coalitieakkoord 2022-2026 De volgende budgetten voor beleidsimpulsen vanuit het coalitieakkoord 2022-2026 'Bouwen aan een stevig fundament voor Stichtse vecht', de Kadernota 2024, de Kadernota 2025 en de Kadernota 2026 zijn in de Programmabegroting 2026 opgenomen.
51
Tabel 3.10. Impuls Coalitie akkoord (bedragen x €1.000)
Document
Begroting Begroting Begroting Begroting
Omschrijving
2023
2024
2025
2026
Duurzaamheid
Coalitieakkoord 2022-2026
-180
-180
-180
-180
Kinderboerderijen
Coalitieakkoord 2022-2026
-70
-70
-70
-70
Versnelling woningbouw
Coalitieakkoord 2022-2026
PM
-1.700
-1.700
-1.700
Versnelling woningbouw - anterieure overeenkomsten
Coalitieakkoord 2022-2026
PM
1.700
1.700
1.700
Opstellen gebiedsvisies
Kadernota 2024
-150
-135
-135
Vitaal platteland
Kadernota 2025
-183
-128
(Implementatie) Omgevingswet
Kadernota 2026
-889
Netcongestie
Kadernota 2026
-125
Solide organisatie
Kadernota 2026
Totaal
-102 -250
-400
-568
-1.629
52
Programma 4. Sociaal
53
Beleid programma 4 Inleiding Binnen dit programma werken we aan het welzijn, de gezondheid en bestaanszekerheid van onze inwoners. Zo bieden we hulp bij het vinden van werk, verstrekken we bijstandsuitkeringen en ondersteunen we mensen met een smalle beurs. Ook de opvang van Oekraïners, de (re-)integratie van statushouders en het bieden van passende ondersteuning aan inwoners, met Wmo-voorzieningen en jeugdhulp, vallen onder dit programma. In 2026 gaan we hiermee door, samen met onze maatschappelijke partners. Zo blijven we inzetten op preventie en vroegsignalering en bieden we passende en snelle zorg waar nodig. En ook blijven we in 2026 onze mantelzorgers waarderen en zetten we ons in voor een inclusieve samenleving. In 2026 staan we voor een aantal grote opgaven, zoals de implementatie van de nieuwe toegangsorganisatie voor jeugdhulp en Wmo-begeleiding, de regionale inkoop van jeugdhulp en Wmo-begeleiding, de oprichting van een Gemeenschappelijke Regeling (GR) voor in ieder geval de jeugdhulp en het opstellen van een nieuw subsidieprogramma. Ook starten we met de dependance van het Regionaal Werkcentrum (RWC) in Breukelen. Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2004 (levensonderhoud startende ondernemers) en voor de inzet van loonkostensubsidie.
In de Kadernota 2026 hebben we aangekondigd dat een onderzoek gedaan zou worden of bijstelling noodzakelijk is i.v.m. de verhoogde uitgaven en uitkering BUIG. De uitkomst is dat het saldo van de BUIG inkomsten en de bijstandsuitgaven wisselen en het zelfs mogelijk is dat deze negatief uitvallen in een jaar. Daarom hebben we in deze programmabegroting de BUIG-gelden niet structureel maar incidenteel verwerkt. Voor de uitvoering van het door de raad in juli 2025 aangenomen amendement over de Spreidingswet (A5.6) is een pro memorie post opgenomen. De Spreidingswet vormt een grote uitdaging voor de gemeente Stichtse Vecht. Tegelijkertijd onderkennen wij onze verantwoordelijkheid voor de opvang van mensen die asiel zoeken in ons land en die daarmee voor een deel ook in Stichtse Vecht moeten worden opgevangen. De taakstelling voor de opvang van het aantal op te vangen asielzoekers binnen Stichtse Vecht op basis van de Spreidingswet is moeilijk op te vangen. Daarnaast vraagt ook de opvang van Oekraïners en de huisvesting van statushouders (ook i.c.m. de krapte in de woningmarkt) om een behoorlijke inspanning. De gemeente werkt, samen met haar partners, aan het realiseren van opvang en het beschikbaar stellen van woonruimte, binnen de mogelijkheden die er zijn. Daarbij wordt ook rekening gehouden met andere bijzondere doelgroepen.