Programmabegroting 2025-2028 Raad.pdf
Tekst van het document
Inwoners en ondernemers voelen zich veilig; het aantal traditionele geregistreerde misdrijven stijgt niet en de sociale cohesie en participatie zijn optimaal. 6. Adequaat optreden bij de (dreiging van) incidenten, rampen en (langdurige) crises en daarmee de impact voor inwoners en ondernemers beheersen.
27
Toelichting maatschappelijk effect (causaliteit activiteiten/prestaties/mijlpalen en effecten) Beoogd effect We zetten ons in om het veiligheidsgevoel van inwoners daar waar nodig te verbeteren. We streven na dat de veiligheidsbeleving in Stichtse Vecht hoger dan of gelijk aan het landelijk gemiddelde is én dat het percentage dat zich vaak onveilig voelt (in het algemeen) lager dan of gelijk aan het landelijk gemiddelde is. Toelichting op beoogd effect in 2025 Uit de nulmeting in 2023 blijkt dat we voldoen aan de streefwaarde. In 2025 is het eerst volgende meetmoment na de nulmeting in 2023. De Veiligheidseffectrapportage 2025 geeft inzicht in de mate waarin de uitkomst van de meting in lijn is met de streefwaarde. Er zijn veel andere zaken die het veiligheidsgevoel kunnen beïnvloeden. Denk aan zaken in de persoonlijke levenssfeer, gebeurtenissen in de regio, landelijk of zelfs mondiaal. Ook is de kwaliteit van de fysieke leefomgeving een belangrijke determinant van het veiligheidsgevoel. De topindicatoren zijn geen doel op zich. We volgen vooral de ontwikkeling van de verschillende indicatoren. Op grond van de Veiligheidseffectrapportage beoordelen we of bijsturing of bijstelling van beleid nodig is.
Wat gaan wij daarvoor doen in 2025? Voorkomen en bestrijden van georganiseerde ondermijnende criminaliteit in Stichtse Vecht Bij georganiseerde ondermijnende criminaliteit (kortweg: ondermijning) is sprake van verwevenheid tussen de onderwereld en bovenwereld, waarbij legale structuren worden gebruikt voor illegale activiteiten. Ondermijning is niet altijd zichtbaar, maar heeft wel voelbare en merkbare gevolgen voor de inwoners en ondernemers in onze gemeente. Ondermijning is een probleem omdat het de veiligheid, leefbaarheid, economie, het rechtsgevoel en het gezag van de overheid ernstig aantast. Ondermijning komt in veel verschillende vormen voor. Denk hierbij aan drugshandel, mensenhandel, (zorg)fraude, corruptie, oneerlijke concurrentie en afpersing.
28
Criminelen vormen gezamenlijk een omvangrijk netwerk dat sterk verbonden is en snel reageert op interventies door de overheid. Daardoor kunnen zij invloed uitoefenen op maatschappelijke sectoren en ongewenste sociale druk uitoefenen op de samenleving. Vooral in kwetsbare wijken rekruteren zij jongeren die de verlokkingen van het grote geld niet kunnen weerstaan of zij dwingen hen via afpersing mee te werken. Het blijkt in de praktijk vrijwel onmogelijk om, als je er eenmaal in zit, weer uit een crimineel netwerk te komen. De afgelopen jaren hebben we een aanpak ontwikkeld die we kunnen voortzetten en uitbouwen. We hebben landelijke steun voor een stevigere aanpak van ondermijning. We hebben mede dankzij de samenwerking met veiligheidspartners, waaronder politie, Openbaar Ministerie en Regionaal Informatie en Expertise Centrum Midden Nederland (RIEC MN), een steeds betere informatiepositie. Ook in Stichtse Vecht zien we de genoemde vormen van ondermijning, zoals productie en handel in drugs, witwassen van crimineel vermogen, fraude, bedreiging, intimidatie en (grof) geweld. De Wet Bibob (Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur) biedt het college en de burgemeester de mogelijkheid om te onderzoeken of er gevaar bestaat dat een vergunning, subsidie, overheidsopdracht of vastgoedtransactie zal worden gebruikt voor criminele activiteiten.
De Wet Bibob is voor de gemeente daarmee een belangrijk instrument om ondermijning tegen te gaan. Om die reden heeft het college in 2024 de Bibob-beleidsregel geactualiseerd en geïmplementeerd. In 2025 gaan we aan de slag met Bibob-onderzoeken op alle beleidsterreinen uit de geactualiseerde Bibobbeleidsregel.
Mijlpalen 1. We voeren Bibob-onderzoeken uit, onder andere op de nieuwe beleidsterreinen uit de geactualiseerde Bibob-beleidsregel, om criminele inmenging te voorkomen Een gemeente waarin inwoners en ondernemers weerbaar zijn tegen risico’s en dreigingen van de snel digitaliserende maatschappij De impact van digitale criminaliteit blijft toenemen. Mede door corona is de digitalisering in een versnelling terecht gekomen. De weerbaarheid van inwoners en ondernemers heeft zich echter in een langzamer tempo ontwikkeld. Op dit moment is gijzelsoftware de meest dominante dreiging. De financiële schade loopt landelijk jaarlijks in de miljoenen euro’s. Daarnaast is een opvallende trend ‘social engineering’ waarbij criminelen zich kunnen voordoen als anderen. Dit vormt een grote bedreiging voor de informatiebeveiliging van particulieren, overheidsorganisaties en bedrijven. Zo zijn informatielekken in veel gevallen geen technisch falen, maar menselijke fouten. Daarnaast neemt de intensiteit van online oproepen tot verstoringen van de openbare orde overal in Nederland toe. Dit hangt samen met een toenemend maatschappelijk ongenoegen en het feit dat op internet relatief anoniem gecommuniceerd kan worden. De bevoegdheden van de burgemeester sluiten echter steeds minder goed aan op deze digitale ontwikkelingen. Burgemeesters hebben immers (nog) geen online bevoegdheden.
Denk aan een ‘digitaal gebiedsverbod’ bij herhalende oproepen tot rellen en geweld. Ook worden we steeds afhankelijker van digitale systemen en de onderlinge verbondenheid van die systemen. Vanwege deze keteneffecten wordt de impact van cyberincidenten steeds groter en onzekerder. Voorbeelden van kwetsbaarheden door onderlinge verbondenheid van systemen in Stichtse Vecht zijn de op afstand bedienbare bruggen en sluizen, slagbomen bij spoorwegovergangen en verkeerslichten. Grootschalige uitval van systemen kan leiden tot maatschappelijke ontwrichting. In het kader van risico- en crisisbeheersing treffen we samen met de Veiligheidsregio Utrecht voorbereidingen om deze risico’s te beheersen.
Mijlpalen 1. We brengen de voornaamste digitale kwetsbaarheden en risico’s in de fysieke leefomgeving in kaart die tot maatschappelijke ontwrichting kunnen leiden door de keteneffecten
29
Een gemeente waar maatwerk wordt geleverd voor inwoners met meervoudige problematiek waardoor overlast en onveilige situaties tot een minimum worden beperkt Steeds vaker krijgen we te maken met inwoners met een opeenstapeling van persoonlijke problemen zoals psychische klachten of een verslaving. Inwoners zijn in deze gevallen vaak onvoldoende in staat om hun situatie zelf te veranderen. Wetgeving, financieringsstromen, regels en zorginnovaties zijn ingewikkeld. Voor kwetsbare mensen met gebrekkig coördinerend vermogen is het vaak moeilijk uit te vinden bij welk ‘loket’ ze moeten zijn voor de juiste hulp. De gevolgen van de decentralisatie van zorgtaken en bijbehorende bezuinigingen maken dat zorgproblematiek verschuift naar veiligheidsproblematiek. De problemen kunnen zo groot worden dat deze mensen een gevaar voor zichzelf of hun omgeving vormen en overlast en veiligheidsproblemen veroorzaken. De complexiteit is er ook in gelegen dat deze inwoners zowel dader als slachtoffer kunnen zijn. Dat maakt dat het zowel om veiligheidsproblematiek als zorgproblematiek kan gaan. Daarbij komt dat deze kwetsbare inwoners met meervoudige problematiek hierdoor vaak te maken krijgen met een overheid die ingewikkeld en veelal gefragmenteerd georganiseerd is. Dit maakt een effectieve uitvoering voor professionals ingewikkeld.
Met alle gevolgen van dien voor de leefbaarheid en veiligheid in de buurt. In Stichtse Vecht zien wij een toename van meldingen bij politie over personen die verward gedrag vertonen. Dit betreft in veel gevallen cases waarbij passende zorg nodig is, maar de overlast of onveilige situatie leidend is in de aanpak. In 2025 herijken we de lokale persoonsgerichte aanpak om ervoor te zorgen dat voor alle partijen duidelijk is wie welke rol heeft om zorgbehoevende inwoners, die door hun gedrag overlast en onveilige situaties veroorzaken, van adequate hulp te voorzien.
Mijlpalen 1. Herijking van de lokale persoonsgerichte aanpak voor inwoners, specifiek met meervoudige problematiek
Een gemeente waarin jongeren zich in een veilige omgeving kunnen ontwikkelen en structurele jongerenoverlast nauwelijks voorkomt Het is belangrijk dat jongeren in een veilige omgeving kunnen opgroeien. Het opzoeken van de grenzen van het toelaatbare kan onderdeel zijn van een gezonde ontwikkeling van jongeren. Dit kan echter door omwonenden ervaren worden als overlast. Of er sprake is van overlast, is deels ook een subjectief oordeel en hangt mede af van percepties, normen en waarden. Tegelijkertijd gaan jongeren soms ook objectief beschouwd over de grenzen heen van het toelaatbare. Denk aan rommel op straat gooien, vernieling van publieke eigendommen of fietsen- of winkeldiefstal. Dit gebeurt veelal in groepsverband en door groepsdruk. Soms gaat dit van kwaad tot erger en maken jongeren zich schuldig aan intimidatie, bedreigingen of geweld- en drugsmisdrijven. Jongeren lopen daarnaast het risico verstrikt te raken in de georganiseerde (drugs)criminaliteit. Eenmaal een voet in deze wereld gezet, maakt het heel moeilijk nog aan de criminaliteit te ontsnappen. Met veruit het grootste gedeelte van de jongeren in Stichtse Vecht gaat het goed. Er zijn echter ook jongeren in Stichtse Vecht die volgens omwonenden voor overlast zorgen en jongeren die objectief grenzen overschrijden.
Daarnaast zijn ook in Stichtse Vecht jongeren die verstrikt zijn geraakt of dreigen te raken in de georganiseerde (drugs)criminaliteit. In 2025 verlengen we de pilot voor een jongerenlocatie in Loenen aan de Vecht met een jaar, om bij te dragen aan een omgeving waar jongeren zich kunnen ontwikkelen en waardoor ervaren jongerenoverlast wordt beperkt.
Mijlpalen 1. Het verlengen van de pilot voor een jongerenlocatie in Loenen aan de Vecht
30
Inwoners en ondernemers voelen zich veilig, het aantal traditionele geregistreerde misdrijven stijgt niet en de sociale cohesie en participatie zijn optimaal Het veiligheidsgevoel van inwoners daalt de laatste jaren. Tegelijkertijd daalt ook het aantal woninginbraken, fietsendiefstallen, autokraken, straatroven en andere ‘traditionele’ vormen van criminaliteit. Er is echter een verschuiving merkbaar van deze traditionele vormen van criminaliteit naar meer ongrijpbare en niet altijd direct zichtbare vormen van criminaliteit, zoals drugshandel, mensenhandel, maar ook digitale criminaliteit. Dat betekent echter niet dat traditionele vormen van criminaliteit verdwijnen. Ondanks de opkomst van de meer ongrijpbare vormen van criminaliteit is het van belang om de aanpak van traditionele vormen van criminaliteit te continueren. Meer dan voorheen wordt landelijke polarisatie, discriminatie, en een dalend vertrouwen in de overheid ervaren. Dit levert spanning in de samenleving op en zijn ontwikkelingen die onveiligheidsgevoelens versterken. Dit terwijl juist sociale cohesie in de buurt, goede kwaliteit van leven en thuisgevoel bijdragen aan het gevoel van veiligheid. Verbinding tussen inwoners, maar ook tussen inwoners en overheid is van essentieel belang. Daarbij zijn participerende inwoners niet meer weg te denken uit de samenleving.
Veel inwoners voelen zich nauw betrokken bij hun straat, buurt of wijk en zetten zich graag in om een steentje bij te dragen. Ook in Stichtse Vecht zien wij deze trends. Zo zien wij afgelopen jaren een dalend veiligheidsgevoel onder inwoners. Daartegenover zie wij ook in Stichtse Vecht een dalend aantal geregistreerde klassieke criminaliteitsdelicten en uiten inwoners soms extreme standpunten, online maar ook in de publieke ruimte. In 2025 benaderen we alle wijkcommissies, dorpsraden en buurtpreventiegroepen om hen actief te betrekken bij de lokale veiligheidsaanpak.
Mijlpalen 1. We benaderen alle wijkcommissies of dorpsraden om hen actief te betrekken bij de lokale veiligheidsaanpak
Adequaat optreden bij de (dreiging van) incidenten, rampen en (langdurige) crises en daarmee de impact voor inwoners en ondernemers beheersen Risicobeheersing is het verkleinen van de kans dat een risico of dreiging daadwerkelijk uitmondt in een incident of crisis. Crisisbeheersing gaat over het verkleinen van de gevolgen van een crisis en zo snel mogelijk terugkeren naar een ‘normale’ situatie. Hiermee proberen we de veiligheid te vergroten en de veiligheidsrisico’s te beperken binnen onze gemeente. De burgemeester is het bevoegd gezag bij rampen, crises en (dreigende) openbare ordeverstoringen. Openbare orde-incidenten en -crises worden steeds complexer, duren langer, zijn in toenemende mate gemeentegrens overschrijdend en er zijn steeds meer partijen bij betrokken. Naast de klassieke veiligheidspartners, zoals brandweer en politie, werken wij steeds meer samen met partners die een kritieke of specialistische functie hebben. Denk aan de beheerders van energie-netwerken, de waterschappen, het openbaar vervoer en de omgevingsdienst. Rampen en crises treffen al snel meerdere beleidsterreinen, systemen en kritische infrastructuren. Ze brengen steeds grotere strategische uitdagingen met zich mee, door de toenemende potentiële impact op inwoners en ondernemers.
Omdat crises tegenwoordig ook vaak langdurig van aard zijn, vraagt dit om een nieuwe manier van denken en een nieuwe benadering van de crisisorganisatie. Daarnaast bestaat ook nog steeds de kans op een korte, onverwachte (flits)ramp. Op regionaal niveau, in de Veiligheidsregio Utrecht, wordt periodiek een risicoprofiel en bijbehorend beleidsplan opgesteld om de actuele fysieke risico’s en dreigingen in kaart te brengen en hoe deze te beheersen. Daarbij is digitale kwetsbaarheid van inwoners én systemen ook een groeiend thema dat een plaats krijgt in de planvorming. Stichtse Vecht heeft te maken met aanzienlijke potentiële risico’s, mede vanwege de ligging. Denk aan de verkeersader A2, de drukke vaarroute Amsterdam-Rijnkanaal, maar ook aan bedrijven met gevaarlijke stoffen. Mijlpalen 1. We organiseren een crisisoefening om functionarissen getraind te houden in de lokale crisisorganisatie
31
Relevante beleidskaders Voor de opgaven en doelen in het programma Veiligheid is het volgende relevante beleidskader door de raad vastgesteld: Opgave / Doel
Kaders
Een veilige gemeente voor iedereen
- Integraal Veiligheidsplan Stichtse Vecht 2023-2026 (20 dec 2022)
Going concern-taken Naast bovengenoemde ambities zijn de volgende reguliere taken onderdeel van het programma Veiligheid: •
Openbare orde en veiligheid
•
Crisisbeheersing en brandweer
We monitoren deze taken aan de hand van de op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplichte set indicatoren. Verplichte indicatoren Rijk
P/E Bron
Verwijzingen HALT per 10.000 inwoners
E Buro HALT
Realisatie 2022 Realisatie 2023 54
46
Winkeldiefstal per 1.000 inwoners
E CBS
0,8
1,1
Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners
E CBS
3,1
3,0
Diefstal uit woning per 1.000 inwoners
E CBS
1,1
1,0
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) per 1.000 inwoners
E CBS
2,6
2,7
Verbonden partijen Binnen dit programma werken we samen met de Veiligheidsregio Utrecht (VRU). Voor nadere toelichting verwijzen wij naar de paragraaf Verbonden partijen.
32
Financieel overzicht programma 2 Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Programma 2
Begroot 2024 primitief
Begroot 2025
Begroot 2026
Begroot 2027
Begroot 2028
Lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer
-5.772
-6.102
-6.074
-6.067
-6.059
1.2 Openbare orde en veiligheid
-2.188
-2.283
-2.225
-2.225
-2.225
Totaal Lasten
-7.960
-8.385
-8.299
-8.292
-8.285
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
10
10
10
10
10
1.2 Openbare orde en veiligheid
44
44
44
44
44
Baten
Totaal Baten Geraamd saldo van baten en lasten
54
54
54
54
54
-7.906
-8.331
-8.246
-8.238
-8.231
26
26
26
26
26
-7.880
-8.305
-8.220
-8.212
-8.205
Onttrekkingen 0.10 Mutaties reserves Geraamd resultaat
Toelichting lasten en baten per soort kosten Veiligheid
Toegerekende personeelslasten
Begroting primitief
Begroting
Verschil
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2024-2025
2026
2027
2028
-1.443
-1.505
-62
-1.455
-1.455
-1.455
Kapitaallasten
-543
-619
-77
-601
-594
-586
Overige lasten
-5.974
-6.261
-287
-6.244
-6.244
-6.244
Totaal lasten
-7.960
-8.385
-425
-8.299
-8.292
-8.285
Totaal baten
54
54
-
54
54
54
-7.906
-8.331
-425
-8.246
-8.238
-8.231
Geraamd saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves
-
-
-
-
-
-
Onttrekking aan reserves
26
26
-
26
26
26
-7.880
-8.305
-425
-8.220
-8.212
-8.205
Geraamd resultaat
Toelichting van de verschillen in de lasten van begroting 2025 versus 2024 Analyse verschillen lasten Lasten
Begroting 2024
Begroting 2025
Verschil
-7.960
-8.385
-425
Toelichting
Besluit
Taakveld
I/S
bedrag
Toegerekende personeelslasten
Begroting 2025
Diverse
S
-62
Kapitaallasten
Begroting 2025
Diverse
S
-77
Implementatie Bibob
Kadernota 2025
1.2 Openbare orde en veiligheid
S
-54
Prijsindexering en aanvullende bijdrage GR
Kadernota 2025
Diverse
S
-263
Overige
Begroting 2025
Diverse
S
Totaal mutatie lasten programma 2
31 -425
33
Budgetten ambities Coalitieakkoord 2022-2026 De volgende budgetten voor beleidsimpulsen vanuit het coalitieakkoord 2022-2026 'Bouwen aan een stevig fundament voor Stichtse vecht', de Kadernota 2024 en de Kadernota 2025 zijn in de Programmabegroting 2025 opgenomen. Impuls Coalitie akkoord (bedragen x €1.000)
Document
Omschrijving
2023
Structurele aanpak georganiseerde ondermijnende criminaliteit
Kadernota 2024
Implementatie Bibob
Kadernota 2025
Totaal
Begroting Begroting Begroting Begroting
0
2024
2025
2026
-280
-280
-280
-280
-54
-54
-334
-334
34
Programma 3. Fysiek
35
Beleid programma 3 Inleiding Stichtse Vecht is een prachtige gemeente om in te wonen. Dit is niet voor iedereen vanzelfsprekend. De vraag naar betaalbare en passende woningen is enorm, vooral bij jongeren en ouderen. Daarnaast zijn er verschillende andere groepen die een woning nodig hebben, zoals statushouders, spoedzoekers, doorstromers uit maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Om een passende woning mogelijk te maken voor meer mensen dan nu het geval is, staat het bouwen van voldoende (betaalbare) woningen bovenaan onze prioriteitenlijst in het coalitieakkoord ‘Bouwen aan een stevig fundament". Ook in 2025 blijven we werken aan de woningbouwopgave. Grote en kleine projecten zijn in procedure. Tegelijkertijd kijken we naar de toekomst door het opstellen van een Strategische woningbouwplanning, zodat we kunnen inschatten of het nodig is de plancapaciteit uit te breiden. In 2025 wordt het nieuwe afvalscheidingsstation opgeleverd, inclusief een Circulair ambachtscentrum. Om de toenemende verkeersdrukte binnen Stichtse Vecht in goede banen te leiden, werken we aan een Mobiliteitsprogramma. Uitgangspunt is een bereikbare, duurzame en verkeersveilige mobiliteit. Naast mobiliteit werken we ook aan andere Omgevingsprogramma’s om de opgaven van deze gemeente in de toekomst aan te pakken.
Verder werken we aan het Uitvoeringsprogramma ‘Op weg naar nieuwe energie’ voor een klimaatbestendige leefomgeving en duurzame energievoorziening. Binnen dit beleidsprogramma zijn veel ‘going concerntaken’ ondergebracht. Het gaat om reguliere en wettelijke taken, zoals vergunningverlening, maar ook projecten die al eerder zijn opgestart. Voorbeelden zijn project Waterproof in Kockengen, het opknappen van park Maarssenbroek en het meerjarig investeringsprogramma (MJIP) voor het verbeteren van de leefomgeving en vergroening van de gemeente.
Wat willen we bereiken tot en met 2026? Voldoende betaalbare en passende woningen Wij willen meer betaalbare en kwalitatief goede woningen. Daarom werken we hard, samen met alle betrokken partijen, aan het herstellen van de balans op de woningmarkt van behoefte en aanbod. De vraag naar betaalbare woningen is bij verschillende doelgroepen groot. Er zijn ouderen die naar een geclusterde woning voor ouderen (met zorg) willen. Jongeren willen een eigen plek om te wonen. Daarnaast zijn er verschillende doelgroepen die een woning nodig hebben, zoals bepaalde beroepsgroepen, statushouders, daklozen en doorstromers uit maatschappelijke opvang en beschermd wonen. We hebben met name een tekort aan één- en tweepersoons appartementen in de sociale- en middenhuur en aan betaalbare koopwoningen. Op dit moment zijn er tot 2030 voldoende woningbouwplannen in de planning om aan de behoefte te voldoen met in totaal ca. 4.500 woningen. We letten hierbij op een goede spreiding van het woningbouwprogramma binnen de gemeente en we bouwen minimaal 70% in het betaalbare segment. Hiermee geven we uitvoering aan de Woondeal U10 2022-2030. Bij deze opgave hebben we de volgende ambities: •
We bouwen tot 2030 4.500 woningen;
•
We versterken de samenwerking met de woningbouwcorporaties;
•
We geven uitvoering aan het Volkshuisvestigingsprogramma;
•
We bekijken woningbouw vanuit een breder perspectief.
36
De gemeenteraad ontvangt twee keer per jaar het Dashboard woningbouwprogramma.
Toelichting maatschappelijk effect (causaliteit activiteiten/prestaties/mijlpalen en effecten) Beoogd effect We streven na dat het aantal woningen in 2030 met 3.700 woningen is gestegen conform de Woonvisie 2023. De doelstelling is dat we gemeentebreed 70% bouwen in het betaalbare segment. Met het dashboard woningbouw wordt de nieuwbouwprognose gevolgd. De ontwikkeling van het % passend gehuisvest huishouden – corporatiewoningen – hanteren we als signaleringswaarde of de samenstelling van het aantal woningen passend is. Toelichting op beoogd effect in 2025 Uit het dashboard woningbouwprogramma blijkt dat er voldoende woningbouwprojecten zijn om de streefwaarde van het aantal woningen in 2030 te realiseren, waarvan 65% in het betaalbare segment. Door de nieuwe wet betaalbare huur zien we dat het voor ontwikkelaars lastiger wordt om betaalbare woningen in het middensegment te realiseren. Met maatwerk per project wordt gekeken naar een oplossing waarbij de Woonvisie de randvoorwaarde is.
Wat gaan wij daarvoor doen in 2025? Projecten in uitvoering Op dit moment zijn 25 woningbouwprojecten in procedure. De prognose is dat deze projecten tot en met 2030 ca. 3.700 woningen opleveren. In 2025 voeren we bestemmingsplannen uit die door de gemeenteraad zijn vastgesteld voor de verschillende woningbouwprojecten. Mijlpalen 1. Door verlening van omgevingsvergunningen en de bouwvoorbereiding wordt in 2025 gestart met de bouw van minimaal 1.000 woningen 37
Strategische woningbouwplanning We scherpen de strategische woningbouwplanning aan. Doel is om inzicht en sturing te geven aan de woningbouwopgave tot en met 2030. Het is nadrukkelijk geen blauwdruk, maar geeft inzicht in de uitwerking van de opgave in een dynamische markt met veel externe factoren. Het geeft inzicht in hoe we de versnellingsopgave van de woningbouw concreet maken. De woningbouwprognoses bieden wij via een dashboard elk half jaar aan voor de monitoring van de woningbouwdoelstellingen. Daarnaast vergroten we de zachte plancapaciteit voor de woningbouw. Hierbij sturen we op projecten die een bijdrage leveren aan onze beleidsdoelstellingen, zoals onder andere opgenomen in het Volkshuisvestingsprogramma. We zien ook dat de bouw onder druk staat. Met de ontwikkelende partijen en medeoverheden kijken we naar oplossingen. Per project is dit maatwerk.
Mijlpalen 1. Strategische verkenning woningbouwlocaties na 2030
Uitvoeringsprogramma Volkshuisvestingsprogramma We starten op basis van het uitvoeringsprogramma Volkshuisvesting (woonvisie) met de uitvoering zoals het opstellen van de leegstandsverordening en het kijken naar mogelijkheden voor nieuwe woonvormen.
Mijlpalen 1. Opstellen leegstandsverordening
Wat willen we bereiken tot en met 2026? Een klimaatbestendige leefomgeving en duurzame energievoorziening We willen een klimaatbestendige en daarmee gezonde en veilige leefomgeving, waarbij energiebesparing en een grotere onafhankelijkheid van fossiele brandstoffen belangrijke pijlers zijn. De lokale urgentie van deze opgave volgt uit mondiale trends en ontwikkelingen; klimaatverandering en afspraken hierover in het Klimaatakkoord, de schaarste (en daarmee samenhangende prijsstijgingen) van fossiele brandstoffen en het belang van een goede luchtkwaliteit. Klimaatmitigatie: we beperken verdere klimaatverandering door minder broeikasgassen uit te stoten. Om de CO2-uitstoot te verlagen en uitputting van fossiele brandstoffen voor te zijn, werken we in Stichtse Vecht aan slimme besparingen, het opwekken van meer duurzame energie en nemen we geleidelijk afscheid van aardgas. We zijn lokaal en regionaal in gesprek om deze overstap zo haalbaar en betaalbaar mogelijk te maken voor Stichtse Vecht en haar inwoners. Klimaatadaptatie: we passen ons aan de gevolgen van klimaatverandering aan. Aanpassen aan het veranderende klimaat vraagt om (veelal ruimtelijke) maatregelen. Weersextremen veroorzaken wateroverlast, droogte, hittestress en een grotere kans op overstromingen. We moeten onze systemen en ruimtelijke inrichting hieraan aanpassen. We hebben meer ruimte voor water en groen nodig.
Samen werken we aan een gezonde, duurzame en prettige leefomgeving. Bij deze opgave hebben we de volgende ambities: •
We nemen onze verantwoordelijkheid als het gaat om de klimaatverandering; zowel op het gebied van klimaatmitigatie als klimaatadaptatie;
•
We maken afspraken met verhuurders van woningen;
38
•
We kijken realistisch naar de energietransitie;
•
We verplichten niemand om van het gas af te gaan.
Wat gaan wij daarvoor doen in 2025? Uitvoeringsprogramma op weg naar nieuwe energie In Stichtse Vecht willen we een klimaatbestendige leefomgeving, een duurzame energievoorziening, en nemen we onze verantwoordelijkheid als het gaat om de klimaatverandering. Ook groeit de urgentie van verduurzaming, het onderwerp maakt een steeds sterker onderdeel uit van het maatschappelijk debat. We geven daarom lokaal invulling aan het klimaatbeleid. Dit vraagt om het maken van scherpe keuzes in wat we wel en wat we niet doen. Dit doen wij in het door de raad vastgestelde Uitvoeringsprogramma ‘Op weg naar Nieuwe Energie’ 2023-2026. In dit programma staan de activiteiten waar we ons de komende vier jaar op richten als het gaat om de energietransitie in Stichtse Vecht. De onderwerpen betreffen opwek, besparen en verduurzamen, aardgasvrij en eigen organisatie. In het kader van de RES hebben we afgesproken dat we als regio 1,8 TWh (Terawattuur) opwekken. Voor Stichtse Vecht betekent dit 0,1 TWh in 2030 en 0,2 TWh in 2040. Dit wekken we enerzijds op met grootschalig zon-op-dak en anderzijds door de ontwikkeling van zonnevelden. Hierbij houden we de landelijke zonneladder aan, waarbij de gewenste volgorde is om eerst te kijken naar lege daken, onbenutte bebouwde locaties en infrastructurele werken. Het besparen van energie is de belangrijkste stap naar ‘nieuwe energie’.
Met name in de gebouwde omgeving is het effect van energiebesparing groot. Alle energie die wij weten te besparen hoeft immers niet opgewekt te worden. Denk aan het aanpassen van gedrag, isoleren en de aanschaf van energiezuinige apparaten. De gemeente helpt bij het nemen van duurzame stappen in en rond de woning. De komende dertig jaar wordt aardgas vervangen door meer duurzame bronnen van warmte. De in 2021 vastgestelde gemeentelijke warmtevisie is inmiddels uitgewerkt in een uitvoeringsagenda Warmte 2024-2026 (vastgesteld in 2024). Intussen treffen we voorbereidingen voor de wijkuitvoeringsplannen (WUP's). Hierin maken we de overgang naar het aardgasvrij maken van wijken in samenspraak met bewoners en gebouweigenaren concreet. De focus ligt naast de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed op het duurzaam inkopen. Daarnaast hebben we een traject gestart om meer inzicht te krijgen in ons energieverbruik (via de Milieubarometer / energiemanagementsysteem) en in monitoring voor de toekomst. Hiervoor zijn verschillende stimuleringsacties nodig om onze uitstoot te verkleinen. Voor de verduurzaming van het vastgoed heeft Stichtse Vecht eind 2021 het ‘Uitvoeringsplan verduurzaming gemeentelijk vastgoed’ vastgesteld.
Mijlpalen 1. Het beoordelen en vergunnen van 0,05 TWh zon op veld, op basis van de strategie die in 2024 is vastgesteld 2. Afronden van de strategie laaghangend fruit (o.a. LED-verlichting, bewegingssensoren, zonnepanelen) voor kleinverbruikers en verbruikers die meer dan 50.000 kWh of 25.000m3 per jaar verbruiken 3. Het verduurzamen van 300 woningen met een lage WOZ-waarde en / of bewoners die de energiearmoede toeslag hebben aangevraagd of er recht op hebben, op basis van het Meerjarig Collectief Ontzorgingsprogramma (MCO) van het samenwerkingsverband van Utrechtse gemeenten en de Provincie Utrecht: Energie Diensten Centrum
39
Afvalscheidingsstation / Circulair ambachtscentrum In 2025 wordt het nieuwe afvalscheidingsstation gebouwd en opgeleverd. Om de hoeveelheid grof huisvuil te verminderen bouwen we op de nieuwe locatie van het afvalbrengstation een compact circulair ambachtscentrum. Dit circulair ambachtscentrum heeft tot doel een betere bronscheiding en hergebruik van goederen en grondstoffen te realiseren door functies als een milieustraat, inname en reparatie kringloopgoederen en vormgeven van een educatief centrum (Huis van de Duurzaamheid) te combineren.
Mijlpalen 1. Bouwen van het Afvalscheidingsstation in 2025 met ingebruikname per 1 januari 2026 2. Succesvol aanbesteden van de exploitatie van het Circulair ambachtscentrum 3. De inrichting van het gehele Circulair ambachtscentrum ronden we in 2025 af
Klimaatadaptatie De woonomgeving is gevoelig voor de gevolgen van klimaatverandering. Met voldoende water, minder stenen en het juiste groen, kunnen we water- en droogteoverlast beperken en hittestress tegengaan. Daarom gaan we voor klimaatadaptieve nieuwbouw en herstructurering. Alle nieuwbouw- en herstructureringprojecten worden klimaatbestendig ontworpen conform de prestatie-eisen uit de afspraken klimaatadaptief bouwen Utrecht die zijn vastgelegd in onze Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) en gemeentelijk rioleringsplan (GRP). Om de omgeving aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering, hebben we de hulp nodig van onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. We willen hun klimaatbewustzijn vergroten. We hebben daarbij een positieve boodschap: een groene woon- en werkomgeving vergroot de leefbaarheid en maakt onze gemeente mooier. In dat kader stimuleren we het ontstenen en vergroenen van particuliere terreinen. Zo doen we mee met het NK-Tegelwippen en laten we een tegeltaxi rondrijden die tegels ophaalt als er groen voor in de plaats komt. Ook geven we subsidie voor de aanleg van groene daken en het afkoppelen van de regenpijpen, zodat er minder schoon regenwater in de riolering stroomt en er minder kans is op wateroverlast.
Geplande werkzaamheden en onderhoudscycli van infrastructuur, riolering, groen en gebouwen benutten we zoveel mogelijk om een klimaatbestendige inrichting te realiseren. Zo leggen we bij rioolvervanging een gescheiden stelsel aan waarbij het schone regenwater niet meer naar de zuivering gaat, maar naar het oppervlaktewater. Ook op straatniveau (maaiveld) richten we de omgeving klimaatbestendig in door meer ruimte te maken voor het infiltreren van water in de bodem of het laten afstromen naar een groenstrook. We stellen een verkenning klimaatadaptatie op waarin we analyseren wat we op dit moment doen, de komende jaren gaan doen en of er eventueel nog meer moet gaan gebeuren. In deze verkenning betrekken we ook de waterschappen.
Mijlpalen 1. Opstellen verkenning klimaatadaptatie (motie M. 5.4) 2. Opstellen lokaal hitteplan, met focus op kwetsbare groepen
Project Kockengen Waterproof De fases 8 (Welgelegen Noord), 9 (Welgelegen Zuid) en 10b (Sportweg) van het project Kockengen Waterproof zijn afgerond. Het dorp is op deze locaties gemoderniseerd en zodanig ingericht dat er geen wateroverlast meer is in de toekomst. Op dit moment wordt er hard gewerkt aan de fases 4b (Oude Kern Oost) en 7 (Dreef) en de voorbereiding van de Kerkweg. Om het project te kunnen afronden is aanvullend budget benodigd. Bij de voorbereiding van de fases 4b en 7 blijken de kosten sterk gestegen door aanvullende eisen van de provincie en het Hoogheemraadschap (HDSR), meerkosten voor de inrichting van de openbare ruimte en het herstel van een fietspad en asfaltweg vanaf de bebouwde kom richting de
40
N401. Daarnaast is er sprake van sterke (aanhoudende) prijsstijgingen van met name stortkosten van verontreinigde materialen. Tijdens de voorbereiding van de Kerkweg is geconstateerd dat er circa twee meter dik asfalt- en puinpakket in de weg ligt, die teerhoudend is. Ook is er vervuilde grond geconstateerd, die moet worden afgevoerd. Daarnaast zijn er extra verkeersmaatregelen noodzakelijk. Zo wordt de inrit van De Sportweg gebruikt door de brandweer, die aanvullende eisen heeft gesteld voor het veilig uitrijden. Door de meerkosten in deze laatste fasen van het project wordt een overschrijding van tussen de €9 en €11 miljoen verwacht. Er zullen nadere onderzoeken worden uitgevoerd om meer zekerheid te krijgen over de omvang van de extra kosten. Wanneer deze zijn afgerond zal een voorstel aan de raad worden voorgelegd om het definitief benodigd investeringskrediet beschikbaar te stellen.
Mijlpalen 1. Uitvoeren onderzoek en opleveren voorstel met een definitieve raming van de aanvullende kosten ter besluitvorming in de raad 2. Afronding van de fasen 4 en 7 in de winter 2025/2026
Wat willen we bereiken tot en met 2026? Bereikbare, duurzame en verkeersveilige mobiliteit We willen bereikbare, duurzame en verkeersveilige vervoersstromen die leefbaar en gezond zijn voor iedereen. Dit doen we zonder verdere groei van het autoverkeer door vooral een toename van andere vervoer zoals fiets, openbaar vervoer en voetgangersverkeer. Wij zien dat de mobiliteit op onze wegen toeneemt. Dit is het gevolg van onder andere de centrale ligging van onze gemeente tussen Utrecht en Amsterdam en het toenemende inwonersaantal in onze provincie. We werken aan een nieuw mobiliteitsprogramma. Het college stelt een startnotitie op en legt deze voor aan de gemeenteraad. We geven prioriteit aan openbaar vervoer, fiets en verkeersveiligheid. Daarbij hebben we oog voor de verschillen in bereikbaarheid van verschillende delen van onze gemeente en de daarbij passende vervoersstromen. Bij deze opgave hebben we de volgende ambities: •
We anticiperen op de toename van de mobiliteit
•
We zetten in op doorstroming van A naar B
•
We kijken met een nieuwe blik naar de parkeernormen
•
We betrekken inwoners om de juiste keuzes te maken
•
We zien kansen bij station Breukelen
Wat gaan wij daarvoor doen in 2025? Mobiliteitsprogramma Het mobiliteitsprogramma hebben we in het najaar van 2024 opgeleverd ter besluitvorming door de raad. In vervolg daarop leveren we verschillende deelprogramma’s op, waarvan twee (Verkeersveiligheid en Parkeren) in 2025. De planning voor de andere uitvoeringsprogramma’s volgt in 2025.
Mijlpalen 1. Oplevering deelprogramma Parkeren 2. Oplevering deelprogramma Verkeersveiligheid
41
Wat willen we bereiken tot en met 2026? Veilige en leefbare buurten, dorpen en landelijk gebied Wij willen dat iedereen in Stichtse Vecht veilig kan wonen en ondernemen én we willen werken aan een krachtig en vitaal landelijk gebied. We willen een goede balans tussen natuur, landbouw, water, cultuurhistorie, landschap en recreatie. We willen de landschappelijke kwaliteiten en diversiteit behouden en versterken. De 17de eeuw en de waterlinies hebben onze gemeente vormgegeven. We zien veranderingen in de kernen door o.a. verschuiving van de bevolkingsopbouw en verandering van de klimaatverandering. We zetten in op een gezonde en toegankelijke omgeving waarin jong en oud fijn wonen, werken en hun vrije tijd besteden. Door verschillende oorzaken zal het gebruik van het landelijk gebied in de toekomst veranderen. Hoe kunnen we boeren helpen bij de ontwikkelingen waarvoor ze staan, waarbij we rekening houden met de bijzondere ruimtelijke landschappelijke kwaliteiten. We zoeken naar een nieuwe balans voor het platteland. Een gebiedsgerichte benadering om deze vraagstukken aan te pakken ligt voor de hand. Dit doen we samen met inwoners, ondernemers, belangenverenigingen en andere overheden. Bij deze opgave hebben we de volgende ambities: •
We zijn samen verantwoordelijk voor een veilige leefomgeving
•
We zorgen voor vitale kernen
•
We zorgen voor een schone en groene openbare ruimte
•
We koesteren ons waardevolle gebied
•
We kijken naar kansen voor een toekomstbestendig platteland
Wat gaan wij daarvoor doen in 2025? Omgevingsvisie en programma’s We gaan aan de slag met aanvullingen op de Omgevingsvisie op gebiedsniveau (=gebiedsvisie) en Omgevingsprogramma's op basis van de Omgevingswet. Met de zogenaamde gebiedsvisies geven wij richting aan en antwoord op belangrijke vraagstukken op het gebied van bijvoorbeeld wonen, ondernemen, mobiliteit, sociale veiligheid en gezondheid; dit alles om de leefbaarheid en vitaliteit van de leefomgeving te behouden en/of te verbeteren. We starten hier eerst mee voor Maarssenbroek. Met de Omgevingsprogramma's geven wij aan hoe we de visies gaan realiseren door doelen en maatregelen te stellen. Dit doen we zowel op themaniveau als gebiedsniveau voor onder andere de onderwerpen landelijk gebied, vitale kernen, mobiliteit, economie en het gebied Scheendijk-Noord.
Mijlpalen 1. Vastgesteld Omgevingsprogramma Mobiliteit 2. Vastgesteld Omgevingsprogramma Economie
Omgevingsprogramma Landelijk gebied Het Uitvoeringsprogramma Vitaal Platteland (UVP) geeft richting aan de uitdagingen en biedt overzicht over de programmering van de aanpak waarmee we het platteland krachtig, aantrekkelijk en economisch gezond houden. We nemen belangrijke gebiedspartners mee in het programma. Belangrijk hierbij is het Utrechts Programma Landelijk Gebied, provincie Utrecht (UPLG). Deze is voor een groot deel leidend voor de ontwikkeling in het landelijk gebied. Wij kijken naar kansen op onder meer het gebied van de landbouw, mobiliteit, recreatie en toerisme, veiligheid en energie. 42
Agrariërs zijn essentieel voor de ontwikkeling van het landelijk gebied. Wij zoeken daarom actief de samenwerking op met onze agrariërs en hebben daarvoor de boerentafel opgezet. Daar gaan we in 2025 mee door.
Mijlpalen 1. Vaststellen Omgevingsprogramma Landelijk Gebied
Wat willen we bereiken tot en met 2026? Kwaliteit openbare buitenruimte In het Beleidskader IBOR d.d. 20 mei 2016 (vastgesteld door de raad op 5 juli 2016) is het volgende kwaliteitsniveau vastgesteld voor de openbare ruimte: ‘Gemeente Stichtse Vecht gaat uit van een basis onderhoudskwaliteit in heel de gemeente. Voor de kernen geldt overal niveau B. Voor het buitengebied en de Industriegebieden geldt niveau C. Per wijk/buurt maakt de aannemer met de burgers afspraken over het realiseren van enkele ‘plussen’ bovenop deze kwaliteit.’ Op basis van de globale visuele weginspectie van 2020, zoals opgenomen in het wegenbeheerplan 2021-2025 d.d. 14 april 2021 blijkt: •
Dat het kwaliteitsniveau volgens gemeentelijk beleid al lager is vastgesteld dan de CROW-publicatie 147 voor wegbeheer. Deze publicatie gaat uit van minimaal kwaliteitsniveau B voor alle gebieden.
•
Dat op grond van de globale visuele inspecties alle deelgebieden op dat moment niet voldoen aan het gewenste kwaliteitsniveau conform het gemeentelijk beleid.
Toelichting maatschappelijk effect (causaliteit activiteiten/prestaties/mijlpalen en effecten) Beoogd effect We streven ernaar de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren zodat dit op termijn weer voldoet aan het door de raad vastgestelde kwaliteitsniveau én dat de leefbaarheidsbeleving van inwoners over de staat van de openbare ruimte verbetert ten opzicht van de meting in 2023. Toelichting op beoogd effect in 2025 In 2025 stellen we op grond van globale visuele inspecties het kwaliteitsniveau vast zodat we een beeld krijgen van de ontwikkeling ten opzicht van de laatste meting in 2021. In de monitor Sociale Kracht meten we de leefbaarheidsbeleving van inwoners. Eén van de onderliggende aspecten is de beleving van de staat van de openbare ruimte. Met deze indicator met we naast een meer technische meting van de kwaliteit ook de kwaliteitsbeleving van inwoners. We meten deze beleving tweejaarlijks sinds 2016. Daarmee volgen we de trend over de jaren (metingen in 2016, 2018, 2020 en 2023).De meting in 2023 valt op met een lagere score (5,7) ten opzichte van een stabiel beeld in 2016, 2018 en 2020: alle jaren score 6,5).
Wat gaan wij daarvoor doen in 2025? Uitvoeren van de realistische (meerjaren)investeringsplanning 2025 In 2024 hebben de financiële meerjareninvesteringsplanning 2024-2028 in lijn gebracht met de uitvoeringsplanning volgens projectmatig werken. Daarmee hebben we een eerste belangrijke stap gezet om te komen tot realistischer meerjareninvesteringsplanning. We gaan sturen op de uitvoering van de geplande investeringen in 2025. In de eerste jaren zal blijken of er nog sprake is van
43
planningsoptimisme in de projectplanningen. De meerjareninvesteringsplanning actualiseren we jaarlijks. Ieder jaar proberen we de projectplanning dichter bij de realisatie te brengen. In 2025 actualiseren we één of meer beheerplannen. De geactualiseerde beheerplannen geven een geactualiseerd beeld van de benodigde vervangingsinvesteringen op langere termijn (2029 en verder). Er hebben meerdere bestuurlijke overleggen plaatsgevonden met ondernemers uit Breukelen en Maarssen, waarin het onderhoudsniveau van de dorpscentra besproken is. Het budget dat nodig is om te voldoen aan onderhoudsniveau B is, conform de motie bij de Kadernota 2025, meegenomen in de Programmabegroting 2025.
Mijlpalen 1. Afronden projecten in 2025 volgens mijlpalen en investeringsplanning 2025-2028. 2. Actualiseren beheerplannen volgens planning (zie paragraaf onderhoud kapitaalgoederen voor de looptijd van de huidige plannen).
Relevante beleidskaders Voor de opgaven en doelen in het programma Fysiek zijn de volgende relevante beleidskaders door de raad vastgesteld: Opgave / Doel
Kaders
Voldoende betaalbare en passende woningen
- Omgevingsvisie Stichtse Vecht (12 jan 2022) - Integraal Ruimtelijk Perspectief – IRP (2 feb 2022) - Woonvisie 2023-2030 gemeente Stichtse Vecht volkshuisvestingprogramma (26 sep 2023) - Woonzorgvisie 2021-2030: Samen redzaam in wonen, welzijn en zorg (22 dec 2021)
Een klimaatbestendige leefomgeving en duurzame energievoorziening
- Omgevingsvisie Stichtse Vecht (12 jan 2022) - Transitievisie Warmte (13 jan 2022) - Op Weg naar Nieuwe energie (15 dec 2020) - Beleidskader Zonnevelden (15 dec 2020) - RES 1.0 (29 sep 2020) - Toekomstvisie bedrijventerreinen (3 nov 2020)
Bereikbare, duurzame en verkeersveilige mobiliteit
- Omgevingsvisie Stichtse Vecht (12 jan 2022)
Veilige en leefbare buurten, dorpen en landelijk gebied
- Omgevingsvisie Stichtse Vecht (12 jan 2022) - Perspectiefnota Landbouw (7 jul 2021) - Toekomstvisie bedrijventerreinen (3 nov 2020) - Integraal Veiligheidsplan Stichtse Vecht 2023-2026 (20 dec 2022)
Kwaliteit openbare buitenruimte
- Beleidskader IBOR (5 juli 2016)
Going concern-taken Naast bovengenoemde ambities zijn de volgende reguliere taken onderdeel van het programma Fysiek: •
Verkeer, vervoer en waterstaat
•
Openbaar groen;
•
Riolering;
•
Afval;
•
Milieubeheer;
•
Begraafplaatsen;
•
Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening.
44
We monitoren deze taken aan de hand van de op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplichte set indicatoren. Verplichte indicatoren Rijk
P/E Bron
Realisatie 2022
Realisatie 2023
Hoeveelheid restafval in kg per inwoner op jaarbasis
P AVU/Afvalvisie
168
160
Hernieuwbare elektriciteit (elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa)
P RWS leefomgeving
5%
6%
Aantal nieuwgebouwde woningen per 1.000 woningen
P BAG
9,7
3,1
Verbonden partijen Binnen dit programma werken we samen met Plassenschap Loosdrecht e.o., Recreatieschap Stichtse Groenlanden, Omgevingsdienstregio Utrecht (ODRU), Afvalverwijdering Utrecht (AVU), Stichting Milieu Educatief Centrum Maarssen (MECC) en Stichting Urgentiecommissie West Utrecht (SUWU). Voor nadere toelichting verwijzen wij naar de paragraaf Verbonden partijen. Wij werken samen met de regiogemeenten in U10-verband aan de grote maatschappelijke opgaven woningbouw, energietransitie, economische ontwikkeling, mobiliteit en het behoud en ontwikkeling van groen en landschap.
45
Financieel overzicht programma 3 Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Programma 3
Begroot 2024 primitief
Begroot 2025
Begroot 2026
Begroot 2027
Begroot 2028
Lasten 0.8 Overige baten en lasten (stelposten)
0
-843
-1.042
-1.301
-1.090
2.0 Verkeer, vervoer en waterstaat
-12.989
-14.112
-13.718
-13.987
-13.866
5.7 Openbaar groen
-7.531
-8.160
-8.234
-8.345
-8.400
7.2 Riolering
-5.996
-6.061
-6.097
-5.896
-6.160
7.3 Afval
-8.410
-8.573
-8.962
-8.944
-8.897
7.4 Milieubeheer
-3.960
-4.285
-4.110
-4.011
-4.011
7.5 Begraafplaatsen
-548
-550
-541
-541
-527
8.0 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening
-10.858
-11.541
-7.277
-7.473
-8.430
Totaal Lasten
-50.291
-54.125
-49.982
-50.497
-51.380
2.0 Verkeer, vervoer en waterstaat
208
208
208
208
208
5.7 Openbaar groen
191
191
191
191
191
Baten
7.2 Riolering
8.402
8.465
8.595
8.644
8.654
7.3 Afval
10.829
12.388
12.367
12.352
12.304
7.4 Milieubeheer
1.110
1.120
1.100
1.100
1.100
7.5 Begraafplaatsen
600
600
599
599
597
8.0 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening
7.637
8.078
3.976
4.230
5.190
Totaal Baten
28.977
31.050
27.036
27.325
28.245
Geraamd saldo van baten en lasten
-21.314
-23.075
-22.946
-23.173
-23.135
-921
-893
-893
-893
-893
0.10 Mutaties reserves
605
1.119
152
53
53
Mutaties reserves
-316
226
-741
-840
-840
Geraamd resultaat
-21.629
-22.849
-23.687
-24.013
-23.975
Stortingen 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen
46
Toelichting lasten en baten per soort kosten Fysiek
Toegerekende personeelslasten
Begroting primitief
Begroting
Verschil
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2024-2025
2026
2027
2028
-11.029
-11.925
-896
-11.443
-11.443
-11.443
Kapitaallasten
-6.842
-9.056
-2.213
-10.446
-10.796
-10.520
Overige lasten
-30.847
-30.276
571
-28.093
-28.259
-29.416
Overige verrekeningen GREX
-1.573
-2.868
-1.295
-
-
-
Totaal lasten
-50.291
-54.125
-3.834
-49.982
-50.497
-51.380
Baten
26.972
30.209
3.237
26.805
26.840
26.800
Overige verrekeningen GREX
2.005
841
-1.164
230
485
1.445
Totaal baten
28.977
31.050
2.073
27.036
27.325
28.245
Geraamd saldo van baten en lasten
-21.314
-23.075
-1.761
-22.946
-23.173
-23.135
Toevoeging aan reserves
-921
-893
28
-893
-893
-893
Onttrekking aan reserves
605
1.119
514
152
53
53
-21.629
-22.849
-1.220
-23.687
-24.013
-23.975
Geraamd resultaat
Toelichting van de verschillen in de lasten van begroting 2025 versus 2024 Analyse verschillen lasten Lasten
Begroting 2024
Begroting 2025
Verschil
-50.291
-54.125
-3.834
Toelichting
Besluit
Taakveld
I/S
Toegerekende personeelslasten
Begroting 2025
Diverse
S
-896
Kapitaallasten
Begroting 2025
Diverse
S
-2.213
Actualisatie grondexploitaties
Bestuursrapportage 23/24
8.0 Volkshuisvesting en RO
S
-194
Wagenpark
Bestuursrapportage 2024
Diverse
S
-76
Kosten van energie
Begroting 2025
Diverse
S
-135
Groot Onderhoud civiele kunstwerken
Begroting 2025
2.0 Verkeer/vervoer/waterstaat
S
552
Onderhoud bagger-, berm- en slootwerk
Begroting 2025
5.7 Openbaar groen
S
98
Riolering
Begroting 2025
7.2 Riolering
S
-322
Vastgoedprojecten
Begroting 2025
8.0 Volkshuisvesting en RO
S
165
Verkeer en vervoer, organisatiekosten
Begroting 2025
2.0 Verkeer/vervoer/waterstaat
S
104
Wegmarkeringen
Begroting 2025
2.0 Verkeer/vervoer/waterstaat
S
75
Planmatig onderhoud verkeer
Begroting 2025
2.0 Verkeer/vervoer/waterstaat
S
-186
Overige
Begroting 2025
Diverse
S
Totaal mutatie lasten programma 3
bedrag
-806 -3.834
Toelichting van de verschillen in de baten van begroting 2025 versus 2024 Analyse verschillen baten
Begroting 2024
Baten
Begroting 2025
28.977
Verschil
31.050
2.073
Toelichting
Besluit
Taakveld
I/S
bedrag
Actualisatie grondexploitaties
Bestuursrapportage 23/24
8.0 Volkshuisvesting/RO
S
132
Rioolheffing
Begroting 2025
7.2 Riolering
S
63
Afvalstoffenheffing
Begroting 2025
7.3 Afval
S
1.559
Omgevingsvergunning
Begroting 2025
8.0 Volkshuisvesting/RO
S
525
Overige
Begroting 2025
Diverse
S
-206
Totaal mutatie baten programma 3
2.073
47
Toelichting reservemutaties 2025 Voor de versnelling van grote projecten (Zuilense Vecht, Breukelen-Noord, Planetenbaan en Zogwetering) heeft de gemeenteraad ingestemd met het tijdelijk verhogen van de maximum omvang van de Algemene reserve grondexploitaties. In de Bestuursrapportage 2023 zijn, op begrotingsbasis, alle beschikbare middelen voor de versnelling van grote projecten ingezet. Mutaties reserves 2025
Bedrag
Stortingen Dotatie groot onderhoud civiele kunstwerken
-893
Totaal stortingen
-893
Onttrekkingen Vrijval kapitaaldekkingsreserve
53
Subsidieregeling stimuleringsfonds duurzaamheid
100
Dekking groot onderhoud civiele kunstwerken
966
Totaal onttrekkingen
1.119
Totaal mutaties Programma 3
226
Budgetten ambities Coalitieakkoord 2022-2026 De volgende budgetten voor beleidsimpulsen vanuit het coalitieakkoord 2022-2026 'Bouwen aan een stevig fundament voor Stichtse vecht', de Kadernota 2024 en de Kadernota 2025 zijn in de Programmabegroting 2025 opgenomen. Impuls Coalitie akkoord (bedragen x €1.000)
Document
Omschrijving
Begroting Begroting Begroting Begroting 2023
2024
2025
2026
Duurzaamheid
Coalitieakkoord 2022-2026
-180
-180
-180
-180
Kinderboerderijen
Coalitieakkoord 2022-2026
-70
-70
-70
-70
Versnelling woningbouw
Coalitieakkoord 2022-2026
PM
-1.700
-1.700
-1.700
Versnelling woningbouw - anterieure overeenkomsten
Coalitieakkoord 2022-2026
PM
1.700
1.700
1.700
Opstellen gebiedsvisies
Kadernota 2024
-150
-135
-135
Vitaal platteland
Kadernota 2025
-183
-128
-568
-513
Totaal
-250
-400
48
Programma 4. Sociaal
49
Beleid programma 4 Inleiding Binnen dit programma zijn er veel activiteiten voor het welzijn en gezondheid van onze inwoners. Zo bieden we hulp bij het vinden van werk, verstrekken we bijstandsuitkeringen en persoonsgebonden budgetten en ondersteunen we mensen met een smalle beurs. Ook de opvang van Oekraïners, de reintegratie van statushouders en het bieden van passende ondersteuning aan inwoners, met Wmobegeleiding en jeugdhulp, vallen onder dit programma. In 2025 gaan we hiermee door, samen met onze maatschappelijke partners. Zo blijven we inzetten op preventie en vroegsignalering en bieden we passende en snelle zorg waar nodig. En ook blijven we in 2025 onze mantelzorgers waarderen en zetten we ons in voor een inclusieve samenleving. Het innovatiebudget blijft in 2025 en 2026 ingezet worden voor onze inwoners. De ondersteuning voor het dossier Toeslagen kinderopvang vraagt veel tijd en inzet van onze ambtelijke organisatie; dit zal ook in 2025 nog voortduren. Nieuwe activiteiten die we in 2025 opstarten zijn onder andere de start van een Regionaal Werkcentrum met een dependance in Stichtse Vecht en de implementatie van de Hervormingsagenda en het wetsvoorstel ‘Verbetering beschikbaarheid jeugdzorg’. Volgens deze nieuwe wet moet een deel van de specialistische jeugdhulp regionaal worden ingekocht in de regio Utrecht West.
Dit vraagt een keuze over regionale samenwerking in de regio Utrecht-West.
Wat willen we bereiken tot en met 2026? Iedereen doet mee en hoort erbij
We willen dat iedereen in Stichtse Vecht zich naar vermogen kan ontwikkelen, binnen zijn of haar mogelijkheden mee kan doen en aan de samenleving kan bijdragen. Dit geeft voldoening en heeft een positief effect op het welzijn en de gezondheid van inwoners. Meedoen is niet voor iedereen even vanzelfsprekend of gemakkelijk. Voor die inwoners die dat nodig hebben bieden we hulp en ondersteuning om te kunnen (blijven) meedoen. De coalitie heeft in deze periode de volgende ambities: •
We zetten in op preventie en vroegsignalering
•
We zetten in op passende en snelle zorg en ondersteuning
•
We waarderen onze mantelzorgers
•
We zetten ons in voor een inclusieve samenleving
•
We stimuleren sport en bewegen
•
We investeren in toekomstbestendige sportaccommodaties
•
We zijn verbonden door cultuur
•
We zetten ons in voor gelijke kansen voor ieder kind
•
We willen voorbereid zijn op een nieuwe crisis
•
Samen met onze partners werken we aan het realiseren van deze ambities. De belangrijkste partijen zijn TIM SV, Kansis en partijen in het voorveld.
50
51
Toelichting maatschappelijk effect (causaliteit activiteiten/prestaties/mijlpalen en effecten) Beoogd effect Door meer in te zetten op eigen kracht en preventieve/collectieve oplossingen willen we problemen eerder signaleren en zo normaal mogelijk oplossen in de leefwereld van de inwoner. Daarmee houden we (specialistische) zorg en ondersteuning betaalbaar voor inwoners die dat echt nodig hebben. Toelichting op beoogd effect in 2025 We zien een toenemende druk op de gemeentelijke budgetten in het Sociaal Domein voor specialistische hulp en maatwerkvoorzieningen. Daarom streven we, samen met onze inwoners en maatschappelijke partners, naar het normaliseren van zorg. Hiermee bedoelen we dat we problemen niet groter maken dan ze zijn en we accepteren dat sommige problemen gewoon bij het leven horen en niet altijd door een professional opgelost hoeven te worden. We moedigen daarom onze inwoners aan om eerst zelf of met hulp van de omgeving, vrienden en familie een oplossing te vinden. Als het nodig is, kunnen inwoners gebruik maken van de collectieve voorzieningen in Stichtse Vecht. Als dit niet passend is, zetten we zwaardere hulp in, zoals een maatwerkvoorziening. We vragen ook aan onze maatschappelijke partners deze werkwijze richting inwoners te hanteren. Het is voor inwoners belangrijk om te weten waar ze advies en informatie kunnen vinden om zelf problemen op te lossen.
Een sterk voorveld in combinatie met een duidelijk informatie- en adviespunt is essentieel om dit doel te bereiken. Met deze aanpak signaleren we vroegtijdig wat er speelt en voorkomen we zo veel mogelijk de inzet van zwaardere zorg.
Wat gaan wij daarvoor doen in 2025? Uitvoering Integraal Beleidskader Sociaal domein TIM Stichtse Vecht, Kansis/arbeidsmarktregio Midden-Utrecht en onze maatschappelijke partners in het voorveld spelen een belangrijke rol bij het realiseren van onze ambities en beleidsdoelstellingen vanuit het Integraal Beleidskader Sociaal Domein. Als gemeente stimuleren en monitoren we uitvoering vanuit de leefwereld van de inwoners. Want we willen dat iedereen de hulp krijgt die hij of zij nodig heeft en dat deze hulp dicht bij huis is. De going concern-activiteiten binnen het programma Sociaal dragen ook bij aan onze ambities, net als de activiteiten van onze gesubsidieerde partners. Dat doen we vanuit het subsidieprogramma dat is verlengd tot 1 januari 2027. Mijlpalen 1. Evaluatie huidig subsidieprogramma 2. Start actualisatie Integraal Beleidskader sociaal domein, door onder andere het actualiseren van de kernfoto’s 52
Transformatie en normalisatie Samen met onze partners werken we aan de transformatie van het sociaal domein. Daarbij gaat het om het versterken van de eigen kracht van inwoners en hun netwerk. En meer in te zetten op preventieve en collectieve oplossingen i.p.v. individuele maatwerkvoorzieningen. We willen problemen eerder signaleren en zo normaal mogelijk oplossen in de leefwereld van de inwoner (normaliseren). Hiermee voorkomen we de inzet van (specialistische) zorg en ondersteuning. Om dat te doen te gaan we het voorveld beter positioneren en de samenwerking tussen partijen in het voorveld en TIM SV optimaliseren. En geven we verder uitvoering aan het transformatieplan Wmo. De Hervormingsagenda Jeugd geeft kaders voor de transformatie van de jeugdzorg. De Hervormingsagenda omvat onder meer maatregelen voor de reikwijdte, kwaliteit, inkoop, data en governance van de jeugdzorg, met bijbehorende financiële afspraken. De Hervormingsagenda dwingt ons de regionale samenwerking binnen Utrecht-West te versterken. Heel concreet gaat het onder meer om het opstellen van een regiovisie, verplichte regionale inkoop van specialistische jeugdhulp en het vormen van een Gemeenschappelijke Regeling. Dit heeft gevolgen voor de opdracht van TIM SV (zie kopje ‘samenwerking met TIM SV’). Een andere belangrijke bijdrage aan de transformatie komt vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA).
Het Integraal Zorgakkoord (IZA) heeft als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. Er zijn een regiobeeld en een regioplan voor Utrecht/Midden-Nederland opgesteld. Op basis hiervan heeft de regio Utrecht West de eerste contouren van een uitvoeringsagenda 2024-2026 opgesteld. Deze bestaat uit 5 inhoudelijke programmalijnen en een governance structuur. Voor 2025 is het van belang dat de programmateams volledig bemenst zijn zodat de uitvoering kan starten.
Mijlpalen 1. Implementeren bestuursopdracht voorveld, waaronder het oprichten van een informatie- en adviespunt 2. Vaststellen regiovisie sociaal domein Utrecht-West en keuze voor samenwerkingsvorm 3. Vaststellen regionale inkoopstrategie jeugdhulpvormen 4. Opstellen uitvoeringsagenda voor het Integraal Zorgakkoord en het bemensen van de programmateams
Samenwerking met TIM SV De opdracht van TIM SV is verlengd tot 1 januari 2027. De Hervormingsagenda Jeugd (HAJ)en de nieuwe Jeugdwet verplichten de gemeente om een deel van de specialistische jeugdhulp – na ingang van de nieuwe Jeugdwet (naar verwachting 1 juli 2026) - regionaal in te kopen. Dit heeft impact op de omvang van de opdracht aan TIM SV. Op dit moment (medio september 2024) voeren we gesprekken met TIM SV over het toekomstperspectief na 1 januari 2027. In 2025 wordt het perspectief op de organisatie van de lokale toegang tot zorg (Jeugdhulp en Wmo-begeleiding) per 1 januari 2027 verder uitgewerkt. Tegelijkertijd monitoren we in 2025 de transformatie van zorg en ondersteuning binnen TIM SV en richting voorveld. Daarnaast blijven we in 2025 sturen op de ingezette beheersmaatregelen om de kosten bij TIM SV beheersbaar te houden.
Mijlpalen 1. Uitwerken koers voor samenwerking met TIM SV na 1 januari 2027 in relatie tot de Hervormingsagenda Jeugd
Doorontwikkeling Kansis Werk is de beste zorg en meer dan alleen het verdienen van een inkomen. Het gaat om bestaanszekerheid, sociale contacten, ertoe doen en het draagt bij aan zelfredzaamheid van inwoner die een extra steuntje nodig hebben. Met hulp van de werkconsulenten van de gemeente en ons sociaal ontwikkelbedrijf Kansis ontwikkelen mensen zich in en naar betaald werk. Dit kunnen mensen zijn met een lichamelijke of psychische beperking, langdurig werklozen of anderen die om 53
verschillende redenen moeite hebben om werk te vinden. Als het mogelijk is volgt uitstroom vanuit Kansis naar regulier werk. Als dat niet lukt, biedt Kansis een duurzame plek voor mensen die afhankelijk zijn van meer aangepast werk of meer begeleiding in werk. Kansis is in ontwikkeling naar een sociaal ontwikkelbedrijf dat inmiddels ook trajecten verzorgt voor mensen met een bijstandsuitkering en mensen die inburgeren. In 2025 werken we toe naar dienstverlening aan inwoners en werkgevers waarbij de werkconsulenten van de gemeente werken vanuit de locatie Kansis. Deze beweging wordt versterkt door de landelijke ontwikkelingen gericht op het ontwikkelen van Regionale Werk Centra (RWC) in de 35 arbeidsmarktregio’s. In 2024 is met de partners gewerkt aan de conceptuele voorbereiding van het RWC Midden-Utrecht. Er komt in 2025 één centrale hoofdlocatie in Utrecht en vier dependances waaronder - naar verwachting - één in Breukelen. Vanuit Kansis en ons RWC blijven wij zelfstandig en lokaal onze dienstverlening aanbieden. De opening en verder doorontwikkeling van de RWC’s in 2025 markeert een belangrijke stap in het versterken van de regionale arbeidsmarkt en het bevorderen van duurzame werkgelegenheid.
Mijlpalen 1. We maken een start met het Regionaal Werk Centrum (RWC) in de vorm van een dependance in (naar verwachting) Breukelen
Opvang Oekraïners De oorlog in Oekraïne duurt voort. De EU-regeling voor Tijdelijke Bescherming is verlengd tot 4 maart 2026. De opvang voor Oekraïners zetten we daarom ook in 2025 voort op dezelfde wijze als nu. Doordat de oorlog voortduurt en Oekraïners onder de tijdelijke regeling vallen, kunnen zij hier geen langetermijn-bestaan opbouwen. Asielaanvragen van gevluchte Oekraïners worden niet behandeld, omdat zij in principe na de oorlog weer terug gaan naar Oekraïne. Deze onzekerheid over hoe de toekomst eruit gaat zien, wáár dat zal zijn en wanneer daar wel zekerheid over komt, zorgt voor machteloosheid en verdriet. Na een aantal signalen starten we voor alle Oekraïners in het najaar van 2024 met thema-avonden die ingaan op deze problematiek. Dit zetten we naar verwachting door in 2025. Er zitten naar schatting nog ongeveer 110 Oekraïners in particuliere opvang. Wanneer deze niet meer particulier opgevangen kunnen worden is het aannemelijk dat zij zich melden bij de gemeente, die verantwoordelijk is voor het opvangen van Oekraïners. De regels voor wonen en werken vanuit de gemeentelijke opvang zijn aangescherpt. Sinds 1 juli 2024 is het verplicht een eigen bijdrage te innen van volwassen Oekraïners in de gemeentelijke opvang, die inkomen uit werk hebben.