Perspectiefnota Landbouw - Op weg naar een vitaal platteland in Stichtse Vecht (Toegankelijke webversie).pdf

netwerkcapaciteit door Stedin cruciaal.

7.4 Experimenteerruimte

Ruimere mogelijkheden op bouwblok De agrarische bedrijven in de verschillende deelgebieden kunnen in meer of mindere mate bijdragen aan de maatschappelijke opgaven van gemeente Stichtse Vecht. Zo kunnen bedrijven in het Weidegebied West sterk bijdragen aan het voorkomen van of aanpassen aan de effecten van klimaatverandering, terwijl in Langzame Vecht de mogelijkheden voor verbreding en functieverandering gunstig zijn. Gelijktijdig zijn de ambities van individuele ondernemers binnen de deelgebieden heel verschillend. Hierdoor kunnen en willen sommige ondernemers heel sterk bijdragen aan die maatschappelijke opgaven terwijl andere ondernemers voorlopig niet zullen bijdragen. Door aan proactieve ondernemers beleidsmatige experi-

Harmonisatie ruimtelijk beleid Gemeente Stichtse Vecht heeft er bewust voor gekozen om bij de (ruimtelijke) invulling van de opgave voor duurzame-energieproductie af te wijken van de buurgemeenten. Hierdoor is het mogelijk dat aan de rand van gemeente Stichtse Vecht, op het grondgebied van buurgemeenten, grote windturbines worden geplaatst, hetgeen op Stichtse Vechts grondgebied niet mogelijk is. Dan hebben inwoners van en agrarisch ondernemers in Stichtse Vecht wel de lasten van windturbines maar niet de lusten van dit deel van de energietransitie. Agrarisch ondernemers geven aan dat zij bereid zijn te investeren in grootschalige windturbines om zo een nog grotere bijdrage te leveren aan de energietransitie. De hiervoor benodigde ruimte 55

ontstaat als Stichtse Vecht haar ruimtelijk beleid harmoniseert met zijn te verkrijgen, zijn de aanpak van de vernatting van veengebiedat van buurgemeenten. den (Valuta voor Veen) en of grootschalige productie van duurzame energie. Als het mogelijk is om de financieringsbronnen te bundelen 7.6 Gebiedsontwikkeling in een gebiedsfonds, is het wellicht mogelijk om alle opgaven (kosGebiedsgerichte aanpak ten-)effectief te realiseren en structureel te financieren. De aanpak van het stikstofvraagstuk zal deels gebiedsgericht plaatsvinden onder regie van de provincie. In die gebiedsgerichte aanpak 7.7 Duurzame zuivel kunnen ook andere maatschappelijke opgaven zoals de vernatting Zuivel met kwaliteitslabel van de veenweiden (Regionale Veenweidestrategie) worden meege- Zuivelbedrijven stimuleren melkveehouders om bovenwettelijke nomen. Gemeente Stichtse Vecht doet er goed aan om aan te haken duurzaamheidsmaatregelen te nemen. Dit doen zij zowel via hun bij de gebiedsgerichte stikstofaanpak, om zo de regionale veenwei- kwaliteitssystemen als via kwaliteitslabels. Voorbeelden daarvan zijn destrategie en andere maatschappelijke opgaven zoals het voorko- Weidemelk, PlanetProof, BeterVoor en BeterLeven. Met die kwaliteitmen van of aanpassen aan de effecten van klimaatverandering, te slabels proberen zuivelbedrijven te voldoen aan wensen van consurealiseren.

In de gebiedsgerichte aanpak kan naar verwachting ge- menten en, net als voor biologische zuivel, een meerprijs te realisemeente Stichtse Vecht de grootste resultaten boeken door naast de ren. De meerwaarde van onder label geproduceerde zuivel komt via eigen agrarisch ondernemers te gaan staan. een hogere melkprijs bij melkveehouders terecht. Zo kunnen alle partijen bijdragen aan de ontwikkeling van onder label geproduceerGrondbank de duurzame zuivel. Melkveehouders door maatregelen te nemen In heel Nederland ontstaan initiatieven waarbij niet-agrariërs inves- op hun bedrijf, gemeente en provincie om deze maatregelen te onteren in boerenland. Belangrijke motivatie voor die investeringen is dersteunen, zuivelbedrijven en retailbedrijven door deze duurzame de betrokkenheid en zorg van veel burgers voor het landschap en melk apart te verwerken en onder label te verkopen en consumenten hun leefomgeving. Voorbeelden van deze private grondbanken zijn door in de supermarkt te kiezen voor onder label geproduceerde Land van Ons en Aardpeer. Naast private grondbanken zijn er ook duurzame zuivel. publieke initiatieven zoals de Groen Ontwikkel Bedrijf van provincie Brabant. Met die ‘grondbank’ investeert de provincie in gronden die zij uitgeeft aan agrariërs.

Net als bij de private grondbanken, zijn aan de verpachting van gronden door provincie Brabant voorwaarden ten aanzien van duurzaamheid, natuur en of landschap verbonden. Agrariërs die bereid zijn te voldoen aan die voorwaarden, kunnen met gronden uit een grondbank hun bedrijf verder ontwikkelen. Een grondbank van Provincie Utrecht (al dan niet met gemeenten en of private partijen) kan voor Stichtse Vecht een goed instrument zijn. Gebiedsfonds Het realiseren van verschillende maatschappelijke opgaven vergt grote (collectieve) inspanningen. Voor die inspanningen zijn of komen vergoedingen vanuit fondsen en regelingen van overheden en bedrijfsleven in beeld. Opgaven waarvoor (mogelijk) vergoedingen 56

Samengevat De hiervoor genoemde handelingsopties zijn in onderstaand overzicht samengevat, met daarbij in donkergroen de eerst verantwoordelijke partij. In lichtgroen zijn de partijen aangeduid die medeverantwoordelijk zijn voor of anderszins betrokken zijn bij de betreffende handelingsoptie.

Tabel Samenvatting duurzame zuivel

Dit overzicht geeft expliciet aan dat partijen op alle niveaus een rol en verantwoordelijk hebben om de in deze Perspectiefnota Landbouw beschreven gewenste landbouw en maatschappelijke opgaven te realiseren. Samenwerking tussen alle partijen is essentieel. Daarom is het belangrijk om te starten met het versterken van de communicatie en de relatie met agrarisch ondernemers. 41.

Zie

https://www.provincie-utrecht.nl/onderwerpen/ruimtelijke-ontwikkeling/

vrijkomende-agrarische-bebouwing-vab

57

CLM Onderzoek en Advies Postbus: Postbus 62 4100 AB Culemborg Bezoekadres: Gutenbergweg 1 4104 BA Culemborg T: 0345 470 700 www.clm.nl

Auteur(s): Frits van der Schans, Rikke Arnouts, Alice Blok © CLM Onderzoek & Advies Mei 2021 status: werkdocument