Bijlagen 1-14 bij toelichting ontwerpbestemmingsplan Bisonspoor 332 in Maarssenbroek.pdf

Verlichting mee-ontworpen in de gevel

‘Bisonpoort’, ‘Bisonplantsoen’, ‘Bisondok’

Ter hoogte van de Bisonpoort, het Bisonplantsoen en het Bisondok zijn programmatische toevoegingen als gedeeltelijke invulling van deze pleinruimtes kansrijk. Uitgangspunt is een goede relatie tussen binnen en buiten en dat de openbare ruimte in schaal en maat nog herkenbaar blijft als plein. Vanuit het oogpunt van beeldkwaliteit zijn er twee architectonische uitwerkingsmogelijken denkbaar. De ontwikkelingen zijn een nadrukkelijk onderdeel van de plint van het winkelcentrum óf herkenbaar als zelfstandige volumes (op kolommen) die zich nadrukkelijk presenteren als toegevoegde volumes op het ‘Bisonplein’. In het geval er andere functies dan winkels worden gerealiseerd krijgt de ontwikkeling van een zelfstandig volume op het plein de voorkeur. Op de volgende pagina zijn de beeldkwaliteiseisen geformuleerd voor het toevoegen van nieuwe volumes (en programma) op de pleinruimtes rondom het winkelcentrum met het Bisondok als voorbeeld.

‘Business center’

Op het dak van het winkelcentrum wordt de realisatie van een business centrum verkend. Bij het toevoegen van nieuwe volumes op het dak van het winkelcentrum geldt ook dat deze herkenbaar zijn als zelfstandige volumes die zich nadrukkelijk presenteren als toegevoegde autonome volumes met een eigen expressie in relatie tot de bestaande volumes op de plint van het winkelcentrum.

5

29

BEELDKWALITEITSPLAN

Voorbeeld van ‘urban accupuncture’, bouwen op kolommen over/op bestaande ontwikkeling

‘Bisondok’ - P3 Locatie

De huidige parkeerlocatie (P3) t.h.v. de Hema zal worden ingezet t.b.v. bevoorrading van het winkelcentrum, maar kan op termijn wel worden overbouwd. In het Ambitiedocument wordt de ontwikkeling van een gezondheidscentrum als optie genoemd. Ook andere aanvullende programma’s op het winkelareaal, zoals leisureprogramma’s zijn denkbaar. De ontwikkeling is een nadrukkelijk onderdeel van de plint van het winkelcentrum óf herkenbaar als een zelfstandig volume (op kolommen) en presenteert zich nadrukkelijk als een toegevoegd paviljoen op het ‘Bisondok’. Bij een zelfstandig volume heeft dit volume een eigen expressie en wordt dit functioneel verbonden middels bruggen en stijgpunten met de omliggende programma’s en openbare ruimte. De dakrand van het volume verspringt ten opzicht van het bestaande daklandschap van het winkelcentrum. Daarbovenop is een paviljoen een bijzondere toevoeging.

Verbinding van architectuur middels bruggen en stijgpunten en herkenbare geleding

Paviljoen op het dak als bijzondere toevoeging

Massa & Vorm • Massa van 1 tot 2 bouwlagen (max. 12m). • Qua bouwhoogte verspringt het volume licht t.o.v. het bestaande daklandschap. • Het volume staat grotendeels op kolommen, de ruimte onder het volume is sociaal veilig en overzichtelijk. Nissen of doodlopende gangen worden vermeden. • Het dak is bij voorkeur beloopbaar en maakt deel uit het van 2e of 3e maaiveld. • Op het dak (van de bouwmassa tot 12 m) is ruimte voor een paviljoen met een eigen architectonische expressie (max. 20m vanaf maaiveld, afhankelijk van de footprint) • Bij een hogere of afwijkende bouwmassa (op basis van het vigerende bestemmingsplan) is afstemming m.b.t. de positionering, dimensionering en architectonische expressie van het volume i.r.t. bestaande en nieuwe gebouwvolumes noodzakelijk. • De buitenzijde van het volume wordt alzijdig ontworpen. Het dak en de onderzijde van de bouwmassa worden als gelijkwaardig aan de gevel mee-ontworpen.

•

Aan het volume kunnen loopbruggen worden gekoppeld naar het winkelcentrum of de P2 locatie.

Gevel • De architectuur van de gevel heeft bij een zelfstandig volume een eigen expressie en is complementair aan het winkelcentrum. Detaillering, kleur & Materiaal • De materiaal en kleurkeuze is bij een zelfstandig volume complementair hieraan. • Weersinvloeden en verwering hebben geen invloed op het aanzicht. Overig • Verlichting wordt mee-ontworpen met de architectuur, ’s avonds verrijkt het de openbare ruimte maar is niet overdadig of storend aanwezig. Bovenstaande uitgangspunten gelden ook voor eventuele zelfstandige gebouwde toevoegingen op de Bisonpoort en het Bisonplantsoen.

5

30

BEELDKWALITEITSPLAN

Autonoom volume op het plein, openbare ruimte loopt door in de begane grond

Parkeergarage - P1 Locatie

De nieuwe parkeergarage is voor de autorijdende bezoeker het visitekaartje van het winkelcentrum. Een heldere routing en duidelijke oriëntatie voor de bezoeker in samenhang met de architectuur, zorgen voor een vanzelfsprekende verbinding naar het winkelcentrum. Het gevelbeeld kent een duidelijk stramien, een opdeling passend bij de gebouwkorrel van de omgeving. Een architectonisch accent ter hoogte van de entree nodigt de bezoeker uit, al vanaf de Safariweg. Het nieuwe ‘Bisonplein’ loopt visueel onder de parkeergarage door. Kolommen, stijgpunten en verbindingsbruggen dragen bij aan de architectuur. Ze vormen geen belemmering voor de oriëntatie of sociale veiligheid in de garage. Ten behoeve van een optimalisatie van het (woningbouw) programma staat het vigerende bestemmingsplan ook een herontwikkeling op de kop van de P1 locatie toe. Afstemming omtrent de inpassing van deze mogelijke ontwikkeling i.r.t. de ontwikkeling van de parkeergarage en Bisonspoor 333 is dan noodzakelijk.

Opvallend stijgpunt als verspringend geveldeel

Massa en vorm • De parkeergarage wordt vormgegeven als een autonoom volume op het ‘Bisonplein’. • De vorm van de parkeergarage voegt zich als vanzelfsprekend in de meerduidige context en is een uitdrukking van de functie en de constructie. • De massa van de parkeergarage heeft een maximum van vijf bouwlagen. • Bovenop de parkeergarage is ruimte voor een aanvullend (‘leisure’) programma als dakopbouw met een eigen architectonische expressie. • Bij het toevoegen van een ander programma zoals woningbouw in een hogere bouwmassa (op basis van het vigerend bestemmingsplan) is afstemming m.b.t. de positionering, dimensionering en architectonische expressie van het volume i.r.t. bestaande en nieuwe gebouwvolumes noodzakelijk. • De begane grond maakt nadrukkelijk onderdeel uit van het ‘Bisonplein’.

Kleurgebruik en verlichting geven schaal en maat aan het gebouw

Gevel • Het gevelbeeld is niet monotoon, maar dynamisch en ritmisch, bij voorkeur met een zichtbaar stramien. Zo voegt de gevel zich naar de schaal en maat van de omliggende bouwvolumes en de verschillende passanten (van voetgangers tot automobilisten). • Gevels van de garage sluiten aan op de ruimtelijke karakteristiek van de aanliggende stedelijk ruimte. • Entrees van de garage, zowel die voor de auto’s als voor voetgangers zijn duidelijk herkenbaar. • Gevels tonen de functie en hebben een architectonische kwaliteit. • Gevels van de parkeergarage hebben een hoge mate van transparantie ten behoeve van daglicht toetreding en sociale veiligheid. Detaillering, kleur en materiaal • De parkeergarage is, net als de andere bouwdelen, zorgvuldig en goed gedetailleerd. • Kleurgebruik en verlichting geven schaal, maat en oriëntatiepunten aan het gebouw.

5

31

BEELDKWALITEITSPLAN

Landmark - P2 Locatie

De P2 locatie wordt straks dé nieuwe woonlocatie van Maarssenbroek. Binnen de ontwikkeling is ruimte voor een nieuwe landmark tot 70m hoogte. Woningen met een weids uitzicht voor de bewoners, zijn voor een voorbijganger onderdeel van een aantrekkelijk, alzijdig en eigentijds gebouwvolume als baken van het Bisonspoor. Op de hogere verdiepingen is de vorm vrijer en meer uitgesproken, een gebouw dat de treinreiziger en automobilist op grotere afstand doet omkijken! De uitdaging voor de P2 locatie is ook om op de lagere niveaus een woonkwaliteit te creëren die een toevoeging is op, en gebruik maakt van, de bestaande omgeving. Het volume sluit op de onderste lagen qua vorm aan bij de omliggende bebouwing en zorgt hier ook voor geborgenheid voor de voetganger en fietser. Dit betekent dat de plint voldoende functies bevat en bijdraagt aan een meer levendig straatbeeld met een menselijke maat en schaal rondom het Bisonspoor. Parkeren vormt een integraal onderdeel van de architectuur en draagt bij aan een hoogwaardige uitstraling van de nieuwe P2 locatie naar de omgeving. Het mogelijk terugbrengen van verbinding op verdiepingsniveau vanaf de P2 locatie naar het winkelcentrum creëert extra dynamiek in het openbaar gebied.

Massa & Vorm • Ensemblevorming, niet één gebouw, maar een samengesteld gebouwcomplex van tenminste twee architectonische volumes. • Zorgvuldige opbouw van volumes met duidelijke, afwisselende verspringingen in hoogte, waarbij ‘wandvorming’ wordt voorkomen. • De architectuur is rijzig en heeft een dynamische een Sculpturale kwaliteit • De locatie biedt ruimte aan één hoogteaccent met een bouwhoogte van maximaal 70m. • Het geheel heeft een iconische architectonische kwaliteit. • Herkenbare geleding bestaande uit een plint, middendeel en een dakbeëindiging: o Hoog basement, met hoge begane grond in verhouding met de plint van het MAR’CS. o Middendeel in verhouding met de omgeving. o Verbijzondering bovenste verdieping (bij de Landmark). • Vanuit de kantoortorens op het winkelcentrum worden doorzichten tussen (of langs) de appartementsgebouw vrijgehouden richting het kanaal. En waar mogelijk ook routes op maaiveld niveau. • Aan ‘Bisonallee’ zijde verspringt de rooilijn, waarmee een meer afwisselende straatwand wordt gecreëerd als accent in de openbare ruimte. • Entrees zijn duidelijk herkenbaar in de massa van het gebouw. • De entree van de parkeergarage is gesitueerd aan de Safariweg. • Het dak van de lager gelegen bouwdelen wordt als een 5e gevel mee-ontworpen. • Een eventueel opgetild maaiveld heeft een semiopenbaar karakter met bijbehorend programma.

Herkenbaar samengesteld volume en alzijdige oriëntatie

Composiet materiaalgebruik

5

32

BEELDKWALITEITSPLAN

Reliëf in de opbouw van de gevels

Aantrekkelijk daklandschap

Gevel • Binnen het volume en de gevelopbouw zijn verschillende functies afleesbaar. • Bergingen ten behoeve van appartementen leiden niet tot blinde gevels. • Commerciële ruimtes hebben hoge transparante puien, deze markeren de overgang openbaar privé. Er worden geen luifels toegepast en de puien liggen in de lijn van de gevel, • Stijgpunten van appartementen zijn geïntegreerd in de gevel en zijn zorgvuldig ontworpen, passend bij de ruimtelijke kwaliteit van het gebouw als geheel. • Gevelopeningen, balkons en loggia’s creëren in de opbouw van de gevels en het materiaal, een duidelijke gevelplastiek.

Detaillering, kleur en materiaal • Detaillering, kleur en materiaalgebruik is zorgvuldig gekozen en complementair aan het materiaalgebruik in de directe omgeving. • De materialisatie geeft uiting aan het gebouw als één samengesteld volume of de herkenbaarheid van architectonische ensembles. Overig • Verlichting wordt mee-ontworpen met de architectuur, ’s avonds verrijkt het de openbare ruimte maar is niet overdadig of storend aanwezig. • Het zicht op het dak van lager gelegen volumes is aantrekkelijk (bijvoorbeeld door een groene dakbedekking of programmatische toevoegingen) • Toekomstige woningbouw op de P2 locatie bevindt zich buiten een 20m radius van het vulpunt van het tankstation. Om optimaal gebruik te maken van de P2 locatie is een verplaatsing van het vulpunt (bij voorkeur naar de overzijde van de Safariweg) wenselijk.

Een representatief kopvolume als entree t.h.v. Bisonspoor 383

Bisonspoor 383

Gezien de woningbouwontwikkeling op de P2 locatie is het wenselijk dat ook de huidige locatie van de garage inclusief tankstation, wordt meegenomen als herontwikkeling. Het type bedrijvigheid, gericht op de auto, met bijbehorend bestemmingsverkeer, sluit straks niet meer aan op de toekomstige programmering van het ‘Bisonplein’ als autoluw centrumgebied. De locatie kan zowel voor woningbouw als een meer commercieel of maatschappelijk programma (zoals een nieuwe locatie voor het politiekantoor) worden ingezet. Het bouwvolume en de architectuur hebben of een nadrukkelijk zelfstandige expressie of zijn een integraal onderdeel (in beeld en vorm) van de P2 ontwikkeling. De bouwhoogte sluit aan op de bebouwing aan de overzijde van het Bisonspoor en is maximaal 28m. De architectuur geeft uitdrukking aan de positie van het gebouw als entree aan de noordoostzijde van het plangebied en heeft een representatieve uitstraling.

5

33

BEELDKWALITEITSPLAN

Opgetild volume t.b.v. onderdoorgang

Bisonstaete

Het Bisonstaetegebouw gaat bij een toekomstige herontwikkeling een meer nadrukkelijke relatie aan met de nieuwe Bisonmarkt. Het gebouw kenmerkt zich als een paviljoen op het plein. Door het verkleinen van de huidige footprint kunnen de stedenbouwkundige kwaliteiten van het plein zoals aanlooproutes en de bezonning van het plein worden verbeterd. De architectuur zorgt voor een goede interactie tussen de gebruikers van het marktplein en het programma in de begane grond van het gebouw. Daarnaast creëert het gebouw stedenbouwkundig gezien ruimte voor de Bisonpromenade. Een opgetild volume zorgt voor een onderdoorgang naar het Safarigebouw. Het gebouw zweeft hier boven het plein en heeft een poortfunctie voor de bezoeker komend vanaf het Safarigebouw. Massa en Vorm • Eén herkenbaar volume op het ‘Bisonplein’. • Afhankelijk van de footprint is de maximale bouwhoogte 25m tot 35m (voor een slank gebouw).

De begane grond gaat een relatie aan met de openbare ruimte

• • •

Een uitnodigende (onder)doorgang t.b.v. de looplijn ‘de diagonaal’ tussen Station en Safarigebouw. Er wordt rekening gehouden met de schaduwwerking van het volume op de Bisonmarkt. Het volume heeft een herkenbare dakbeëindiging.

Gevel • Het programma op de begane grond gaat een relatie aan met het ‘Bisonplein’. • Commerciële ruimtes hebben hoge transparante puien, deze markeren de overgang openbaar / privé. • Er worden geen luifels toegepast en de puien liggen in de lijn van de gevel. • De gevels dragen bij aan de ervaring van het gebouw als een paviljoen op het ‘Bisonplein’ • Stijgpunten van appartementen zijn geïntegreerd in de gevel en zijn zorgvuldig ontworpen, passend bij de ruimtelijke kwaliteit van het gebouw als geheel. • Kopgevels worden als voorgevel ontworpen. • Bergingen ten behoeve van appartementen leiden niet tot blinde gevels.

Een herkenbaar volume op het ‘Bisonplein’

•

De entrees van een mogelijke garage, zowel die voor de auto’s als voor voetgangers, zijn duidelijk herkenbaar in de massa van het gebouw.

Detaillering, kleur & Materiaal • De overgang tussen openbare ruimte, plint en middendeel is nauwkeurig vormgegeven en gedetailleerd. • De materialisatie is complementair aan het reeds toegepaste en toekomstige materiaal van de gebouwen en openbare ruimte rondom de Bisonmarkt. • De weersinvloeden en verwering hebben geen invloed op het aanzicht. Overig • Verlichting wordt mee-ontworpen met de architectuur, ’s avonds verrijkt het de openbare ruimte maar is niet overdadig of storend aanwezig

5

34

BEELDKWALITEITSPLAN

Expressief autonoom volume

Bisonspoor 333

Een toekomstige herontwikkeling van de Politiebureaulocatie grijpt de mogelijkheid aan het nu onopvallende gebouw te vervangen door een uitnodigend entreegebouw met een meer gemengd programma en publieke functie gericht op de bezoeker vanaf de Safariweg. De architectuur benut de vrije ligging van de locatie en is alzijdig en expressief. Een architectonisch baken wat bijdraagt aan de oriëntatie van het gebied. Het gebouw maakt nieuwsgierig en de vorm toont de functie op een subtiele en abstracte wijze. De lichte entree aan het ‘Bisonplein’ daagt je uit om het gebouw te betreden. Massa & Vorm • De locatie markeert de entree van het gebied voor de auto- en fiets bezoeker vanaf de Safariweg. Een opvallend, alzijdig en representatief volume trekt bezoekers naar het gebied • Het gebouw is expressief, autonoom en heeft een eigenzinnig architectonische silhouet.

Transparant en gesloten vlakken met hoekaccent

•

•

• •

Het gebouw is gezamenlijk met het Bisonspoor 332 een poortgebouw, dit komt tot uiting in de architectuur. De bouwmassa zoekt qua bouwhoogte aansluiting op de omliggende bebouwing en heeft, afhankelijk van de footprint, een maximale bouwhoogte van 40m. Het gebouw heeft geen traditionele dakbeëindiging. In het volume smelten publieke en private delen samen.

Gevel • De menselijke maat komt in de gevelopbouw terug door middel van transparante en gesloten vlakken. • In de gevelgeleding wordt een relatie gezocht met het naastgelegen appartementengebouw op het winkelcentrum. • Het volume wordt voorzien van een transparante plint. • De hoeken van het gebouw aan de Safariweg en Bisonspoor vormen een accent in het straatbeeld.

Transparante plint, verrijkend nachtbeeld

Detaillering, Kleur en Materiaal • Detaillering, kleur en materiaalgebruik zijn zorgvuldig gekozen en complementair aan het materiaalgebruik in de directe omgeving. • Het volume is, net als de andere bouwdelen, zorgvuldig en goed gedetailleerd. Overig • Verlichting wordt mee ontworpen met de architectuur, ’s avonds verrijkt het de openbare ruimte maar is niet overdadig of storend aanwezig. Actualisatie 31 januari 2018 Met de aanpassing van de maximale bouwhoogte voor de locatie naar 40 meter, vormt één integrale ontwikkeling van woningbouw op de kop van de P1 locatie en Bisonspoor 333 een aantrekkelijke ontwikkelvariant. Bij de ontwikkeling van een architectonisch ensemble vormen het doorzicht tussen de gebouwen en de afzonderlijke herkenbaarheid van de individuele gebouwen, belangrijke uitgangspunten vanuit beeldkwaliteit.

5

35

BEELDKWALITEITSPLAN

Expressieve vorm van een ‘paviljoen’ in het groen

Bisonspoor 332

De locatie van Bisonspoor 332 fungeert als een schakel tussen ‘Bisonplein’ en Duivenkamp. Een toekomstige herontwikkeling van dit gebouw is aanleiding voor een alzijdig paviljoen in het groen met een expressieve vorm dat een relatie vormt met de toekomstige architectuur op de huidige politiebureaulocatie, Bisonspoor 333. De gevel van het gebouw toont de functie en is expressief. Massa en Vorm • Het gebouw wordt ontworpen als een paviljoen in een groene omgeving. • Afhankelijk van de footprint is de maximale bouwhoogte 28m tot 35m (voor een slank gebouw). • De vorm van het gebouw is expressief en autonoom. • Het gebouw vormt gezamenlijk met de politiebureau locatie, Bisonspoor 333 een poort tot het gebied, dit komt tot uiting in de architectuur. • Plasticiteit in de vorm. • Het gebouw heeft geen traditionele dakbeëindiging.

Expressieve vorm van ‘paviljoens’ in het groen

Alzijdig gebouw met een transparante plint

Gevel • Het programma op de begane grond markeert de overgang openbaar / privé. • Stijgpunten zijn geïntegreerd in de gevel en zijn zorgvuldig ontworpen, passend bij de ruimtelijke kwaliteit van het gebouw als geheel. • Kopgevels worden als voorgevel ontworpen. • Bergingen ten behoeve van appartementen leiden niet tot blinde gevels.

Detaillering, kleur & Materiaal • De overgang tussen openbare ruimte, plint en middendeel is nauwkeurig vormgegeven en gedetailleerd. • Detaillering, kleur en materiaalgebruik is zorgvuldig gekozen en complementair aan het materiaalgebruik in de directe omgeving. Overig • Verlichting wordt mee-ontworpen met de architectuur, ’s avonds verrijkt het de openbare ruimte maar is niet overdadig of storend aanwezig.

5

36

BEELDKWALITEITSPLAN

Voetgangersbruggen markeren de verbindingen

Voetgangersbruggen

De volgende uitgangspunten worden gehanteerd voor de huidige voetgangersbrug óf wanneer er nieuwe voetgangersbruggen worden gerealiseerd. Elke brug heeft vanuit alle zichthoeken een hoogwaardige uitstraling. De architectuur is slank, transparant en dynamisch. Elke brug biedt een eigen uitzicht op het ‘Bisonplein’. Vanaf de voetgangersbrug ervaart de gebruiker zijn omgeving vanuit steeds veranderende gezichtsvelden.

De bruggen zijn overwegend transparant

Verlichting wordt mee-ontworpen met de architectuur

Uitstraling • De bruggen hebben een hoge mate van plasticiteit • De bruggen zijn overwegend transparant

Detaillering, kleur en materiaal • De overgang tussen de verbindingsbruggen en de gebouwen waar ze op aansluiten is nauwkeurig vormgegeven en gedetailleerd, Overig • Verlichting wordt mee-ontworpen met de architectuur, ’s avonds verrijkt het de openbare ruimte maar is niet overdadig of storend aanwezig. • Het ontwerp en de toegankelijkheid van de bruggen is waar dat kan vandalismebestendig.

Massa en vorm • De vorm van de bruggen is autonoom en eigentijds. • Slank volume • Hoge mate van plasticiteit • Een brug heeft een maximale hoogte van drie bouwlagen.

Voor objecten als de verbindingsbruggen en commerciële ruimtes zijn de criteria erop geënt dat, als deze elementen worden gerealiseerd, hiervoor criteria aanwezig zijn. De aanwezigheid van de criteria in dit document brengt geen inspanningsverplichting met zich mee tot het realiseren van meerdere verbindingsbruggen tussen het winkelcentrum en omliggende gebouwen. De bruggen hebben een hoge mate van plasticiteit

37

6 OPENBARE RUIMTE 6.1 Ruimtelijke kwaliteit ‘Bisonplein’

De inrichting en uitstraling van de openbare ruimte van het ‘Bisonplein’ krijgt een nieuwe hoogwaardige en hedendaagse invulling die past bij een uitnodigend winkelgebied. De belangrijkste kenmerken van de openbare ruimte staan hiernaast aangeduid. De publieke ruimte straalt rust en eenheid uit en functioneert als ruimtelijke onderlegger voor de gebouwen die erop staan. Het materiaalgebruik is eenduidig. Het gebied is autoluw zodat er ruimte is om te (be)leven, winkelen, recreëren en spelen. De verblijfsplekken variëren in afmetingen en gebruik. Daarmee nodigt de ruimte uit tot ontmoeten en verblijven. Looproutes zijn zo aangebracht dat de binnenruimte in en de buitenruimte rondom het winkelcentrum zorgvuldig in elkaar overlopen en men zich gemakkelijk weet te oriënteren in het gebied. Het plein is door groen in groepen, in en op het plein, levendig en vriendelijk van karakter. Het niet volledig verharden van het plein sluit aan op de gemeentelijke ambities ten aanzien van een klimaatneutrale en duurzame inrichting van de openbare ruimte. Duurzaamheid staat centraal en komt ook terug in de keuze van de toe te passen materialen en elementen in de openbare ruimte.

6.2 Deelaspecten - thema’s

Op de volgende pagina’s worden beeldkwaliteitseisen per deelaspect van de openbare ruimte, zoals bestratingsmateriaal en verlichting, per thema behandeld.

1. Eenheid

2. Routing

Eén doorlopend en samenhangend plein d.m.v. een uniform bestratingsmateriaal

De looplijnen van de bezoekers worden geaccentueerd in de bestrating.

De verblijfsruimtes worden geprogrammeerd en in het ontwerp geaccentueerd.

4. Kleur en materiaalgebruik

5.Duurzaamheid

6. Groen

Eenduidig kleur en materiaalgebruik met subtiele nuances.

Duurzame maatregelen zijn een vanzelfsprekend en integraal onderdeel van de openbare ruimte.

7. Objecten

Een familie van objecten in zowel vorm, kleur als materiaalgebruik.

8. Verlichting

Verlichting door middel van hoge masten en pendelarmaturen

3. Verblijfsruimten en functies

Beleefbaar groen in bakken en uitsparingen, als groepen in en op het plein.

9. Reclame

Reclame in de gevel. In de openbare ruimte aansluitend op kleur en materiaalgebruik van de objecten.

6

38

OPENBARE RUIMTE

Bestratingsmateriaal: éénheid in materiaal

Bestratingsmateriaal Het bestratingsmateriaal van Bisonspoor is eenduidig in uitstraling maar tegelijkertijd veelzijdig in gebruik. Voor het nieuwe ‘Bisonplein’ wordt zo veel mogelijk gekozen voor één materiaalsoort, maar met de mogelijkheid om deze toe te passen in verschillende kleurstellingen of afwerkingen. De mogelijkheid tot variatie vanuit één hoofdmateriaal zorgt voor meer gelaagdheid en levendigheid. Het maakt tevens mogelijk om nuanceringen aan te brengen, zoals onderscheid in looproutes of verblijfsgebieden, resulterend in een meer menselijke schaal en maat van de openbare ruimte. De materialisatie is complementair aan de materialisatie van de gebouwen. Het toe te passen materiaal zorgt voor rust en eenheid in het plangebied en creëert samenhang tussen de verschillende architectuurstijlen en het diverse materiaalgebruik van de gebouwen. De overgang van het ‘Bisonplein’ naar de rijbaan van de Bisonspoor(weg) vormt een scherpe begrenzing en is herkenbaar bijvoorbeeld door een afwijkende kleur of formaat van het bestratingsmateriaal. Ter hoogte van

Bestrating: Principevoorstel bestratingsmateriaal met looplijnen als nuance in het materiaal (NB de kaart toont niet de exacte uitwerking van looplijnen)

inritten (en eventueel noodzakelijke parkeerplekken) is de overgang comfortabel voor de gebruiker. Daar waar de langzaamverkeersroutes uit de wijk oversteken naar en uitkomen op het ‘Bisonplein’ worden de omliggende rijbanen bij voorkeur verhoogd en voorzien van duidelijke markeringen.

6

39

OPENBARE RUIMTE

Beplanting: boomgroepen in bakken of solitairen of op de pleinruimtes

Beplanting Groen is van cruciaal belang voor de kwaliteit van de leefomgeving. Groen in de vorm van bomen, plantvakken of dakbegroeiing zorgt voor leven en sfeer in de openbare ruimte. Bomen worden behouden waar mogelijk. Het ‘Bisonplein’ wordt zoveel mogelijk groen waar dat kan en verhard waar het moet. Boomgroepen (op het plein, in uitsparingen of in bakken) bepalen het beeld van een route of plek. Lange straatwanden of zichtlijnen worden er juist door doorbroken waarmee het gevoel ontstaat van kruipdoor-sluip-door-ervaring zoals die ook vaak in meer historische stadscentra te beleven is. Waar langzaamverkeersroutes uitkomen op het ‘Bisonplein’ worden bomen ingezet als herkenningspunt. Ook zitelementen, met name bij de entrees, kunnen gecombineerd worden met beplanting waarmee de ervaring van het verblijven, opwachten of verzamelen wordt veraangenaamd. De pleinen zijn aanleiding voor

Beplanting: Principevoorstel groenstructuren naar type (NB de kaart representeert geen exacte positie van de bomen)

bomen in bakken. Langs de bevoorradingsroute over de ‘Bisonallee’ volgen korte verspringende bomenrijen elkaar op. Bomen in groene uitsparingen dragen hier bij aan de ervaring van een groene doorloop.

Langs de Safariweg krijgt het plein ook ‘groene’ uitsparingen. Dit versterkt de beleving van de hoofdgroenstructuur gekoppeld aan de wijkontsluitingswegen.

6

40

OPENBARE RUIMTE

Verlichting: pendelverlichting boven pleinruimte

Verlichting Uitgangspunt voor de toepassing van verlichting is dat deze bijdraagt aan een rustig straatbeeld. De verlichting sluit aan op de programmatische inrichting en het karakter van de betreffende openbare ruimte. Voor de ‘Bisonallee’ wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van pendelverlichting, bevestigd aan de gevel of aan spandraden. Zo worden palen in het straatbeeld voorkomen als mede het dubbel gebruik van deze palen als fietsparkeerplaats. Ook versterkt het toepassen van pendelverlichting de relatie tussen binnen en buiten, het plafond in het winkelcentrum wordt als het ware doorgezet in de buitenruimte. Op de pleinruimtes, zoals de ‘Bisonmarkt’ en ‘Bisonplantsoen’ kunnen juist ook een beperkt aantal hoge lichtmasten worden toegepast. Randvoorwaardelijk is dat deze strategisch gepositioneerd zijn buiten de looproutes. Armaturen hangen hierbij over de pleinruimtes heen. Incidenteel kunnen paaltoppen worden toegepast.

Beplanting: Principevoorstel verlichting naar type (NB de kaart representeert geen exacte positie van de verlichting)

Er worden bijzondere eigentijdse armaturen toegepast die passen bij de nieuwe hedendaagse uitstraling van het centrumgebied. De verlichting geschiedt met ledlampen. Voor nadere technische eisen wordt overleg gevoerd met de gemeente.

6

41

OPENBARE RUIMTE

Beplanting: bomen verspreid over de pleinruimtes

Beplanting: groene uitsparingen in bestrating en intieme groene kwaliteit in allee

Beplanting: groen in bakken en uitsparingen Bestratingsmateriaal: doorlopend materiaal

Bestratingsmateriaal: nuancering en verloop in kleur

Verlichting: combinatie van masten met pendelverlichting Beplanting: groen als groepen in uitsparingen op het plein

Verlichting: combinatie van masten met pendelverlichting

6

42

OPENBARE RUIMTE

Inrichtingselementen: boom- / plantbakken

Inrichtingselementen en Straatmeubilair Op het ‘Bisonplein’ komt een tweede laag van hoogwaardige inrichtingselementen, zoals zitelementen of boom- of beplantingsbakken die passen bij een hedendaags winkelgebied. Waar mogelijk worden verschillende inrichtingselementen geïntegreerd in één meubel om het aantal ‘obstakels’ op het plein te minimaliseren. De elementen worden buiten de looproutes geplaatst. Het materiaal- en kleurpalet sluit aan op het gekozen bestratingsmateriaal en is niet opdringerig. De sfeer van het gebruikte materiaal toont het gevoel van ‘eenheid’. Voor de inrichting van de pleinen rondom het winkelcentrum is ruimte voor bijzondere accenten. Deze accenten, zoals bijvoorbeeld een kiosk of fontein, hebben een eigentijdse vormgeving en geven het plein een eigen hedendaagse uitstraling.

Inrichtingselementen: vormgeving en plaatsing van fietsparkeerelementen geïntegreerd in de context

Met name voor het fietsparkeermogelijkheden ligt er rondom het Bisonspoor een opgave. Uitgangspunt is dat geparkeerde fietsen niet het beeld van de openbare ruimte domineren. Een speciaal ontworpen meubel of ‘sculptuur’ waarin beugels/rekken zijn opgenomen kan bijdragen aan een rustige, eenduidige en hoogwaardige uitstraling van het ‘Bisonplein’. Ook voor de fietsparkeerelementen geldt dat ze buiten de looproutes en op voldoende afstand van de gevel van het winkelcentrum staan en daarmee geen obstakel vormen op het plein. Bij hergebruik van materiaal wordt doorgegaan op hetzelfde type en kleurgebruik voor gehele verdere inrichting. Ook bij gebruik van inrichtingselementen wanneer die moeten voldoen aan de gemeentelijke standaard wordt vastgehouden aan het uitgangspunt van eenduidigheid (één type en kleurgebruik voor het hele plangebied).

Spelen: geïntegreerd onderdeel van de openbare ruimte

Spelen Het ‘Bisonplein’ en met name de pleinruimtes als onderdeel hiervan, zijn autoluw en daarom geschikt voor spelen op straat. Onderdelen van de openbare ruimte moeten aanleiding bieden voor allerlei spelvormen, zoals hoogteverschillen, trapelementen, patronen in bestrating of waterpleinen. Spelen wordt zodoende geïntegreerd in de openbare ruimte . Actualisatie 31 januari 2018 Op het Bisonplantoen en de Bisonmarkt komen twee aparte speelplaatsen. Daarbij is aandacht voor de inrichting voor verschillende doelgroepen, bijvoorbeeld speelobjecten voor kinderen tot 6 jaar op de Bisonmarkt en speelaanleidingen voor kinderen tot 10 jaar op het Bisonplantsoen. Een aanvullend aandachtspunt is dat de speelruimten niet uitnodigend zijn voor hangjongeren. Uitgangspunt voor de positie en uitstraling van de speelelementen is dat deze passend zijn bij de verdere inrichting van de openbare ruimte en beleving van het Bisonplein.

6

43

OPENBARE RUIMTE

Afwatering: kolken integraal onderdeel van de verharding

Afwatering Het ‘Bisonplein’ is een overwegend verhard oppervlakte bestendig tegen hevige regenbuien. Een goede afwatering is hiervoor cruciaal. Ten behoeve van het pleingevoel is de hemelwaterafvoer zorgvuldig ontworpen en een integraal onderdeel van het plein. Gebruik van poreuze bestratingsmaterialen kan gelijktijdig zorgen voor extra infiltratie van het water. Goten of Kolken dragen bij aan de ervaring van de openbare ruimte als plein en passen bij het gekozen bestratingsmateriaal. Zichtlijnen Zichtlijnen zijn een belangrijk onderdeel van de beleving van de openbare ruimte. Waar mogelijk worden nieuwe zichtlijnen tussen gebouwen door gecreëerd. Voor bestaande zichtlijnen, zoals onder het MAR’CS gebouw door, wordt voorkomen dat dit zicht wordt beperkt of afgesloten. Zichtlijnen dragen tevens bij aan de sociale veiligheid in het gebied.

Terrassen: toepassing van wegdeknagels

Terrassen Op het marktplein kunnen horecafuncties worden gerealiseerd. De locatie van mogelijke terrassen op het plein wordt in samenhang met de inrichting van de openbare ruimte bepaald. Terrassen worden niet voorzien van een vaste terrasafscheiding en bevinden zich buiten de hoofdlooproutes. Ten behoeve van de beoogde rust en eenheid in de openbare ruimte wordt de locatie van de terrassen subtiel aangeduid (bijvoorbeeld met wegdeknagels) en waar mogelijk onderling en in relatie tot het materiaal en kleurgebruik van de openbare ruimte afgestemd. Overgang openbaar / privé De bebouwing kenmerkt zich door entrees die zijn gericht op de openbare ruimte. Gebouwen staan direct op het ‘Bisonplein’ en waar mogelijk loopt de openbare ruimte van het ‘Bisonplein’ door in de (semi) private ruimtes en gebouwen op het plein. Waar gebouwcomplexen grenzen aan de openbare ruimte hebben deze zo min mogelijk blinde gevels.

Overgang openbaar / privé: doorlopen van de openbare ruimte in de gebouwen

Verspringingen in de rooilijn zorgen voor een meer afwisselend straatbeeld en meer interactie momenten tussen de openbare en private ruimte. Beeldende kunst Het huidige kunstwerk, zonnewijzer ‘de naald’, wordt van het plein verwijderd. Wanneer er beeldende kunst wordt geplaatst in de openbare ruimte, reageert het op de ruimtelijke context. Dit kan door de plaatsing van een element op de belangrijkste pleinruimte, bij de entree van de parkeergarage of bijvoorbeeld op cruciale punten in het fijnmazig netwerk binnen- of buiten het winkelcentrum. Maar ook door bijvoorbeeld verspreide elementen die een bepaald thema verbeelden. De opdrachtverlening voor beeldende kunst is de verantwoordelijkheid van de gemeentelijke commissie beeldende kunst.

6

OPENBARE RUIMTE

Sfeer, veiligheid, klimaat en geluid Het leefmilieu van het Bisonspoor is straatgericht. Het nodigt uit tot ontmoetingen op straat en in het winkelcentrum. Bewoners kennen elkaar of weten elkaar in de buurt te vinden. Een goede sfeer komt de sociale veiligheid ten goede. Veiligheid versterkt het gevoel van welbehagen. Beide aspecten worden door de inrichting van de openbare ruimte ondersteund. Hierbij wordt gelet op een goede afstemming met functies, gebruik en voorzieningen van het openbaar gebied als ook een goede wisselwerking tussen het openbaar gebied en de private ruimtes aan het plein. Dit versterkt de sociale controle en reduceert de kans op vandalisme. Overzichtelijkheid en duidelijkheid in de openbare ruimte zijn essentieel voor het welbevinden van bewoners en gebruikers. Een transparant ontwerp, de aanleg van diagonale voetgangersroute en verkeersluwe gebieden zoals de ‘Bisonallee’ tussen de P1/P2 en het winkelcentrum en de weg ten westen van het winkelcentrum zijn van groot belang. Er is een zekere beschutting tegen het omliggende drukke verkeer en met name tegen geluidsoverlast van het laad- en los verkeer voor de woningen boven het ‘Bisonplein’.

44

6

45

OPENBARE RUIMTE

6.3 Deeluitwerkingen - locaties

Op de volgende pagina’s worden specifieke beeldkwaliteiteisen per deellocatie van de openbare ruimte van het ‘Bisonplein’ behandeld. Te onderscheiden zijn de ‘Bisonmarkt’, ‘Bisondok’, ‘Bisonplantsoen’, ‘Bisonallee’, ‘Bisonpoort’ en ‘Bisontransferium’. Aanvullend zijn de wenselijke principeprofielen omschreven voor de wegprofielen aangrenzend aan het plein.

Legenda indicatie speelplaatsen

6

46

OPENBARE RUIMTE

Uniforme materialisatie

Gebruiksruimte en functies

Looplijnen

Plantbakken / Paviljoen

‘Bisonmarkt’ Ten behoeve van de definitieve inrichting van de openbare ruimte is een schetsontwerp opgesteld. Voor de Bisonmarkt is het inrichtingsconcept verder uitgewerkt op SO niveau en verbeeld in een aantal principetekeningen en een schetsmaquette: • •

• •

Het plein wordt gekenmerkt door de keuze voor een éénduidig en uniform bestratingsmateriaal. Gebruiksruimtes en functionele gebieden worden aangeduid door nuances in kleur- of materiaalgebruik op het plein. In het kader van gemeentelijke ambities ten aanzien van een duurzame en klimaatneutrale openbare ruimte kan ook gekozen worden voor ‘groene’ uitsparingen in het plein. Looplijnen lichten in kleur op en markeren de routes over het plein . Als tweede laag worden er herkenbare elementen, in zorgvuldige samenhang ontworpen, zoals ‘groene’ zitelementen, een paviljoen, lichtmasten en fietsparkeerelementen op het plein toegevoegd.

6

47

OPENBARE RUIMTE

Sfeerbeeld maquette Bisonmarkt: herkenbare looproutes en elementen op het plein

Referentie Bisonmarkt: transparant paviljoen

In het Ambitiedocument is een beschrijving van een programma van eisen en beeldkwaliteiteisen gegeven voor het nieuwe marktplein als stedelijk podium ten zuidwesten van het winkelcentrum:

winkelcentrum en het nieuwe appartementengebouw. Voor de weekmarkt zullen voorzieningen als elektra en water in de bestrating worden opgenomen. Invalide parkeren en halen en brengen aan de rand van het Marktplein.”

“Het Marktplein dient in eerste instantie een aantrekkelijk karakter te krijgen door de inrichting van het plein zelf. Het is geen klassiek plein met afwisselende historische bebouwing zoals de Kerkbrink in Breukelen. Het Marktplein is redelijk groot en bomen zorgen voor een aantrekkelijke schaal en maat. Daarnaast dient het nieuwe Marktplein meer verblijfskwaliteit te hebben en dient er voldoende reuring te zijn ook als de winkels zijn gesloten. Het winkelcentrum krijgt een extra entree in de oosthoek van het Marktplein en er komen meer horecagelegenheden aan het plein. Om meer reuring op het plein te krijgen is een kiosk met horeca (brasserie, cafetaria of koffiehuis) mogelijk op het plein. Het Marktplein is een multifunctioneel plein met verblijfskwaliteit en ruimte voor de markt, terrassen, evenementen (bijv. een beachvolleybaltoernooi, uit consultatie) en is bereikbaar voor hulpdiensten. Op het plein is stallingsruimte voor fietsers bij de entrees van het

Sfeerbeeld schetsontwerp Bisonmarkt: boombakken en verlichtingsmasten op het plein

Aan deze zijde van het ‘Bisonplein’ is ruimte voor de markt en kleinschalige evenementen. Een mogelijk beachvolleybaltoernooi kent een ruimtebeslag van twee velden. Voor verblijven op het plein is de noordoost zijde het meest aantrekkelijk. Terrassen bevinden zich op de hoeken van het plein, nabij de entrees en bij voorkeur gekoppeld aan een open transparante gevel, met daarachter functies die een relatie aangaan met het plein. Een speeleiland op de markt versterkt het multifunctionele gebruik van de Bisonmarkt en maakt deze aantrekkelijk voor verschillende bezoekers en omwonenden van jong tot oud.

Referentie Bisonmarkt: kleinschalig speeleiland op het plein

Referentie Bisonmarkt: fietsparkeren, bij voorkeur verdekt ingepast

6

48

OPENBARE RUIMTE

Referentie Bisonplantsoen: bijzondere groene invulling van het ‘Bisonplein’

‘Bisondok’ De huidige locatie van de Parkeerplaats bij de Hema. Straks dé bevoorradingslocatie van het winkelcentrum. Bij een nieuwe ontwikkeling bovenop deze locatie is het voor de openbare ruimte vooral van belang dat deze sociaal en verkeersveilig blijft. Eventuele speedgates zijn onderdeel van de architectuur en definiëren in dat geval de begrenzing van de openbare ruimte. ‘Bisonplantsoen’ Locatie van de huidige Parkeerplaats (P4) tussen AH en Dirk van den Broek. De ligging, in de luwte ten opzichte van de hoofdroutes en overige entree’s, geeft aanleiding voor een overwegend groene invulling van dit deel van het plein waarbij speelelementen of een waterfontein een aanvullende verblijfskwaliteit kunnen toevoegen aan de openbare ruimte. Fietsbeugels bevinden zich aan de randen van het plein.

Referentie Bisonplantsoen: grotere speelplaats in het groen

Referentie Bisonallee: pendelverlichting

‘Bisonallee’ De Bisonallee vervangt straks deels de huidige Bisonspoor(weg). De allee is herkenbaar als voetgangersgebied. De sfeer is intiem en bomen zijn speels opgesteld waarmee de allee een ontspannen karakter krijgt. Pendelverlichting versterkt een intieme stedelijke kwaliteit van de openbare ruimte. Vrachtverkeer t.b.v. bevoorrading is te gast, rijbanen zijn niet als zodanig herkenbaar. Laad- losplekken zijn wel duidelijk herkenbaar t.b.v. de verkeersveiligheid.

‘Bisontransferium’ Huidig stations- en busplein. Op termijn kan hier in de materialisering van de openbare ruimte ook aansluiting worden gezocht op het ontwerp van het ‘Bisonplein’. De rand van het ‘Bisonplein’ is duidelijk herkenbaar en sluit in materialisatie aan op het plein.

‘Bisonpoort’ De Bisonpoort is straks het entreeplein dat is gekoppeld aan de route naar het station. Er is voorzien in zitplekken en er is een fietsenstalling aan de rand van het plein. Schuin tegenover het plein is tegen het MAR’CS gebouw nog een grote fietsenstalling voorzien. Ook hier wordt het plein gekenmerkt door éénduidige bestrating met nuances die looproutes en verblijfs- of functionele gebieden aanduiden. Bij voorkeur zijn er een of meer (winkel)programma’s die zich vanuit het winkelcentrum presenteren naar het plein.

Bisonallee huidige situatie

A

Visie Bisonallee

A’

6

49

OPENBARE RUIMTE

Safariweg huidige situatie

B

Visie Safariweg

Randwegen, Safariweg De Safariweg is een verkeersweg in het groen met een bomenrij aan beide zijden. Ten behoeve van de bouw van de nieuwe parkeergarage worden bestaande bomen gekapt. In uitsparingen op het nieuwe plein worden hier bomen voor terug geplant. Deze bomenrij wordt af en toe onderbroken door het plein. Waar mogelijk worden er ook bomen in de middenberm van de Safariweg aangeplant. Het stationsplein en de entree tot de parkeergarage vormen hierop een uitzondering. De groene bermen worden hier onderbroken door het ‘Bisonplein’ en de automobilist is even te gast op het plein.

Bisonspoor(weg) huidige situatie zuidzijde

B’

Randwegen, Bisonspoor(weg) Bisonspoor(weg) is een éénrichtingsweg met een eenduidig continu profiel, met een bomenrij en een tweerichtingsfietspad aan één zijde. Wanneer er ook geparkeerd wordt op de randen van het plein bevindt het fietspad zich bij voorkeur aan de zuidwestzijde. Zo worden conflictpunten tussen fietser en auto vermeden. De rijbaan wordt bij voorkeur verhoogd en voorzien van duidelijke markeringen daar waar de langzaamverkeersroutes uit de wijk oversteken naar en uitkomen op het plein.

C

Visie Bisonspoor(weg) zuidzijde

C’

Profiel Bisonallee

Profiel Bisonspoor(weg)

Profiel Safariweg

6

OPENBARE RUIMTE

6.4 Gebruikskwaliteit, functionaliteit en bereikbaarheid

Het ‘Bisonplein’ is als openbare ruimte toegankelijk voor alle gebruikers. Het Marktplein en de openbare ruimte rondom het Bisonspoor zijn daarom voor verschillende gebruikers vanaf diverse zijden bereikbaar. Fietsers bewegen zich hierbij gemengd met voetgangers door het gebied. Het maaiveld wordt daarom vlak vormgegeven, er zijn geen hoogteverschillen in het maaiveld zoals stoepen. Hiermee is het gebied ook goed toegankelijk en gebruiksvriendelijk voor rolstoelgebruikers. Het ‘Bisonplein’ is niet toegankelijk voor auto’s. Verkeerskundig wordt het plangebied ingericht als verblijfsgebied voor voetgangers. Voor bevoorrading, nooddiensten en incidenteel verhuiswagens is het gebied wel bereikbaar. Door middel van een verkeersbesluit wordt het gebied aangewezen als voetgangersgebied, daarnaast reguleert het ontwerp van het maaiveld automatisch het gewenste gebruik van de ruimte. De volgende paragrafen geven een beknopte omschrijving van de gewenste toekomstige ontsluiting van het gebied per modaliteit.

50

6

OPENBARE RUIMTE

Voetgangers Winkelcentrum Bisonspoor is goed toegankelijk voor voetgangers. Zij bewegen zich straks vrij rondom het winkelcentrum. Vanuit het station en de overige wijken zijn er goede voorzieningen voor voetgangers. Looproutes zijn zo direct mogelijk. Dat wil zeggen dat voor de voetganger zo kort mogelijke loopafstanden worden gecreëerd. Conflictpunten met de auto of met bevoorradingsverkeer worden waar dat kan vermeden. De voetganger beweegt zich zoveel mogelijk langs een open en geprogrammeerde plint. Binnen en buiten lopen in elkaar over. Ook op verdiepingsniveau bevinden zich publieke voetgangersroutes, bijvoorbeeld van en naar de publieke parkeergarage. Bij voorkeur krijgen ook de toekomstige appartementen op de p2 locatie ook een verbinding met het winkelcentrum op verdiepingsniveau.

51

6

52

OPENBARE RUIMTE

Fietsers Het winkelcentrum Bisonspoor is goed bereikbaar voor fietsverkeer vanuit alle windrichtingen. Op het ‘Bisonplein’ is de fietser te gast, buiten het plein is het wenselijk om het netwerk van tweerichtingsfietspaden compleet te maken. Hiervoor ligt een toekomstige opgave langs de Bisonspoor(weg) waar de fietser momenteel nog te gast is op de rijbaan van de auto. Een andere opgave is het vermijden van conflictpunten tussen de fietser en de auto rondom de P1 locatie en te voorzien in een duidelijke routing voor de fietser vanaf het Antilopespoor richting het winkelcentrum. Fietsparkeerplaatsen Bij de herinrichting van de openbare ruimte wordt gerekend op een toename van het aantal fietsers en fietsparkeervoorzieningen. De inrichting van de openbare ruimte wordt zo vormgegeven dat fietsers bij de verschillende entrees van het winkelcentrum de fiets kunnen stallen. T.h.v. de ‘Bisonpoort’ naast de Albert Heijn wordt voorzien in extra fietsparkeren. Tussen de parkeergarage en het MAR’CS gebouw is ruimte voor een gebouwde voorziening tegen de blinde gevel van het MAR’CS. Ook veel treinreizigers zullen van deze fietsvoorziening gebruik maken gezien de nabijheid van het station. De sociale veiligheid is een uitgangspunt voor deze locatie. sociale veiligheid is een belangrijke randvoorwaarde dat deze locatie vanuit twee richtingen wordt ontsloten.

Fietsparkeerplaatsen zijn compact vormgegeven en dicht bij de voorzieningen gesitueerd, maar buiten de looproutes. De ASVV geeft de volgende richtlijnen: • Supermarkt / winkels: 1,5-4,3 fp per 100 m2 BVO • Appartement (met fietsenberging) 2 -3 f per woning • Horeca: 18 fp per 100 m2 BVO • Bioscoop: 7,8 fp per 100 m2 BVO

Voor winkelcentrum Bisonspoor met ruim 20.000m2 aan detailhandel zouden er volgens deze richtlijnen alleen al voor het winkelend publiek minimaal 560 fietsparkeerplaatsen moeten worden gerealiseerd. Bij gebruik van fietsnietjes is er sprake van dubbel gebruik van parkeerplaatsen. In dat geval worden circa 280 parkeerplaatsen in klemmen uitgevoerd. Deze parkeerplaatsen worden verhoudingsgewijs verdeeld nabij de entrees op basis van bezoekersaantallen per

entree. Mocht na oplevering van de eerste fase blijken dat het aantal fietsnietjes te laag is ingeschat, kan worden besloten dit aantal te verhogen. Naast reguliere fietsparkeerplaatsen kan, gezien de toename in het gebruik van elektrische fietsen, worden gedacht aan een parkeersysteem met oplaadfunctie. Zeker in de nabijheid van kantoor- en horeca voorzieningen kan dit een extra visitekaartje zijn.

6

53

OPENBARE RUIMTE

Auto’s Waar tot op heden de openbare ruimte rondom het Bisonspoor voornamelijk functioneerde als verkeersmachine met een ringweg voor het autoverkeer rondom het Winkelcentrum, wordt de auto nu teruggedrongen tot buiten het ‘Bisonplein’. De nieuwe Bisonspoor(weg) blijft een eenrichtingsweg en begint ten westen van de P2 locatie. Conflictpunten met fietsers en voetgangers worden zoveel mogelijk vermeden en kruisingen worden duidelijk gemarkeerd. De bestaande parkeerplaatsen bij de woongebouwen en het Safarigebouw blijven ontsloten vanaf het Bisonspoor(weg). Parkeren (Auto) Alleen incidenteel en daar waar noodzakelijk, bijvoorbeeld ten behoeve van invalide parkeerplaatsen, is de auto te gast op het plein (bijvoorbeeld t.h.v. de Bisonmarkt). De nieuwe openbare parkeergarage aan de Safariweg wordt straks alleen nog ontsloten via deze weg en niet langer vanaf de winkelcentrumzijde. De garage is bedoeld voor bezoekers van het winkelcentrum; bewoners van de huidige appartementen boven het winkelcentrum en toekomstige appartementen op de P2 locatie; de ondernemers en werknemers van de kantoortorens en het winkelcentrum en voor P+R plaatsen voor treinreizigers. Het parkeerdek is toegankelijk via één ingang. De toegang tot de parkeerdekken heeft een hellingspercentage dat niet te groot is zodat bezoekers niet worden weerhouden gebruik te maken van de nieuwe parkeergarage.

Er dient voldoende opstelruimte voorzien te zijn op de Safariweg voor link afslaand verkeer richting de garage. Om dit mogelijk te maken wordt gebruik gemaakt van een linksaf strook op de Safariweg.

Verkeersgeneratie De uitbreiding van de parkeergarage heeft extra verkeersbewegingen tot gevolg op de entree met de Safariweg omdat de entree aan de huidige Bisonspoor(weg) verdwijnt. Het ontsluiten via de Safariweg geeft de mogelijkheid om de huidige Bisonspoor(weg) autoluw te maken tot ‘Bisonallee’. Er is dan meer ruimte voor fietsers en voetgangers.

Dit geldt voor bezoekers van het winkelcentrum, maar ook werknemers. Hiervoor wordt het kruispunt met de Antilopespoor heringericht.

6

OPENBARE RUIMTE

Expeditie Bevoorrading van het gehele Winkelcentrum wordt straks geconcentreerd op de P3 locatie. Hier zijn alleen de leveranciers van de winkels en kantoren en hulpdiensten te gast. Overig verkeer wordt ontmoedigd het ‘Bisonplein’ te betreden. De inrichting van de openbare ruimte draagt hieraan bij, bijvoorbeeld door het toepassen van een verhoogde trottoirband. Voorbij de P3 locatie is het ‘Bisonplein’/de Bisonallee alleen toegankelijk voor de bevoorrading van de Albert Heijn en de Dirk. Voor dit deel van het ‘Bisonplein’ geldt nadrukkelijk een éénrichtingsroute. Overige leveranciers rijden terug naar de Bisonspoor(weg) ter hoogte van het huidige tankstation. Indien nodig kunnen maatregelen worden genomen om ‘ongewenst verkeer’ van het plein te weren. Dergelijke maatregelen, zoals verzinkbare palen of camera registratie van kentekens, zijn een integraal onderdeel van het openbare ruimte ontwerp. Openbaar vervoer Bisonspoor is gelegen naast het NS-station. Vanaf dit station vertrekken er rechtstreekse treinen naar Utrecht en Amsterdam. Vanuit het naastgelegen busstation is de rest van de gemeente goed per bus te bereiken.

54

6

OPENBARE RUIMTE

Verkeersveiligheid Door het concentreren van de ontsluiting van de nieuwe parkeergarage op de Safariweg en het autoluw maken van een deel van de Bisonspoor(weg) tot ‘Bisonallee’ komt er meer ruimte voor voetgangers en fietsers rondom het winkelcentrum Bisonspoor. Dit geeft een kwaliteitsimpuls aan het gebied. Op de toekomstige Bisonspoor(weg) rijdt door de realisatie van de garage straks minder autoverkeer waardoor ook de veiligheid, oversteekbaarheid en toegankelijkheid verbetert voor fietsers en voetgangers. De voorgestelde herinrichting voorziet in een meer vereenvoudigde, heldere routing voor bezoekers en passanten waarbij verkeersstromen zowel op het ‘Bisonplein’ (met name voetgangers, fietsers en bevoorrading) als op de Bisonspoor(weg) (met name fietsers en auto’s) samenkomen. Op sommige plekken zou het mengen van verschillende verkeersstromen echter kunnen leiden tot nieuwe conflictpunten. De bevoorradingsroutes over het ‘Bisonplein’ kruisen bijvoorbeeld belangrijke looproutes. Achteruit rijdend vrachtverkeer kan hier voor gevaarlijke situaties zorgen. Een aanvullende eis ten aanzien van de bevoorradingsroutes is dat het vrachtverkeer ten alle tijden vooruit rijdt en geen manoeuvres maakt op het plein. Waar dat eventueel toch noodzakelijk is, worden deze locaties ten minste duidelijk aangegeven door middel van een afwijkend of opvallend bestatringsmateriaal of -patroon.

Voor de Bisonspoorweg wordt op termijn een eenduidig profiel voorgesteld, met bij voorkeur over de gehele lengte van het profiel, één tweerichtingsfietspad aan de overzijde van het Bisonplein.

55

6

56

OPENBARE RUIMTE

6.5 Beheers- en uitvoeringsaspecten

De inrichting is veilig en geschikt voor het bedoelde gebruik, waarbij de indeling, vormgeving en maatvoering in de openbare ruimte in overeenstemming moeten zijn met de voorwaarden en eisen van de afdeling beheer van de gemeente Stichtse Vecht. Hiervoor wordt tevens een technisch programma van eisen opgesteld. Materiaal Er wordt uitgegaan van een hoog inrichtingsniveau met hoogwaardige betonstraatsteen en hoogwaardig straatmeubilair. Het toe te passen materiaal mag in afstemming met de gemeente afwijken van standaard toegepaste materiaal binnen de gemeente. Groen Rondom Bisonspoor zijn meerdere volwassen bomen te vinden. Waar dat kan worden de bomen gehandhaafd. De bomen op het marktplein zijn gekapt vanwege de nieuwbouw op de bibliotheeklocatie. In de nieuwe situatie zullen bomen worden aangeplant op het marktplein en de expeditiepleinen bij de Dirk van den Broek en de Albert Heijn. In het ontwerp is voorzien in een groot aantal nieuwe bomen, het aantal nieuwe bomen is minimaal gelijk aan de huidige situatie. Bomen moeten goed tegen verharding kunnen. Langs de bevoorradingsroute wordt rekening gehouden met bomen die niet te teveel uitlopen. Voor beplanting ten noorden van de bebouwing wordt rekening gehouden met schaduw.

Veiligheid Voor de veiligheidsopgave is het belangrijk het ontwerp van de openbare ruimte en architectuur integraal te benaderen. Gemeentelijke normen en het Politiekeurmerk zijn maatgevend voor onder meer calamiteitenroutes, verlichting, achter- paden, en hekwerken. Functiemenging in het gebied en activiteiten zowel overdag als ’s avonds dragen bij aan de sociale veiligheid van de openbare ruimte en de parkeergarage. De inrichting van de openbare ruimte is zo veel mogelijk vandalismebestendig. Wanneer toegepast zijn camera’s een integraal onderdeel van het ontwerp voor de openbare ruimte of geïntegreerd in de architectuur. Plaatsing in de openbare ruimte vindt in overleg met de gemeente plaats en wordt bij voorkeur gecombineerd met andere inrichtingselementen.” Afvalinzameling De inzamelvoorzieningen voor huishoudelijk afval moeten voldoen aan de gemeentelijke normen voor de verschillende bouwvormen. De ondergrondse afvalinzameling rond Bisonspoor zal waar nodig moeten worden aangepast en/of uitgebreid gezien de intensivering van het programma. Aparte (al dan niet verrijdbare) vuilcontainers van de winkels of andere functies op het plein, worden niet in de openbare ruimte opgeslagen. Supermarkt en winkels en terassen: In de openbare vindt geen opslag van winkelwagens plaats. Waar nodig en mogelijk vindt handhaving plaats.

Ook wordt er waar nodig en mogelijk toegezien op de plaatsing van terassen zodanig dat verrommeling op het plein wordt tegengegaan.

Kabels en leidingen Bij de inrichting van de openbare ruimte wordt rekening gehouden met de ondergrondse infrastructuur. Zie bijlage blz 66. Waterhuishoudkundige aspecten De inrichting van het nieuwe Marktplein wordt bestendig tegen hevige regenbuien. De inrichting van de openbare ruimte voldoen aan de technische gestelde eisen van het waterschap en de gemeente.

57

7 DUURZAAMHEID Een duurzame inrichting van de openbare ruimte en een duurzaam ontwerp van de gebouwen van Bisonspoor dragen niet alleen bij aan ‘een betere wereld’, maar vooral aan een prettig leefklimaat en een gebruiksruimte die lang aan de wensen van gebruikers voldoet. Duurzaamheid vormt een integraal onderdeel van de herontwikkeling van Bisonspoor. De gemeente heeft hoge ambities ten aanzien van het thema duurzaamheid: ‘Gemeente Stichtse Vecht wil samen met inwoners, bedrijven en organisaties duurzame ontwikkeling stimuleren. De gemeente heeft zich, samen met andere gemeenten in Utrecht, tot doel gesteld om in 2030 een klimaatneutrale gemeente te zijn’. De gemeente geeft het goede voorbeeld. Om te komen tot duurzame keuzes m.b.t. de inrichting van de openbare ruimte worden de ambities ten aanzien hiervan specifiek vastgesteld. Duurzaamheid wordt in een zo vroeg mogelijk stadium betrokken en wordt in alle fasen meegenomen bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Dit geldt ook voor andere partijen. Op gebiedsniveau wordt getoetst of zij voldoende maatregelen hebben getroffen ten behoeve van een duurzame en meer klimaatneutrale leefomgeving. Er wordt toekomstbestendig gebouwd met mogelijkheden voor veranderd gebruik. Deltares heeft inmiddels een verkenning gedaan naar een klimaatrobuuste ontwikkeling van het plangebied. De bevindingen zijn in dit document verwerkt.

Het bijbehorende kaartmateriaal is als bijlage bij dit document opgenomen.

Een klimaatneutrale openbare ruimte De CO2 footprint van bouwprojecten wordt bepaald in vier fasen. - Ten eerste, de primaire energie. Dit is de energie die wordt gebruikt om de producten die worden ingekocht voor de inrichting van de openbare ruimte te produceren. - Daarnaast is er sprake van de energie benodigd voor het transport naar de bouwplaats en het energiegebruik van machines en installaties tijdens de inrichting van de openbare ruimte. - Vervolgens is er sprake van het energieverbruik tijdens het gebruik van de openbare ruimte. - En tot slot het energieverbruik tijdens de sloop en recycling fase. Een klimaatneutrale openbare ruimte kan worden bereikt in de volgende vier stappen. - Een duurzame inkoop van producten, met een lage CO2 voetprint. - Energiebesparing tijdens de bouw en het gebruik. - Het opwekken van duurzame energie integreren tijdens de bouw en gebruik . - Compensatie van de CO2-uitstoot door de aanleg van groen De volgende onderwerpen worden meegenomen bij het ontwerp van de openbare ruimte. De gemeente stimuleert andere partijen (en spreekt hen aan op hun verantwoordelijkheid) om dezelfde onderwerpen ook zoveel mogelijk mee te nemen in de ontwikkeling, het ontwerp en de uitvoering van de gebouwen.

Groen Ondanks het intensieve gebruik van de openbare ruimte is het mogelijk om groen in te zetten voor de realisatie van een prettige en duurzame gebruiksruimte. Groen is ook een belangrijk middel om de klimaat- bestendigheid te vergroten. Beplanting kan aan gevels en op de daken van bebouwing geplaatst worden, waarbij ook grotere bomen mogelijk zijn. De verkenning van Deltares bevestigd dat groene daken bijdragen aan een reductie van de afvoerpiek op het riool. De verdere voordelen van dit groen liggen met name in de bijdrage aan een prettig en gezond leefklimaat. Bomen geven luwte, schaduw en koelte waardoor de in beginsel stenige buitenruimte niet snel te veel opwarmt (hittestress) of dat er tocht is. Dak- en gevelgroen kan ook bijdragen aan de isolatie van gebouwen, wat de energievraag reduceert. Een groene inrichting draagt bij aan de natuurbeleving in het centrum en, zij het in geringe mate, ook aan het binden van CO2 en het afvangen van fijnstof. Nieuwe beplanting kan, met de juiste soorten keuze, ook bijdragen aan de ecologische waarde (biodiversiteit) van de bestaande flora en fauna. Voor vogels kunnen nestkasten worden geplaatst. Een andere bijdrage van groen is het vasthouden van regenwater, wat de belasting op het riool vermindert. Het riool zelf wordt uitgevoerd als een verbeterd gescheiden stelsel.

Hierdoor stroomt schoon regenwater niet naar de zuivering maar naar nabijgelegen waterpartijen.

7

58

DUURZAAMHEID

Water Goed inzicht in het vóórkomen van structurele over- en onderlast van grondwater en hemelwater is een uitgangspunt voor de gemeente. Waar nodig en doelmatig, treft de gemeente maatregelen in het openbare gebied om over- en onderlast te voorkomen of verminderen. Uit de verkenning van Deltares blijkt dat het huidige hoofdwatersysteem Bisonspoor (rioolleidingen en sloten) robuust is. Het plangebied is in principe ongeschikt voor het infiltreren van regenwater in de bodem Bij het vormgeven van de toestroom van water naar het riool spelen de volgende punten: let op de drempelloze entrees van winkels en kantoren, zorg eventueel via het ‘luchtbed effect’ (door hoogteverschillen) dat water op het plein geen schade kan veroorzaken, en zonder problemen naar de kolken kan stromen. Via hoogteverschillen in het maaiveld kan worden gezorgd voor watertoevoer naar het groen, en voor tijdelijke berging van water op het plein. De looproutes kunnen door een iets hogere ligging als stroomgeleiding fungeren. Een waterspeelplaats of waterplein kan bijdragen aan koeling van de openbare ruimte door strijkwind over het oppervlaktewater.

Materiaalgebruik De toegepaste materialen voor straatmeubilair, verhardingen, verlichting, trappen en dergelijke bepalen niet alleen de uitstraling van het gebied, maar ook wat de milieubelasting van dit onderdeel van het plan is. De milieubelasting wordt het sterkst verkleind wanneer het materiaal lang mee gaat en een duurzame oorsprong heeft door bijvoorbeeld hergebruik of nabije productie wat vervoersbewegingen vermindert. Voor materialen wordt ernaar gestreefd dat zij afkomstig zijn uit de circulaire economie en milieubewust zijn geproduceerd. Verder is belangrijk dat toegepaste materialen te hergebruiken zijn en dat het geen giftige stoffen vrijlaat. Bij de verlichting hebben led-lampen de voorkeur, tijdelijk dimmen draagt bij aan de besparing van energie. Voor het toe te passen plantmateriaal is het belangrijk om er op toe te zien dat dit van een duurzame kweker komt. Bij de toepassing van hout voor bijvoorbeeld gebouwen of straatmeubilair is het evident dat dit afkomstig is uit duurzaam beheerde bossen met het FSC-keurmerk.