Document · PDF

Bijlage 6; Wissing-1332-Ruimtekwartier-Klimaatadaptieve en duurzame leefomgeving V02-20230401.pdf

Raad 30 mei 2023, gemeente Stichtse VechtBij agendapunt: 10.: Vaststellen ontwikkelkaders Ruimtekwartier9.318 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Klimaatadaptatie & duurzaamheid Ruimtekwartier

Colofon Niets uit dit document mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt worden zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Wissing B.V. en naamsvermelding. Aan de inhoud van dit document kunnen geen rechten worden ontleend.

Titel document:

Opdrachtgever:

Klimaatadaptieve & duurzame leefomgeving

Gemeente Stichtse Vecht

Projectnaam:

Contactpersoon:

Ruimtekwartier

Maarten School

Projectnummer:

Versie:

2693

Auteur(s):

Status:

Piet Kalsbeek Mark Sander van Beijnum

Definitief

Wijzigingsdatum: 01 april 2023

Wissing B.V. Middenbaan 108, 2991 CT, Barendrecht Postbus 37, 2990 AA, Barendrecht

T + 31 (0)180 61 31 44 www.wissing.nl

Inhoud 1. Inleiding

1.1 Aanleiding

1.2 Belang

1.3 Integraal systeem

1.4 Ecosysteem diensten

1.5 Methodiek

2. Ontwerpen aan een duurzame leefomgeving

2.1 Thema Bouwen

2.2 Materiaalgebruik

2.3 Duurzaam waterbeheer

2.4 Groen en biodiversiteit

2.5 Voorkomen hittestress

2.6 Energie

2.7 Duurzame mobiliteit

2.8 Gezond wonen

2.9 Klimaatstructuurkaart

3. Borging & toetsing

3.1 Meetbaar maken van ambities & maatregelen

3.2 Puntensysteem

_ Klimaatadaptatie & duurzaamheid Ruimtekwartier, Stichtse Vecht

1. Inleiding

_ Klimaatadaptatie & duurzaamheid Ruimtekwartier, Stichtse Vecht

1.1 Aanleiding Gemeente Stichtse Vecht is bezig met de gebiedsontwikkeling Ruimtekwartier en heeft samen met andere regionale partners het Convenant Duurzame Woningbouw provincie Utrecht(a) (10 maart 2022) getekend. Hierin is de ambitie verwoord om de duurzaamheidsambities makkelijker en tegen lagere kosten onderdeel te maken van de grote woningbouwopgave. Dit convenant brengt de belangrijkste duurzaamheidsthema’s samen en biedt een kader voor opdrachtgevende en opdrachtnemende partijen om de duurzaamheidsambities in de woningbouwopgave te integreren. De thema’s waar dit convenant zich op richt zijn: circulair bouwen, energie, klimaatadaptatie, duurzame mobiliteit, biodiversiteit en gezondheid. Uitgangspunt zijn de landelijke doelstellingen op het gebied van CO2-reductie, circulariteit en de energietransitie(b).

hinder en het realiseren van een gezonde leefomgeving. De provincie vindt nog onvoldoende doorvertaald dat leefbaarheid, gezondheid en veiligheid in een gezonde woonomgeving centraal staan. In dit document wordt de relatie gelegd tussen een duurzame gebiedsontwikkeling in Ruimtekwartier en het Convenant Duurzame Woningbouw. Tevens wordt aangegeven op welke manier de doelen en ambities concreet en ook toetsbaar worden gemaakt in het bestemmingsplan.

Het document Planetenbaan en Het Kwadrant. Stedenbouwkundig Kader & Randvoorwaarden (vastgesteld 3 juni 2020) is eerder opgesteld dan het Convenant en houdt nog geen rekening met deze regionale afspraken. Niettemin heeft de gemeente in het stedenbouwkundig kader ambities opgenomen ten aanzien van milieu en duurzaamheid in het Ruimtekwartier(c). Hierin zijn overwegend doelen opgenomen, met soms een richting naar een concrete maatregel. Het geeft echter nog te weinig handvatten voor een vertaling naar een regeling in het bestemmingsplan. In haar vooroverlegreactie op het Voorontwerp bestemmingsplan geeft de provincie dit ook expliciet aan(d). De provincie vraagt om op een meer concrete manier de ambitie te voorzien van voorwaarden of maatregelen. Ook wordt aandacht gevraagd voor wegnemen van (geluids)

(a) Dit convenant is een initiatief dat voortkomt uit een samenwerking tussen de Provincie Utrecht, de gemeenten Utrecht en Amersfoort en ROM Utrecht. De ondertekenaars streven ernaar om vanaf 1 januari 2023 alle nieuwe afspraken over nieuwbouwlocaties en gebiedstransformaties met sloop/ nieuwbouw binnen de provincie Utrecht zo toekomstbestendig mogelijk te ontwikkelen door gebruik te maken van het toetsingskader. (b) Het convenant verwijst daarnaast naar andere initiatieven zoals de ‘Afspraken klimaatadaptief bouwen’, Programma Regionaal Programmeren, ‘Samen versnellen naar het nieuwe normaal’ en de ‘Citydeal circulair en conceptueel bouwen’. Al deze initiatieven zijn net als dit convenant gericht op een samenleving die gebaseerd is op een circulaire economie in een gezonde, klimaat robuuste en kwalitatief goede leefomgeving, waarin we zo min mogelijk fossiele energiebronnen gebruiken. (c) Planetenbaan en Het Kwadrant. Stedenbouwkundig Kader & Randvoorwaarden, paragraaf 2.5. (d) Provincie Utrecht, vooroverlegreactie 21 oktober 2022. De provincie adviseert in haar vooroverlegreactie om fietsen, wandelen en (gebruiks)groen centraal te stellen en parkeren voor auto’s zoveel mogelijk op afstand en niet in beeld. De provincie doet de suggestie om niet alleen uit te gaan van parkeren onder het woongebouw.

Vanuit een gezonde leefomgeving is het beter om dichtbij toegangswegen te parkeren en het gebied verder zo veel als mogelijk autoluw/autovrij te maken. Ook ontvlechten van autoverkeer en actief verkeer (wandelen, fietsen) en los van elkaar realiseren draagt bij aan een gezonde leefomgeving. Er volgt nog een gemeentelijke reactie, maar feitelijk zijn deze suggesties al onderdeel van het meer integraal opgestelde Convenant, waarnaar in het voorliggende document wordt verwezen. _ Klimaatadaptatie & duurzaamheid Ruimtekwartier, Stichtse Vecht

1.2 Belang Extreme weersomstandigheden komen vaker voor. Hierdoor valt bijvoorbeeld in kortere tijd zodanig veel neerslag, dat de omgeving het overtollige water niet goed kan afvoeren. Andere weersextremen zoals langdurige droogte komen vaker voor. Ook hittestress in de stedelijke omgeving is een steeds vaker voorkomend probleem.

Enkele uitdagingen bij extreme wateroverlast zijn de begaanbaarheid van de wegen of overlast voor woningen en bedrijven. Om overlast te minimaliseren kan de omgeving regenwaterbestendig en klimaatrobuust worden ingericht. Een ander steeds meer voorkomend element is extreme droogte. In twee van de vier klimaatscenario’s uit 2014 wordt Nederland in de toekomst steeds droger. Er is een duidelijke trend naar meer droogte in Nederland.

Klimaatadaptatie geeft kansen Met de juiste aanpak kan er in het Ruimtekwartier een gezonder en plezieriger leefomgeving om in te wonen en werken worden gerealiseerd. Hier leven bewoners in harmonie met de natuur, met groen en water. De voordelen zijn evident: geen wateroverlast, ruimte voor biodiversiteit, minder fijnstof en stikstof in de lucht en juist meer zuurstof. Het is er koeler in de zomer en daardoor is er minder verdroging en er wordt minder energie verbruikt.

1.3 Integraal systeem In Ruimtekwartier willen we een integraal systeem opzetten, waardoor de wijk in zijn totaliteit klimaatadaptief wordt. Dus geen reeks van individuele maatregelen maar een specifiek op Ruimtekwartier toegesneden klimaatstructuur. Daarvoor is een landschappelijk raamwerk opgebouwd, dat bestaat uit ‘groene’ en ‘blauwe’ elementen. Dit raamwerk geeft Ruimtekwartier tevens een krachtige identiteit en is de basis voor uitwerking van de deelgebieden. Het raamwerk is opgenomen in de Ontwikkelkaders voor Venus, Mars en Saturnus (MA.AN januari 2023).

Groene leefomgeving stimuleert gezondheid en sociale cohesie Een aantrekkelijke omgeving draagt bij aan de gezondheid van mensen, en zorgt voor schonere lucht, betere akoestiek, beleving van de seizoenen, beperking van wateroverlast, vermindering van hittestress door schaduwwerking en een prettiger verblijf in de openbare ruimte.

Figuur 1: Groenstructuur Maarssenbroek (MA. AN, Ontwikkelkader Ruimtekwartier)

_ Klimaatadaptatie & duurzaamheid Ruimtekwartier, Stichtse Vecht

Groen en water zorgen voor identiteit en karakter die men dagelijks ervaart en beleefd op weg naar en van de woning, maar ook vanuit de woning. Openbare ruimte speelt een essentiële rol als verblijfs- en ontmoetingsruimte buitenshuis. De leefomgeving wordt gebouwd voor verblijf, voor spelen, wandelen, sporten en ontmoeten. Een aantrekkelijke openbare ruimte nodigt uit tot ontmoeting en recreatie. Bewegen wordt gestimuleerd door het autoluw inrichten van het plangebied, waar men veilig loopt, fietst en speelt met straatmeubilair dat beweging stimuleert. Voldoende rustpunten geven plek voor ontmoetingen.

1.4 Ecosysteem diensten Een groen-blauwe dragerstructuur heeft positieve ecologische effecten en mitigeert de gevolgen van klimaatverandering. Een robuust watersysteem zorgt voor een grotere retentiecapaciteit in tijden van regen en watersuppletie in tijden van droogte. Maar tot de positieve effecten behoren ook het welzijn van inwoners, een prettiger microklimaat en reguleert temperatuur (minder hittestress). Ook wordt het water gebruikt om het micro-klimaat te reguleren. Een groen-blauwe dragerstructuur zorgt voor luchtcirculatie en de vegetatie voor temperatuur regulerende verdamping, de bodem werkt als een regulerende warmtebuffer. Door de landschappelijke structuur en de maatvoering van de openbare ruimte kan de overwegende zuidwestenwind voor verkoeling zorgen. riolering en traditionele ‘grijze infrastructuur’ werden sterk verminderd. Interessant is dat Portland ook de reductie in beheerskosten op langere termijn heeft bijgehouden. Groene infrastructuur heeft een leefbaarder, gezonder leefomgeving opgeleverd, met op de middellange termijn een reductie van beheerskosten.

Uiteindelijk kunnen daardoor ook de maatschappelijke kosten van wateroverlast, droogte of hittestress worden gereduceerd. Naast de ‘kosten’ van groene infrastructuur (ruimte en aanlegkosten) moet in feite ook de (economische en maatschappelijke) opbrengsten daarvan worden meegewogen in het beleid. Dit geldt dus ook voor de gunstige bijeffecten van de groen-blauwe structuur. Een goed voorbeeld van een dergelijke integrale klimaatstructuur, waarin ook de effecten zijn gemonitord is Portland in de V.S. Portland heeft ten behoeve van het watersysteem een groene infrastructuur aangelegd, waarmee pieken in de afvoer konden worden opgevangen en de waterkwaliteit werd verbeterd. De investeringen in

Figuur 2: Monitoring effect groene infrastructuur op reductie van het volume aan regenwater naar riolering.

Inﬁltratiegreppel

Parkeren op boomsubstraat

Inﬁltratie bloembak

PV-panelen

Figuur 3: De daarmee samenhangende reductie in investeringen in ‘grijze’ infrastructuur (aanleg- en beheerkosten)

Groene inrichting privé tuin

Wateropvang ondergronds

Parkeren op boomsubstraat

Groene inrichting privé tuin

Groendak

Nestkast

Figuur 4: Samenhangend stelsel van maatregelen in de woonomgeving _ Klimaatadaptatie & duurzaamheid Ruimtekwartier, Stichtse Vecht

Wateropvang regenton

PV-panelen

Inﬁltratie bloembak

Ontmoeting

Wadi regenberging

1.5 Methodiek Ruimtekwartier wordt een aantrekkelijke, groene omgeving waar mensen graag wonen met ruimte om te verblijven, te sporten, te ontmoeten en initiatieven te laten ontstaan. Dit wordt bereikt door een samenhangend landschap, waarin een zogenaamde klimaatstructuur (een integraal systeem voor een klimaatadaptieve en duurzame leefomgeving) kan worden opgezet. Verschillende samenhangende maatregelen worden toegepast en er wordt rekening gehouden met het netwerk op grotere schaal. Zo wordt er een aangename leefomgeving voor mensen, planten en dieren ontworpen.

De groene draad Door middel van een zogenaamde “groene draad” wordt er voor gezorgd dat de inrichting van Ruimtekwartier geen verzameling is van losse maatregelen, maar een integraal en gebiedsspecifiek uitgedacht systeem. Dit systeem wordt aan de hand van de onderstaande thema’s toegelicht. In de Ontwikkelkaders zijn daarvoor de gewenste omstandigheden beschreven. De thema’s komen voort uit het Stedenbouwkundig kader & randvoorwaarden. Per thema worden de ambities en doelen omschreven. Deze leiden tot de nodige maatregelen per thema. Dit worden vertaald naar ruimtelijke ingrepen door middel van een klimaatstructuurkaart. De thema’s hebben veel raakvlakken met elkaar. Hierdoor zullen bepaalde ambities, doelstellingen en maatregelen in verschillende thema’s voor kunnen komen.

Bouwen Klimaatadaptief ontwikkelen en bouwen.

Materiaalgebruik Materialen zijn afkomstig zijn uit de circulaire economie en milieubewust zijn geproduceerd.

Duurzaam waterbeheer Duurzaam waterbeheer draagt in belangrijke mate bij aan het mitigeren van klimaatverandering.

Groen en biodiversiteit De wijk versterkt de biodiversiteit en de biodiversiteit maakt een duurzamere wijk.

Voorkomen hittestress Er wordt ingezet op minimaal autogebruik zonder afbraak aan bereikbaarheid.

Energie Er wordt gebruik gemaakt van energiebronnen in de directe omgeving.

Duurzame mobiliteit Duurzame mobiliteit zorgt voor een betere milieukwaliteit.

Gezond wonen De inrichting draagt bij aan een gezonde leefstijl van de toekomstige bewoners.

_ Klimaatadaptatie & duurzaamheid Ruimtekwartier, Stichtse Vecht

Thema’s Aan de hand van acht thema’s, zoals op de vorige pagina toegelicht, wordt er een integraal planvoorstel gemaakt.

Ambitie Per thema wordt een op het Convenant regio Utrecht aansluitende ambitie verwoord. Deze ambities zijn nog abstract, waardoor ze de manier waarop ze behaald kunnen worden nog niet vast leggen.

Indicatoren Er worden per thema verschillende indicatoren geformuleerd. Deze zijn voor een groot deel toetsbaar waardoor het behalen van de ambitie wordt geborgd.

Maatregelen

Visie Klimaatstructuurkaart

Een set van maatregelen die nodig zijn om de doelstellingen te behalen en de ambitie te borgen.

Per thema wordt er ontworpen op de meest geschikte structuur voor de wijk.

Ruimtelijke vertaling Borging & toetsing _ Klimaatadaptatie & duurzaamheid Ruimtekwartier, Stichtse Vecht

2. Ontwerpen aan een duurzame leefomgeving

_ Klimaatadaptatie & duurzaamheid Ruimtekwartier, Stichtse Vecht

Op tal van manieren wordt bijgedragen aan een duurzamer leefomgeving, zoals duurzame energie, stedelijk watermanagement, slimme mobiliteit en het tegengaan van hittestress. Dergelijke duurzaamheidsoplossingen bieden unieke aanleidingen tot niet alleen het verduurzamen, maar ook het verbijzonderen van de leefomgeving. De maatregelen zijn legio, maar het is de kunst om tot een uitgebalanceerd systeem te komen, waarin oplossingen samenhangend bijdragen aan een duurzame leefomgeving. De eerste stap is dus om te bepalen welke maatregelen wenselijk zijn in het Ruimtekwartier, zodat er wordt bijgedragen aan een samenhangend systeem (en wordt voorkomen dat er op zich leuke, maar losse maatregelen ontstaan). De tweede stap is om de maatregelen te objectiveren in een puntensysteem. In navolging van de suggestie van de provincie nemen we een puntensysteem op waarmee wordt beoordeeld of voldoende wordt bijgedragen aan de vastgestelde ambities. Het puntensysteem wordt gekoppeld aan een regeling in het bestemmingsplan.

Ambities Ruimtekwartier: 8 thema’s Duurzaamheid in het Ruimtekwartier is onder te verdelen in 8 thema’s: 1. Bouwen 2. Materiaalgebruik 3. Duurzaam waterbeheer 4. Groen en biodiversiteit 5. Voorkomen hittestress 6. Energie 7. Duurzame mobiliteit 8. Gezond wonen Voor elk thema zijn in het Stedenbouwkundig Kader & Uitgangspunten de ambities beschreven. Onderstaand worden de ambities uit het stedenbouwkundig kader samengevat en wordt aangegeven welke bij dit thema behorende ambitie in het Convenant is opgenomen(e). Feitelijk is door de ondertekening van het Convenant door de gemeente Stichtse Vecht ook de ambitie (brons) voor het Ruimtekwartier bepaald. Er zijn voor de ontwikkeling geen aanvullende ambities (zilver of goud) gedefinieerd. De onderstaande ambities moeten dan ook worden gezien als de ‘ondergrens’ voor het realiseren van een duurzame gebiedsontwikkeling.

Ambitie gespecificeerd In een eerste intern overleg over de implementatie van duurzaamheidsmaatregelen (9 november 2022) is besproken dat de insteek in Ruimtekwartier is om selectief te zijn. We kijken voor welke thema’s de huidige wet- en regelgeving voldoende scherp is en /of waar de gebiedsspecifieke ambitie reeds voldoende is. Voldoende scherpte zit in de onderwerpen Materiaalgebruik, Duurzaam waterbeheer, Energietransitie en Mobiliteit. De onderwerpen Groen, Hittestress en Gezond wonen krijgen wel de extra aandacht die in het Convenant is afgesproken. Onderstaand wordt de tekst uit het Stedenbouwkundig kader vergeleken met het Convenant. Vervolgens wordt aangegeven welke maatregelen op het Ruimtekwartier van toepassing zijn.

(e) Uitgaande van de genoemde streefdatum van 1 januari 2023 is niveau brons - zoals gespecificeerd in bijlage 1 met ingang van die datum in principe het minimale prestatieniveau voor duurzaamheid voor alle nieuwe woningbouwprojecten en gebiedstransformaties met sloop/ nieuwbouw. Daarnaast wordt gestreefd naar het halen van een hoger ambitieniveau (zilver of goud, zoals bepaald in dit convenant). _ Klimaatadaptatie & duurzaamheid Ruimtekwartier, Stichtse Vecht

2.1 Thema Bouwen Er zijn meerdere onderwerpen die samenhangen met het thema bouwen. Dit betreft het realiseren van een duurzaam watersysteem, materiaalgebruik, het voorkomen van hittestress of natuurinclusief bouwen. Deze thema’s komen in de overige paragrafen terug.

Ambitie Ruimtekwartier Het thema Bouwen is wel in het Stedenbouwkundig kader specifiek benoemd, maar niet in het Convenant. Wel hebben andere thema’s een relatie met Bouwen, zoals Materiaalgebruik, Groen, Hittestress en Gezond wonen. De voorgestelde maatregelen worden onder die thema’s gespecificeerd.

Mogelijke maatregelen Daken voorzien van grassen, kruiden, dwergheesters en struiken

Geveltuintjes Geveltuinen zijn een eenvoudige manier om het straatbeeld te vergroenen en een bijdrage te leveren aan het vergroten van de stedelijke biodiversiteit en een betere waterhuishouding.

Een groot deel van het verhard oppervlak bestaat uit daken. Groene daken bieden een grote kans om de effecten van klimaatsverandering tegen te gaan. Ze nemen regenwater op, zorgen voor verkoeling van de omgeving, isoleren geluid en warmte, binden fijnstof, vergroten biodiversiteit. Daarnaast is door de lagere temperatuur op groene daken de werking van zonnecollectoren op zomerse dagen beter.

Gemetselde nestkasten Er kunnen voor verschillende vogelen vleermuissoorten nest- broedgelegenheden worden gemaakt door middel van gemetselde nestkasten. Daarnaast zijn er ook mogelijkheden voor het toevoegen van verblijfsplekken voor insecten. Dit door middel van de gemetselde insectenhotel.

_ Klimaatadaptatie & duurzaamheid Ruimtekwartier, Stichtse Vecht

2.2 Materiaalgebruik Grondstoffen en materialen worden steeds schaarser (en dus duurder). De toegepaste materialen in de bebouwde omgeving bepalen niet alleen de uitstraling van het gebied, maar hebben ook een milieubelasting. De milieubelasting wordt het sterkst verkleind wanneer het materiaal lang mee gaat, een duurzame oorsprong heeft door bijvoorbeeld hergebruik, of nabij geproduceerd is, wat vervoersbewegingen vermindert. Voor materialen wordt ernaar gestreefd dat zij afkomstig zijn uit de circulaire economie en milieubewust zijn geproduceerd. Het streven is een ontwikkeling die ook voor toekomstige generaties nog van toegevoegde waarde is en die spaarzaam omgaat met grondstoffen (circulair bouwen). De ambitie is dat een ontwikkeling geen negatieve ecologische voetafdruk kent. Ten aanzien van reststromen wordt afval gezien als een De ambitie in het Convenant is als volgt: grondstof uit een reststroom. Met andere woorden: de •• MilieuPrestatie Gebouwen(f) = 0,75 reststromen worden zo veel als mogelijk omgezet in •• Het is een sterke aanbeveling om per project een grondstoffen. Met de grondstoffen kan worden voorzien materialenpaspoort op te stellen. Het paspoort kan in warmte, elektriciteit, textiel, enzovoort. Waar mogedienen als ‘bewijslast’ voor de indicatoren binnen lijk worden korte kringlopen gemaakt van reststoffen.

het thema circulariteit en kan gebruikt worden voor Onderwer Indicator Wettelijk Zilver [20] Goud [20] Verwerking van reststoffen kan op het niveau van een Brons [20]de evaluatie van het convenant. p individueel huis, straat of buurt gedaan worden. •• Er is voor circulair bouwen een norm (NEN) in Energie BENG 1: maximale Grondgebonden: Grondgebonden: Grondgebonden: Grondgebonden: ≤50 (g) voorbereiding in 2023 verwacht en energiebehoefte voor ≤55 ≤55 ≤52,5 . Deze wordt Gestapeld: ≤58,5 verwarming en koeling (inkanGestapeld: ≤65 Gestapeld:kan ≤65dus inGestapeld: ≤61,8 nog niet worden opgeOok bij de aanleg van infrastructuur worden gedacht Ruimtekwartier kWh/m2/jaar) aan duurzaamheid. Bijvoorbeeld door de integratie van nomen. Bij vergunning verlening zal de NEN naar BENG 3: minimaal Grondgebonden: Grondgebonden: ≥ 125 energie opwekkende bestrating, ‘verjonging’ van asfalt, Grondgebonden: verwachting wel beschikbaarGrondgebonden: zijn. aandeel hernieuwbare ≥50 ≥100 NoM Gestapeld: ≥100 biobased wegmarkeringen, circulair materiaalgebruik en •• Massapercentage: ≥30% van grondstoffen is energie (in %) Gestapeld: ≥40 Gestapeld: ≥80 Gestapeld: ≥80 meubilair.. non-virgin.

Bijlage 1: Het toetsingskader

Onderwerp Indicator

Wettelijk

Brons [12/13]

Zilver [12/13]

Goud [12/13]

Circulair

0,8 (2021) 0,5 (2030)

0,75

0,50

0,20

Indirect in MPG

≥30

≥45

≥55

MPG-score: versimpelde weergave LCA. Schaduwkosten in €/m2 BVO/jaar Massapercentage (%) van grondstoffen is non-virgin

Tabel 1: Convenant Duurzame Woningbouw, thema Circulair. Per 1 januari 2023 is het niveau brons. Daarnaast wordt gestreefd naar het halen van een hoger ambitieniveau. Onderwerp Indicator Wettelijk Brons Zilver Goud Parkeernorm Ambitie Ruimtekwartier (plaats/woning) in

Duurzame mobiliteit

90% van parkeernorm per woning

75% van parkeernorm per woning

60% van parkeernorm per woning

relatie tot afstand Het verschil de wettelijk vereiste MPG en de ambitie Brons is 0,05. De meerwaarde van dit verschil wordt tottussen OV-knooppunt. - in dit stadium Publieke Publieke Publieke als beperktLaadpaalnorm ingeschat en derhalve niet als uitgangspunten gehanteerd. (laadpaal/elektrische laadinfrastructuur laadinfrastructuur laadinfrastructuur auto) groeit mee met de vraag. groeit mee met de groeit mee met de vraag en aanvullend vraag en in iedere wijk worden er strategische zijn strategische laadlocaties ingericht. laadlocaties ingericht. Alle inwoners zonder Alle inwoners zonder Alle inwoners zonder eigen parkeerplaats eigen parkeerplaats eigen parkeerplaats kunnen een openbare kunnen een openbare kunnen een openbare laadpaal aanvragen. in eenlaadpaalaanvragen. laadpaal aanvragen. (f) MPG is een indicator van de milieubelasting van de materialen gebouw. Een MPG-score is verplicht bij een

omgevingsvergunning. Per 1 juli 2021 geldt een landelijke grenswaarde van maximaal 0,80 voor nieuwe woninIedere Iedere Iedere gen. Deze wordt de komende jaren stapsgewijs aangescherpt tot 0,50 in 2030. Er vindt een verkenning plaats in nieuwbouwwoning met nieuwbouwwoning nieuwbouwwoning hoeverre het sneller aanscherpen van de MPG-score mogelijk in 2025 en heeft 0,20 in 2030). een oprit heeft loze is (0,50met een oprit met een oprit heeft leidingen voor het loze leidingen voor het loze leidingen voorlanhet (g) Het Nieuwe Normaal: verschillende (rijks)overheden en bouwbedrijven werken samen, in het kader van het aanleggen van een aanleggen van een aanleggen van een delijk Cirkelstad project Samen Versnellen, toe naar het presenteren van ‘Het Nieuwe Normaal’ voor circulair laadpunt. laadpunt. laadpunt. bouwen. Dit wordt een ‘norm’ met haalbare en ambitieuze prestaties voor de gebouwde omgeving. _ Klimaatadaptatie & duurzaamheid Ruimtekwartier, Stichtse Vecht

2.3 Duurzaam waterbeheer De hoeveelheid jaarlijkse neerslag en de intensiteit van buien nemen toe. Dit kan leiden tot wateroverlast. Wateroverlast kan ontstaan door langdurige neerslag of juist korte hevige neerslag. Duurzaam waterbeheer draagt bij aan het mitigeren van klimaatverandering. Hiervoor wordt het principe “vasthouden, bergen en afvoeren” gehanteerd. Dit houdt in dat het hemelwater wordt vastgehouden en lokaal wordt geborgen, waarna het (vertraagd) wordt afgevoerd. Op deze manier worden piekafvoeren naar het riool en/of oppervlakte voorkomen en blijft de natuurlijke watercyclus in stand. Zo mogelijk wordt in tijden van droogte water langer vastgehouden. ••

Door slimme watersystemen in gebouwen en openbare ruimte kan water door grotere bergingscapaciteit of hergebruiken worden vastgehouden. ••

••

De vereiste waterberging op eigen terrein kan 10 mm water bergen per m² op de riolering aangesloten verhard oppervlak(h). Deze berging moet komen tussen de regenwaterafvoer en de riolering. Vanuit de berging kan het water ook in de grond infiltreren. Droogte: Bij langdurige droogte (potentieel maximaal neerslagtekort 300 mm, eens per 10 jaar) wordt schade aan bebouwing, wegen, groen en vitale en kwetsbare functies voorkomen

Het riool wordt uitgevoerd als een verbeterd gescheiden stelsel(i). Retentiedaken en vijverpartijen, die zorgen voor een vertraagde afvoer naar het riool, zijn voorbeelden van gewenste maatregelen. Door het vasthouden van water middels kunststof kratten in de ondergrond kan worden bereikt dat het regenwater in droge periode wordt teruggegeven aan de bomen. Zo wordt bijdragen aan een robuuste groenstructuur(j).

Ambitie Ruimtekwartier Het voorkomen van wateroverlast is ondervangen in het BP. Maar de nadere uitwerking biedt veel kansen om het plan klimaatadaptief in te richten. Met de toepassing van zuiverende voorzieningen zoals bermpassages alvorens het hemelwater richting het oppervlaktewater afstroomt, scoort het plan positief op waterkwaliteit. Omdat het potentieel licht verontreinigd verhard oppervlak afneemt, er bij nieuwbouw geen uitlogende materialen worden gebruikt en bij de afstroming gebruik wordt gemaakt van zuivering in de toplaag worden scoort de ontwikkeling positief op de grondwaterkwaliteit. In de regels is opgenomen dat er waterberging op eigen terrein komt die 10 mm water kan bergen per m² op de riolering aangesloten verhard oppervlak. Tevens zijn regels opgenomen indien in het plangebied een watergang wordt gedempt. Na uitwerking van het plangebied een klimaatstresstest uitvoeren om te toetsen hoe het systeem reageert bij een bui van 70 mm in 1 uur (klimaatbui). Voor het aspect droogte is in de planvorming de ambitie Brons bepalend.

(h) Bron Stedenbouwkundig Kader, onder verwijzing naar Waterberging bij nieuwbouw (uit GRP 2017-2021) (i) Bron Stedenbouwkundig Kader, onder verwijzing naar Waterberging bij nieuwbouw (uit GRP 2017-2021) (j) Bron Stedenbouwkundig Kader, onder verwijzing naar Waterberging bij nieuwbouw (uit GRP 2017-2021) _ Klimaatadaptatie & duurzaamheid Ruimtekwartier, Stichtse Vecht

parkeervoorzieningen op afstand [16]. Deelmobiliteit

belangrijke bestemmingen in het gebied [16]. Stimuleer ontwikkelaars Er dient een Er dient een deelmobiliteitsconcepten deelmobiliteitsconcept deelmobiliteitsconcept aan te bieden aangeboden te aangeboden te worden voor 25% van worden voor 40% van de bewoners. de bewoners.

Onderwerp

Thema

Indicator

Brons [15]

Zilver [15]

Goud [15]

Klimaatadaptatie

Wateroverlast

a) Waterberging privaatterrein b) Natuurlijke afwatering c) Waterdiepte d) Waterneutraal

Hevige neerslag (1/100 jaar, 70 mm in een uur) zorgt niet voor schade in en aan gebouwen, infrastructuur en voorzieningen.

Bij hevige neerslag (1/250 jaar, 90 mm in een uur) blijven vitale en kwetsbare infrastructuur en voorzieningen functioneren en bereikbaar.

Droogte

a) Droogtebestendige inrichting b) Bodemdaling c) Vitale en kwetsbare functies

Bij langdurige droogte (potentieel maximaal neerslagtekort 300 mm, eens per 10 jaar) wordt schade aan bebouwing, wegen, groen en vitale en kwetsbare functies voorkomen.

OverstromingsHitte risico

a) Schade Schaduw voorkomen b) Koele plekken b) c) Horizontale en Schadebeperking verticale c) Schuilen en oppervlakten evacueren d) Vitale en kwetsbare functies e) Binnentemperatuur

Afhankelijk de Tijdens hittevan biedt plaatselijke de gebouwde overstromingskans omgeving een en optredende gezonde en waterdiepte wordt aantrekkelijke ingezet op het leefomgeving. voorkomen van schade, het beperken van schade of het voorkomen van slachtoffers. Voor vitale en kwetsbare functies gelden aanvullende eisen. Welke eisen van toepassing zijn op het plangebied is dus afhankelijk van de overstromingskans en diepte. Wat de overstromingskans per waterdiepte is, is te vinden in de klimaateffectatlas.

Afhankelijk de de Tijdens hittevan biedt plaatselijke gebouwde omgeving overstromingskans en een gezonde en optredende waterdiepte aantrekkelijke wordt ingezet op het leefomgeving. voorkomen van schade, het beperken van schade of het voorkomen van slachtoffers. Voor vitale en kwetsbare11 functies gelden aanvullende eisen. Welke eisen van toepassing zijn op het plangebied is dus afhankelijk van de overstromingskans en diepte. Wat de overstromingskans per waterdiepte is, is te vinden in de klimaateffectatlas.

Tabel 2: Convenant Duurzame Woningbouw, thema Klimaatadaptatie. Per 1 januari 2023 is het niveau brons. Daarnaast wordt gestreefd naar het halen van een hoger ambitieniveau. Onderwerp Subdoel Indicator Brons [15] Zilver [15] Goud [15] Natuurinclusiviteit Hoogwaardige De _ Klimaatadaptatie & duurzaamheid en biodiversiteit habitats soortencategorie Ruimtekwartier, Stichtse zijnVecht verdeeld in vijf hoofdgroepen:

Kleinschalig project: Hoogwaardige 15 habitat voor ten minste gebouw bewonende soorten

Kleinschalig project: Bovenop de eis voor brons minstens een hoogwaardige habitat voor 1 andere soort.

Kleinschalig project: Bovenop de eis voor zilver minstens een hoogwaardige habitat voor 1 andere soort.

2.4 Groen en biodiversiteit Dit thema beslaat zowel gebouwen als openbare ruimte. Parken en plantsoenen zorgen voor identiteit en karakter die men dagelijks ervaart en beleefd. Groen is een belangrijk middel om een prettige en duurzame gebruiksruimte te realiseren en om de klimaatbestendigheid te vergroten. De openbare ruimte in het Ruimtekwartier is overwegend een gebied voor verblijf, voor spelen, wandelen, sporten en ontmoeten. Beplanting kan aan gevels en op de daken van bebouwing geplaatst worden, waarbij ook grotere bomen mogelijk zijn. Groene en blauwe daken kunnen bovendien bijdragen aan een reductie van de afvoerpiek op het riool. Overige voordelen van groen liggen in de bijdrage aan een prettig en gezond leefklimaat. Bomen geven luwte, schaduw en koelte waardoor de buitenruimte niet snel te veel opwarmt (hittestress) of dat er tocht is. Dak- en gevelgroen draagt ook bij aan de isolatie van gebouwen, wat de energievraag reduceert. Een groene inrichting draagt bij aan de natuurbeleving en, zij het in geringe mate, ook aan het binden van CO2 en het afvangen van fijnstof. Nieuwe beplanting kan, met de juiste soorten keuze, ook bijdragen aan de ecologische waarde (biodiversiteit) van de bestaande flora en fauna.

Natuurinclusief bouwen

In het convenant is dit thema gespecificeerd naar ‘hoogwaaardige habitats’ en ‘groenblauwe structuren’. De ambitie is als volgt(k): •• Hoogwaardige habitats – voor ten minste gebouwbewonende soorten (kleinschalig project), voor ook voor een andere soortencategorie (middelgroot project) , voor ten minste 3 soorten categorieen (grootschalig project) •• Groenblauwe structuren: het horizontale en verticale oppervlak wordt in samenhang met de groenblauwe structuren in de bredere omgeving ingericht (met minimaal 30% biodivers en hoogwaardig groen op buurtniveau, boomkroonoppervlak telt mee)

Bij natuurinclusief bouwen wordt bij nieuwe ontwikkelingen, herontwikkelingen of renovaties zoveel mogelijk rekening gehouden met de natuur. Ontwikkelingen en/of bouwwerken dragen bij aan de lokale biodiversiteit en natuurwaarden. Het voornaamste doel van natuurinclusief bouwen is om de biodiversiteit van de omgeving te behouden, te beschermen en zelfs te verbeteren.

Mogelijke maatregelen

Begroeide wanden Groene gevels zorgen door reflectie en absorptie van zonlicht dat een gevel veel minder snel opwarmt. Daarnaast bieden groene wanden en gevels tot op grote hoogte mogelijkheden voor planten, insecten en vogels. Er zijn verschillende mogelijkheden voor de toepassing hiervan

Groene en bloemrijke boomvakken Ook ruime boomvakken leveren een aanzienlijke bijdrage aan het vergroenen van de wijk. Deze kunnen ingericht worden met bodembedekkers, struiken en bloemenmengsels. Hiermee dragen zelfs de kleine groene oppervlaktes bij aan verkoeling en biodiversiteit. Om deze bijdrage te optimaliseren zijn deze boomvakken minimaal 2 x 2 meter.

Laanbeplanting Bomen geven niet alleen schaduw, maar koelen ook door verdamping. In de schaduw is de temperatuur tussen de 10 en 20 graden lager dan in de zon. Boomgroepen en laanbeplanting zijn het meest effectief.

(k) Bron Convenant, Bijlage 4: De totstandkoming van het convenant. De indicatoren voor natuurinclusiviteit en biodiversiteit volgen het convenant Klimaatadaptief Bouwen Utrecht. _ Klimaatadaptatie & duurzaamheid Ruimtekwartier, Stichtse Vecht

het plangebied is dus afhankelijk van de overstromingskans en diepte. Wat de overstromingskans per waterdiepte is, is te vinden in de klimaateffectatlas.

Onderwerp

Subdoel

Indicator

Natuurinclusiviteit Hoogwaardige De en biodiversiteit habitats soortencategorie zijn verdeeld in vijf hoofdgroepen: − Gebouw bewonend − Boom bewonend − Aan struweel gebonden − Aan bloemrijk grasland gebonden − Aan water en oevers gebonden Groenblauwe structuren

het plangebied is dus afhankelijk van de overstromingskans en diepte. Wat de overstromingskans per waterdiepte is, is te vinden in de klimaateffectatlas.

overstromingskans per waterdiepte is, is te vinden in de klimaateffectatlas.

Brons [15]

Zilver [15]

Goud [15]

Kleinschalig project: Hoogwaardige habitat voor ten minste gebouw bewonende soorten Middelgroot project: Bovenop eis voor kleinschalig project ook hoogwaardige habitat voor een andere soortencategorie Grootschalig project: Hoogwaardige habitat voor ten minste 3 soorten categorieën.

Kleinschalig project: Bovenop de eis voor brons minstens een hoogwaardige habitat voor 1 andere soort. Middelgroot project: Bovenop de eis voor brons minstens een hoogwaardige habitat voor 1 andere soort. Grootschalig project: Bovenop de eis voor brons minstens een hoogwaardige habitat voor 1 andere soort.

Kleinschalig project: Bovenop de eis voor zilver minstens een hoogwaardige habitat voor 1 andere soort. Middelgroot project: Bovenop de eis voor zilver minstens een hoogwaardige habitat voor 1 andere soort. Grootschalig project: Bovenop de eis voor zilver minstens een hoogwaardige habitat voor 1 andere soort.

Het horizontale en verticale oppervlak wordt in samenhang met de groenblauwe structuren in de bredere omgeving ingericht (met minimaal 30 % biodivers en hoogwaardig groen op buurtniveau, boomkroonoppervlak telt mee)

Het horizontale en verticale oppervlak wordt in samenhang met de groenblauwe structuren in de bredere omgeving ingericht (met minimaal 40 % groen op buurtniveau, boomkroonoppervlak telt mee)

Het horizontale en verticale oppervlak wordt in samenhang met de groenblauwe structuren in de bredere omgeving ingericht (met minimaal 50 % groen op buurtniveau, boomkroonoppervlak telt mee)

Tabel 3: Convenant Duurzame Woningbouw, thema Natuurinclusiviteit en biodiversiteit. Per 1 januari 2023 is het niveau brons. Daarnaast wordt gestreefd naar het halen van een hoger ambitieniveau.

Ambitie Ruimtekwartier Ten aanzien van natuurinclusiviteit en biodiversiteit is de ambitie Brons bepalend. Het betreft een (reeks van) grootschalig(e) project(en), waarvoor iedere marktpartij een hoogwaardige habitat moet bieden voor ten minste 3 van de 5 hoofdgroepen. Tevens is minimaal 30% van het horizontale en verticale oppervlak biodivers en hoogwaardig groen (boomkroonoppervlak telt mee). Het is daarbij van belang dat elk initiatief bijdraagt aan een zinvol en samenhangend ecologisch systeem. Om te voorkomen dat groen wordt gerealiseerd als een reeks losse maatregelen, is het dus raadzaam dat er specifiek op het Ruimtekwartier toegesneden ‘ecologische streefwaarden’ worden geformuleerd. Pas dan kan er een samenhangende ecologische structuur tot stand komen, die tevens een relatie heeft met groenstructuren in de omgeving. Zie ook Ontwikkelkader Ruimtekwartier.

_ Klimaatadaptatie & duurzaamheid Ruimtekwartier, Stichtse Vecht

afwatering c) Waterdiepte d) Waterneutraal

niet voor schade in en aan gebouwen, infrastructuur en voorzieningen.

niet voor schade in en aan gebouwen, en aan gebouwen, infrastructuur en infrastructuur en voorzieningen. voorzieningen.

2.5 Voorkomen hittestress

Bij hevige neerslag Bij hevige neerslag Bij hevige neerslag (1/250 jaar, (1/250 jaar, (1/250 jaar, 90 mm in een uur) 90 mm in een uur) 90 mm in een uur) blijven vitale blijven vitale blijven vitale Loop- en fietsroutes Realiseeren toegankelijke, Realiseer kwetsbare en kwetsbare en kwetsbare Hittestress is een fenomeen dat wordt veroorzaakt door extreme hitte. De gevolgen hiervan zijn aantrekkelijke, logische,en toegankelijke,en infrastructuur infrastructuur en infrastructuur uiteenlopend en kunnen betrekking hebbenvindbare, op bijvoorbeeld gezondheidsproblemen, schade veilige en aantrekkelijke, voorzieningen voorzieningen voorzieningen loop-woonomgeving en en logische, vindbare, aan de natuur en een hogere energievraag.comfortabele Een gezonde kentenzowel plekken functioneren functioneren functioneren en fietsroutes van en veilige en met voldoende bezonning als voldoende schaduw.bereikbaar. Voldoende bezonning is belangrijk, maar bereikbaar. bereikbaar. naar scholen, OV-haltes, comfortabele schaduw kan juist in de zomermaanden ook heel prettig zijn. Water en groen zorgen tijdens winkelcentra en – indien loop- en fietsroutes lange warme perioden voor verkoeling in de stad. Door daar in het ontwerp van de leefomgeving van toepassing – van en naar alle bewust rekening te houden kan hittestress worden voorkomen.

van het plangebied parkeervoorzieningen belangrijke Droogte a) Bij langdurigeop Door Bijdelen langdurige Bij langdurige droogte afstand [16]. bestemmingen in het te bestemmen als groen ontstaatDroogtebestendige ruimte voor koele plekken en extra waterretentie.(potentieel Ook doormaximaal droogte droogte gebied [16]. inrichting plekken kan (potentieel neerslagtekort het plaatsen van bomen op strategische een reductie (potentieel van hittestress worden ge- 300 mm, Deelmobiliteit Stimuleermaximaal ontwikkelaars Er dient een Er dient een b) Bodemdaling maximaal eens per 10 jaar) wordt realiseerd. Daktuinen en groene gevels dragen eveneens bij. deelmobiliteitsconcept c) Vitale en deelmobiliteitsconcepten neerslagtekort 300deelmobiliteitsconcept neerslagtekort 300 schade aan bebouwing, aan te bieden aangeboden kwetsbare functies mm, eens per 10 aangeboden mm, eens te per 10 wegen, groen te en vitale worden voor 25% van en worden voor functies 40% van De ambitie in het Convenant is nog vrij abstract omschreven: tijdens hitte biedt de gebouwde omgeving jaar) wordt schade jaar) wordt schade kwetsbare de bewoners. de bewoners. aan bebouwing, aan bebouwing, voorkomen. een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving. wegen, groen en wegen, groen en vitale en vitale en kwetsbare Onderwerp Thema Indicator Brons [15] functies kwetsbare Zilver [15] functies Goud [15] voorkomen. voorkomen.

Klimaatadaptatie

Hitte Wateroverlast

Schaduw a) Waterberging b) Koele plekken privaatterrein b) Natuurlijke en c) Horizontale verticale afwatering c) Waterdiepte oppervlakten Vitale en d) Waterneutraal kwetsbare functies e) Binnentemperatuur

Tijdens neerslag hitte biedt Hevige de gebouwde (1/100 jaar, 70 mm in een uur)een zorgt omgeving gezonde niet voor en schade in en aan gebouwen, aantrekkelijke leefomgeving.en infrastructuur voorzieningen.

Tijdens neerslag hitte biedt de Hevige (1/100 gebouwde jaar, 70 mmomgeving in een uur) zorgt niet voor een gezonde enschade in aantrekkelijke en aan gebouwen, infrastructuur leefomgeving.en voorzieningen.

Tabel 4: Convenant Duurzame Woningbouw, thema Klimaatadaptatie. Per 1 januari 2023 is het niveau brons. Bij hevige neerslag Bij hevige neerslag Bij hevige neerslag 11 Daarnaast wordt gestreefd naar het halen van een hoger(1/250 ambitieniveau. jaar, (1/250 jaar, (1/250 jaar, 90 mm in een uur) 90 mm in een uur) 90 mm in een uur) blijven vitale blijven vitale blijven vitale en kwetsbare en kwetsbare en kwetsbare infrastructuur en infrastructuur en infrastructuur en voorzieningen voorzieningen voorzieningen Ten aanzien van het aspect voorkomen hittestress is de ambitie brons bepalend. Dit houdt in dat er functioneren en functioneren en functioneren en tijdens hitte een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving wordt geboden, bereikbaar. zowel binnen de gebouwen bereikbaar. bereikbaar. (koele binnentemperatuur) als in de buitenruimte (schaduw en koelteplekken). Dit onderwerp heeft een relatie met het thema Gezond wonen.

Ambitie Ruimtekwartier

Droogte

a) Droogtebestendige inrichting b) Bodemdaling c) Vitale en kwetsbare functies

Mogelijke maatregelen

Bij langdurige Bij langdurige Bij langdurige droogte droogte droogte (potentieel maximaal (potentieel (potentieel neerslagtekort 300 mm, Natuurlijkemaximaal (half)verharding maximaal eens per 10 jaar) wordt Halfverharding heeft meerdere Regenwater neerslagtekort 300 neerslagtekort 300 voordelen. schade aan bebouwing,

het grondwater mm, kan eens in perde 10 bodem mm,worden eens per opgenomen, 10 wegen, groen en vitale jaar) aanvullen wordt schadeen jaar) en kwetsbare functies behet wordt riool schade ontlasten. Halfverharding aan bebouwing, aan bebouwing, voorkomen. Een groen alternatief voor bomen is een begroeide perstaat uit poreus materiaal waar water doorheen kan. Er wegen, groen en wegen, groen en gola boven een looproute. Zitgelegenheden langs deze vitale en vitale en is onderscheid te maken tussen routes geven mensen de mogelijkheid om in de koel- kwetsbare functies kwetsbare functies gebonden en ongebonden halfvoorkomen. voorkomen. te van de schaduw te kunnen verblijven. Pergola’s zijn verharding.

Schaduw door pergola

goed toepasbaar op plekken waar beperk- Tijdens hitte biedt Hitte a) Schaduw b) Koele te ruimte is en geven snel plekken een groen de gebouwde c) Horizontale en omgeving een beeld. Ook kunnen pergola’s verticale gezonde en goed gebruikt worden aantrekkelijke oppervlakten om d)fietsenstallingen Vitale en leefomgeving. functies of kwetsbare parkeerplaatsen e) in te pakken. groen Binnentemperatuur

Tijdens hitte biedt de gebouwde omgeving een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving.

11 _ Klimaatadaptatie & duurzaamheid Ruimtekwartier, Stichtse Vecht

2.6 Energie De omvang van de herontwikkeling van het Ruimtekwartier maakt een integrale aanpak van de energievoorziening relevant. Een gezamenlijke aanpak resulteert in een grotere efficiëntie. De ambitie is om een duurzame energievoorziening te realiseren, die gebruik maakt van energiebronnen in de directe omgeving, bijvoorbeeld door de toepassing van WKO’s, al dan niet gekoppeld tussen verschillende gebruikers, of thermische energie uit het oppervlaktewater uit het Amsterdam Rijnkanaal. Toekomstige bewoners zien graag dat er maximaal gebruik wordt gemaakt van zonnepanelen en led-verlichting, deze laatste zowel in de woning als in de openbare ruimte. In oktober 2022 zijn de marktpartijen gestart met het opstellen van een energievisie.

Bouwen De CO2 footprint van bouwprojecten wordt onderverdeeld in vier fasen: 1. Primaire energie. Dit is de energie die wordt gebruikt om de producten die worden ingekocht voor de inrichting van de openbare ruimte te produceren. 2. Energie benodigd voor het transport naar de bouwplaats en het energiegebruik van machines en installaties tijdens de inrichting van de openbare ruimte. 3. Energieverbruik tijdens het gebruik van het bouwproject. 4. Energieverbruik tijdens de sloop en recycling fase.

Bijlage 1: Het toetsingskader Onderwer p Energie

Bij nieuwbouw en renovatie is het Bouwbesluit van toepassing met normen voor de Energie Prestatie Coëfficiënt (EPC). Gebouwen zijn energieneutraal/-opwekkend, houden rekening met watervraagstuk, hebben duurzame oplossingen zoals groene daken, etc). Per 1-7-2020 moeten alle nieuwbouwwoningen voldoen aan BENG (bijna energie neutrale gebouwen(l)). De ambitie in het Convenant is als volgt: •• BENG 1: maximale energiebehoefte voor verwarming en koeling bedraagt gestapeld ≤ 65 kWh/m2/ jaar •• BENG 3(m): minimaal aandeel hernieuwbare energie bedraagt voor gestapeld ≥ 80%

Indicator

Wettelijk

Brons [20]

Zilver [20]

Goud [20]

BENG 1: maximale energiebehoefte voor verwarming en koeling (in kWh/m2/jaar)

Grondgebonden: ≤55 Gestapeld: ≤65

Grondgebonden: ≤52,5 Gestapeld: ≤61,8

Grondgebonden: ≤50 Gestapeld: ≤58,5

BENG 3: minimaal aandeel hernieuwbare energie (in %)

Grondgebonden: ≥50 Gestapeld: ≥40

Grondgebonden: ≥100 Gestapeld: ≥80

Grondgebonden: NoM Gestapeld: ≥80

Grondgebonden: ≥ 125 Gestapeld: ≥100

Tabel 5: Convenant Duurzame Woningbouw, thema Energie. Per 1 januari 2023 is het niveau brons. Daarnaast wordt gestreefd naar het halen van een hoger ambitieniveau. Onderwerp Indicator Wettelijk Brons [12/13] Zilver [12/13] Goud [12/13] Circulair

MPG-score: versimpelde

0,8 (2021)

Ambitie Ruimtekwartier weergave LCA. 0,5 (2030)

0,75

0,50

0,20

Schaduwkosten in €/m2 T.a.v. BENGBVO/jaar 1 wordt het wettelijk niveau gevolgd. Het verschil tussen de wettelijk vereiste BENG 3 en de ambitie Massapercentage (%) van in MPG van≥30 ≥45 deze ambitie≥55 Brons is voor gestapelde bouw zeer groot.Indirect In dit stadium de planvorming wordt niet vereist, omdat grondstoffen is non-virgin marktpartijen al bezig zijn met het opstellen van een gezamenlijke Energievisie, zoals dat in het Stedenbouwkundig kader is afgesproken. Onderwerp Indicator

Wettelijk

Brons

Zilver

Goud

Duurzame mobiliteit

Parkeernorm 90% van parkeernorm 75% van parkeernorm 60% van parkeernorm (plaats/woning) in per woning per woning per woning relatie tot afstand tot OV-knooppunt. Laadpaalnorm Publieke Publieke Publieke (laadpaal/elektrische laadinfrastructuur (l) BENG 1, gaat over de energiebehoefte van hetlaadinfrastructuur gebouw. BENG 2, gaat laadinfrastructuur het tevens over het energieverbruik in kWh auto) groeit mee met de vraag. groeit mee met de groeit mee met de per m2 per jaar. vraag en aanvullend vraag en in iedere wijk worden er strategische zijninstrategische (m)Dit gaat over de herbruikbare energie die uit een woning of gebouw wordt gehaald uitgedrukt procenten. laadlocaties ingericht. laadlocaties ingericht.

_ Klimaatadaptatie & duurzaamheid Ruimtekwartier, Stichtse Vecht

Alle inwoners 19 zonder eigen parkeerplaats kunnen een openbare laadpaal aanvragen.

Alle inwoners zonder eigen parkeerplaats kunnen een openbare laadpaalaanvragen.

Alle inwoners zonder eigen parkeerplaats kunnen een openbare laadpaal aanvragen.

2.7 Duurzame mobiliteit Duurzame mobiliteit zoals lopen, fietsen, het gebruik van openbaar vervoer en elektrisch vervoer zorgt voor een betere milieukwaliteit, zoals een lagere geluidsbelasting, minder luchtverontreiniging en een betere verkeersveiligheid. De routes en openbare ruimte nodigen uit tot lopen of fietsen. Via deze routes wordt ook het openbaar vervoernetwerk makkelijk bereikt. Dit is temeer van belang omdat in de mobiliteitsvisie wordt uitgegaan van optimaal gebruik van fiets en OV, en daardoor wordt een lage parkeernorm (en dus beperkte parkeervoorzieningen). We denken verder aan een optimale laadinfrastructuur voor elektrisch vervoer (auto’s, fietsen en scooters). Door voldoende parkeerplaatsen voor (elektrische) deelfietsen, elektrische auto’s en het faciliteren van auto-delen neemt de autobehoefte en de parkeerdruk verder af. De ambitie in het Convenant is als volgt: •• Parkeernorm: in het Convenant is een parkeernorm benoemd, maar voor het plangebied Ruimtekwartier zijn specifieke afspraken gemaakt over de parkeernormen. •• Laadpaalnorm: publieke laadinfrastructuur groeit mee met de vraag. Dit is geen toetsbare norm. •• Bij woongebouwen met meer dan 10 parkeervakken op hetzelfde terrein, is het sinds maart 2020 landelijk verplicht om voor elk parkeervak leidinginfrastructuur (loze leidingen) aan te leggen voor de aanleg van laadpunten.

In het Ruimtekwartier wordt door de marktpartijen in de parkeergarages voorzien in een laadinfrastructuur. •• Loop- en fietsroutes: realiseer toegankelijke, aantrekkelijke, logische, vindbare, veilige en comfortabele routes. Dit is geen toetsbare norm. •• Deelmobiliteit: stimuleer ontwikkelaars deelmobiliteitsconcepten aan te bieden. Dit is geen toetsbare norm. In het kader van de parkeernormen zijn afspraken gemaakt over het aandeel deelauto’s.

Voorbeelden duurzame mobiliteit: centrale parkeervoorzieningen en oplaadpunten voor auto’s en fietsen/scooters

_ Klimaatadaptatie & duurzaamheid Ruimtekwartier, Stichtse Vecht

weergave LCA. Schaduwkosten in €/m2 BVO/jaar Massapercentage (%) van grondstoffen is non-virgin

Onderwerp Indicator Duurzame mobiliteit

Wettelijk

Parkeernorm (plaats/woning) in relatie tot afstand tot OV-knooppunt. Laadpaalnorm (laadpaal/elektrische auto)

Loop- en fietsroutes

Deelmobiliteit

0,5 (2030)

Indirect in MPG

≥30

≥45

≥55

Brons

Zilver

Goud

90% van parkeernorm per woning

75% van parkeernorm per woning

60% van parkeernorm per woning

Publieke Publieke laadinfrastructuur laadinfrastructuur groeit mee met de vraag. groeit mee met de vraag en aanvullend worden er strategische laadlocaties ingericht.

Publieke laadinfrastructuur groeit mee met de vraag en in iedere wijk zijn strategische laadlocaties ingericht.

Alle inwoners zonder eigen parkeerplaats kunnen een openbare laadpaal aanvragen.

Alle inwoners zonder eigen parkeerplaats kunnen een openbare laadpaalaanvragen.

Alle inwoners zonder eigen parkeerplaats kunnen een openbare laadpaal aanvragen.

Iedere nieuwbouwwoning met een oprit heeft loze leidingen voor het aanleggen van een laadpunt.

Realiseer toegankelijke, aantrekkelijke, logische, vindbare, veilige en comfortabele loop- en fietsroutes van en naar scholen, OV-haltes, winkelcentra en – indien van toepassing – parkeervoorzieningen op afstand [16].

Realiseer toegankelijke, aantrekkelijke, logische, vindbare, veilige en comfortabele loop- en fietsroutes 10 van en naar alle belangrijke bestemmingen in het gebied [16]. Stimuleer ontwikkelaars Er dient een Er dient een deelmobiliteitsconcepten deelmobiliteitsconcept deelmobiliteitsconcept aan te bieden aangeboden te aangeboden te worden voor 25% van worden voor 40% van de bewoners. de bewoners.

Tabel 6: Convenant Duurzame Woningbouw, thema Duurzame mobiliteit. Per 1 januari 2023 is het niveau brons. Daarnaast wordt gestreefd naar het halen van een hoger ambitieniveau. Onderwerp Thema Indicator Brons [15] Zilver [15] Goud [15] Wateroverlast a) Waterberging Ambitie Ruimtekwartier privaatterrein

Klimaatadaptatie

Hevige neerslag Hevige neerslag Hevige neerslag (1/100 (1/100 jaar, 70 mm (1/100 jaar, 70 mm jaar, 70 mm in een uur) b) Natuurlijke in een uur) zorgt in een uur) zorgt zorgt niet voor schade in afwatering niet voor schade in niet voor schade in en aan gebouwen, In dit stadium van de planvorming wordt de en ambitie Brons niet vereist, omdat in hetinfrastructuur Stedenbouwkundig c) Waterdiepte aan gebouwen, en aan gebouwen, en d) Waterneutraal infrastructuur en infrastructuur en voorzieningen. kader en daarop volgende onderzoeken al concrete afspraken zijn gemaakt over parkeernormen, laadvoorzieningen. voorzieningen. infrastructuur, loop- en fietsroutes en deelmobiliteit.

Bij hevige neerslag (1/250 jaar, 90 mm in een uur) blijven vitale en kwetsbare infrastructuur en voorzieningen functioneren en bereikbaar.

_ Klimaatadaptatie & duurzaamheid 21 Ruimtekwartier, Stichtse Vecht Droogte a) Bij langdurige Droogtebestendige droogte

Bij hevige neerslag (1/250 jaar, 90 mm in een uur) blijven vitale en kwetsbare infrastructuur en voorzieningen functioneren en bereikbaar.

Bij langdurige droogte

Bij langdurige droogte (potentieel maximaal

2.8 Gezond wonen Groene ruimten in het Ruimtekwartier, maar ook in en op gebouwen dragen bij aan de gezondheid van mensen, zorgen voor schonere lucht, betere akoestiek, beleving van de seizoenen, beperking van wateroverlast, vermindering van hittestress door schaduwwerking en een prettiger verblijf in de openbare ruimte. De inrichting van de buitenruimte en de gebouwde omgeving kan bijdragen aan een gezonde leefstijl van de toekomstige bewoners van het Ruimtekwartier. Bewegen wordt gestimuleerd door een autoluwe inrichting, waar men veilig loopt, fietst en speelt met straatmeubilair dat beweging stimuleert. De aantrekkelijke langzaam verkeersroutes nodigen uit tot beweging. Door autoparkeerplaatsen te clusteren en onder een verhoogd maaiveld te plaatsen is er meer ruimte voor deze verbindingen en een groene omgeving. Voldoende rustpunten geven plek voor ontmoetingen. De ambitie in het Convenant is als volgt: •• Toxiciteit in materialen verminderen: 90 % van de toegepaste materialen is vrij van giftige stoffen van de ‘Banned list of Chemical C2C Certified CM Product Standard V3.0’. •• Temperatuuroverstijging in de woning tegengaan: TOjuli(n) = 1,2.

Onderwerp

Subdoel

Gezonde leefomgeving

Toxiciteit in materialen verminderen [12]

Indicator

Wettelijk

% van de toegepaste materialen is vrij van giftige stoffen van de 'Banned list of Chemical C2C Certified CM Product Standard V3.0'. Temperatuurovers TOjuli 1,2 tijging in de woning tegengaan [20]

Brons

Zilver

Goud

100

1,2

Tabel 7: Convenant Duurzame Woningbouw, thema Gezonde leefomgeving. Per 1 januari 2023 is het niveau brons. Kostenindicaties Daarnaast wordt gestreefd naar het halen van een hoger ambitieniveau.

Hieronder zijn de indicatieve meerkosten voor een woning van circa 60m2 per onderwerp weergegevens. Bij deze meerkosten is nog geen rekening gehouden met de baten en/of subsidies Ruimtekwartier dieAmbitie van toepassing zijn per thema en juist kosten kunnen drukken. Peildatum 1 februari 2022. Ten aanzien van de kwaliteit leefomgeving is bij de vaststelling van het Stedenbouwkundig Onderwerp Indicatorvan de fysieke Brons Zilver Goud Energie BENG 1 kader door de gemeenteraad Stichtse -Vecht (2 juni 2020) het€2.000 volgende besloten. €2.330 BENG 3 €600 €1.190 €1.585 •• Amendement GL SBK Planetenbaan Leefklimaat -tot het van maatregelen of incl. Circulair MPG €13Gezond per m2 bvo incl. €25 per m2nemen bvo incl. €60 per m2 bvo (25%), excl. om debijk.k. (25%), excl. in het bijk.k. (25%), excl. voorzieningen te treffen op of rondbijk.k. het plangebied geluidsbelasting gehele planbtw btw btw gebied te verminderen, en daarmee te zorgen voor een gezond woon- en leefklimaat - tenminDuurzame Laadpaalnorm €1.500 €1.500 €1.500 ste op maaiveldniveau. mobiliteit •• Amendement GL SBK Planetenbaan Klimaatadaptief Bouwen – tot het klimaatadaptief ontwikKlimaatadaptatie Geheel pakket €1250-€2500 per €1250-€2500 per €1250-€2500 per kelen en bouwen van nieuwe en bestaande gebouwen het inrichten van hetwoning plangebied.

woning (excl kosten en woning (excl kosten (excl kosten openbare ruimte), openbare ruimte), openbare ruimte), OFhet €90.000OF €90.000OFamendement €90.000Door het uitvoeren van onderzoeken en treffen van maatregelen is voldaan aan 1. per €310.000 pervorm van AOK €310.000 Met de maatregelen die in deze notitie€310.000 zijn gespecificeerd (en die in de of BPper worden hectare (totale zijn substantiële hectare (totale hectare (totale geborgd) wordt voldaan aan amendement 2. Daarmee stappen gezet voor het realikosten incl kosten incl kosten incl seren van een gezonde leefomgeving. Ten aanzien van het verminderen van toxiciteit van materialen vastgoed). vastgoed). vastgoed). zullen partijen zich inspannen om de ambitie Brons te behalen. Ten aanzien van het tegengaan van temperatuuroverstijging in woningen wordt de wettelijk toelaatbare indicator aangehouden.

(n) Wettelijke grenswaarde voor de temperatuur overschrijding in de woning. _ Klimaatadaptatie & duurzaamheid Ruimtekwartier, Stichtse Vecht

_ Klimaatadaptatie & duurzaamheid Ruimtekwartier, Stichtse Vecht

2.9 Klimaatstructuurkaart Voor de klimaatstructuurkaart wordt uitgegaan van de uitgangspunten voor het groen-blauw casco zoals door buro MA.AN is opgesteld in het ontwerp voor de openbare ruimte. Dit groen-blauw casco is onderdeel van de landschappelijke structuur van Maarssenbroek. Het casco is daarnaast niet alleen een groene begrenzing van het plangebied als geheel, maar geeft ook kwaliteit aan de open, onbebouwde ruimte tussen de verschillende deelgebieden door het toepassen van de onderstaande ingrepen. 1. In plaats van een verharde rand is een meer groene en natuurlijke rand gewenst met als resultaat dat de toekomstige bewoners omgeven worden door een groene en leefbare buitenruimte als directe leefomgeving. Op deze manier wordt een zekere stedelijkheid in een groen landschap gerealiseerd, anders dan een gebruikelijke stedelijkheid in een stenig en verhard landschap.

5. Hoogwaardige beplanting en inrichtingselementen (verlichting, verharding en straatmeubilair) zorgt voor een verkeersveilige en duurzame inrichting met een aantrekkelijke uitstraling. 6. Het groen casco biedt ruimte voor oppervlaktewater om meer kwaliteit in het gebied toe te voegen.

2. De landschappelijke inrichting van het casco (zoals taluds) draagt bij aan de gewenste overdrachtsmaatregelen ten behoeve van geluidsreductie langs de Ruimteweg.

7. Het groen-blauw casco rondom de kavel moet landschappelijk worden ingericht waar alle in-brekingen op het casco groen te worden ingepast om openbare kwaliteit te borgen in het plangebied.

3. De inpassing van langzaam verkeersstructuur, bushaltes en langzaam versterken de sociale interactie en dragen bij aan een gezonde leefomgeving.

8. Het groen-blauw casco dient als doorlopende groene en natuurlijke rand met als resultaat dat de toe-komstige bewoners omgeven worden door een groene en leefbare buitenruimte.

4. Groen casco kan gebruikt worden om de geparkeerde auto’s aan het zicht te onttrekken en draagt bij aan een minder verharde buitenruimte.

Figuur 5: Het Groen-blauw casco als herkenbare landschappelijke structuur en drager van een bijzondere ruimtelijke kwaliteit. [Bron: Ruimtekwartier Voorlopig ontwerp Openbare ruimte © buro MA.AN] _ Klimaatadaptatie & duurzaamheid Ruimtekwartier, Stichtse Vecht

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raadsinformatie.stichtsevecht.nl/api/v1/meetings/2265/documents/47590