Bijlage 2 Stedenbouwkundig Programma van Eisen.pdf

Maarssen Staatsliedenbuurt

stedenbouwkundig programma van eisen 20 maart 2023

Inhoud 5

Beeldkwaliteit bebouwing

52

Leeswijzer. . ............................................................................................ 5

6

Beleidsdocumenten gemeente Stichtse Vecht

57

1.3

Ligging en plangebied.......................................................................... 6

6.1

Inleiding............................................................................................... 57

1.4

Te slopen bebouwing............................................................................ 8

6.2

Actualisatie Woonvisie 2017 - 2022 Gemeente Stichtse Vecht...... 58

1.5

Verkeer................................................................................................ 10

6.3

Groen Structuur Plan Gemeente Stichtse Vecht.............................. 60

6.4

Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan Stichtse Vecht 2013.. .......... 61

1

Inleiding

4

1.1

Introductie............................................................................................. 4

1.2

2

Stedenbouwkundig Programma van Eisen

12

6.5

Omgevingsvisie Stichtse Vecht......................................................... 62

2.1

Gebiedsvisie. . .......................................................................................15

6.6

Notitie Puntensysteem Natuurinclusief Bouwen Stichtse Vecht ... 64

2.2

Plankaart............................................................................................... 17

6.7

Buiten spelen, natuurlijk!.................................................................... 65

2.3

Toelichting............................................................................................ 17

6.8

Bomen in Beeld, Bomenbeleid en Structuurplan 2015-2035.. ......... 66

2.4

Proefverkaveling - mogelijke uitwerking........................................... 18

6.9

Gemeentelijk Rioleringsplan Stichtse Vecht 2022-2026................. 67

2.5

Fasering............................................................................................... 20

6.10

LIOR - Stichtse Vecht, Leidraad Inrichting Openbare Ruimte......... 68

6.11

CROW500-richtlijn. . ........................................................................... 69

6.12

Grondstoffenplan Stichtse Vecht 2016-2022................................... 69

3

Programma

21

3.1

Doelgroep............................................................................................. 21

3.2

Typologieën en segmenten................................................................ 22

7. Proces

3.3

Woningaantallen. . ................................................................................ 23

7.1 Participatie................................................................................................. 70

3.4

Bouwhoogten...................................................................................... 24

7.2 Vervolgproces en planning........................................................................ 71

3.5

Parkeren. . ............................................................................................. 26

3.6

Duurzaamheid en Duurzaam Bouwen.. .............................................. 28

Bijlagen

70

72

Bijlage 1 Verkeersonderzoek Atlantische Buurt Maarssen ......................... 72

4

Openbare ruimte

38

Bijlage 2 Participatieproces en de opgehaalde informatie ........................ 78

4.1

Uitgangspunten. . ................................................................................. 38

Bijlage 3 Verslagen van de Startbijeenkomst en de Werksessies............... 79

4.2

Speelplekken.......................................................................................40

4.3

Klimaatadaptatie................................................................................. 43

4.4

Verkeer en Parkeren........................................................................... 44

4.5

Uitgangspunten herinrichting openbare ruimte. . ............................. 48

4.6

Deelmobiliteit, langzaam verkeer en openbaar vervoer . . ................. 51

1

Inleiding

1.1

Introductie

In 2020 is de gebiedsvisie voor de ‘Atlantische buurt’ in Maarssen vastgesteld door de gemeenteraad, met de opdracht om deze gebiedsvisie verder uit te werken. De Atlantische Buurt is geen officiële buurt maar een deelgebied van de Staatsliedenbuurt. In dit document wordt derhalve gesproken over de Staatsliedenbuurt. In dit gebied zijn relatief veel sociale huurwoningen, en de buurt is aan verbetering toe. Zowel de sociale huurwoningen (van Portaal) als de openbare ruimte kunnen een upgrade gebruiken. De opdracht van de gemeenteraad om de gebiedsvisie verder uit te werken heeft geresulteerd in dit stedenbouwkundig programma van eisen. Net als de gebiedsvisie, is het stedenbouwkundig programma van eisen tot stand gekomen in een participatieproces met de buurt. De gebiedsvisie is geen document, maar een website: https://data.overmorgen.nl/atlantischebuurt. Kern van de visie is de ‘centrale drager’ van de Staatsliedenbuurt: een groene as en speellint met daartussen afwijkende bebouwingstypen. Portaal bezit er drie benedenbovenwoningcomplexen en drie grijze flats. In deze centrale drager heeft de gemeente Stichtse Vecht grondbezit: de Kuyperstraatlocatie en de Wereldkidzlocatie. Voor de Kuyperstraatlocatie zijn reeds afspraken gemaakt met Portaal over de ontwikkeling van 26 sociale huurappartementen. Het bestemmingsplan om de 26 appartementen te kunnen bouwen is in ontwikkeling.

4

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

Als we kijken naar de ontwikkeling van de centrale drager, dan zien we de volgende ingrepen voor ons in de centrale drager en de straten er direct omheen: • Versterken van de groene as, door er een duidelijke looproute en kwalitatief hoogwaardiger groen te realiseren. • Het speellint krijgt ook een betere kwaliteit door de verwaarloosde speelplekken aan te pakken en ook daar het groen te verbeteren. Er ontstaat een prettig ‘rondje door de wijk’. • Bij sloop/nieuwbouw van het (toekomstige) bezit van Portaal (3 flats, benedenbovenwoningen, Kuyperstraat) wordt gezorgd voor alzijdige oriëntatie van de bebouwing, zodat er ‘ogen op de openbare ruimte / speelplaatsen’ zijn. Zo verdwijnen de plekken waar hangjongeren voor overlast zorgen. • Door bij de Kennedylaan, ter hoogte van de kruising met de Schaepmanstraat, een verkeersplateau te realiseren of door in de Kennedylaan een knip te maken waardoor er geen doorgaand verkeer meer doorheen kan, zal de verkeersveiligheid verbeteren. • Op de Thorbeckestraat zijn ook verkeersremmende maatregelen gewenst. Verkeerskundig onderzoek moet uitwijzen wat de beste ingreep is. • Een kwaliteitsimpuls van de openbare ruimte bij de straten die de Staatsliedenbuurt doorkruisen en omlijsten is wenselijk, maar niet direct noodzakelijk. Groot onderhoud bij deze straten (bijv.

riolering of in het kader van de warmtetransitie) kan een goede aanleiding zijn om de straten te herinrichten. Het eerste voorstel is het invoeren van eenrichtingsverkeer, versmalling van de straat en mogelijk verkeersremmende maatregelen nabij de oversteek.

1.2

Leeswijzer

In dit stedenbouwkundig programma van eisen staan de uitgangspunten voor de herontwikkeling van de Staatsliedenbuurt in Maarssen. Hoofdstuk 1 is de inleiding, en toont de ligging en omvang van het plangebied en de huidige bebouwing en verkeersstructuur. In hoofdstuk 2 wordt het stedenbouwkundig programma van eisen toegelicht met o.a. een plankaart en een proefverkaveling. In hoofdstuk 3 wordt nader ingegaan op het programma en de bebouwing, alsmede uitgangspunten voor duurzaam bouwen. Hoofdstuk 4 gaat over de inrichting van de openbare ruimte, waar ook specifiek wordt ingegaan op verkeer en parkeren. In de bijlage is een verkeersonderzoek opgenomen met een uitgebreide toelichting en achtergrondinformatie hierbij. Hoofdstuk 5 behandelt de beeldkwaliteit van de nieuwe bebouwing. In hoofdstuk 6 staan alle relevante beleidsdocumenten van de gemeente Stichtse Vecht samengevat. En tot slot wordt in hoofdstuk 7, en een infographic waarop de uitkomsten van het participatieproces zijn gevisualiseerd, het proces en het vervolg toegelicht.

Huidige situatie

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

5

1.3

Ligging en plangebied

De Staatsliedenbuurt ligt aan de noordzijde van de bebouwde kom van Maarssen in de gemeente Stichtse Vecht. De Staatsliedenbuurt ligt ten noorden van de Plesmanlaan, en wordt verder begrensd door de dr. Ariënslaan, de Maarssenveensevaart en het buitengebied ten noorden van de Staatsliedenbuurt. Het plangebied is onderdeel van de Staatsliedenbuurt en beslaat het zuidwestelijk deel van de Staatsliedenbuurt. De grenzen worden gevormd door de Kennedylaan aan de zuidzijde, de dr. Ariënslaan aan de westzijde, de Europalaan aan de noordzijde en de Thorbeckelaan/Albardastraat aan de oostzijde. Dit stedenbouwkundig programma van eisen betreft dit hele gebied, en binnen dit plangebied zijn specifiek zeven ontwikkellocaties nader aangeduid waar nieuwbouw van woningen zal plaatsvinden, al dan niet in combinatie met de sloop van de bestaande bebouwing. Daarnaast zal binnen het plangebied een (gedeeltelijke) herinrichting van de openbare ruimte plaatsvinden. Dan gaat het over het verplaatsen en toevoegen van parkeerplaatsen, het herinrichten van speelplekken en overige herinrichting van straten waaronder de Europalaan. Verderop in dit document wordt het plangebied aangeduid als Staatsliedenbuurt, ook al is het plangebied in formele zin slechts een onderdeel daarvan.

6

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

plangebied Staatsliedenbuurt

Plangebied: Gebiedsgrens Staatsliedenbuurt Zuidwest

plangebied ontwikkellocaties Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

7

1.4

Te slopen bebouwing

8

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

Binnen de Staatsliedenbuurt zijn er veel woningen en appartementen in eigendom van woningcorporatie Portaal. Het grootste deel is sociale woningbouw, verhuurd door Portaal, en de overige woningen en appartementen zijn in particulier eigendom danwel in eigendom van derde partijen (verhuur). Het uitgangspunt voor dit stedenbouwkundig programma van eisen is dat een deel van de woningen van Portaal gesloopt zal worden ten behoeve van nieuwbouw op dezelfde locatie. Dit betreft de bebouwing op de locaties A t/m D en F t/m G. Ook zal op termijn de bebouwing op de Wereldkidzlocatie (locatie H) gesloopt worden ten behoeve van de nieuwbouw van woningen. Deze locatie is in eigendom van de gemeente Stichtse Vecht.

Woningen in eigendom Portaal

Te slopen bebouwing

Blok

huidig

woninggrootte

42 won.

2

50,0 m GBO

42 won.

2

50,0 m GBO

42 won.

2

50,0 m GBO

28 won.

2

A B C D E F G H

24 won.

Totaal

114 won. 230 won.

24 won. 24 won. 14 won. 0 won. 14 won. 14 won. 0 won.

inclusief veld E

A

nieuw

50,0 m GBO 2

26 won.

50,0 m GBO

28 won.

2

50,0 m GBO

28 won.

2

50,0 m GBO

20 won.

2

256 won.

48,0 m GBO

woninggrootte

11 won.

70,0 m GBO

2

3

11 won.

2

70,0 m GBO

3

11 won.

2

70,0 m GBO

3

9 won.

2

19

0 won.

2

70,0 m GBO

26

9 won.

2

70,0 m GBO

19

9 won.

2

70,0 m GBO

19

0 won.

2

20

70,0 m GBO

70,0 m GBO

60 won.

170

60 won.

196

H G

B

C

F E

D

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

9

1.5

Verkeer

Bij de herontwikkeling van de bebouwing zal ook (een deel van) de openbare ruimte heringericht worden. Enerzijds zal de herinrichting als uitgangspunt hebben om o.a. de verkeersveiligheid te vergroten en om de verkeersdoorstroming te garanderen, en anderzijds om extra parkeerplaatsen te realiseren en de speelplekken te verbeteren. Het uitgangspunt is de huidige verkeersstructuur. Deze bestaat uit wegen rond het plangebied (dr. Ariënslaan, Europalaan, Thorbeckelaan/Albardastraat, Kennedylaan) en drie wegen die als een bajonet midden door het plangebied lopen (Troelstrastraat, Schaepmanstraat, Kuyperstraat). Op deze structuur is een aantal korte doodlopende straatjes aangesloten. Deze liggen aan de noord- en zuidzijde van het plangebied. Tussen de Troelstrastraat en de dr. Ariënslaan ligt een aantal woonpaden die niet met de auto toegankelijk zijn. Het parkeren vindt plaats in het openbaar gebied met uitzondering van de twee-onderéén-kapwoningen aan de Kennedylaan welke parkeren op eigen terrein hebben.

wegen auto (woon)-paden parkeren 10

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

Verkeer bestaand

Huidige situatie

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

11

2

Stedenbouwkundig Programma van Eisen

Legenda Gebiedsgrens Plangrens Ontwikkelvelden A

Bouwvlak

E

Bouwvlak in ontwikkeling Oriëntatie: representatieve zijde

14

Maximaal aantal woningen

4L

Maximaal aantal bouwlagen

P

(nieuw) parkeren Fietsroute Wandelpad Verkeersstructuur en rijrichting Centrale zone Speellint + Speelplekken Groene verbinding Groen Open houden t.b.v. verbinding Toevoegen groen

12

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

13

Plankaart Gebiedsvisie (“Toekomstbeeld Atlantische Buurt”, 2020)

S

S

Legenda verduurzaming woningen S

grondige verbetering woningen op korte termijn te ontwikkelen S S

groen-/speellint S

speelplek herinrichten

S

nieuwe speelplek

voetgangersbrug mogelijke locatie parkeren herinrichten openbare ruimte maatregelen verkeersveiligheid

14

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

2.1

Herinrichting openbare ruimte en verkeersveilige maatregelen

Centrale Drager met speellint en groen

Voor de Staatsliedenbuurt is in 2020 een gebiedsvisie vastgesteld. Inwoners van de Staatsliedenbuurt hebben eerst bij de gemeenteraad een eerste opzet van een gebiedsvisie voor deze buurt ingediend. De gemeente Stichtse Vecht heeft deze gebiedsvisie samen met de bewoners en woningcorporatie Portaal verder uitgewerkt. In de Gebiedsvisie is een toekomstbeeld geschetst voor de lange termijn. Deze is te zien als een ‘Story Map’ die te vinden is op https://data.overmorgen.nl/atlantischebuurt. Er zijn drie hoofdopgaven voor de Staatsliedenbuurt. Het gaat om de verbetering van de verblijfskwaliteit in de buurt, het verbeteren van de verkeerssituatie en het verbeteren van het vastgoed. In het toekomstbeeld zijn een aantal ontwikkelingen uitgewerkt die bijdragen aan de ontwikkeling van de Staatsliedenbuurt als geheel. We hebben het dan over:

s s

Gebiedsvisie

s p e e

s

Verblijfskwaliteit

l

• • • •

l i

s

n t

Het verbeteren van de kwaliteit en onderhoud van het groen Het verbeteren van de kwaliteit van de speelvoorzieningen Een upgrade van de openbare ruimte Het verminderen van overlast (denk aan hangjongeren en sociale controle)

Verkeerssituatie

• De verkeersveiligheid • De parkeerdruk

Verbeteren vastgoed

Relatie met de omgeving

Sloop/nieuwbouw of ingrijpende renovatie

• De bouwkundige staat van de gebouwen • Het verduurzamen van de woningen • Differentiatie in de woningtypen en -segmenten Deze opgaven volgen uit de gesprekken met bewoners en diverse partijen, een bewonersenquête, data-analyse en stedenbouwkundige analyse. Het toekomstbeeld geeft een integraal antwoord op de drie opgaven. De basis van het toekomstbeeld wordt gevormd door een centrale groene drager, die van oost naar west door de Staatsliedenbuurt loopt. Deze drager bestaat uit een groene as en speellint met daartussen typische bebouwingstypen. Portaal bezit er de beneden-bovenwoningen en de ‘drie grijze flats’ sluiten op de as aan. In deze centrale drager heeft de gemeente grondbezit: de Kuyperstraat- en Wereldkidzlocatie. Voor de Kuyperstaatlocatie is de planontwikkeling al in gang gezet; Portaal gaat er 26 sociale huurappartementen realiseren. Het toekomstbeeld is een mogelijk eindbeeld. Niet alles hoeft (tegelijk) gerealiseerd te worden. Het is in ieder geval duidelijk dat er aan de kwaliteit van de woningen gewerkt moet worden. Als we die kwaliteit goed verbeteren knapt de hele buurt daarvan op. De ingrepen in de openbare ruimte worden afgestemd op de woningbouwontwikkelingen, waarbij het uitgangspunt is dat de woningbouw gerealiseerd moet zijn voordat de openbare ruimte wordt vernieuwd.

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

15

2

Stedenbouwkundig Programma van Eisen

16

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

2.2

Plankaart

Legenda Gebiedsgrens Plangrens Ontwikkelvelden A

Bouwvlak

E

Bouwvlak in ontwikkeling Oriëntatie: representatieve zijde

14

Maximaal aantal woningen

4L

Maximaal aantal bouwlagen

P

(nieuw) parkeren

2.3

Toelichting

Het concept van de Staatsliedenbuurt is de centrale groene zone. Deze loopt midden door de Staatsliedenbuurt met daarin groen, speelplekken, doorsteekjes, een schoolgebouw, etc. Deze ‘groene as’ biedt kansen voor ontwikkeling en is de ruimtelijke drager van de buurt. In deze strook worden de speelplekken verbeterd en wordt hoogwaardige beplanting toegevoegd of juist uitgedund als dit beter is voor de sociale veiligheid. Door speeltoestellen te vervangen en een speelplek toe te voegen, komt er een logische lijn met groen en speelplekken door de buurt, als een soort ‘speellint’. Op de kaart zijn de belangrijke wandel- en fietsroutes aangegeven. Voor de nieuwe bebouwing is een bouwvlak aangegeven waarbinnen de bebouwing mag komen. De ‘oriëntatielijn’ geeft aan waarnaartoe de nieuwe bebouwing zich representatief dient te oriënteren. In elk bouwvlak is het maximaal aantal te realiseren woningen aangegeven alsmede de maximale bouwhoogte in bouwlagen. Met name de ontwikkelvelden in de centrale groene zone kunnen voor verbetering zorgen van de ruimtelijk kwaliteit van de centrale zone. In deze zone liggen vier ontwikkelvelden (D en F t/m H) en de reeds in ontwikkeling zijnde locatie E. Door de voorkanten van gebouwen te oriënteren op bijvoorbeeld de speelplekken, verbetert de sociale veiligheid van de speelplekken.

Minder ‘blinde muren’ in de bebouwing zorgen voor ‘ogen op de openbare ruimte en speelplaatsen’. Op de kaart is eveneens aangegeven waar locaties gevonden kunnen worden voor de extra parkeerplaatsen die nodig zijn voor de herontwikkeling, en zijn de ingrepen in de verkeersstructuur aangegeven. In hoofdstuk 4 wordt nader ingegaan op het verkeer en parkeren.

Fietsroute Wandelpad Verkeersstructuur en rijrichting Centrale zone Speellint + Speelplekken Groene verbinding Groen Open houden t.b.v. verbinding Toevoegen groen Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

17

2.4

Proefverkaveling - mogelijke uitwerking

Een toekomstige ontwikkeling dient te voldoen aan de uitgangspunten uit dit stedenbouwkundig programma van eisen, maar kan op meerdere manieren uitgewerkt worden. Bij dit stedenbouwkundig programma van eisen is een proefverkaveling gemaakt als één van de mogelijke uitwerkingen. Deze proefverkaveling is gemaakt om na te gaan wat er ruimtelijk mogelijk is binnen de uitgangspunten. Er is gekeken o.a. welke woningaantallen gerealiseerd kunnen worden inclusief de bijbehorende parkeerplaatsen, maar ook of er voldoende ruimte is om groen en speelplekken in te passen. Dit is een bebouwingssuggestie, de uiteindelijke uitwerking kan er anders uitzien.

Proefverkaveling

A

H G

Studiemaquette

B

F

C

E D

18

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

Proefverkaveling

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

19

2.5

Fasering

De verschillende ontwikkellocaties worden niet tegelijk en ineens gesloopt en ontwikkeld. De verschillende blokken worden ‘na elkaar’ opgepakt. Hierdoor ontstaat er ‘schuifruimte’ in het plan. Dat wil zeggen: huurders uit een te slopen complex, kunnen (tijdelijk) verhuizen naar een reeds nieuw gerealiseerd complex in hun eigen buurt of terugkeren zodra hun complex is gerealiseerd. Het is erg prettig dat huurders dan niet naar een andere onbekende wijk hoeven te verhuizen. De ingrepen in de openbare ruimte worden afgestemd op de woningbouwontwikkelingen, waarbij het uitgangspunt is dat de woningbouw gerealiseerd moet zijn voordat de openbare ruimte wordt vernieuwd.

Fasering

Deelgebied E (Kuyperstraat) is reeds in ontwikkeling. Deze wordt vooruitlopend gerealiseerd op de andere ontwikkelingen. De fasering begint bij ‘grijze flats’ in deelgebied A, B en C en vervolgens de beneden-bovenwoningen D, F en G. De Wereldkidzlocatie in deelgebied H komt als laatste aan de beurt, mede omdat deze locatie nog een aantal jaar in gebruik zal zijn als schoollocatie.

A

H G

B

C

F E

D

Fase 0 Fase 1 Fase 2 Fase 3 20

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

3

Programma

3.1

Doelgroep

De ontwikkeling in de Staatsliedenbuurt valt uiteen in twee categorieën: Portaal ontwikkelt sociale woningen en woningen in het middenhuursegment. Deze woningen komen gemengd in deelgebied A t/m G. Op deelgebied H worden vrijesectorwoningen gerealiseerd. Er komt dus variatie in het woningaanbod, zowel in doelgroepen als in prijs. Er wordt gebouwd voor o.a. kleine huishoudens, dit kunnen senioren en/of starters zijn maar ook eenpersoonshuishoudens of eenoudergezinnen. Er wordt gebouwd voor de ‘generaties na ons’, dus ook jongeren en de starters op de woningmarkt moeten een kans kunnen krijgen in de Staatsliedenbuurt. Daarnaast kunnen de woningen levensloopbestendig zijn, en dit betekent dat deze geschikt zijn als seniorenwoningen. Deze zouden kunnen aansluiten bij de doorstroombehoefte vanuit de buurt: senioren op zoek naar een passende woning en die in de buurt willen blijven wonen.

jongeren en pas afgestudeerden

starters op de woningmarkt

jonge gezinnen

gezinnen

(gescheiden) singles

eenouder-gezinnen

senioren levensloopbestendig

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

21

3.2

Typologieën en segmenten

1e t/m 3e verdieping

Voor de doelgroepen worden verschillende woningtypologieën in verschillende segmenten aangeboden. De segmenten zijn als volgt onderverdeeld: - Sociale huurwoning: huurwoning tot aan de liberalisatiegrens, de grens die bepaalt of een huurwoning binnen de sociale huur of de vrije sector valt; maximaal €763,47 p/m voor de kale huurprijs, exclusief servicekosten (prijspeil januari 2022). - Huurwoning in het middensegment: vanaf de liberalisatiegrens; maximaal €1.075,= p/m voor de kale huurprijs, exclusief servicekosten (prijspeil januari 2022). - Vrijesectorwoning: huur- of koopwoning vanaf de liberalisatiegrens. Geen maximale huur- of koopprijs.

G06 (50 m2)

G03 (70 m2)

driekamerwoning

G03 (70 m2)

70m 2 GBO (gebruiksoppervlak)

tweekamerwoning

G05 (50 m2) G05 (50 m2) G05 (50

50m 2 GBO (gebruiksoppervlak)

voorbeeld woningtypologieën/-plattegronden Portaal

22

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

Nieuwe bebouwing

3.3

Woningaantallen

Blok

huidig

Er worden niet alleen bestaande woningen vervangen met (meer) nieuwe woningen, maar ook op de (voormalige) schoollocaties Kuperstraat E en Wereldkidz H komen woningen. In totaal worden er op zes locaties 114 woningen gesloopt en worden er op zeven locaties (incl. deelgebied H) 230 woningen nieuw gebouwd. Dat is een verdubbeling van het woningaantal (116 woningen extra), en als de Kuyperstraatlocatie wordt meegeteld worden er 142 woningen toegevoegd. De nieuwe woningen variëren in segment (sociale huur, middenhuur, vrije sector) en grootte (50-70 m2 GBO voor sociale en middenhuurwoningen en >70 m2 GBO voor de vrije sectorwoningen).

A

H G

B

nieuw

woninggrootte

42 won.

2

50,0 m GBO

42 won.

2

50,0 m GBO

42 won.

2

50,0 m GBO

28 won.

2

A B C D E F G H

24 won.

Totaal

114 won. 230 won.

24 won. 24 won. 14 won. 0 won. 14 won. 14 won. 0 won.

inclusief veld E

50,0 m GBO 2

26 won.

50,0 m GBO

28 won.

2

50,0 m GBO

28 won.

2

50,0 m GBO

20 won.

2

256 won.

48,0 m GBO

woninggrootte

11 won.

70,0 m GBO

2

31

11 won.

2

70,0 m GBO

31

11 won.

2

70,0 m GBO

31

9 won.

2

19

0 won.

2

70,0 m GBO

26

9 won.

2

70,0 m GBO

19

9 won.

2

70,0 m GBO

19

0 won.

2

20

70,0 m GBO

70,0 m GBO

60 won.

170

60 won.

196

C

F E

D

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

23

3.4

Bouwhoogten

De bouwhoogten van de nieuwe bebouwing zijn aangegeven in de kaart. Op de locaties van de ‘grijze flats’ (A t/m C) mag 6 lagen gebouwd worden, op de locaties in de centrale groene zone (beneden-bovenwoningen D, F, G en Wereldkidzlocatie H) mag 3 lagen gebouwd worden.

2 bouwlagen 3 bouwlagen 4 bouwlagen 5 bouwlagen 6 bouwlagen 24

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

Bestaande bebouwing

Nieuwe bebouwing

A

H G

B

C

F E

D

3 bouwlagen 4 bouwlagen 5 bouwlagen 6 bouwlagen Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

25

3.5

Parkeren

Het aantal parkeerplaatsen dient te voldoen aan de voor de Staatsliedenbuurt vast te stellen parkeernormen. Het parkeren vindt deels op eigen terrein plaats en deels in openbaar gebied. Per locatie zal maatwerk geleverd moeten worden om tot een sluitende parkeerbalans te komen. Ten behoeve van de beoogde ontwikkeling zijn 238 parkeerplekken nodig in het plangebied, deels te realiseren door (betere) benutting van bestaande parkeerplekken en deels door parkeerplaatsen toe te voegen. In hoofdstuk 4 wordt een en ander nader uitgelegd.

Parkeernorm uitgegaan van 1,5 parkeerplaats voor bewoners en 0,2 parkeerplaats voor bezoekers. Een en ander leidt voorde onderscheiden deelgebieden zoals weergegeven in figuur 1 tot het beeld zoals dat in tabel 2 is weergegeven. Hierbij merken wij op dat de parkeernorm voor de toekomstige situatie dus hoger ligt dan de empirisch bepaalde waarde in de huidige situatie en de Passende Parkeernorm. Er is dan naar verwachting ook sprake van enige restcapaciteit, indien dit aantal parkeerplaatsen wordt gerealiseerd.

Tabel 2: Parkeernorm en -vraag toekomstige situatie parkeernorm en parkeervraag nieuwe bebouwing Aantal woningen sociale

vrije sector

A, B, C

huur 113

huur 13

D, F, G

76

8

H Totaal

189

21

Parkeernorm sociale huur

vrije sector huur

Parkeervraag

vrije sector koop

koop bewoner bezoeker bewoner bezoeker bewoner bezoeker bewoner bezoeker 109,05 13,25 0,85

0,1

1

0,15

1,5

0,2

totaal 122,3

72,6

8,8

81,4

20

30

4

34

20

211,65

26,05

230

237,7

237,7

bron: 22049 verkeersonderzoek Atlantische Buurt Maarssen, d.d. 21 november 2022

Uit de tabel blijkt dat afgerond 238 parkeerplaatsen nodig zijn om te kunnen voorzien in de huidige parkeerbehoefte.

3. Ontsluiting 26

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

Zoals al aangegeven is de Atlantische buurt een wijk die wordt omsloten door de

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

27

3.6

Duurzaamheid en Duurzaam Bouwen

Om de mondiale klimaatverandering te beperken, is het van belang dat de energievraag verminderd wordt en meer duurzame energie wordt toegepast. Dit beperkt de uitstoot van broeikasgassen (zoals CO2). Bij nieuwe ontwikkelingen dienen kansen voor energiebesparing en duurzame energie benut te worden, om zo bij te dragen aan de energietransitie en een duurzame leefomgeving. Gebruik energiezuinige vormen bij realisatie (transport, bouwlogistiek), gebruik (verlichting, klimaatbeheersing, ventilatie) en beheer en onderhoud. Concreet leidt dit voor de nieuwbouw in de Staatsliedenbuurt tot de volgende eisen en ambities:

Eis: Installaties uit het zicht

Alle installaties dienen uit het zicht te worden geplaatst: vanaf de straat en omliggende tuinen mag er geen zicht zijn op de installaties. Indien nodig moet hiervoor de dakrand hoger worden opgetrokken.

Eis: Aardgasvrij bouwen

• Doel: Vermindering gebruik fossiele brandstof en afhankelijkheid aardgas • Omschrijving: Aardgasvrij bouwen wordt reeds als voorwaarde gesteld. Het Rijk heeft per 1 juli 2018 de gaswet gewijzigd waardoor nieuwe gebouwen in principe geen gasaansluiting meer krijgen. Dit komt door een wijziging van de gasaansluitplicht. De wetswijziging betekent dat nieuwbouw met een kleinverbruikersaansluiting niet meer mag worden aangesloten op het gasnet.

Eis: Bijna energieneutraal bouwen (BENG)

• Doel: Verminderen energieverbruik • Omschrijving: Voor alle nieuwbouw, zowel woningbouw als utiliteitsbouw, geldt dat alle aanvragen van omgevingsvergunningen per 1 jan 2021 moeten voldoen aan de eisen voor bijna energieneutrale gebouwen (BENG ). Deze vervangt de energieprestatiecoëfficiënt (EPC). De BENG is opgebouwd uit drie indicatoren: de maximale energiebehoefte, het maximale primair fossiel energiegebruik en het minimale aandeel hernieuwbare energie. De BENG-eisen gelden alleen voor nieuwbouw. • Voor het opwekken van elektriciteit in de nieuwe gebouwen worden zoveel mogelijk zonnepanelen toegepast. Deze worden op de platte delen van de daken uit het zicht geplaatst. • Warm water wordt verkregen door middel van een zonneboiler of door de toepassing van PVT-panelen. Alternatief is de warmwaterbereiding door een warmtepomp.

28

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

Ambitie: Energieneutraal en -leverend bouwen

• Doel: Verminderen energieverbruik • Omschrijving: De BENG-eisen gaan niet uit van volledige energieneutraliteit. Bij nieuwe ontwikkelingen in de Staatsliedenbuurt zal maximaal op deze ambitie ingezet moeten worden door energieneutraliteit of energieleverende gebouwen te realiseren.

Eis: Duurzame en toekomstbestendige warmte- en ventilatievoorziening

• Doel: Toepassen van een hernieuwbare en toekomstbestendige warmtebron • Omschrijving: Voor de verwarming van de nieuwe gebouwen worden Water-waterwarmtepompen toegepast (aardwarmtepomp of grondgebonden warmtepomp). Dit systeem biedt een goede mogelijkheid om in de zomer ook te koelen. Er zijn geen buitenunits nodig, geluidsoverlast is al door de systeemkeuze uitgesloten. Mogelijk alternatief is de toepassing van PVT-panelen. Ook bij dit systeem zijn geen buitenunits nodig en ontstaat er geen geluidsoverlast. • Nieuwe gebouwen worden goed geïsoleerd. De wettelijk eisen aan de isolatie zijn minimum: Rc-vloer= 3,7, Rc-gevel=4,7, Rc-dak=6,3. • De luchtverversing (ventilatie) in de woning geschiedt middels een systeem met warmteterugwinning (WTW). De verbruikte, maar wel verwarmde binnenlucht wordt voordat zij naar buiten wordt afgevoerd middels een warmtewisselaar langs de verse buitenlucht geleidt. Op deze manier wordt de verse buitenlucht, voordat zij in de ruimtes wordt ingeblazen, alvast voorverwarmd.

Ambitie: extra goede isolatie

De ambitie is: Rc-gevel=8,0, Rc-dak= 9,0. Door een beter dan wettelijk verplichte isolatie wordt de energievraag verder beperkt.

Eis: Klimaatadaptief bouw

Alle ontwikkelingen moeten voldoen aan de ‘afspraken klimaatadaptief bouw’ (provincie Utrecht, juni 2022). Hieronder vallen o.a. het voorkomen van hittestress, droogte, wateroverlast en bodemdaling.

BIJLAGE 2 Overzichtstabel doelen, eisen en gebiedstypen

bron: afspraken klimaatadaptief bouw’ (provincie Utrecht, juni 2022)

Klimaatopgave

Bodem-, landschapstype en watersysteem (plangebied en omgeving)

Thema en doel

Prestatie-eisen (nieuwbouw en bestaande bouw)

Leidende principes bodem-, landschapstype en watersysteem

Hitte: tijdens hitte biedt de gebouwde omgeving een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving

1.

Tenminste 40% schaduw in het plangebied op de hoogste zonnestand (21 juni) voor verblijfsplekken en gebieden waar langzaam verkeer zich verplaatst en minimaal 30 % schaduw op buurtniveau. Koele, schaduwrijke verblijfsplekken zijn op loopafstand (300 meter) aanwezig en openbaar toegankelijk. 40% van alle horizontale en verticale oppervlakten wordt warmtewerend of verkoelend ingericht. De koeling van gebouwen leidt niet tot opwarming van de (verblijfs)ruimte in de directe omgeving. Vitale en kwetsbare functies en groenvoorzieningen in de openbare ruimte moeten bestand zijn tegen de hitte.

Veen- en kleipolder: benut natuurlijke ventilatie vanuit open polderlandschap

De (grond)waterpeilen in het plangebied en de omgeving en de zoetwaterbeschikbaarheid in de bodem zijn sturend in de functiekeuze, systeemkeuze en inrichting van het plangebied. De inrichting van het plangebied is infiltratieneutraal bij uitbreidingslocaties en infiltratiepositief bij herontwikkeling (minimaal 50 % van de jaarneerslagsom, afhankelijk van bodemtype benoemd in volgende kolom). Bij het ontwerp en de inrichting wordt ingezet op drinkwaterbesparing, regenwaterbenutting en verbetering van de waterkwaliteit. Vitale en kwetsbare functies moeten bestand zijn tegen langdurige droogte.

Veen- of kleipolder: minimaal 50 % infiltreren in de bodem voor zover de ontwateringsdiepte, drooglegging en kwelbalans het toelaten

In het plangebied treedt bij extreem hevige neerslag geen schade op (bij 70 mm in een uur) aan bebouwing, infrastructuur en aan vitale voorzieningen en vitale voorzieningen blijven functioneren (bij 90mm in een uur) (hoofdwegen, drinkwater en energie). Op privaat terrein wordt een groot deel van de neerslag (50mm, met range tussen 40-70mm) van een hevige bui (1/100 jaar, 70mm in een uur) verwerkt (geïnfiltreerd, vastgehouden en/of geborgen) in voorzieningen op privaat terrein of in daarvoor bestemde extra voorzieningen in het plangebied. De voorzieningen voeren de eerste 24 uur daarna vertraagd (niet extra) af en zijn in maximaal 60 uur weer beschikbaar (range 48-60 uur). De ontwikkeling gebeurt waterneutraal en leidt niet tot extra aanvoer/afvoer van water. Hemelwater wordt zoveel mogelijk vastgehouden en hergebruikt in het plangebied.

Veen- of kleipolder: vasthouden en gericht afvoeren bij bebouwing en inrichting en vergroten waterberging watersysteem

Droogte: langdurige droogte leidt niet tot structurele schade aan bebouwing, funderingen, wegen, groen, water en vitale en kwetsbare functies

2. 3. 4. 5. 1. 2. 3. 4.

Wateroverlast: hevige neerslag leidt niet tot schade aan gebouwen, infrastructuur en voorzieningen. Vitale functies en voorzieningen blijven beschikbaar

1. 2.

3.

Stuwwal: versterk verbinding met de bossen Lage zandgronden: benut natuurlijke ventilatie vanuit open valleilandschap

Stuwwal: 100 % infiltreren in de bodem Lage zandgronden: minimaal 50 % infiltreren in de bodem voor zover de ontwateringsdiepte, drooglegging en kwelbalans het toelaten

Stuwwal: vasthouden bij bebouwing en inrichting, maximaal infiltreren in de bodem, alleen overschot natuurlijk afvoeren Lage zandgronden: vasthouden bij bebouwing en inrichting, infiltreren in de bodem waar mogelijk en vergroten waterberging watersysteem

Gevolgbeperking overstromingen: de gebouwde omgeving is via gevolgbeperking voorbereid op overstromingen door dijkdoorbraken

Een risico-afweging van de plaatselijke overstromingskans, evacuatietijd en optredende waterdiepte op maaiveld bepaalt of een of meerdere van de volgende eisen van toepassing zijn of dat het risico wordt geaccepteerd: • Schade voorkomen (<0,2 meter): bij overstromingen mag er geen schade op treden aan gebouwen en elektrische installaties in de openbare ruimte en blijven hoofdwegen begaanbaar. • Schadebeperking (<0,50 meter): er dienen maatregelen genomen te worden om schade te beperken in een geval van een overstroming, mits deze doelmatig zijn. • Beschermen vitale functies (<2,0 meter): bij overstromingen zijn vitale functies beschermd en blijven doorfunctioneren, mits de maatregelen hiervoor doelmatig zijn gezien het regionaal of nationaal belang. • Schuilen en evacueren (>0,50 meter): Er moeten maatregelen getroffen worden om te evacueren in het geval van een overstroming en als de evacuatietijd te kort is, om veilig te schuilen.

Veen- of kleipolder: geen specifieke principes

Biodiversiteit en natuurinclusiviteit: groenblauwe structuren en de gebiedseigen biodiversiteit worden versterkt

1.

Ecologische oplossingen en oplossingen gebaseerd op natuurlijke processen hebben altijd de voorkeur boven ‘grijze’ oplossingen, ook bij gelijke maatschappelijke prestaties en kosten (Total Cost of Ownership benadering). Het horizontale en verticale oppervlak wordt in samenhang met de groenblauwe structuren in de bredere omgeving ingericht (met minimaal 30 % groen op buurtniveau, boomkroonoppervlak telt mee). Het plangebied creëert een hoogwaardige habitat voor tenminste gebouwbewonende soorten.

Veen- of kleipolder: nog te ontwikkelen

Bodemdaling: Bodemdaling van gebouwd gebied blijft beheersbaar en betaalbaar

1.

De natuurlijke draagkracht van de bodem is mede sturend in de functiekeuze, systeemkeuze en inrichting van het plangebied. Gebiedsspecifiek worden een restzettingseis en bijbehorende maatregelenset tegen bodemdaling gekozen die over de levensduur van zestig jaar maatschappelijk het meest kosteneffectief zijn voor openbaar en privaat terrein.

Veen- of kleipolder: (grond)waterpeil gelijk houden of verhogen

2. 3.

2.

Stuwwal: niet van toepassing Lage zandgronden: geen specifieke principes

Heuvelrug: nog te ontwikkelen Lage zandgronden: nog te ontwikkelen

Stuwwal: niet van toepassing Lage zandgronden: niet van toepassing

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

29

Mogelijkheid neststenen gierzwaluwen De renovatie en realisatie van nieuwe woningen brengt een goede kans met zich mee om flora en fauna een betere plek in de buurt te geven. In de Atlantische buurt zijn met name goede mogelijkheden voor ondersteuning van het broedbestand van de gierzwaluw door geschikte ingemetselde neststenen in kopgevels te plaatsen van nieuwe en te renoveren woningen. Neststenen zijn zeer duurzaam en vergen geen onderhoud. In totaal zijn er 28 geschikte kopgevels op koele noordoostgevels beschikbaar (geen hinder door bomen, ramen of slecht bereikbaar). De gierzwaluw is een (semi)koloniebroedvogel. Kunstnesten kunnen dus het beste in flinke aantallen dicht bij elkaar in eenzelfde gevel geplaatst worden. Kunstnesten worden het snelst gevonden als ze dichtbij locaties komen waar nesten verloren gaan (pas dan gaan ze naar een alternatieve plek zoeken) en dichtbij locaties waar al gebroed wordt. Dat in aanmerking nemend kunnen de volgende voorkeurlocaties genoemd worden: 1. Vier kopgevels van Kuyperstraat nrs. 9, 19, 29 en 39, nabij de broedplaatsen op Kuyperstraat 11, 21 en 29. 2. Laagbouw Troelstrastraat nrs. 9, 11 en 21, i.v.m. nabijheid van nesten aan Kennedylaan 4, 7 en 9. 3. Kopgevels van laagbouw Europalaan nrs. 66, 76 en 86 en Thorbeckelaan 25. En de kopgevel van de flat (woning nr. 106), een en ander i.v.m.

nabijheid van zeker vier nesten aan de Schokkingstraat. 4. In de NO-gevel van de nieuwbouw aan de Kuyperstraat (ontwerp en mogelijkheden nog onbekend).

30

Maarssen Staatsliedenbuurt Stedenbouwkundig Programma van Eisen

bestaand niet mogelijk nieuw mogelijk nieuw mogelijk (voorkeur)

e) kavels of in de Natuurinclusieve openbare ruimte toepasbaar Hierbij kan er worden principes 2.6 enzijn. klimaatadaptieve usieve en klimaatadaptieve inrichting van private tuinen, parkeerplaatsen, 24. 25. 23. 21. 22. parken. Ook kan zijn hierereen goede boom en vegetatiekeuze onder vallen, hetonderverdeeld In totaal inEcologisch het onderzoek 46Verminderen principes opgenomen. Dezeofzijn in 4 categorieën. Permanent oppervlakteWadi / Ondergrondse verhard 04.03. 04. 03. 02. 01. 02. 05. 06. 05. met peilfluctuatie 06. 07. aterbuffer. water Regentuin waterberging waardevolle haag oppervlak Deze categorieën zijn in de eerste plaats bedoeld om de verzameling principes te structureren. Ook

Verbetering Verbetering Plekken van rustvan / Plekken van rust / Beperking van Beperking Diversiteit en variatie Circulair Diversiteit en variatie Circulair Ecologisch Eco-corridor / WATERBERGING ONDERGRONDS pagina 40 pagina 41 pagina 42 pagina 43 pagina 44 bodemleven bodemleven stilteplekken stilteplekken lichtbronnen lichtbronnen in vegetatie in vegetatie watersysteem groenbeheer gebundeld zijn met behulp van de categorisering de principes gemakkelijker terugwatersysteem te vinden en te koppelen aangroen

G

pagina pagina 21 20

pagina pagina 22 21

pagina pagina 23 22

pagina pagina2423

pagina pagina 25 24

26. Waterplein 08. Verticale pagina 45 steppingstones

09. Optimaliseren oriëntatie wind / zon

10. Reflecterende en flexibele oppervlakken

pagina 25

pagina 26 pagina 27 pagina 28 pagina 29 een specifieke opgave. Dit betekent echter niet dat er geen combinaties gemaakt kunnen worden tussen principes uit verschillende categorieën, in tegendeel. Vaak blijkt vooral in het combineren de toegevoegde 2 waarde groot te zijn. Gebouw 24. 25. 26. 23. 28. 30. 27. 32. 31. 29. Deze categorie bestaat uit typen maatregelen die op, in of aan een gebouw kunnen worden toegepast. Permanent oppervlakteWadi / Waterplein erhard1 Ondergrondse Plantvak Waardevolle Pocketpark Ecologische poel / Dood hout Waardevolle water met peilfluctuatie Regentuin waterberging Basisprincipe Denk hierbij aan maatregelen op daken, aan de gevel,Eis: naastNatuurinclusief de woning of de materiaalkeuze 08. 08. 07. 09. 10.(infiltratieveld) 09. 10. vegetatie /buurtpark vijver bomen Basisprincipes bouwen van de WATERBERGEND SEDUMDAK pagina 42 pagina 43 pagina 44 pagina 45 Verticale Verticale Eco-corridor / Optimaliseren Reflecterende Optimaliseren en Reflecterende De eerste categorie met name in op die op groter schaalniveau toe te passen paginagaat 46 pagina 47 principes pagina 48 een en pagina 49 pagina 50 zijn, ofzelf. pagina 51 bebouwing • Doel: Behoud en bevordering van de ecologische waarden en biodiversiteit.

steppingstones steppingstones oen gebundeld groen oriëntatie wind / zon flexibele oriëntatie oppervlakken wind / zon SEIZOENSBERGING flexibele oppervlakken meer randvoorwaardelijke verbeteringen voorstellen. LOKALE VOEDSELPRODUCTIE pagina pagina 27 26 pagina pagina 28 27 pagina pagina 29 28 pagina 29 • Omschrijving: Om een gezonde, aantrekkelijke en toekomstbestendige CIRCULAIR WATERSYSTEEM 33 leefomgeving voor mens en dier te maken, moet de natuur een volwaardige plaats Kavel, Kavel, plein plein en en park park krijgen bij het ontwerpen van nieuwbouw en (openbare) ruimte hier omheen. 2 Principes Principes binnen binnen de de (private) (private) kavels kavels of of inin de de openbare openbare ruimte ruimte toepasbaar toepasbaar zijn. zijn. Hierbij Hierbij kan kan er er worden worden Behoud van en aansluiten op de bestaande ecologische waarden is uitgangspunt. Gebouw 30. 32. 31. 29. gedacht gedacht aan aan een een natuurinclusieve natuurinclusieve en en klimaatadaptieve klimaatadaptieve inrichting inrichting van van private private tuinen, tuinen, parkeerplaatsen, parkeerplaatsen, Indien behoud niet mogelijk is, dienen in het bouwproject compensatiemaatregelen 35. egorie bestaat Dezeuitcategorie typen maatregelen bestaat uit die typen op, maatregelen inDood of aan diegebouw op, Ecologische in ofkunnen aanpoel een worden toegepast. kunnen worden 34. 33.

Waardevolle / gebouw hout een Waardevolle 13. 11. toegepast. 12. 16. 14. schoolterreinen, schoolterreinen, pleinen pleinen en en parken. parken. Ook Ook kan kan hier hier een een goede goede boom boom en en vegetatiekeuze vegetatiekeuze onder onder vallen, vallen, of of het het15. Seizoensberging te worden getroffen. Daarnaast liggen er grote kansen voor bevordering van natuur Lokale Natuurlijke vegetatie vijver bomen Geveltuin Waterbergend en Regenton /bovengrondse Ecologisch Beperken vangevel, Plekken van rust /gevel, Verbetering Diversiteit en variatie06.inGroenevan de Verticale en hangende Afkoppelen hemelwater 04. 03. bij aan maatregelen Denk hierbijopaan daken, maatregelen aan de op daken, naast aan de woning de of naast de materiaalkeuze de woning de materiaalkeuze de 02. 05. of van 01. voedselproductie oever daken vertragend dak pagina 48 pagina 49 pagina 50 pagina 51 UMDAK WATERBERGEND SEDUMDAK creëren creëren van van een een centrale centrale waterbuffer. waterbuffer. waterberging van privaat domein binnen bouwprojecten. De aandacht voor biodiversiteit kan vertaald worden in begroeiing Verbetering groenbeheer lichtbronnen stilteplekken bodemleven vegetatie Plekken van rust / Beperking van Diversiteit n variatie Circulair Ecologisch ng zelf.

SEIZOENSBERGING bebouwing zelf.pagina 52 pagina 53 pagina 54 WATERBERGING WATERBERGING ONDERGRONDS pagina 35 pagina 30ONDERGRONDS pagina 33 pagina 34 pagina 31 pagina 32 bodemleven stilteplekken lichtbronnen in vegetatie watersysteem groenbeheer natuurinclusief bouwen, zoals groene daken en nest- en broedvoorzieningen voor CTIE pagina 20 pagina 21 pagina 22 pagina 23 pagina 24 pagina 25 Gebouw insecten, vogels en vleermuizen. Het zijn kleine investeringen bij de bouw, maar van 3 4 levensbelang voor soorten in de wijk. Kavel, plein en Straat park ) kavels of Principes in de openbare binnen de ruimte (private) toepasbaar kavels ofzijn. in de Hierbij openbare kan erruimte worden toepasbaar zijn. Hierbijzijn kanin er Onder deze categorie vallen principes die met name toepasbaar enworden rond straten. Hierbij kan men De gemeente Stichtse Vecht werkt met een puntensysteem voor natuurinclusief 35.gedacht usieve en klimaatadaptieve aan een denken natuurinclusieve inrichting van private en klimaatadaptieve tuinen, parkeerplaatsen, inrichting van private tuinen, parkeerplaatsen, 24. 24. 25. 25. 26. 26. 23. 23. 21. 21. aan maatregelen voor het15. toevoegen van waterberging op, naast of onder de straat. Ook vallen 22. 22. bouwen. Het doel van het puntensysteem is dat de architect/ontwikkelaar een lijst met 13.Geveltuin 13. 12. 11. 12.

Nestgelegenheid Nestgelegenheid Porositeit en Groene daken Verticale en Afkoppelen Regenton /bovenSeizoensberging 16. 16. 15. 18. 20. Waterplein 17. 14. 14. Permanent Permanentoppervlakteoppervlakte- 19. Wadi Wadi// Waterplein Ondergrondse Ondergrondse Ecologisch Ecologisch parken. Ook schoolterreinen, kan hier een pleinen goede en boom parken. vegetatiekeuze Ook kan hier een onder goede vallen, boom of het en vegetatiekeuze onder vallen, of het Verminderen Verminderenverhard verhard Geveltuin Geveltuin Waterbergend Groene en Waterbergend en hier principes onder die verharding reduceren of zorgen voor nieuwe veilige (fauna)verbindingen. Regenton /bovengrondse Regenton /bovengrondse voor insecten voor vogels textuur in Afkoppelen hemelwater Afkoppelen hemelwater Nestelgelegenheid Porositeit en textuur in Vogelvriendelijke hangende hemelwater van waterberNestgelegenheid ie maatregelen ontvangt waarbij elke maatregel 1, 2 of 3 punten waard is. Afhankelijk van Verticale n hangende Verticale en hangende 08. 07. 09. 10. water watermet metpeilfluctuatie peilfluctuatie Regentuin Regentuin waterberging waterberging waardevolle waardevolle haag haag grondse oppervlak oppervlak vertragend daken dak vertragendwaterbuffer. dak aterbuffer.

creëren van waterberging waterberging van privaatdomein domein van privaat domein voor vogels verharding toepassing van glas voor insecten pagina 54 verharding begroeiing begroeiing begroeiing privaat ging Verticale Eco-corridor / een centrale Optimaliseren Reflecterende en de omvang van het bouwproject wordt een te behalen puntenscore voorgeschreven. pagina pagina40 40 pagina pagina41 41 pagina pagina 42 pagina pagina43 43 pagina pagina 44 pagina pagina 45 45 WATERBERGING ONDERGRONDS WATERBERGING ONDERGRONDS pagina pagina 37 pagina 38 44 pagina pagina 3542 pagina pagina 33 32wind pagina 34 33 pagina35 34 pagina 31 30 pagina pagina 32 31 pagina pagina 36 pagina 39 steppingstones gebundeld groen oriëntatie / zon flexibele oppervlakken De architect/ontwikkelaar heeft de vrijheid om een eigen mix van maatregelen te Inrichting Openbare Ruimte pagina 26 pagina 27 pagina 28 pagina 29 kiezen. Omdat het om een grootschalig project gaat (>25 woningen), dient minimaal het volgende puntenaantal gehaald te worden: 2 18 KLIMAATBESTENDIG EN NATUURINCLUSIEF CENTRUMKWADRAAT ENSCHEDE Tuinen, balkons, daken en gevels: 6 punten en principes die met name toepasbaar zijn in en rond straten. Hierbij kan men Gebouw 41. 38. 39. 40. 37. 36. Verblijven: 4 punten oor het toevoegen van waterberging op, naast of onder de straat. Ook vallen 28. 28. kunnen worden 30. 30. 27. 27. 32. 32. 31. 31. 29. 29.

toegepast. Bioswale/stedelijke 24. 24. 25./ Regenton 25. 26. 26. 23. 23. 21. Ecologisch Verminderen Wadi Pocketpark / gebouw plantvak Dood hout Zichtbare afwatering Waterdoorlatende Halfverharding Waardevolle Waardevolle 22. Waterberging Tijdelijke Deze categorie bestaat uit typen maatregelen die op, in of aan een 18. 19.Permanent 18. voor 20. 19.Wadi (fauna)verbindingen. 20. 17. Terrein 3 punten Plantvak Plantvak Waardevolle Waardevolle Pocketpark Pocketpark Ecologische Ecologischeen poel poelomgeving: // Dood Doodhout hout Waardevolle Waardevolle rharding reduceren of zorgen nieuwe veilige gracht oppervlaktePermanent oppervlakte- verharding Wadi / Waterplein Waterplein Ondergrondse Ondergrondse Ecologisch (op maaiveld) erhard Verminderen verhard waardevolle haag verhard oppervlak buurtpark (infiltratieveld) bomen vegetatie onder de /straat waterbergende straat Nestelgelegenheid Nestelgelegenheid en textuur in op Vogelvriendelijke Porositeit en textuur Vogelvriendelijke eid Nestgelegenheid Denk hierbij maatregelen daken, de ingevel, naast de woning of (infiltratieveld) (infiltratieveld) vegetatie vegetatie /buurtpark /buurtpark vijver vijver bomen bomen pagina 55 pagina 56aan pagina 57 pagina 58de materiaalkeuze pagina 59 van de pagina 60 water met peilfluctuatie water met peilfluctuatie Regentuin Regentuin waterberging waterberging waardevolle haagaanPorositeit oppervlak

Afkoppelen en verharden: 3 punten WATERBERGEND SEDUMDAK voor vogels verharding voor vogels toepassing verharding van glas toepassing voor insecten pagina pagina 46 46van glas pagina pagina 47 47 pagina pagina48 48 pagina pagina49 49 pagina pagina50 50 pagina pagina51 51 Inrichting Openbare Ruimte bebouwing zelf. pagina pagina 42 40 pagina 43 41 pagina pagina 42 44 pagina pagina 43 45 pagina 44 pagina 45 SEIZOENSBERGING SEIZOENSBERGING pagina 37 36 pagina pagina 38 37 pagina Infrastructuur/civieltechnische werken: 2 punten pagina pagina 39 38 pagina 39 LOKALE LOKALEVOEDSELPRODUCTIE VOEDSELPRODUCTIE Totaal: 18 punten OPTIMALISEREN ORIËNTATIE WIND EN ZON

OPTIMALISEREN ORIËNTATIE REFLECTERENDE OPENBARE WIND EN ZON RUIMTE

REFLECTERENDE OPENBARE RUIMTE

REGENTON

J

F

M

A

M

JN JL

A

S

O

N

D

GROENE GROENEERFAFSCHEIDING ERFAFSCHEIDING

OPTIMALISEREN ORIËNTATIE WIND EN ZON

J

F

M

A

M

JN JL

A

S

O

N

REGENTON REDUCEREN REDUCERENVERHARDING VERHARDING

REGENTON

REFLECTERENDE OPENBARE RUIMTE

D

WATERBERGEND WEGCUNET

GROENE ERFAFSCHEIDING

G

REDUCEREN VERHARDING

COMPACTE STRATEN

GCUNET

REGENTON

Per maatregel kunnen 1, 2 of 3 groene punten worden verdiend. Indien een maatregel meerdere natuur- en groenfuncties dient is de score 3 groene punten. Bij meer 38. afwatering Zichtbare afwatering eenzijdige of beperkte maatregelen is de score 1 of 2. Het is aan de initiatiefnemer 27. 29. (op 1 1. maaiveld) transportriool uitstapplekken/blokkades greppel boomkronen 16. Ecologische poel / 15. Dood hout 14.Waardevolle Plantvak Waardevolle Pocketpark Ecologische poel / Dood hout Waardevolle Waardevolle Seizoensberging Seizoensberging Lokale Lokale Natuurlijke Natuurlijke om te bepalen of gekozen wordt voor enkele waardevolle maatregelen (score 3 of 2) pagina 57 pagina 58 pagina 59 pagina 60 Geveltuin Groene Waterbergend en Regenton Afkoppelen hemelwater pagina pagina 61 pagina 62 pagina 63 64 65 Verticale en hangende pagina (infiltratieveld) vegetatie vegetatie /buurtpark vijver vijver /bovengrondse bomen bomen voedselproductie voedselproductie oever oever Bron: & De Urbanisten, februari 2022 dakenGemeente Enschede vertragend dak waterberging van privaat domein of realisatie van meerdere kleine maatregelen (score 1).

Uit oogpunt voor natuur en begroeiing pagina pagina48 46 pagina 47 49 pagina pagina 48 50 pagina pagina 4952 51 pagina 50 pagina pagina pagina 52 pagina pagina 53 53 pagina pagina 54 5451 SEIZOENSBERGING SEIZOENSBERGING pagina 35 pagina 30 pagina 33 pagina 34 pagina 31 pagina 32 groen is de realisatie via beide strategieën van grote betekenis. In het “Puntenformulier LOKALE VOEDSELPRODUCTIE Natuurinclusief Bouwen Stichtse Vecht” worden de keuzes geregistreerd. De 4 4 puntenlijst geldt voor iedereen die een woning wil bouwen in Stichtse Vecht. De 19 Straat Straat maatregelen zijn ook toe te passen bij andere ontwikkelingen zoals (dak- en gevel) 46. 45. 44. Onder Onder deze deze categorie categorie vallen vallen principes principes die die met met name name toepasbaar toepasbaar zijn zijn in in en en rond rond straten. straten. Hierbij Hierbij kan kan men menmaatschappelijke voorzieningen, scholen en bedrijven. renovaties, Compacte Faunapassages, Continuïteit in straten denken denken aan aan maatregelen maatregelen voor voor het het toevoegen toevoegen van van waterberging waterberging op, op, naast naast of of onder onder de de straat. straat. Ook Ook vallen vallen uitstapplekken/blokkades boomkronen 35.33. 35. 34. 18.64 19. 65 20. 17.

63 pagina pagina pagina Seizoensberging Seizoensberging Lokale Natuurlijke hier hier principes principes onder onder die die verharding verharding reduceren reduceren of of zorgen zorgen voor voor nieuwe nieuwe veilige veilige (fauna)verbindingen. (fauna)verbindingen. Nestelgelegenheid Porositeit en textuur in Vogelvriendelijke Nestgelegenheid

18 zichtbare

g at

KLIMAATBESTENDIG EN KLIMAATBESTENDIG NATUURINCLUSIEF CENTRUMKWADRAAT NATUURINCLUSIEF ENSCHEDE ENSCHEDE Waterdoorlatende Halfverharding ContinuïteitEN in Faunapassages,CENTRUMKWADRAAT 39. 40. 46. 43. 45. 42. 44. 41. verharding boomkronen uitstapplekken/ Bioswale/stedelijke Waterdoorlatende Halfverharding Compacte Infiltratie Faunapassages, Smalle Continuïteit in 28. verdiepte 30. 30.32. 32. 31. 29. 31. en blokkades 35. 35. 34. 34. 33. 33. gracht verharding straten 13. 12. J J F F M M A A M M JNJNJLJL A A S S O O N N D D

COMPACTE STRATEN

TIE

J

e

F

M

A

M

JN JL

A

S

oever voor insecten

pagina pagina 54 52 pagina 36

O

N

D

J

voedselproductie voor vogels pagina 53 pagina 37

4

F

M

A

M

JN JL

verharding

pagina 54 pagina 38

A

S

O

N

D

toepassing van glas

WATERBERGEND WATERBERGENDWEGCUNET WEGCUNET

pagina 39

19

Straat KLIMAATBESTENDIG EN NATUURINCLUSIEF CENTRUMKWADRAAT ENSCHEDE en principes Onder die deze met name categorie toepasbaar vallen principes zijn in en die rondmet straten. nameHierbij toepasbaar kan men zijn in en rond straten. Hierbij kan men 39. 38. 38. 39. 37. 37. 36. 36. oor het toevoegen denken aan vanmaatregelen waterberging voor op,het naast toevoegen of ondervan dewaterberging straat. Ook vallen op, naastWaterberging of onder de straat. Ookafwatering vallen Waterdoorlatende Zichtbare Zichtbare afwatering Waterdoorlatende Waterberging Tijdelijke Tijdelijke (op (opmaaiveld) maaiveld) verharding verharding onder onder(fauna)verbindingen. de destraat straat waterbergende straat straatveilige harding reduceren hier principes of zorgen onder die voorverharding nieuwe veilige reduceren (fauna)verbindingen. of zorgenwaterbergende voor nieuwe pagina pagina55 55 pagina pagina56 56 pagina pagina57 57 pagina pagina58 58

CUNET

18

WATERBERGEND WEGCUNET

40. 40. Halfverharding Halfverharding pagina pagina59 59

COMPACTE COMPACTESTRATEN STRATEN

41. 41. Bioswale/stedelijke Bioswale/stedelijke gracht gracht pagina pagina60 60 M a a r s s e n S t a a t s l i e d e n b u u r t S t e d e n b o u w k u n d i g P r o g r a m m a v a n E i s e n

31

Puntenformulier Natuurinclusief bouwen Stichtse Vecht

Puntenformulier Natuurinclusief bouwen Stichtse Vecht Punten

Aspect en maatregel Proces De ontwikkelaars werken samen met ecologische experts Vve’s gebruiken om duurzaamheidsaspecten in stand te houden

1 1 2 3 1 2 1

Tuinen en balkons Boom in tuin ‘meegeven’ aan de koper Bodem losmaken en gebiedseigen zwarte grond inbrengen i.p.v. zand Hagen meenemen in plaats van schuttingen Minimaal 2 afscheidingen per woning worden als haag uitgevoerd met minimaal drie verschillende inheemse heesters. Als er geen voortuin is, is ruimte gemaakt voor geveltuintjes Ieder appartement heeft ten minste 1 m² ingebouwde bloembakken of groeiplaatsen op het balkon Fauna (egel)passage onder hekwerk, erfafscheidingen.

3

Daken Alle gebouwen hebben groene daken

1

Er is dakgroen op zichtplaatsen

Puntenformulier Natuurinclusief bouwen Stichtse Vecht

2 3

1

Gevels Er is gevelgroen op zichtplaatsen

2

Muren zijn waar mogelijk bedekt met (klim)planten

3

Alle gebouwen hebben groene gevels

1

Verblijven Ieder appartement of woning heeft een nestkast voor vogels

1

32

Er wordt water gebufferd op het dak (blauwdak) Er wordt water gebufferd en hergebruikt op het dak (groen-blauwdak)

Opmerkingen Om de natuurinclusieve maatregelen in de nieuwbouw en directe omgeving goed in te kunnen passen is een ecologisch advies wenselijk vanaf de start van het ontwerp. In de statuten van de VVE wordt vastgelegd dat de maatregelen in stand moeten worden gehouden en onderhouden. Bij de oplevering van de tuin heeft de koper de keuze uit enkele gebiedseigen boomsoorten die op een door hem gewenste plek in de tuin gepland wordt. Bij de oplevering van de woningen is de bodem van de tuinen en de groenplekken losgemaakt en er is gebiedseigen grond aanwezig. Tenminste 1 perceelafscheiding wordt uitgevoerd in de vorm van een haag

Een geveltuintje is minimaal 30 x 120 cm groot en voorzien van voldoende plantaarde.

Het realiseren van tenminste één openingen in/onderaan een schutting of hekwerk tussen tuinen en/of aansluitend openbaar groen voor kleine dieren zoals egels van 15 x 15 cm. .Om dit punt te halen moet elke perceelscheiding hiervan zijn voorzien. Er wordt op alle daken tenminste een sedumdak van 5 – 7 cm dik aangelegd met een voldoende dik substraat. Er wordt op alle daken tenminste een sedumdak van 5 – 7 cm dik aangelegd met een voldoende dik substraat op plaatsen die vanaf de straat of vanuit andere gebouwen zichtbaar zijn.

1 Aanplant van gevelgroen (klimop, bruidsluier, wingerd, vuurdoorn, clematis of kamperfoelie) op muur met weinig of geen ramen over breedte van minimaal 3 meter en bij voorkeur grondgebonden (plantgat minimaal 30 cm x 50 cm grondoppervlak) Aanplant van gevelgroen (klimop, bruidsluier, wingerd, vuurdoorn, clematis of kamperfoelie) op muur met weinig of geen ramen over breedte van minimaal 3 meter en bij voorkeur grondgebonden (plantgat minimaal 30 cm x 50 cm grondoppervlak) Alle gebouwen hebben tenminste 1 gevel die met verticaalgroen wordt bekleed

De nestkasten en/ of insectenstenen dienen in overleg met de ecoloog te worden aangebracht. Ze kunnen ook geclusterd worden op een goede gevel. Mussen en gierzwaluwen zijn koloniebroeders voor deze soorten moeten minstens 6 nesten bij elkaar komen. Niet aanbrengen boven ramen. De gevels van de gebouwen hebben De nestkasten worden ontworpen voor het gebouw. Mussen en nestgelegenheid voor gierzwaluwen en/of gierzwaluwen zijn koloniebroeders er moeten minstens 6 nesten bij elkaar huismussen komen. Niet aanbrengen boven ramen. De nestkasten dienen in overleg met de ecoloog te worden aangebracht. M a a r s s e n S t a a t s l i e d e n b u u r t S t e d e n b o u w kEen u n dnestplaats i g P r o g rvoor amm a v a n E i swordt e n aangebracht als er in de directe huismussen omgeving (max 200m) groene tuinen of parken zijn of worden aangelegd

3

Er wordt water gebufferd en hergebruikt op het dak (groen-blauwdak)

1

Gevels Er is gevelgroen op zichtplaatsen

2

Muren zijn waar mogelijk bedekt met (klim)planten

3

Alle gebouwen hebben groene gevels

1

Verblijven Ieder appartement of woning heeft een nestkast voor vogels

1

De gevels van de gebouwen hebben nestgelegenheid voor gierzwaluwen en/of huismussen

1

Er zijn zomerverblijven voor vleermuizen in en om het gebouw

Puntenformulier Natuurinclusief bouwen Stichtse Vecht

2

Er is tenminste één kraamkamer in het gebouw voor vleermuizen

2

Er is tenminste één Winterverblijf in het gebouw voor vleermuizen

1

Er worden insectenstenen aangebracht in de gevels

1

Er is nestgelegenheid op groene daken voor vogels en insecten Er zijn habitats en overwinteringsplaatsen voor amfibieën en reptielen. Er zijn voorzieningen voor insecten b.v. steenstapel, insectenhotel met gerecycleerd materiaal

1 2

3

Terrein/Omgeving De biotopen op het terrein zijn ontworpen als natte natuur

3

De biotopen op het terrein zijn ontworpen als droge natuur

2 1

Er is een biotoop voor waterinsecten op het terrein Er is een cluster van 3 inheemse bomen

2

Er is een rij van >10 inheemse bomen

Aanplant van gevelgroen (klimop, bruidsluier, wingerd, vuurdoorn, clematis of kamperfoelie) op muur met weinig of geen ramen over breedte van minimaal 3 meter en bij voorkeur grondgebonden (plantgat minimaal 30 cm x 50 cm grondoppervlak) Aanplant van gevelgroen (klimop, bruidsluier, wingerd, vuurdoorn, clematis of kamperfoelie) op muur met weinig of geen ramen over breedte van minimaal 3 meter en bij voorkeur grondgebonden (plantgat minimaal 30 cm x 50 cm grondoppervlak) Alle gebouwen hebben tenminste 1 gevel die met verticaalgroen wordt bekleed

De nestkasten en/ of insectenstenen dienen in overleg met de ecoloog te worden aangebracht. Ze kunnen ook geclusterd worden op een goede gevel. Mussen en gierzwaluwen zijn koloniebroeders voor deze soorten moeten minstens 6 nesten bij elkaar komen. Niet aanbrengen boven ramen. De nestkasten worden ontworpen voor het gebouw. Mussen en gierzwaluwen zijn koloniebroeders er moeten minstens 6 nesten bij elkaar komen. Niet aanbrengen boven ramen. De nestkasten dienen in overleg met de ecoloog te worden aangebracht. Een nestplaats voor huismussen wordt aangebracht als er in de directe omgeving (max 200m) groene tuinen of parken zijn of worden aangelegd met voldoende schuilgelegenheid en voedsel Twee zomerverblijven voor vleermuizen per gebouw waarbij gebruik gemaakt wordt van de loze ruimtes in de gevels van het gebouw. Plek en uitvoering dienen in overleg met de ecoloog te worden aangebracht. Deze maatregel is alleen functioneel als grenst aan het bestaande of nieuwe groen. Voorkom dat deze plekken door verlichting worden aangestraald. De kraamverblijfplaats is tenminste 0,7 m2 groot, heeft een stabiel binnenklimaat en heeft bij voorkeur aan het eind van de middag zon. Zie ook de brochure Vleermuisvriendelijk bouwen van landschapsbeheer Flevoland. Vleermuizen brengen slapend de winter door.