2. Vast te stellen BP “Zuilense Vecht”.pdf
Tekst van het document
De openstelling van het sportpark vergroot de “ontmoetingsfunctie” en daarmee de vitaliteit van onze gemeente. Door bestaande functies op het sportpark nieuwe ontwikkelingsmogelijkheden te bieden zal er in toekomst sprake zijn van duurzaam ruimtegebruik met oog voor economische vitaliteit.
2 2 bestemmingsplan "Zuilense Vecht, Stichtse Vecht" (vastgesteld)
Utrecht
2.3.2
Omgevingsvisie Stichtse Vecht
De leefomgeving van vandaag is niet de leefomgeving van morgen. Er zijn veel ontwikkelingen. Denk aan de klimaatverandering, de grote behoefte aan woningen, de toekomst van de landbouw, etc. Daarom moeten we actief werken aan de toekomst van onze leefomgeving. De Omgevingswet is bedoeld om de leefomgeving goed te beschermen én om noodzakelijke aanpassingen door te voeren zodat we de leefomgeving kunnen inzetten voor onze functionele wensen. Alle instrumenten van de Omgevingswet sturen op het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving. In de omgevingsvisie geeft de gemeente Stichtse Vecht aan wat de gewenste situatie voor de fysieke leefomgeving is. Dat doet de gemeente niet in detail, we beschrijven de hoofdlijnen van de gewenste situatie. De gemeente bepaalt de doelen voor het beschermen en het gebruik van de fysieke leefomgeving. Daarmee is rekening gehouden met de achtergrond van de bestaande situatie en actuele trends en ontwikkelingen. De omgevingsvisie is één van de instrumenten die onder de omgevingswet vallen.
Voor de omgevingsvisie Stichtse Vecht zijn bij de start drie overkoepelende opgaven geformuleerd: • Aantrekkelijke, bereikbare en gezonde leefomgeving voor wonen, werken en recreëren • Versterken van de kwaliteit van cultuurhistorie, landschap en natuur • Inspelen op klimaatverandering en ruimte maken voor de energietransitie Kernkwaliteiten zijn elementen die van grote waarde zijn voor onze leefomgeving. Zij geven plekken identiteit en zorgen voor verbondenheid met het verleden en de wereld waarin we leven. We kennen een grote trots als het gaat om onze cultuur, het unieke landschap van de Vecht en de veenweidegebieden en de historische dorpen die als een kralensnoer langs de Vecht zijn verrezen. Tot deze unieke waarden behoort ook het samenspel tussen de moderne en de historische (wegen)structuren die in de gemeente zij aan zij liggen. Deze worden de Langzame en de Snelle Vecht genoemd. De twee structuren functioneren op fameuze wijze naast elkaar. De moderne verbindingen maken dat Stichtse Vecht optimaal aangesloten is op de rest van de Randstad. Het oude landschap zorgt voor een aangename leefomgeving met voorzieningen, natuur en cultuur(historie). Als je verder inzoomt, blijken beide werelden hun eigen sferen en lokale netwerken en verbindingen te hebben. De gemeente bouwt voort op de kernkwaliteiten. Het is het vertrekpunt voor de toekomst.
Dit doen we door de kernkwaliteiten te behouden en te versterken. Nieuwe ontwikkelingen dragen hieraan bij. Deze vinden plaats in lijn met de schaal, maat en logica van de gevormde werelden en gebruiken het erfgoed als inspiratie. Zij houden rekening met het laadvermogen van het landschap en de kwetsbare delen die de gemeente kent. We kijken hierbij locatieoverstijgend naar de opgaven (woningbouw, de energietransitie etc.) die op ons afkomen, omdat versterking van waarden vaak een grotere reikwijdte heeft dan de projectlocatie zelf. Ook vanuit recreatie en toerisme wordt meerwaarde gecreëerd voor landschap, cultuurhistorie en archeologie. Uit het proces met de samenleving en de betrokkenen van de gemeente is een behoorlijke lijst met actuele onderwerpen naar voren gekomen waar de omgevingsvisie op in zou moeten gaan. Hieruit hebben we de rode draad van spelende thema's en opgaven gedestilleerd. Het gaat om de volgende opgaven en verantwoordelijkheden: • Gezondheid voor iedereen; • Ruimte voor de verstedelijkingsopgaven (wonen en werken); • Goede bereikbaarheid in een steeds vollere regio; • Prettig leven in de kernen; • Ruimte voor recreatie; • Toekomstbestendig vitaal platteland; • Werken aan klimaatverandering. Niet alle gemeentelijke opgaven hebben betrekking op het plangebied. Hieronder worden daarom alleen de relevante beleidskaders nader toegelicht.
Gezondheid voor iedereen Het aspect gezondheid bestaat uit gezondheidsbevordering en gezondheidsbescherming. De eerste is het bevorderen van een gezonde leefstijl en de tweede het bieden van een gezonde leefomgeving. De Omgevingswet verplicht ons daarnaast om bij afwegingen over de toekomst van de fysieke leefomgeving gezondheid expliciet mee te nemen. Elkaar ontmoeten en bewegen (bijvoorbeeld in groene gebieden) is goed voor de gezondheid. Niet alleen voor de sociale cohesie, maar ook voor de mentale gezondheid is het belangrijk dat mensen elkaar ontmoeten. Bijvoorbeeld bij een (sport)vereniging, in de openbare ruimte of culturele hotspots. Een gezonde leefstijl stimuleren we bij al onze inwonersdoor in te zetten op ruimte voor ontmoeten, een groene bestemmingsplan "Zuilense Vecht, Stichtse Vecht" (vastgesteld)
23
leefomgeving en mogelijkheden om te bewegen. Het plan voor Zuilense Vecht draagt bij aan deze opgave. Ruimte voor verstedelijkingsopgaven Stichtse Vecht is een aantrekkelijke vestigingsplaats voor veel mensen. Er is een enorme behoefte aan woningen vanuit de regio en vanuit Stichtse Vecht zelf. Een betaalbare woning vinden die past bij je levensfase is erg lastig voor de inwoners van Stichtse Vecht. Er is zowel een kwantitatieve als een kwalitatieve woningbouwopgave. De gemeente zet in op een fikse inhaalslag door projecten met grote aantallen woningen te realiseren. Het plan voor de Zuilense Vecht maakt hier onderdeel van uit. Aan de hand van de Woonvisie wil de gemeente komen tot een passend en evenwichtig woningaanbod op deze locatie. Werken aan klimaatverandering Ook in Stichtse Vecht ervaren we veranderingen en zien we dat het weer extremer is en nog extremer wordt in de toekomst. We krijgen te maken met meer regenval en extreme buien, langere perioden van droogte en meer hittegolven. Om onze omgeving nu en in de toekomst leefbaar en aangenaam te houden, werken we via twee sporen aan klimaatverandering: • We passen ons aan, aan de gevolgen van klimaatverandering (klimaatadaptatie). • We beperken verdere klimaatverandering door minder broeikasgassen uit te stoten (klimaatmitigatie). We gaan meer ruimte creëren voor water, bomen en groen in en nabij de kernen.
Hiermee houden we regenwater langer vast volgens de trits: vasthouden-bergen-afvoeren en zorgen we voor schaduw en verkoeling in hete zomers. Wanneer het regenwater wordt afgevoerd, gebeurt dat zoveel mogelijk gescheiden van het vuilwater. We stimuleren inwoners ook om hun eigen terrein groener te maken en regenwater af te koppelen van de riolering. Meer ruimte voor water, bomen en groen gaat ook hittestress tegen. In het plan voor Zuilense Vecht wordt rekening gehouden met deze ambities. Plangebied Zuilense Vecht draagt bij aan gezonde verstedelijking. Zuilense Vecht wordt een samenhangend park waar sport, bewegen en ontmoeten centraal staat. De verwachting is dat het aantal inwoners van de gemeente Stichtse Vecht blijft groeien. Wanneer het aantal inwoners toeneemt, neemt ook de vraag naar sportvoorzieningen toe. Door een andere indeling en door het optimaliseren van voorzieningen kunnen de sportparken in Zuilense Vecht efficiënter worden gebruikt. Daarnaast ontstaat op de locaties een gevarieerder sportaanbod, onder meer doordat 'ongeorganiseerd' sporten wordt gestimuleerd. Ook levert Zuilense Vecht een bijdrage aan een duurzaam woningaanbod. 2.3.2.1
Thematisch beleid
2.3.2.1.1 Wonen Geactualiseerde Woonvisie Stichtse vecht 2017-2022 De gemeenteraad heeft op 17 december 2019 de geactualiseerde Woonvisie Stichtse Vecht 2017-2022 vastgesteld. In dit document zijn prognoses ten aanzien van de woningbehoefte alsmede concrete beleidsambities opgenomen. In voorliggend geval zijn met name onderstaande beleidsuitspraken van belang, te weten: Voldoende betaalbare woningen, nu en straks; Vergroten van het aanbod aan middenhuur; Wonen met welzijn en zorg: aanbod verruimen; Verduurzaming van de woningvoorraad; Ruimte voor nieuwe woonconcepten en woonwagenstandplaatsen. Conclusies uit marktonderzoek De geactualiseerde woonvisie is gestoeld op de meest actuele cijfers uit het regionale woningbehoefteonderzoek. Belangrijke uitgangspunten zijn hierbij: duurzaamheid (aardgasvrij en energieneutraal wonen), experimentele en alternatieve woonvormen, aanbod van starterswoningen en levensloopbestendige woningen en bevordering van de doorstroming. Er moet sprake zijn van een goede mix van sociale huur en midden huur en betaalbare koop met een diversiteit aan doelgroepen om de leefbaarheid in de wijken te bevorderen. De inwoners met een middeninkomen krijgen extra aandacht in deze actualisatie. Zij vallen vaak tussen wal en schip, verdienen te veel voor een sociale huurwoning en te weinig voor een vrije sector huurwoning.
Daarbij komt dat het aanbod in de categorie middenhuur zeer beperkt is. Het uitgangspunt bij nieuwbouw is een woonprogramma van minimaal 30% sociale huur opleggen en bij grote ontwikkelingen (van meer dan 25 woningen) tevens 20% middenhuur opleggen. De ambities ten aanzien van duurzaamheid 2 4 bestemmingsplan "Zuilense Vecht, Stichtse Vecht" (vastgesteld)
Utrecht
zijn binnen Stichtse Vecht zeer hoog maar ook wettelijk is het verplicht om (bestaande) woningen aardgasvrij en nieuwbouwwoningen energieneutraal te maken. Wanneer we de uitkomsten van de woningmarktanalyse vertalen naar de opgaven voor de gemeente Stichtse Vecht dan ligt er vanuit de te verwachten huishoudensgroei een nieuwbouwopgave van ca. 1600 woningen tot 2023 en nog eens 900 woningen in de periode 2023-2028. Dit is de lokale woningbehoefte. Daarnaast is er vanuit de regio U10 ook nog een opgave van ca. 800 woningen tot 2023. De druk op de sociale huur is de afgelopen jaren verder toegenomen. Daarom zetten we voor de komende 4 jaar in op een minimale toevoeging van 30% sociale huurwoningen om de beschikbaarheid te vergroten en de huidige tekorten te verkleinen. Daarnaast willen we de doorstroming bevorderen door realisatie van woningen in het middensegment. Naast het sociale en het middensegment, is er overigens ook nog steeds behoefte aan duurdere koop- en huurwoningen. Om het plan voor de Zuilense Vecht al in voorbereiding was op het moment van de vaststelling van de Woonvisie heeft de gemeenteraad besloten de oorspronkelijke onderverdeling in woningtypen voor dit project ongewijzigd te laten. De belangrijkste conclusies uit het marktonderzoek en aanbevelingen luiden als volgt: 1.
2.
3.
4.
5.
De gemeente Stichtse Vecht heeft een belangrijke functie voor de lokale en regionale markt. Huishoudens vinden hier vanuit Utrecht een betaalbare huur- of koopwoning. Keuzes die Stichtse Vecht maakt hangen nauw samen met keuzes die de gemeente Utrecht maakt en vice versa. Bijvoorbeeld herstructurering in Utrecht zal de druk op de woningmarkt in Stichtse Vecht vergroten. Onderlinge afstemming van woonbeleid is dan ook van belang. De gemeente Stichtse Vecht kenmerkt zich door diversiteit in de bevolkingssamenstelling. Naast veel gezinnen, is het aandeel van 1 en 2 persoons huishoudens onder de 65 jaar en boven de 65 jaar ongeveer gelijk. De komende jaren zal het aantal gezinnen echter niet veel meer groeien. Daarentegen neemt het aandeel 65+-huishoudens de komende jaren steeds meer toe. Vooral het aantal oudere ouderen (75-plussers) groeit met ruim 50%. De toevoeging van appartementen in de huur en koop lijkt dan ook gewenst om de doorstroming van deze groepen te bevorderen. De woningmarkt in zowel de huur- als koopsector staat in Stichtse Vecht sterk onder druk. Toevoegingen zijn in alle segmenten nodig om de keuzemogelijkheden van woningzoekenden te vergroten. Het inkomensniveau van de gemeente Stichtse Vecht ligt hoger dan het regionaal gemiddelde. Dit zien we ook terug in de samenstelling van de woningvoorraad.
Het aandeel sociale huurwoningen ligt dan ook onder het regionaal gemiddelde. Desondanks loopt de druk op de sociale huur in de gemeente al enkele jaren sterk op. Toevoeging in dit segment is noodzakelijk om de druk te verlagen. Ook het toevoegen van ruime en betaalbare woningen in het middensegment (huur en koop) is wenselijk om de doorstroming van scheefwoners in de sociale huur te bevorderen. De komende jaren heeft de gemeente Stichtse Vecht onvoldoende planvoorraad tot 2030. Belangrijk is dat er op korte termijn meer plannen in voorbereiding komen en de plancapaciteit op korte termijn ook zoveel mogelijk in harde capaciteit omgezet wordt. Zeker waar het gaat om binnenstedelijke locaties moet daarbij rekening gehouden worden met vaak meer dan 10 jaar voorbereidingstijd.
Toetsing van het initiatief aan de Woonvisie Stichtse Vecht Met dit bestemmingsplan wordt invulling gegeven aan het beleidsvoornemen om te voorzien in voldoende woningen. Met het realiseren van maximaal 150 woningen binnen het gebiedsdeel van Stichtse vecht wordt namelijk een belangrijke bijdrage geleverd aan de bovengenoemde woningbouwopgave. Het bestemmingsplan voor Zuilense Vecht biedt ruimte aan alle woningtypen (grondgebonden en appartementen) en alle doelgroepen waarmee goed ingespeeld kan worden op de vraag vanuit de markt. Naast koopwoningen worden ook sociale huurwoningen gerealiseerd. Geconcludeerd wordt dat de ontwikkeling prima past binnen de geldende gemeentelijke woonvisie. Naast de bovenstaande ambitie wil de gemeente Stichtse Vecht ook in 2030 volledig energieneutraal zijn. Dit kan door middel van compensatie via energieopwekking. Voor een belangrijk deel ligt hiervoor een opgave in de bebouwde omgeving en daarmee voor de woningvoorraad (nieuw en bestaand). De ambitie is om bij nieuwbouw de nul-op de-meterwoningen te realiseren. Bij bestaande bouw is sprake van aardgasloos bouwen. De gemeente Stichtse Vecht volgt de ontwikkelingen rondom het klimaatakkoord op de voet en sluit haar ambitie naadloos aan op de (voorlopige) standpunten van het klimaatakkoord.
Het woonprogramma en de ambitie van het project Zuilense Vecht sluiten tevens naadloos aan op de ambitie van de geactualiseerde woonvisie 2017-2020. Het gevarieerde woningaanbod, aardgasloos en duurzaam bouwen binnen de mogelijkheden, zullen in het project worden doorgevoerd.
bestemmingsplan "Zuilense Vecht, Stichtse Vecht" (vastgesteld)
25
2.3.2.1.2 Bouwen Welstand Stichtse Vecht (2013) Op 1 januari 2011 zijn de gemeenten Breukelen, Loenen en Maarssen samengevoegd tot de gemeente Stichtse Vecht. Het beleid van de voormalige gemeenten wordt daarom geïntegreerd en waar nodig geactualiseerd. Maarssen, Loenen en Breukelen hebben in het verleden een welstandsnota vastgesteld zoals aangegeven in de Woningwet. Hierin zijn beoordelingskaders opgenomen voor gebieden en objecten, die hun grondslag vinden in de samenhang van het bebouwingsbeeld en de historisch gegroeide structuren. Waar ruimtelijk beleid zoals de bestemmingsplannen onder meer het ruimtebeslag en de plek regelt, regelt het welstandsbeleid de verschijningsvorm van bouwwerken. Met het uiterlijk van een bouwwerk wordt iedere voorbijganger geconfronteerd. Het beleid is opgesteld vanuit de gedachte, dat welstand een bijdrage levert aan de totstandkoming en het beheer van een aantrekkelijke bebouwde omgeving. Doel van het welstandsbeleid is het welstandstoezicht helder onder woorden te brengen en op een effectieve en controleerbare wijze in te richten. Daarbij is het van belang inwoners door middel van de welstandsnota van tevoren op de hoogte te stellen van de aspecten die een rol spelen bij de welstandsbeoordeling.
Het welstandsbeleid geeft de gemeente de mogelijkheid om cultuurhistorische, stedenbouwkundige en architectonische waarden een rol te geven bij de ontwikkeling en beoordeling van bouwplannen. Plangebied Het plangebied is op de gebiedskaart van de welstandsnota aangeduid als sportterrein met het beleidsniveau 'soepel'. De sportterreinen met overwegend eenvoudige bebouwing komen verspreid over de gemeente voor. Deze gebieden zijn helder en eenvoudig qua opzet en bebouwing en hebben een groen karakter waarbij de gebouwen een ondergeschikte rol spelen. Het beleid is gericht op beheer en het aanzien vanuit omringende gebieden, met name vanaf de Vecht. 2.3.2.1.3 Landschap en groen LandschapsontwikkelingsplanMaarssen (2010) Het landschapsontwikkelingsplan (LOP) is een plan dat aandacht besteed aan vele aspecten van het landschap, uiteenlopend van cultuurhistorie, landschap en natuur en water tot agrarisch en recreatief gebruik. In het plan wordt het beleid van hogere overheden op integrale wijze doorvertaald naar het lokale niveau. Het LOP geeft ten opzichte van de bestemmingsplannen nadere invulling aan de gewenste kwaliteit van functies die vanuit het bestemmingsplan mogelijk zijn. Denk bijvoorbeeld aan de gewenste erfinrichting van boerderijen, die een andere functie krijgen, de ligging en inpassing van paardenbakken of de inrichting van parkeerplaatsen in de polders.
Binnen het LOP heeft het plangebied van de Zuilense Vecht de aanduiding “stedelijk uitloopgebied”. Het bestaande sportpark behoort tot het deelgebied “Vechtzone”. Voor deze zone geldt dat het behouden en versterken van bijzondere cultuurhistorische en landschappelijke kwaliteiten en de ruimtelijke afwisseling voorop staat. Versnippering en verrommeling moet voorkomen worden. Hoewel er in het LOP geen specifieke ambities zijn opgenomen met betrekking tot het sportpark kan wel geconcludeerd worden dat het plan Zuilense Vecht een bijdrage levert aan het voorkomen van versnippering en verrommeling. Door het realiseren van één gezamenlijk groen en de Strip en sportvoorzieningen met een uniforme en passende uitstraling krijgen voorheen afgesloten sportcomplexen een open en uitnodigend karakter. Hierdoor wordt de aanwezige groenstructuur versterkt en daadwerkelijk onderdeel van de omliggende leefomgeving. Bomenverordening Stichtse Vecht (2015) De gemeente Stichtse Vecht heeft een zogenaamd bomenbeleid dat gericht is op het ontwikkelen van een goede boomstructuur: met een logische opbouw, die de stedenbouwkundige structuur ondersteunt, met de juiste boom op de juiste plek. De gemeente Stichtse Vecht probeert bomen waar nodig te beschermen en zorgt voor duurzaam onderhoud. Het kappen van bomen is geregeld via de Bomenverordening Stichtse Vecht.
In paragraaf 5.10 wordt uitgebreid ingegaan op de bomen binnen het plangebied. Groenstructuurplan(2017) Groen is een integraal en belangrijk onderdeel van de beleving en het gebruik van de buitenruimte. Om deze reden wil de gemeente inzichtelijk hebben waar de belangrijkste groenstructuren liggen. Op deze wijze kunnen bepalende groenstructuren versterkt en aangevuld worden. Daarbij is het groen, met name bij grootschalige gebieden en rond de kernen, achterstallig onderhouden, in de afgelopen 25 jaar. Het groenstructuurplan geeft inzicht in de beeld- en kwaliteitbepalende groenvoorzieningen. Daarnaast wordt de ruimtelijke samenhang tussen de verschillende groenstructuren en hun functie in de gemeente vastgelegd. Dit zorgt voor een duidelijk overzicht, dat ondersteuning en richting kan bieden bij huidig en toekomstig groenbeleid. Het groenstructuurplan vormt hiermee een praktisch en bruikbaar document voor zowel beleidsmakers als uitvoerende partijen en bewoners. 2 6 bestemmingsplan "Zuilense Vecht, Stichtse Vecht" (vastgesteld)
Utrecht
In het groenstructuurplan worden hoofdzakelijk de historische, de ecologische en de verkeers-groenstructuur besproken. Deze structuren zijn voornamelijk aanwezig aan de randen van het plangebied, langs de ontsluitingswegen en aansluitend in de richting van De Vecht. Het plangebied zelf herbergt geen belangrijke onderdelen van de gemeentelijke groenstructuur hoewel het groene karakter van het bestaande sportpark weldegelijk bijdraagt aan de open en groene uitstraling van de gemeente. Het plangebied van Zuilense Vecht wordt gezien als recreatief groen. Recreatief groen heeft een functie voor vrijetijdsbesteding in de openbare groene ruimte. Voor de recreatieve groenstructuur wordt vooral gekeken naar publieke toegankelijke vormen van recreatie in het groen. Voor de gemeente geldt dat de meest intensieve recreatieve functie ingesloten liggen tussen het Amsterdam Rijnkanaal en de Maarsseveense- en Loosdrechtse plassen. Op de overgangsgebieden tussen kern en landschap liggen de meest intensieve recreatieve functies zoals sportvelden, jachthavens en zwemplassen. Door sportterreinen te omzoomen met vegetatie en te combineren met bijvoorbeeld een nieuw parkbos ontwikkeling kan er aangesloten worden op het rivierenlandschap van de Vecht. Het recreatieve groen kan hierbij dienen als een recreatieve wandelzone met een functie voor de aanliggende kernen.
Op deze wijzen worden meerdere groene functies aan elkaar gekoppeld en versterken zij elkaars werking. Tevens krijgt de sportfunctie hierdoor een beter inpassing in zijn omgeving. (sport en wandelgebied). Met het plan Zuilense Vecht wordt de groenstructuur versterkt en wordt het recreatief groen nog nadrukkelijker onderdeel van de directe omgeving. Door verbreding van het recreatief aanbod en de aanleg van de Strip wordt het gebruik van het recreatief groen geïntensiveerd en de belevingswaarde verhoogd. Het groen verandert mee van een sportpark naar een sportief park.
Groenstructuurplan 2.3.2.1.4 Erfgoed en cultuurhistorie Cultuurhistorischewaardenkaart De cultuurhistorische waardenkaart beschrijft alle waardevolle gebieden en bouwwerken in onze gemeente. Het plandeel van de gemeente Stichtse vecht kent geen uitgesproken cultuur-historische waarden. Alleen de boerderij aan de Amsterdamsestraatweg wordt gezien als waardevol object. In de directe omgeving zijn wel gebieden, gebouwen en structuren die cultuurhistorisch van belang zijn.
bestemmingsplan "Zuilense Vecht, Stichtse Vecht" (vastgesteld)
27
Cultuurhistorische waardenkaart Archeologische beleidskaart De gemeente Stichtse Vecht heeft een archeologische beleidskaart vastgesteld. Op grond van de beleidskaart zijn de verwachtingswaarden van gronden aangewezen. Aan deze verwachtingswaarden zijn vervolgens regels gekoppeld. Deze regels bepalen onder welke voorwaarden verder onderzoek noodzakelijk is. Ook het plangebied van Zuilense Vecht heeft een archeologische verwachtingswaarde. Het gaat hierbij om een middelhoge tot hoge verwachtingswaarde. Ten behoeve van het plan Zuilense Vecht is archeologisch onderzoek uitgevoerd. In paragraaf 5.11 worden de resultaten en conclusie van dit onderzoek beschreven.
Archeologische beleidskaart VERLEDEN, HEDEN EN TOEKOMST: TRENDLIJNEN STICHTSE VECHT (2019) Het trendlijnenrapport laat zien hoe het grondgebied van Stichtse Vecht zich door de wisselwerking van mens en natuur heeft ontwikkeld. Het geeft inzicht in de manier waarop het verleden doorwerkt in onze huidige leefomgeving. Dit zijn de trendlijnen van Stichtse Vecht die het vertrekpunt voor de 2 8 bestemmingsplan "Zuilense Vecht, Stichtse Vecht" (vastgesteld)
Utrecht
toekomst vormen. De trendlijnen helpen ons om weloverwogen keuzes te maken in de omgevingsvisie, vanuit de eigen kracht en cultuurhistorische rijkdom van de gemeente. Voor het bestaande sportpark zijn geen ambities en opgaven geformuleerd. Voor het ontwerp van het te realiseren woonveld is aansluiting gezocht bij de uitgangspunten die gebruikt zijn voor de naastgelegen uitbreiding Op Buuren. Dat betekent dat de kenmerken van het bouwen aan en nabij rivier De Vecht leidend zijn geweest. 2.3.2.1.5 Verkeer en mobiliteit Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Stichtse vecht 2013 (GVVP Stichtse Vecht 2013) De Planwet Verkeer en Vervoer (1998) schrijft voor dat alle lagere overheden een zichtbaar en samenhangend verkeer- en vervoerbeleid moeten voeren, dat richting geeft aan de door het gemeentebestuur te nemen beslissingen op het gebied van verkeer en vervoer. Het is aan de gemeente om de beleidslijnen vast te leggen in een verkeersvisie, vastgelegd in een Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (GVVP), dat volgens de Planwet Verkeer en Vervoer moet passen binnen de regionale en landelijke beleidskaders. Het GVVP Stichtse Vecht 2013-2017 heeft ten doel een zichtbaar en samenhangend verkeer- en vervoerbeleid te kunnen voeren, dat richting geeft aan de door het gemeentebestuur te nemen beslissingen op het gebied van verkeer en vervoer.
Het GVVP bestaat uit verschillende onderdelen die op verschillende momenten zijn geactualiseerd, namelijk: Deel A (algemeen): juli 2013 Deel B (parkeren): juli 2015 Deel C (langzaam verkeer): maart 2016 Deel D (auto landbouw en vrachtverkeer): juli 2017 Deel D (trajectnota Zandpad): november 2017 Deel E (openbaar vervoer): april 2015. Toetsing van het initiatief aan het GVVP Stichtse Vecht Bij het bepalen van de inrichting van het plangebied en het benodigde aantal parkeerplaatsen is gekeken naar het GVVP Deel B (parkeren): juli 2015. In paragraaf 4.2.3 wordt uitgebreid ingegaan op de verkeersonderzoeken die hebben plaatsgevonden. Hier wordt geconcludeerd dat de wijze van inrichting van het plangebied ten aanzien van verkeer en parkeren in overeenstemming is met het GVVP Stichtse Vecht 2013-2017. 2.3.2.1.6 Beleidskader Onderwijshuisvesting 2016 Het Beleidskader Onderwijshuisvesting 2016 beschrijft beleidskeuzes en voorstellen, die gericht zijn op het toekomstbestendig maken van de onderwijshuisvesting in Stichtse Vecht. Flexibiliteit in ontwerp, gebruik van het gebouw en het schoolterrein Het onderwijs is voortdurend in verandering. Dat betekent ook dat eisen die nu aan de inrichting en indeling van een gebouw en terrein gesteld worden over enkele jaren achterhaald kunnen zijn.
Onder invloed van veranderende leerlingenpopulaties, technologische ontwikkelingen, wijziging in pedagogische inzichten en nieuwe impulsen in de onderwijspraktijk wijzigen ook de eisen die aan het gebouw gesteld worden. Bij nieuw te bouwen scholen moet ermee rekening worden gehouden dat de inrichting van het gebouw makkelijk en zonder omvangrijke kosten aan nieuwe eisen en ontwikkelingen kan worden aangepast. We streven samen met de schoolbesturen bij nieuwbouw naar schoolgebouwen met een hoog adaptief vermogen, dat wil zeggen gebouwen die in staat zijn hun functie voor het onderwijs optimaal te behouden bij zich wijzigende omstandigheden en visies. Dit vertaalt zich in eisen die op het vlak van interne/ inpandige aanpassingsmogelijkheden aan het ontwerp van nieuwe schoolgebouwen gesteld worden. Uitstraling gebouw en omgeving De omgeving waarin een schoolgebouw staat of gepland is, stelt met het oog op de beeldkwaliteit van de buurt in een aantal gevallen specifieke eisen aan het ontwerp en de uitstraling van het gebouw. Schoolgebouwen dragen zo zelf ook bij aan die beeldkwaliteit. Efficiënt gebruik maken van beschikbare ruimte in schoolgebouwen Efficiënt gebruik van schoolgebouwen wordt ook nagestreefd door multifunctioneel gebruik van ruimtes.
Schoolbesturen kunnen hun schoolgebouwen buiten de tijd dat de gebouwen voor onderwijs in gebruik zijn inzetten voor andere doeleinden. Kinderopvangactiviteiten voor en na schooltijd kunnen een plek krijgen in de schoolgebouwen. Maar ook andere activiteiten voor wijk of buurt kunnen buiten schooltijden ondergebracht worden in schoolgebouwen. Gebruik van schoolpleinen als (openbaar) speelterrein Buiten spelen is erg belangrijk voor de sociale, cognitieve en motorische ontwikkeling van kinderen bestemmingsplan "Zuilense Vecht, Stichtse Vecht" (vastgesteld)
29
en is een belangrijke vorm van bewegen waardoor overgewicht kan worden tegengegaan. Het schoolplein kan een belangrijke rol spelen in het zorgen voor voldoende beweging van kinderen zowel tijdens als buiten schooltijd. Het gebruik van speelterreinen na schooltijd is afhankelijk van de behoefte aan openbare speelvoorzieningen in de wijk, de behoeften van de wijkbewoners en de veiligheid in de wijk en de school. Matchen de gemeentelijke ambities met de schoolbestuurlijke ambities? De ambities van de gemeente op het gebied van onderwijshuisvesting vallen op veel punten samen met de ambities van schoolbesturen. Plangebied In het plan Zuilense Vecht komen een aantal ruimtelijke en sociaal maatschappelijke ambities bij elkaar. Met de herinrichting van het sportpark en het realiseren van woningbouw ontstaat een hoogwaardig woon- en leefklimaat. De realisatie van een onderwijsvoorziening binnen het plan voorziet in een duidelijke behoefte. Het verbreden van het aanbod aan functies en activiteiten langs de nieuwe Strip zorgt voor levendigheid. De onderwijsvoorziening zal zodanig vorm gegeven worden dat deze past binnen de nieuwe uitstraling van de omgeving. De gemeente stuurt op synergie tussen de verschillende voorzieningen en functies. Op manier kunnen gebouwen zo efficiënt mogelijk gebruikt worden en zal er sprake zijn van duurzaam ruimtegebruik.
Het combineren van gebruik zal tevens de kans op zelfredzaamheid vergroten. 2.3.2.1.7 Sportbeleid gemeente Stichtse Vecht (2021) In Stichtse Vecht zijn legio plekken om aan sport en bewegen te doen. Kansen genoeg! We willen dat hier nog meer inwoners gebruik van maken en meer gaan bewegen. Daarom zetten we met de nieuwe sport- en beweegnota 'Stichtse Vecht meer in beweging!' (2021) In de sport- en beweegnota werkt de gemeente samen met haar partners aan sportstimulering, sport en bewegen op school ende inzet van sport en bewegen als middel om onze inwoners nog méér te laten sporten en bewegen. Daarbij versterken we de fundamenten van sport en bewegen als sportaccommodaties, sportverenigingen en openbare ruimte. Uitgangspunt van de gemeente is dat sport en bewegen betaalbaar, veilig en goed bereikbaar blijft. De gemeente wil een betrouwbare, zichtbare, benaderbare partner zijn voor alle betrokken partners in de lokale sportomgeving. De missie van de gemeente is als volgt: “Iedereen moet zijn of haar leven lang kunnen sporten en / of bewegen, in zijn of haar eigen omgeving en binnen zijn of haar eigen capaciteiten. Hierdoor leeft men gezond(er), wordt bijgedragen aan ieders persoonlijke ontwikkeling en de sociale cohesie, waardoor de sociale leefbaarheid wordt versterkt”.
De doelstellingen voor een eenvoudig en duurzaam sportbeleid zijn: We streven naar een gezonde en actieve samenleving en bevorderen een gezonde opvoeding en leefstijl. Preventie en duurzaamheid (people) zijn uitgangspunt, want actieve (sporten en / of frequent bewegen) inwoners leveren de samenleving per saldo meer op dan niet actieve inwoners. We gaan een sport- en beweegnetwerk creëren waar sportaanbieders, onderwijs, welzijn, eerstelijnszorg en gemeente met elkaar verbonden zijn. Ook intern binnen gemeente werken afdelingen goed samen. Een integrale aanpak is van belang om effectief te zijn. Sporten en bewegen moet toegankelijk, betaalbaar en bereikbaar zijn voor onze inwoners. Accommodaties en voorzieningen moeten bereikbaar, toegankelijk en veilig zijn; Vitale kernen, dorpen en verenigingen; We streven naar vitale sportverenigingen en ondersteunen ze waar nodig. Ondanks dat ongebonden sporten en bewegen toeneemt vormen verenigingen een belangrijke basis in de wijk, kern of dorp. Hier ontmoeten inwoners elkaar. Sociale cohesie en zelfredzaamheid; Sociale cohesie in een wijk, kern of dorp is van belang. We versterken het door bijvoorbeeld zelfredzaamheid te verbeteren van verenigingen. Passend binnen de financiële mogelijkheden en kaders van de gemeente. Daarbij geldt ook: De kleinschaligheid, de menselijke maat en de vitaliteit van de kernen vormen onze kernkwaliteiten.
We willen een aantrekkelijke gemeente zijn voor gezinnen. Accentverschillen tussen kernen zijn acceptabel. De schaal van de kern en voorzieningen in nabij gelegen gemeenten spelen een rol. Sportief actief zijn kan op vele manieren. In verenigingsverband (op een kunstgrasveld of in een sportzaal), maar ook individueel (op de fiets naar het werk of in de omgeving, wandelen langs de Vecht / Veenweidegebied). Als gemeente staan we voor keuzes en moet, handelend vanuit het algemeen belang, een afweging gemaakt worden tussen kosten en effectiviteit. De gemeente Stichtse Vecht zet in op het stimuleren van sport en bewegen. Daarbij is er ook een 3 0 bestemmingsplan "Zuilense Vecht, Stichtse Vecht" (vastgesteld)
Utrecht
bijzonder positie voor het schoolplein. Het schoolplein is een uitdagende plek waar leerlingen spelenderwijs hun motorische vaardigheden ontwikkelen. Alleen wordt er onvoldoende gericht naar schoolpleinen als belangrijke beweegplek voor leerlingen gekeken. Een goed ontwikkelde beweegvaardigheid is belangrijk voor het plezier en een positieve ervaring bij sporten en bewegen. Het vergroot ook de kans dat kinderen blijven sporten. Bewegend leren is in opkomst. Sportaccommodaties vormen een belangrijk instrument bij het sportbeleid. Goede en bereikbare accommodaties vormen de basis voor lokale sportstimulering en een actieve samenleving. We zoeken nieuwe manieren van werken, waarin gekeken wordt naar de mogelijkheden voor het overdragen van gemeentelijke taken aan verenigingen. Ook vanuit het veld worden initiatieven opgestart om de zelfredzaamheid van een vereniging te vergroten. De buitensportaccommodaties veranderen meer naar multifunctioneel gebruik en worden meer geclusterd aangelegd of ingedeeld. Technologische ontwikkelingen zorgen ervoor dat buitensportaccommodaties voor meerdere sporten, doelgroepen en activiteiten ingezet kunnen worden. Kunstgras speelt daarin een belangrijke rol. Nieuwe onderlagen voor sportvelden buiten zorgen voor een seizoen verlenging. De accommodaties worden intensiever gebruikt.
De druk op de binnensportaccommodaties neemt met name in de winter toe doordat traditionele buitensporten (hockey, korfbal, handbal, voetbal) vaker naar binnen gaan om te sporten. In de zomer is het gebruik van de binnensport traditioneel lager. Het palet aan sporten wordt steeds groter en divers, waarbij sporten komen en gaan als gevolg van rages. Ook zijn er meer commerciële sportorganisaties zoals fitnesscentra en sportscholen. Sporten op deze locaties is zeer populair. Landelijk zien we een demografische ontwikkeling door de vergrijzing en een groeiend aandeel niet-westerse migranten. Deze ontwikkeling zal de vraag naar verschillende sporten doen verschuiven. Doordat de doelgroepen veranderen (qua wensen en qua omvang) dienen de accommodaties mee te veranderen. Het plan Zuilense Vecht voorziet in een opwaardering van het bestaande sportpark en de aanwezige voorzieningen. Door de herinrichting van het park, het realiseren van nieuwe verenigingsgebouwen en het verbreden van het recreatief aanbod wordt gewerkt aan toekomstbestendige sportverenigingen met efficiënte ingerichte en goed bezette en bereikbare accommodaties. Hiermee faciliteren wij niet alleen een actieve samenleving maar en bereikbare ondersteunen wij sportverenigingen bij het vergroten van hun zelfredzaamheid. 2.3.3
Gebiedsspecifiek beleid
Gebiedsvisie Zuilense Vecht (2018) De gemeenteraad van Utrecht heeft op 7 juni 2018 de Gebiedsvisie Zuilense Vecht vastgesteld en de gemeenteraad van Stichtse Vecht heeft op 6 maart 2018 de gebiedsvisie vastgesteld. In de gebiedsvisie wordt de integrale aanpak omschreven waarmee het gebied Zuilense Vecht een aanzienlijke kwaliteitsimpuls krijgt. Hierbij spelen de volgende uitgangspunten een belangrijke rol: Er ontstaat een samenhangend gebied met een eigen identiteit waarbij sport het samenbindende thema is. Er komt één optimaal functionerend sportpark met daarin sterke en vitale sportverenigingen die hecht samenwerken: de bestaande voetbalverenigingen, twee tennisverenigingen, een korfbalvereniging, twee multifunctionele sporthallen en enkele reeds bestaande kleine verenigingen voor andere sporten. Het sportpark heeft een uitnodigend karakter dat volop ruimte biedt aan nieuwe sporten, aan de ongeorganiseerde sporten en andere recreatieve activiteiten. Een uitdagend sportief gebied dat aantrekkelijk is voor potentiële nieuwe sportbestuurders en vrijwilligers. Een deel van de vrijgespeelde ruimte wordt ingezet voor het verbeteren van de groene recreatieve structuur en goed bruikbare openbare ruimte, die in verbinding staat met de omringende landelijke en stedelijke gebieden. Een deel van de vrijgespeelde ruimte biedt ruimte voor het toevoegen van nieuwe woningen.
Realisatie vindt plaats op basis van een financieel haalbare ontwikkeling. Gebiedsplan Zuilense Vecht (2020) Op 23 januari 2020 heeft de gemeenteraad van Utrecht en op 17 december 2019 heeft de gemeenteraad van Stichtse Vecht het Gebiedsplan Zuilense Vecht vastgesteld. Het gebiedsplan is een nadere uitwerking van de gebiedsvisie. In het Gebiedsplan is Zuilense Vecht doorontwikkeld tot een samenhangend park waar sport, bewegen, ontmoeten en groen centraal staan. Het gebied vormt straks zowel een groene buffer als een aantrekkelijke verbinding tussen beide gemeenten. Het bestaande sportpark wordt open en toegankelijk gemaakt. De nieuwe woongebieden sluiten op een vanzelfsprekende manier aan op de bestaande bebouwing én op het Sportief Park en vormen zo een sociale en ruimtelijke schakel. Het bestemmingsplan "Zuilense Vecht, Stichtse Vecht" (vastgesteld)
31
Gebiedsplan bevat een nieuwe langzaam verkeer verbinding met voorzieningen voor sport, spel en ontmoeting. In het Gebiedsplan is duurzaamheid belangrijk, daarbij gaat het om energie, materiaalgebruik, ecologie, water en groen. Stedenbouwkundigprogramma van eisen (SPvE) en een Integraal Programma van Eisen voor de openbare ruimte (IPvE) IPvE In het Integraal Programma van Eisen (IPvE), dat op 20 mei 2021 door de gemeenteraden van Stichtse Vecht en Utrecht is vastgesteld, zijn de uitgangspunten uit het Gebiedsplan verder uitgewerkt en vertaald naar eisen waaraan het ontwerp moet voldoen. In het IPvE worden de randvoorwaarden voor de uitwerking van de (openbare) buitenruimte van het Sportief Park beschreven. Het Sportief Park bestaat uit het Park en de Sportparken (sportvelden). Het gaat hierbij om zowel functionele als ruimtelijke uitgangspunten. In het IPvE zijn tevens de beeldkwaliteitseisen voor de verenigingsgebouwen en de onderwijsvoorziening opgenomen. Echter de verdere uitwerking van- en toelichting op de onderwijsvoorziening (in gemeente Stichtse Vecht) en de verenigingsgebouwen is te vinden in de SPvE's. Het Functioneel Ontwerp is de verbeelding van het IPvE en is te beschouwen als een eerste ontwerp van de (openbare) ruimte. SPvE's Voor de woningbouwlocaties in Stichtse Vecht en Utrecht is het Gebiedsplan uitgewerkt tot Stedenbouwkundig Programma's van Eisen.
Voor Utrecht is een SPvE gemaakt (vastgesteld op 20 mei 2021 door de gemeenteraad) voor de woningbouwvlekken (inclusief maatschappelijke- en sportfuncties) en het clubgebouw. Voor Stichtse Vecht is een SPvE gemaakt (vastgesteld op 6 juli 2021) voor de woningbouwvlek, onderwijsvoorziening en het clubgebouw. De SPvE's beschrijven de randvoorwaarden en eisen voor de functieverandering naar wonen, de ontwikkelmogelijkheden binnen de bouwvlekken, de ruimtelijke en kwalitatieve randvoorwaarden voor de bebouwing en voor de openbare ruimte binnen het plangebied, de relatie met het IPvE voor het Sportief Park en de randvoorwaarden die gesteld worden aan de wateropgave en ecologische opgave. De SPvE's vormen de basis voor het nog te maken Stedenbouwkundig Plan. Het SPvE zal daarom op hoofdlijnen geformuleerd worden. Het SPvE biedt wel alle benodigde input voor het bestemmingsplan.
Het planproces Stedenbouwkundigplan (SP) 3 2 bestemmingsplan "Zuilense Vecht, Stichtse Vecht" (vastgesteld)
Utrecht
In 2022 stelt de gemeente Stichtse Vecht een Stedenbouwkundig Plan voor de ontwikkeling van de Woonbuurt Zuilense Vecht. Dit is de uitwerking van het Gebiedsplan Zuilense Vecht en het Stedenbouwkundig Programma van Eisen (SPvE) Woonbuurt Zuilense Vecht. In het SPvE staan de randvoorwaarden, eisen en uitgangspunten voor de gewenste ontwikkeling. In het Stedenbouwkundig Plan (SP) staan de ontwerptekeningen, technische uitwerkingen en bouwregels van de bouwvelden als kader. Het kader waar de ontwikkelende partij het plan kan ontwerpen. Binnen dit kader zijn er voldoende mogelijkheden om een goed en haalbaar plan te ontwerpen. Het SP zoomt nader in op de uitgangspunten van het SPvE en werkt deze verder uit. De ontwerptekeningen en bouwregels in het SP worden opgesteld op een gedetailleerder niveau dan in het SPvE. Hetzelfde geldt voor de openbare ruimte direct rondom de bouwvelden. Voorlopig ontwerp Inrichtingsplan(VOIP) De gemeentes Stichtse Vecht en Utrecht willen het gebied Zuilense Vecht gezamenlijk verbeteren. In de GebiedsVisie Zuilense Vecht (2018) is het doel van dit project omschreven. In het Gebiedsplan (2019) en het IPvE-FO (2021) is dit nader uitgewerkt. Door een open, groene verbinding te maken in samenhang met de omliggende buurten wordt een nieuwe groenstructuur gecreëerd.
Het Voorlopig Ontwerp Inrichtings Plan (2022) is een uitwerking van het IPvE/FO voor het Park inclusief Strip vanaf de Sportparkweg tot en met het Theo Thijssenplein. Dit VOIP dient als basis voor een Definitief Ontwerp, dat weer als basis dient voor een gezamenlijke aanbesteding. Hierbij is vanzelfsprekend een goede afstemming met de woongebieden noodzakelijk.
2.4
Conclusie
Voor het plangebied kan de conclusie worden getrokken dat de ontwikkeling past binnen de beschreven beleidskaders.
bestemmingsplan "Zuilense Vecht, Stichtse Vecht" (vastgesteld)
33
3 4 bestemmingsplan "Zuilense Vecht, Stichtse Vecht" (vastgesteld)
Utrecht
Hoofdstuk 3 3.1
Bestaande situatie
Inleiding
Dit hoofdstuk geeft inzicht in de huidige situatie in het plangebied en analyseert het gebied in ruimtelijk en functioneel opzicht. In dit hoofdstuk is de bestaande situatie van zowel het Utrechtse als Stichtse Vechtse deel van Zuilense Vecht beschreven. Hierdoor ontstaat een totaalbeeld van hoe de verschillende sportparken in de bestaande situatie functioneren.
Bestaande situatie
3.2
Beschrijving van het plangebied
3.2.1
Historische ontwikkeling
Het plangebied was oorspronkelijk agrarisch weidegebied, met aan de noordoostzijde de Daalseweg en de Vecht en aan de zuidwestzijde de rechte laan tussen Maarssen en Utrecht en de Rijn Spoorweg. Vrijwel alle bebouwing bevond zich langs de Vecht: een cluster met Oud Zuilen, Slot Zuylen en buitenplaats Groenhoven, met de omgeving verbonden door de Zuilenselaan. Het Amsterdam-Rijnkanaal en de Amsterdamsestraatweg zijn rond 1880 aangelegd. Vanaf rond 1950 is een grote toename van bebouwing zichtbaar: Zuilen en Lintbebouwing langs het kanaal. Ook is de ruimtereservering voor de As van Berlage (Burgemeeester Norbruislaan) zichtbaar. In 1960 is Zuilen flink uitgebreid en is de Burgemeester Norbruislaan (tot de gemeentegrens en nog zonder bomen) gerealiseerd. In deze periode zijn ook de eerste sportvelden in Utrecht gerealiseerd. Op de kaart van 1980 is te zien dat alle beschikbare ruimte in zowel Stichtse Vecht als Utrecht benut is voor sportvelden. De Burgemeester Norbruislaan is dan ook voorzien van bomen. Vanaf eind jaren '80 is de Burgemeester Norbruislaan inclusief de bomen doorgezet naar en in de gemeente Stichtse Vecht. Vanaf dat moment verandert er weinig meer in de structuur van het plangebied, met uitzondering van een stedelijke herstructurering in Zuilen.
bestemmingsplan "Zuilense Vecht, Stichtse Vecht" (vastgesteld)
35
Zuilense Vecht in 1875, 1950, 1960 en 1980 (bron: topotijdreis.nl) 3.2.2
Monumenten, beeldbepalende elementen en cultuurhistorie
In de omgeving is veel cultuurhistorie aanwezig, zoals de dorpskern Oud Zuilen (tevens beschermd stadsgezicht en van oudsher een zelfstandige gemeenschap aan de Vecht rondom het Slot), Park Groenhoven (een oude buitenplaats), de Daalseweg (een oude ontsluitingsweg) en de karakteristieke dwarshuisboerderij aan de Amsterdamsestraatweg 2. Binnen het plangebied bevinden zich een aantal objecten en structuren met (culturele) erfgoedwaarde. Binnen het plangebied bevindt zich De Zuilenselaan. Dit was een laantje behorend bij de buitenplaats Oud Zuylen en is ook onderdeel van de buitenplaats-biotoop. De Zuilenselaan is dé verbinding naar Oud Zuilen en scheidt nu het Utrechts en het Stichtse Vecht deel. 3.2.3
Structuurbepalende elementen
Zuilense Vecht wordt landschappelijk opgespannen tussen het Amsterdam-Rijnkanaal en de Burgemeester Norbruislaan met het achterliggende landschap. Haaks op deze grote structuren staat een aantal lanen: de Zuilenselaan en de oprijlaan van Sporthal Zuilen. De positionering van de sportvelden met bomensingels, sloten en infrastructuur voegt zich in deze twee hoofdrichtingen. Door deze heldere oriëntatie en nadrukkelijk aanwezige bomenrijen heeft Zuilense Vecht een parkachtig karakter. Op het sportpark is de eikenlaan langs de toegangsweg naar sporthal Zuilen van waarde voor de hoofdopzet van de groenstructuur. Ten noorden van de sporthal en langs de Sportparkweg staat een rij waardevolle volwassen essenbomen. Het lommerrijke (schaduwrijke) karakter van het gebied is de grootste ruimtelijke kwaliteit. De sportparken worden gekarakteriseerd door volwassen groen. De hoog opgaande bomen bepalen de groene sfeer en uitstraling van het gebied. Zuilense Vecht ligt ingeklemd tussen de lange doorlopende boomstructuren langs het Amsterdam-Rijnkanaal en langs de 'As van Berlage' (Burgemeester Norbruislaan), die cultuurhistorische waarde heeft. Verbindingen haaks op deze structuur zijn vrijwel afwezig: alleen de Zuilenselaan met hoge populieren en de toegangslaan naar sporthal Zuilen.
Structuurbepalende elementen 3 6 bestemmingsplan "Zuilense Vecht, Stichtse Vecht" (vastgesteld)
Utrecht
Landschappelijk ligt Zuilense Vecht tussen het Amsterdam-Rijnkanaal en het landschap rondom Oud Zuilen en de Vecht. Zuilense Vecht is onderdeel van de 'groene scheg' rondom de rivier de Vecht met buitenplaatsen, parken en kasteel Slot Zuylen. Zuilense Vecht is een belangrijke schakel in het recreatieve routenetwerk tussen Utrecht en Maarssen. Het is een gebied dat wordt ervaren als tussenland; de rand van stad en dorp. Zuilense Vecht is onderdeel van de bufferzone tussen Maarssen en Zuilen. Het doel van deze buffer is om het groen te behouden en te voorkomen dat stad en dorp aan elkaar groeien.
Zuilense Vecht is onderdeel van de 'groene scheg'
3.3
Beschrijving van de bestaande functies in het plangebied
Zuilense Vecht bestaat momenteel uit drie afzonderlijke sportparken: sportpark Daalseweide, sportpark Zuilen en sportpark Elinkwijk. De Zuilenselaan is de harde grens tussen het sportpark Daalseweide in de gemeente Stichtse Vecht en de Utrechtse sportparken Elinkwijk en Zuilen. De sportparken zijn deels sterk verouderd en hebben ieder een eigen ingang, een eigen identiteit en eigen beheer. Er is veel ruimte rondom de velden aanwezig. Deze ruimte wordt nauwelijks benut door de verenigingen of omwonenden, de groene randen rondom de velden hebben (mede) hierdoor geen gebruikswaarde. Het gebied is niet toegankelijk voor passanten of omwonenden door de klassieke opzet van de sportcomplexen, afgesloten door hekken en watergangen. De toegangen tot de huidige sportparken zijn enigszins verborgen. De hekken en poorten suggereren daarnaast dat alleen leden welkom zijn op het terrein. De poorten kunnen worden gesloten, maar worden zelden dichtgedaan. De sportcomplexen worden alleen gebruikt tijdens trainingen en wedstrijden en buiten deze uren is er geen toezicht. Hierdoor is er regelmatig sprake van vandalisme en personen die overlast veroorzaken.
bestemmingsplan "Zuilense Vecht, Stichtse Vecht" (vastgesteld)
37
Het huidige gebruik van de sportvelden Sportpark Daalseweide Sportpark Daalseweide dateert uit midden jaren '70 en heeft veel verouderde opstallen die aan het einde van hun economische levensduur zitten. De accommodaties zijn inbraakgevoelig en de staat van onderhoud van paden en velden is niet optimaal. Dit resulteert regelmatig in afgelastingen van wedstrijden. De algehele uitstraling van het park is gedateerd. De voetbalverenigingen VV Maarssen (circa 1.200 leden in januari 2018 en circa 1.000 leden in januari 2022) en DWSM (circa 170 leden in januari 2018 en circa 150 leden in januari 2022) hebben een eigen kantine met kleedruimten. De ledenaantallen van de verenigingen zijn redelijk stabiel al heeft de coronacrisis bij VV Maarssen wel voor een daling van het aantal leden gezorgd. De verwachting is dat het ledental de komende jaren weer op hetzelfde niveau uitkomt als voor de coronacrisis. Bij tennisvereniging Luck Raeck is het ledenaantal (circa 670 in januari 2018 en circa 750 in januari 2022) de afgelopen jaren toegenomen. De vereniging heeft echter nog altijd een overcapaciteit aan velden. Korfbalvereniging OVVO heeft een stabiel ledenaantal van circa 400 leden. De vereniging maakt gebruik van een sporthal, kantine en kunstgrasveld. De sporthal kent een sobere uitstraling, maar speelt een belangrijke rol binnen het verenigingsleven van de club.
De BSO maakt hier ook deel van uit en is opgenomen in de OVVO-hal. Sportpark Daalseweide is momenteel alleen bereikbaar vanaf de Maarssense Sportparkweg en heeft een gesloten karakter. Het parkeerterrein van het sportpark kent een hoge bezettingsgraad en wordt niet alleen door de gebruikers van het sportpark gebruikt. Vanwege de hoge parkeerdruk is er een tweede parkeerplaats gerealiseerd bij de rotonde ten noordoosten van het sportpark. Het sportpark geeft verkeers- en parkeeroverlast bij omwonenden. De wijken Zuilen en Op Buuren De randen van de sportparken grenzen in Utrecht aan Zuilen en de Amsterdamsestraatweg en in Stichtse Vecht aan Op Buuren. De sportparken en woonwijken hebben geen ruimtelijke relatie met elkaar, doordat de entrees verscholen liggen en niet op de woonbuurten gericht zijn. Zuilen De bebouwingsrand van Zuilen kenmerkt zich door veel verschillende typologieën, veel verschil in maat en schaal, oude strokenverkaveling, het nieuwe Wellantcollege en appartementencomplexen. Er is weinig samenhang. Vernieuwing heeft plaatsgevonden, maar de relatie met het groene (sport)gebied is niet verbeterd. 3 8 bestemmingsplan "Zuilense Vecht, Stichtse Vecht" (vastgesteld)
Utrecht
Zuilen ligt met de rug naar sportpark Elinkwijk. Sportpark Elinkwijk is gelijktijdig met de aangrenzende bebouwing ontstaan en ligt van oudsher aan de achterzijde, verstopt achter de bebouwing. De grens van het sportpark naar de woningen kenmerkt zich door gaashekken, bosschages en parkeerplaatsen. De bebouwing langs de Amsterdamsestraatweg grenst met de achtertuinen direct aan de kleedkamers, kantine en velden van Elinkwijk. Elinkwijk heeft een entree aan het Theo Tijssenplein waardoor er veel op het plein en in de wijk geparkeerd wordt ten behoeve van de voetbalvereniging. Dit veroorzaakt vooral in het weekend voor veel overlast. De parkeerplaatsen aan de Burgemeester Norbruislaan worden nagenoeg niet gebruikt voor Elinkwijk, omdat er geen directe relatie is met de entree van de voetbalvereniging. Het plein is verder vrij stenig ingericht voor spelen en parkeren. Op Buuren Sportpark Daalseweide was oorspronkelijk ver buiten de kern van Maarssen gelegen. Door de realisatie van de wijk Op Buuren ligt het sportpark nu tegen de kern aan. Op Buuren is een nieuwe wijk met een historisch karakter. Door een mix aan woningtypen en bouwhoogten is er een gedifferentieerde bevolkingsopbouw en sterke eigen identiteit gerealiseerd. Op Buuren kenmerkt zich door een hoge bebouwingsdichtheid, en heeft een centrum met pleintje.
De voorzieningen binnen het centrumgebied richten zich nu vooral op gezondheidszorg en horeca. Ook de nabijgelegen haven speelt een belangrijke rol in het voorzieningenaanbod. Vanaf het centrum gaat er een langzaamverkeersverbinding de rivier de Vecht over richting het landelijk gebied en richting de wijk Zandweg- Oostwaard en het centrum van Maarssen. Op Buuren heeft een representatieve kant richting het sportpark met parkeren voor bezoekers aan de parallelweg. De bewoners parkeren binnen de woonblokken (parkeerhoven). De Sportparkweg vervult een hele belangrijke functie als oost-west verbinding. Grote verkeersstromen uit het centrum van Maarssen worden geweerd. De weg koppelt de Amsterdamsestraatweg aan de Sweserengseweg. Daarnaast vervult de weg een belangrijke functie als ontsluiting voor Op Buuren en het sportpark Daalseweide. De Sportparkweg heeft het karakter van een randweg en is niet goed over te steken. De verkeersveiligheid bij het oversteken richting het sportpark Daalseweide is dan ook een belangrijk aandachtspunt. Uit recente telgegevens is gebleken dat er op werkdagen een parkeerpiek op het parkeerterrein aan de Sportparkweg is.
3.4
Conclusie
De sportparken worden overwegend monofunctioneel en niet effectief gebruikt. Daarnaast is er sprake van deels verouderde opstallen en zijn de ingangen naar de sportparken enigszins verborgen gelegen. Er is veel groene ruimte rondom de sportvelden aanwezig, maar vanwege de hekken en watergangen is het gebied niet toegankelijk voor omwonenden of passanten.
bestemmingsplan "Zuilense Vecht, Stichtse Vecht" (vastgesteld)
39
4 0 bestemmingsplan "Zuilense Vecht, Stichtse Vecht" (vastgesteld)
Utrecht
Hoofdstuk 4 4.1
Projectbeschrijving
4.1.1
Programma
Planbeschrijving
Met dit bestemmingsplan wordt een nieuwe verbinding tot aan de gemeente Utrecht mogelijk gemaakt: het recreatieve- en de sportieve Strip. De Strip loopt door het Sportieve Park en langs deze route zijn de sportfuncties geconcentreerd. Bestaande en nieuwe sportfuncties, zowel georganiseerd als ongeorganiseerd, worden binnen dit plan mogelijk gemaakt. Ook wordt een nieuw verenigingsgebouw gerealiseerd, krijgt de bestaande sporthal een uitbreidingsmogelijkheid en wordt ruimte gereserveerd voor een onderwijsvoorziening. Binnen de gebouwen wordt daarnaast ondergeschikt aan de sportfunctie ander gebruik mogelijk gemaakt, waaronder buitenschoolse opvang en buurtactiviteiten. Vanwege de compactere opzet van de sportvelden ontstaat er ruimte, aansluitend aan de bestaande bebouwing, om nieuwe woningen (maximaal 150 woningen in Stichtse Vecht) toe te voegen. Er komen woningen, zowel grondgebonden als niet grondgebonden, voor verschillende woonsegmenten: 30% wordt sociaal, middelduur (koop en huur) en vrije sector (koop/huur). 4.1.2
Stedenbouwkundig plan
De basis van Zuilense Vecht bestaat uit landschappelijke elementen. Een gebied dat gestructureerd en bijeen gehouden wordt door beplanting en water, sportclusters, woonvelden en parkeerplaatsen, die door deze landschappelijke elementen worden verbonden tot één ruimtelijke eenheid. De landschappelijke elementen sluiten aan op de lanen van de Burgemeester Norbruislaan en de Amsterdamsestraatweg. De nieuwe woonbuurten vinden aansluiting bij de aangrenzende bestaande bebouwing en op het sportief park. Daarnaast is het gebied een schakel in de stedelijke groenstructuur.
Nieuwe indeling Zuilense Vecht 4.1.2.1 Sportief Park Park, groen, water en de Strip Centraal in het Sportief Park ligt de Strip. De Strip vormt zowel ruimtelijk als sociaal de verbindende structuur. Het hoofdpad van de Strip ligt als een vloeiende lijn door het Sportief Park en vormt een belangrijke nieuwe recreatieve route tussen Utrecht, de Zuilenselaan en Op Buuren. Vanaf de Strip zijn alle sportverenigingen en alle functies op een functionele en prettige manier voor fietsers en voetgangers te bereiken. bestemmingsplan "Zuilense Vecht, Stichtse Vecht" (vastgesteld)
41
Bewegen en ontmoeten aan de Strip Onderdeel van de Strip is een doorlopende gekleurde lijn, die soms uitwaaiert/afbuigt, maar altijd terugkomt bij het hoofdpad van de Strip. De gekleurde lijn ligt deels op maaiveld (als markering) en komt regelmatig omhoog uit het maaiveld om een functioneel object te vormen (zoals een sport-of speeltoestel). De Strip met de gekleurde lijn en markering in dezelfde kleur vormt een krachtig beeldmerk en identiteitsdrager van het Sportief Park. De verharding van de Strip is optimaal voor recreatief gebruik: comfortabel voor onder andere wandelen, skaten, fietsen en steppen. Deze route is overwegend autovrij, maar is wel bruikbaar en toegankelijk voor hulpdiensten en mindervaliden en voor bevoorrading van verenigingsgebouwen en horeca. Tussen de Strip en de sportvelden komt daarnaast in de gemeente Stichtse Vecht een workout park voor fitness, calisthenics, crossfit, bootcamp en freerunnen. Ook komt er een skatebaan, is er ruimte voor een basketbalpaal en wordt een waterpartij geschikt gemaakt voor polsstokspringen. Langs de Strip ligt daarnaast een aantal grasvelden voor ongeorganiseerde sporten. Hierbij kan gedacht worden aan yoga, bootcamp, vliegeren, balletje trappen, picknicken, etc.
Voorbeelden van de uitwerking van de gekleurde lijn langs de Strip 4 2 bestemmingsplan "Zuilense Vecht, Stichtse Vecht" (vastgesteld)
Utrecht
De hoeveelheid aan oppervlakte groen neemt vanwege de herontwikkeling af, welke zoveel mogelijk kwantitatief en kwalitatief gecompenseerd gaat worden in de vorm van ecologische verbindingszones. Naast dat de recreatieve- en sportieve kwaliteit van het gebied omhoog gaat, wordt de ecologische kwaliteit van het gebied hierdoor vergroot. De ecologische verbindingszones bestaan uit een netwerk van watergangen met natuurvriendelijke oevers en een enkele bosschage en bloemrijk hooiland. Sportvelden hebben een beperkte ecologische waarde. Het heeft waarde als foerageergebied voor vogels, maar voor bijen vormt het bijvoorbeeld geen leefgebied. In de nieuwe openbare ruimte en langs de Strip worden grassen toegepast met een grotere ecologische meerwaarde. Bloemrijk gras vormt de basis in Zuilense Vecht en vormt een vrijwel continue zone door de strip en verbindt de Strip met de Amsterdamsestraatweg en de Burgemeester Norbruislaan. Waar afstand tot de woningen gewenst is, wordt bloemrijk gras toegepast tussen het woonveld en de paden in de Strip. De bestaande opgaande vegetatie zoals struiken en kruiden hebben een meerwaarde voor klimaatadaptatie (afwatering en verkoeling) en ecologie (voedsel). Op plekken waar het de sociale veiligheid niet belemmert blijft de bestaande beplanting gehandhaafd.
Bosschages/heestergroepen kunnen worden toegevoegd op plekken waar dit ecologisch wenselijk is en de sociale veiligheid, zichtlijnen en het open karakter niet belemmert. Kleinschalige bosschages worden toepast in de ecologische verbindingszones in de vorm van ecologische stapstenen. Deze functioneren als voedsel - en nestgelegenheid voor vogels, schuilgelegenheid voor zoogdieren, foerageergebied voor vleermuizen en bieden nectar voor insecten. Deze bosschages bestaan uit een inheems mengsel van bosplantsoen, aangevuld met niet-inheemse soorten die een aanvullende ecologische meerwaarde bieden en hebben een oppervlak van 10 tot 100 m2. Dit is voldoende als schuilplaats en ecologische stapsteen voor dieren en zorgt daarnaast voor voldoende sociale veiligheid en doorzicht. Bestaande bomen worden binnen het plangebied zoveel mogelijk gehandhaafd. Voor nieuw te planten bomen wordt gekozen uit inheemse soorten. Elke (enkele of dubbele) bomenrij bestaat uit één soort, waarbij voor elke as een andere soort gekozen wordt. Aan de Strip worden dezelfde soorten toegepast. Als meerdere bomen binnen 10 meter van elkaar staan wordt dezelfde soort toegepast. Wat de soorten betreft wordt gedacht aan de iep, els, linde, esdoorn, berk en wilg (niet geknot). Nieuwe hagen in Zuilense Vecht zullen bestaan uit veldesdoorn, sleedoorn, meidoorn en liguster.
Deze hagen worden geschoren en zijn ongeveer één meter hoog, zodat er goed zicht is op de achterliggende functie. De exacte uitwerking van de toekomstige inrichting wordt vastgelegd via het Voorlopig ontwerp Inrichtingsplan (VOIP). Daarbij kunnen door de werkelijke omstandigheden onderdelen afwijken van het IpvE/FO dat eerder is vastgesteld.
Beplanting Zuilense Vecht Vanwege de herontwikkeling wordt circa 5.300 m2 water in het gehele gebied Zuilense Vecht gedempt en is er circa 6.700 m2 aan watercompensatie nodig voor de nieuwe woonvelden en kunstgrasvelden. Dit betekent dat in totaal circa 12.000 m2 aan nieuw oppervlaktewater gerealiseerd moet worden om de totale hoeveelheid waterbergend vermogen van het gebied niet te verminderen. Er wordt circa 15.000 m2 aan nieuw oppervlaktewater gerealiseerd. Er komen twee grote waterpartijen in het deel gelegen in Stichtse Vecht. Daarnaast wordt er circa 4.700 m2 plas-dras in het gebied gerealiseerd. Een pas-dras zone bestaat uit een ondiepe zone in de watergang, waar water- en oeverplanten groeien. Plas-dras zones vergroten de capaciteit voor waterberging, hebben een positief effect op de waterkwaliteit en dragen bij aan de biodiversiteit in Zuilense Vecht: voor vissen, amfibieën en kleine zoogdieren. Het overige deel wordt bereikt door het bestemmingsplan "Zuilense Vecht, Stichtse Vecht" (vastgesteld)