1.3 Archeologisch bureau- en inventariserend veldonderzoek.pdf
Tekst van het document
Vanaf het begin van de 17e eeuw is het plangebied in agrarisch gebruik en geldt er een lage archeologische verwachting. In de tweede helft van de 20e eeuw is de huidige bebouwing gebouwd. Hiervoor is mogelijk het maaiveld opgehoogd. Gezien de in dit bureauonderzoek opgestelde archeologische verwachting is binnen het plangebied vervolgonderzoek noodzakelijk om deze te toetsen. Het vervolgonderzoek kan het beste worden uitgevoerd in de vorm van een inventariserend veldonderzoek, verkennende fase, door middel van boringen. Verspreid in het plangebied dienen boringen te worden gezet met als doel om inzicht te krijgen in de toestand van het bodemprofiel. Ook dient gekeken te worden naar de aanwezigheid van mogelijke vegetatie- en/of cultuurlagen, die zichtbaar zijn als bodemverkleuringen. Door middel van het verkennend booronderzoek dient te worden vastgesteld of er binnen het plangebied archeologische resten in situ te verwachten zijn.
21244.002 versie 1
19 / 24
3
INVENTARISEREND VELDONDERZOEK
3.1 Doelstelling en onderzoeksvragen Het inventariserend veldonderzoek (IVO-overig, verkennende fase) heeft tot doel de gespecificeerde archeologische verwachting aan te vullen en te toetsen door middel van boringen. Het veldonderzoek heeft tot doel antwoorden te vinden op wat de bodemopbouw is binnen het plangebied. Ook dient te worden vastgesteld wat de gevolgen zijn van het in het plangebied aangetroffen bodemprofiel voor de gespecificeerde archeologische verwachting.
3.2 Methoden Het inventariserend veldonderzoek is uitgevoerd in de vorm van een verkennend booronderzoek, onder certificaat op grond van de BRL SIKB 4000 (KNA, versie 4.1, 19‑02‑2018) en Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA, versie 4.1, 19‑02‑2018 protocol 4003), specificatie VS03. Voor het inventariserend veldonderzoek is op 31 juli 2024 door E. Steijsiger (KNA Prospector) een Plan van aanpak (PvA) opgesteld. Het veldwerk is uitgevoerd op 1 augustus 2024. De boringen zijn verspreid binnen het plangebied gezet. Bij het zetten van de boringen is rekening gehouden met de aanwezige verhardingen, gebouwen, kabels en leidingen. In totaal zijn er met behulp van een edelmanboor (diameter 10 cm) 5 boringen tot maximaal 3 m -mv gezet (zie kaart 17). De boringen zijn lithologisch volgens de Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode beschreven.32 De boringen zijn met meetlinten ingemeten (x- en y-waarden). Van alle boringen is de maaiveldhoogte afgeleid van het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN). Aan de hand van het opgeboorde materiaal is beoordeeld in hoeverre er sprake is van een gaaf bodemprofiel. Ook is gekeken naar de aanwezigheid van mogelijke vegetatie- en/of cultuurlagen, die zichtbaar zijn als bodemverkleuringen.
Het opgeboorde materiaal is in het veld door middel van versnijden/verkruimelen geïnspecteerd op het voorkomen van archeologische indicatoren, zoals fragmenten vuursteen, aardewerk, houtskool, verbrand leem en bot.
32 Bosch, 2005.
21244.002 versie 1
20 / 24
3.3 Resultaten Geologie en bodem De resultaten van de boringen zijn opgenomen in de vorm van boorstaten en worden in bijlage 8 weergegeven. Op basis van deze boorprofielen kunnen de hoofdlijnen van de bodemopbouw als volgt worden weergegeven: Tabel 3.1
Hoofdlijn bodemopbouw
Diepte
Samenstelling
Interpretatie
Maaiveld tot circa 40 à 50 cm -mv
Matig humeus, matig siltig, matig fijn zand met een grijsbruine kleur. Kalkhoudend.
Moderne bouwvoor, subrecente ophogingslaag. Vermengd met bouwzand, bevat fragmenten baksteen.
Tot circa 60 à 80 cm mv
Matig humeus, matig zandige klei met een grijsbruine kleur. Kalkrijk.
Oude A-horizont in intacte oeverwalafzettingen Oude Aa/Vecht.
Tot circa 110 à 140 cm -mv
Zwak tot matig zandige klei met een bruine kleur. Kalkrijk.
Bw-horizont in intacte oeverwalafzettingen Oude Aa/Vecht.
Circa tot 140 à 160 cm -mv
Zwak tot sterk zandige klei met een bruingrijze kleur. Kalkrijk.
BC-horizont in intacte oeverwalafzettingen Oude Aa/Vecht. Alleen aanwezig in boringen 1, 3 en 5
Circa tot 160 cm -mv
Sterk siltige klei met een bruingrijze kleur. Kalkrijk.
Cg-horizont in intacte opvullingsafzettingen Breukelen meer.
Tot onderkant boor
Matig siltig, zeer fijn zand met een grijze kleur. Kalkrijk.
Cr-horizont in intacte opvullingsafzettingen Breukelen meer. Bevat banden matig siltig klei.
De bovenkant van de bodemopbouw bestaat binnen het plangebied uit matig humeus, matig siltig, matig fijn zand. Deze laag bevat bouwzand en fragmenten baksteen. Het gaat hier om een subrecente ophogingslaag dat waarschijnlijk tijdens de bouw van de bestaande bebouwing is opgebracht. Onder deze laag, vanaf circa 40 à 50 cm -mv (0,2 à 0,4 m NAP) zijn de intacte oeverwalafzettingen van de Oude Aa en/of Vecht stroomgordels aangetroffen. Deze afzettingen bestaan uit boven in uit matig zandige klei en worden in de meeste boringen naar onder toe zandiger tot sterk zandige klei. Deze laag is geheel kalkrijk. Binnen de bovenste 30 à 40 cm van deze laag is matig humeus en bevat in boring 4 fosfaat vlekken. Het gaat hier om een cultuurlaag. Mogelijk is (een deel van) de top van deze laag opgenomen in de bovenliggende ophogingslaag. In de onderkant van de oeverwallen is er een Bw-horizont ontwikkeld, met in enkele boringen een BC-horizont. De onderkant van de aangetroffen bodemopbouw bestaat vanaf circa 140 à 160 cm -mv uit banden matig siltig, zeer fijn zand en matig siltige klei. Het gaat hier om de opvullingsafzettingen in het Breukelen meer. Er zijn geen bodemlagen aangetroffen die wijzen op de aanwezigheid van een woerd binnen het plangebied.
21244.002 versie 1
21 / 24
Archeologische indicatoren Tijdens het veldonderzoek zijn in twee archeologische indicatoren aangetroffen. Het gaat om fragmenten houtskool binnen boring 3 op circa 140 cm -mv. Omdat de houtskool concentratie is aangetroffen in de onderkant van de oeverwalafzettingen, is het waarschijnlijk tijdens de vorming van de oeverwal op een natuurlijke wijze hier terecht gekomen. Binnen boring 2 is op ongeveer 70 cm -mv, in de cultuurlaag, een aardewerken fragment aangetroffen. Deze is voorgelegd aan de heer P.J.L. Wemerman materiaalspecialist van Econsultancy. Het gaat om een klein wandfragment handgevormd aardewerk met een dikte van circa 5 mm, gemagerd met fijn goed afgerond zand. Het baksel is matig hard en oxiderend gebakken (grijsbruin) waarbij de kern is gereduceerd (zwart). Op basis hiervan lijkt het te gaan om een fragment Hessens-Schortens aardewerk uit de Vroege-Middeleeuwen, 500-800 na Chr.
21244.002 versie 1
22 / 24
4
CONCLUSIE EN ADVIES
Het bureauonderzoek toonde aan dat er zich mogelijk archeologische waarden in het plangebied zouden kunnen bevinden. Het plangebied is namelijk gelegen binnen het Breukelen veenmeer dat vlak voor het begin van de IJzertijd in 2800 jaar geleden is opgevuld met fluviatiele opvullingslagen door de Vecht. Mogelijk is op deze opvullingslagen een oeverwal van de Vecht en/of Oude Aa aanwezig. Bewoning is vanaf de IJzertijd mogelijk, al was de rivieractiviteit van de Vecht in deze periode te hoog voor langdurige bewoning. Er geldt daarom een middelhoge archeologische verwachting voor de IJzertijd en Romeinse tijd. In de Vroege- en Late-Middeleeuwen lag waarschijnlijk circa 100 meter ten oosten van het plangebied de hofsteden Attingahem en De Poel. In de tweede helft van de 17e eeuw is waarschijnlijk op dezelfde plek een herberg gebouwd. Hoewel er binnen dit terrein al archeologische onderzoeken zijn uitgevoerd, zijn de hofsteden nog niet aangetroffen. Het plangebied behoorde waarschijnlijk tot het landgoed van deze hofsteden en was waarschijnlijk een akker. Het is echter niet uitgesloten dat (een van) de hofsteden of een ander (boeren)erf binnen het plangebied lagen. Voor de Vroegeen Late-Middeleeuwen geldt daarom een hoge archeologische verwachting. Vanaf het begin van de 17e eeuw is het plangebied in agrarisch gebruik en geldt er een lage archeologische verwachting.
In de tweede helft van de 20e eeuw is de huidige bebouwing gebouwd. Hiervoor is mogelijk het maaiveld opgehoogd. Uit het verkennend booronderzoek is gebleken dat de bodemopbouw binnen het plangebied bestaat uit de fluviatiele opvullingslagen met daarboven oeverwalafzettingen van de Vecht/Oude Aa. In de top van de oeverwalafzettingen is een intacte cultuurdek aangetroffen. Deze begint op circa 0,2 à 0,4 m NAP en is 10 tot 40 cm dik. De bovenste 40 tot 50 cm van de bodemopbouw bestaat uit een recente ophogingslaag dat waarschijnlijk tijdens de bouw van de huidige bebouwing is aangebracht. Er zijn geen bodemlagen aangetroffen die wijzen op de aanwezigheid van een woerd binnen het plangebied. Binnen één boring zijn fosfaatvlekken aangetroffen binnen dit cultuurdek. Binnen een andere boring is een fragment Hessens-Schortens aardewerk uit de Vroege-Middeleeuwen, 500-800 na Chr. in het cultuurdek aangetroffen. Deze archeologische indicatoren laten zien dat het plangebied waarschijnlijk al vanaf VroegeMiddeleeuwen in agrarisch gebruik is geweest. Het gebrek van een woerd laat zien dat het waarschijnlijk niet bewoond is geweest. Hiermee blijft de gespecificeerde archeologische verwachting, zoals die is weergegeven tijdens het bureauonderzoek, gelden. De bestaande bebouwing is tot circa 80 cm -mv (circa -0,05 m NAP) gefundeerd, tot in of onder het cultuurdek.
Daarom is de vondstenlaag binnen de contouren van de bebouwing niet meer aanwezig. De (diepe) sporenlaag kan hier nog wel intact aanwezig zijn. Gezien de in dit onderzoek opgestelde archeologische verwachting is binnen het plangebied vervolgonderzoek noodzakelijk om deze te toetsen. Het vervolgonderzoek kan het beste worden uitgevoerd in de vorm van een karterend en waarderend proefsleuvenonderzoek. Bij een proefsleuvenonderzoek dienen verspreid over het plangebied sleuven gegraven te worden met als doel om eventuele archeologische waarden te karteren en waarderen. Voor dit onderzoek dient een door de bevoegde overheid goedgekeurd Programma van Eisen te zijn opgesteld waarin is vastgelegd waaraan het onderzoek moet voldoen.
21244.002 versie 1
23 / 24
Bovenstaand advies is van Econsultancy. Er is, op grond van de gebruikte onderzoeksmethode, geprobeerd een zo gefundeerd mogelijk advies te geven. Over de aan- of afwezigheid van archeologische sporen of resten in het plangebied kan nooit volledig uitsluitsel worden gegeven. Aan dit advies kunnen geen rechten worden ontleend. De resultaten van dit onderzoek zullen eerst moeten worden beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Stichtse Vecht), die vervolgens het advies over neemt of niet. Als het plangebied nu of in de toekomst door de gemeente Stichtse Vecht wordt vrijgegeven voor bodemroerende werkzaamheden, dan blijft er, volgens artikel 5.10 van de Erfgoedwet uit juli 2016, een meldingsplicht bestaan. Eventuele archeologische resten die bij werkzaamheden worden aangetroffen moeten worden gemeld bij het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Het is verder raadzaam om ook de gemeente Stichtse Vecht op de hoogte te stellen.
21244.002 versie 1
24 / 24
LITERATUUR Amersfoort, H. & P.H. Kamphuis, 1990: Mei 1940. De strijd op Nederlands grondgebied. ‘s- Gravenhage. Bakker, H. de & J. Schelling, 1989: Systeem van bodemclassificatie voor Nederland De hogere niveaus. Wageningen. Berendsen, H.J.A., 2008: Fysische Geografie van Nederland, deel 1: De vorming van het land. Inleiding in de geologie en de geomorfologie. Van Gorcum, Assen. Boer, A. de, Botman, A., de Jonge, N., Dijkstra, J., van der A, S., 2010: Archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart gemeenten Maarssen, Loenen, Abcoude en Breukelen. ADC Heritage. Bos, J., 2010: Distale deltavlakte-afzettingen: Architectuur en lithofacies van organische accumulaties en meer opvullingen in de Holocene Rijn-Maasdelta, Nederland. Utrecht. Bosch, J.H.A., 2005: Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode, Versie 5.2. Utrecht (TNO-rapport, NITG 05-043-A). Cohen, K.M., E. Stouthamer, H.J. Pierik & A.H. Geurts, 2012: Digitaal Basisbestand Paleogeografie van de RijnMaas Delta. Universiteit Utrecht. Hamsvoord, W. van de, Horback, R.S.F.M., 1992: Monumenten Inventarisatie Project: gemeente Breukelen. Hogenboom, F., Stiller, D.R., Dütting, M.K., Teters J., 2021: Actualisatie archeologische verwachting- en beleidskaart gemeente Stichtse Vecht. ODRU Erfgoed rapport 49. Utrecht. Jong, L. de, 1969-1994: Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog. ‘s- Gravenhage. Kars, H.
& A. Smit (red.), 2003: Handleiding Fysiek Behoud Archeologisch Erfgoed. Degradatiemechanismen in sporen en materialen. Monitoring van de conditie van het bodemarchief. Amsterdam (Geoarchaeological and Bioarchaeological Studies, 1). Klep C. & B. Schoenmaker, 1995: De Bevrijding Van Nederland 1944-1945 - Oorlog op de flank. Den Haag. Locher, W.P. & H. de Bakker, 1990: Bodemkunde van Nederland. Deel 1: Algemene bodemkunde. Malmberg, Den Bosch. Locher, W.P. & H. de Bakker, 1990: Bodemkunde van Nederland. Deel 2: Bodemgeografie. Malmberg, Den Bosch. Louwe Kooijmans,. L.P., P.W. van den Broeke, H. Fokkens & A. van Gijn (red.), 2005: Nederland in de prehistorie. Uitgeverij Bert Bakker, Amsterdam.
21244.002 versie 1
1/4
Mulder, E.F.J. de, M.C. Geluk, I.L. Ritsema, W.E. Westerhoff & T.E. Wong, 2003 (red.): De ondergrond van Nederland. Wolters-Noordhoff, Groningen/Houten. Normalisatie-Instituut, Nederlands, 2020: NEN-EN-ISO 14688-1:2019+NEN 8990:2020 nl: Geotechnisch onderzoek en beproeving - Identificatie en classificatie van grond - Deel 1: Identificatie en beschrijving. Delft. Stichting voor Bodemkartering, 1970: Geomorfologische kaart van Nederland, schaal 1:50.000, blad 31 Oost Utrecht. Stichting voor Bodemkartering, 1970: Bodemkaart van Nederland, schaal 1:50.000, blad 31 Oost Utrecht.. Verschoof-van der Vaart, W.B. & S. Warning, 2015. Onderzoeksgebied Stationsweg 1 in Breukelen, gemeente Stichtse Vecht; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek. RAAP-Notitie 4979. RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V., Weesp Vos, P. & S. de Vries, 2013: 2e generatie palaeogeografische kaarten van Nederland (versie 2.0). Utrecht (Deltares). Wageningen Environmental Research, 2017: Geomorfologische Kaart van Nederland (2017), schaal 1:50.000. Warmerdam, N.W.t, 2017: Gemeente Stichtse Vecht Erfgoedkaart militair erfgoed Toelichting. BAAC Rapport V16.0345. Weststrate, 2024: Rapport verkennend bodemonderzoek Dudok de Witstraat, Breukelen. Econsultancy Rapport: 21244.001, Rotterdam. Zwanenburg G.J., 1990: En nooit was het stil - Kroniek van een luchtoorlog. Emmen.
21244.002 versie 1
2/4
BRONNEN Archeologisch informatiesysteem Archis3, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), Amersfoort, augustus 2024. https://archis.cultureelerfgoed.nl Beeldbank Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; internetsite, augustus 2024 http://www.beeldbank.cultureelerfgoed.nl Bodemloket, internetsite, augustus 2024. http://www.bodemloket.nl BRO - Grondwaterspiegeldiepte Model voor Nederland (50x50 meter grid), 2021: . NGR/Wageningen Environmental Research. Beschikbaar op: https://nationaalgeoregister.nl/geonetwork/srv/dut/catalog.search#/metadata/757a7c50-540d-4105-913573f09f700743. Data Archiving and Networked Services DANS-Easy; internetsite, augustus 2024. https://easy.dans.knaw.nl/ui/home Dinoloket; internetsite, augustus 2024. http://www.dinoloket.nl/ Kadaster, Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG); internetsite, augustus 2024. https://www.nationaalgeoregister.nl/geonetwork/srv/dut/catalog.search#/metadata/1c0dcc64-91aa-4d44a9e3-54355556f5e7. Kadaster, Basisregistratie Kadaster (BRK); internetsite, augustus 2024. https://www.nationaalgeoregister.nl/geonetwork/srv/dut/catalog.search#/metadata/ff9315c8-f25a-4d019245-5cf058314ebf. Kadaster, Basisregistratie Topografie (BRT) (2021) ‘TOP25raster’; internetsite, augustus 2024. https://www.nationaalgeoregister.nl/geonetwork/srv/api/records/44061dee-c6cf-4a94-8513-7370867ad32e.
Kadaster, Landelijke Voorziening Beeldmateriaal (2021); internetsite, augustus 2024. https://www.nationaalgeoregister.nl/geonetwork/srv/dut/catalog.search#/metadata/c82a783a-9a58-4761a809-b4c5d90dcd35. NGR/Wageningen Environmental Research (2018), ‘BRO - Bodemkaart van Nederland 1:50.000’ internetsite, augustus 2024. https://nationaalgeoregister.nl/geonetwork/srv/dut/catalog.search;jsessionid=11F26FB095C4D0E1D6AC7C8A 4B52D94D#/metadata/ed960299-a147-4c1a-bc57-41ff83a2264f.
21244.002 versie 1
3/4
NGR/Wageningen Environmental Research (2019) BRO - Geomorfologische Kaart van Nederland 1:50:000, internetsite, augustus 2024. https://nationaalgeoregister.nl/geonetwork/srv/dut/catalog.search#/metadata/459231d0-7379-4f26-a4447616e1d888f0. Openbasiskaart.nl, internetsite, augustus 2024. https://www.openbasiskaart.nl/ Portaal voor ruimtelijke plannen; internetsite, augustus 2024. http://www.ruimtelijkeplannen.nl/web-roo/roo/ Publieke Dienstverlening Op de Kaart (PDOK); internetsite, augustus 2024. https://pdokviewer.pdok.nl PDOK/Rijkswaterstaat (2023) ‘Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) WCS’; internetsite, augustus 2024. https://service.pdok.nl/rws/ahn/wcs/v1_0?SERVICE=WCS&request=GetCapabilities SIKB; internetsite, augustus 2024. https://www.sikb.nl Topotijdreis: 200 jaar topografische kaarten; internetsite, augustus 2024. https://www.topotijdreis.nl
21244.002 versie 1
4/4
KAARTEN
Kaart 1.
Het plangebied op de topografische kaart (1:25.000)
Kaart 2.
Het plangebied op de kadastrale kaart
Kaart 3.
Het plangebied op een luchtfoto uit 2023
Kaart 4.
Het plangebied op de gemeentelijke verwachtingskaart
Kaart 5.
Het plangebied op de Geomorfologische kaart 1: 50.000 van Nederland
Kaart 6.
Het plangebied op paleogeografische kaarten
Kaart 7.
Het plangebied op het actueel hoogtebestand (AHN4)
Kaart 8.
Het plangebied op de bodemkaart
Kaart 9.
Archeologische waarden en onderzoeken rondom het plangebied
Kaart 10.
Het plangebied op de Kadastrale Minuutkaart uit 1811-1832
Kaart 11.
Het plangebied op de militaire topografische kaart uit 1880
Kaart 12.
Het plangebied op de militaire topografische kaart uit 1899
Kaart 13.
Het plangebied op de militaire topografische kaart uit 1943
Kaart 14.
Het plangebied op de topografische kaart uit 1948
Kaart 15.
Het plangebied op de topografische kaart uit 1962
Kaart 16.
Het plangebied op de topografische kaart uit 1970
Kaart 17.
Boorpuntenkaart
BIJLAGEN
Bijlage 1.
Ouderdom in jaren
Overzicht geologische en archeologische tijdvakken
Chronostratigrafie
MIS
Holoceen 11.755 12.745 13.675 14.025
LaatWeichselien (LaatGlaciaal)
15.700
1 Late Dryas (koud) Allerød (warm) Vroege Dryas (koud) Bølling (warm)
Lithostratigrafie Formaties: Naaldwijk (marien), Nieuwkoop (veen), Echteld (fluviatiel)
2
LaatPleniglaciaal 29.000
50.000
MiddenWeichselien (Pleniglaciaal)
MiddenPleniglaciaal VroegPleniglaciaal
3
Formatie van Kreftenheye
Formatie van Boxtel
4
75.000
VroegW eichselien (VroegGlaciaal) 115.000 130.000
370.000 410.000
5a 5c 5d
Eemien (warme periode)
5e
Saalien (ijstijd)
6
Holsteinien (warme periode)
Formatie van Beegden
5b
Eem Formatie Formatie van Drente
Formatie van Urk
Elsterien (ijstijd) 475.000
Cromerien (warme periode) 850.000
Pre-Cromerien 2.600.000
Formatie van Sterksel
Formatie van Peelo
Cal. jaren v/n Chr. 1950
14
C jaren
Chronostratigrafie
Pollen zones
0
Vb2
1500
Subatlanticum koeler vochtiger
450 0 12
Vb1 Va
Vegetatie Loofbos eik en hazelaar overheersen haagbeuk veel cultuurplanten rogge, boekweit, korenbloem
Archeologische perioden Nieuwe tijd Middeleeuwen Romeinse tijd IJzertijd
800 815
2650
IVb Subboreaal koeler droger
2000
3755
IVa
5000
4900
5300
7020
8240
Atlanticum warm vochtig
III
Boreaal warmer
II
Preboreaal warmer
I
8000
9000
8800 11.755
10.150
12.745
10.800
13.675
11.800
14.025
12.000
15.700
13.000
LaatWeichselien (LaatGlaciaal)
Late Dryas
LW III
Allerød
LW II
Vroege Dryas LW I Bølling
35.000
Loofbos eik en hazelaar overheersen beuk>1% invloed landbouw (granen)
Bronstijd
Neolithicum
Loofbos eik, els en hazelaar overheersen in zuiden speelt linde een grote rol den overheerst hazelaar, eik, iep, linde, es eerst berk en later den overheersend
Mesolithicum
parklandschap dennen- en berkenbossen open parklandschap open vegetatie met kruiden en berkenbomen
MiddenWeichselien (Pleniglaciaal)
perioden met een poolwoestijn en perioden met een toendra
VroegWeichselien (VroegGlaciaal)
perioden met bos en perioden met een subarctisch open landschap
Laat-Paleolithicum
75.000
115.000 130.000
Eemien (warme periode)
Midden-Paleolithicum loofbos
Saalien (ijstijd) 300.000
Vroeg-Paleolithicum Chronostratigrafie voor Noordwest-Europa volgens Zagwijn (1974), Vandenberghe (1985) en De Mulder et al. (2003). Lithostratigrafie volgens De Mulder et al. (2003). Mariene isotoop stadium (MIS) volgens Bassinot et al. (1994). Atmosferische data volgens Stuiver et al. (1998). Zuurstofisotoop calibratie (OxCal) versie 3.9 Bronk Ramsey (2003), toegepast op het Laat-Weichselien en het Holoceen. Archeologische periode-indeling en ouderdom volgens de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB). Vegetatie bewerkt volgens Berendsen (2000). Pollenzones volgens P. Vos & P. Kiden (2005).
Bijlage 2.
AMK-terreinen
AMK-terrein 11923 van hoge archeologische waarde 40 meter ten noorden van het plangebied CENTRUM te Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.683 / Y:464.991 Terrein met sporen van bewoning. Het betreft de dorpskern van Breukelen. Er bestaan aanwijzingen dat zich hier ook resten uit de Vroege Middeleeuwen bevinden. Dit dorp ligt aan de Vecht. Complex Begin datering Eind datering 1 Nederzetting (onbepaald)
Late Middeleeuwen
Nieuwe tijd
AMK-terrein 11926 van hoge archeologische waarde 370 meter ten noordoosten van het plangebied POLDER BREUKELEN-PROOSTDIJ; VECHT; GUNTERSTEIN te Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.910 / Y:464.971 Terrein met sporen van een versterkt huis. Over het oudste huis is niets bekend. Het tweede versterkte huis was aangelegd rond een kleine binnenplaats. Het landhuis staat op de plaats van het oorspronkelijke hoofdgebouw. Het voorterrein is in aanleg gelijk gebleven. Mogelijk werd het eerste huis in de 14e eeuw gebouwd. Deze werd in 1511 afgebroken. Het tweede versterkte huis is in 1673 door de Fransen verwoest. In 1680 is het als landhuis herbouwd. Het versterkte huis stond op de oeverwal aan de Vecht. Complex Begin datering Eind datering 1 Borg/stins/versterkt huis
Late Middeleeuwen
Late Middeleeuwen
1 Havezathe/ridderhofstad
Late Middeleeuwen
Nieuwe tijd
1 Borg/stins/versterkt huis
Nieuwe tijd
Nieuwe tijd
Bijlage 3.
Onderzoeksmeldingen
Bureauonderzoek
Zaaknummer: 2426041100 Omvat bijna het gehele plangebied Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.521 / Y:464.655 Geen resultaten bekend binnen ARCHIS.
Uitvoerder: Greenhouse Advies
Datum: 27-11-2013
Booronderzoek
Zaaknummer: Uitvoerder: Datum: 5316479100 RAAP Archeologisch Adviesbureau 07-12-2022 90 meter ten oosten van het plangebied Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.619 / Y:464.848 Binnen het onderzoeksgebied gold op basis van de gemeentelijke verwachtingskaart en onderzoek uit de directe omgeving en verwachting voor resten vanaf de ijzertijd. Dergelijke resten werden verwacht in de top van de Oud Aa stroomgordel die in de ondergrond werd verwacht. Tijdens het veldonderzoek is gebleken dat de natuurlijke afzettingen in de ondergrond uit rivierafzettingen met een sterk variabele samenstelling bestaan. Ze zijn geïnterpreteerd als crevasseafzettingen die een meer hebben opgevuld. Er zijn in deze afzettingen geen horizonten aangetroffen die wijzen op menselijke activiteit in het verleden. Op grond van deze resultaten worden er geen resten uit de prehistorie meer verwacht. Op de natuurlijke afzettingen is een pakket opgebrachte en/of geroerde grond aanwezig. Binnen dit pakket zijn wel verschillende lagen te onderscheiden, maar vanwege het ontbreken van dateerbare insluitsels is er geen duidelijke indeling in ouderdom binnen dit pakket te maken. Een uitzondering hierop wordt gevormd door het licht gekleurde, matig fijne, zwak siltige zand, dat duidelijk van recente oorsprong is.
In het pakket opgebrachte en/ of geroerde grond zijn diverse mogelijke archeologische indicatoren aangetroffen, te weten fragmenten houtskool, enkele fragmenten onverbrand bot, fragmenten baksteen, houtresten en fosfaatvlekken. Daarnaast staan de bestaande gebouwen duidelijk op een verhoging. De resultaten van het veldwerk wijzen sterk in de richting van de aanwezigheid van een oude woongrond binnen het onderzoeksgebied, die mogelijk al vanaf de middeleeuwen in gebruik was en herhaaldelijk verder is opgehoogd. De fosfaatvlekken die in boring 1 tot een diepte van 205 cm – mv zijn aangetroffen wijzen mogelijk op de aanwezigheid van een kuil of greppel. Het hout in boring 6, dat enige weerstand bood bij het uitvoeren van deze boring wijst mogelijk op de aanwezigheid van (resten van) een houten constructie of een vloertje. Op grond van de resultaten van het veldonderzoek geldt binnen het onderzoeksgebied een hoge verwachting voor de periode middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd. Het wordt zeer waarschijnlijk geacht dat de huidige bebouwing, die in de 19e eeuw dateert, verschillende voorgangers heeft gehad, waarvan eventuele resten gezien de geringe recente verstoring van de ondergrond van het onderzoeksgebied naar verwachting nog aanwezig zijn. Geen vondsten gemeld in ARCHIS
Archeologische begeleiding
Zaaknummer: Uitvoerder: Datum: 4012118100 RAAP Archeologisch Adviesbureau 29-08-2016 120 meter ten oosten van het plangebied Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.648 / Y:464.850 In opdracht van Buro V-10 heeft RAAP in september 2016 een IVO-P, variant archeologische begeleiding uitgevoerd met aansluitend een doorstart naar opgraven landbodems, variant archeologische begeleiding. Aanleiding was de aanleg van een kelder aan de Stationsweg 1 te Breukelen. Het onderzoek heeft resten opgeleverd uit de Late Middeleeuwen, de midden nieuwe tijd (1650-1850) en de nieuwste tijd (na 1850). - Late Middeleeuwen - Uit deze periode zijn een greppel, drie paalkuilen en twee kuilen aanwezig binnen het plangebied. In de oriëntatie van de sporen kunnen geen structuren herkend worden. Het is om die reden dan ook niet duidelijk wat de aard van de vindplaats uit deze periode is. Maar meest voor de hand liggend lijkt een interpretatie als losse sporen in een (agrarisch) gebruikt landschap te zijn. De sporen bevinden zich in de oeverafzettingen van de Vecht en op relatief grotere diepte. - Midden nieuwe tijd - Het grootste deel van de sporen stamt uit deze periode. Het gaat om enkele kuilen en een aantal (soms forse) paalkuilen. Ook voor deze sporen geldt dat uit de configuratie van de sporen geen structuur kon worden herleid.
Gezien de forse palen betreft het mogelijk delen van de fundering van een hooimijt, zoals die op de historische kaarten uit de 17e eeuw staat afgebeeld. In ieder geval kan worden gesteld dat de betreffende sporen zeer waarschijnlijk onderdeel vormden van een erf bij een elders gelegen gebouw, waarschijnlijk hofstede De Poel. Van deze hofstede zelf zijn geen sporen aangetroffen. - Nieuwste tijd - De sporen uit deze periode, twee beerputten, twee muurfragmenten en een goot, kunnen worden gekoppeld aan bebouwing op historische kaarten vanaf de tweede helft van de 19e eeuw dan wel aan de bebouwing die ter plaatse van het plangebied werd gesloopt voor aanvang van het onderzoek. Vondsten Begin datering Eind datering
53 fragmenten keramisch gebruiksvoorwerp
Late Middeleeuwen B
Nieuwe tijd Laat
1 fragment keramisch pijp
Nieuwe tijd Midden
Nieuwe tijd Laat
6 fragmenten metalen gebruiksvoorwerp
Nieuwe tijd Laat
Recent
1 fragment houten paal
Onbekend
onbekend
7 fragmenten botten dierenbot
onbekend
onbekend
8 fragmenten keramisch bouwmateriaal
onbekend
onbekend
Sporen
Begin datering
Eind datering
2 greppels/sloten
Late Middeleeuwen
Nieuwe tijd
2 kuilen
Late Middeleeuwen B
Late Middeleeuwen B
11 paalgaten/paalkuilen
Late Middeleeuwen B
Nieuwe tijd
2 muren
Nieuwe tijd Laat
Nieuwe tijd Laat
1 waterput/waterreservoir
Nieuwe tijd Laat
Nieuwe tijd Laat
1 beerput
Nieuwe tijd Laat
Nieuwe tijd Laat
Geen complexen aangetroffen
Booronderzoek
Zaaknummer: Uitvoerder: Datum: 3979097100 RAAP Archeologisch Adviesbureau 10-11-2015 120 meter ten oosten van het plangebied Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.649 / Y:464.849 Op basis van het voorgaande bureauonderzoek (Verschoof-van der Vaart & Warning, 2015) gold voor het plangebied een hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen (archeologische resten) uit de IJzertijd en Middeleeuwen-Nieuwe tijd. Deze verwachting was voornamelijk gebaseerd op de ligging van het plangebied op de stroomgordel van de Vecht (voor resten uit de IJzertijd en Middeleeuwen) en op basis van historisch kaartmateriaal waarop bebouwing behorend tot de voormalige hofstede De Poel uit de (Vroege) Middeleeuwen in (de directe omgeving van) het plangebied stond afgebeeld. Vindplaatsen uit de IJzertijd en Vroege Middeleeuwen konden voorkomen in de top of op dieper gelegen niveaus in de afzettingen van de Vecht stroomgordel, met name in de oeverafzettingen of op de crevasseafzettingen. Vindplaatsen uit de Middeleeuwen en Nieuwe tijd zou zich dicht aan de oppervlakte bevinden. In het recente verleden heeft in het plangebied echter bebouwing gestaan. Op basis van oudere bouwtekeningen van de bebouwing die in het plangebied heeft gestaan, lijkt in ieder geval een fundering(sleuf) te zijn aangelegd tot circa 75 cm -mv.
Tijdens het veldonderzoek is in het plangebied een bodemopbouw van verschillende ophoogpakketten op oever- op geulafzettingen van de Vecht (Formatie van Echteld) aangetroffen. De boringen 1 t/m 4 zijn gestuit op ondoordringbaar puin in deze ophoogpakketten. De boringen 1, 3 en 4 zijn op een diepte van circa 45 tot 75 cm -mv (0,6 tot 0,35 m +NAP) gestuit. Op basis van de bekende gegevens over eerdere bebouwing wordt gezien de diepte aangenomen dat dit ondoordringbaar puin kan worden toegeschreven aan de gesloopte recente bebouwing in het plangebied. Boring 2 is op een diepte van 130 cm -mv (0,25 m -NAP) gestuit. Op basis van de verwachting in combinatie met de diepte en het waargenomen fragment aardewerk aangenomen dat dit ondoordringbaar puin kan worden toegeschreven aan funderingsresten behorend bij historische bewoning uit de (Late) Middeleeuwen Nieuwe tijd (zoals zichtbaar op de Kadastrale Minuut, zie figuur 3) of de voormalige hofstede De Poel uit de (Vroege Middeleeuwen). In boring 5 is in de top van de oeverafzettingen, op een diepte van 140 cm -mv (0,15 m -NAP) een mogelijke cultuurlaag (met enkele spikkels houtskool) aangetroffen. Op basis van de stratigrafische ligging wordt aangenomen dat dit een mogelijke vindplaats of niveau uit de IJzertijd en/of (Vroege) Middeleeuwen betreft. Vondsten Begin datering Eind datering 1 fragment aardewerken gebruiksvoorwerp
Middeleeuwen
Nieuwe tijd
Sporen
Begin datering
Eind datering
1 cultuurlaag
Late Middeleeuwen
Nieuwe tijd
Bureauonderzoek
Zaaknummer: Uitvoerder: Datum: 3991140100 Hamaland Advies vof 04-03-2016 120 meter ten noordwesten van het plangebied Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.280 / Y:464.874 Het bureauonderzoek toont aan dat het voor plangebied een verwachting geldt op archeologische resten uit alle perioden vanaf het Laat Paleolithicum tot en met de Nieuwe Tijd. Het onderzoek toont tevens aan dat er ook een middelhoge archeologische verwachting geldt voor de perioden IJzertijd tot en met Vroege Middeleeuwen en een hoge verwachting voor de Late Middeleeuwen tot en met de Nieuwe Tijd. Archeologische spoor- en/of vondstniveaus worden verwacht vanaf het maaiveld tot in het pleistocene zand op meer dan 5,80 m-mv. Hierbij liggen potentiële archeologische niveaus uit de
Romeinse Tijd en Middeleeuwen in de kleilagen tot 1,0 m -mv. IJzertijdvondsten worden in de top van de zandige (oever)afzettingen vanaf ca. 1,0 m -mv verwacht. Eventuele Prehistorische vondsten liggen onder de veenlagen en in de top van het pleistocene zand op een diepte van meer dan 5,80 m-mv. Door het bouwrijp maken van de locatie in verband met de bouw van de SBO De Vijverhof kan de bodem verstoord zijn tot op onbekende diepte. Door de nieuwe ontwikkeling op het plangebied worden mogelijke archeologische niveaus verstoord tot op een diepte van ca. 1,50 m-mv. Daarom adviseren wij om voorafgaand aan de geplande bodemingrepen een inventariserend archeologisch veldonderzoek (verkennende fase) uit te laten voeren door middel van grondboringen om de mate van intactheid van de bodem en de bodemsamenstelling te toetsen. Voorafgaand aan het veldonderzoek zal een Plan van Aanpak worden opgesteld dat ter toetsing zal worden aangeboden aan gemeente Stichtse Vecht, zodat het getoetst kan worden door de ODRU (mw. drs. M. Dütting). Booronderzoek
Zaaknummer: Uitvoerder: Datum: 3991149100 Hamaland Advies vof 04-03-2016 120 meter ten noordwesten van het plangebied Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.280 / Y:464.875 Uit het booronderzoek blijkt dat de bovenlaag bestaat uit een bruingrijze humeuze iets zandige en puinhoudende klei. Het betreft de top van de komafzettingen van de Oud-Aa die vanaf de Nieuwe Tijd zijn omgewerkt. Daaronder is tot een diepte variërend van 60 cm-mv (boring 6) tot meer dan 200 cm (boring 3) een pakket komafzettingen van de Oud-Aa aangetroffen die voor de bedijkingen in de Late Middeleeuwen zijn afgezet. Tot een diepte van circa 70 cm-mv bestaat dit pakket uit grijze iets kalkhoudende klei die geleidelijk overgaat in een pakket grijze iets roestige en kalkrijke klei en zavel. Onder de komafzettingen zijn beddingafzettingen van blauwgrijs niet geoxideerd fijn siltig zand met fijne schelpresten aangetroffen. De aangetroffen afzettingen behoren tot de Formatie van Echteld. In boring 1, 2 en 5 zijn in de basis van het profiel enkele verspoelde veenbrokjes aangetroffen. Dit betreft vermoedelijk verspoeld Hollandveen dat secundair is afgezet. Geen vondsten aangetroffen
Bureauonderzoek
Zaaknummer: 2457576100 130 meter ten oosten van het plangebied Stationsweg 1 te Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.646 / Y:464.862 Geen resultaten bekend binnen ARCHIS.
Uitvoerder: RAAP Archeologisch Adviesbureau
Datum: 24-09-2014
Proefsleuvenonderzoek
Zaaknummer: Uitvoerder: Datum: 5112600100 Aeres Milieu 08-09-2021 200 meter ten noordwesten van het plangebied Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.290 / Y:464.976 Op basis van de verworven gegevens tijdens het proefsleuvenonderzoek aan de Wilhelminalaan te Breukelen kan worden gesteld dat er geen sprake is van een vindplaats binnen het plangebied. De aanwezige bodemopbouw vertoond een beeld van een nat landschap waar een verspoeld pakket met vondstmateriaal is afgezet. Dit pakket bevat resten uit de late middeleeuwen en vroegmoderne tijd. Dit wijst op een vindplaats in de omgeving van het plangebied. Het vermoeden is dat het plangebied lange tijd te nat is geweest voor menselijke activiteiten. Door het ontbreken van een vindplaats is het ook niet mogelijk om een waardering uit te voeren. Geadviseerd wordt de AMZ-cyclus voor het plangebied te beëindigen. Dit houdt in dat verder archeologisch onderzoek niet noodzakelijk wordt geacht. Vondsten Begin datering Eind datering 2 fragmenten keramisch ruwwandige kan
Vroege Middeleeuwen A
Late Middeleeuwen B
1 fragment glazen vensterglas
Late Middeleeuwen
Nieuwe tijd
Late Middeleeuwen
Nieuwe tijd Midden
Nieuwe tijd Vroeg
Nieuwe tijd Vroeg
1 fragment keramisch roodbakkend geglazuurd:kan
Nieuwe tijd Vroeg
Nieuwe tijd Midden
5 fragmenten keramisch roodbakkend geglazuurd:kan 25 fragmenten keramisch roodbakkend geglazuurd:grape 1 fragment keramisch witbakkend geglazuurd:kom
Nieuwe tijd Vroeg
Nieuwe tijd Midden
Nieuwe tijd Vroeg
Nieuwe tijd Midden
Nieuwe tijd Vroeg
Nieuwe tijd Midden
3 fragmenten geglazuurd:kom
Nieuwe tijd Midden
Nieuwe tijd Midden
12 fragmenten keramisch geglazuurd:grape 1 fragment keramisch steengoed
keramisch
roodbakkend
roodbakkend
2 fragmenten keramisch geglazuurd:bord 4 fragmenten keramisch pijp
roodbakkend
Nieuwe tijd Midden
Nieuwe tijd Midden
Nieuwe tijd Midden
Nieuwe tijd Midden
3 fragmenten keramisch Fayence:bord
Nieuwe tijd Midden
Nieuwe tijd Midden
1 fragment keramisch Fayence
Nieuwe tijd Midden
Nieuwe tijd Midden
3 fragmenten keramisch witbakkend geglazuurd:kom
Nieuwe tijd Midden
Nieuwe tijd Midden
1 fragment keramisch Fayence
Nieuwe tijd Midden
Nieuwe tijd Midden
Geen grondsporen aangetroffen Geen complexen aangetroffen
Booronderzoek
Zaaknummer: Uitvoerder: Datum: 4004480100 Aeres Milieu 21-06-2016 200 meter ten noordwesten van het plangebied Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.294 / Y:464.963 Het pleistocene niveau van de jager-verzamelaars ligt op een diepte van tenminste 6,0 meter beneden maaiveld. Het plangebied ligt op de stroomgordel van de Oud-Aa. Deze stroomgordel was actief van 907 v. Chr. tot 73 n. Chr. (ijzertijd – vroeg-Romeinse tijd) en heeft zich ingesneden in het aanwezige veen tot binnen dit pleistocene niveau, waardoor dit pakket is geërodeerd en eventueel aanwezige resten vóór de actieve fase van de stroomgordel zijn verdwenen. Daarom geldt een lage verwachting voor archeologische resten uit de periode laat-paleolithicum tot en met de bronstijd. Tijdens de actieve fase van de stroomgordel van de Oud-Aa (vanaf de ijzertijd) werd zand en klei afgezet. Deze klei- en zandafzettingen bestaan uit oeverafzettingen en beddingafzettingen en werden direct langs de geulen op de hogere delen afgezet. Deze hoger gelegen zandige oeverwallen zijn aantrekkelijke vestigingsplaatsen voor prehistorische bewoning. Het plangebied ligt op een rivieroeverwal die toen is gevormd. In de wijde omgeving zijn resten bekend uit de ijzertijd en in de omgeving zijn mogelijk enkele Romeinse vondsten bekend (vindplaatsnummers 148 en 149, coördinaten niet bekend).
Er geldt daarom een hoge verwachting voor de periode ijzertijd tot en met de Romeinse tijd. Nederzettingsresten uit de deze periode kunnen bestaan uit een cultuurlaag, paalkuilen, afvalkuilen, natuursteen, gebruiksvoorwerpen, aardewerk, losse vondsten. Eventueel aanwezige resten worden in of onder een pakket oever- en beddingafzettingen verwacht, vanaf circa 1,0 meter beneden maaiveld. Gedurende de vroege middeleeuwen vond in de regio (opnieuw) bewoning plaats op de hoger gelegen oeverwallen langs de bestaande rivieren. Langs deze oeverwallen bevonden zich uitgestrekte veenmoerassen. Vanuit deze oude kernen werd vanaf de 11e eeuw de veengebieden ontgonnen. De ontginning vond plaats vanuit ontginningsassen op de hoger gelegen oeverwallen. De nederzetting Breukelen ontstond uit het vroegmiddeleeuwse Attingahem ter plaatse van de huidige Sint-Pieterskerk, op 250 meter ten zuidoosten van het plangebied. Het plangebied ligt direct ten westen van de historische kern van Breukelen. Uit bestudering van historisch kaartmateriaal blijkt dat het plangebied in de 19e eeuw onderdeel uitmaakte van enkele weilandpercelen tussen de oude kern, de Kerkvaart en de rivier de Aa. Vanaf de tweede helft van de 20e eeuw raakt het plangebied bebouwd. Voor het plangebied geldt om die reden een lage verwachting voor de periode vroege middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd.
Eventueel aanwezige resten worden vanaf het maaiveld, onder de bouwvoor verwacht en zijn waarschijnlijk gerelateerd aan agrarische activiteiten. Te denken valt aan perceleringsgreppels, erfafscheidingen, losse vondsten. Op basis van het uitgevoerd booronderzoek kan worden gesteld dat de verwachte oeverwalafzettingen van de stroomgordel van de Oud-Aa zoals is beschreven zijn aangetroffen. De hoge verwachting voor de periode ijzertijd - Romeinse tijd uit het bureauonderzoek kan worden gehandhaafd ter plaatse van de boringen 3 en 5 (noordelijke deel van het plangebied). Ter plaatse van deze boringen heeft geen aftopping van de oeverwal plaatsgevonden en is geen sprake van erosie, of is enkel sprake van lichte erosie. Ter plaatse van de andere boringen is de top van de oeverwalafzettingen tot grotere diepte afgetopt. Resten uit de periode ijzertijd - Romeinse tijd worden vanaf 45 cm -mv verwacht. Als een buffer van 20 cm wordt aangehouden, vormt iedere bodemingreep dieper dan 25 cm -mv een bedreiging voor eventueel aanwezige archeologische resten Geen vondsten aangetroffen of gemeld in ARCHIS
Proefsleuvenonderzoek
Zaaknummer: Uitvoerder: Datum: 5201206100 Transect 21-03-2022 220 meter ten noordoosten van het plangebied Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.700 / Y:464.957 Tijdens de opgraving zijn 21 sporen en 166 vondsten aangetroffen. De sporen bestaan uit elf (funderings)muren, vier vloeren, twee funderingslagen, twee uitbraaksleuven, een haard en een recent spoor. De sporen behoren allemaal tot een huis uit de 17e -18e eeuw, dat verschillende bouwfases kent. Het aangetroffen vondstmateriaal bestaat uit keramiek, keramisch bouwmateriaal, dierlijk bot, metaal, een munt en een maalsteen. Vrijwel alle vondsten zijn gedaan in de ophooglagen.
Vondsten
Begin datering
Eind datering
5 fragmenten metaal
Middeleeuwen
Nieuwe tijd
11 fragmenten dierenbot van dierlijk bot
Late Middeleeuwen
Nieuwe tijd
49 fragmenten aardewerken gebruiksvoorwerp
Late Middeleeuwen
Nieuwe tijd
1 fragment metalen munt
Nieuwe tijd
Nieuwe tijd
98 fragmenten bouwaardewerken bouwmateriaal
Nieuwe tijd
Nieuwe tijd
2 fragmenten natuursteen
onbekend
onbekend
Sporen
Begin datering
Eind datering
2 funderingen (muurrstant)
Nieuwe tijd
Nieuwe tijd
2 haard(plaats)en
Nieuwe tijd
Nieuwe tijd
11 muurrestanten
Nieuwe tijd
Nieuwe tijd
4 vloeren
Nieuwe tijd
Nieuwe tijd
Geen complexen aangetroffen of gemeld in ARCHIS
Bureauonderzoek
Zaaknummer: 5120547100 220 meter ten oosten van het plangebied Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.732 / Y:464.912 Geen resultaten bekend binnen ARCHIS.
Uitvoerder: RAAP Archeologisch Adviesbureau
Datum: 30-09-2021
Bureauonderzoek
Zaaknummer: Uitvoerder: Datum: 4810122100 IDDS Archeologie B.V. 28-03-2020 220 meter ten noordoosten van het plangebied Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.700 / Y:464.957 Tijdens het onderzoek is geconstateerd dat het plangebied bebouwd is met een waarschijnlijk 17e eeuws pand. Er geldt een zeer hoge verwachting voor onder meer oude vloeren en kelders. Onder de funderingen van dit pand kunnen resten van stenen voorgangers of oudere houtbouwfases voorkomen. Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek adviseert IDDS Archeologie om vervolgonderzoek uit te laten voeren. Dit vervolgonderzoek kan het beste bestaan uit een gravend archeologisch onderzoek. Het zetten van boringen is mogelijk, maar zal naar verwachting weinig tot niets toevoegen aan de kennis over het plangebied of uitsluitsel geven over de werkelijk aanwezige archeologische waarden. Archeologische begeleiding
Zaaknummer: 5435751100 240 meter ten noordoosten van het plangebied Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.715 / Y:464.977 Geen resultaten bekend binnen ARCHIS.
Uitvoerder: Transect
Datum: 01-06-2023
Geen vondsten aangetroffen of gemeld in ARCHIS Geen grondsporen aangetroffen of gemeld in ARCHIS Geen complexen aangetroffen of gemeld in ARCHIS
Booronderzoek
Zaaknummer: Uitvoerder: Datum: 5265951100 Transect 31-05-2022 240 meter ten noordoosten van het plangebied Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.715 / Y:464.977 Er zijn uitsluitend in de antropogene cultuurlaag archeologische indicatoren waargenomen. Deze betreffen met name kleine fragmenten baksteen, klein bot, houtskool en fosfaatvlekken. In boring 4 is op een diepte van 135 cm –mv een fragment blauwgrijs aardewerk gevonden en een stuk bot. Dit type aardewerk werd reeds vanaf de 13e-14e eeuw vervaardigd. De archeologische indicatoren zijn niet verzameld. Vondsten Begin datering Eind datering 1 fragment keramiek
Middeleeuwen
Middeleeuwen
Booronderzoek
Zaaknummer: Uitvoerder: Datum: 5150800100 Transect 12-01-2022 250 meter ten noordoosten van het plangebied Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.721 / Y:464.990 Het plangebied ligt op de oevers van de Vecht, een rivier die actief is geworden vanaf de IJzertijd. Als gevolg van de ouderdom en de aanwezigheid van archeologische vondsten uit die periode in de Vechtstreek, kunnen in het plangebied theoretisch gezien op zijn vroegst vindplaatsen uit de IJzertijd worden aangetroffen. In de directe omgeving van het plangebied is vanaf de Late Middeleeuwen bewoning bekend langs de oevers van de Vecht. Tevens bevindt het plangebied bevindt zich in het historische centrum van Breukelen. Uit historisch kaartmateriaal blijkt dat in het plangebied vanaf het begin van de 19e eeuw bebouwd is. Daarnaast is het op basis van historische bronnen mogelijk dat resten van een middeleeuws rechthuis in het plangebied aanwezig zijn. Op basis van de resultaten van het veldonderzoek is de archeologische verwachting in het plangebied bevestigd. In het plangebied is onder een laag recente tuinaarde vanaf een diepte van circa 15-30 cm -mv (circa 1,41 – 1,01 m +NAP) een cultuurlaag aanwezig waarin veel archeologische indicatoren aanwezig zijn (baksteen- en mortelfragmenten, houtskool en fosfaat).
Vanaf een diepte van circa 110 cm -mv (circa 0,46 m +NAP) zijn geen baksteen- en mortel fragmenten meer waargenomen. De cultuurlaag is aanwezig tot een diepte van circa 250 m -mv (Circa 0,94 m -NAP). Deze cultuurlaag is geïnterpreteerd als ophogingspakket welke is ontstaan door de bewoning in het historische centrum van Breukelen. Op basis van het voorkomen van baksteen- en mortelfragmenten in de bovenste meter van de stadslaag dateert dit deel van de laag in ieder geval in de Nieuwe Tijd, mogelijk al in de Late Middeleeuwen. Het is mogelijk dat het resterende deel van de stadslaag in de Middeleeuwen dateert. Gezien de textuur, kalkgehalte en consistentie van de dieper gelegen afzettingen, moeten deze waarschijnlijk als oeverafzettingen gezien worden, maar het is niet uitgesloten dat het hier crevasseafzettingen betreft die door de bovenliggende cultuurlaag ingedrukt zijn (tussen circa 250 cm -mv; circa 0,94 m -NAP). Dit is een mogelijk archeologisch relevant niveau daterend vanaf de IJzertijd. Vanaf een diepte van circa 300 cm -mv (circa 1,44 m -NAP) zijn crevasseafzettingen aangetroffen. Het dekzand is tijdens het booronderzoek niet bereikt. Geen vondsten aangetroffen of gemeld in ARCHIS
Proefsleuvenonderzoek
Zaaknummer: 5218930100 250 meter ten noordoosten van het plangebied Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.722 / Y:464.985 Geen resultaten bekend binnen ARCHIS.
Uitvoerder: Transect
Datum: 05-04-2022
Geen vondsten aangetroffen of gemeld in ARCHIS Geen grondsporen aangetroffen of gemeld in ARCHIS Geen complexen aangetroffen of gemeld in ARCHIS
Proefsleuvenonderzoek
Zaaknummer: Uitvoerder: datum: 4734218100 Archaeological Research en Consultancy 27-11-2001 270 meter ten noordoosten van het plangebied Hazeslinger, centrum breukelen te Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.694 / Y:465.026 Uit het aangetroffen vondstmateriaal blijkt dat Breukelen zich op de onderzoeklocatie vanaf de 12 e eeuw begon te ontwikkelen. Daadwerkelijke resten van Middeleeuwse woonhuizen werden niet aangetroffen, hiervoor waren de werkputten te klein. De bewoningslaag die werd aangetroffen in werkput 2, was echter overtuigend genoeg om te concluderen dat het terreindeel enkele meters meer naar het oosten, intensief moet zijn gebruikt Vondsten Begin datering Eind datering 9.999 fragmenten houten paal
Middeleeuwen
Middeleeuwen
6 fragmenten aardewerken kogelpot
Middeleeuwen
Middeleeuwen
30 fragmenten dierlijk bot
Vroege Middeleeuwen D
Nieuwe tijd
4 fragmenten aardewerken Paffrath
Late Middeleeuwen A
Late Middeleeuwen A
1 fragment aardewerken Pingsdorf geelwitbakkend
Late Middeleeuwen A
Late Middeleeuwen A
2 fragmenten aardewerken grijsbakkend gedraaid aardewerk 1 fragment koperen schoengesp
Late Middeleeuwen B
Late Middeleeuwen B
Late Middeleeuwen B
Nieuwe tijd Midden
91 fragmenten aardewerken roodbakkend geglazuurd aardewerk 20 fragmenten aardewerken witbakkend geglazuurd aardewerk 5 fragmenten aardewerken Fayence:bord
Nieuwe tijd
Nieuwe tijd
Nieuwe tijd
Nieuwe tijd
Nieuwe tijd Vroeg
Nieuwe tijd Midden
1 fragment leren schoen
Nieuwe tijd Vroeg
Nieuwe tijd Midden
22 fragmenten aardewerken steengoed
Nieuwe tijd Midden
Nieuwe tijd Midden
Nieuwe tijd Midden
Nieuwe tijd Laat
31 fragmenten (Maastrichts) Sporen
aardewerken
industrieel
wit
Begin datering
Eind datering
1 ophogingslaag
Late Middeleeuwen A
Late Middeleeuwen A
1 ophogingslaag
Nieuwe tijd Vroeg
Nieuwe tijd Midden
1 vloer
Nieuwe tijd Vroeg
Nieuwe tijd Midden
Booronderzoek
Zaaknummer: Uitvoerder: Datum: 4764456100 Transect 13-01-2020 320 meter ten oosten van het plangebied Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.831 / Y:464.907 Op basis van het bureauonderzoek bestond oorspronkelijk een hoge verwachting op de aanwezigheid van archeologische waarden uit de IJzertijd - Nieuwe tijd. Het plangebied bevindt zich namelijk op de oevers van de Vecht. Deze rivier werd actief vanaf de IJzertijd. Rivieroevers vormden van oudsher gunstige locaties om op te wonen door de vruchtbare gronden die hier aanwezig zijn. Als gevolg van de ouderdom en de aanwezigheid van archeologische vondsten uit die periode in de Vechtstreek kan bovendien gesteld worden dat in het plangebied theoretisch gezien vindplaatsen aanwezig kunnen zijn die dateren vanaf de IJzertijd. Ook vindplaatsen uit latere perioden kunnen aanwezig zijn (zoals (inheemse) Romeinse nederzettingen en nederzettingen uit de Vroege Middeleeuwen). De verwachting op archeologisch resten uit de IJzertijd tot en met de Vroege Middeleeuwen is hoog. In de omgeving van het plangebied is ook vanaf de Late Middeleeuwen bewoning bekend langs de oevers van de Vecht. De verwachting is hoog dat er ook in het plangebied resten van dergelijke bewoning aanwezig is. Het plangebied bevindt zich in de tuin van een woning uit de 17e eeuw en is omringd door woningen uit deze periode.
Er zijn op basis van historische kaarten geen directe aanwijzingen voor de aanwezigheid van bebouwing in het plangebied, maar dit kan anderzijds niet worden uitgesloten. Op basis van het veldonderzoek is vastgesteld dat in de ondergrond van het plangebied geulafzettingen van de Vecht aanwezig zijn. Er zijn geen oeverafzettingen aangetroffen. Hiermee kan de hoge archeologische verwachting voor de periode IJzertijd – Vroege Middeleeuwen naar laag worden bijgesteld. Op de natuurlijke afzettingen bevindt zich een pakket met antropogeen dempings- en ophoogmateriaal. In het hele pakket is sprake van bouwpuin, bestaande uit rood baksteen, mortelresten en grind. Het dempingsmateriaal is mogelijk in de Late Middeleeuwen of Nieuwe tijd aangebracht. Binnen dit pakket worden resten van bebouwing en erf-gerelateerde resten verwacht. De verwachting voor de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd is daarom hoog. Geen vondsten aangetroffen of gemeld in ARCHIS
Proefsleuvenonderzoek
Zaaknummer: Uitvoerder: 2482401100 Archaeological Research en Consultancy 320 meter ten noordoosten van het plangebied Hazeslinger,centrumplan te Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.698 / Y:465.101 Geen resultaten bekend binnen ARCHIS.
Datum: 01-01-2001
Geen vondsten aangetroffen of gemeld in ARCHIS Geen grondsporen aangetroffen of gemeld in ARCHIS Geen complexen aangetroffen of gemeld in ARCHIS
Bureauonderzoek
Zaaknummer: Uitvoerder: 2169759100 Periplus Archeomare 340 meter ten noordoosten van het plangebied Vecht (Utrecht/Noord Holland) te Vecht, De, gemeente Stichtse Vecht X:130.828 / Y:470.327 Archeologisch bureauonderzoek ten behoeve van sanering Vecht (deel Utrecht - Muiden).
Datum: 18-09-2007
Booronderzoek
Zaaknummer: Uitvoerder: Datum: 2449808100 Bureau voor Archeologie 04-07-2014 350 meter ten noordoosten van het plangebied Straatweg 156 te Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.662 / Y:465.153 In het plangebied zijn vijf boringen gezet tot max. 190 en min. 140 cm – mv. Uit - de boringen blijkt dat de bovenste ca. 70 cm bestaat uit een (sub) recent - ophogingspakket. Hieronder bevinden zich oeverafzettingen van de Oud Aa. - Hierin zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen. Geen vondsten aangetroffen
Bureauonderzoek
Zaaknummer: Uitvoerder: Datum: 4872348100 ADC ArcheoProjecten 26-06-2020 350 meter ten noordoosten van het plangebied Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.852 / Y:464.980 De Vechtbrug is in haar huidige vorm sinds 1938 aanwezig. De constructie staat op brughoofden met funderingen die eventueel uit een oudere periode kunnen stammen. De brug als locatie stamt waarschijnlijk uit de Middeleeuwen. De ligging van de Ridderhofstad ten oosten en de historische dorpskern ten westen wijst hierop. Er kunnen nog eventueel resten van deze voorgangers van de huidige brug aanwezig zijn in het plangebied. In de archieven is geen informatie aangetroffen over de sloop van de oude brug voorafgaande aan de aanleg van de huidige brug. Of er nog resten van de voorgangers van de huidige brug aanwezig zijn is daarom niet uit te sluiten. Archeologische begeleiding
Zaaknummer: Uitvoerder: Datum: 5150599100 ADC ArcheoProjecten 11-01-2022 350 meter ten noordoosten van het plangebied Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.853 / Y:464.979 De huidige brug dateert uit 1935-1938 en is aan vervanging toe. Vooronderzoek heeft uitgewezen dat de huidige brug ligt op ongeveer dezelfde locatie als waar al meerdere eeuwen een brug over de Vecht heeft gelegen. Eventuele archeologische resten van voorgangers van de brug konden nog in de ondergrond aanwezig zijn. Een regulier vooronderzoek in de vorm van boringen en/of proefsleuven voorafgaand aan de werkzaamheden was niet zinvol vanwege het huidige gebruik en inrichting van het terrein en het beperkte oppervlak. Daarom heeft het bevoegd gezag bepaald dat een archeologische begeleiding van de werkzaamheden diende plaats te vinden. Omdat er nog geen archeologische waardering van het plangebied was uitgevoerd, was het onderzoek formeel een proefsleuvenonderzoek variant archeologische begeleiding. Indien behoudenswaardige archeologische resten zouden worden aangetroffen, dan zou het onderzoek na overleg met het bevoegd gezag gelijk worden opgeschaald naar een opgraving variant archeologische begeleiding. In tegenstelling tot de verwachte ontgravingsdiepte van ca. 2 m -mv werden de betonnen bruggenhoofden op de west- en oostoever van de Vecht gesloopt tot op het funderingsbed van schoon zand.
Diepere ontgravingen vonden niet plaats. Bij de archeologische begeleiding zijn dan ook geen sporen van eventuele voorgangers van de brug of ander vondstmateriaal aangetroffen. Geen vondsten aangetroffen of gemeld in ARCHIS Geen grondsporen aangetroffen of gemeld in ARCHIS Geen complexen aangetroffen of gemeld in ARCHIS
Bureauonderzoek
Zaaknummer: Uitvoerder: 2398746100 ADC ArcheoProjecten 360 meter ten westen van het plangebied Grote Heicopkade Zuid te Kockengen, gemeente Stichtse Vecht te Kockengen, gemeente Stichtse Vecht X:126.140 / Y:463.892 Geen resultaten bekend binnen ARCHIS.
Datum: 04-03-2013
Bureauonderzoek
Datum: 26-02-2007
Zaaknummer: 2148228100 380 meter ten noordwesten van het plangebied Kanaalzone te Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.209 / Y:465.223 Geen resultaten bekend binnen ARCHIS.
Uitvoerder: Synthegra BV
Bureauonderzoek
Zaaknummer: Uitvoerder: 2403361100 ADC ArcheoProjecten 390 meter ten oosten van het plangebied Gunterstein te Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.921 / Y:464.966 Alleen slotgracht baggeren in het kader van sanering rivier Vecht
Datum: 15-04-2013
Booronderzoek
Zaaknummer: Uitvoerder: Datum: 2437236100 Transect 13-03-2014 390 meter ten westen van het plangebied Amerlandseweg (ong.) te Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:127.984 / Y:464.878 Op basis van het bureauonderzoek heeft het zuidelijke deel van het plangebied een middelhoge verwachting op het aantreffen van archeologische waarden uit de periode IJzertijd - Romeinse Tijd en een lage verwachting op het aantreffen van archeologische waarden uit de Middeleeuwen - Nieuwe Tijd. Deze verwachting is gebaseerd op het voorkomen in het plangebied van oeverwalafzettingen van de Oud-Aa en de bewoningsmogelijkheden daarvan in het verleden. In de Middeleeuwen en Nieuwe Tijd is het plangebied waarschijnlijk onbebouwd geweest en in gebruik als weiland, totdat in de tweede helft van de 20e eeuw een industrieterrein werd aangelegd. Uit het verkennend booronderzoek blijkt dat de top van de stroomgordelafzettingen van de Oud-Aa in het plangebied op een diepte vanaf 20 cm -Mv liggen. Deze bestaan voor wat betreft het bovenste deel uit kleiige oeverafzettingen. De top van deze afzettingen vormt in het plangebied het archeologisch relevante niveau. Het hoge kalkgehalte en de overwegend slappe tot matig slappe consistentie van de top van de oeverafzettingen, is mogelijk indicatief voor afvletten i.c.m. kleiwinning.
Het steelfragmentje van een 17e-19eeeuwse kleipijp, het brokje houtskool en de minuscule fragmenten van roodbakkend aardewerk c.q. baksteen, die in boring 7 op een diepte van 50 tot 70 cm -mv zijn aangetroffen (in de top van de oeverafzettingen), houden wellicht verband met dit grondgebruik. Alleen in boringen 1 en 2 is de top van de oeverafzettingen kalkarm en matig stevig. Er zijn in de top van de oeverafzettingen geen cultuurlagen herkend. Onder de oeverafzettingen liggen kalkrijke geul- en beddingafzettingen. Vondsten Begin datering Eind datering 1 fragment houten/houtkolen houtskool
Paleolithicum
Nieuwe tijd Laat
1 fragment keramisch baksteen
Nieuwe tijd
Nieuwe tijd
1 fragment keramisch pijp
Nieuwe tijd Midden
Nieuwe tijd Laat
Complexen
Begin datering
Eind datering
1 complextype niet te bepalen
Paleolithicum
Nieuwe tijd Laat
1 complextype niet te bepalen
Nieuwe tijd
Nieuwe tijd
1 complextype niet te bepalen
Nieuwe tijd Midden
Nieuwe tijd Laat
Booronderzoek
Zaaknummer: Uitvoerder: Datum: 4650853100 Transect 21-11-2018 410 meter ten noorden van het plangebied Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.684 / Y:465.224 Op basis van het archeologisch vooronderzoek kan worden geconcludeerd dat het plangebied een hoge archeologische verwachting heeft op de aanwezigheid van nederzettingsresten uit de periode IJzertijd – Nieuwe Tijd. Deze verwachting hangt samen met het aantreffen van oeverafzettingen van de Vecht, crevasse-meerafzettingen van de Oud Aa stroomrug en een antropogene cultuurlaag met laatmiddeleeuws aardewerk. Daarnaast kunnen restanten van bebouwing uit de Nieuwe Tijd worden aangetroffen binnen het plangebied. Vondsten Begin datering Eind datering 2 fragmenten aardewerken aardewerk, gedraaid
Late Middeleeuwen
Late Middeleeuwen
Bijlage 4.
Vondstmeldingen
Gevonden tijdens: Zaaknummer: Vinder: Vondst datum: indirect: archief 3243007100 particulier Onbekend 190 meter ten westen van het plangebied Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.280 / Y:464.790 Overgenome uit de bijlage van boek (zie literatuurverwijzing). Vondstaantallen waren niet gegeven. Bij literatuur word in de publicatie ROB aangegeven Sporen Begin datering Eind datering Funderingen
Middeleeuwen
Nieuwe tijd
Complexen
Begin datering
Eind datering
1 complextype niet te bepalen
Middeleeuwen
Nieuwe tijd
Gevonden tijdens: Zaaknummer: Vinder: Vondst datum: indirect: archief 3242992100 particulier Onbekend 210 meter ten zuidwesten van het plangebied Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.280 / Y:464.700 Overgenomen uit de bijlage van boek (zie literatuurverwijzing). Vondstaantallen waren niet gegeven. Bij literatuur word in de publicatie ROB aangegeven. De vondsten zijn afkomstig uit een bewoningslaag. Vondsten Begin datering Eind datering fragmenten houten/houtkolen houtskool
Neolithicum
Nieuwe tijd
fragmenten schelp
Neolithicum
Nieuwe tijd
fragmenten keramisch spinklos
Laat Neolithicum A
Nieuwe tijd Vroeg
fragmenten keramisch Proto-steengoed - Pingsdorf
Late Middeleeuwen A
Late Middeleeuwen B
9.999 fragmenten bot
Nieuwe tijd
Nieuwe tijd
Complexen
Begin datering
Eind datering
2 Bewoning (inclusief verdediging) onbepaald
Neolithicum
Nieuwe tijd
1 Bewoning (inclusief verdediging) onbepaald
Laat Neolithicum A
Nieuwe tijd Vroeg
1 Bewoning (inclusief verdediging) onbepaald
Late Middeleeuwen A
Late Middeleeuwen B
1 Bewoning (inclusief verdediging) onbepaald
Nieuwe tijd
Nieuwe tijd
Gevonden tijdens: Zaaknummer: Vinder: Vondst datum: indirect: archief 2842690100 particulier Onbekend 300 meter ten oosten van het plangebied Markt te Breukelen, gemeente Stichtse Vecht X:128.800 / Y:464.700 Aan de zuidzijde van de markt in Breukelen werd in de bouwput van een bankgebouw een woonlaag ontdekt. Deze bevond zich op een diepte van circa 1.20 m beneden het maaiveld op de overgang zandklei. Op deze locatie werd ook een fundering van baksteen gevonden, waarbij op het papieren fiche (verm. door R. Klok) de aantekening is gemaakt: burcht? De melding is afkomstig uit het "Oud Archief" van de ROB. Vondsten Begin datering Eind datering fragmenten schelpen afval