Jaarrekening 2022.pdf

Cultuurpresentatie, productie participatie Verkoop fanfarezaal Nadat in 2021 het bestemmingsplan erfgoed is vastgesteld waar de voormalige fanfarezaal Stein onderdeel van uitmaakt is in 2022 dit pand via een openbare inschrijving verkocht en heeft het een woonbestemming gekregen. Op deze wijze heeft het gebouw een duurzame invulling gekregen en is het beschermd voor het nageslacht. Het gebouw is verkocht voor een bedrag van € 217.000.

Cultureel erfgoed Subsidies In 2022 is een start gemaakt met de evaluatie van het huidige subsidiebeleid met als doel komen tot concrete verbetervoorstellen. De onderliggende regelingen in het subsidiebeleid zijn verlengd met een periode van twee jaar. Tot en met 2024 met uitzondering van de subsidieregeling sportakkoord die tot en met 2023 van kracht is en de regeling Eigen Kracht die tot en met 2025 doorloopt. Na Corona hebben beduidend meer organisaties een beroep gedaan op subsidies voor activiteiten, welke extra gestimuleerd zijn met de stimuleringsregeling Burgerkracht. Kunst en cultuur In 2022 is een start gemaakt met het nieuwe kunst en cultuurbeleid. Externe stakeholder, stichtingen en verenigingen zijn via themasessie betrokken bij het opstellen van het nieuwe beleidsplan, welke in 2023 gereed zal zijn. NV Theodora In 2022 heeft de NV Theodora conform de statuten de reguliere werkzaamheden en taken met betrekking tot het beheer van gronden en in eigendom zijnde gebouwen in Elsloo uitgevoerd. Omdat er rondom het kasteelpark in Elsloo vele partijen actief zijn, is op initiatief van de NV Theodora een coördinatie groep opgericht die periodiek bijeen komt.

25

Openbaar groen en (openlucht) recreatie Openbaar groen Openbaar groen en (openlucht) recreatie heeft betrekking op de ontwikkeling en het beheer van stedelijk groen, speelvoorzieningen en natuur en landschap. Groen draagt bij aan onze gezondheid, versterkt de ruimtelijke structuur, zorgt voor leefbaarheid, versterkt de natuur en draagt bij aan onze duurzaamheidsdoelstellingen. In het Groenbeleidsplan, het Beheerplan bomen en het Groenbeheerplan is dit taakveld nader uitgewerkt. Vanuit deze plannen is er in het afgelopen jaar aandacht gegeven aan: - Fasegewijze uitwerking van de plannen vanuit de visie aanleg rotondes Stein; - Landschap- en natuurprojecten aan te laten sluiten op en samen te werken met het Rivierpark Maasvallei; - Het faciliteren van de doorontwikkeling van de beleidsvisie onder andere ten behoeve van het weer zichtbaar maken van de historische havenplaats Oud-Urmond; - Het verder vergroenen van onze gemeente door aanplant van bomen, struweel en heesters zowel in de kernen als in het buitengebied; zoals het landschapsplan Urdal - Elserveld; - Vanuit het beheer een planmatig onderhoud te laten plaatsvinden met betrekking tot de groenvoorzieningen zoals bomen, bermen, natuurweides en plantsoenen; - Het vergroten van de soortenrijkdom zowel bij de fauna als flora (biodiversiteit) door gerichte inrichtingsmaatregelen en toegepast beheer; - Het onderhoud en beheer

van groenvoorzieningen die erop gericht zijn om verbindingen tot stand te brengen tussen waterrecreatie, natuurrecreatie en cultuurhistorie. Tevens het onderhoud van het netwerk van fiets- en wandelpaden binnen onze gemeente. Wijkteams De verkregen middelen in de begroting 2022 ten behoeve van de wijkteams, hebben bijgedragen aan het behalen van het gewenste beeldkwaliteitsniveau in de openbare ruimte van de gemeente Stein. De gewenste ambitie van de gemeenteraad in 2022 is daarmee behaald. De middelen zijn ingezet om de formatie van de wijkteams te borgen via inhuur en tevens gebruikt om de hogere onderhoudskosten aan materieel, de indexerings- en opleidingskosten op te vangen. Verwezen wordt naar de begroting 2022. Gekeken naar het totale budget van beheer en onderhoud heeft het herijken van het integraal beheerplan openbare ruimte (IBOR) bevestigd dat de benodigde middelen - als opgenomen in de begroting 2022 - structureel noodzakelijk zijn. Steinerbos De eerste maanden van 2022 heeft Steinerbos BV nog de gevolgen ondervonden van de corona maatregelen. Vanwege deze maatregelen was het economisch niet rendabel om zwembaden en ijsbanen open te houden en heeft het Rijk € 46 miljoen beschikbaar gesteld om de financiële gevolgen van die periode te verzachten.

Vanwege de sluiting van het park begin 2022 is er aanspraak gemaakt op de 3e en 4e tranche van de SPUK-IJZ regeling van het Rijk. In totaal heeft Steinerbos BV een bedrag van afgerond € 181.000 ontvangen. De gemeente Stein heeft de kwijtgescholden huurkosten van circa € 28.000 terugontvangen van het Rijk. Steinerbos BV heeft het jaar 2022 vervolgens kunnen afsluiten met een positief resultaat van € 206.000. Stormschade In de eerste maanden van 2022 is er door een aantal stormen schade aangericht aan het bomenbestand binnen de gemeente. Hiervoor is later extra budget vrijgemaakt. Er zijn extra opruimwerkzaamheden uitgevoerd, situaties veiliggesteld en later in het jaar weer bomen bijgeplant. Dit zowel voor het stedelijke- als het buitengebied van de gemeente. Corona herdenkingsmonument In 2022 is het corona herdenkingsmonument aangelegd. Deze kosten worden voor eenzelfde bedrag afgedekt uit de reserve corona. Speelvoorzieningen

26

Het traject is opgestart om te komen tot een toekomstbestendig en breed gedragen beleidsplan en bijbehorend uitvoeringsprogramma op het gebied van sport, bewegen en spelen in de openbare ruimte. Hieraan zal in 2023 verder vorm en inhoud gegeven worden. Levensbomenbos In 2022 is een plan van aanpak opgesteld om het levensbomenbos vorm te geven. Als eerste stap zijn concept ideeën uitgewerkt als basis voor een toekomstige inrichting van een dergelijk bos. Relatie verbonden partij met realisatie programma Verbonden partij Steinerbos BV

Samenwerkingsvorm Privaat

NV Theodora

Privaat

Wat is de bijdrage aan dit programma? Bijdrage aan de vrijetijdseconomie en toerisme Bijdrage aan het in stand houden van kasteel Elsloo en het kasteelpark.

Wat heeft het gekost ? Baten en lasten Sport, cultuur en recreatie (x € 1.000)

Werkelijk Begroting na Primaire wijziging begroting 2022 2022 2022

Lasten

5.054

5.273

4.968

Baten

901

936

476

-4.153

-4.337

-4.493

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

27

Sociaal Domein Inleiding Het programma sociaal domein levert een bijdrage aan de kernwaarde sociale en vitale kernen. Binnen onze kernen is sprake van dorpse saamhorigheid en gemeenschapszin. In onze kernen zijn inwoners actief, helpen ze elkaar en nemen ze zelf initiatief. Dit willen we behouden en verder versterken. Dit doen we samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Het programma sociaal domein levert een bijdrage aan de kernwaarde bereikbare en bedrijvige gemeente. Het gaat dan in het bijzonder om de strategische keuze van voldoende arbeidspotentieel waarbij participatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt onderdeel is. Op het gebied van wonen en zorg is er een opgave voor de gemeente Stein. Er is sprake van bevolkingskrimp, van vergrijzing en ontgroening. Aansluitend op het rijksbeleid stimuleren wij dat mensen langer thuis blijven wonen in hun vertrouwde omgeving. Daarom streven wij naar toekomstbestendige kernen, met passende (zorg- en welzijn)voorzieningen en een infrastructuur die aansluit bij de uitdagingen van deze tijd. Het project Grip Op Sociaal Domein is in 2022 succesvol afgerond. 2023 zal in het teken staan van het afronden van de nog lopende projecten. Daarnaast werken we eraan om ook structureel grip op het sociaal domein te blijven houden.

Taakvelden Dit programma omvat de taakvelden: 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.82 Geëscaleerde zorg 18+

Wat hebben we bereikt ? Voor het jaar 2022 is opnieuw uitvoering gegeven aan het integraal beleidsplan sociaal domein 2018-2023. Met dit beleidsplan inclusief de bijbehorende uitvoeringsagenda wordt voorzien in een vertaling van de strategische kernwaarden "sociale en vitale kernen" en "bereikbare en bedrijvige gemeente". De centrale thema's hierbij zijn: • Kracht bij mensen zelf • Integrale samenwerking • Maatwerk & kwaliteit • Communicatie & informatievoorziening • Innoveren en experimenteren De uitvoeringsagenda wordt jaarlijks geëvalueerd en eveneens wordt jaarlijks een uitvoeringsagenda opgesteld voor het volgende jaar.

Bezuinigingen

De bezuinigingen genoemd in onderstaande tabel zijn bezuinigingen die voortvloeien uit de begroting 2021. Bezuinigingen die pas vanaf 2022 ingaan, zijn tekstueel toegelicht in het programma.

28

Bezuinigingen

2021

2022

2023

2024

2025

PIW

50.000

50.000

50.000

50.000

Mantelzorg

1.500

1.500

1.500

1.500

THC de Brug

7.600

19.000

38.000

38.000

38.000

Regionale subsidie Levanto

2.940

2.940

2.940

2.940

2.940

2.445

2.445

2.445

2.445

60.000

90.000

90.000

90.000

17.000

17.000

17.000

17.000

Vluchtelingenwerk Sociale werkvoorziening

30.000

Aanbesteding begeleiding Huishoudelijke hulp

20.000

40.000

60.000

60.000

60.000

Individueel vervoer

1.356

4.746

8.136

10.000

10.000

Woningaanpassingen

2.000

4.000

6.000

6.000

6.000

4.560

4.560

4.560

Eigen bijdrage Voordeel zorg door POH

120.000

Praktijk Ondersteuner Huisarts (POH) Aanbesteding Jeugd

240.000

360.000

360.000 360.000

-23.000

-23.000

-23.000

180.000

180.000 180.000

-23.000

Wat hebben we ervoor gedaan ? Samenkracht en burgerparticipatie Dorpsontwikkeling en Eigen kracht In 2022 is er vanuit Dorpsontwikkelingsprocessen door inwoners aandacht gevraagd voor de borging van buurtcentra en huiskamers; laagdrempelige ontmoetingsplekken die door vrijwilligers worden beheerd. Aanleiding was dat enkele locaties nog geen structurele financiering kenden en telkens subsidie moesten aanvragen ten laste van het Eigen kracht pilot budget. Dit heeft geleid tot het Advies Laagdrempelige ontmoetingslocaties dat in december 2022 door de raad is vastgesteld. Hiermee is geregeld dat per 2023 voor bepaalde locaties de huisvestingskosten structureel worden vergoed en dat er een duidelijker kader is voor dit soort ontmoetingsplekken ten aanzien van de locatie, de omvang in m2 en de functies. Ook is er hierdoor meer ruimte voor nieuwe burgerinitiatief projecten die in aanmerking komen voor het Eigen kracht pilot budget. In 2022 is er voor in totaal €15.896,- subsidie verstrekt van de jaarlijks beschikbare €40.000,-. Subsidie is verleend aan diverse burgerinitiatieven, waaronder huiskamers en buurtcentra, carnavals- en kerstversiering, opknappen buurtbank Catsop, tentoonstelling Historiehuis. Er zijn geen aanvragen afgewezen. Informele zorg In 2022 zijn 988, bij het Steunpunt Mantelzorg Zuid geregistreerde, mantelzorgers van onze inwoners gewaardeerd.

Dat gebeurde dit jaar voor het eerst met onze eigen lokale cadeaubon: de Steinpas, ter waarde van € 40,-. In de week van de jonge mantelzorger in juni zijn daarnaast de 93 jonge mantelzorgers gewaardeerd met een Bol.com cadeaubon. Het Steunpunt Mantelzorg Zuid heeft in 2022 de ondersteuning van mantelzorgers verzorgd. Hier ontving Envida, waar het Steunpunt onderdeel van is, een subsidie voor. Met diverse partners die betrokken zijn bij informele zorg is het aanbod aan vervangende zorg in kaart gebracht. Dit is inmiddels digitaal ontsloten en wordt ook op papier beschikbaar gemaakt. In de zomer van 2022 zijn inwoners middels een actie uitgenodigd een kaartje te schrijven voor iemand die thuis blijft tijdens de vakantiemaanden. Ook is aandacht gevraagd voor eenzaamheid via bestickering op bussen in december. Informatie en activiteitenaanbod voor inwoners die daar behoefte aan hebben, is op www.gemeentestein.nl/eenzaamheid bij elkaar gebracht.

29

Financiële gezondheid In 2022 is weer meer gebruik gemaakt van onze minimaregelingen na twee jaar van onderbenutting door corona. Zo zijn dankzij een zomer- en een winterkledingdag dit jaar, maar liefst 248 kledingpakketten aan kinderen verstrekt. De kosten als gevolg van de toegenomen vraag zijn gedekt door de doorgeschoven budgetten van 2020 en 2021. In november en december is onderzoek gedaan naar rondkomen bij onze inwoners. Onderdeel van dit onderzoek was ook een klanttevredenheidsonderzoek Schuldhulpverlening & Budgetbeheer. De resultaten uit dit onderzoek gaan ons helpen om de dienstverlening aan inwoners die het financieel moeilijk hebben te verbeteren. In 2022 is de derde editie van de Rondkomenkrant verschenen. Met onder andere informatie over de minimaregelingen in onze gemeente. Ook is de dienstverlening op het gebied van schuldhulpverlening en budgetbeheer onder de aandacht gebracht. Als gevolg van de hoge inflatie en fors gestegen kosten voor energie hebben nieuwe groepen inwoners te maken gekregen met geldzorgen. Om ook deze groep te voorzien van informatie en te verwijzen naar passende ondersteuning is een samenwerking gestart met Geldfit.nl. Collectief vervoer

Inwoners die gebruik maken van Omnibuzz vervoer betalen sinds januari 2022 een hogere eigen bijdrage. Deze tariefsverhoging is een beheersmaatregel die uitgevoerd is conform project ‘Grip op het Sociaal Domein’. Welzijnswerk In 2022 zijn bezuinigingen op subsidies in het kader van ‘Grip op sociaal domein’ binnen het voorliggend veld doorgevoerd. De gemeente Stein is gesprekken met de partners blijven voeren over de effecten. Dit heeft bijvoorbeeld geresulteerd in het terugdraaien van het aantal uren voor de aanwezigheid bij de open inlopen op het oude niveau. Ook zijn gesprekken gevoerd over de doorontwikkeling van het voorliggend veld, vooralsnog gericht op één specifieke partners. Dit zal in 2023 verder vorm gegeven worden. Stimuleren burgerkracht In 2022 hebben organisaties die een evenementensubsidie en een maatschappelijke activiteitensubsidie hebben aangevraagd ook aanspraak kunnen maken op de stimuleringsregeling Burgerkracht. In 2022 was hiervoor 110.000 beschikbaar, waarvan 35.000 ter ondersteuning is uitgekeerd in 2022. De restanten zijn doorgeschoven naar 2023 en verder, zodat er jaarlijks 40.000 beschikbaar is in het kader van stimuleren Burgerkracht. Dit is in lijn met de wens uit het bestuursakkoord om de regeling structureel te maken.

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraine / opvang asielzoekers Voor de dekking van de kosten omtrent de opvang van de ontheemden uit Oekraïne is een specifieke uitkering (SPUK) in het leven geroepen. Uitgangspunt van deze regeling is dat gemeenten volledig gecompenseerd worden voor de kosten die gemaakt zijn. De totale kosten over 2022 betreft een bedrag van circa € 650.000. Deze kosten hebben voornamelijk te maken met huisvestingskosten, leefgeld, inboedel, aansluitingskosten, beheerskosten Ad Hoc etc. Deze kosten zijn dan ook volledig verantwoordt via de SISA. De kosten die gemaakt zijn omtrent de opvang van asielzoekers kennen een andere financieringsstroom. Deze uitgaven worden bij de Veiligheidsregio gedeclareerd. Dit betreft over 2022 een bedrag van circa € 290.000. Leader programma Reeds in 2020 is besloten om € 20.000 uit het LEADER budget bij te dragen aan het kennis -en informatiecentrum Elsloo. Daarnaast is besloten om € 8.055 bij te dragen aan de reconstructie van

30

de kloostertuin als onderdeel van de visie ‘Van Maas tot de Bath’. In afwachting van de verstrekking van deze toegezegde bijdrages is het budget van € 28.055 doorgeschoven baar 2023. Onderzoek accommodaties / kerkenvisie In 2021 is samen met de kerkbesturen en betrokken partijen gestart om een kerkenvisie voor alle kerken in de gemeente Stein op te stellen. Doel van deze visie op religieuze gebouwen is het inventariseren van de problematiek van gebedshuizen, het bieden van een duurzaam perspectief op toekomstige omstandigheden, het vormen van een netwerk van betrokken partijen en het maken van afspraken over de rol van die partijen. In november 2021 is uw raad middels een presentatie op de hoogte gebracht van de stand van zaken. In 2022 is de raad middels een RIB op de hoogte gesteld van stand van zaken. In 2023 zal dit traject worden afgerond.

Inkomensregelingen Vidar Deze component gaat over de bijdrage die de gemeente Stein moet betalen aan de centrumgemeente Sittard-Geleen voor de uitvoering van activiteiten die vastgelegd zijn in de centrumregeling. Er kan geconstateerd worden dat het financieel resultaat nagenoeg gelijk is aan bijgestelde begroting 2022. Ten opzichte van de start van Vidar (2020) zien we een aantal ontwikkelingen. In 2022 zien we dat een kleinere groep inwoners (40% t.o.v. 60% in 2020) bemiddeld kan worden naar werk. In plaats van werk zien we dat steeds meer inwoners doorverwezen worden naar een participatietraject (45% in 2022 t.o.v. 25% in 2020). Gezien voornoemde ontwikkelingen ligt bij Vidar in 2022 meer nadruk op investeren in maatschappelijke participatie en talentontwikkeling. In september 2022 is Vidar in de Wijk Nieuwdorp van start gegaan. Vidar in de Wijk Nieuwdorp is een voorbeeld van een voorziening die past bij meer inzet op maatschappelijke participatie en talentontwikkeling. Op 31 oktober 2022 is de gemeenteraad tijdens raadsessie Vidar nader geïnformeerd over deze ontwikkelingen. In de eerste helft van 2022 is het aantal Steinse bijstandsgerechtigden rond 270. In het derde kwartaal zien we een stijging naar 280. Dit verschil is vooral ontstaan door instroom van statushouders. Eind 2022 zien we een lichte daling van het aantal bijstandsgerechtigden naar 279.

Vidar spant zich in om inwoners zoveel als mogelijk te begeleiden naar werk. Een van de manieren om dit te bereiken is het organiseren van een banenmarkt. Voor meer informatie over ontwikkelingen binnen taakveld Vidar wordt verwezen naar de kwartaalrapportages sociaal domein onderdeel participatie 2022 en tevens de financiële bijlage behorende bij de kwartaalrapportages. Energietoeslag De energietoeslag helpt huishoudens met een laag inkomen om de sterk gestegen energierekening te betalen. De toeslag is bedoeld voor huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. De gemeente Stein heeft gekozen voor huishoudens met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum. Hiervoor heeft de gemeente Stein een totaalbudget beschikbaar gesteld van € 1.729.496 (grotendeels ontvangen via Rijk). Vidar voert deze maatregel namens de gemeente Stein uit. Ultimo 2022 is € 1.578.497 uitgegeven. Huishoudens kunnen de energietoeslag 2022 nog aanvragen tot 30 juni 2023. Dit betekent dat in 2022 concreet een restantbudget energietoeslag is van circa € 150.998.

Begeleide participatie Sociale werkvoorziening In het kader van het formeel werkgeverschap voor de Wsw-medewerkers is gemeenschappelijke regeling Vidar Wsw (GR Vidar Wsw) gevormd. Voor dit onderdeel is een aparte ontwerpbegroting en meerjarenraming GR Vidar Wsw vormgegeven waarin het negatief subsidieresultaat, bijdrage in

31

overig resultaat en de Wsw subsidieverlening verwerkt is. Het financieel resultaat van de gemeentelijke bijdrage is ultimo 2022 voor de gemeente Stein € 3.837 minder ten opzichte van begroting 2022.

Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Woningaanpassingen In 2022 heeft een regionale aanbesteding trapliften plaatsgevonden. Er is met gegunde partij (TK Home Solutions) een raamovereenkomst gesloten voor het leveren, plaatsen en onderhouden en na gebruik verwijderen van trapliften. Huishoudelijke ondersteuning Binnen de huishoudelijke ondersteuning wordt nog steeds een stijging in het aantal indicaties gezien. Mede als gevolg van de aanzuigende werking na de invoering van het abonnementstarief Wmo in 2019. Dit resulteert ook in oplopende wachtlijsten bij de aanbieders en bij de toegang van de Wmo. Deze ontwikkelingen worden gemonitord en waar het kan worden interventies ingezet. Het budget Huishoudelijke ondersteuning is in 2022 opnieuw structureel naar boven bijgesteld met € 163.000. Echter is dit budget in 2022 niet geheel gebruikt vanwege het later starten van de huishoudelijke ondersteuning ten gevolgen van de wachtlijsten bij de aanbieders. Dit wil zeggen dat zowel de huishoudelijke ondersteuning en de uitgaven zijn uitgesteld. Investeringsbudget Grip op Sociaal Domein Het beschikbaar gestelde investeringsbudget voor het uitvoeren van de beheersmaatregelen Grip Op Sociaal Domein voor 2022 bedraagt € 219.576, maar met het resterende budget van 2021 bedraagt het totaal € 304.157. Hiervan is een restantbedrag van 104.289 doorgeschoven naar 2023.

Het project GOSD is inmiddels succesvol afgerond, de financiële doelen zijn volledig behaald. Wel zijn er nog niet afgeronde beheersmaatregelen die als regulier project worden opgepakt in het sociaal domein. Het resterende deel van het budget wat is doorgeschoven kan hiervoor worden ingezet. Clientvolgsysteem De raad heeft bij besluit van 3 februari 2022 middelen beschikbaar gesteld voor de aanbesteding en implementatie van een cliëntvolgsysteem. In 2022 een bedrag van € 140.000 en in 2023 een bedrag van € 12.500. Het aanbestedingsproces heeft een langere doorlooptijd gehad dan voorzien, waardoor een bedrag van € 115.000 is doorgeschoven naar 2023. Eind Q4 is de aanbesteding afgerond. De verwachting is dat het nieuwe cliëntvolgsysteem Q4 2023 operationeel zal zijn.

Maatwerkdienstverlening 18+ Wmo begeleiding Sinds 1 januari 2022 zijn nieuwe overeenkomsten afgesloten met ongeveer dertig hoofdaanbieders voor het uitvoeren van Wmo Begeleiding, Groepsbegeleiding en Kortdurend verblijf. De nieuwe overeenkomsten hebben zich vertaald in nieuwe AmvB reële tarieven en een nieuwe werkwijze. Middels een uitvraag bij de aanbieders zijn de arrangementen omgezet in uren en minuten. De uitgaven van 2022 waren € 1,3 miljoen ten opzichte van € 1,9 miljoen in 2021. Gedurende 2022 is het budget met € 705.000 afgeraamd. Dit effect wordt veroorzaakt door de andere systematiek en de daarmee samenhangende verzilveringspercentage van de indicaties. In 2023 wordt de aframing opnieuw gemonitord. Beschermd wonen De wetswijziging met betrekking tot Beschermd wonen en het woonplaatsbeginsel is opnieuw uitgesteld. Vanwege alle voorbereidingen op de landelijke doordecentralisatie hebben gemeente Maastricht en gemeente Sittard-Geleen -ondersteund door Stein en Beek- in afstemming met het ministerie van VWS besloten om vooruitlopend toch de middelen van Beschermd wonen te splitsen,

32

zodat de Westelijke Mijnstreek zelfstandig Beschermd wonen kan uitvoeren met Sittard-Geleen als coördinerend (informele) centrumgemeente. Op 6 december 2022 is over de ontwikkelingen met betrekking tot Beschermd wonen een Raadsinformatiebrief verstuurd. In 2023 worden de landelijke ontwikkeling gevolgd en eventueel uitgewerkt. Wachtlijst Wmo De ontstane wachtlijst bij de uitvoering van de Wmo is door procesoptimalisatie vanaf het derde kwartaal 2022 gestabiliseerd naar 12 weken. Voor deze procesoptimalisatie fluctueerde deze wachtlijst binnen de Wmo tussen de 12 en de 21 weken. Op 3 november 2022 is over de ontwikkelingen met betrekking tot de procesoptimalisatie Wmo een Raadsinformatiebrief verstuurd.

Maatwerkdienstverlening 18Jeugdzorg Na jaren van stijgende kosten van jeugdzorg zien we nu net als in 2021 een kentering: de kosten zijn in 2022 weer gedaald, door een afname van het aantal lopende voorzieningen. Grootste oorzaak hiervan is de wijziging van het woonplaatsbeginsel. Andere ontwikkelingen die een positief effect hebben op de ontwikkeling van de kosten zijn: - De POH-j (praktijkondersteuner Jeugd) De POH-j is aangesteld om cliënten en casussen waar mogelijk zelf op te pakken dan wel door te verwijzen naar het voorliggend veld of de gemeentelijke toegang. De POH-j zet pas door naar de gespecialiseerde j-GGZ-hulp als dat echt noodzakelijk of gewenst blijkt. Uit de resultaten over 2022 blijkt dat de POH-j ervoor gezorgd heeft dat minder cliënten worden doorgezet naar (dure) maatwerkvoorzieningen. - Het doelgroepenarrangement onderwijs-jeugd (DOJ). Dit is jeugdhulp op school, waarbij jeugdigen gezamenlijk in de klas worden begeleid waardoor geen individuele arrangementen voor begeleiding meer nodig zijn. Hierdoor vallen de kosten ZIN lager uit. Of dit inderdaad onder de streep een besparing oplevert wordt in 2023 concreet onderzocht. Verder heeft er nog andere inzet plaatsgevonden binnen Jeugd om de kosten te reduceren. Het budget is in 2022 door bovenstaande ontwikkelingen naar beneden bijgesteld kunnen worden.

De totale realisatie van de jeugdkosten (alleen ZIN) is € 6,58 miljoen in 2022. In 2021 was dit een bedrag van € 6,89 miljoen. XONAR is een van de grootste aanbieders van jeugdhulp in onze regio. In de afgelopen jaren is hun exploitatie verliesgevend geweest. Daarom is al enige tijd de frequentie van de reguliere periodieke gesprekken verhoogd en is sinds juli 2022 het draaiboek continuïteit jeugdhulp van kracht. Op XONAR is trede 3 van toepassing wat onder meer inhoudt dat verplicht een herstelplan moet worden opgesteld dat moet leiden tot een duurzaam herstel van de situatie. De Jeugdautoriteit monitort de voortgang van de ontwikkelingen. Uiteindelijk gaat het erom dat de continuïteit van de jeugdhulp verzekerd is. Het herstelplan is in december 2022 door XONAR opgeleverd. Omdat het herstelplan bedrijfsgevoelige informatie bevat heeft XONAR het document onder geheimhouding met de gemeenten gedeeld. Voor de gemeenteraden is de publieksversie beschikbaar. Het herstelplan is door de gemeenten en de Jeugdautoriteit grondig geanalyseerd. Onze vragen hebben wij met XONAR besproken. Om de continuïteit van de jeugdzorg te borgen is in 2023 een financiële bijdrage van de gemeenten noodzakelijk. Op dit moment wordt samen met XONAR, de Jeugdautoriteit en de regievoerder gewerkt aan de voorbereiding van de besluitvorming.

Transformatieplan jeugd en aanbesteding jeugdzorg De contracten met de jeugdzorg aanbieders liepen af per 1-1-2023. Om tot nieuwe afspraken te komen geven de 16 gemeenten gezamenlijk uitvoering aan een regionaal transformatieplan. Vanaf juni 2021 waren verschillende werkgroepen actief om op basis van vijf segmenten de jeugdhulp in onze regio opnieuw te verwerven. Het betreft de segmenten 1: wonen, 2: verblijf, 3: dagbehandeling, 4: ambulant, 5: crisishulp. Voor alle segmenten is de aanbesteding eind 2022 afgerond. Het aantal gecontracteerde aanbieders is daarbij flink teruggebracht (waarbij veel gewerkt wordt met onderaannemerschap).

33

Voordelen daarvan zijn o.a.: - Met minder contractpartijen kan dieper op de inhoud in worden gegaan. Er is meer tijd om goed te sturen met een focus op kwaliteit en het halen van meetbare doelen. - Eindverantwoordelijkheid ligt bij de hoofdaannemer. Met name bij cliënten die meervoudige zorg of ondersteuning ontvangen kan dat een positieve impact hebben. Je weet altijd wie je moet aanspreken op resultaten en of eventuele klachten. - Minder zorgfraude/cowboys want hoofdaannemer(s) kunnen werken met een klein aantal vertrouwde partijen. In 2023 wordt samen met de gecontracteerde aanbieders verder gewerkt aan onze doelstellingen. Voor de ambulante jeugdhulp gebeurt dit op subregionaal niveau (voor ons de Westelijke Mijnstreek), vanwege de belangrijke samenhang met het voorliggend veld en lokale voorzieningen. In 2022 hebben we hiervoor een aantal ontwikkelopgaven geformuleerd en verschillende bijeenkomsten georganiseerd met partijen in het voorliggend veld, toegangen, en ouders/jongeren om eenieder in de Westelijke Mijnstreek te informeren en mee te nemen in dit proces. Gezamenlijk zijn ook drie visies opgesteld, op 1 Normaliseren, 2 Versterking van samenwerking en inzet met en rondom de gezinnen en 3 Verantwoordelijkheden rondom regie.

Met de input uit deze bijeenkomsten gaan we in 2023 de dialoogrondes in met de aanbieders van ambulante jeugdhulp om te komen tot een ontwikkelagenda voor de komende jaren.

Geescaleerde zorg 18+ Veilig Thuis Niet-acute meldingen Veilig Thuis die worden doorgezet naar de betreffende gemeente, worden in Stein direct doorgezet naar- en verder opgepakt door Partners in Welzijn. Per 1 april 2022 zouden we deze werkzaamheden gaan inbesteden: team Jeugd en Wmo zouden deze meldingen zelf oppakken. Voor een goede overdracht zijn de medewerkers van Partners in Welzijn en onze medewerkers van team Jeugd/Wmo de eerste 3 maanden van 2022 samen opgetrokken. Deze gezamenlijke inzet bleek in de praktijk erg waardevol. Een goede afstemming, taakverdeling en samenwerking tussen Partners in Welzijn en team Jeugd/Wmo op het gebied van de afhandeling van Veilig Thuis-meldingen blijkt in de praktijk veel beter te werken dan de afhandeling van deze meldingen door één van deze partijen. Ieder heeft haar eigen expertise. Vandaar dat uiteindelijk besloten is om de werkzaamheden niet (volledig) in te besteden, maar om Partners in Welzijn een rol te laten behouden en te komen tot een goede taakverdeling. Middels een Raadsinformatiebrief d.d. 6 juli 2022 (“Opvolgen van Veilig Thuis meldingen”) bent u hierover geïnformeerd.

Geescaleerde zorg 18Relatie verbonden partij met realisatie programma Verbonden partij GR Vidar Wsw

Omnibuzz

Samenwerkingsvorm GR

GR

Wat is de bijdrage aan dit programma? Het versterken van de lokale economie door het uitvoeren van de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) Het zorgdragen voor het vervoer van klanten met een beperking die een beroep kunnen doen op de Wet maatschappelijke ondersteuning. Daarnaast wordt de zelfredzaamheid en participatie van mensen met een beperking bevorderd.

34

Wat heeft het gekost ? Baten en lasten Sociaal domein (x € 1.000)

Werkelijk Begroting na Primaire wijziging begroting 2022 2022 2022

Lasten

29.226

29.904

28.537

Baten

5.526

5.610

5.730

-23.700

-24.294

-22.807

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

35

Volksgezondheid en milieu Inleiding Het programma volksgezondheid en milieu levert een bijdrage aan de kernwaarde een duurzame leefomgeving met unieke waarden. Het gaat dan met name om de strategische keuze 'duurzame ontwikkeling' binnen deze kernwaarde. De komende jaren staan we immers ten gevolge van de doelstellingen uit het Klimaatakkoord voor grote opgaven op het gebied van duurzaamheid en klimaatadaptatie. Deze opgaven zien wij als een urgente uitdaging om de leefomgeving verder te ontwikkelen. Daarnaast biedt dit programma in algemene zin (wettelijke) randvoorwaarden ter bescherming van de gezondheid van onze inwoners waarbij een relatie gelegd kan worden met een gezonde leefomgeving.

Taakvelden

Dit programma omvat de taakvelden: 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Wat hebben we bereikt ?

Stein heeft unieke omgevingswaarden die we willen behouden en versterken. Enerzijds vanwege de gunstige geografische ligging en anderzijds door de aanwezigheid van hoogwaardige voorzieningen. Door de cultuurhistorische waarden, de ligging aan de Grensmaas en diverse groene verbindingen is tevens sprake van landelijk wonen binnen een groter verstedelijkt gebied. Dit is in 2022 verder uitgebouwd zodat wij ons steeds meer als prettige woongemeente profileren. Dit deden we mede aan de hand van onze duurzaamheidsagenda. Bij een woongemeente hoort ook een goede gezondheid. Ons gezondheidsbeleid had tot doel gezondheidsbevordering en preventie van gezondheidsproblemen bij onze bevolking. Deze doelen zijn deels ook opgepakt binnen het sportbeleid (gezondheidsbevordering middels meer bewegen en tegengaan van overgewicht). Binnen het programma lag de nadruk in deze beleidsperiode op de te realiseren trendbreuk in Zuid-Limburg. Bij ruimtelijke ontwikkelingen is op basis van wet- en regelgeving een belangenafweging gemaakt die leiden tot een evenwicht tussen enerzijds een goed woon- en leefklimaat en anderzijds ons economisch klimaat. Het milieudeel is via de RUD opgepakt. In het kader van volksgezondheid en milieu zijn ook de thema’s afval en water relevant. Het is van belang om huishoudelijk afval goed gescheiden aan te bieden.

In 2022 is het uitvoeringsprogramma van afval naar grondstof vastgesteld en zijn acties uit ons GRP verder opgepakt.

Bezuinigingen N.v.t.

Wat hebben we ervoor gedaan ?

36

Volksgezondheid GGD In 2022 zijn de prenatale huisbezoeken door de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) uitgebreid, als gevolg van een wetswijziging per 2022. Ook is verder gewerkt aan de ‘Trendbreuk Zuid-Limburg’: De programma’s Voorzorg, Stevig Ouderschap en Nu niet Zwanger zijn regionaal opgezet. Verder is een regionale coalitie Kansrijke Start geformeerd, bestaande uit diverse partijen uit zowel het sociaal- als het medisch domein. Om lokale accenten aan te kunnen brengen is het doel om in alle 16 gemeenten ook lokale coalities op te richten. In Stein is dit in 2022 gebeurd. Het is vooral van belang om de verbinding tussen het medisch domein (denk aan verloskunde, kraamzorg, huisarts) en het sociaal domein (zoals welzijns/maatschappelijk werk, kinderopvang) te leggen zodat men elkaar goed weet te vinden waar nodig.

Riolering In de Westelijke Mijnstreek werken we al lange tijd samen in de waterketen. In onze regio zijn de gemeenten, het Waterschap Limburg (WL), het Waterschapsbedrijf Limburg (WBL) en Waterleidingmaatschappij Limburg (WML) samen verantwoordelijk voor de levering, inzameling, het transport en de zuivering van water. In 2021 is het Beleidsplan Water & Klimaatadaptatie vastgesteld. Het beleids- en uitvoeringskader bestaat uit vier plannen (beleidsplan, beheerplan, kostendekkingsplan en projectplan). Deze plannen vormen samen het verbrede gemeentelijke rioleringsplan van de gemeente Stein en zijn het resultaat van de samenwerking met onze partners in de waterketen. Verder is in 2021 ook de optimalisatie van het basisrioleringsplan en de klimaatstresstest afgerond. De hieruit verkregen inzichten leveren belangrijke input voor het beleidsplan Water & Klimaatadaptatie en voor de aanpassingen die we in de komende jaren aan onze voorzieningen gaan uitvoeren. Aan de hand van de onderhoudsprogramma's en de in 2022 uitgevoerde rioolinspecties, is de inhaalslag van reparatie van riolen en kolken en daarmee de verbetering van de kwaliteit van ons stelsel verder voortgezet. De totale lasten voor het uitvoeren van de gemeentelijke zorgplichten voor afval-, hemel- en grondwater bedroegen in 2022 € 2.721.000. De opbrengst van de rioolheffing was in 2022 € 2.728.000.

Uitgaande van bovengenoemde bedragen sluit het rioolcompartiment 2022 met een overschot van € 7.000. Op grond van de gemeentewet mag de rioolheffing maximaal 100% kostendekkend zijn. Het overschot van € 7.000 is dan ook (terug)gestort in de rioolvoorziening. In onderstaand overzicht is dit saldo nader gespecificeerd. Specificatie saldo rioolcompartiment (x € 1.000) + = voordelig / - = nadelig

Begr. 2022

Rek. 2022

Saldo 2022

perceptiekosten

89

81

7

onderhoudskosten

915

874

41

kapitaallasten

947

907

40

interne doorberekeningen en overhead

506

506

-

doorberekende BTW

369

353

16

2.826

2.721

105

Lasten:

Saldo kosten Baten:

37

beschikking over rioolvoorziening

120

-

-120

opbrengsten rioolheffing

2.706

2.728

22

Saldo van baten en lasten

2.826

2.728

-98

-

7

7

Totaal saldo / storting in rioolvoorziening

Afval De gemeente heeft een wettelijk inzamelplicht voor het afval van huishoudens. Op grond van artikel 15.33 van de Wet Milieubeheer mogen gemeenten voor de inzameling van het afval van huishoudens een afvalstoffenheffing invoeren. De baten van de afvalstoffenheffing mag maximaal 100% kostendekkend zijn. In 2022 waren de baten van de afvalstoffenheffing- en verwerking € 4.067.000. Zetten we deze baten af tegen de totale netto kosten, groot € 3.840.000 dan betekent dit dat in 2022 Een positief saldo van € 227.000 op het afvalcompartiment is gerealiseerd. Omdat de opbrengst van de afvalstoffenheffing maximaal 100% kostendekkend mag zijn is dit overschot toegevoegd aan de daartoe gevormde egalisatiereserve afvalstoffenheffing. Hierdoor kan het overschot in de komende jaren ingezet worden voor het dempen van de tarieven van de afvalstoffenheffing. In onderstaand overzicht is het positief saldo van het afvalcompartiment gespecificeerd: Specificatie saldo afvalcompartiment (x € 1.000) + = voordelig / - = nadelig

Begr. 2022

Rek. 2022

Saldo 2022

452

423

29

1.564

1.612

-48

kosten milieuparken

705

723

-18

interne doorberekeningen en overhead

647

647

-

doorberekende BTW

452

435

17

3.820

3.840

-20

541

781

240

Lasten: perceptiekosten Kosten afvalinzameling- en verwerking

Saldo kosten Baten: opbrengsten afvalverwerking opbrengsten afvalstoffenheffing

3.279

3.286

7

Saldo van baten en lasten

3.820

4.067

247

-

227

227

Totaal saldo / toevoeging aan egalisatiereserve afval

Grondstoffenbeleid van Afval naar Grondstof In 2022 is de Oplegnotitie Regionaal Uitvoeringsplan (UVP) ‘Van Afval Naar Grondstof 2022-2025’ vastgesteld. Dit betreft een gezamenlijk uitvoeringsplan van de gemeenten Beek, Sittard-Geleen en Beek. Het UVP beschrijft de uitvoering van de doelen die in 2021 zijn vastgesteld in het Regionaal Beleidskader Van Afval Naar Grondstof. Na vaststelling van het UVP is in juli 2022 gestart met de uitvoering. Met een projectmatige aanpak en in nauwe samenwerking met RWM, gemeente Beek en gemeente Sittard-Geleen worden de maatregelen voorbereid en ingevoerd. In 2022 lag hierbij de focus op de maatregelen met ingang van 1-1-2023. Dit waren de actualisatie van de gezamenlijke regelgeving (betreft de afvalstoffenverordening met bijbehorende uitvoeringsregeling), wijziging inzamelfrequentie restafval (eenmaal per vier weken), wijziging inzamelfrequentie PMD (eenmaal per twee weken), aanpassing diftar-tarieven (betreft de verordening afvalstoffenheffing) en communicatie uitvoering UVP. Voor de overige maatregelen zijn

38

in 2022 de benodigde voorbereidingen getroffen en deze worden in 2023-2025 tot uitvoering gebracht. Milieupark Het milieupark (inclusief het tijdelijk milieupark aan de Dieterenstraat) voldoet niet geheel aan de vigerende wet- en regelgeving. Zo moet er in het kader van de milieumelding nog een akoestisch onderzoek worden aangeleverd en dient een deel van het milieupark te worden voorzien van een vloeistofdichte vloer. In 2022 is echter voorrang gegeven aan het opstellen van het uitvoeringsplan van Afval naar Grondstof. Als gevolg daarvan zijn in nauw overleg met goedkeuring van de RUD de werkzaamheden voor wat betreft het laten voldoen van het milieupark aan wet- en regelgeving, doorgeschoven naar 2023. RWM Gemeente Stein heeft aandelen in het aandelenkapitaal van RWM. In 2022 is dividend ontvangen van RWM. Dit betreft dividend over 2021 en een eenmalig dividend, in totaal € 169.700. Naar aanleiding van een amendement op de slotwijziging 2022, wordt dit dividend gedurende deze bestuursperiode toegevoegd aan de reserve egalisatie afval. Er vindt geen bijdrage plaats aan deze verbonden partij. Middels een eindafrekening worden de kosten verwerkt binnen het afvalcompartiment en gedeeltelijk het rioolcompartiment. Deze onderbouwingen zijn terug te vinden in subtaakvelden riolering, afval en binnen de paragraaf lokale heffingen.

Milieubeheer Duurzaamheid In 2022 is in het kader van de duurzaamheidsagenda uitvoering gegeven aan onderstaande projecten: • Met de buurgemeenten Beek en Sittard-Geleen en de Provincie Limburg is intensief overlegd over de mogelijkheden voor implementatie van het Groene Net in de gemeente Stein. • Er zijn diverse maatregelen genomen en nader onderzocht om de gemeentelijke gebouwen te verduurzamen; • In 2022 is het zonnepanelenproject van de gemeente Stein voortgezet (beëindigd per 1 januari 2023). • Er is een telefonisch duurzaamheidsloket beschikbaar voor inwoners en inwoners kunnen gebruikmaken van het fysieke duurzaamheidsloket in het Huis van de Toekomst (in samenwerking met Zaam Wonen). • Samen met Dubbel Duurzaam, de WoonWijzerWinkel Limburg, Zaam Wonen en Wonen Limburg is gewerkt aan de implementatie van duurzaamheidsmaatregelen door particuliere woningeigenaren en huurders in de gemeente Stein. • In 2022 is, samen met andere Zuid-Limburgse gemeenten, gewerkt aan de uitvoeringsagenda van de Regionale Energiestrategie Zuid-Limburg 1.0. Vanuit de meicirculaire 2022 zijn er extra middelen beschikbaar gekomen voor uitvoeringskosten klimaatakkoord voor het jaar 2022. Voor de gemeente Stein betrof dit een bedrag van € 203.478.

In 2022 hebben er omtrent dit doel geen uitgaven plaatsgevonden, en zijn de middelen niet doorgeschoven, waardoor er een onderschrijding van € 203.478 op het budget duurzaamheid is. Handhavingscontroles Wij hebben een last onder dwangsom opgelegd aan AsfaltNu vanwege een te hoge uitstoot van PAK’s en Benzeen. Om na te kunnen gaan of gevolg is gegeven aan de opgelegde last heeft uw raad bij de bestuursrapportage 2022 een incidenteel budget beschikbaar gesteld om middels emissiemetingen de uitstoot te controleren. Een daartoe deskundig bureau heeft in 2022 diverse metingen uitgevoerd en uw raad is over de resultaten geïnformeerd middels een raadsinformatiebrief (RIB).

39

Regionale Uitvoeringsdienst Zuid-Limburg Als gevolg van langdurig openstaande vacatures bij de RUD ZL zijn de personele kosten in 2022 lager uitgevallen. Normaliter komen de lagere kosten tot uitdrukking in de jaarrekening van de RUD en worden deze naar rato verdeeld onder de deelnemers. De RUD heeft ervoor gekozen om dit bedrag al direct in mindering te brengen bij het 4e en laatste voorschotbedrag. Dit heeft geleid tot een incidenteel voordeel voor Stein in 2022 van € 26.500. Aanpak energiearmoede In 2022 is in het kader van de korte termijn energiearmoede aanpak (in samenwerking met Dubbel Duurzaam, de WoonWijzerWinkel Limburg en woningcorporaties Zaam Wonen en Wonen Limburg) de energiebespaaractie gestart. Huishoudens die de eenmalige energietoeslag hebben toegewezen gekregen (dit betreft circa 1.100 huishoudens met een inkomen van maximaal 130% van het sociaal minimum) zijn in aanmerking gekomen voor gratis energiebesparende middelen, een energiecoach en (onder voorwaarden) gratis vervangend energiezuinig witgoed. In 2022 heeft een deel van de betreffende huishoudens hiervan gebruik gemaakt. In 2022 is er een bedrag uit de algemene middelen toegevoegd aan de middelen die vanuit het Rijk zijn ontvangen voor de aanpak van energiearmoede. Een bedrag van € 100.324 bovenop de rijksmiddelen van € 521.116.

Deze middelen van € 100.324 zijn niet besteed geworden in 2022, omdat er nog geen volledige uitvoering heeft plaatsgevonden in 2022 en de uitvoering wordt voortgezet in 2023. Op dit onderdeel is er dus sprake van een onderschrijding van € 100.324. Relatie verbonden partij met realisatie programma Verbonden partij GGD Zuid Limburg

Samenwerkingsvorm GR

NV RWM

RUD

Wat is de bijdrage aan dit programma? Het bevorderen van de gezondheid van inwoners door het tegengaan en vroegtijdig signaleren van ziekten. Daarnaast geven van voorlichting over gezonde voeding en het stimuleren van mensen tot meer beweging.

Privaat

Uitvoeren van de inzameling en het laten verwerken van huishoudelijk afval en het uitvoeren van opgedragen reinigingstaken van de 4 deelnemende gemeenten uit de Westelijke mijnstreek (waaronder Stein).

GR

Het verhogen van de kwaliteit van vergunningverlening, toezicht en handhaving tegen lagere kosten in relatie tot de doelstelling duurzaamheid.

Wat heeft het gekost ? Baten en lasten Volksgezondheid en milieu (x € 1.000)

Werkelijk Begroting na Primaire wijziging begroting 2022 2022 2022

Lasten

7.560

7.931

6.951

Baten

7.869

7.305

6.975

309

-626

24

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

40

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Inleiding Het programma Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting is van belang bij de verdere ontwikkeling van de kernwaarde 'Een duurzame leefomgeving met unieke waarden'. Het gaat dan met name om de strategische keuze 'Woonmilieus afstemmen op de toekomstige (regionale) samenstelling van de bevolking: kwalitatief en kwantitatief' en het verder versterken van de unieke omgevingskwaliteiten. Ook heeft het programma raakvlakken met de kernwaarde sociale en vitale kernen uit onze strategische toekomstvisie. Sociale en vitale kernen zijn van belang voor een duurzame leefomgeving met unieke waarden. Inwoners nemen zelf initiatief en voelen zich verantwoordelijk voor hun eigen leefomgeving. Als gemeente geven wij hen hiervoor de ruimte.

Taakvelden

Dit programma omvat de taakvelden: 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) 8.3 Wonen en bouwen

Wat hebben we bereikt ? Ons ruimtelijke beleid is afgestemd op de kernwaarden sociaal vitale kernen, een duurzame leefomgeving met unieke waarden en een bereikbare en bedrijvige gemeente en draagt daaraan bij. In 2022 is de nieuwe Omgevingsvisie vastgesteld. In de Omgevingsvisie zijn de basisprincipes voor een integraal beleid ten aanzien van de fysieke leefomgeving door de raad vastgelegd. Samenvattend zijn deze basisprincipes: Basisprincipe 1 De gemeente Stein is een eigenzinnige groene woongemeente in de Maasvallei waar het dorps wonen is in een verstedelijkt gebied met ruimte voor particulier initiatief en ondernemerschap. Basisprincipe 2 Bij ruimtelijke opgaven en ontwikkelingen worden alle facetten van de leefkwaliteit (fysiek, sociaal, economisch, milieu, veiligheid en gezondheid) integraal meegewogen. Basisprincipe 3 De specifieke kenmerken en kwaliteiten van een gebied staan centraal waarbij onderscheid wordt gemaakt in: woonkernen, buitengebied en bedrijventerreinen. Ook binnen deze gebieden staan de identiteit en unieke kenmerken van een gebied centraal, waarbij kwaliteit en kleinschaligheid leidende principes zijn. Basisprincipe 4 Om onze ambities vorm te geven werken we samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, mede-overheden en andere betrokkenen.

Hierbij denken en handelen we niet in tegenstellingen, maar ieder draagt vanuit zijn eigen betrokkenheid, kennis en ervaring bij aan het versterken van de leefkwaliteit in onze gemeente. Basisprincipe 5 Afhankelijk van de opgave werken we samen op een passend schaalniveau. Dit kan op kern- of wijkniveau, gemeentelijk, (sub)regionaal, provinciaal of grensoverschrijdend zijn.

Bezuinigingen N.v.t.

41

Wat hebben we ervoor gedaan ? Ruimtelijke ordening Omgevingswet In 2022 is verder gewerkt aan het voorbereiden van onze organisatie op de komst van de Omgevingswet. Gedurende het jaar is echter duidelijk geworden dat de Omgevingswet wederom is uitgesteld. Bij aanvang van het jaar was de inwerkingtreding van de Omgevingswet gepland op 1 januari 2023 en nu is de datum van 1 januari 2024 voorzien. Dit heeft ertoe geleid dat er diverse aanpassingen in de projectplanning hebben plaatsgevonden. In het eerste kwartaal van 2022 is de omgevingsvisie vastgesteld. We hebben ons verder in 2022 gericht op de uitvoering van een opleidingsplan en het communicatieplan (inclusief het vullen van informatie over de Omgevingswet op de website). Ook is gewerkt aan de toekomstige dienstverlening door het vullen van het Digitaal Stelsel Omgevingswet door het maken van toepasbare regels (vragenbomen en vergunningchecks voor de meest aangevraagde vergunningen) en het implementeren van twee overige applicaties die samenhangen met dit digitale stelsel. Met de gemeenten Beek en Sittard-Geleen is verder gewerkt aan een omgevingsplanregeling voor Chemelot. Daarnaast bereiden wij ons voor op het maken van een omgevingsplan door de eerder vastgestelde bouwsteen voor de woonkernen verder uit te werken in een pilotproject voor de kern Meers.

Tenslotte zijn enkele gemeentelijke verordeningen beleidsneutraal aangepast die in 2023 ter vaststelling worden aangeboden. Vanwege het eerder genoemde uitstel van de Omgevingswet, zijn enkele deelprojecten die kort voor de inwerkingtreding moeten plaatsvinden, inclusief de daaraan verbonden kosten, doorgeschoven naar 2023. Inrichting openbare ruimte Kattekop De derde fase van het woningbouwproject Kattekop is in 2022 opgeleverd inclusief de aanleg van de omliggende openbare ruimte. Hiermee is dit project afgerond.

Grondexploitaties Woningbouw Meerdel ‘Samen bouwen Meerdel’ is een woningbouwontwikkeling waarbij de gemeente een ‘Samenwerkings- en realisatieovereenkomst’ is aangegaan met de CPO-vereniging CPO Meerdel en de wooncorporatie Zaam Wonen voor de realisatie van 10 koopwoningen en 5 sociale huurwoningen. In 2022 heeft de verkoop van alle 15 bouwkavels plaatsgevonden. Begin januari 2023 is door de CPO vereniging en wooncorporatie Zaam Wonen gestart met de bouwwerkzaamheden. De bouw van de woningen is voor rekening en risico van de kopers van de kavels. De bouwwerkzaamheden zullen het hele jaar 2023 in beslag nemen. Dit betekent dat het gebied pas in 2024 woonrijp gemaakt wordt. Woningbouw Bramert Noord fase 1 In de raadsvergadering van 23 juni 2022 heeft u de grondexploitatiebegroting Fase 1 BramertNoord vastgesteld. De ontwikkeling omvat de realisatie van 50 bouwkavels voor diverse segmenten woningbouw. Tegen het bestemmingsplan is beroep ingesteld waardoor het bestemmingplan nog niet onherroepelijk is en niet gestart kan worden met het bouwrijp maken van het gebied. Om vertraging in de uitvoering te beperken heeft het college besloten om te proberen tot een minnelijke schikking te komen met de appellant.

42

Woningbouw Poolster In de raadsvergadering van 2 juni 2022 heeft u de grondexploitatiebegroting Poolster vastgesteld. Het plan omvat de realisatie van 17 kavels voor grondgebonden nultreden woningen, waarvan 10 kavels ten behoeve van sociale woningbouw op de locatie van de voormalige basisschool de Poolster. In 2022 heeft de sloop van de school plaatsgevonden en zijn reeds 7 kavels verkocht. Vanaf Q2 2023 wordt het plan bouwrijp gemaakt en vervolgens start medio 2023 de bouw van de woningen. Woningbouw Elckerlyc In de raadsvergadering van 2 juni 2022 heeft u de grondexploitatiebegroting Elckerlyc vastgesteld. Op de locatie van de voormalige basisschool Elckerlyc wordt één kavel gerealiseerd voor de bouw van een kleinschalig appartementencomplex met 19 appartementen. Tegen het bestemmingsplan is beroep ingesteld waardoor het bestemmingplan nog niet onherroepelijk is en de sloop van de school nog niet heeft plaatsgevonden.

Wonen en bouwen Kwaliteitsborging in de bouw De Omgevingswet is (wederom) uitgesteld. Op 14 maart 2023 stemde de Eerste Kamer in met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024. Omdat de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) de Omgevingswet volgt, schuift deze daarmee tevens op. Het bedrag dat wij via het gemeentefonds hebben ontvangen voor de implementatie van de Wkb voor 2022 (€ 36.000) is via de slotwijziging doorgeschoven naar 2023. Integraal woonwagenbeleid In 2022 heeft het integraal woonwagenbeleid verder vorm gekregen in de reguliere bedrijfsvoering. Extra aandacht in het kader van Zorg en Participatie heeft toegezien op het sluiten van de zorgketen waardoor het beter mogelijk is om te kijken naar een passend aanbod in zorg en participatie activiteiten. De doelgroep onder de 27 jaar heeft extra aandacht gehad. Op het gebied van kennisdeling hebben een aantal sessie plaatsgevonden. De eerste sessie was voor ketenpartners van gemeente Stein. De tweede sessie was bedoeld voor alle Limburgse burgemeesters in het informerend RIEC overleg. De integrale aanpak werd in beide sessies met groot enthousiasme ontvangen. Regiocoordinator Wonen Westelijke mijnstreek In de septembercirculaire gemeentefonds 2022 is aangegeven dat de middelen voor bevolkingsdaling in 2022 nog eenmalig worden gecontinueerd.

Het bedrag per regio voor 2022 is identiek aan het bedrag van 2021. De middelen lopen per 1 januari 2023 definitief af. Hierdoor zijn de voor 2022 gereserveerde gemeentelijke middelen ten behoeve van de structurele invulling van de functie van regiocoördinator niet aangewend in 2022. Gebiedsgerichte aanpak WAP Nieuwdorp Doorontwikkeling gebiedsgericht werken In navolging van de evaluatie DOPsgewijze aanpak (2017), is in 2022 het plan van aanpak Inbedding integraal gebiedsgericht werken opgesteld. Het plan houdt in dat vraagstukken en initiatieven in wijken en dorpen meer in samenhang per gebied worden besproken en opgepakt. Het plan van aanpak wordt als bouwsteen meegenomen in de organisatievisie die in 2023 wordt opgesteld. Op die manier wordt de gebiedsgerichte werkwijze in een bredere context bekeken. Na vaststelling van de organisatievisie volgt besluitvorming over het plan van aanpak Inbedding integraal gebiedsgericht werken. Wijkaanpak Mijn Nieuwdorp Nieuwdorp is een wijk in beweging. Voorzieningen en woningen zijn aan vernieuwing toe wat betekent dat delen van de wijk gaan veranderen. Dit vraagt een zorgvuldig proces.

43

Niet voor niets is Mijn Nieuwdorp een pilot voor de nieuwe Omgevingswet (met name op gebied van integraal gebiedsgericht werken en participatieprocessen). Sinds 2019 werken we aan het Wijkactieprogramma (WAP) waarbij we komende jaren focussen op vier geprioriteerde opgaven: Bruisend Hart, Aanpak Woningvoorraad Kwadrant Zaam Wonen, Sociale aanpak 360 graden Nieuwdorp. Dit is vastgelegd in de samenwerkingsovereenkomst. In 2022 zijn diverse werkzaamheden uitgevoerd voor de projecten. Voor de Aanpak Woningvoorraad: • zijn participatiebijeenkomsten georganiseerd door Zaam Wonen over de renovatie en sloop/nieuwbouw en door de gemeente over de herinrichting van de openbare ruimte; • heeft de aanbesteding voor de renovatie en verduurzaming (huur) plaatsgevonden; • is bureau DIEP aangesteld door de gemeente voor de begeleiding van particulieren voor de verduurzaming van hun woning in het projectgebied. Voor Bruisend Hart: • is het plangebied nader verkend en een ontwikkelprogramma opgesteld, hierover is de raad onlangs geïnformeerd via een raadsinformatiebrief; • op basis van het ontwikkelprogramma is er een subsidieaanvraag voorbereid voor het Kwaliteitsmenu Limburgse Centra van de provincie Limburg; • is door Zaam Wonen (initiatiefnemer) de onderhandeling met het kerkbestuur gestart over de aankoop van het kerkperceel.

Voor 360 graden Nieuwdorp: • zijn wijkverhalen opgehaald door Zuyd Hogeschool studenten om een breder beeld te krijgen van gemeenschapsontwikkeling en sociale thema's in Nieuwdorp. Tevens is het wijkboek geïntroduceerd waarin wijkbewoners hun verhaal over de wijk kwijt kunnen; • is Vidar in de Wijk gestart met een pilot kluswoning in Nieuwdorp als uitvalsbasis van waaruit mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan de slag kunnen in de wijk; • is een netwerkbijeenkomst georganiseerd met maatschappelijke professionals en een sociale kaart opgesteld waardoor professionals makkelijker contact leggen. Wijkaanpak breed zijn in 2022 op 19 februari en 15 oktober wijkmarkten georganiseerd om bewoners te informeren over de projecten en zijn er diverse communicatiemiddelen ingezet, denk aan de digitale nieuwsbrief, banieren en flyers. Hiervoor is het procesbudget aangesproken dat de raad in 2021 beschikbaar heeft gesteld. De raden van de samenwerkingspartijen zijn uitgenodigd bij de wijkmarkt op 15 oktober waar de stand van zaken van de projecten is gepresenteerd. De raad heeft nadien de presentatie ontvangen. Leges omgevingsvergunningen In de begroting 2022 en verder is rekening gehouden met de inwerkingtreding van de nieuwe Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) en de daaraan inherente verminderde legesinkomsten (naar schatting € 50.000).

Aangezien de inwerkingtreding van de Wkb is gekoppeld aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet, en deze (wederom) is uitgesteld, zijn de begrote legesinkomsten over 2022 derhalve naar boven bijgesteld naar € 277.000. Het werkelijk ontvangen bedrag aan legesinkomsten bedroeg in 2022 € 266.000. Woonwagenlocaties In 2022 is woonwagenlocatie Julianaweg overgedragen aan woningcorporatie ZaamWonen. Met deze overdracht is ook een van laatste twee woonwagens in eigendom van de gemeente overgedragen. De voorbereidingen voor overdracht van woonwagenlocaties Swentiboldlaan en Veestraat zijn respectievelijk voortgezet en opgestart. Op de overige locaties zijn regulier klein onderhoud uitgevoerd aan standplaatsen en sanitaire units. Herbestemming St. Jozefkerk Kerensheide De gemeentelijke investeringsbijdrage en exploitatiebijdrage is niet in 2022 besteed. Dit vanwege de stand van zaken van het project waarover de gemeenteraad tijdens de beeldvormende

44

bijeenkomst op 25 januari 2023 is geïnformeerd door Focus International Real Estate en Zorg&Co. Verwacht wordt dat de bijdragen wel in 2023 besteed worden. Sanitaire units woonwagenlocaties In 2022 is voor een deel van het budget onderhoud uitgevoerd aan de sanitaire units. De uitgestelde werkzaamheden zullen in 2023 uitgevoerd worden. Huisvesting bijzondere doelgroepen In de slotwijziging 2022 is voor concrete huisvesting voor twee urgente gezinnen een incidenteel werkbudget opgenomen. Een huurwoning is eind 2022/begin 2023 aangepast en het gezin is begin 2023 gehuisvest. Een andere huurwoning wordt in 2023 aangepast. Hierdoor zijn de totale kosten in 2022 € 82.500 lager uitgevallen dan waar in het budget rekening mee was gehouden. Het benodigde budget voor de aanpassing van de tweede huurwoning zal in de bestuursrapportage 2023 worden meegenomen.

Wat heeft het gekost ? Baten en lasten Ruimtelijke ordening en volkshuisvestiging (x € 1.000)

Werkelijk Begroting na Primaire wijziging begroting 2022 2022 2022

Lasten

5.494

5.776

2.831

Baten

4.254

4.280

1.595

-1.239

-1.495

-1.236

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

45

Bestuur, ondersteuning en algemene dekkingsmiddelen Inleiding Het programma bestuur en ondersteuning heeft een relatie met de kernwaarde sociale en vitale kernen en de strategische keuze 'van regisseren naar meer stimuleren en faciliteren' in het bijzonder. Om het actief eigenaarschap van inwoners en ondernemers verder te stimuleren zoals wij in onze strategische toekomstvisie hebben vastgelegd, betekent dit een verandering in onze rol en taakopvatting. Hiervoor is zowel vanuit het bestuur als de ambtelijke organisatie daadkracht en bestuurskracht nodig. Daarnaast stemmen we met het oog op de flexibele 24/7 maatschappij onze dienstverlening steeds meer af op deze behoefte aan flexibiliteit van onze inwoners. In het kader van de strategische keuze 'het stimuleren van actief eigenaarschap van inwoners en ondernemers' willen wij ook meer kennis en expertise van onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties, onderwijs en kennisinstellingen naar binnen halen en deze verbinden met de kennis en expertise van onze eigen organisatie. (Regionale) samenwerking is in de toekomst van groot belang om de kracht van Stein te behouden en onze kernen sociaal en vitaal te houden.

Taakvelden

Dit programma omvat de taakvelden: 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.6 Belastingen (OZB, parkeerbelasting, overige belastingen) 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting 0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening

Wat hebben we bereikt ?

Een zelfstandige gemeente die financieel gezond is, communicatief sterk en dienstverlenend handelt naar haar inwoners en ondernemers.

Bezuinigingen

De bezuinigingen genoemd in onderstaande tabel zijn bezuinigingen die voortvloeien uit het bestuursakkoord. Bezuinigingen die in 2022 ingaan, zijn tekstueel toegelicht in het programma. Bezuinigingen

2022

2023

2024

2025

2026

Terugdraaien extra formatie college (bestuursakkoord)

44.000

Besparing op inkoop (bestuursakkoord)

50.000

75.000

Totaal programma Bestuur

50.000 119.000

Wat hebben we ervoor gedaan ? Bestuur Gemeenteraad

46

In maart 2022 heeft de verkiezing van een nieuwe raad plaatsgevonden. Een zestal partijen heeft deelgenomen aan de verkiezingen. Voorafgaand aan de verkiezingen is vanuit de griffie een aantal activiteiten opgepakt ter voorbereiding en promotie van de gemeenteraadsverkiezingen. te noemen zijn: een aantal verkiezingsdebatten, de realisatie en verspreiding van een verkiezingskrant en een uitslagenavond in de centrale hal van het gemeentehuis. De uitslag van de verkiezingen heeft geresulteerd in de onderstaande zetelverdeling in de raad: • DOS: 8 • CMB: 6 • SB: 2 • PvdA: 1 • VVD:1 • CDA:1 De coalitieonderhandelingen hebben geleid tot een Bestuursakkoord van de fracties DOS, SB en VVD met als werktitel: 'Duurzaam bouwen met vertrouwen '. De raad heeft hierop een vijftal wethouders benoemd afkomstig uit de fracties DOS (3), SB (1), VVD (1). De raad heeft in een uitgebreid inwerkprogramma kennis kunnen maken met veel aspecten van het raadswerk. Onderdeel van het inwerkprogramma was een hei-sessie van de raad dat vooral gericht was op een goede samenwerking in de nieuwe raadsperiode. Rekenkamercommissie Het presidium van de Raad heeft, mede naar aanleiding van het vertrek van de voorzitter van de rekenkamercommissie en het al dan niet invullen van de vacature, gereflecteerd over voortzetting van het bestaande construct van de rekenkamercommissie.