Jaarrekening 2020.pdf

Sportaccommodaties MISA Op 16 september 2020 heeft uw raad besloten om het voor het MISA-project beschikbaar gestelde investeringsbudget in te zetten voor de aanleg en vernieuwing van (kunst)grasvelden bij sportcomplex 't Hetjen in Stein en Mergelakker in Elsloo.

Cultuurpresentatie, productie participatie Muziekonderwijs Na de zomer van 2020 heeft de stichting Artamuse geen muziekonderwijs meer heeft verzorgd voor de verenigingen, scholen en individuele cursisten in de gemeente Stein. De reden hiervoor was een faillissement dat werd veroorzaakt door een bezuiniging van de gemeente Sittard-Geleen. Voor de muziekverenigingen is voor het schooljaar 2020-2021 een tijdelijke subsidieregeling getroffen waarmee ingehuurde ZZP-docenten deels worden vergoed. Individuele cursisten die zich gemeld hebben zijn voorzien van een maatwerkoplossing. De invulling van het muziekonderwijs op de scholen werd in 2020 nader onderzocht. De uitwerking moet nog worden geïmplementeerd.

Cultureel erfgoed Erfgoedbeleid In 2020 is er, net als in 2019, aandacht geweest voor de veteraan. Vanwege de coronapandemie is de jaarlijkse veteranendag afgelast. Wel is er een vrijheidsboom geplant en is het Steinse veteranencomité blijven zoeken naar alternatieven om de veteraan te bereiken.

Media Bibliotheken In 2018 is één leeswinkel voor het bibliotheekwerk in de kern Stein gerealiseerd en een informatieen ontmoetingsplek in de kernen Elsloo en Urmond. Een evaluatie van het bibliotheekwerk die in

25

2020 gepland stond heeft vertraging opgelopen door de coronapandemie. Wel is in 2020 besloten dat de locaties in Elsloo en Urmond met ingang van 2021 worden opgeheven.

Openbaar groen en (openlucht) recreatie Behoefte onderzoek sport-speelvoorzieningen In 2020 is gestart met het behoefteonderzoek sporten, spelen en bewegen. Vanwege corona is naar alternatieven gezocht om de behoeften bij inwoners en organisaties te peilen. Dit heeft geresulteerd in een vertraging van het onderzoek waardoor de resultaten pas in 2021 bekend worden. Steinerbos Steinerbos is in 2020 geconfronteerd met de forse impact van de coronamaatregelen. Begin 2020 is de binnenspeeltuin van Steinerbos BV geopend. Na amper drie weken open te zijn geweest moest deze al sluiten vanwege deze maatregelen. Steinerbos BV heeft een moeilijk jaar gehad door maanden van sluiting en overige coronabeperkingen. Met betrekking tot de financiële impact van de coronacrisis heeft het kabinet compensatiemaatregelen getroffen. Steinerbos BV kwam echter niet voor alle compensatiemaatregelen in aanmerking aangezien meer dan 25% van de aandelen in handen zijn van de overheid. Het college heeft in 2020 in totaal voor tien maanden huur kwijtgescholden aan Steinerbos BV. Tijdens de zomer heeft het park veel bezoekers getrokken maar dit maakt de opgebouwde tekorten door sluiting en beperkte openstelling in 2020 bij lange na niet goed. De jaarrekening 2020 van Steinerbos BV laat dan ook een verlies zien van € 90.000.

Relatie verbonden partij met realisatie programma Verbonden partij Steinerbos BV

Samenwerkingsvorm Privaat

NV Theodora

Privaat

Wat is de bijdrage aan dit programma? Bijdrage aan de vrijetijdseconomie en toerisme Het verkrijgen van extra inkomsten voor de gemeente uit eventueel verkregen dividend.

Wat heeft het gekost ? Baten en lasten Sport, cultuur en recreatie (x € 1.000)

Werkelijk Begroting na Primaire wijziging begroting 2020 2020 2020

Lasten

4.926

5.018

4.770

Baten

591

577

299

-4.335

-4.441

-4.470

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

26

Sociaal Domein

Inleiding

Het programma sociaal domein levert een bijdrage aan de kernwaarde sociale en vitale kernen. Binnen onze kernen is sprake van dorpse saamhorigheid en gemeenschapszin. In onze kernen zijn inwoners actief, helpen ze elkaar en nemen ze zelf initiatief. Dit willen we behouden en verder versterken. Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties blijven we grote maatschappelijke opgaven ook de komende jaren het hoofd bieden. Actief eigenaarschap van onze inwoners en ondernemers is een strategische keuze die wij verder willen stimuleren zodat zij meer ruimte, zeggenschap en verantwoordelijkheid krijgen voor eigen initiatieven. Sociale en vitale kernen zijn van belang voor een duurzame leefomgeving met unieke waarden. Wij gaan immers uit van de kracht van onze inwoners. Zij nemen zelf initiatief en voelen zich verantwoordelijk voor hun eigen leefomgeving. Als gemeente geven wij hen hiervoor, binnen de gestelde kaders, de ruimte. Tot slot levert het taakveld sociaal domein een bijdrage aan de kernwaarde bereikbare en bedrijvige gemeente. Het gaat dan in het bijzonder om de strategische keuze van voldoende arbeidspotentieel waarbij participatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt onderdeel is. Vanaf 2020 is de wijze waarop de lasten zijn geraamd in de begroting anders zijn dan voorgaande jaren.

Het principe van budgettair neutraal ramen is losgelaten en er is nu overgegaan op ‘reëel’, ‘uitgavengericht’ ramen. De lastenramingen zijn vanaf 2020 gebaseerd op historische gegevens, prognoses en bekende ontwikkelingen binnen het domein. Het doel van deze wijziging in de systematiek is om de lasten van het sociaal domein structureel in de begroting te borgen. Tevens zijn de baten voor het Sociaal Domein niet meer zichtbaar binnen het gemeentefonds en dringt de Provincie als financieel toezichthouder er ook op aan om de lasten van het sociaal domein structureel te borgen in de exploitatie. De gevormde reserve Sociaal domein zal in 2020, 2021 en 2022 nog incidenteel de ontstane tekorten of pilots binnen het sociaal domein opvangen. De reserve zal in zijn geheel beschikbaar blijven voor het Sociaal Domein, ook na 2022.

Taakvelden

Dit programma omvat de taakvelden: 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.82 Geëscaleerde zorg 18+

Wat hebben we bereikt ?

Voor het jaar 2020 is opnieuw een uitvoeringsagenda vastgesteld, horende bij het integraal beleidsplan sociaal domein 2018-2023. Met dit beleidsplan inclusief de bijbehorende uitvoeringsagenda wordt voorzien in een vertaling van de strategische kernwaarden "sociale en vitale kernen" en "bereikbare en bedrijvige gemeente". De centrale thema's hierbij zijn:

27

• • • • •

Kracht bij mensen zelf Integrale samenwerking Maatwerk & kwaliteit Communicatie & informatievoorziening Innoveren en experimenteren

De uitvoeringsagenda wordt jaarlijks geëvalueerd en eveneens wordt jaarlijks een uitvoeringsagenda opgesteld voor het volgende jaar.

Wat hebben we ervoor gedaan ? Samenkracht en burgerparticipatie Eigen kracht regeling De subsidieregeling Eigen kracht pilot is in 2020 geëvalueerd. Dit heeft geleid tot het besluit om voor nog een jaar (2021) de regeling te verlengen en wederom € 50.000 beschikbaar te stellen. De uitkomsten zijn in oktober 2020 gepresenteerd aan de raad. Tijdens de begrotingsvergadering is er een motie aangenomen met de opdracht om in 2021 met een dekkingsvoorstel te komen voor structurele subsidiëring van dorpsinitiatieven. Onder andere door corona is het aantal subsidieaanvragen in 2020 beperkt gebleven en resteert er een eigen kracht budget in 2020 van € 27.000. Dit vloeit terug naar de krimpreserve. Welzijnswerk Al zeven jaar waardeert stichting Volontario de vrijwilligers van de gemeente Stein met haar Volosysteem. Wat begon als een burgerinitiatief is uitgegroeid tot een begrip in de gemeente Stein. De stichting speelt in op de huidige coronamaatregelen en wist ook dit jaar de vrijwilligers te waarderen door het uitdelen van goodiebags bij een drive-through als alternatief voor het jaarlijkse waarderingsevent. Deze drive-through is warm ontvangen door de vrijwilligers; de opkomst was zeer goed en de organisatie rondom dit event was goed geregeld.

Mede door de innovatieve houding van stichting Volontario en haar verdere ontwikkelplannen, is besloten om opnieuw de samenwerking aan te gaan voor de komende drie jaar. Armoedebeleid In 2020 hebben subsidies aan Stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport & Cultuur het wederom mogelijk gemaakt dat alle kinderen in Stein kunnen meedoen. Ook als ze opgroeien in een gezin dat moet rondkomen van een minimum inkomen. Al is als gevolg van de maatregelen rond corona minder gebruik gemaakt van de regelingen dan in de jaren daarvoor. In juli is de eerste editie van de 'Rondkomen'-krant huis-aan-huis verspreid om inwoners te informeren over de voorzieningen en regelingen in Stein om grip te krijgen op financiën en beter te kunnen rondkomen met het geld dat ze hebben. In het najaar zijn informatieboekjes verstuurd aan jongeren die 18 jaar worden om hen te informeren over de zaken die ze moeten regelen als ze 18 jaar worden en om goede overgang van eventuele zorg en ondersteuning mogelijk te maken, maar ook om schulden te voorkomen. Tenslotte hebben gezinnen die rond moeten komen van een minimum inkomen een winterkledingpakket mogen uitzoeken bij de Kledingbank in Maasbracht. Gezinnen die geen eigen vervoer hadden, konden gebruik maken van gratis vervoer via Omnibuzz.

Mantelzorg In 2020 is de ondersteuning aan mantelzorgers aangepast aan de mogelijkheden die de maatregelen rond corona op dat moment boden. Zo is veel gebruik gemaakt van telefonisch contact met mantelzorgers en zijn bijeenkomsten digitaal georganiseerd. Verder hebben mantelzorgers in mei een kaart ontvangen om hen een hart onder de riem te steken. Op deze kaart stonden ook uit informatie-oogpunt handige telefoonnummers en websites vermeld. De Dag van de Mantelzorg is niet door kunnen gaan. In plaats daarvan hebben geregistreerde mantelzorgers een extraatje gekregen bij de mantelzorgwaardering, in de vorm van hartjesbonbons van chocolade. De mantelzorgwaardering is dit jaar per post verstuurd.

28

Sociale Inclusie Agenda In 2020 heeft het Sociaal Inclusie Panel niet stilgezeten, al moesten er aanpassingen gedaan worden in de ambities vanwege corona. Het panel heeft inclusie in Stein verder op de kaart gezet, door mee te werken aan online sessies van de VNG en ook zichzelf bekender te maken via het nieuwe Steinse blad 'De Maaskentjer'. Ze blijven actief meekijken met de ontwikkelingen van onze website en de toegankelijkheid daarvan. Ook zijn ze eind 2020 weer gestart om samen met Bureau Verkiezingen te bekijken hoe de stembureaus toegankelijk én corona-proof kunnen worden ingericht. Kerkenvisie In 2020 is gestart met een plan van aanpak op te stellen om te komen tot een gemeentelijke kerkenvisie. De gemeente heeft een bedrag van € 25.000 ontvangen van het Rijk voor het proces om te komen tot een gemeentelijke kerkenvisie. In het eerste kwartaal 2021 is via een aanbesteding een bureau geselecteerd dat het proces om te komen tot een gemeentelijke kerkenvisie gaat uitvoeren. Accommodatiebeleid In 2020 is onder andere ingezoomd op de ontwikkelopgaven in de kern Meers. De verbouwing van de oude voetbalkantine en kleedaccommodatie in Meers is in volle gang en naar verwachting zal de verhuizing van het jeugdwerk Meers in de eerste helft 2021 plaatsvinden. Ook is gestart met het verplaatsen van de verenigingen die gebruik maken van de gymzaal in Meers naar andere accommodaties.

Met de verplaatsing van de gebruikers van de gymzaal Meers wordt de bezetting in de andere zalen enigszins verhoogd. Hierdoor kan deze locatie meegenomen worden in een mogelijke toekomstige invulling van het gehele plein. Maatschappelijke activiteitensubsidie Vanwege de coronacrisis zijn veel activiteiten afgelast. Hierdoor zijn er in 2020 minder subsidies uitgekeerd dan in het voorgaande jaar. Veel aanvragen zijn doorgeschoven naar een later moment. MFC's Op lokaal niveau zijn als gevolg van corona, boven op de landelijke regelingen voor ondernemers en organisaties, een aantal maatregelen ingesteld. De huur voor diverse MFC 's is voor een totaalbedrag van € 58.358 kwijtgescholden

Inkomensregelingen Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers (TOZO) Het kabinet heeft op 17 maart 2020 een aantal uitzonderlijke economische maatregelen genomen om de (financiële) gevolgen van corona op te vangen. Met dit pakket aan economische maatregelen krijgen zelfstandige ondernemers extra ondersteuning. Een van de maatregelen die VNG, Divosa, het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, en experts van gemeenten hebben bedacht en vervolgens geïmplementeerd is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo). De Tozo 1 liep eind mei 2020 af en heeft een vervolg gekregen in Tozo 2 en Tozo 3. De uitvoering van deze regeling, als onderdeel van het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz) heeft de gemeente Stein gemandateerd aan de gemeente Maastricht. Via een specifieke uitkering heeft de gemeente Stein middelen hiervoor ontvangen. De gemeente wordt volledig gecompenseerd voor de uitvoeringskosten en de uitkeringen. Tevens ontvangen gemeenten een tegemoetkoming van het Rijk voor het debiteurenrisico, waardoor hierbij ook het budgettair neutraal principe gehanteerd blijft. Voor de gemeente Stein is er in 2020 voor een bedrag van € 2.322.007 aan uitkeringen verstrekt en zijn er voor € 306.550 aan uitvoeringskosten gemaakt.

29

Begeleide participatie Participatiebedrijf Het jaar 2020 heeft in het teken gestaan van de overgang van Vixia BV én het team werk en inkomen van de gemeente Stein naar het participatiebedrijf. Medio 2020 is het personeel van Vixia BV als onderdeel van de Gemeenschappelijke Regeling Vixia formeel in dienst getreden van de gemeente Sittard-Geleen. In september 2020 is Vidar geboren. Eind 2020 is het team werk en inkomen van de gemeente Stein overgegaan naar en in dienst gekomen van de gemeente SittardGeleen. Naast bovengenoemde ontwikkelingen heeft corona impact gehad op het participatiebedrijf. Binnen de mogelijkheden die er waren heeft het participatiebedrijf -zonder bedrijfssluiting- zich ingezet om zo goed mogelijke ondersteuning te blijven bieden. Ook in 2020 was het bieden van ondersteuning voor inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt een belangrijke taak van onze gemeente. Ook in 2020 hebben we gezorgd voor een zo kort mogelijk weg naar werk of andere vormen van (maatschappelijke) participatie. Op basis van de huidige situatie lijkt de doelstelling van uitstroom vanuit de bijstand naar regulier werk zoals verwoord in het coalitieakkoord niet geheel haalbaar. Vanaf 2019 tot en met 2020 is het bestand uitkeringsgerechtigden licht gedaald. De totale uitstroom naar regulier werk in die periode bedraagt 50. Opvallend is de daling van uitstroom in 2020 naar 3%.

Wellicht ten gevolge van het geringere vacature aanbod in het kader van Covid 19. Daarnaast was er de afgelopen jaren bij de uitvoering meer aandacht voor rechtmatigheid dan voor doelmatigheid. Ook hebben we te maken gehad met een transitieperiode van team SoZa van de gemeente Stein naar de gemeente Sittard-Geleen. Naast deze ondersteuning aan inwoners hebben we een taak op het gebied van inburgering van nieuwkomers waaronder statushouders. In 2020 zijn voorbereidingen getroffen voor de verantwoordelijkheid die de nieuwe Wet inburgering met zich meebrengt, onder andere met het maken van een routeplan dat gepresenteerd is aan de gemeenteraden en adviesraden van de Westelijke Mijnstreek. Dit routeplan wordt verder gevolgd naar de intreding van de nieuwe Wet inburgering. Afrekening Vixia In 2020 is het liquidatietraject Gemeenschappelijke Regeling Vixia conform liquidatieplan uitgevoerd. In de eerste helft van 2021 vindt de afronding van dit traject plaats. Corona compensatie Sociale werkvoorziening De gevolgen van corona hebben op nagenoeg alle werksoorten een nadelig effect gehad. Dankzij de goede samenwerking met klanten en de flexibiliteit van medewerkers en leidinggevenden is het participatiebedrijf er in geslaagd het bedrijf niet te hoeven sluiten. Dit heeft een positief effect gehad op resultaat.

Desondanks heeft het participatiebedrijf te maken met een derving van de toegevoegde waarde en met aanvullende kosten die gemaakt zijn om coronaproof het participatiebedrijf open te houden. Het Rijk heeft gemeenten hiervoor gecompenseerd. De aanvullende bijdrage van de gemeente Stein aan het participatiebedrijf voor de gemaakte kosten wordt pas definitief bij het opleveren van de jaarrekening van de BV over 2020, die onderdeel uitmaakt van de jaarverantwoording van het Participatiebedrijf, en uiterlijk 1 mei 2021 wordt opgeleverd. De aanvullende bijdrage is lager dan de ontvangen Rijkscompensatie.

30

Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Pilot nazorg Vanaf 1 juni 2020 is het team Wmo gestart met de uitvoering van de pilot nazorg Wmo. Door extra gesprekken met onze klant willen we nagaan of de zorg kwalitatief aan de maat is en of deze juist en/of volledig wordt gebruikt. Wat is nazorg? Nazorg is het periodiek contact opnemen met klanten die een lopende voorziening hebben om het gesprek te voeren over de kwaliteit van de zorg in de breedste zin van het woord. Dit kan zorgen voor vervolgacties, zoals ophogen, verlagen of stopzetten van zorg en geeft ons inzicht over de tevredenheid ten aanzien van zorgaanbieders. Normaliter hebben we tussentijdse evaluaties na een langere periode, nu nemen we eerder en vaker contact op met de klant. We houden meer de vinger aan de pols. Bevindingen worden gerapporteerd, verzameld en geanalyseerd om er lering uit te trekken. Doel pilot nazorg Wmo? Nazorg gaat zorgen voor meer inzicht in en grip op voorzieningen, tevredenheid, besteding van zorggeld en kwaliteit van aanbieders. Deze inzichten zijn te gebruiken om onze werkwijze eventueel aan te passen in de toekomst, intern maar ook extern ten aanzien van aanbieders en contracten.

Door middel van de pilot nazorg Wmo is het de bedoeling om de klanttevredenheid onder burgers met een voorziening te onderzoeken, te bezien of er wijzigingen hebben plaatsgevonden in de situatie van de burger waardoor de voorziening niet meer passend is of niet meer gebruikt wordt. Hierdoor wordt een verbeteringsslag verwacht in het kader van klanttevredenheid, rechtmatigheid van de ingezette voorziening en doelmatigheid van de voorziening. Zodoende krijgt team Wmo meer grip op reeds ingezette voorzieningen voor burgers en meer inzicht in het kader van de kwaliteit van de ingezette voorziening door leveranciers of zorgaanbieders. We filteren zo ook niet gebruikte indicaties eruit. Dit kan besparingen met zich meebrengen. In september-oktober 2021 zullen alle verzamelde gegevens worden geanalyseerd waarna een eindrapportage zal worden opgesteld. Daarin presenteren we aan de hand van eindresultaten en conclusies wat dit project uiteindelijk inzake klanttevredenheid, rechtmatigheid en doelmatigheid heeft opgeleverd. Tevens zal er worden bekeken in hoeverre dit financiële gevolgen heeft voor het sociaal domein. De pilot nazorg kan zorgen voor aanbevelingen voor de toekomstige werkwijze van de Wmo en de Jeugd binnen de gemeente Stein. Wmo Ook in 2020 zijn inwoners gemotiveerd om op eigen kracht of met hun sociaal netwerk oplossingen te zoeken.

Zo houden zij zelf controle over hun eigen leven. We boden maatwerkvoorzieningen (bijvoorbeeld traplift of scootmobiel) aan wanneer oplossingen in eigen kracht, met gebruikelijke hulp, het sociale netwerk (inclusief mantelzorg) en algemene voorzieningen alleen niet genoeg waren. Bij deze maatwerkvoorzieningen zien we dat de realisatie binnen de begrote budgetten is gebleven. Echter hebben we wel met name het budget voor huishoudelijk hulp naar boven moeten bijstellen. Dit wordt veroorzaakt door een toename van het aantal indicaties. De systematiek rondom de eigen bijdrage is in 2019 veranderd (inkomstenonafhankelijk abonnementstarief). Door deze aanpassing is ook in 2020 een aanzuigende werking zichtbaar. De vraag naar voorzieningen is fors toegenomen. In totaal is er een toename van 92 lopende voorzieningen in 2020 voor huishoudelijke hulp (in 2019 was dit 112). Dit heeft dan ook geleidt tot een substantiële stijging in de lasten voor huishoudelijke hulp. Daarnaast zien we dat de problematiek rondom de begeleidingsdoelgroep toeneemt, factoren als vergrijzing en de huidige Corona-situatie spelen hierbij een rol. Dit kan te maken hebben met de vergrijzing. Dit vraagt meer tijd om een passende maatwerkvoorziening toe te kennen. Door corona hebben we te maken gehad met extra kosten zoals meerkosten bij huishoudelijke hulp en ondersteuning (denk hierbij aan mondkapjes en

31

andere beschermingsmiddelen) en omzetgarantie. Hier hebben we extra middelen voor ontvangen en is ook binnen dit beschikbaar gesteld bedrag gebleven. In 2020 is opnieuw budget besteed aan ruimte voor maatwerk en experimenten. Dit budget is gericht op sociale vernieuwing, integrale samenwerking met andere professionals, verschuiving van de zorgzwaarte (op- en afschalen) en het bieden van maatwerk waarbij minder regelgeving centraal staan. Ook op het gebied van wonen en zorg is er een opgave voor de gemeente Stein. In de gemeente Stein is sprake van bevolkingskrimp, vergrijzing en ontgroening. Een belangrijk beleidsuitgangspunt daarbij is om te stimuleren dat mensen langer thuis blijven wonen in hun vertrouwde omgeving. Omnibuzz Een van de maatwerkvoorzieningen is het collectief vraagafhankelijk vervoer. Dit is met alle 31 Limburgse gemeenten belegd in de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Omnibuzz. Er is in 2020, gebaseerd op de bevindingen van enkele werkgroepen die zich hier mee bezig hielden, besloten om vooralsnog geen aanvullende vervoersvormen toe te voegen aan de mobiliteitscentrale van Omnibuzz. Daarnaast is in 2020 werk gemaakt van het treffen van interne en externe beheersmaatregelen met als doel kosten te beheersen.

Ook zijn door Omnibuzz in 2020 mogelijkheden verkend om de samenwerking met de provincie Limburg en Arriva te versterken met als doel het verbeteren van de aansluiting tussen het doelgroepenvervoer en het openbaar vervoer. Dit onderzoek wordt in 2021 voortgezet. In verband met corona is in 2020 substantieel minder gebruik gemaakt van Omnibuzzvervoer dan in 2019. Per saldo is er in de jaarrekening een onderuitputting (overschot) op het budget collectief vervoer van € 34.307 (gedeelte corona). Dit bedrag wordt onderdeel van de corona-reserve. De wensauto is inmiddels een begrip in de gemeente Stein, die vanwege een minder sluitend openbaar vervoer in een duidelijke behoefte voorziet. Door Arriva zijn de drie OV-shuttles binnen de gemeente uit dienst genomen, omdat hier nagenoeg geen gebruik van werd gemaakt. Aan Arriva is gevraagd de voormalige lus door Elsloo te herstellen. Dit verzoek is door Arriva afgewezen.

Maatwerkdienstverlening 18+ Dienstenvouchers In 2020 is de nieuwe Huishoudelijke Hulp Toelage-regeling ingegaan. De Huishoudelijke Hulp Toelage, oftewel de dienstenvouchers, loopt al enkele jaren en is beschikbaar gesteld naar aanleiding van een eenmalig bedrag vanuit het Rijk. De regeling liep in 2019 af, maar aangezien er nog voldoende budget beschikbaar was, is de regeling sinds 2020 onder gewijzigde voorwaarden voortgezet. Sindsdien kunnen alleen mantelzorgers gebruik maken van de regeling. Voorheen waren de vouchers ook beschikbaar voor inwoners met een Wmo indicatie. Daarnaast is het tarief van de dienstenvouchers omhoog gegaan en het aantal gratis vouchers afgenomen. De huidige regeling eindigt wanneer het budget niet meer toereikend is.

Maatwerkdienstverlening 18Jeugd Beleidsmatig blijven we met de zestien gemeenten samenwerken. Er wordt meer nadruk gelegd op de eerder ingezette beleidslijn van de kanteling van de systeemwereld naar de leefwereld van onze inwoners. Ouders worden ondersteund waar dat nodig is om hun rol als opvoeder goed te kunnen vervullen. Het grootste gedeelte van 2020 hadden we te maken met de corona-crisis. Dat vergde voor de aanbieders veel aanpassing en flexibiliteit. De noodzakelijke ondersteuning voor onze cliënten heeft doorgang gevonden, waar mogelijk digitaal,

32

waar nodig fysiek met inachtneming van de nodige maatregelen. Ook onze eigen medewerkers zijn waar dit nodig was op huisbezoek blijven gaan, rekening houdend met de corona-richtlijnen. In 2020 is in regionaal verband gestart met de voorbereidingen van een nieuwe inkoopstrategie per 1 januari 2023. We zien in 2020 een stijging in de jeugdkosten Zorg in Natura (ZIN) ten opzichte van 2019, echter wel binnen het begrote budget. De totale realisatie van de jeugdkosten (ZIN) is 6,8 miljoen in 2020. In 2019 was dit een bedrag van 6,5 miljoen. In de cijfers van 2020 is een bedrag verwerkt van € 206.000 in verband met terugvorderingen van jeugdzorgaanbieders. Dit heeft betrekking op te veel betaalde zorgkosten in de periode 2015-2016, die als gevolg van onderzoeken en onderhandelingen pas in 2020 definitief invorderbaar zijn gebleken. Tevens is er sprake geweest van corona-meerkosten bij de zorgaanbieders. Dit is binnen de beschikbaar gestelde extra middelen van het Rijk gebleven. Buurtgezinnen is een nieuw initiatief gebaseerd op een oude gedachte: opvoeden doen we samen. Gezinnen die het zwaar hebben (vraaggezinnen) worden gekoppeld aan een warm en stabiel gezin in de buurt (steungezin). Zo krijgen kinderen wat extra liefde en aandacht en worden ouders even ontlast. Vraag- en steungezinnen maken onder begeleiding van de coördinator van buurtgezinnen afspraken over de steun.

Dat is iedere keer maatwerk. Het project Buurtgezinnen is in 2020 in Stein van start gegaan, voor 2 jaar. Na een evaluatie zal gekeken worden of het project na 2021 wordt voortgezet. Bij aanvang werd uitgegaan van een streefaantal van vijf koppelingen tussen vraaggezinnen met steungezinnen per jaar. In 2020 zijn -ondanks corona zes koppelingen gerealiseerd. Er hebben zich tien steungezinnen aangemeld en zes vraaggezinnen. De vraaggezinnen kwamen in contact met buurtgezinnen via hulpverleners en/of team Jeugd, huisarts en/of consultatiebureau en facebook/instagram. Relatie verbonden partij met realisatie programma Verbonden partij Vixia

Samenwerkingsvorm GR

Omnibuzz

GR

Wat is de bijdrage aan dit programma? Het versterken van de lokale economie door het uitvoeren van de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) Het zorgdragen voor het vervoer van klanten met een beperking die een beroep kunnen doen op de Wet maatschappelijke ondersteuning. Daarnaast wordt de zelfredzaamheid en participatie van mensen met een beperking bevorderd.

Wat heeft het gekost ? Baten en lasten Sociaal domein (x € 1.000)

Werkelijk Begroting na Primaire wijziging begroting 2020 2020 2020

Lasten

29.665

30.036

25.770

Baten

8.230

8.334

5.241

-21.435

-21.703

-20.529

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

33

Volksgezondheid en milieu

Inleiding

Het programma volksgezondheid en milieu leverde een bijdrage aan de kernwaarde 'een duurzame leefomgeving met unieke waarden'. Het gaat dan met name om de strategische keuze duurzame ontwikkeling binnen deze kernwaarde. De komende jaren staan we immers ten gevolge van de doelstellingen uit het Klimaatakkoord voor grote opgaven op het gebied van duurzaamheid en klimaatadaptatie. Deze opgaven zien wij als een urgente uitdaging om de leefomgeving verder te ontwikkelen. Daarnaast biedt dit programma in algemene zin (wettelijke) randvoorwaarden ter bescherming van de gezondheid van onze inwoners waarbij een relatie gelegd kan worden met een gezonde leefomgeving.

Taakvelden

Dit programma omvat de taakvelden: 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Wat hebben we bereikt ?

In 2020 zijn de opgaven om de doelstellingen van het Klimaatakkoord op het gebied van duurzaamheid en klimaatadaptie te realiseren verder opgepakt met onze duurzaamheidsagenda als voornaamste basis. Een continu proces is dat bij ruimtelijke ontwikkelingen op basis van wet- en regelgeving een belangenafweging wordt gemaakt die leidt tot een evenwicht tussen enerzijds een goed woon- en leefklimaat en anderzijds ons economisch klimaat. Hiervoor hebben wij onze milieutaken ook in 2020 ondergebracht bij de regionale uitvoeringsdienst RUD Zuid-Limburg. In het kader van volksgezondheid en milieu stonden ook de thema’s afval en water hoog op de agenda.

Wat hebben we ervoor gedaan ? Volksgezondheid Regionaal gezondheidsbeleid 2020-2023 “Zuid Springt Eruit, Zuid-Limburg zet nieuwe trend in gezondheid”. Dat is de titel van het gezondheidsbeleid van de zestien Zuid-Limburgse gemeenten voor de periode 2020-2023. Kortweg wordt gesproken van de Trendbreuk Zuid-Limburg. Zuid-Limburg is een prachtige regio, maar ook een regio die al jaren kampt met hardnekkige en forse achterstanden in gezondheid en participatie ten opzichte van de rest van Nederland. Er bestaat een groeiend besef dat we in gezamenlijkheid nog harder zullen moeten samenwerken om deze negatieve trend te doorbreken. Kern van de aanpak is dat de zestien Zuid-Limburgse gemeenten samen met de Provincie, het Rijk, zorgaanbieders en tal van maatschappelijke partners meerjarig werk maken van de trendbreuk door gericht te werken aan het inlopen van de achterstanden. Massa maken is een belangrijk uitgangspunt. Hierbij ligt de focus op het kansrijk, gezond en veilig laten opgroeien van onze jeugd. Het eerste jaar van deze vierjarige beleidsperiode was een jaar waarin niet alleen veel aandacht uitging naar corona, maar waarin ook belangrijke stappen op weg naar de trendbreuk zijn gezet. Zo zijn er met de onderbouwde interventies Nu Niet Zwanger, VoorZorg en Stevig Ouderschap al

34

meer dan 400 vrouwen en gezinnen ondersteund, bezoeken steeds meer Zuid-Limburgse kinderen elke dag een Gezonde Basisschool van de Toekomst en zijn inmiddels alle Zuid-Limburgse gemeenten JOGG-gemeenten (Jongeren Op Gezond Gewicht). Dankzij het Rijk, de provincie Limburg, de GGD Zuid Limburg, gemeenten en overige partners investeren we inmiddels ruim 6,5 miljoen euro extra aan het veilig, gezond en kansrijk opgroeien van jeugdigen in Zuid-Limburg. Rondom diverse thema’s en projecten zijn coalities en netwerken gevormd. Een goed voorbeeld hiervan is de Zuid-Limburgse coalitie Kansrijke Start die sinds 2019 actief is en waarin belangrijke regionale partners uit de geboortezorg, jeugdgezondheidszorg, sociaal domein en gemeenten zich inzetten voor een kansrijke start voor alle Zuid-Limburgse kinderen. We sluiten met Trendbreuk ook aan bij landelijke ontwikkelingen zoals het nationaal preventieakkoord, waarvoor we zestien lokale preventieagenda's uitwerken. In het eerste kwartaal van 2021 zal de raad de voortgangsrapportage 2020 Trendbreuk ontvangen. Het inlopen van jarenlange gezondheidsachterstanden vergt een lange adem. 2020 geeft vertrouwen dat we met goede focus en krachtige samenwerking veel kunnen bereiken. Daar kunnen we ook in 2021 en volgende jaren op voortbouwen.

Jeugdgezondheidszorg (JGZ) Per 1 januari 2020 heeft Zuid-Limburg één organisatie voor jeugdgezondheidszorg (JGZ). Dit komt ten goede aan de gezondheid van alle kinderen van 0 tot 18 jaar in onze regio. De JGZ is door de Zuid-Limburgse gemeenten ondergebracht bij de Gemeenschappelijke Regeling GGD Zuid Limburg. Op basis van overgang van onderneming heeft de GGD Zuid Limburg de JGZ medewerkers van de voormalige JGZ organisaties (Meandergroep, Zuyderland en Envida) in dienst genomen. De programmabegroting JGZ 2020 (en 2021) betrof een historisch bepaalde begroting van de vier voormalige organisaties samen. Voor de periode 2022-2025 zal sprake zijn van een geïntegreerde meerjarenbegroting, gebaseerd op een nieuw dienstverleningspakket. Het dienstverleningspakket en de inkleuring ervan is namelijk per subregio/voormalige JGZ-organisatie verschillend. In 2020 is daarom volop gewerkt aan het integreren van de vier JGZ-onderdelen door het uniformeren van processen, het uniformeren van inhoudelijk aanbod, harmonisatie van arbeidsvoorwaarden, het trainen en opleiden van medewerkers etc.

Riolering Riolen In het beleidsplan afvalwater heeft de gemeente uitgesproken om zo veel mogelijk doelmatig en duurzaam om te gaan met het verwerken van afvalwater en hemelwater. In 2020 is hier invulling aan gegeven door het renoveren van de bestaande riolering en het afkoppelen van hemelwater. Renovatie van de riolen heeft plaatsgevonden in de Julianaweg (langs de A76). Ook bij overige grootschalige reconstructies of ruimtelijke projecten zoals de reconstructie van de Stationsstraat, Valderstraat, Heidekampweg en Mauritsweg fase 2 is ingezet op renovatie en afkoppelen van hemelwater. Binnen het samenwerkingsverband Westelijke Mijnstreek zijn lopende onderzoeken gecontinueerd zoals het databeheer en onderzoek naar evaluatievoorzieningen. Ook is binnen de samenwerking in 2020 gewerkt aan het basisrioleringsplan en de klimaatstresstest opgestart. Wegens de complexiteit van de berekeningen en belemmeringen door corana kon dit in 2020 niet worden afgerond. De afronding is nu voorzien in april 2021. Het uit de onderzoeken te verkrijgen inzicht in de benodigde risico’s en kansen van de klimaatveranderingen geven de opstap naar een adaptatiestrategie. De strategie is de basis voor het behoud van een aantrekkelijke leefomgeving en een gezond en duurzaam watersysteem.

Aan de hand van het in 2018 opgestelde onderhoudsprogramma en in 2020 uitgevoerde rioolinspecties, is in 2020 de inhaalslag voor wat betreft de reparatie van riolering verder voortgezet. Met name zijn er rioolreparaties uitgevoerd in Meers. Daarnaast zijn grote delen van

35

Elsloo en van Stein gereinigd en geïnspecteerd. Onderhoud aan de rioolgemalen en aan diverse rioolwaterbuffers is uitgevoerd. Tevens zijn de besturingssystemen van een tweetal bergbezinkbassin vernieuwd. Rioolvoorziening Het rioolcompartiment sluit in 2020 met een overschot van € 225.000. Om het gerealiseerde incidentele overschot te kunnen inzetten voor de demping van de riooltarieven in de komende jaren is het overschot van € 225.000 gestort in de daartoe gevormde rioolvoorziening. Het positieve saldo van het rioolcompartiment wordt veroorzaakt door lagere (onderhouds)kosten (€ 125.000) en een hogere opbrengst van de rioolheffing (€ 100.000).

Afval Afvalbeleidsplan Westelijke Mijnstreek In 2020 is in samenwerking met de gemeenten Beek en Sittard-Geleen het eerste deel van het afvalbeleidsplan het "Regionaal Beleidskader van Afval naar Grondstof 2021-2025" opgesteld. In maart 2021 is dit plan door de gemeenteraden vastgesteld. In 2021 wordt het tweede deel van het afvalbeleidsplan het Uitvoeringsplan Grondstoffeninzameling uitgewerkt in de drie gemeenten. Reiniging en afval Het afvalcompartiment sluit in 2020 met een tekort van € 13.750. Dit tekort is onttrokken aan de egalisatiereserve afvalstoffenheffingen. Bij de vaststelling van de afvaltarieven 2020 is besloten om € 65.254 te onttrekken aan de egalisatiereserve afvalstoffenheffing ter demping van het afvaltarief 2020. In 2020 is dus in totaal € 79.004 aan deze reserve onttrokken. Het saldo van de reserve is per 31 december 2020 € 153.000 (was € 232.000). Bij de samenstelling van de meerjarenbegroting 2020-2023 is al melding gemaakt van de eerder ingezette trend van stijgende inzamel- en verwerkingskosten en onder druk staande baten van de afval- en grondstofstromen als textiel, PMD en papier. Ook bij het opmaken van de jaarrekening is gebleken dat deze trend zich in 2020 heeft voortgezet, uitmondend in het tekort van € 13.750.

Het tekort van het afvalcompartiment in 2020 wordt met name veroorzaakt door: Lasten • incidenteel lagere lasten beleid en beheer • structureel hogere lasten afvalinzameling • structureel hogere lasten afvalverwerking • structureel hogere lasten milieupark • structureel lagere opslag voor BTW Totaal lasten

€ 4.000 voordelig € 33.000 nadelig € 47.000 nadelig € 108.000 nadelig € 145.000 voordelig € 39.000 nadelig

Baten • incidenteel hogere opbrengst afvalstoffenheffingen € 51.000 voordelig • structureel lagere opbrengsten afvalverwerking € 26.000 nadelig Totaal baten € 25.000 voordelig Bij deze opstelling zijn onderstaande kanttekeningen te maken: •

In bovenstaande overzicht zijn de extra kosten voor de corona-maatregelen inbegrepen. Op 14 december zijn tijdens het Bestuurlijk Overleg Financiële verhoudingen (BOFv) aanvullende afspraken gemaakt over coronacompensatie. In het BOFv is afgesproken zowel de extra kosten als ook de gemiste inkomsten verband houdende met afvalinzameling voor 2020 met een bedrag te vergoeden. De vergoeding voor Stein bedraagt € 41.000. Deze compensatie wordt in 2021 toegevoegd aan de egalisatiereserve afval waardoor deze middelen worden ingezet om de toekomstige tarieven van de afvalstoffenheffing te dempen.

36

•

Door het besluit gescheiden inzameling huishoudelijk afval is niet langer alle BTW over de afvalinzameling en -verwerking compensabel en als opslag naar het afval toe te rekenen. Omdat in de begroting 2020 wel nog alle BTW als kostprijsverhogende factor is meegenomen treedt bij de jaarrekening op dit onderdeel een voordeel van € 145.000 op. In de raadsinformatiebrief van 24 februari 2021 hebben we u al over de fiscale en financiële gevolgen van het Besluit gescheiden inzameling huishoudelijk afval geïnformeerd.

Milieubeheer Duurzaamheidsagenda In 2020 is in het kader van de duurzaamheidsagenda uitvoering gegeven aan onderstaande projecten: • Met de buurgemeenten Beek en Sittard-Geleen en Het Groene Net is intensief overlegd om in 2021 een besluit te nemen over de implementatie van het Groene Net in de gemeente Stein; • Er zijn diverse maatregelen genomen om de gemeentelijke gebouwen te verduurzamen en er lopen nog diverse onderzoeken om de verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen voort te zetten; • In 2020 heeft de tweede tranche van het zonnepanelenproject van de gemeente Stein gelopen. In 2021 wordt dit project voortgezet • De concept Regionale Energie Strategie is opgesteld waarin mogelijke zoekgebieden voor de grootschalige opwek van zonne-energie zijn uitgewerkt. In 2021 worden de zoekgebieden vastgelegd in de definitieve Regionale Energie Strategie 1.0. Als vervolg op de Regionale Energie Strategie 1.0 wordt het zonneweidebeleid voor de gemeente Stein nader uitgewerkt; • In het kader van de Regionale Energie Strategie is een eerste inventarisatie gemaakt ten behoeve van de Transitievisie Warmte voor de gemeente Stein. In 2021 wordt de Transitievisie Warmte voor de gemeente Stein vastgesteld; • Het laadpalenbeleid voor de gemeente Stein is uitgewerkt.

In 2021 wordt dit beleid vastgesteld; • Samen met Dubbel Duurzaam is gewerkt aan de implementatie van duurzaamheidsmaatregelen door particuliere woningeigenaren in de gemeente Stein. In 2021 wordt dit project uitgebreid naar woningcorporaties. Relatie verbonden partij met realisatie programma Verbonden partij GGD Zuid Limburg

NV RWM

RUD

Samenwerkingsvorm GR

Wat is de bijdrage aan dit programma? Het bevorderen van de gezondheid van inwoners door het tegengaan en vroegtijdig signaleren van ziekten. Daarnaast geven van voorlichting over gezonde voeding en het stimuleren van mensen tot meer beweging.

Privaat

Uitvoeren van de inzameling en het laten verwerken van huishoudelijk afval en het uitvoeren van opgedragen reinigingstaken van de 4 deelnemende gemeenten uit de Westelijke mijnstreek (waaronder Stein).

GR

Het verhogen van de kwaliteit van vergunningverlening, toezicht en handhaving tegen lagere kosten in relatie tot de doelstelling duurzaamheid.

37

Wat heeft het gekost ? Baten en lasten Volksgezondheid en milieu (x € 1.000)

Werkelijk Begroting na Primaire wijziging begroting 2020 2020 2020

Lasten

8.292

8.141

8.281

Baten

8.335

8.381

8.758

43

240

477

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

38

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

Inleiding

Het programma Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting is van belang bij de verdere ontwikkeling van de kernwaarde 'Een duurzame leefomgeving met unieke waarden'. Het gaat dan met name om de strategische keuze 'Woonmilieus afstemmen op de toekomstige (regionale) samenstelling van de bevolking: kwalitatief en kwantitatief' en het verder versterken van de unieke omgevingskwaliteiten. Ook heeft het programma raakvlakken met de kernwaarde sociale en vitale kernen uit onze strategische toekomstvisie. Sociale en vitale kernen zijn van belang voor een duurzame leefomgeving met unieke waarden. Inwoners nemen zelf initiatief en voelen zich verantwoordelijk voor hun eigen leefomgeving. Als gemeente geven wij hen hiervoor de ruimte.

Taakvelden

Dit programma omvat de taakvelden: 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) 8.3 Wonen en bouwen

Wat hebben we bereikt ?

Ons ruimtelijke beleid is afgestemd op de kernwaarden 'sociaal vitale kernen', 'een duurzame leefomgeving met unieke waarden' en 'een bereikbare en bedrijvige gemeente' en draagt daaraan bij. Overeenkomstig de ruimtelijke structuurvisie zijn de woonmilieus in de gemeente verder afgestemd op de toekomstige samenstelling van de bevolking of zijn beleidskaders daarvoor in ontwikkeling. Hierbij staat maatwerk en de vraag van (nieuwe) inwoners voorop. De randvoorwaarde blijft echter dat deze ontwikkelingen bijdragen aan een evenwichtige ontwikkeling van de woningmarkt. Enerzijds door aan de ene kant zoveel mogelijk woningen te realiseren en/of aan te passen aan de in de toekomst gevraagde kwaliteit en behoefte. Anderzijds door de omvang van het woningaanbod aan te laten sluiten bij de toekomstige vraag. Onze inwoners waarderen momenteel onze omgevingskwaliteiten zoals de groene verbindingen, de beleving van Stein als gemeente aan het water, de cultuurhistorische waarden van onze verschillende kernen en de kwaliteit van de openbare ruimte. In 2020 is dit verder versterkt.

Wat hebben we ervoor gedaan ? Ruimtelijke ordening Omgevingswet In 2020 hebben wij conform het Totaalplan Implementatie Omgevingswet gewerkt aan de invoering van de Omgevingswet. De implementatie van de wet, die naast ruimtelijke ordening, ook dienstverlening, bedrijfsvoering, ICT, participatie en cultuurverandering beslaat, wordt projectmatig opgepakt. In mei 2020 werd bekend dat de inwerkingtreding van de Omgevingswet met een jaar is uitgesteld tot 1 januari 2022. Dit heeft geleid tot temporisering van een aantal deelprojecten. Deze aangepaste projectplanning is gecommuniceerd in de derde voortgangsrapportage Omgevingswet. Desalniettemin is in 2020 verder gewerkt aan de deelprojecten van de omgevingsvisie, het omgevingsplandeel Woonkernen, het participatiebeleid en zijn de werkprocessen van vergunningen opnieuw ontworpen en geoptimaliseerd met aandacht voor een verbeterd niveau van dienstverlening en de rol van het Klantcontactcentrum. Daarnaast zijn voorbereidingen getroffen om als organisatie op tijd klaar te zijn voor het Digitale Stelsel Omgevingswet.

39

De raad is per kwartaal geïnformeerd door middel van voortgangsrapportages over de diverse lopende deelprojecten en de provinciale en landelijke ontwikkelingen. Technische Veiligheidscommissie Chemelot (TVC) Voor het instellen van een technische veiligheidscommissie (TVC) in het kader van de veiligheidsvisie Chemelot is door de Provincie een bijdrage gevraagd van € 10.000. De TVC heeft als opdracht om een bovenwettelijk toetsingskader op te stellen als basis voor ruimtelijke plannen voor de Chemelot site en de directe omgeving. Leden van de TVC zijn in september 2020 benoemd. Stationsomgeving Beek-Elsloo De voorbereidingsfase van het project stationsomgeving Beek-Elsloo loopt door in 2021. In 2020 en 2021 heeft met name ProRail de tijd nodig (gehad) om de verlegging van hun kabels en leidingen in kaart te brengen. Deze verlegging is noodzakelijk om het beoogde stationsontwerp mogelijk te maken. De fysieke uitvoering van het project start naar verwachting eind 2022.

Grondexploitaties Achter de Hegge Het (woningbouw)project achter de Hegge is in 2020 afgerond. Het project is binnen het budget gerealiseerd. De grondexploitatie is daarmee ook in 2020 afgesloten.

Wonen en bouwen WijkActieProgramma Nieuwdorp Het wijk actieprogramma (WAP) ziet toe op een meerjarige integrale aanpak van de wijk Nieuwdorp. Samen met de inwoners en Zaam wonen worden de thema's Bruisend Hart (herinrichting van het centrumgebied), Aanpak sociale huurwoningen, 360 graden Nieuwdorp (sociale contacten versterken) en Duurzaam Nieuwdorp aangepakt. WAP wordt in 2021 (en verder) gecontinueerd. Herbestemming kerk Kerensheide De Stichting St. Jozefkerk Kerensheide heeft in mei 2019 aan een adviesbureau opdracht gegeven voor de uitvoering van een herbestemmingsonderzoek. Dit onderzoek is verdeeld in twee fases. De eerste fase is inmiddels afgerond. Deze fase heeft een voorkeursscenario opgeleverd met twaalf zorggeschikte woningen en een wijkvoorziening in het kerkgebouw. Op 26 november heeft de raad met dit voorkeursscenario ingestemd. In afwachting van besluitvorming bij de overige betrokken partijen, de provincie Limburg en het parochiecluster Stein kan gestart worden met de tweede fase. Omgevingsvergunningen In de begroting 2020 zijn extra incidentele legesinkomsten ter hoogte van € 250.000 opgenomen wegens de bouwplannen van een groot bedrijf.

Gelet op het risico dat de coronacrisis met zich meebrengt (achterblijven inkomsten bedrijfsleven en de kans dat daardoor vergunningaanvragen worden uitgesteld), is in de bestuursrapportage 2020 aangegeven dat rekening gehouden moest worden met de mogelijkheid dat de legesinkomsten moesten worden bijgesteld. In de slotwijzing 2020 is het geraamde bedrag aan legesinkomsten daadwerkelijk naar beneden bijgesteld met circa € 293.000 omdat geplande bouwinitiatieven van derden vertraging opliepen. Het aantal 'reguliere' bouwplannen is slechts lichtelijk achtergebleven ten opzichte van de verwachting in de primaire begroting. Vanaf 2021 is de verwachting dat de inkomsten weer vergelijkbaar zijn met voorgaande jaren. Integraal woonwagenbeleid Het budget voor integraal woonwagenbeleid is in 2020 ingezet voor voortzetting van de reeds eerder gestarte trajecten. Door de coronabeperkingen is er voor gekozen om nieuwe trajecten door te schuiven naar 2021, alsmede het daaraan gekoppelde budget. Daarnaast zal in 2021 een deel van het resterende budget over 2020 ingezet worden voor afronding van de werkzaamheden

40

gerelateerd aan de overdracht van de standplaatsen. In lijn met de normalisatie gedachte worden werkzaamheden in de reguliere bedrijfsprocessen opgepakt. Dit leidt ertoe dat de aanspraak op het budget integraal woonwagenbeleid afneemt. Woonwagenlocaties Groot onderhoud vanuit het budget accommodaties heeft ertoe geleid dat minder geld besteed is aan regulier onderhoud vanuit het budget woonwagenlocaties. Het grootste deel van het budget in 2020 is ingezet voor de kosten van het beheer. Restant van het budget is bij de slotwijziging 2020 dan ook doorgeschoven naar 2021 in verband met de overdracht van de standplaatsen. Volkshuisvestingsbeleid Tijdens de raadconferentie wonen op 4 maart is o.a. de regionale Transformatievisie Westelijke Mijnstreek gepresenteerd die vervolgens op 28 mei 2020 is vastgesteld door de gemeenteraad. Urmond-Oost werd gekozen als experimenteerwijk, waarbij de regionale Transformatievisie op lokaal nivo zal worden uitgewerkt. In 2020 is reeds begonnen met deze lokale uitwerking. Halverwege het jaar heeft de evaluatie plaatsgevonden van de Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg. Bij deze evaluatie zijn er ook een aantal aanbevelingen gedaan. De aanbevelingen hebben geleid tot de concept notitie ‘Bouwen naar behoefte’, waarin het woonbeleid de komende jaren vormgegeven wordt langs vijf lijnen.

Eén van de acties uit deze notitie zet een koerswijziging in gang om de bouw van woningen waaraan dringend behoefte bestaat, te stimuleren. Dit heeft geresulteerd in de nieuwe beleidsregel ‘Ruim baan voor goede woningbouwplannen 2021’ die de gemeente Stein, als een van de eerste gemeenten in Zuid-Limburg, op 10 december 2020 heeft vastgesteld. Het rijksbeleidskader 'Gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid' is verder vertaald naar de regionale en gemeentelijke situatie. Dit heeft met name betrekking op het huidige 'stand still' principe van de gemeente Stein m.b.t. het aantal standplaatsen. Ondanks de corona-crisis is er in 2020 toch het nodige gerealiseerd door de gemeenten, de corporaties en de huurdersorganisaties m.b.t. de prestatieafspraken. Dit is weergegeven in de evaluatie van de jaarschijf 2020. Tevens is de jaarschijf voor 2021 opgesteld conform een nieuw uniform format. Hiermee kunnen afspraken/acties concreter en (achteraf) beter controleerbaar genoteerd en bijgehouden worden. Met het principebesluit ten aanzien van de St. Jozefkerk Kerensheide door de gemeente en de andere betrokken partijen, is een belangrijke stap genomen in de daadwerkelijke realisering van dit unieke project.

Alhoewel het Magic Mix-project Elckerlyc Elsloo (Samen Wonen Elckerlyc) geen doorgang heeft gevonden, zijn er drie grotere woningbouwprojecten gestart in Elsloo (locaties Elckerlyc, Poolster en voormalig BTL-terrein).

Wat heeft het gekost ? Baten en lasten Ruimtelijke ordening en volkshuisvestiging (x € 1.000)

Werkelijk Begroting na Primaire wijziging begroting 2020 2020 2020

Lasten

1.710

1.840

1.491

Baten

832

883

571

-878

-958

-920

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

41

Bestuur, ondersteuning en algemene dekkingsmiddelen

Inleiding

Het programma bestuur en ondersteuning heeft een relatie met de kernwaarde sociale en vitale kernen en de strategische keuze 'van regisseren naar meer stimuleren en faciliteren' in het bijzonder. Om het actief eigenaarschap van inwoners en ondernemers verder te stimuleren zoals wij in onze strategische toekomstvisie hebben vastgelegd, betekent dit een verandering in onze rol en taakopvatting. Hiervoor is zowel vanuit het bestuur als de ambtelijke organisatie daadkracht en bestuurskracht nodig. Daarnaast stemmen we met het oog op de flexibele 24/7 maatschappij onze dienstverlening steeds meer af op deze behoefte aan flexibiliteit van onze inwoners. In het kader van de strategische keuze 'het stimuleren van actief eigenaarschap van inwoners en ondernemers' willen wij ook meer kennis en expertise van onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties, onderwijs en kennisinstellingen naar binnen halen en deze verbinden met de kennis en expertise van onze eigen organisatie. (Regionale) samenwerking is in de toekomst van groot belang om de kracht van Stein te behouden en onze kernen sociaal en vitaal te houden.

Taakvelden

Dit programma omvat de taakvelden: 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.6 Belastingen (OZB, parkeerbelasting, overige belastingen) 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting 0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening

Wat hebben we bereikt ?

Een zelfstandige gemeente die financieel gezond is, communicatief sterk en dienstverlenend handelt naar haar inwoners en ondernemers.

Wat hebben we ervoor gedaan ? Bestuur Gemeenteraad Het jaar 2020 heeft ook voor wat de werkzaamheden van de gemeenteraad betreft in het teken gestaan van de coronacrisis. Zo is de werkwijze aangepast om coronaproof te kunnen vergaderen. In korte tijd zijn de technische faciliteiten in de raadzaal aangepast om zo volledig digitaal vergaderen voor de raad mogelijk te maken. Zowel de beeld-, oordeels- als besluitvormende vergaderingen van de raad zijn vanaf april volledig digitaal verlopen. Op verzoek van het presidium is na het zomerreces de oordeelsvormende vergadering zodanig aangepast dat er per fractie door één fysieke woordvoerder het debat in de raadzaal gevoerd kon worden. Later in het jaar was deze variant niet langer toegestaan vanwege het opnieuw aanscherpen van de regels rondom de coronacrisis. Opnieuw is toen overgegaan op volledig digitaal vergaderen van de raad. De coronacrisis heeft er verder voor gezorgd dat een aantal geplande activiteiten van de raad geen doorgang konden vinden. Zo is de jaarlijks heisessie en deelname aan het VNG congres niet

42

doorgegaan. De grote tekorten in het Sociaal Domein heeft geleid tot een stevige bezuinigingsoperatie. De raad heeft door middel van een raadswerkgroep actief bijgedragen aan het realiseren van de bezuinigingstaakstelling. Het rapport van het rekenkameronderzoek naar de jeudzorg is in mei 2020 aangeboden aan de raad en in de raadsvergadering van 11 juni 2020 vastgesteld. Als vervolg op dat rapport is in de setting van een raadsconferentie op 3 september de thematiek rondom jeugdzorg in de bredere context van de ontwikkelingen van het sociaal domein verder verdiept. College van B&W De voorziening pensioenverplichtingen (gewezen) wethouders is gevormd voor het betalen van (toekomstige) pensioenen van (voormalige) bestuurders. De voorziening is per 31 december 2020 geactualiseerd op basis van het Financieel Jaarverslag van Pro Ambt. Hiervoor is een éénmalige storting noodzakelijk van € 126.897 waardoor de voorziening op het juiste niveau is en daarmee voldoet aan de voorschriften uit het BBV. Deze noodzakelijke storting is het gevolg van de nog steeds zeer lage rekenrente, de gevolgen van het pensioenakkoord en de bezoldigingsverhoging van burgemeesters en wethouders overeenkomstig de CAO Rijk 2018-2020.

Regionale Samenwerking Op Zuid-Limburgse schaal hebben wij samen met de andere vijftien gemeenten verdere stappen gezet om de positionering en uitvoeringskracht van de regio te versterken. De definitieve aanwijzing van Zuid-Limburg als NOVI-gebied door het Rijk zien wij als een belangrijke katalysator bij het versterken van de samenwerkingskracht in de regio. Daarnaast vindt binnen verschillende taakvelden samenwerking plaats binnen de Westelijke Mijnstreek. Strategische visie In 2018 is de strategische toekomstvisie geactualiseerd. De strategische toekomstvisie geeft richting aan de strategische koers van de gemeente. In 2020 is gestart met de voorbereiding om te komen tot een Omgevingsvisie, een strategische visie op de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Het voorbereidingsproces (beleidsanalyse, raadpleging inwoners en een werkconferentie met stakeholders) van de Omgevingsvisie is een eerste tussenevaluatie van de strategische toekomstvisie geweest. We kunnen hieruit concluderen dat we voor wat betreft de strategische toekomstvisie nog goed op koers liggen. De thema’s, kernwaarden en strategische doelstellingen zijn nog actueel en vormen tevens de basis voor de Omgevingsvisie. ESZL Zuid-Limburg heeft de ambitie om een van de aantrekkelijkste regio’s in Europa te zijn om te leven en te werken.

Om op langere termijn een groter welvaartsniveau te realiseren moeten wij onze economie toekomstbestendig maken. Door een inhoudelijke coalitie te smeden tussen het bedrijfsleven, kennis- en onderwijsinstellingen en regionale overheden ontstaat er een breed gedragen samenwerkingsverband waarbinnen de ambitie in daadkracht wordt omgezet. De Economische Samenwerking Zuid-Limburg (ESZL) fungeert daarbij als overlegtafel met als doel om: samen de lijnen uit te zetten, prioriteiten vast te stellen, initiatieven aan te jagen en samenwerkingsprojecten te ondersteunen. Dit gebeurt langs de lijn van drie meerjarige programma’s: Onderwijs & Arbeidsmarkt, MKB & Innovatie en Economie & Vestigingsklimaat. Vanaf 2020 worden de voor ESZL (voorheen LED) gereserveerde middelen niet meer in de vorm van een vaste jaarlijkse bijdrage ingezet maar wordt per project bekeken of deelname voor Stein interessant kan zijn. Omdat ESZl in 2020 nog voldoende middelen in kas had, is in 2020 niet bijgedragen. Uitvoeringsprogramma Middengebied Samen met de gemeenten Beekdaelen, Voerendaal, Simpelveld, Valkenburg aan de Geul, Meerssen, Eijsden-Margraten, Gulpen-Wittem en Vaals geven wij uitvoering aan het

43

Uitvoeringsprogramma voor het Middengebied (‘Van Groen hart tot groene long). In het Uitvoeringsprogramma Middengebied staan vier programmalijnen centraal: • Landbouw en landschap; • Duurzaamheid; • Vitale samenleving; • Toerisme van de toekomst. In 2020 zijn naast de vaststelling van de samenwerkingsprincipes en de tijdelijke governance de voorbereidingen gestart voor een aantal projecten. Als gemeente Stein nemen wij deel aan de projecten Sector Platform Vrijetijdseconomie en het project scan agrarische kavels en vitaliteitsmanager. Daarnaast hebben wij vanuit de samenwerking Middengebied actief geparticipeerd in de totstandkoming van het plan van aanpak NOVI-gebied Zuid-Limburg.

Burgerzaken Visie op dienstverlening In 2020 is gewerkt aan de nieuwe visie op dienstverlening (2021-2024) en het oppakken van verbeterpunten uit het Klant Tevredenheid Onderzoek (KTO). De nieuwe visie op dienstverlening zal in 2021 afgerond worden met een realisatie in 2021 tot en met 2024. Burgerzaken Als gevolg van het coronavirus is in 2020 de dienstverlening aangepast om de veiligheid van onze medewerkers en klanten te verhogen. Aanpassingen zijn onder andere meer tijd tussen afspraken en meer digitaal kunnen regelen. Deze aangepaste dienstverlening wordt, zolang dat nodig is, ook in 2021 doorgezet. Verkiezingen Het jaar 2020 was een jaar zonder verkiezingen. In 2020 is reeds gestart met de organisatie van de verkiezingen 2021. Hierbij zien we een toename van de kosten. Zowel de structurele kosten als ook de kosten gerelateerd aan het veilig maken van de verkiezingen rondom het coronavirus. Het ministerie heeft hiervoor aanvullende middelen beschikbaar gesteld.

Overhead Als gevolg van de gewijzigde voorschriften in het BBV, wordt de overhead vanaf 2017 niet meer verdeeld over diverse posten in de begroting, maar wordt het volledige bedrag zichtbaar gemaakt op het taakveld overhead, als onderdeel van het programma algemene dekkingsmiddelen. Definitie van overhead: het geheel van functies gericht op sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. De gemeente is vrij in de wijze waarop overhead aan heffingen wordt doorberekend. In de begroting 2020 is uitgegaan van het toerekenen van overhead aan de heffingen op basis van de omvang van het betreffende taakveld. Het opslagpercentage wordt als volgt berekend: Overhead/totale kosten taakvelden excl. overhead excl. mutatie reserves = opslagpercentage. In de begroting 2020 is de opslag berekend op 14,0%. Deze opslag is ook toegepast in de jaarrekening. De toename van de overheadkosten tussen primair en begroot na wijziging is toegelicht bij de slotwijziging.

44

(x € 1.000)

Werkelijk Begroting na Primaire wijziging begroting 2020 2020 2020

Overhead

-9.501

-9.778

-7.773

Totaal

-9.501

-9.778

-7.773

Informatiebeleid In 2020 is verder invulling gegeven aan het vastgestelde informatiebeleid. Het inrichten van het functioneel applicatiebeheer is verder vormgegeven door het invullen van de openstaande vacature. Daarnaast zijn de projecten zoals vastgelegd in de projectenkalender voor 2020, opgepakt. Informatiebeveiliging en privacy De gemeente Stein moet voldoen aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Op basis van het jaarplan informatiebeveiliging en privacy worden er acties uitgevoerd. Denk hierbij aan het actualiseren van procedures en beleidsstukken, het verder borgen van informatiebeveiliging en privacy in het inkoopproces en het uitvoeren van Data protection impact assessments (DPIA's). De Chief Information Security Officer (CISO) is het aanspreekpunt voor informatiebeveiliging en adviseert en ondersteunt de organisatie bij het bewaken en verhogen van informatieveiligheid. Met het Information Security Management Systeem (ISMS) houden we inzicht in het beleid en de acties uit het jaarplan. De CISO rapporteert hierover aan het management en het bestuur. Ook hebben we aandacht besteedt aan het vergroten van de bewustwording van informatiebeveiliging bij de medewerkers, denk hierbij aan berustwordingspresentaties, berichten op intranet en een thuiswerkchallange.

In 2020 is een aanbestedingstraject gestart voor een educatieprogramma welke in het tweede kwartaal van 2021 gaat starten. In 2020 hebben een aantal Datalekken zich voorgedaan waarvan sommige conform de procedure en richtlijnen zijn gemeld als Datalek bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). ENSIA De jaarlijks verantwoording over de Basisregistratie Personen (BRP), Paspoortuitvoeringsregeling (PUN), Digitale persoonsidentificatie (DigiD), Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT), Basisregistratie Ondergrond (BRO) en Inkomen (Suwinet) is samengevoegd en gestroomlijnd via ENSIA. Doordat het toezicht is gebundeld en aangesloten op de gemeentelijke planning & control-cyclus is het verantwoordingsproces over informatieveiligheid bij gemeenten heeft het gemeentebestuur inzicht in de stand van zaken van de informatieveiligheid en kan zij hierop indien daar aanleiding voor is bijsturen. Het college legt via de collegeverklaring verantwoording af over informatieveiligheid. Deze is als bijlage opgenomen in dit jaarverslag. Over de BAG, BGT en de BRO wordt verantwoording afgelegd richting het ministerie. Uit de IT-audit blijkt dat de gemeente Stein in 2020 met betrekking DigiD en Suwinet niet volledig voldoet aan de normen, hiervoor is een verbeterplan opgesteld en reeds tot uitvoering gebracht.