CConstaterende datStein
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Begroting 2027 en MJR 2028-2030

Oordeelsvormende en Besluitvormende Raadsvergadering 12 november 2026, gemeente SteinBij agendapunt: Raadsvoorstel Begroting 2027 en meerjarenraming 2028-203049.522 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 6

De gemeente past het principe water en bodem sturend toe, voert actiever grondbeleid, pakt leegstand en verloedering aan en volgt de regionale effecten van de Parkstadwet Wonen en bouwen | In Bramert-Noord wordt de inbreiding van fase 3 | 2026-2030 onderzocht, met een sterke focus op jongerenhuisvesting op basis van een actuele onafhankelijke woonbehoefteanalyse Wonen en bouwen | Jongerenhuisvesting expliciet opnemen in de | 2026-2030 transformatievisie Urmond-Oost Wonen en bouwen | De ontwikkeling van het Havantiaterrein, de | 2026-2028 Heuvelstraat en het voormalige schoolgebouw onderzoeken als potentiële woningbouwlocatie Wat gaat het kosten? Ruimtelijke ordening en | Rekening | Begroting | Begroting | Meerjarenraming volkshuisvestiging (x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 8.427 | 9.505 | 2.755 | 3.011 | 1.886 | 1.894 Baten | 6.397 | 7.005 | 1.266 | 1.464 | 385 | 385 Resultaat | -2.029 | -2.501 | -1.489 | -1.547 | -1.501 | -1.508 46 Ruimtelijke Ordening Relevante afwijkingen tussen begroting 2026 en begroting 2027 | Bedrag x € 1.000 Kapitaallasten Hogere kapitaallasten op basis van de actuele investeringsplanning | -32 Omgevingswet Voor de implementatie van de Omgevingswet zijn er in 2027 geen middelen meer begroot | 220 Woonzorgvisie In 2027 is er lager budget beschikbaar voor de uitvoering van de woonzorgvisie | 477 Urmond Oost In 2026 is er een

specifiek incidenteel budget beschikbaar voor voorbereidingskosten Urmond-Oost. Dit specifieke budget is in 2027 niet meer beschikbaar. | 25 Woonwagenzaken In verband met werkzaamheden in het kader van onderhoud, beheer en overdracht van de resterende locaties en voortzetting van het project integraal woonwagenbeleid is in 2026 incidenteel budget beschikbaar | 365 47 48 Bestuur en ondersteuning en algemene dekkingsmiddelen Inleiding Het programma bestuur, ondersteuning en algemene dekkingsmiddelen richt zich op de inrichting en organisatie van de gemeente Stein, de dienstverlening aan inwoners en ondernemers en de middelen die daarvoor nodig zijn. We willen een efficiënte en toekomstgerichte organisatie waarbij we ons binnen dit programma inzetten op het aantrekken van nieuwe medewerkers, stagiaires en het inrichten van werkervaringsplekken. De medewerkers die voor de gemeente Stein werken willen we graag aan onze organisatie binden en actief werken aan hun ontwikkeling. Op deze wijze willen we invulling geven aan kwalitatieve dienstverlening voor onze inwoners/ondernemers waarbij de processen optimaal voor onze inwoners/ondernemers zijn ingericht. Wat willen we bereiken? Het doel is een zelfstandige, toekomstbestendige en financieel gezonde gemeente te blijven die dichtbij haar inwoners staat en op een betrouwbare, transparante en professionele manier wordt bestuurd.

Door te investeren in kwalitatieve dienstverlening, regionale samenwerking en een open bestuurscultuur wordt gewerkt aan een gemeente die effectief kan inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen. Inwoners worden actief betrokken bij plannen en besluitvorming, terwijl digitalisering en innovatie worden ingezet om de dienstverlening toegankelijk en toekomstbestendig te maken, met blijvende aandacht voor inwoners die minder digitaal vaardig zijn. Tegelijkertijd vormt een solide financieel beleid de basis om ook op de lange termijn ruimte te houden voor investeringen in de kwaliteit van de dienstverlening, de leefbaarheid en de toekomstbestendigheid van de gemeente. Wat gaan we er voor doen? Regionale samenwerking De gemeente continueert bestaande samenwerkingen en bouwt deze uit waar mogelijk en/of nodig. Met de 10 gemeenten in Stichting Samenwerking Zuid-Limburg wordt zowel bestuurlijk als ambtelijk verder gebouwd aan een goede, constructieve samenwerking om de belangen van Zuid- Limburg gezamenlijk te vertegenwoordigen, sterker te staan in gesprekken met het Rijk en andere instanties, RegioDeals te sluiten, in te zetten op een zo groot mogelijke effectiviteit en op te trekken met Stadsregio Parkstad Limburg.

Daarnaast wordt onderzocht welke kansen er zijn qua bedrijfsvoering (zoals inkoop, informatisering en automatisering (I&A) en specialistische expertise) om dit samen met andere (gemeentelijke) partners efficiënt(er) in te richten. Omgevingsvisie Conform het coalitieakkoord wordt de omgevingsvisie herijkt. Daarmee wordt beter aangesloten bij de actuele ruimtelijke, maatschappelijke en economische ontwikkelingen binnen onze gemeente. In 2026 is een plan van aanpak voor de herijking van de omgevingsvisie opgesteld. De vernieuwde omgevingsvisie (conform de wet) wordt ingericht op basis van omgevingsprogramma's. Om eenheid en eenduidigheid te creëren wordt gelijktijdig het beleidshuis van gemeente Stein gestructureerd. In het beleidshuis wordt onder de koepel van de Toekomstvisie 2040, de sociaal- maatschappelijke visie en de Omgevingsvisie al het beleid ondergebracht in de vorm van programma`s. Hierdoor ontstaat uniformiteit in beleid en het zorgt voor integraliteit en betere doorwerking naar de uitvoering. Ook daartoe is in 2026 een plan van aanpak opgesteld. Voor beide samenhangende projecten zijn de volgende budgetten nodig: € 45.000 voor de herijking van de omgevingsvisie en € 25.000 voor het structureren van het beleidshuis. 49 Dienstverlening Er wordt in 2027 gewerkt aan de richting voor de komende jaren wat betreft dienstverlening, fysiek en digitaal.

Daarbij brengen we in kaart wat de inwoner verwacht van de gemeente, denk daarbij aan openingstijden, digitale toegankelijkheid, inzicht in producten en diensten, en via welke kanalen inwoners contact willen opnemen met de gemeente. Dit gaat breder dan het werkveld burgerzaken, maar raakt de brede gemeentelijke dienstverlening. Daarin is er een sterke overlapping met vakgebied communicatie. De gemeenschappelijke deler is de manier waarop de inwoner of klant de gemeente Stein beleeft. Communicatie en participatie Communicatie binnen de gemeente Stein staat stevig. Met een professionele en samenhangende kanalenstructuur bereiken we inwoners breed en dragen we zichtbaar bij aan de verbinding tussen inwoners en de gemeente. In 2027 bouwen we voort op deze sterke basis. We zetten in op een verdere professionalisering en versterking van de samenhang, zodat onze communicatie nog beter georganiseerd en herkenbaar is, nog gerichter bijdraagt aan verbinding en in alle uitingen bijdraagt aan een sterk en eenduidig merk Stein. In 2027 evalueren we de huidige visie op communicatie en werken we aan een nieuw beleidsplan en uitvoeringsprogramma. Dit programma wordt in samenhang ontwikkeld met het implementatieplan participatie en beleidsplan dienstverlening.

Op die manier worden de juiste verbindingen gelegd, onder meer ten behoeve van de wensen en eisen voor een nieuw online gemeentelijk digitaal platform. Informatievoorziening en automatisering De gemeente Stein zet in op een toekomstbestendige en wendbare informatievoorziening. In lijn met het Informatie- en Automatiseringsbeleid worden nieuwe technologische ontwikkelingen (waaronder AI) actief gevolgd en toegepast wanneer deze voldoende zijn bewezen en aantoonbaar bijdragen aan een betere dienstverlening, efficiëntere bedrijfsvoering of een hogere kwaliteit van informatie. Daarbij wordt nadrukkelijk aangesloten bij de landelijke ontwikkelingen rondom Common Ground en rekening gehouden met veranderende wet- en regelgeving. Waar mogelijk zoekt de gemeente de samenwerking met regionale partners om kennis te delen, innovaties gezamenlijk op te pakken en voordelen te realiseren. Inkoop In het gemeentelijk beleid wordt vastgelegd dat lokale ondernemers actief worden geïnformeerd over en betrokken worden bij kansen op het gebied van gemeentelijke opdrachten, samenwerking en uitvoering. Het inkoopbeleid wordt aangepast om deze betrokkenheid structureel te borgen. Toekomstbestendigheid gemeentehuis In 2026 en 2027 verkennen wij trends & ontwikkelingen, eisen en wensen ten aanzien van het toekomst bestendig maken van het gemeentehuis Stein.

Het gemeentehuis biedt mogelijkheden om de verbinding tussen inwoners en gemeente te vergroten en de aanwezige ruimtes breder te gebruiken. Daarmee kijken we niet alleen naar hoe het gemeentehuis meer waarde kan toevoegen voor onze inwoners, we kijken ook naar de bestuurlijke en ambtelijke verbeteringen van de inrichting. Na deze verkenning worden enkele scenario’s uitgewerkt die we bestuurlijk voorleggen en vertalen naar een meerjarenplan. De financiële omvang van de benodigde investeringen is op dit moment nog niet bekend. Wel is de verwachting dat de realisatie om substantiële investeringen gaat vragen. Zodra de plannen en financiële consequenties voldoende zijn uitgewerkt, zullen deze afzonderlijk aan de raad worden voorgelegd. Algemene dekkingsmiddelen In deze tabel worden baten en de daaraan gerelateerde lasten toegelicht, die géén directe relatie hebben met de diverse programma's. Rekening | Begroting Begroting | Meerjarenraming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 (x € 1.000) Lokale heffingen | 6.460 | 6.346 | 6.462 | 6.705 | 6.926 | 7.130 Algemene uitkeringen | 58.344 | 58.425 | 61.072 | 60.125 | 60.306 | 62.921 Dividend | 457 | 323 | 323 | 323 | 323 | 323 Saldo financieringsfunctie | 5 | 387 | 0 | 0 | 0 | 0 Overige algemene | 868 | 891 | -105 | -604 | -1.606 | -2.379 dekkingsmiddelen Totaal (incl.

mutaties | 66.134 | 66.372 | 67.753 | 66.550 | 65.949 | 67.995 reserves) Lokale heffingen Rekening | Begroting Begroting | Meerjarenraming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 (x € 1.000) Baten OZB niet woningen | 2.228 | 2.258 | 2.420 | 2.505 | 2.583 | 2.663 Baten OZB woningen | 4.292 | 4.260 | 4.397 | 4.567 | 4.724 | 4.870 Heffen en invorderen gem | -60 | -172 | -355 | -366 | -381 | -403 bel BSGW Totaal | 6.460 | 6.346 | 6.462 | 6.705 | 6.926 | 7.130 Met ingang van 2027 wijzigt de verdeling van de jaarlijks bijdrage aan de BsGW over de verschillende taakvelden. Voor meer informatie zie de raadsinformatiebrief van 22 juli 2026. Algemene uitkering Het gemeentefonds is een fonds op de rijksbegroting waaruit de gemeenten jaarlijks een algemene uitkering ontvangen. Met deze uitkering moeten gemeenten hun taken vervullen, minimaal op het niveau zoals dit door de wet wordt voorgeschreven. Ook wordt hiermee het bestuurlijke en ambtelijke apparaat in stand gehouden. Van verschillende ministeries krijgen gemeenten daarnaast specifieke uitkeringen om specifieke taken te vervullen. In de besteding van de algemene uitkering is de gemeente vrij. Wel staan hier wettelijke taken tegenover. Over de besteding hoeft geen verantwoording aan het Rijk te worden afgelegd. De algemene uitkering is voor gemeenten de belangrijkste vrij besteedbare inkomstenbron.

De gegevens die in deze begroting zijn opgenomen ten aanzien van het gemeentefonds zijn gebaseerd op de gegevens uit de septembercirculaire 2026. 50 Rekening | Begroting | Begroting | Meerjarenraming € x 1.000 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Algemene uitkering | 54.892 | 54.250 | 57.019 | 56.697 | 57.034 | 59.703 Integratie uitkeringen Participatie | 2.796 | 2.593 | 2..414 | 2.260 | 2.159 | 2.103 Decentralisatie uitkeringen VTH provinciale taken | 149 | 149 | 149 | 149 | 149 | 149 Voorschoolse voorz. peuters | 30 | 30 | 30 | 30 | 30 | 30 Armoedebestrijding kinderen | 79 | 87 | 94 | 95 | 95 | 95 Einde lening inburgeringsplichtig | 2 Implementatie plateau 2 (inburgering) | 13 Meerkosten regeling Oekraïne | 18 Jeugdhulp kinderen | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 Antidiscriminatievoorzieningen | 3 | 3 | 3 Alleenverdienersproblematiek | 53 | 41 Invoeringskosten omgevingswet | 115 Landelijke aanpak adreskwaliteit | 2 | 2 Bibliotheekmiddelen | 100 | 100 | 105 Versterking | 7 | 9 | 9 | 7 omgevingsveiligheidsdiensten Wet betaalbare huur | 27 | 23 | 12 | 10 | 8 | 8 Ondersteuning lokale energiehulp | 9 | 19 Spreidingswet | 32 | 32 Extra capaciteit BOA's | 33 | 33 | 33 | 33 | 33 | 33 Regeling extern veiligheidsrisico | 2 | 3 Uitvoeringskosten LBV en LBV+ | 19 Wet kwaliteitsborging bouw | 13 | 13 Beschermd wonen | 7 Impulsgelden Weerbaar bestuur | 7 Overheidsbr. dienstverl.

(IDO) | 25 | 25 | 25 | 25 | 25 Energiebeleid (voormalig cdoke) | 865 | 869 IBO problematische schulden | 21 | 21 | 19 | 19 | 19 Integratie gericht op jongeren | 8 | 8 | 8 | 8 | 10 Lokale partijen | 9 EPBD | 2 Veilig vergaderen | 99 Algemene uitkering | -59 voorgaande jaren Totaal | 58.344 | 58.425 | 60.793 | 59.335 | 59.562 | 62.177 Septembercirculaire 2026 De septembercirculaire 2026 is volgens planning op Prinsjesdag verschenen. Ontwikkeling accres Gemeenten ontvangen geld uit het gemeentefonds, het accres. Jaarlijks wordt bekeken of het accres moet worden aangepast. Dat gebeurt op basis van de groei van de Nederlandse economie 51 (volumeaccres) en de prijsstijgingen (prijsaccres). In de septembercirculaire 2026 is de raming voor het accres geactualiseerd. Het accres is licht gestegen over de jaren 2027 tot en met 2030. Uitkeringsfactor en hoeveelheidsverschillen De uitkeringsfactor daalt, waardoor de algemene uitkering afneemt. Dit wordt gedeeltelijk gecompenseerd met hoeveelheidsverschillen. Op basis van de laatst bekende gegevens zijn een aantal maatstaven omhoog bijgesteld. Dit leidt dan weer tot een toename van de algemene uitkering. Taakmutaties In de septembercirculaire zijn een aantal taakmutaties opgenomen, waaronder de Wet versterking regie volkshuisvesting.

Met de inwerkingtreding van de Wet versterking regie volkshuisvesting ontstaan er extra werkzaamheden voor de gemeentes. Deze werkzaamheden hebben financiële gevolgen welke structureel van aard zijn. Hiervoor zijn middelen ter beschikking gesteld. Decentralisatie uitkeringen Voor openbare bibliotheken is er in 2027 extra geld beschikbaar gesteld middels een decentralisatie uitkering. Ook voor problematische schulden zijn er structureel middelen beschikbaar gesteld. Het effect van de septembercirculaire 2027 is voor de gemeente Stein als volgt: 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Ontwikkeling accres | 360 | 348 | 356 | 359 Hoeveelheidsverschillen | 68 | 65 | 72 | 86 Ontwikkeling uitkeringsbasis | -160 | -155 | -113 | -76 Taakmutaties | 71 | 74 | 76 | 78 Decentralisatie uitkeringen | 124 | 19 | 19 | 19 Totaal verschil | 463 | 352 | 410 | 466 Opnemen lastenkant | -337 | -234 | -236 | -238 Totaal effect septembercirculaire | 126 | 118 | 174 | 228 Stelpost prijsstijgingen De index van het bruto binnenlands product laat voor de jaren 2027 tot en met 2030 een gemiddelde prijsstijging zien van 2.8 %. Op basis van de meicirculaire is gerekend met een gemiddelde van 2.6 %. De septembercirculaire is het uitgangspunt van onze begr | oting. Om toch rekening te houden met het verschil is er een stelpost prijsstijgingen van € 150.000 per jaar opgenomen voor de jaren 2027 tot en met 2030.

Dividend De gemeente heeft aandelen in vennootschappen. Door enkele vennootschappen wordt dividend uitgekeerd. In onderstaand overzicht is een specificatie van de belangrijkste baten (dividend) en lasten van de aandelen opgenomen. Rekening | Begroting Begroting | Meerjarenraming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 (x € 1.000) Dividend Enexis en B.N.G. | 466 | 335 | 335 | 335 | 335 | 335 Rentelasten beleggingen | -9 | -11 | -11 | -11 | -11 | -11 Totaal | 457 | 323 | 323 | 323 | 323 | 323 52 Dividend aandelen Enexis en BNG Conform kaderbrief is bij de berekening van het dividend van Enexis is in de begroting 2027 en in de meerjarenraming 2028-2030 rekening gehouden met een bedrag van € 0,67 per aandeel. Bij de berekening van het dividend van BNG is in de begroting 2027 en in de meerjarenraming 2028-2030 rekening gehouden met een bedrag van € 1,41 per aandeel. Rentelasten beleggingen De aandelen van de beleggingen zijn als activa op de balans opgenomen. Van activa worden rentelasten aan de exploitatie doorberekend. Saldo financieringsfunctie Dit betreft voornamelijk het saldo van de rente over de eigen financieringsmiddelen en het saldo van de toegerekende rente aan de producten van de programma's.

Rekening | Begroting Begroting | Meerjarenraming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 (x € 1.000) Saldo financieringsfunctie | 5 | 387 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal | 5 | 387 | 0 | 0 | 0 | 0 Overige algemene dekkingsmiddelen Rekening | Begroting Begroting | Meerjarenraming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 (x € 1.000) Bespaarde rente reserves | 733 | 698 | 653 | 639 | 628 | 617 Bespaarde rente | 136 | 192 | 193 | 119 | 110 | 114 voorzieningen Stelpost flexibele beloning | 0 | -26 | -31 | -32 | -33 | -33 Stelpost loonstijgingen | 0 | 0 | -454 | -1.124 | -1.754 | -2.392 Stelpost onderuitputting | 0 | 30 | 258 | 534 | 207 | 82 kapitaallasten Stelpost prijscompensatie | 0 | 0 | -150 | -150 | -150 | -150 Stelpost taxaties | 0 | 0 | 0 | 0 | -10 | 0 verzekerde objecten Stelpost verkoop verlof | 0 | -2 | -45 | -46 | -47 | -48 Stelpost ziek en piekpot | 0 | 0 | -528 | -543 | -557 | -570 Totaal | 868 | 891 | -105 | -604 | -1.606 | -2.379 Bespaarde rente Aan de taakvelden mag een rentevergoeding over het eigen vermogen worden toegerekend. Hierdoor wordt een “vergoeding” berekend over het eigen vermogen (een eigen financieringsmiddel) van de gemeente. Deze rente wordt als baten opgenomen in de begroting en aangeduid als bespaarde rente. In het BBV is expliciet opgenomen dat bespaarde rente kan worden berekend over het eigen vermogen én de voorzieningen | .

Stelposten Stelposten zijn posten die wel in de begroting zijn meegenomen voor het algemeen beeld, maar nog niet zijn uitgewerkt of ingevuld. Dit omdat nog niet bekend is hoe de verdeling precies 53 54 plaatsvindt. Het is wenselijk zo min mogelijk met stelposten te werken. Indien de bedragen van deze stelposten in bovenstaande tabel negatief zijn (-), dan betekent dit dat de middelen beschikbaar zijn voor besteding. Stelpost onderuitputting kapitaallasten In deze begroting is de keuze gemaakt om een stelpost voor onderuitputting van kapitaallasten op te nemen. De aanleiding hiervoor is dat de realisatie van investeringsprojecten in een bepaalde mate wordt beïnvloed door externe factoren die buiten de directe beïnvloedingssfeer van de gemeente liggen. Deze ontwikkelingen kunnen leiden tot vertraging in de uitvoering van investeringen, waardoor de geraamde kapitaallasten niet of niet volledig in het betreffende begrotingsjaar tot realisatie komen. Met het opnemen van de stelpost wordt hier bij de begrotingsraming aan de voorkant rekening mee gehouden en wordt een meer realistische raming van de kapitaallasten beoogd. De omvang van de stelpost wordt gedurende de P&C-cyclus betrokken bij de beoordeling van de actuele voortgang van de investeringsplanning en waar nodig bijgesteld op basis van de feitelijke realisatie.

De stelpost is gevormd conform de richtlijn die de provincie heeft opgesteld. Overhead In dit hoofdstuk wordt inzicht gegeven in de overheadkosten van de gemeente Stein. De overheadkosten voor de gemeente Stein kunnen in diverse onderdelen worden opgedeeld, zoals zichtbaar in onderstaande grafiek. Overheadpercentage: De gemeente is vrij in de wijze waarop overhead aan heffingen wordt doorberekend. In de financiële verordening is voor de gemeente Stein geregeld hoe dit opslagpercentage wordt berekend. Op basis van de huidige cijfers is het overheadpercentage voor 2027 berekend op 15,18%: Totale kosten taakvelden / Kosten overhead = overhead% € 80.240.378 / € 12.183.505 = 15,18% In de begroting voor 2026 bedroeg dit percentage 15,0%, en in de begroting 2025 15,5%. Ten opzichte van 2027 kan worden gesteld dat de ontwikkeling stabiel is gebleven. Vennootschapsbelasting Rekening Begroting Begroting Meerjarenraming (x € 1.000) 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Vennootschapsbelasting -1 -5 -5 -5 -5 -5 Totaal 0 -5 -5 -5 -5 -5

Onvoorzien Rekening | Begroting Begroting | Meerjarenraming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 (x € 1.000) Onvoorzien | 0 | -25 | -25 | -25 | -25 | -25 Totaal | 0 | -25 | -25 | -25 | -25 | -25 Reserves Reserve MFC regiofonds In de begroting 2013 is deze reserve gevormd vanuit een regionale bijdrage ten behoeve van de bouw MFC Stein. Aangezien het restant niet meer voor dit doel ingezet hoeft te worden, wordt voorgesteld deze reserve op te heffen, en het restant van € 290.475 t | oe te voegen aan de algemene reserve. Reserve duurzaamheid Het rijk stelt voor 2027 middelen beschikbaar als | vervanging voor de SPUK capaciteit decentrale overheid voor klimaat en energiebeleid | . Er wordt geen inzet van deze middelen verwacht in 2027, omdat er in 2027 gebruik wordt gemaakt van de | SPUK lokale isolatie aanpak en de CDOKE, waaruit de gemaakte kosten voor duurzaamheid worden gedekt. Deze middelen worden voor een bedrag van € 814.646 in 2027 toegevoegd aan de reserve duurzaamheid. Zo wordt er gewaarborgd dat er middelen beschikbaar zijn op het moment dat de middelen uit de SPUK regelingen niet meer toereikend zijn. Reserve kortingsregeling afvalstoffenheffing Naar aanleiding van de motie, is vanuit de algemene reserve € 1.150.000 onttrokken en toegevoegd aan de nieuw gevormde reserve kortingsregeling afvalstoffenheffing.

Vanuit deze reserve wordt 4 jaar € 287.500 onttrokken ter dekking van de korting op het afvaltarief van € 25 per aansluiting. Beleidsdoelstellingen Thema | Doelstellingen in 2027 | Uitvoering Bestuur | Intensiveren op (eu) regionale samenwerking | Doorlopend Bestuur | Nieuwe technologische ontwikkelingen monitoren | Doorlopend en toepassen waar passend Dienstverlening | Onderzoeken welke behoeften er nog zijn ten | Doorlopend aanzien van de toegankelijkheid van de (digitale) gemeentelijke dienstverlening en hoe we deze kunnen verbeteren Dienstverlening | Onderzoeken naar één plek waar alle informatie | 2028 toegankelijk te benaderen is (gemeentelijke app) Participatie | Opstellen participatiebeleid en | 2026-2027 participatieverordening Dienstverlening | Optimaliseren inrichting gemeentehuis | 2027 55 Relatie verbonden partij met realisatie programma Verbonden partij | Samenwerkings- | Wat is de bijdrage aan dit vorm | programma? BsGW | GR | Het een zo groot mogelijk maatschappelijk rendement halen uit samenwerking tussen lokale overheden op gebied van belastingheffing en- inning. BNG | Privaat | Het genereren van extra inkomsten voor de gemeente uit eventueel verkregen dividend. Enexis Holding | Privaat | Het genereren van extra inkomsten voor de gemeente uit eventueel verkregen dividend.

Wat gaat het kosten? Baten en lasten Bestuur en | Rekening | Begroting | Begroting | Meerjarenraming ondersteuning (x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 17.381 | 16.770 | 17.420 | 17.355 | 16.666 | 17.706 Baten | 67.248 | 67.126 | 70.045 | 69.176 | 69.379 | 72.210 Saldo van baten en | 49.866 | 50.356 | 52.625 | 51.821 | 52.714 | 54.504 lasten Toevoeging reserves | 18.524 | 2.471 | 2.705 | 70 Onttrekking reserves | 20.468 | 10.220 | 2.781 | 974 | 888 | 885 Resultaat | 51.810 | 58.105 | 52.700 | 52.725 | 53.602 | 55.389 Relevante afwijkingen tussen begroting 2026 en begroting 2027 | Bedrag x € 1.000 Bestuur - Voor economische samenwerking, het structureren van het beleidshuis en voor de omgevingsvisie is in 2027 extra incidenteel budget beschikbaar | -95 - In de septembercirculaire 2026 is een incidenteel bedrag ontvangen voor het jaar 2026 voor veilig vergaderen gemeenteraden | 99 Burgerzaken Per saldo hogere legesopbrengsten als gevolg van een hogere afname van paspoorten, identiteitskaarten en rijbewijzen, in combinatie met hogere afdrachten aan het Rijk.

Daarnaast zijn de kosten voor de verkiezingen in 2027 hoger | -73 Overhead en overige baten en lasten - In 2027 is een stelpost CAO-ontwikkelingen opgenomen | -493 - In 2027 is een stelpost prijsindexeringen opgenomen | -150 56 Relevante afwijkingen tussen begroting 2026 en begroting 2027 | Bedrag x € 1.000 - In 2027 is een stelpost kapitaallasten opgenomen | 258 - De structurele stelpost voor piek en ziek is in 2026 ingezet voor externe inhuur | -528 - In 2026 was er een hoger bedrag voor procesoptimalisatie beschikbaar | 354 - In 2026 was er een hoger budget voor ICT projecten beschikbaar | 126 - Ontwikkelingen overige stelposten in 2027 ten opzichte van 2026 | 170 - Vanaf 2027 is een lager bedrag voor doorontwikkeling organisatie aanwezig | 50 Treasury In 2026 was het bedrag aan doorberekende rente (aan overige programma's) van investeringen lager ten opzichte van 2027 | -469 OZB Door indexering van de opbrengsten, areaaluitbreiding en actualisatie woz waarde stijgt de opbrengst in 2027 | 298 Algemene uitkering Als gevolg van de meicirculaire en de septembercirculaire zijn de beschikbare middelen toegenomen | 2.745 Reserves Uit het overzicht 'verloop reserves' onderdeel van de financiële begroting blijkt dat in 2026 voor ruim 10,2 miljoen aan onttrekkingen plaatsvinden en voor een bedrag van 2,5 miljoen aan toevoegingen aan de reserves.

In 2027 zijn deze bedragen respectievelijk 2,8 miljoen en 2,7 miljoen. Per saldo zorgt dit er voor dat in 2027 een lager bedrag aan de reserves | - onttrokken wordt dan in 2026 van circa 7,7 miljoen | 7.673 Economische samenwerking Vanuit het strategische budget economische samenwerking zijn de budgetten overgeheveld naar beleid | 79 In 2026 was Stein verantwoordelijk voor de organisatie van de BBA. Dit vervalt in 2027. Daarnaast zijn er middelen doorgeschoven voor de MKB green deal. Deze vervallen in 2027 | 78 Herverdeling bijdrage BsGW Door een nieuwe verdeelmethodiek van de bijdrage aan de BsGW binnen de taakvelden, stijgt de last voor het deel OZB | -182 57 Paragrafen Lokale heffingen Inleiding Het pakket van de gemeentelijke belastingen en heffingen bestaat in Stein uit een vijftal heffingen. Deze worden gelegitimeerd door verordeningen die de raad elk jaar vaststelt. De lokale heffingen worden ingedeeld in twee categorieën: • | Belastingen: Deze worden door de overheid dwangmatig opgelegd. Voor de belastingbetaler staat hier geen individuele aanwijsbare prestatie tegenover. Belastingplichtigen hebben feitelijk geen keuzemogelijkheid. • | Heffingen: Dit zijn betalingen aan de overheid voor een door de overheid individueel geleverde specifieke overheidsprestatie. De heffingen zijn gebaseerd op het profijtbeginsel.

Iemand die van de overheid profiteert, betaalt hiervoor een bijdrage. Lokale heffingen De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van de gemeente. De gemeente Stein kent de volgende niet bestedingsgebonden heffingen. Rekening | Begroting Begroting | Meerjarenraming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 (x € 1.000) Afvalstoffenheffing | 4.167 | 4.352 | 4.360 | 4.540 | 4.599 | 4.606 Leges | 1.246 | 1.067 | 1.155 | 1.067 | 892 | 892 OZB niet woningen | 2.228 | 2.258 | 2.420 | 2.505 | 2.583 | 2.663 OZB woningen | 4.292 | 4.260 | 4.397 | 4.567 | 4.724 | 4.870 Rioolheffing | 3.404 | 3.429 | 3.575 | 3.801 | 3.976 | 4.201 Toeristenbelasting | 291 | 276 | 291 | 311 | 320 | 330 Totaal | 15.629 | 15.642 | 16.198 | 16.790 | 17.095 | 17.563 Algemeen Waarom wordt belasting geheven? Een gemeente genereert geen winst zoals een private onderneming. De lasten die de gemeente jaarlijks maakt voor het lokaal bestuur en het onderhouden en in stand houden van wegen, riolering, scholen, openbaar groen etc. worden voor een groot gedeelte gedekt uit de van het Rijk ontvangen algemene uitkering. Omdat de algemene uitkering niet de volledige uitgaven dekt, moet de gemeente zelf ook baten genereren. Dit gebeurt door het heffen van belastingen en (privaatrechtelijke) heffingen.

Verschil algemene heffingen en specifieke heffingen: Bepaalde belastingen/heffingen mogen alleen worden opgelegd als kosten worden gemaakt voor dit doel. Zo mag bijvoorbeeld de opbrengst van de afvalstoffenheffingen niet hoger zijn dan de kosten die hiervoor worden gemaakt. Er zijn ook belastingen/heffingen die een algemeen karakter hebben. Deze zijn wat hoogte en besteding betreft niet voor een specifiek doel bestemd, maar dienen ter dekking van algemene uitgaven. De heffingen van de gemeente Stein zijn: • | Onroerende Zaak Belastingen (OZB) • | Afvalstoffenheffingen • | Rioolheffingen • | Toeristenbelasting • | Leges 58 59 Totstandkoming van de tarieven: Jaarlijks worden bij het vaststellen van de begroting ook de opbrengsten voor de belastingen/heffingen en retributies door de gemeenteraad vastgesteld. In de raad van 17 december 2026 wordt, na vaststelling van de programmabegroting 2027, per belasting/heffing een aparte verordening vastgesteld met daarin opgenomen het doel, de grondslag en de definitieve tarieven 2027 van de belasting/heffing. Belastingbeleid: Op1 oktober 2026 is het Belastingbeleidsplan door uw raad vastgesteld. In dit plan is het belastingbeleid voor de komende jaren beschreven. Het opbrengstvolume van de OZB wordt in 2027 conform dit plan met een indexering van 2,3 % verhoogd. Voor de rioolheffing geldt het principe van 100% kostendekkendheid.

Dat betekent dat de opbrengst van de rioolheffing voldoende moet zijn om de kosten die gemaakt worden voor de instandhouding en verbetering van het watersysteem te borgen. Schommelingen in de rioolheffing worden opgevangen middels de daartoe gevormde (egalisatie)voorziening. Voor de afvalstoffenheffing geldt hetzelfde kader van kostendekkendheid. Bij deze heffing kan de ingestelde egalisatievoorziening ingezet worden om schommelingen in de tarieven tegen te gaan. Uitgangspunt bij zowel de rioolheffing als de afvalstoffenheffing is dat niet uitgegeven middelen middels de voorziening ingezet worden om tariefstijgingen te dempen. Daarnaast wordt kritisch gekeken naar de uitgaven om daarmee de lasten voor inwoners en bedrijven te beperken. Het tarief voor de toeristenbelasting wordt conform het belastingbeleidsplan geïndexeerd met 2.3 %. Het tarief kampeerterreinen wordt in twee stappen verhoogd tot de maximaal de helft van het reguliere tarief in 2028. Onroerende zaakbelastingen (OZB) Doel van de belasting/heffing: De opbrengst van de Onroerende zaakbelasting (OZB) is een algemeen dekkingsmiddel. Tegenover deze belastingopbrengst staan geen specifieke uitgaven. Wie is belastingplichtig? De OZB wordt geheven van: • de eigenaren van alle woningen en • de eigenaren en gebruikers van niet-woningen (bedrijven, scholen, trafo's etc.) binnen de gemeentegrenzen.

Grondslag van de heffing: De grondslag voor de heffing is de WOZ-waarde. Dit is de waarde volgens de Wet Onroerende Zaken. De tarieven voor de OZB zijn mede afhankelijk van de getaxeerde WOZ-waarden. Overige informatie: Er bestaat een relatie tussen de OZB en de algemene uitkering uit het gemeentefonds. De algemene uitkering wordt over de gemeenten verdeeld met behulp van verdeelmaatstaven die verschillen in kosten weerspiegelen, maar ook verschillen in belastingcapaciteit. Voor de belastingcapaciteit wordt een afgeleide van de waarde van onroerende zaken gebruikt. Gemeenten die binnen hun grenzen veel hoog gewaardeerd onroerend goed hebben, ontvangen een lagere uitkering dan soortgelijke gemeenten met minder waardevol onroerend goed. Van de waarde van woningen wordt met 80% rekening gehouden en van de waarde van niet-woningen 70%. Hierop wordt het zogenaamde rekentarief toegepast. Dit rekentarief is globaal afgeleid van het gemiddelde OZB-tarief. Het OZB-tarief dat de gemeente hanteert, is niet relevant voor deze aftrekpost bij de algemene uitkering. Relatie met programma's: Omdat de onroerende zaakbelasting een algemeen dekkingsmiddel is worden de opbrengsten van deze heffing verantwoord op het programma Bestuur en Ondersteuning en algemene dekkingsmiddelen.

60 Afvalstoffenheffing Doel van de belasting/heffing: De opbrengsten van deze heffingen worden benut voor het dekken van de kosten voor het ophalen, verwijderen en verwerken van huishoudelijke afvalstoffen en de kosten voor heffing en invordering. Wie is belastingplichtig? De gebruiker van een perceel waar huishoudelijke afvalstoffen kunnen ontstaan, is belastingplichtig. Dit kan een woning zijn, maar ook bijvoorbeeld een vakantiehuis naast een woonhuis. Grondslag van de heffingen Voor de afvalstoffenheffingen worden hoofdzakelijk tarieven per kilo aangeboden afval, per lediging afvalbak en een vastrecht gehanteerd. Verdeling van de kosten De gemeente heeft een wettelijk inzamelplicht voor het afval van huishoudens. Om deze kosten transparant te maken, zijn de kosten naar taakveld uitgesplitst. Uit onderstaande overzicht blijkt dat het grootste deel van de gemeentelijke kosten staat op het taakveld afval (€ 4.128.000). Deze kosten bestaan vooral uit het daadwerkelijk inzamelen en verwerken van het huishoudelijke afval inclusief het scheiden van afval en het recyclen. Ook de kosten voor de heffing en invordering van de afvalstoffenheffingen worden binnen dit taakveld verantwoord. Denk hierbij aan het versturen van juiste aanslagen aan de juiste personen. Naar verwachting wordt € 257.000 uitgegeven aan taken die onder het taakveld verkeer en wegen vallen.

Zo draagt het schoonmaken en het schoonhouden van de wegen bij aan een afvalvrije openbare ruimte. Daarnaast is € 649.000 toegerekend van het taakveld overhead. Dit zijn kosten die worden gemaakt voor de sturing en ondersteuning van medewerkers in brede zin. De compensabele BTW bedraagt € 598.000 en wordt, conform de BBV-wetgeving, eveneens aan de kosten toegerekend. Herkomst middelen Naar verwachting ontvangen we € 886.000 aan opbrengsten van de verwerking van het ingezamelde afval. In deze opbrengst is rekening gehouden met een stijging van het poorttarief van € 0,06 per kg. Gemeenten mogen op grond van artikel 15.33 van de Wet Milieubeheer voor de inzameling van het afval van huishoudens een afvalstoffenheffing invoeren. Deze mag maximaal kostendekkend zijn. In de begroting 2027 is een netto-kostenpost voor het afval van € 4.747.000 opgenomen. Er vindt een extra onttrekking van € 99.000 plaats uit de egalisatievoorziening afval om het tarief te dempen. Tevens vindt er een compensatie plaats van € 25 per aansluiting in de vorm van een kortingsregeling voor de komende 4 jaar. Deze kortingsregeling wordt gedekt door de nieuw gevormde bestemmingsreserve kortingsregeling afvalstoffenheffing. Voor deze kortingsregeling wordt 4 jaar een onttrekking gedaan uit deze bestemmingsreserve van € 287.500.

Op basis van de geactualiseerde baten en lasten kan daarmee in 2027 het vastrecht tarief gelijk blijven aan 2026, en wel € 291.50 (was € 291,50 in 2026). Het poorttarief zal stijgen van € 0,27 naar € 0,33 per kg (hoog tarief) en € 0,11 naar € 0,17 per kg (laag tarief). Op 17 december 2026 worden de verordening Afvalstoffenheffing 2027 en de definitieve tarieven voor 2027 vastgesteld. 61 Berekening van kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing 2027 bedragen x € 1.000 lasten taakvelden 2.1 wegen en vervoer 257 7.3 afval 4.128 totaal lasten taakvelden 4.385 baten taakvelden 7.3 afval 886 totaal baten taakvelden 886 netto lasten taakvelden 3.499 toe te rekenen lasten: overhead 649 compensabele BTW 598 totale netto lasten 4.747 beschikking over egalisatievoorziening 99 beschikking over bestemmingsreserve kortingsregeling 288 opbrengst heffing 4.360 totale opbrengsten 4.747 kostendekking: 100% Relatie met programma's: De opbrengsten van de afvalstoffenheffing worden verantwoord op het programma Volksgezondheid en Milieu. De kosten die in de heffing worden meegenomen worden verantwoord op het programma volksgezondheid en milieu en het programma verkeer vervoer en water. Rioolheffingen Doel van de belasting/heffing: De opbrengst van deze heffingen wordt benut voor het dekken van de kosten van afval-, hemel- en grondwater (inclusief rioleringen).

Wie is belastingplichtig? De belasting wordt geheven: • van degene die bij het begin van het belastingjaar het genot heeft krachtens eigendom, bezit of beperkt recht het genot heeft van een perceel dat direct of indirect is aangesloten op de gemeentelijke riolering, verder te noemen: eigenarendeel; en • van de gebruiker van een perceel van waaruit water direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd dan wel dat belang heeft bij nakoming van de gemeentelijke waterzorgplichten, verder te noemen: gebruikersdeel. Grondslag van de heffing: Stein baseert zich op het eigendomsrecht. Per perceel wordt een vast bedrag opgelegd. Daarnaast worden de verbruikers aangeslagen op basis van het watergebruik. 62 Verdeling van de kosten: De gemeente is wettelijk verplicht haar zorgplichten voor afval-, hemel- en grondwater na te komen. Om deze kosten transparant te maken, zijn de kosten naar taakveld uitgesplitst. Het merendeel van de gemeentelijke kosten betreft het taakveld riolering € 2.547.000. De kosten bestaan vooral uit kosten voor het nakomen van de gemeentelijke watertaken op het gebied van afval-, hemel- en grondwater, met name aanleg en onderhoud van rioleringen en de kosten voor heffen en invorderen van de rioolheffingen. Naar verwachting wordt € 147.000 uitgegeven aan straatreiniging, een kostenpost die onder het taakveld verkeer en wegen valt.

Dit voorkomt overbelasting van het rioolstelsel bij piekbelasting. Verder is € 405.000 toegerekend voor overhead. Dit zijn kosten voor de sturing en ondersteuning van medewerkers in brede zin. De compensabele BTW bedraagt € 476.000 en wordt, conform de BBV-wetgeving, eveneens aan de kosten toegerekend. Herkomst middelen: Gemeenten mogen op grond van artikel 228a van de Gemeentewet een rioolheffingen invoeren. Deze mag maximaal kostendekkend zijn. Om 100% kostendekking te realiseren is een bedrag van € 3.430.000 als opbrengst van de rioolheffing in de begroting opgenomen. Uitgaande van de 100% kostendekkendheid is op basis van de geactualiseerde baten en lasten van het rioolcompartiment, samen met een extra onttrekking uit de voorziening riool van € 145.000, voor 2027 hetzelfde tarief berekend als voor 2026 van € 206,16. Daarmee stijgt het tarief niet in 2027. Op 9 december 2026 worden de verordening Rioolrecht 2027 en de definitieve tarieven voor 2027 vastgesteld.

Berekening van kostendekkendheid van de rioolheffing 2027 bedragen x € 1.000 lasten taakvelden 2.1 wegen en vervoer 147 7.2 riolering 2.547 totaal lasten taakvelden 2.694 netto lasten taakvelden 2.694 toe te rekenen lasten: overhead 405 compensabele BTW 476 totale lasten 3.575 beschikking over voorziening ter demping tarieven 145 opbrengst rioolheffing 3.430 totale baten 3.575 kostendekking: 100% Relatie met programma's De opbrengsten van de rioolheffing worden verantwoord op het programma Volksgezondheid en Milieu. De kosten die in de heffing worden meegenomen worden verantwoord op het programma volksgezondheid en milieu en het programma verkeer vervoer en water. Toeristenbelasting Doel van de belasting/heffing: De opbrengst van deze belasting is een algemeen dekkingsmiddel. Een deel van de opbrengst wordt aangewend voor de revitalisering van het toerisme en de recreatie. Wie is belastingplichtig? Belastingplichtige is die persoon die verblijft (overnacht) in de gemeente Stein zonder in het bevolkingsregister van deze gemeente te zijn opgenomen. Grondslag van de heffing: Per persoon wordt per overnachting een bedrag geheven. Tarieven 2027: Tarief per overnachting: € 2,31 (was € 2,26 in 2026). € 0,57 Kampeerterrein (was € 0,10 in 2026). De toeristenbelasting wordt per kwartaal, op aangifte, achteraf opgelegd.

Relatie met programma's: De baten van de toeristenbelasting worden verantwoord op het programma economie. Leges Titel 1 – Algemene dienstverlening We streven naar 100% kostendekkendheid, maar zijn hierin beperkt door de gemaximeerde legestarieven vanuit het Rijk. Zie hieronder de mate van kostendekkendheid voor de leges burgerzaken. Burgerzaken maakt deel uit van het programma Bestuur en Ondersteuning. Titel 1: | Lasten | Baten | Kosten Algemene dienstverlening | dekking Burgerlijke stand | 40,9 | 25,0 | 61% Reisdocumenten | 537,1 | 514,5 | 96% Rijbewijzen | 192,0 | 182,4 | 95% Verstrekkingen uit gemeentelijke | 40,9 | 34,2 | 84% basisregistraties Kansspelen | 2,1 | 1,6 | 78% Verkeer en vervoer | 29,4 | 15,2 | 52% Diversen | 2,1 | 1,6 | 78% Totaal | 844,5 | 774,5 | 92% Titel 2 – Dienstverlening vallend onder de fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning Het grootste gedeelte van de kosten en opbrengsten binnen titel 2 vallen binnen het hoofdstuk van de Omgevingsvergunning. Omgevingsvergunningen maken deel uit van het programma Ruimtelijke Ordening. Titel 2: Dienstverlening vallend onder | lasten | baten | kosten fysieke leefomgevings- | dekking vergunningen Omgevingsvergunningen | 636 | 269 | 42% Totaal | 636 | 269 | 42% Binnen titel 2 wordt dus grofweg | 42% van de kosten gedekt door baten.

63 Titel 3 – Dienstverlening vallend onder de Europese Dienstenrichtlijn Deze titel vormt een klein gedeelte van onze legesinkomsten. Onze tarieven zijn hier niet kostendekkend, de mate van kostendekkendheid ligt rond de 77%. Titel 3: | kosten Dienstverlening vallend onder | lasten | baten | dekking Europese dienstenrichtlijnen Horeca | 7,0 | 5,5 | 78% Organiseren van evenementen of | 57,8 | 44,1 | 76% markten Totaal | 64,8 | 49,6 | 77% Vergelijking regionaal In onderstaande tabel worden de gemiddelde woonlasten 202 | 6 van een eigenaar/gebruiker en een huurder in Stein vergeleken met de gemeenten van Limburg. De cijfers zijn afkomstig uit het Belastingoverzicht 2025 van de provincie Limburg.

Lastendruk | Aanslag eigenaar en gebruiker | Aanslag OZB | afval | riool | totaal | huurder Stein | 363 | 382 | 283 | 1028 | 459 Per regio Maastricht-Heuvelland | 428 | 398 | 299 | 1124 | 502 Midden-Limburg | 384 | 326 | 273 | 983 | 387 Noord-Limburg | 401 | 272 | 238 | 911 | 320 Parkstad | 411 | 351 | 314 | 1077 | 595 Westelijke Mijnstreek | 398 | 361 | 256 | 1014 | 386 Limburg | 386 | 340 | 254 | 980 | 437 Per inwonersklasse 0 - 10.000 | 541 | 300 | 144 | 984 | 320 10.001 - 20.000 | 422 | 335 | 305 | 1062 | 467 20.001 - 50.000 | 391 | 329 | 292 | 1013 | 418 >= 50.001 | 378 | 353 | 214 | 944 | 451 Om een inschatting te geven waar Stein staat wat betreft de lastendruk eigenaar en gebruiker, en de lastendruk huurder zijn in onderstaande tabellen de gemiddelde aanslagen, de gemeenten met de hoogste en de laagste aanslagen en de aanslagbedragen van Stein opgenomen. Bij Stein is de positie aangegeven op de ranglijst van gemeenten van Limburg. Lastendruk eigenaar/gebruiker | Positie | Aanslag Limburg | gemiddeld | 980 Meerssen | hoogste | 1351 Stein | 24e van 31 | 1028 Venlo | laagste | 790 64 65 Lastendruk huurder Positie Aanslag Limburg gemiddeld 437 Voerendaal hoogste 742 Stein 19e van 31 459 Beesel laagste 205 Kwijtscheldingsbeleid Stein hanteert momenteel de zogenaamde 100% norm voor de kwijtschelding van gemeentelijke heffingen.

Gemeenten hebben sinds 2022 de mogelijkheid om bij kwijtschelding van gemeentelijke belastingen en heffingen een verruiming van de vermogensnorm toe te passen. Met ingang van 2026 heeft de gemeente Stein de verordening kwijtschelding aangepast en uitgelijnd met de mogelijkheid tot verruiming. Of een belastingplichtige in aanmerking komt voor kwijtschelding wordt beoordeeld aan de hand van een inkomens- en/of vermogenstoets. Bij deze toets wordt met de kosten van bestaan volgens de bijstandsnorm voor 100% rekening gehouden. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de Leidraad Invorderingswet 1990. Vanaf 2023 is de Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Stein aangepast en is een wettelijke basis gecreëerd voor IB-ondernemers om onder voorwaarden kwijtschelding te kunnen vragen voor gemeentelijke heffingen. Kwijtschelding wordt alleen verleend indien het een aanslag betreft voor het gebruikersdeel van de rioolheffingen en voor het vastrecht van de afvalstoffenheffingen. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding De gemeente Stein acht het wenselijk om risico's die van invloed zijn op de bedrijfsvoering beheersbaar te maken. Door inzicht in de risico's wordt de organisatie in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen. Om inzicht in de risico’s van de gemeente te kunnen verkrijgen is er een risico-inventarisatie uitgevoerd.

Hieronder wordt verslag gedaan van de resultaten van de risico-inventarisatie. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is tevens het weerstandsvermogen berekend. Risicoprofiel Om de risico's van gemeente Stein in kaart te brengen wordt elk jaar bij de begroting en jaarrekening een risicoprofiel opgesteld. Bij het opstellen van dit risicoprofiel worden de verschillende risico's binnen de organisatie in beeld gebracht. Dit zijn zowel grote als kleine risico’s, risico’s met interne of externe oorzaak, operationeel dan wel strategisch van aard. Schatting | Schatting maximale | verwachte omvang | omvang Risico | risico | Kans | risico Privacy risico’s | 3.600.000 | 10% | 360.000 Beveiligingsrisico’s | 4.000.000 | 10% | 400.000 Warmtenet Zuid-Limburg | 60.000 | 30% | 12.000 Garantstellingen | 1.400.000 | 5% | 70.000 Grondexploitaties | 400.000 | 20% | 80.000 Dossier BAG B.V. | 6.000.000 | 10% | 600.000 Jeugd zorgaanbieders | 200.000 | 25% | 50.000 Jeugdhulp | 600.000 | 10% | 60.000 Risico’s gemeentefonds | 300.000 | 50% | 150.000 Juridische risico’s | PM | PM | PM Fiscale risico’s | PM | PM | PM Loon en prijsontwikkeling | PM | PM | PM Toelichting risico's Privacy risico’s Op basis van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) kan een boete worden opgelegd van maximaal 4% van de omzet. Voor de gemeente Stein zou dit een maximale boete van € 3.600.000 kunnen betekenen.

Beveiligingsrisico’s ICT ransomware en phishing: De ICT-systemen en- of data worden ontoegankelijk. Systemen zullen niet beschikbaar zijn en gegevens zullen niet meer te openen zijn. De dienstverlening naar interne medewerkers en inwoners zal hier hinder van ondervinden. Warmtenet Zuid-Limburg In 2024 is het samenwerkingsovereenkomst Het Groene Net beëindigd. In 2024 is daar een afrekening geweest van de gemaakte kosten, te weten € 179.000. In januari 2023 is gestart met de deelname in het traject Warmtenet Zuid-Limburg. De aandeelhouder van Het Groene Net heeft in beëindigingsovereenkomst de inspanningsverplichting opgenomen dat de drie gemeentes zich inzetten om op termijn het gebied dat in Het Groene Net betrokken was, te laten aansluiten bij het 66 67 Warmtenet Zuid-Limburg. Indien deze verplichting in 2031 niet is gerealiseerd leidt dit tot een betaling van € 60.000 voor het niet nakomen van de afspraak. Garantstellingen De gemeente staat garant voor instellingen als zij hun verplichtingen niet kunnen nakomen. Kans hierop is zeer klein, omdat er een waarborgfonds bij betrokken is. Grondexploitaties Belangrijke uitgangspunten bij het beoordelen van de resultaten van de grondexploitatie zijn het voorzichtigheidsprincipe (verliezen nemen wanneer ze zich voordoen) en realisatieprincipe (winsten nemen bij voldoende zekerheid van behalen).

Echter zijn er wel risico’s verbonden aan de grondexploitaties indien er niet voldoende kavels worden afgenomen, waardoor vertraging kan plaatsvinden. In zijn algemeenheid kan gesteld worden dat door de toenemende complexiteit van de ontwikkelingen en de hoogte van de investeringen de risico’s in de grondexploitaties alsmaar groter worden. Dossier BAG B.V. Er kan niet uitgesloten worden dat de gemeente Stein naar aanleiding van het faillissement van BAG B.V. geconfronteerd gaat worden met kosten, gericht op het verwijderen van de op het terrein aanwezige (minerale) reststoffen. Jeugd zorgaanbieders De verwachting is dat in 2026 de financiële problemen van de grote jeugdzorg aanbieders nog niet opgelost zullen zijn. De centrumgemeente Maastricht voert namens de 16 Limburgse gemeenten de regie hierin. Jeugdhulp De uitgaven voor jeugdhulp kennen een grillig verloop en zijn lastig voorspelbaar. De kosten kunnen van jaar tot jaar sterk fluctueren als gevolg van onder andere de omvang en zwaarte van de hulpvragen, het aantal jeugdigen dat gebruikmaakt van jeugdhulp en de duur van trajecten. Hierdoor bestaat het risico dat de werkelijke uitgaven afwijken van de geraamde budgetten. Dit maakt het noodzakelijk om de ontwikkeling van de uitgaven en de onderliggende trends nauwlettend te monitoren.

Risico’s gemeentefonds In de begroting zijn stelposten opgenomen voor enerzijds onderuitputting BCF compensatiefonds en voor extra middelen jeugd. Er zijn risico's dat deze stelposten niet gerealiseerd worden. Juridische risico’s Onze gemeente loopt juridische risico’s in zijn algemeenheid, aangezien gemeenten besluiten neemt waartegen bezwaar en beroep kan worden ingesteld. Fiscale risico’s De gemeente Stein wordt - mede door veranderingen in wet- en regelgeving - geconfronteerd met een aantal risico’s/onzekerheden op fiscaal gebied. Loon- en prijsontwikkeling Inflatie en CAO stijgingen zijn afgedekt met de in de circulaires genoemde percentages. De werkelijkheid kan positief dan wel negatief hiervan afwijken. Benodigde weerstandscapaciteit Op basis van deze risico's is een risicosimulatie (Montecarlo simulatie) uitgevoerd. De risicosimulatie wordt toegepast omdat het reserveren van de maximale omvang van het risico ongewenst is. De risico's zullen immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang optreden. Uit de risico simulatie blijkt dat bij een zekerheidspercentage van 90% risico's kunnen 68 worden afgedekt met een bedrag van € 3.700.000. De kans is een inschatting dat een risico ook daadwerkelijk zal plaatsvinden.

Deze aanname wordt vervolgens geclusterd waarbij een kans tot 10% wordt aangemerkt als zeer klein, de kans tot 30% als klein, tot 50% als middel, tot 70% als groot en alles daarboven tot zeer groot. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de financiële middelen en de mogelijkheden waarover onze gemeente beschikt om risico’s van financiële aard (niet-begrote kosten), die zich onverwacht voordoen en die van substantiële aard zijn, te kunnen dekken. Dit kunnen zowel incidentele als structurele middelen zijn. Op grond van de vereisten van het BBV heeft de gemeente Stein ervoor gekozen om onze weerstandscapaciteit uit de algemene reserve en de post onvoorzien te vormen. Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstand Startcapaciteit Algemene reserve (vrij besteedbaar) € 20.063.000 Post onvoorzien € 25.000 Totale weerstandscapaciteit € 20.088.000 Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, is de relatie gelegd tussen beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit is afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het hieronder geschetste weerstandsvermogen.

Ratio weerstandsvermogen = Beschikbare weerstandscapaciteit = € 20.088.000 = 5,4 Benodigde weerstandcapaciteit € 3.700.000 Onderstaande normtabel is ontwikkeld in samenwerking met de Universiteit Twente. Het biedt een waardering van de berekende ratio. Weerstandsnorm Waarderingscijfer Ratio Betekenis A >2.0 uitstekend B 1.4-2.0 ruim voldoende C 1.0-1.4 voldoende D 0.8-1.0 matig E 0.6-0.8 onvoldoende F <0.6 ruim onvoldoende Het ratio van de Gemeente Stein valt in klasse A. Dit duidt op een uitstekend weerstandsvermogen. Financiële kengetallen In deze paragraaf zijn een aantal kengetallen opgenomen. Deze kengetallen maken inzichtelijk(er) over hoeveel (financiële) ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Ze geven zodoende inzicht in de financiële weerbaar- en wendbaarheid.

rekening | begroting | begroting | begroting | begroting begroting Indicator | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Netto schuldquote | 61% | 83% | 124% | 147% | 155% | 150% Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle | 59% | 79% | 120% | 139% | 147% | 142% verstrekte leningen Solvabiliteitsratio | 35% | 28% | 22% | 19% | 17% | 18% Structurele exploitatieruimte | 6,4% | 5,4% | 2,2% | 0,6% | 1,0% | 2.0% Grondexploitatie | -0,4% | 1,4% | 0,8% | 0,9% | 0,5% | 0,0% Belastingcapaciteit: woonlasten | 111% | 107% | 107% | 107% | 107% | 107% meerpersoonshuishoudens Onderverdeling voor de beoordeling Om een beeld te geven hoe de financiële positie van de gemeente Stein zich ontwikkelt, is gebruik gemaakt van een onderverdeling naar drie categorieën. Dit zijn: groen (goed/weinig risico), oranje (voldoende/voorzichtigheid geboden) en rood (onvoldoende/veel risico). In onderstaande tabel de standaard percentages die daarvoor gebruikt worden. Deze percentages zijn gebaseerd op algemene normwaarden (worden onder andere gebruikt door de Provincie bij de publicatie van ranglijsten).

Rood Groen | Oranje | (onvoldoende (goed /weinig | (voldoende/ | / risico) | voorzichtigheid | veel risico) Indicator | geboden) Netto schuldquote | < 90% | 90% t/m 130% | > 130% Netto schuldquote gecorrigeerd | < 90% | 90% t/m 130% | > 130% voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio | > 50% | 20% t/m 50% | < 20% Structurele exploitatieruimte | > 0% | 0% | < 0% Grondexploitatie | < 20% | 20% t/m 35% | 35% Belastingcapaciteit: woonlasten | < 95% | 95% t/m 105% | > 105% meerpersoonshuishoudens Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Hoe lager de netto schuldquote, hoe lager de relatieve schuldenlast. De netto schuldquote stijgt de komende jaren door de toename van de schulden (vreemd vermogen). De ontwikkeling daarvan wordt periodiek bij de opstelling van de jaarrekening en begroting gemonitord. Wij constateren dat met name vanaf 2028 de netto schuldquote verslechtert, waardoor we op basis van de huidige prognoses in de categorie ‘hoog risico’ (rood) terechtkomen. Deze ontwikkeling wordt vooral veroorzaakt door het omvangrijke investeringsvolume in de komende jaren en de inzet van de algemene reserve. Het is dan ook raadzaam om de komende jaren terughoudendheid te betrachten en hierbij nadrukkelijk oog te houden voor de effecten op onze financiële kengetallen.

Ervaring leert dat de gerealiseerde ratio’s in de jaarrekening vaak positiever uitvallen dan vooraf geraamd. Desondanks blijft het van belang om deze ontwikkeling goed te blijven monitoren en hier in de besluitvorming expliciet aandacht aan te besteden. 69 70 Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Er is tevens een tweede berekening van de netto schuldquote, maar nu gecorrigeerd met de doorverstrekte leningen aan woningbouwcorporaties en deelnemingen. In de eerste berekening van de netto schuldquote zijn deze verstrekte leningen niet meegenomen, omdat er een risico bestaat dat de gemeente deze bedragen niet (volledig) zal kunnen terugvorderen. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio is de verhouding tussen eigen vermogen en totaal vermogen. Het geeft weer in hoeverre de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio hoe beter de gemeente hier toe in staat is. Een solvabiliteitsratio van 20% wordt aangemerkt als voldoende. Wij constateren dat met name vanaf 2028 de solvabiliteitsratio verslechtert, waardoor we op basis van de huidige prognoses in de categorie ‘hoog risico’ (rood) terechtkomen. Deze ontwikkeling wordt vooral veroorzaakt door het omvangrijke investeringsvolume in de komende jaren en de inzet van de algemene reserve.

Het is dan ook raadzaam om de komende jaren terughoudendheid te betrachten en hierbij nadrukkelijk oog te houden voor de effecten op onze financiële kengetallen. Structurele exploitatieruimte Dit cijfer helpt mee om te beoordelen welke structurele ruimte de gemeente Stein heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Een positief cijfer betekent dat het structurele deel van de begroting voldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. Gegeven de reeks 2026-2029 is dat aanwezig. Grondexploitatie De boekwaarde van de voorraden grond moet worden terugverdiend bij de verkoop. Kenmerkend voor grondexploitaties is dat de looptijd meerdere jaren is. Naarmate de inkomsten verder in de toekomst liggen, brengt dit meer rentekosten en risico’s met zich mee. Een grondexploitatie van 10% of hoger wordt beschouwd als kwetsbaar, hetgeen niet het geval is. Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishoudens De indicator belastingcapaciteit geeft aan hoe hoog de gemiddelde woonlasten voor een gezin zijn in de gemeente Stein ten opzichte van het landelijke gemiddelde van het voorgaande jaar. 71 Grondbeleid Inleiding Het grondbeleid van de gemeente Stein is vastgelegd in de Nota Grond- en Vastgoedbeleid. Het grondbeleid is geen doel op zich, maar een middel om de visie van de gemeente te realiseren.

Deze visie heeft de gemeente vastgelegd in de ”Strategische toekomstvisie 2040”, de “Omgevingsvisie gemeente Stein" en het bestuursakkoord. Nota grondbeleid Grondbeleid is een middel om de doelen die de gemeente heeft voor het gebruik, het beheer en de ontwikkeling van de leefomgeving te bereiken. Hierbij vormen de (toekomstige) bewoners en gebruikers het uitgangspunt. Op 11 december 2025 heeft de raad de nieuw nota Grondbeleid, samen met de nota Kostenverhaal, vastgesteld. Deze twee nota's geven invulling aan de veranderde wet- en regelgeving, te weten de Omgevingswet, en het gelijkheidsbeginsel bij gronduitgifte zoals dat in het Didam-arrest is vastgelegd. Ook de gewijzigde vraagstukken op het gebied van woningbouw, energietransitie en klimaatadaptatie zijn verwerkt in deze twee nota's. In lijn met het oude Grond- en vastgoedbeleid heeft de raad in 2025 besloten tot een situationeel grondbeleid. Dit betekent dat de keuze voor een actieve dan wel faciliterende grondpolitiek per gebiedsontwikkeling wordt bepaald. Het afwegingskader in de nieuwe nota Grondbeleid is een hulpmiddel bij die keuze. De criteria binnen dit afwegingskader zijn: maatschappelijk belang, marktsituatie en financiële risico's. Onderdeel van de nota Grondbeleid is om de Reserve Grondexploitatie weer actief te gaan gebruiken om de winsten en verliezen van grondexploitaties mee te verrekenen.

Vanaf het moment van vaststellen van de nota Grondbeleid wordt de reservevorming in de Reserve Grondexploitaties weer beleid en zal deze reserve als een soort Algemene Reserve voor de gronden in exploitatie gaan functioneren. Afgeleid van de nota Kostenverhaal zal het noodzakelijk zijn voorzieningen te vormen voor ontvangen bijdragen waartegenover toekomstige kosten staan en zal er voor de bijdragen die we ontvangen een bestemmingsreserve worden ingesteld waarbij de afdeling Ruimte voorstellen zal doen voor de meest effectieve inzet voor die middelen, uiteraard gekoppeld aan de ruimtelijke doelen. Indien er bijdragen worden ontvangen vanuit het kostenverhaal in het kader van een lopende grondexploitatie of een al bestaand project, dan zal deze bijdrage rechtstreeks binnen die grondexploitatie of het project worden verantwoord. Grondbeleid in relatie tot de Programma’s Ruimtelijke ordening ziet op de verdeling van de schaarse ruimte naar de verschillende functies (wonen, werken, recreëren). Grondbeleid is het middel om als gemeente over de noodzakelijke ruimte te beschikken om deze ruimte gericht in te kunnen zetten op deze verschillende functies. Het grondbeleid faciliteert en draagt op die manier bij aan de thema's van de Strategische Toekomstvisie 2040.

Concreet levert het grondbeleid volgens voorgaande strategieën (actief danwel faciliterend) een bijdrage aan projecten zoals het Wijkactieprogramma Nieuwdorp, Bramert Noord/Lindehagen, CPO Steskensstraat, Urmond Oost en de woningbouwontwikkeling Meers. Ontwikkelingen Woningmarkt Het blijft een uitdaging en onze opdracht om de kwalitatieve en kwantitatieve opgaven op het gebied van woningbouw af te stemmen op de behoefte. Het is van belang om de juiste woning op de juiste plek op het juiste moment beschikbaar te hebben voor onze inwoners. Dat wordt samen met onze maatschappelijke partners gedaan en de gemeente kan daartoe het gemeentelijk grondbeleid inzetten. 72 Zeker nu op landelijk niveau als gevolg van de 'wooncrisis' nadrukkelijk aangestuurd wordt op méér woningen, worden er tal van stimuleringsregelingen ontworpen. Recent is er dan ook gebruik gemaakt van een aantal van deze regelingen. Gelet op het soms plotselinge ad-hoc karakter van de regelingen blijft het zaak dat er voldoende projecten op de plank liggen die ook nagenoeg uitvoeringsgereed zijn. Op die manier is er een zo sterk mogelijke positie om voor de subsidieregelingen in aanmerking te komen en daarom worden de landelijke ontwikkelingen wat dat betreft gevolgd.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://stein.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/aabe1b35-6ee5-4ddd-9483-944ef7520700?agendaItemId=1f0e5801-912d-4582-8256-58bf669a289c