CConstaterende datStein
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Begroting 2027 en MJR 2028-2030

Oordeelsvormende en Besluitvormende Raadsvergadering 12 november 2026, gemeente SteinBij agendapunt: Raadsvoorstel Begroting 2027 en meerjarenraming 2028-203049.522 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 6

Daarbij wordt onderzocht welke vormen van beheer en exploitatie passend zijn bij de verschillende accommodaties en welke mogelijkheden er zijn om de exploitatie waar mogelijk te versterken. Het onderzoek biedt daarmee een kader voor de wijze waarop de gemeente met deze accommodaties omgaat, ook wanneer in de toekomst een nieuwe beheerder of exploitant nodig is. Hierbij wordt onder andere gekeken naar mogelijkheden om de exploitatie te verbreden, bijvoorbeeld door het benutten van meer commerciële activiteiten, zonder de maatschappelijke functie van de accommodatie uit het oog te verliezen. Groen en openbare ruimte Programma groen In 2027 wordt het actuele Groenbeleidsplan 2016 vervangen door een Programma Groen. Hiermee wordt het beleid op het gebied van groen, natuur en landschap geactualiseerd. Oplossingen onderzoeken voor knelpunten groen Er worden mogelijkheden onderzocht, waar relevant, voor verbetering van recreatieve voorzieningen in de openbare ruimte, zoals extra zitgelegenheden, voldoende fietsvoorzieningen en het opknappen van openbare ontmoetingsplekken zoals het Heidekamppark, Kasteelpark Elsloo, Rivierpark Maasvallei en overige natuurgebieden. Voor Kasteelpark Elsloo en het Elslooërbos wordt er samen met betrokken partijen gezocht naar oplossingen voor bestaande knelpunten.

De gemeente is bereid hierin een ondersteunende en co financierende rol te vervullen, zonder daarbij de volledige financiële verantwoordelijkheid over te nemen. Er wordt een plan van aanpak opgesteld voor oplossingen. Hierbij is een samenwerking met IVN Elsloo, DOP Elsloo, Stichting Limburgs Landschap en NV Theodora van belang. Tevens zoeken we een passende oplossing voor de Scharberg, waarbij het herstel van de zichtlijnen op het Julianakanaal een belangrijk aandachtspunt blijft. Er wordt actief overlegd met 26 Rijkswaterstaat voor het creëren van zichtlijnen op de Scharberg ter hoogte van verschillende zitbankjes. We zetten in op het vastleggen in een bruikleenovereenkomst. Areaaluitbreiding openbaar groen Vanwege areaaluitbreiding beheer openbaar groen, vanuit de afgeronde projecten "Poolster" en "Michiel de Ruijterstraat" in Elsloo, wordt er aanvullend structureel budget gevraagd van € 40.000 om deze groenvoorzieningen via het onderhoudsprogramma kwalitatief op het vereiste niveau te kunnen onderhouden. Recreatie In 2027 wordt onderzocht of en onder welke voorwaarden een lager toegangstarief voor inwoners van de gemeente bij recreatieve voorzieningen mogelijk is. Met dit onderzoek wil de gemeente de toegankelijkheid van recreatieve voorzieningen voor haar inwoners vergroten.

Beleidsdoelstellingen Thema Doelstellingen in 2027 Uitvoering Verenigingen Onderzoeken mogelijkheden om drempel voor deelname aan verenigingen te verlagen 2028 Recreatie Onderzoeken of inwoners voordeel kunnen krijgen bij recreatieve voorzieningen 2027 Groen en openbare ruimte Met externe beheerders worden duidelijke afspraken gemaakt over onderhoud en kwaliteitsverbetering Doorlopend Groen en openbare ruimte Oplossingen onderzoeken voor bestaande knelpunten Kasteelpark Elsloo en Elslooërbos 2027 Groen en openbare ruimte Passende oplossing onderzoeken voor de knelpunten bij de Scharberg 2026-2027 Participatie en maatschappelijke voorzieningen Opstellen participatieverordening, met uitdaagrecht 2026-2027 Participatie en maatschappelijke voorzieningen Onderzoek inzake MFC’s en andere maatschappelijk waardevolle accommodaties 2027 Sportaccommodaties Onderzoek naar sportvelden voetbalclubs 2028 Relatie verbonden partij met realisatie programma Verbonden partij Samenwerkings- vorm Wat is de bijdrage aan dit programma? Steinerbos BV Privaat Bijdrage aan de vrijetijdseconomie en toerisme NV Theodora Privaat Bijdrage aan het in stand houden van kasteel Elsloo en het kasteelpark.

Wat gaat het kosten? Sport, cultuur en | Rekening | Begroting | Begroting | Meerjarenraming recreatie (x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 7.190 | 8.145 | 7.307 | 7.294 | 7.367 | 7.322 Baten | 676 | 748 | 676 | 686 | 696 | 564 Resultaat | -6.514 | -7.397 | -6.631 | -6.608 | -6.671 | -6.758 Sport Cultuur en Recreatie Relevante afwijkingen tussen begroting 2026 en begroting 2027 | Bedrag x € 1.000 Doorbelasting Ontwikkelingen in de doorbelaste interne uren in 2027 ten opzichte van 2026 aan dit programma | -96 Onderzoek sport en bewegen Vanuit het coalitieakkoord is er in 2027 een budget beschikbaar gesteld voor het uitvoeren van een onderzoek naar verenigingen en sport en bewegen | -25 Spuk sport De nieuwe regeling (vervanger brede spuk) valt in 2027 lager uit | -30 Sportbeleid De lasten behorende bij de nieuwe regeling (vervanger brede spuk) waren in 2027 nog niet begroot | -61 Kapitaallasten Hogere kapitaallasten in 2027 op basis van de actuele investeringsplanning | -19 Kunst en cultuur Vanuit het coalitieakkoord is er in 2027 budget beschikbaar gesteld voor de borging van kunst en cultuur | -75 Steinerbos De incidentele bijdrage aan Steinerbos valt weg in 2027 | 1.146 Cultuurcoach Het begrote budget cultuurcoach is in 2027 afgeraamd i.v.m.

het nieuwe budget kunst en cultuur | 39 Cultureel erfgoed Het eenmalige beschikbare budget musea valt weg in 2027 | 25 Openbaar groen Vanaf 2027 is er extra budget opgenomen voor beheer openbaar groen in verband met areaaluitbreiding | -43 In 2027 is er extra budget opgenomen voor opstellen groenbeleidsplan. | -30 27 28 Sociaal Domein Inleiding Binnen het programma sociaal domein werken we met maatschappelijke partners en inwoners aan het versterken van de zelfredzaamheid van onze inwoners van jong tot oud. We geven binnen het sociaal domein uitvoering aan de wet maatschappelijke ondersteuning, de participatiewet en de jeugdwet. Daarnaast richt het sociaal domein zich ook op laagdrempelige voorzieningen dichtbij onze inwoners en ondersteunen wij hierbij. Denk aan mantelzorg, inclusie van mensen met een beperking, beschermd wonen, veiligheid in afhankelijkheidsrelaties en specifieke opgaven op het gebied van jong zijn en ouder worden of sociale cohesie in wijken en kernen. Wat willen we bereiken? Het doel is een sterke, toegankelijke en toekomstbestendige sociale basis te realiseren waarin alle inwoners kunnen meedoen en, waar mogelijk, zelfstandig en vitaal kunnen leven.

Preventie vormt daarbij het uitgangspunt: door vroegtijdig te investeren in welzijn, ontmoeting, gezondheid en ondersteuning kan zwaardere problematiek zoveel mogelijk worden voorkomen en neemt de druk op specialistische zorg af. In samenwerking met inwoners, vrijwilligers, verenigingen, maatschappelijke organisaties, onderwijs, zorgpartners en ondernemers wordt de samenhang binnen het sociaal domein versterkt. Daarbij is er bijzondere aandacht voor jongeren, ouderen, mantelzorgers en kwetsbare inwoners, zodat iedereen passende ondersteuning kan ontvangen en gelijke kansen heeft om actief deel te nemen aan de samenleving. Daarnaast is het streven om het sociaal domein duurzaam, effectief en financieel houdbaar te organiseren. Door een betere verbinding tussen beleid, uitvoering en financiën ontstaan beter onderbouwde keuzes en een doelmatige inzet van beschikbare middelen. Met een integrale aanpak en een nieuwe sociaal-maatschappelijke visie wordt een stevige basis gelegd voor een gezonde, inclusieve en veerkrachtige gemeente. Wat gaan we er voor doen? Sociale basis Sociaal-Maatschappelijke visie De sociaal-maatschappelijke visie wordt in 2026 vastgesteld en voorgelegd aan de gemeenteraad. De verdere uitwerking vindt plaats vanaf 2027 in 3 programma’s met ieder een uitvoeringsplan.

Informele zorg Mantelzorg speelt een belangrijke rol in het mogelijk maken dat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven functioneren en deelnemen aan de samenleving. Door de toenemende vergrijzing en de groeiende druk op de zorg neemt het belang van mantelzorg verder toe. Daarom wordt onderzocht welke aanvullende impulsen kunnen bijdragen aan het versterken van mantelzorg binnen de gemeente Stein. Een belangrijk aandachtspunt is het bereiken van mantelzorgers die momenteel niet in beeld zijn. Veel inwoners bieden ondersteuning aan een partner, familielid, vriend of buur, zonder zichzelf als mantelzorger te herkennen. Hierdoor wordt beschikbare ondersteuning niet altijd gevonden of benut. Samen met maatschappelijke organisaties, welzijnspartners en zorgaanbieders wordt verkend hoe deze groep beter bereikt kan worden en hoe meer mantelzorgers bekend kunnen worden bij de gemeente. Daarnaast wordt onderzocht welke factoren bijdragen aan het voorkomen en verminderen van overbelasting en hoe mantelzorgers zich voldoende gezien, gehoord en gewaardeerd kunnen voelen. Daarbij wordt gekeken naar mogelijkheden om mantelzorgers tijdig te ondersteunen, de toegang tot informatie en voorzieningen te verbeteren en waar mogelijk de inzet van respijtzorg en andere vormen van ontlasting te stimuleren.

29 Bij deze verkenning worden de acht vraaggebieden voor mantelzorgondersteuning van Movisie gebruikt als inhoudelijk kader. Deze vraaggebieden bieden inzicht in de verschillende vormen van ondersteuning waaraan mantelzorgers behoefte kunnen hebben en vormen een praktische kapstok om te beoordelen of het huidige aanbod aansluit bij de behoeften van mantelzorgers in de gemeente Stein. Ook wordt gekeken naar succesvolle voorbeelden uit de regio en andere gemeenten. Een eerder onderzoek onder geregistreerde mantelzorgers leverde een beperkte respons op. Daarom wordt aanvullend onderzocht welke werkwijzen elders bijdragen aan het versterken van mantelzorg, het voorkomen van overbelasting, het vergroten van de zichtbaarheid van mantelzorgers en het bevorderen van waardering. De resultaten van deze verkenning worden gebruikt om te bepalen welke maatregelen passend zijn voor de gemeente Stein. Hiermee wordt toegewerkt naar een situatie waarin meer mantelzorgers in beeld zijn, mantelzorgers tijdig passende ondersteuning kunnen vinden en zij zich voldoende gewaardeerd voelen, zodat zij hun belangrijke rol zo goed mogelijk kunnen blijven vervullen. Wijkinformatiepunten De wijkinformatiepunten vormen een laagdrempelige voorziening in iedere kern waar inwoners terecht kunnen met vragen over ondersteuning, welzijn, zorg, wonen en participatie.

Om de toegankelijkheid en kwaliteit van deze voorziening te waarborgen worden de wijkinformatiepunten gecontinueerd en verder ontwikkeld. De doorontwikkeling van de wijkinformatiepunten krijgt vorm door structurele afstemming tussen de betrokken partners. Tijdens periodieke bijeenkomsten worden ervaringen uitgewisseld, ontwikkelingen besproken en verbetermogelijkheden in kaart gebracht. Daarnaast wordt gewerkt aan de verdere zichtbaarheid en bekendheid van de wijkinformatiepunten. Hiervoor is een communicatieplan opgesteld dat de komende periode verder wordt uitgevoerd. Om inwoners zo goed mogelijk te kunnen ondersteunen wordt ook geïnvesteerd in de deskundigheid van de professionals en vrijwilligers die werkzaam zijn binnen de wijkinformatiepunten. Daarom wordt een inventarisatie uitgevoerd naar de aanwezige kennis en vaardigheden. Op basis van de uitkomsten wordt bekeken op welke onderwerpen deskundigheidsbevordering wenselijk is, zodat medewerkers inwoners adequaat kunnen informeren, ondersteunen en doorverwijzen. Door te blijven investeren in kwaliteit, samenwerking en bekendheid wordt de functie van de wijkinformatiepunten als herkenbare en toegankelijke toegang tot ondersteuning verder versterkt. Door als gemeente actief deel te nemen aan regionale samenwerkingsverbanden sluiten lokale opgaven en regionale ontwikkelingen beter op elkaar aan.

Kennis, afspraken en ontwikkelingen uit deze overleggen worden gedeeld binnen de organisatie en vertaald naar beleid en uitvoering. Zo versterken we de samenhang tussen gezondheid, preventie en ondersteuning. Er worden hierbij bewuste keuzes gemaakt over waar regionale samenwerking de meeste meerwaarde heeft. Deze werkwijze sluit aan op de sociaal-maatschappelijke visie en de daarin gestelde ambities. Het bestaande regionale aanbod wordt gemonitord en de beschikbare voorzieningen en samenwerkingsmogelijkheden worden in beeld gebracht. Op basis daarvan bepalen we waar versterking of aanvullende afspraken nodig zijn. Zo werken we samen met zorg- en welzijnspartners aan toegankelijke, passende ondersteuning voor inwoners, zoveel mogelijk dichtbij huis. De sturingsinformatie binnen het Sociaal Domein wordt verder ontwikkeld. Hiermee ontstaat er beter inzicht in trends, ontwikkelingen en de effecten van beleid en uitvoering. Op basis van actuele gegevens kunnen ontwikkelingen tijdig gesignaleerd worden, kunnen er prognoses gemaakt worden en kan er beter vooruitgekeken worden. Deze informatie vormt de basis voor onderbouwde inhoudelijke en financiële keuzes. Hierdoor kan tijdig worden bijgestuurd, gerichter 30 worden gestuurd op de maatschappelijke opgaven en kan de gemeenteraad beter worden geïnformeerd over de ontwikkeling en positie van het sociaal domein.

Inclusie De gemeente geeft invulling aan inclusie door het perspectief van inwoners en ervaringsdeskundigen mee te nemen in beleid en uitvoering. Hierbij wordt gebruikgemaakt van de Adviesraad Sociaal Domein en de daaronder vallende Klankbordgroep Inclusie en Toegankelijkheid. Deze worden ook de komende periode betrokken bij ontwikkelingen binnen het Sociaal Domein, zodat signalen, ervaringen en aandachtspunten vanuit inwoners worden meegenomen in de verdere ontwikkeling van beleid. Vergrijzing De vergrijzing leidt de komende jaren tot een toenemende vraag naar ondersteuning, passende woningen, informele zorg en voorzieningen. Om inwoners zo lang mogelijk zelfstandig, gezond en actief te laten deelnemen aan de samenleving wordt ingezet op preventie, sociale verbinding en toegankelijke ondersteuning. Op het gebied van preventie en toegankelijke ondersteuning wordt voortgebouwd op het onderzoek naar ouderencommunicatie en het aanvullende onderzoek onder 60-plussers. De uitkomsten worden benut om inwoners beter te bereiken met informatie, activiteiten, voorzieningen en ondersteuningsmogelijkheden die bijdragen aan zelfstandig en vitaal ouder worden. Daarbij wordt ingezet op een toegankelijke informatievoorziening via zowel digitale als niet-digitale kanalen en op een betere ontsluiting van het bestaande aanbod op het gebied van welzijn, gezondheid en ondersteuning.

Ook wordt ingezet op bewustwording rondom thema's als gezond ouder worden, wonen en toekomstige ondersteuningsbehoeften, zodat inwoners tijdig passende keuzes kunnen maken. Daarnaast wordt ingezet op preventieve thema's zoals valpreventie, bewegen, het voorkomen van eenzaamheid, digitale vaardigheden en weerbaarheid tegen digitale criminaliteit. Hiermee wordt beoogd zwaardere ondersteuningsvragen zoveel mogelijk te voorkomen of uit te stellen. Het versterken van sociale verbinding vormt een tweede belangrijke pijler. Een sterk sociaal netwerk draagt bij aan welzijn, zelfredzaamheid en het voorkomen van eenzaamheid. Daarom wordt onderzocht hoe initiatieven zoals voorzorgcirkels kunnen bijdragen aan meer onderlinge betrokkenheid en ondersteuning tussen inwoners. Ook wordt bekeken hoe bestaande ontmoetingsactiviteiten en maatschappelijke initiatieven beter kunnen aansluiten bij de behoeften van ouderen en mantelzorgers. Daarnaast wordt gewerkt aan een integrale aanpak rondom dementie. Door de vergrijzing zal het aantal inwoners met dementie de komende jaren toenemen. Daarom wordt een uitvoeringsplan ontwikkeld waarin wordt uitgewerkt hoe mensen met dementie en hun mantelzorgers zo goed mogelijk kunnen worden ondersteund. Hierbij wordt onder andere gekeken naar laagdrempelige ontmoetingsmogelijkheden, passende activiteiten en ondersteuning voor mantelzorgers.

Ook wordt ingezet op het versterken van kennis en bewustwording bij verenigingen, vrijwilligersorganisaties en andere maatschappelijke partners, zodat inwoners met dementie zo lang mogelijk kunnen blijven deelnemen aan de samenleving. Voor de uitvoering van deze ambitie wordt samengewerkt met de beleidsterreinen wonen, gezondheid, sport, cultuur, communicatie en het sociaal domein, zodat een integrale aanpak ontstaat die aansluit bij de gevolgen van de vergrijzing binnen de gemeente Stein. Jeugd De jeugdhulp in Nederland staat onder druk. Landelijk nemen de complexiteit van hulpvragen en de instroom in zwaardere vormen van ondersteuning toe. Gemeenten werken binnen de Hervormingsagenda Jeugd aan meer preventie, normaliseren van hulp en het terugdringen van onnodig zware zorg. Tegelijkertijd stijgen de kosten, vooral waar verblijf noodzakelijk is. Deze 31 ontwikkeling raakt alle regio’s in Nederland, maar komt in Zuid-Limburg extra scherp naar voren door demografische trends, spreiding van voorzieningen en een relatief hoge inzet van verblijf. De kosten stijgen en de vraag blijft complex. De lokale cijfers laten zien dat de jeugdhulp zich de afgelopen jaren steeds meer richting zwaardere vormen van ondersteuning heeft ontwikkeld.

Het aantal jeugdigen in de ambulante jeugdhulp is in 2025 licht gestegen ten opzichte van 2024, terwijl het gebruik van zwaardere vormen van jeugdhulp sterker is toegenomen. Zo steeg het aantal jeugdigen onder jeugdbescherming van 18 naar 20 en nam het aantal crisissituaties toe. Deze ontwikkeling naar zwaardere ondersteuning draagt bij aan de stijgende kosten, ook wanneer het totale aantal jeugdigen dat jeugdhulp ontvangt beperkt groeit. Deze ontwikkeling gaat verder in 2026. Dit is ook zichtbaar in de financiële cijfers. De totale kosten voor jeugdhulp in Stein zijn gestegen van € 6,7 miljoen in 2023 naar € 7 miljoen in 2024 en € 7,9 miljoen in 2025. Voor 2026 wordt een bedrag van € 8,3 miljoen verwacht. De grootste financiële druk ligt bij jeugdhulp met behandeling en verblijf. De kosten voor behandeling stegen van € 3,9 miljoen in 2025 naar € 4,2 miljoen in 2026, naar verwachting. Binnen verblijf overig stegen de kosten van € 450.000 in 2024 naar € 700.000 in 2025. Ook bij gezinsgericht verblijf, doelgroepenarrangementen (DGA) en jeugdbescherming zijn stijgingen zichtbaar. Voor 2027 wordt een verdere stijging van de totale kosten voor jeugdhulp verwacht tot circa € 8,7 miljoen. Om de begroting aan te laten sluiten bij de actuele kostenontwikkeling is voor 2027 een incidentele bijstelling van circa € 600.000 nodig.

Hiervan heeft € 250.000 betrekking op jeugdhulp met behandeling en € 300.000 op verblijf overig. De resterende bijstelling betreft kleinere stijgingen binnen onder meer gezinsgericht verblijf, doelgroepenarrangementen en jeugdbescherming. Regionaal zien we hetzelfde patroon: een kleine groep jeugdigen doorloopt zeer intensieve en langdurige trajecten, waardoor de financiële druk sterk toeneemt. De regionale prognose laat twee mogelijke paden zien: een sterk stijgende lijn richting 2030 (boven €118 miljoen) of een gematigder stijging waarbij stabilisatie optreedt rond €97 miljoen. De regionale conclusie luidt: “De financiële ruimte voor transformatie ligt bij trajectduur en zorgzwaarte, niet bij tarief of volume.” Dit betekent dat structurele keuzes pas verantwoord zijn wanneer duidelijk is hoe de nieuwe contracten (2028) en de Hervormingsagenda uitwerken op trajectduur en zorgzwaarte. Een relatief kleine groep jeugdigen maakt gebruik van zwaardere vormen van jeugdhulp en vertegenwoordigt daarmee een aanzienlijk deel van de totale kosten. In 2026 ging het om meer dan 20 jeugdigen binnen jeugdbescherming en meer dan 20 jeugdigen met verblijf, met of zonder behandeling. De stijgende kosten hangen samen met complexere hulpvragen, langere trajecten en schaarste aan passende regionale capaciteit.

De structurele effecten van de Hervormingsagenda Jeugd, de regionale herinrichting en de nieuwe segment overstijgende aanbesteding zijn in 2027 en 2028 nog niet volledig zichtbaar. Daarom wordt voorgesteld de benodigde budgetten voor deze jaren incidenteel bij te stellen. Voor 2029 en verder wordt vooralsnog geen structurele ophoging voorgesteld, omdat wordt verwacht dat de effecten van de hervormingen dan meer zichtbaar worden. In 2027 wordt daarnaast gewerkt aan de voorbereiding van de segment overstijgende aanbesteding, die in 2028 ingaat. Door verblijf integraal in te kopen, wordt meer samenhang en betere sturing beoogd. 2027 staat daarmee in het teken van het opvangen van de huidige financiële druk en het voorbereiden van de noodzakelijke transformatie van de jeugdhulp. Hervormingsagenda Jeugd Binnen de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd wordt ingezet op het versterken van de kwaliteit, effectiviteit en houdbaarheid van jeugdhulp. De nadruk ligt op het eerder signaleren van 32 ondersteuningsvragen, het versterken van de eigen kracht van jeugdigen en gezinnen en het normaliseren waar dat passend is, zodat specialistische hulp gerichter kan worden ingezet. Jeugdpreventie Naast de inzet binnen de jeugdhulp wordt in Stein verder geïnvesteerd in preventie en het versterken van de leefomgeving van kinderen en jongeren.

De aanpak Opgroeien in een Kansrijke Omgeving wordt de huidige bestuursperiode structureel verankerd binnen het gemeentelijk preventiebeleid. Daarmee wordt ingezet op een langdurige en integrale preventieve aanpak waarin niet problemen, maar gezonde ontwikkeling, beschermende factoren en kansrijk opgroeien centraal staan. Hiermee wordt tevens invulling gegeven aan de beweging van de Hervormingsagenda Jeugd naar meer preventie, het versterken van de sociale basis en het voorkomen van onnodig zware jeugdhulp. Samen met onderwijs, kinderopvang, ouders, verenigingen, jongerenwerk, zorg- en welzijnsorganisaties en andere maatschappelijke partners wordt gewerkt aan een sterke pedagogische en sociale basis rondom jongeren. Op basis van de tweejaarlijkse monitor worden gezamenlijk prioriteiten bepaald. De resultaten uit de monitor zijn naar verwachting vóór de zomervakantie van 2027 beschikbaar. Omdat in 2025 al een monitor is afgenomen, worden de nieuwe resultaten vooral gebruikt om te beoordelen of het eerder verkregen beeld wordt bevestigd en worden opvallende ontwikkelingen of uitschieters waar nodig opgepakt. Daarna wordt de monitor weer eenmaal per twee jaar afgenomen. De aanvullende interventies binnen OKO worden samen met partners verder bepaald, met de speerpunten uit de duidingssessie en de bijbehorende infographic als vertrekpunt.

Hierover wordt de gemeenteraad nog separaat geïnformeerd. Deze worden vervolgens vertaald naar concrete activiteiten en een planning. Binnen deze aanpak ligt de nadruk op het versterken van mentale gezondheid en weerbaarheid, het vergroten van ouderbetrokkenheid, het stimuleren van een gezonde leefstijl, het versterken van positieve sociale netwerken en het creëren van voldoende ontwikkel- en ontmoetingsmogelijkheden voor jongeren. Om deze werkwijze duurzaam voort te zetten is in het coalitieakkoord vanaf 2027 structureel € 75.000 beschikbaar gesteld en in deze begroting opgenomen. Ontmoetingsplekken Jeugd Ontmoeting is een belangrijke beschermende factor voor gezond opgroeien. Daarom wordt de komende bestuursperiode geïnvesteerd in laagdrempelige ontmoetingsplekken waar jongeren elkaar op een veilige manier kunnen ontmoeten, zich kunnen ontwikkelen en ondersteund worden wanneer dat nodig is. Hierbij gaat het niet alleen om het realiseren van een jongerenspot in 2027, maar nadrukkelijk ook om het behouden, versterken en beter benutten van bestaande ontmoetingsplekken binnen alle kernen van de gemeente. Samen met jongeren, jongerenwerk, verenigingen, scholen en maatschappelijke partners wordt gekeken welke voorzieningen en activiteiten het beste aansluiten bij de behoeften van jongeren.

De inzet van straatcoaches, jongerenwerk en andere partners blijven hierbij een belangrijke rol vervullen. Door zichtbaar aanwezig te zijn, contact te onderhouden met jongeren en signalen vroegtijdig op te pakken wordt bijgedragen aan preventie, sociale verbinding en een veilige leefomgeving. Wmo In 2027 staat de gemeente Stein voor blijvende uitdagingen binnen de Wmo. De vraag naar ondersteuning en de complexiteit van zorgvragen vragen om blijvende aandacht en een passende aanpak. De gemeente is gestart met het verder in beeld brengen van de ontwikkeling in de ondersteuningsbehoefte en de complexiteit van de problematiek. Dit onderzoek en de monitoring hiervan worden in 2027 voortgezet, zodat de gemeente ontwikkelingen beter kan duiden en hier tijdig op kan inspelen. 33 Om voorbereid te zijn op toekomstige ontwikkelingen wordt ingezet op innovatie en vernieuwing binnen de Wmo. Digitalisering en technologische ontwikkelingen bieden kansen om processen te ondersteunen, de administratieve belasting te beperken en professionals optimaal te faciliteren. In 2027 worden deze ontwikkelingen verder verkend en toegepast, waarbij wordt gestuurd op een effectieve en toekomstbestendige uitvoering van de Wmo. De ervaringen en resultaten worden benut om keuzes te maken over de verdere ontwikkeling en structurele inzet van vernieuwende werkwijzen.

Naast ontwikkelingen binnen de uitvoering van de Wmo zijn ook landelijke ontwikkelingen van invloed op de gemeentelijke opgaven. De invoering van een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage is uitgesteld en gaat op zijn vroegst per 1 januari 2028 in. De gemeente anticipeert op deze ontwikkeling door de mogelijke gevolgen voor de Wmo en het gebruik van ondersteuning in beeld te brengen. Op basis van de landelijke ontwikkelingen wordt waar nodig bijgestuurd, zodat de gemeente tijdig kan inspelen op veranderingen in vraag, gebruik en financiering van de Wmo. Woningaanpassingen Door middel van een onderzoek in 2027 zal worden verkend of een andere aanpak rondom grote woningaanpassingen kan bijdragen aan een doelmatiger en toekomstbestendig gebruik van aangepaste woningen. Omdat het behouden, aankopen en beheren van woningen primair raakt aan het fysieke domein en niet tot de reguliere uitvoering van het Sociaal Domein behoort, vraagt dit om een zorgvuldige verkenning van de positionering en verantwoordelijkheden. Vervoer Goede en betaalbare mobiliteit is essentieel om mee te kunnen doen in de samenleving. Daarom blijven we inzetten op toegankelijk vervoer voor alle inwoners, met speciale aandacht voor ouderen, jongeren en inwoners die minder mobiel zijn.

Er wordt hieraan invulling gegeven door de ontwikkelingen rondom het openbaar vervoer, de Wensauto en het collectief vervoer via Omnibuzz te blijven volgen en hierover in gesprek te blijven met betrokken partners. Daarbij wordt gekeken hoe verschillende vormen van mobiliteit elkaar kunnen aanvullen, zodat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig en passend kunnen reizen. Hiermee wordt ingezet op een toegankelijk, betaalbaar en toekomstbestendig vervoersaanbod dat aansluit bij de behoeften van inwoners en de leefbaarheid binnen de kernen ondersteunt. Participatiewet Vidar is verantwoordelijk voor de wettelijke taken van de gemeente op het gebied van werk en inkomen. De belangrijkste uitgangspunten voor Vidar in 2027 en verder zijn: - Geen groei in personeel maar juist slimmer werken; - Meer tijd voor contact met inwoners of medewerkers door digitale oplossingen; - Eigentijdse werkomgeving creëren passend bij het talent van onze medewerkers; - Duurzame samenwerking aangaan op basis van kostendekkende tarieven voor uitbesteed werk. Daarbij staat de waarde van mensen centraal. Twee belangrijke ontwikkelingen zijn de implementatie en invoering van de Participatiewet in Balans én het versterken van de samenwerking tussen Vidar en het lokale bedrijfsleven. Het komende jaar nemen de netto uitvoeringskosten met ongeveer € 120.000 toe. Dit komt door een aantal autonome ontwikkelingen.

De stijging van deze kosten wordt grotendeels veroorzaakt door een fors lagere toegevoegde waarde van Vidar BV. Dit komt met name door de Cao Wsw die met terugwerkende kracht per 1 januari 2026 is ingegaan. In de Cao Wsw zijn de werkgevers en werknemers een Regeling voor Vervroegd Uittreden (RVU) en een aantal Seniorenregelingen overeengekomen. Bij de RVU blijven de werknemers in dienst, ontvangen zij een uitkering die nagenoeg overeenkomt met het salaris, 34 maar zij verrichten geen arbeid meer. Ze zijn niet meer productief en realiseren geen toegevoegde waarde meer. Overige redenen die gezorgd hebben voor een relatief lichte stijging van de uitvoeringskosten zijn: - Op basis van de Cao Gemeenten 2025-2027 zijn de salarissen van het ambtelijk personeel per 1 januari 2026 en per 1 juli 2026 verhoogd. Deze verhoging werkt structureel door in de uitvoeringskosten van Vidar. - Door de sterk oplopende instroom van inburgeraars is de formatie tijdelijk verhoogd. - De huisvestingslasten (huurlasten Millenerweg 2, 4 en 8 en de servicekosten) zijn gestegen. De verwachting is dat de huur in 2027 – het laatste volledige jaar aan de Millenerweg –verder stijgt. De mate waarin de huur in 2027 zal stijgen, is momenteel nog niet bekend.

De insteek is om de lasten zo laag mogelijk te houden, maar wel te blijven zorgen voor een werkomgeving die toegankelijk en prettig is voor Vidar medewerkers. Participatiewet in Balans De nieuwe Participatiewet in Balans creëert meer mogelijkheden voor re-integratie en verplichting op het gebied van maatschappelijke participatie. Het onderdeel re-integratie/ verplichting maatschappelijke participatie valt onder ‘fase 2’ van de Participatiewet in Balans. De implementatie en uitvoering van fase 2 van de Participatiewet in Balans dient op 1 januari 2027 afgerond te zijn. Naar verwachting wordt de aangepaste Re-integratieverordening in Q1 2027 voorgelegd aan de gemeenteraad. In deze verordening staan bepalingen opgenomen hoe we re-integratie kunnen bevorderen en maatschappelijke participatie meer kunnen verplichten. Vidar Vidar probeert zoveel als mogelijk inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt te plaatsen bij het lokale bedrijfsleven. Ook kan Vidar ingezet worden om vragen over sociaal werkgeverschap van ondernemers te beantwoorden. Als een Vidar medewerker bij het lokale bedrijfsleven geplaatst wordt dan is het doel duurzame plaatsing voor zowel de inwoner als de werkgever. Er zijn kansen om de samenwerking tussen Vidar en het lokale bedrijfsleven te versterken. De gemeente Stein vervult hierin een ondersteunende en faciliterende rol.

In 2027 worden uitvoeringsafspraken geïmplementeerd die zijn opgesteld door Vidar en gemeente Stein. Het doel van deze uitvoeringsafspraken is de samenwerking tussen Vidar en het lokale bedrijfsleven te versterken. Armoede en schulden Uitvoeringsprogramma aanpak armoede en schulden In Stein zien we dat inwoners met financiële zorgen de beschikbare ondersteuning niet altijd tijdig weten te vinden. Hierdoor kunnen financiële problemen verder oplopen voordat passende hulp in beeld komt. Daarom wordt in 2027 een integraal uitvoeringsprogramma voor de aanpak van armoede en schulden opgesteld. Hiermee wordt ingezet op het voorkomen van financiële problemen, het eerder bereiken en ondersteunen van inwoners en het bieden van duurzame oplossingen wanneer schulden zijn ontstaan. Binnen het uitvoeringsprogramma wordt de volledige keten van financiële ondersteuning in samenhang uitgewerkt. Daarbij is aandacht voor preventie, het versterken van financiële vaardigheden, vroeg signalering, laagdrempelige ondersteuning, schuldhulpverlening, financiële begeleiding en nazorg. Door deze onderdelen beter met elkaar te verbinden, willen we financiële problemen eerder herkennen en inwoners sneller passende ondersteuning bieden. Daarnaast wordt in 2027 een gerichte aanpak voor jongeren met problematische schulden ontwikkeld.

Schulden op jonge leeftijd kunnen langdurige gevolgen hebben voor onder andere opleiding, werk, wonen en het opbouwen van een zelfstandig bestaan. Ook wordt onderzocht hoe inwoners bij belangrijke veranderingen in hun leven eerder kunnen worden geïnformeerd en ondersteund. Veranderingen in bijvoorbeeld inkomen, werk of gezinssituatie kunnen gevolgen hebben voor de financiële situatie. Door op deze momenten eerder ondersteuning te bieden, versterken we de preventieve aanpak van financiële problemen. 35 Minimaregelingen De gemeentelijke minimaregelingen vormen een belangrijk financieel vangnet voor inwoners met een laag inkomen. Met deze regelingen ondersteunen we inwoners om rond te komen en mee te kunnen doen in de samenleving. In Stein zien we dat het gebruik en bereik van de minimaregelingen per regeling verschilt en dat niet alle inwoners die mogelijk voor ondersteuning in aanmerking komen hiervan gebruikmaken. Daarom wordt in 2027 extra ingezet op bekendheid, toegankelijkheid en het bereik van de minimaregelingen. Met een laagdrempelige publiekscampagne informeren we inwoners actief over beschikbare regelingen en andere vormen van financiële ondersteuning. We bieden deze informatie ook op locatie en in de verschillende kernen aan, zodat we ook inwoners bereiken die niet vanzelfsprekend zelf de weg naar ondersteuning weten te vinden.

Daarnaast blijven we inzetten op duidelijke communicatie, eenvoudige aanvraagprocedures en ondersteuning bij het aanvragen van regelingen. Samen met maatschappelijke organisaties en andere partners leiden we inwoners gerichter toe naar passende ondersteuning. Het gebruik en bereik van de minimaregelingen volgen we gedurende het jaar, zodat waar nodig kan worden bijgestuurd. Beleidsdoelstellingen Thema Doelstellingen in 2027 Uitvoering Sociale basis De Sociaal-Maatschappelijke Visie vaststellen als kader voor toekomstig beleid Q4-2026 Jeugd Vaststellen van de Hervormingsagenda Jeugd en hieraan uitvoering geven 2027 en verder Sociale basis Investeren in laagdrempelige ontmoetingsplekken voor jongeren 2027 Wmo Onderzoeken of een voorkeursrecht voor aangepaste woningen kan worden ingevoerd 2029 Sociale basis Onderzoeken welke extra impulsen mantelzorg kunnen versterken 2028 Sociale basis Wijkinformatiepunten continueren, ondersteunen en verder ontwikkelen Doorlopend Sociale basis Anticiperen op de gevolgen van de vergrijzing door te investeren in preventie, sociale verbinding en toegankelijke ondersteuning voor ouderen en hun mantelzorgers Q4-2028 Participatiewet De mogelijkheden van de Participatiewet in Balans maximaal benutten, in de geest van de maatschappelijke tegenprestatie 2027 Participatiewet De samenwerking tussen Vidar en het lokale bedrijfsleven versterken 2027 Armoede

en schulden Een uitvoeringsprogramma voor de aanpak van armoede en schulden opstellen, middels het sterker inzetten op preventie, het vroeg signaleren van en duurzame oplossingen voor financiële problemen 2027 Relatie verbonden partij met realisatie programma Verbonden partij | Samenwerkings- | Wat is de bijdrage aan dit vorm | programma? Vidar | GR | Het versterken van de lokale economie door het uitvoeren van de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) Omnibuzz | GR | Het zorgdragen voor het vervoer van klanten met een beperking die een beroep kunnen doen op de Wet maatschappelijke ondersteuning. Daarnaast wordt de zelfredzaamheid en participatie van mensen met een beperking bevorderd. Wat gaat het kosten? Sociaal domein | Rekening | Begroting | Begroting | Meerjarenraming (x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 35.471 | 36.259 | 37.525 | 37.045 | 36.990 | 37.064 Baten | 9.385 | 8.780 | 8.817 | 8.427 | 8.598 | 8.096 Resultaat | -26.087 | -27.479 | -28.709 | -28.618 | -28.391 | -28.968 Binnen het Sociaal Domein zijn de grootste financiële uitgaven verbonden aan Wmo | , Jeugd en Participatie. Daarnaast omvat het Sociaal Domein diverse andere voorzieningen en activiteiten, gericht op onder andere preventie, de sociale basis en het versterken van de zelfredzaamheid en participatie van inwoners.

De ontwikkeling van de uitg | aven wordt mede bepaald door de omvang van de doelgroep, de instroom, doorstroom en uitstroom binnen voorzieningen en de zwaarte en duur van de ondersteuning. We blijven deze ontwikkelingen monitoren en werken aan meer inzicht in de effecten van beleidskeuzes op zowel de maatschappelijke resultaten als de financiële ontwikkeling. Onderstaande tabel geeft inzicht in de belangrijkste lasten en baten binnen het Sociaal Domein. Sociaal domein | Lasten 2027 | Baten 2027 (x € 1.000) Wmo Begeleiding en Dagbesteding | 1.927 Huishoudelijke ondersteuning | 3.806 PGB WMO | 425 Collectief en individueel vervoer | 842 Woningaanpassingen | 327 Eigen bijdrage Wmo | 249 Totaal Wmo | 7.327 | 249 Jeugd Begeleiding en behandeling | 5.869 Pleegzorg | 267 36 Sociaal domein | Lasten 2027 | Baten 2027 (x € 1.000) Verblijf | 1.059 Jeugdbescherming en jeugdreclassering | 358 PGB Jeugd | 54 LTA/ overige | 1.209 Totaal Jeugd | 8.816 Participatie Participatiewet | 6.611 BBZ, IOAW en IOAZ | 343 Bijzondere bijstand | 518 Sociale werkvoorziening | 2.185 Re-integratie en trajecten | 76 Participatiebedrijf | 2.658 BUIG-uitkering | 6.742 Totaal Participatie | 12.391 | 6.742 Sociaal Domein Relevante afwijkingen tussen begroting 2026 en begroting 2027 | Bedrag x € 1.000 Indexeringen Sociaal Domein Op het programma Sociaal Domein zijn voor 2027 indexeringen toegepast | -500 Jeugdhulp

Als gevolg van complexere hulpvragen, langere trajecten en een toenemende inzet van specialistische en zwaardere jeugdhulp nemen de kosten toe | -600 Participatie De uitvoeringskosten van de centrumregeling Vidar stijgen | -119 Inhuur personeel In 2026 was incidenteel inhuurbudget beschikbaar voor de landelijke Hervormingsagenda en de sociaal-maatschappelijke visie. Dit budget vervalt vanaf 2027 | 350 Extra inzet op jeugd- en jongerenoverlast Voor de uitvoering hiervan is in het coalitieakkoord vanaf 2027 structureel € 150.000 beschikbaar gesteld | -150 37 38 Volksgezondheid en milieu Inleiding Het doel is een gezonde, duurzame en leefbare gemeente te realiseren waarin inwoners prettig kunnen wonen, werken en leven, nu en in de toekomst. Door gezondheid, duurzaamheid en een schone leefomgeving in samenhang te benaderen, wordt ingezet op preventie, een sterke sociale en fysieke leefomgeving en toekomstbestendige keuzes. Daarbij staan het bevorderen van de fysieke en mentale gezondheid, het versterken van de leefomgeving en het stimuleren van samenwerking met inwoners en maatschappelijke partners centraal. Door vroegtijdige ondersteuning, gezondheidsbevordering en een integrale aanpak wordt gewerkt aan een veerkrachtige samenleving waarin gezondheidsverschillen worden verkleind en de druk op specialistische zorg afneemt.

Daarnaast is het streven om de gemeente duurzaam en klimaatbestendig in te richten. Tevens wordt ingezet op een schone leefomgeving door afvalscheiding toegankelijker te maken en circulair gedrag te stimuleren. Wat willen we bereiken? Het doel is een gezonde, duurzame en leefbare gemeente te realiseren waarin inwoners prettig kunnen wonen, werken en leven, nu en in de toekomst. Door gezondheid, duurzaamheid en een schone leefomgeving in samenhang te benaderen, wordt ingezet op preventie, een sterke sociale en fysieke leefomgeving en toekomstbestendige keuzes. Daarbij staan het bevorderen van de fysieke en mentale gezondheid, het versterken van de leefomgeving en het stimuleren van samenwerking met inwoners en maatschappelijke partners centraal. Door vroegtijdige ondersteuning, gezondheidsbevordering en een integrale aanpak wordt gewerkt aan een veerkrachtige samenleving waarin gezondheidsverschillen worden verkleind en de druk op specialistische zorg afneemt. Daarnaast is het streven om de gemeente duurzaam en klimaatbestendig in te richten. Tevens wordt ingezet op een schone leefomgeving door afvalscheiding toegankelijker te maken en circulair gedrag te stimuleren. Wat gaan we er voor doen? Gezondheid De gezondheid van de Zuid-Limburgers blijft achter bij de rest van Nederland. Er ligt een grote opgave voor de publieke gezondheid.

Daarom bundelen de zestien gemeenten in Zuid-Limburg hun krachten. Met het regionaal gezondheidsbeleid 2025-2030 “Gezondheid nu, voor later!” richten de zestien gemeenten in Zuid-Limburg hun blik nu en in de toekomst op deze opgave. Het doel is om in 2030 een kwart van de gezondheidsachterstanden te hebben ingelopen. Het beleidsplan richt zich op het verkleinen van gezondheidsachterstanden via vier samenhangende thema’s: - gezond opgroeien; - gezond blijven; - gezonde geest; - gezonde leefomgeving. De grenzen van wat onze zorg aankan komen sterker in zicht en de nadruk om te investeren in preventie vanuit een integrale aanpak is onontbeerlijk. Zowel de landelijke en lokale overheid als welzijn en zorg zijn hiermee bezig. Dit sluit aan bij landelijke afspraken zoals het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA). De GGD Zuid-Limburg ondersteunt gemeenten hierbij onder meer via programma’s zoals Kansrijke Start, leefstijlinterventies, Welzijn op Recept en valpreventie. 39 Energiestrategie Lokale Energie Strategie 2024-2030 Stein In 2024 is een nieuwe Lokale Energiestrategie Stein 2024-2030 opgesteld.

Om concreet invulling te geven aan de energietransitie gaan we uit van de volgende thema's: • duurzame gebouwen; • duurzame opwek van energie; • duurzame mobiliteit; • duurzame organisatie; • wettelijk verplichte toezicht- en handhavingsrol. Lokale Aanpak Isolatie In maart 2025 is de LAI van start gegaan. Sindsdien zijn al meer 1000 woningen geïsoleerd met behulp van de beschikbare subsidie. Daarmee is ruim 40% van de rijksdoelstelling gerealiseerd. Het streven is om de doelstelling van 2286 woningen waarvoor subsidie beschikbaar is te isoleren voor 31 december 2028. In 2027 zal weer een intensieve communicatie campagne worden voortgezet om de doelstelling zo snel mogelijk te bereiken. Duurzaamheidsplatform Goede Morgen De samenwerkende gemeenten Sittard-Geleen, Beek en Stein hebben een gezamenlijk duurzaamheidsplatform 'Goede Morgen' in het Galfettipand aan de Markt in Geleen. Hier hebben inwoners het eerste klantcontact face-to-face over duurzaamheid in de volle breedte. Bij Goede Morgen worden inwoners doorverwezen naar de juiste partners die samenwerken. Uitbreiding en professionalisering van de dienstverlening, naamsbekendheid en inzet van de bus zijn thema's in de evaluatie die gepland staat in Q1 2027. Hier wordt besproken op welke manier Goede Morgen na 2027 kan worden voortgezet.

Energieloket-Energiehuis In navolging van Europese regelgeving (EPBD IV) moet het wettelijk verplicht energieloket van de gemeente de komende jaren uitgebreid worden naar een Energiehuis waarin alle advies en ondersteuning voor verduurzaming samengebracht wordt. Momenteel wordt verkend hoe hier (regionaal) invulling aan gegeven kan worden, door het opstellen van een plan van aanpak, inclusief planning en budget. In 2027 verwachten we hier besluitvorming over. Warmteprogramma en uitvoeringsplannen warmtetransitie We verwachten in Q2 2027 een warmteprogramma voor de gemeente Stein vast te kunnen stellen. Dit warmteplan zal richtinggevend zijn voor de komende jaren. Na vaststelling van het warmteprogramma zullen we in het najaar van 2027 starten met het uitvoeringsplan. Milieu Er wordt nadrukkelijk verbinding gelegd met milieufactoren, zoals de kwaliteit van de lucht. In de komende periode wordt onderzocht naar de mogelijkheden om aan te sluiten bij het Schone Lucht Akkoord en op welke onderdelen de ambities vertaald kunnen worden naar de uitvoering. Daarmee wordt bijgedragen aan een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving voor de inwoners. Afval GFT bij appartementencomplexen Onderzoeken hoe de inzameling van GFT bij appartementencomplexen kan worden verbeterd.

Er wordt gewerkt aan een pilot die eind 2026 van start zal gaan waarin de regio (gemeenten Beek, Echt-Susteren, Sittard-Geleen en Stein) in samenwerking met RWM en Rijkswaterstaat praktijkervaring opdoen bij een select aantal hoogbouwlocaties. De effecten worden door een extern bureau gemonitord en een analyserapport zal begin 2027 volgen. Op basis van de ervaringen kan worden bepaald of, en op welke manier, dit een vervolg kan krijgen bij de overige hoogbouwlocaties binnen de gemeente. Het mogelijk maken van aanvullend gescheiden afvalinzameling binnen de hoogbouw is een van de maatregelen opgenomen in het regionaal uitvoeringsplan VANG 2026 - 2030. Overige maatregelen 40 daarin opgenomen zullen in de opvolgende jaren mogelijk vragen om een financiële bijdrage van de deelnemende gemeenten. Milieuparken In het coalitieakkoord 2026 - 2030 is als doel opgenomen in te zetten op het behoud van een gemeentelijke brenglocatie voor dagelijkse afvalstromen binnen de gemeente. De vastgestelde vervolgprocedure binnen het optimalisatietraject milieuparken biedt voldoende ruimte om een brengvoorziening binnen de gemeentegrenzen te kunnen garanderen. De vervolgprocedure schrijft voor dat er wordt gezocht naar twee hoofdlocaties van grote omvang binnen het werkgebied RWM. Afhankelijk van de positionering van deze hoofdlocaties wordt bepaald waar satellietlocaties nodig en wenselijk zijn.

Mits geschikte locaties worden gevonden mag in 2027 een investeringsvoorstel verwacht worden. RWM In 2026 is er positief besloten over een locatie ten behoeve van nieuwe huisvesting. Dit heeft gezorgd voor een herijking en uitbreiding van het aandelenkapitaal. Het aandelenkapitaal zal verder uitgebreid worden wanneer opstal gerealiseerd zal worden. Naar verwachting zal deze aanvullende financiële impuls in 2028 gerealiseerd worden. Regionaal wordt in 2027 gewerkt aan een optimalisatietraject van de milieuparken. In 2026 is bestuurlijk een vervolgprocedure vastgesteld en zijn de gemeenteraden hierover geïnformeerd. Afhankelijk van de beschikbaarheid van percelen in de regio, geschikt om de gewenste verschijningsvormen te realiseren, volgt een separaat investeringsvoorstel. Motie kortingsregeling afval Naar aanleiding van de jaarrekening 2025 is er een motie ingediend om een kortingsregeling afvalstoffenheffing te onderzoeken. Naar aanleiding van dit onderzoek wordt voorgesteld om gedurende 4 jaar € 25 korting per huishouden te verlenen op het vastrecht tarief afval. Hiervoor wordt vanuit de algemene reserve een bestemmingsreserve gevormd voor € 1.150.000, en daaruit jaarlijks € 287.500 onttrokken. Riolering Voor water en riool wordt momenteel het Beleidsplan Water en Klimaat geactualiseerd.

Het gaat hierbij vooral om continuering van het bestaande beleid met een aantal aanvullende eisen voor wat betreft water berging om ook toekomst bestendig te zijn op basis van de klimaatontwikkelingen. Het plan is zover gereed, echter moet er worden gewacht op een akkoord van Waterschap Limburg voordat het in procedure kan worden gebracht. De verwachting is dat het volledige plan in 2027 wordt voorgelegd. Verder staan de Kaderrichtlijn Water (KRW)- maatregelen voor het komend jaar op de planning. Hier vindt aanvullend onderzoek plaats naar de benodigde maatregelen alvorens de werkzaamheden worden opgestart.

Beleidsdoelstellingen Thema Doelstellingen in 2027 Uitvoering Milieu Onderzoeken om aan te sluiten bij het Landelijk Schone Lucht Akkoord en willen onderzoeken hoe we hier binnen onze gemeente (op onderdelen) in de uitvoering op kunnen aansluiten 2027 Volksgezondheid Blijven inzetten op laagdrempelige ondersteuning, vroeg signalering en preventieve programma’s die bijdragen aan het versterken van de mentale weerbaarheid en de sociale basis in onze gemeente 2026-2030 Thema | Doelstellingen in 2027 | Uitvoering Duurzaamheid | Concrete uitvoering op gebied van duurzaamheid | 2026-2029 met zichtbare resultaten voor inwoners en organisatie Duurzaamheid | Gemeentelijke gebouwen verder verduurzamen en | Doorlopend energieverbruik verminderen Duurzaamheid | De vijf pijlers van het Klimaatakkoord lokaal verder | 2026-2029 uitwerken en concretiseren Afval | Onderzoeken hoe de inzameling van GFT bij | 2027 appartementencomplexen kan worden verbeterd Afval | Inzetten op het behoud van een gemeentelijke | 2028 brenglocatie voor dagelijkse afvalstromen binnen de gemeente Relatie verbonden partij met realisatie programma Verbonden partij | Samenwerkings- | Wat is de bijdrage aan dit vorm | programma? GGD Zuid Limburg | GR | Het bevorderen van de gezondheid van inwoners door het tegengaan en vroegtijdig signaleren van ziekten.

Daarnaast geven van voorlichting over gezonde voeding en het stimuleren van mensen tot meer beweging. NV RWM | Privaat | Uitvoeren van de inzameling en het laten verwerken van huishoudelijk afval en het uitvoeren van opgedragen reinigingstaken van de 4 deelnemende gemeenten uit de Westelijke mijnstreek (waaronder Stein). ODZL | GR | Het verhogen van de kwaliteit van vergunningverlening, toezicht en handhaving in relatie tot de doelstelling duurzaamheid. Wat gaat het kosten? Volksgezondheid en | Rekening | Begroting | Begroting | Meerjarenraming milieu (x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 10.630 | 15.089 | 12.025 | 10.817 | 11.046 | 11.262 Baten | 10.293 | 12.768 | 11.423 | 10.337 | 10.574 | 10.813 Resultaat | -337 | -2.322 | -602 | -480 | -472 | -448 41 Volksgezondheid en milieu Relevante afwijkingen tussen begroting 2026 en begroting 2027 | Bedrag x € 1.000 Omgevingsdienst De bijdrage aan de omgevingsdienst stijgt in 2027 door nieuwe verdeelsystematiek en ingroeipad | -53 Doorbelasting Ontwikkelingen in de doorbelaste interne uren in 2027 ten opzichte van 2026 aan dit programma | 93 Kapitaallasten In 2026 heeft er eenmalig vervroegde afschrijving plaatsgevonden i.v.m.

GGA Meers, die gedekt is uit de algemene reserve | 681 Hogere kapitaallasten op basis van de actuele investeringsplanning | -132 Bijdrage GGD Op basis van de begroting van de GGD stijgt de gemeentelijke bijdrage | -67 Verslavingspreventie In 2027 zijn geen middelen meer geraamd voor verslavingspreventie | 40 Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) Voor de structurele voortzetting van de werkwijze OKO is in het coalitieakkoord vanaf 2027 structureel €75.000 beschikbaar gesteld | -75 Riool Hogere beschikking over de voorziening t.b.v. demping tarief | 115 Lagere lasten | 41 Afval Hogere kosten o.b.v. RWM begroting | -184 In 2026 is de reserve omgezet naar een voorziening via het taakveld afval | 1.029 42 43 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Inleiding Binnen dit programma staan de belangrijkste ruimtelijke opgaven voor de gemeente centraal. Daarbij gaat het onder andere om de verdeling en inrichting van de beschikbare ruimte voor functies zoals economie, woningbouw en landbouw. Daarnaast richt het programma zich op ruimtelijke opgaven van andere partijen die impact hebben op het grondgebied van Stein, zoals de transitie van Chemelot. Wat willen we bereiken? De gemeente Stein is en blijft een aantrekkelijke gemeente om te wonen, leven en werken.

Die aantrekkingskracht brengt echter ook uitdagingen met zich mee, zoals de toenemende druk op de woningmarkt voor jongeren, starters, ouderen en mensen die in onze regio werken. Daarom wordt gekozen voor een actieve en toekomstgerichte koers op het gebied van ruimtelijke ordening en volkshuisvesting. Binnen dit programma wordt gewerkt aan de belangrijkste ruimtelijke ambities van onze gemeente, waarbij er bewuste keuzes worden gemaakt over het gebruik van de beschikbare ruimte voor wonen, economie, landbouw, natuur en voorzieningen. Daarbij wordt er ook rekening gehouden met ontwikkelingen van derden die impact hebben op Stein, zoals de verduurzaming en ontwikkelingen van Chemelot. Er wordt ingezet op voldoende, betaalbare en toekomstbestendige woningen, passend bij de demografische ontwikkeling van onze gemeente, met speciale aandacht voor gezinnen, jongeren, ouderen, doorstroming en levensloopbestendig bouwen. Daarnaast wordt geïnvesteerd in duurzame, leefbare woonomgevingen waarin bereikbaarheid, mobiliteit, voorzieningen en kwaliteit van de leefomgeving centraal staan. Wat gaan we er voor doen? Ruimtelijke ordening Omgevingsvisie De huidige Omgevingsvisie wordt herijkt, zodat deze beter aansluit bij de actuele ruimtelijke, maatschappelijke en economische ontwikkelingen binnen onze gemeente. De inventarisatie is afgerond en momenteel wordt een plan van aanpak opgesteld.

De verdere herijking en afronding vindt plaats in december 2027/januari 2028. Omgevingsplan Het omgevingsplan bestaat uit vier deelgebieden: Chemelot, woonkernen, bedrijventerreinen en buitengebied. In 2026 wordt het raamwerk voor de regelset afgerond. Vervolgens worden de vier deelgebieden verder uitgewerkt binnen het raamwerk. Het volledige omgevingsplan wordt naar verwachting eind 2029 afgerond. Grondexploitaties Momenteel zijn de volgende lopende grondexploitaties vastgesteld: • Bramert Noord fase 2 • Bruisend Hart • CPO Steskensstraat Voor een uitgebreide toelichting op de lopende en toekomstige grondexploitaties verwijzen wij naar de paragraaf grondbeleid. Wonen en bouwen Programma volkshuisvesting De gemeente Stein stelt uiterlijk 1 juli 2027 een Programma Volkshuisvesting vast. De huidige Woonzorgvisie 2023-2028 is hiervoor de basis en wordt geactualiseerd en uitgebreid. In het 44 programma staat wat Stein gaat doen voor woningbouw, betaalbaarheid, sociale huur, aandachtsgroepen, wonen en zorg, leefbaarheid, verduurzaming en de bestaande woningen. Regionale afspraken worden vertaald naar een haalbare opgave voor Stein. Ook komt er dan een uitvoeringsagenda met acties, planning, partners en de benodigde capaciteit en middelen.

We werken de volgende onderwerpen uit: - Betaalbare woningen: Programmering per doelgroep, prijssegment en kern, met voldoende sociale huur, betaalbare huur en betaalbare koop voor jongeren, starters, gezinnen, ouderen en aandachtsgroepen. - Doorstroming en levensloopbestendig wonen: Meer nultreden- en levensloopbestendige woningen, passende woonvormen voor ouderen, woningaanpassing, verhuisondersteuning en een passend woningaanbod. - Kleinschalige en innovatieve woonvormen: Ruimte bieden aan woningsplitsing, woningdelen, hospitaverhuur, flexwoningen, tiny houses, familiewoningen, transformatie, familie en mantelzorgwoningen waar dit passend is. - Regelgeving en procedures: Onnodige belemmeringen in omgevingsplan, beleidsregels en VTH-processen waar mogelijk wegnemen, met behoud van veiligheid, leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit. - Huisvestingsverordening: Transparante en evenwichtige woonruimteverdeling, met aandacht voor schaarste, doelgroepen, lokale en maatschappelijke binding en rechtsgelijkheid. - Regionale urgentieregeling: Eenduidige regionale urgentiecategorieën, criteria, procedures en uitvoeringsafspraken binnen de Westelijke Mijnstreek. - Prestatieafspraken met woningcorporaties: Concrete afspraken over nieuwbouw, betaalbaarheid, verduurzaming, leefbaarheid, wonen en zorg en huisvesting van aandachtsgroepen.

- Water en bodem sturend: Waterveiligheid, klimaatbestendigheid, bodemkwaliteit, groen, hittestress en waterberging vroeg meenemen in locatiekeuzes en plannen. - Wijkgerichte aanpak: Wonen per kern en wijk verbinden met leefbaarheid, voorzieningen, verduurzaming, zorg, welzijn en openbare ruimte. - Bereikbaarheid en infrastructuur: Verkeer, parkeren, fiets- en voetgangersverbindingen, openbaar vervoer en nutsvoorzieningen tijdig meenemen in woningbouwplannen. - Verloederde panden en locaties: Leegstand, achterstallig onderhoud en problematische locaties gericht aanpakken met beschikbare instrumenten en partners. - Actiever gemeentelijk grondbeleid: Per gebied een passende grondstrategie inzetten voor publieke doelen, betaalbaarheid en voortgang van woningbouw. Huisvestingsverordening en regionale urgentieregeling In 2027 stelt Stein samen met de gemeentes Sittard - Geleen en Beek een gezamenlijke huisvestingsverordening met een urgentieregeling vast. De gemeenten in de Westelijke Mijnstreek werken samen aan gelijke regels voor urgentie en woonruimteverdeling. Onderzocht wordt hoe woningzoekenden met een binding aan Stein binnen de wet voorrang kunnen krijgen. De regels moeten duidelijk, objectief en eerlijk zijn. Wonen, zorg en bestaande woningvoorraad In 2027 starten we met opstellen van een Volkshuisvestingsprogramma. De huidige Woonzorgvisie zal hiervoor als basis dienen.

De inzet is gericht op passende woningen, zodat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen. De aandacht gaat uit naar nultredenwoningen, levensloopbestendig wonen, doorstroming en woningen met zorg. Daarnaast worden bestaande woningen waar mogelijk verduurzaamd, toegankelijker gemaakt en aangepast. Dit gebeurt samen met inwoners, woningcorporaties en zorg- en welzijnspartners. Innovatieve woonvormen en VTH Regels en procedures voor woningsplitsing, woningdelen, hospitaverhuur, flexwoningen, tiny houses, transformatie en mantelzorg- en familiewoningen worden waar mogelijk vereenvoudigd. Goed verhuurderschap en betaalbare huur De gemeente voert de Wet goed verhuurderschap en de Wet betaalbare huur uit. Hiervoor is een extern meldpunt beschikbaar, wordt informatie gegeven aan huurders en verhuurders en vindt toezicht plaats op huurprijzen en goed verhuurderschap. Bij overtredingen kan de gemeente handhaven. De verhuurverordening voor arbeidsmigranten wordt gevolgd en zo nodig aangepast. Regionale samenwerking en monitoring Het Programma Volkshuisvesting wordt afgestemd met Beek, Sittard-Geleen, de provincie, woningcorporaties en eventuele andere partners. Daarbij wordt aangesloten op regionale afspraken over woningbouw, betaalbaarheid en urgentie. Jaarlijks wordt dan bekeken of de doelen voor woningbouw, doorstroming, wonen en zorg en leefbaarheid worden gehaald.

Waar nodig vindt bijsturing plaats. Wet regie versterking volkshuisvesting Naar aanleiding van de Wet regie versterking volkshuisvesting, zijn er in de septembercirculaire structureel extra middelen beschikbaar gekomen van € 63.000 oplopend tot € 70.000. Deze middelen worden ingezet om vanaf 2027 de gemeentelijke regie op wonen (en zorg) te versterken met aanvullende capaciteit en specialistische ondersteuning. De inzet richt zich op het uitwerken van de Woonzorgvisie Stein 2023–2028 tot een actueel volkshuisvestingsprogramma, woningbouwprogrammering, een regionaal afgestemde urgentieregeling en prestatieafspraken met woningcorporaties en zorgpartners. Prioriteit hebben betaalbare, levensloopbestendige en zorggeschikte woningen, huisvesting van aandachtsgroepen en aanpassing van de bestaande woningvoorraad. Netcongestie Netcongestie kan gevolgen hebben voor de planning en realisatie van woningbouw- en onderwijshuisvestingsprojecten in Stein. Door beperkte capaciteit op het elektriciteitsnet kunnen projecten mogelijk niet op het gewenste moment worden aangesloten. Om hier vroegtijdig op in te spelen maakt Stein gebruik van de landelijke werkwijze ‘Eerder Aanvragen’, waarmee eerder transportcapaciteit en maatschappelijke prioriteit bij de netbeheerder kan worden aangevraagd. Voor de gemeente Stein zijn voor de eerste ronde 17 projecten in beeld gebracht.

Dit betreft momenteel circa 450 woningen en één onderwijshuisvestingsproject. De aanvragen worden gefaseerd ingediend, afhankelijk van de planning en concreetheid van de projecten en de start bouw. ‘Eerder Aanvragen’ creëert geen extra netcapaciteit en biedt dus geen garantie op een tijdige aansluiting. Netcongestie blijft daarmee een risico voor de voortgang van de Steinse woningbouwopgave. Beleidsdoelstellingen Thema | Doelstellingen in 2027 | Uitvoering Ruimtelijke ordening | Herijken van de omgevingsvisie. Daarbij kijken we | 2026-2027 ook naar welstand, de rol van de gemeenteraad, participatie en bindend advies Ruimtelijke ordening | Het omgevingsplan verder uitwerken voor | 2026-2029 Chemelot, de woonkernen, bedrijventerreinen en het buitengebied Wonen en bouwen | De Woonzorgvisie vernieuwen en uitbreiden tot een | 2026 - Programma Volkshuisvesting | uiterlijk 1 juli 2027 Wonen en bouwen | Een nieuwe huisvestingsverordening opstellen, | 2026-2027 inclusief regionale urgentieregeling en afspraken over woonruimteverdeling.

Daarbij wordt voorrang op basis van economische, maatschappelijke en 45 Thema | Doelstellingen in 2027 | Uitvoering lokale binding verkend, binnen de wettelijke kaders en met aandacht voor transparantie en rechtsgelijkheid Wonen en bouwen | Kleinschalige en innovatieve woonvormen | 2026-2030 faciliteren, waaronder woningsplitsing, woningdelen, hospitaverhuur, flexwoningen, tiny houses, transformatie en mantelzorg- en familiewoningen. Waar nodig worden het omgevingsplan, beleidsregels en VTH-processen aangepast Wonen en bouwen | De Wet goed verhuurderschap en de Wet | 2026-2030 betaalbare huur uitvoeren: meldpunt, communicatie, toezicht en handhaving, en waar van toepassing uitvoering van de verhuurverordening voor verblijfsruimte van arbeidsmigranten Wonen en bouwen | Een wijkgerichte aanpak voeren waarin wonen, | 2026-2030 bereikbaarheid, duurzaamheid, leefbaarheid en openbare ruimte integraal worden verbonden.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://stein.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/aabe1b35-6ee5-4ddd-9483-944ef7520700?agendaItemId=1f0e5801-912d-4582-8256-58bf669a289c