Bestuursrapportage 2024
Tekst van het document
Toelichting:
36
Indexeringen De impact op dit programma van de doorgevoerde prijsindexeringen bedraagt € 119.000. Dit heeft voornamelijk te maken met de stijging van de tarieven bij de zorgaanbieders die te maken hebben met Cao-stijgingen.
Begeleiding (WMO) Beleidsmatige doelstellingen Begeleiding Wmo Vanaf 1 januari 2024 zullen gedifferentieerde tarieven voor de aanbieders huishoudelijke ondersteuning worden ingevoerd. Dit betekent dat elke Zorg in Natura aanbieder voor de maatwerkvoorziening een eigen AmvB (Algemene Maatregel van Bestuur) reëel tarief zal krijgen welke aansluit bij de bedrijfsvoering per aanbieder. Daarnaast zijn er actuele CAO-VVT (CAO Verpleeg-, Verzorgingshuizen en Thuiszorg) verhogingen waar rekening mee is gehouden in de begroting. De differentiatie in tarieven betekent ook een aanpassing van de Pgb tarieven voor Huishoudelijke ondersteuning. Deze komen terug in de verordening Wmo 2024.
Toelichting:
Jeugdhulp Beleidsmatige doelstellingen Jeugdhulp: De afgelopen jaren zien we de kosten Jeugdzorg afnemen. In onderstaande tabel is zichtbaar welke ontwikkeling er heeft plaatsgevonden in de totale uitgaven voor alle onderdelen voor de jeugdzorg (JeugdZIN, gedwongen kader, PGB en JeugdzorgPlus ) vanaf 2020: 2020
7,8 miljoen
2021
7,5 miljoen
2022
7,1 miljoen
2023
6,8 miljoen (prognose)
Toelichting: De verwachte financiële uitgaven rondom jeugdhulp zijn naar verwachting lager dan de primaire begroting 2024. Wel zien we een zorgwekkende toename van aanbieders met financiële problemen, dit vormt een risico voor de gemeente.
Grootste oorzaak hiervan is de wijziging van het woonplaatsbeginsel. Dit heeft een gunstig effect op de uitgaven gehad voor de gemeente Stein.
37
Daarnaast heeft een aantal andere ontwikkelingen een positief effect op de kosten. Denk hierbij aan de doelgroepenarrangementen, de praktijkondersteuner Jeugd en andere initiatieven die voortgevloeid zijn uit bijvoorbeeld het project Grip op Sociaal Domein. Ook heeft de aanbesteding op onderdelen voor de gemeente Stein voordelen opgeleverd. Per saldo heeft er in 2024 een aframing van de jeugdbudgetten plaatsgevonden van € 285.000. Verder zien we een ontwikkeling ontstaan van een stijging van maatwerkvoorzieningen (niet gecontracteerde zorg) en een afname van gecontracteerde zorg (via centrumgemeente Maastricht).
Prognose jeugdbudgetten Op basis van het huidige cliëntenbestand en de actuele ontwikkelingen kan er een aframing plaatsvinden in de jeugdbudgetten. Dit betreft voor 2024 een aframing van € 324.000 en vanaf 2025 en verder € 248.000. Dit wordt enerzijds veroorzaakt door de verwachting dat we vanaf 2024 fors minder LTA (landelijk ingekochte zorg) zullen afnemen door uitstroom. Binnen het LTA is sprake van enkele dure cliënten, uit- en instroom veroorzaakt daardoor hevige schommelingen. Daarnaast zien we een stijging in de kosten voor crisiszorg waardoor het voordeel vanaf 2025 afneemt ten opzichte van 2024.
Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2024
2025
primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap
Lasten
(x € 1.000)
Baten
Saldo van baten en lasten
30.754
323
6.830
-23.924
-323
2026
2027
Totaal
Meerjarenraming na berap
598
31.675
31.184
30.417
30.708
834
7.665
7.063
6.394
6.409
237 -24.010 -24.121 -24.023 -24.298
38
Volksgezondheid en milieu
Volksgezondheid Beleidsmatige doelstellingen GGD Zoals beschreven in het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 van de GGD Zuid Limburg (MJB 24-27 GGD ZL), willen we de ingezette koers van Trendbreuk versterken, de focus op de jeugd behouden en verbreden naar andere doelgroepen. Tegelijkertijd zijn het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorg Akkoord (IZA) ontwikkelingen die nauw aansluiten op het programma Trendbreuk.
Toelichting:
Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) bundelt meerdere activiteiten op het gebied van sport & bewegen, gezondheid en sociale basis door middel van één specifieke uitkering. Hoewel gemeenten zelf verantwoordelijk zijn voor het indienen van het lokaal plan van aanpak GALA en hiervoor GALA-gelden aanvragen, ligt hier ook een regionale opgave die door gemeenten in Zuid-Limburg als zodanig wordt onderkend. Het Integraal zorgakkoord (IZA) richt zich op de transformatie van de zorg en is een regeling tussen dertien landelijke partijen, waaronder gemeenten en zorgverzekeraars, om te komen tot regiobeelden, regioplannen en op basis daarvan te formuleren regionale gezondheidsdoelen. Dit krijgt zijn invulling in een regionale (preventie)infrastructuur. Het AB heeft de GGD ZL daarom in maart 2023 opdracht gegeven het programmamanagement van Trendbreuk uit te voeren. Ook de regionale inhoudelijke coördinatie en procescoördinatie van GALA en IZA worden bij de GGD ZL belegd, waardoor een sterke verbinding met de regionale samenwerkingsstructuur van Trendbreuk wordt gerealiseerd.
39
De 16 gemeenten zijn vertegenwoordigd in de regionale werkgroep GALA en in 10 themagroepen, die zich richten op de GALA-thema’s, waarvoor een regionale visie wordt opgesteld. Gezondheid Op basis van de Wet publieke gezondheid (Wpg) stelt de gemeenteraad iedere vier jaar een nota gezondheidsbeleid vast. Voor de frequentie van vier jaar is aangesloten bij het Rijksbeleid om elke vier jaar een landelijke preventienota uit te brengen. De regionale nota “Zuid Springt Eruit” is opgesteld voor de jaren 2020-2024. Om een gedegen nieuw regionaal beleidsplan op te kunnen stellen is het noodzakelijk om goed aan te sluiten bij de ontwikkelingen van IZA, GALA en Trendbreuk. Hierop is echter nu nog onvoldoende zicht om al te kunnen verwerken in een nieuw regionaal gezondheidsbeleid. Daarnaast is het huidige regionale gezondheidsbeleid nog actueel en worden de eerste resultaten zichtbaar. Derhalve wordt het huidige regionale gezondheidsbeleid ‘Zuid Springt eruit’ met één jaar te verlengd en wordt in 2024, op basis van de dan verkregen inzichten vanuit IZA, GALA en Trendbreuk, een nieuw regionaal gezondheidsbeleid opgesteld. Dit past binnen de wettelijke vereisten op grond van de Wpg.
Toelichting:
Riolering Beleidsmatige doelstellingen Water- en klimaatadaptie In onze regio zijn de gemeenten Stein, Beek en Sittard-Geleen, het waterschap Limburg (WL), het waterschapsbedrijf Limburg (WBL) en de waterleidingmaatschappij Limburg (WML) samen verantwoordelijk voor de levering, inzameling, het transport en de zuivering van water. Binnen de Westelijke Mijnstreek werken we samen aan de invulling van deze verantwoordelijkheid. Door samen te werken willen we op een doelmatige
Toelichting:
40
manier goed omgaan met de waterketen. In het in 2021 vastgestelde beleidsplan water & klimaatadaptatie is het beleid vastgelegd voor de gemeentelijke onderdelen van de waterketen. Het beleids- en uitvoeringskader voor de omgang met water in de Westelijke Mijnstreek bestaat uit vier plannen. Deze plannen vormen samen de verbrede gemeentelijke rioleringsplannen. In het projectenplan staan voor 2024 de volgende projecten opgenomen: • BPS Zuid; We gaan een lokale oplossing inpassen om het water af te voeren en te bergen op een plek waar het niet tot overlast leidt ( €100.000) • Hayweghenstraat/Noelweg: we vergroten het riool zodat we meer water kunnen afvoeren ( €140.000); • Maalsteenstraat: we denken na over een nieuwe hemelwaterstructuur en voegen extra berging toe zodat water afgevoerd kan worden naar plekken waar het niet tot overlast of schade leidt (€150.000). Kostendekkendheid riolen Vanwege indexering, zijn de onderhouds- en beheerlasten toegenomen. Echter daarentegen zijn de kapitaallasten gedaald vanwege actualisatie investeringsplanning. Uitgaande van de geactualiseerde lasten van de gesloten exploitatie van het riool kan € 93.500 aan de voorziening worden toegevoegd om 100% kostendekking te kunnen realiseren.
Afval Beleidsmatige doelstellingen RWM In het Regionaal Grondstoffenbeleidskader VANG zijn doelstellingen voor 2025 en 2030 geformuleerd. De doelstellingen schrijven een maximaal aantal kilogram restafval per inwoner per jaar voor. In 2025 is dit maximum vastgesteld op 100 kilogram per inwoner per jaar. Middels de vastgestelde maatregelen uit de Oplegnotitie Regionaal Uitvoeringsplan ‘Van Afval Naar Grondstof’ 2022 - 2025 verwachten we
Toelichting:
41
de doelstelling te behalen. Voorts staan de volgende maatregelen geagendeerd voor 2024 (zakelijk weergegeven): 1. Pilot GFE inzameling hoogbouw 2. Structurele inzet grondstoffencoaches 3. Optimalisatie milieuparken Van afval naar grondstof In 2022 is de Oplegnotitie Regionaal Uitvoeringsplan 'Van Afval Naar Grondstof' (VANG) 2022-2025 vastgesteld. Dit uitvoeringsplan is opgesteld in samenwerking met gemeente Beek en gemeente SittardGeleen en beschrijft hoe we de doelen voor 2025 en 2030 uit het Regionaal Grondstoffenbeleidskader VANG gaan bereiken. De kosten die voortvloeien uit het Regionaal Uitvoeringsplan VANG 2022-2025 worden voor 100% gedekt uit de afvalstoffenheffing en komen bovenop de reguliere afvalbegroting. Zwerfvuil Zwerfafval zorgt voor een vervuilde omgeving en is een grote ergernis van inwoners. Het is daarom van groot belang dat de continuïteit van de activiteiten in de aanpak van zwerfafval, zoals in voorgaande jaren uitgevoerd, ook in 2024 geborgd worden. In de begroting is een post van € 84.000 opgenomen als zijnde de SUP-vergoeding (Single Use Plastic). Verder is voortkomend uit het Bestuursakkoord 2022-2026 een bedrag van € 150.000 (€ 50.000 in 2023 t/m 2025) opgenomen voor zwerfafvalaanpak.
Toelichting:
Toelichting:
Aanschaf kroonringen Eind 2023 is gestart met de pilot kroonringen. Op basis van diverse verzoeken door inwoners vanuit diverse kernen is in 2023 besloten 100 kroonringen aan te kopen en beschikbaar te stellen aan inwoners welke hiertoe een verzoek indienen. Begin 2024 nam de vraag fors toe. Hierdoor is besloten de pilot uit te breiden naar een totaal van 500 stuks. Met deze uitbreiding is in totaal circa € 10.000 gemoeid. Dit betreft de aanschaf van de kroonringen, de installatie hiervan en communicatiemiddelen. Eind 2024 is een evaluatie voorzien om te bepalen of de aantallen al dan niet verder worden uitgebreid.
Milieubeheer
42
Beleidsmatige doelstellingen Milieubeleid Op dit moment heeft Stein geen specifiek geur- en geluidsbeleid. In 2024 wordt bekeken wat de voordelen zijn om dit beleid te ontwikkelen en hoe dit dan vorm zou moet krijgen. Energievisie In 2023 is een nieuwe Lokale Energiestrategie Stein 2024-2030 opgesteld als opvolging van het Klimaat- en Energiebeleidsplan 20182021. In deze visie wordt de focus gelegd op integraliteit, capaciteit & budget en opwek van duurzame energie. Ook wordt regionale samenwerking onderzocht, bijvoorbeeld de mogelijkheid tot het gezamenlijk ontwikkelen van een regionaal duurzaamheidsloket. Om invulling te geven aan bovenstaande prioriteiten en andere van belang zijnde onderwerpen voor de energietransitie gaan we uit van de volgende thema's: • duurzame gebouwen; • duurzame opwek van energie; • duurzame mobiliteit; • duurzame organisatie; • wettelijk verplichte toezicht- en handhavingsrol Het Rijk heeft de gemeente Stein financiële middelen (CDOKE) gegeven om de benodigde capaciteit te financieren, maar er zijn geen extra middelen beschikbaar om projecten daadwerkelijk uit te voeren. Vanuit de vorige raadsperiode en het Klimaat- en Energiebeleidsplan 2024-2030 is nog een verwacht restantbudget beschikbaar van € 370.000. Dit budget zal in 2024 verder worden benut.
Op basis van de Energievisie 20242030 en bijbehorend uitvoeringsprogramma 2024-2025 is een aanvullend projectbudget nodig om hieraan uitvoering te geven. De verwachting is dat er in 2024 een aanvullend bedrag van € 480.000 benodigd is voor deze uitvoering. Het totaalbudget voor 2024 bedraagt daarmee circa € 850.000.
Toelichting: Er is momenteel geen capaciteit voorhanden om dit onderzoek uit te voeren. In de fijnstructuur van de organisatieontwikkeling wordt de behoefte aan een beleidsadviseur milieu meegenomen. Toelichting:
Middels een Europese aanbestedingsprocedure wordt momenteel een partij geselecteerd om het Nationaal Isolatie programma (NIP) uit te voeren. Het doel van dit programma is particuliere woningen met een slecht energielabel D,E,F en G en onder de gemiddelde gemeentelijke WOZ waarde financieel te ondersteunen met het isoleren van de woning. In tranche 1 van 3 zal met name aandacht zijn voor de doelgroep energiearmoede. Hiervoor zal het restant budget van 2023 voor de energiearmoede worden ingezet voor dit project. De verwachting is dat het isolatieprogramma in Q4 2024/Q1 2025 kan worden gestart. De duurzame opwek van energie stokt op dit moment. Dit is met name te wijten aan de netcongestie en dat bedrijven geen stroom mogen terugleveren aan het net en geen nieuwe gootaansluitingen krijgen. De komende periode zal meer ingezet moeten worden op duruzame opwek voor direct eigen gebruik of het opslaan van energie in accu's. T.a.v. het warmtenet Zuid-Limburg, dit gaat een nieuwe fase in . In fase 3 zullen de volgende onderdelen uitgewerkt worden als onderdeel van het investeringsvoorstel voor fase 4 (proof of concept) van WZL: • Governance en organisatie warmtebedrijf WZL • Warmtebronnen (incl. Chemelot, piek en back-up, duurzame achtervang bron) • Netwerk (incl.
Basis of Design, leidinginfrastructuur, warmteoverdracht- en regelstations) • Klant en markt (concept overeenkomsten afnemers) • Communicatie en participatie (omgevings- en stakeholdermanagement) • Business case, financiering en subsidies • Juridisch en contracten • Investeringsvoorstel, projectplan en planning Fase 4 • Risicobeheersing
43
Energiestrategie Bij het vaststellen van de begroting op 9 november 2023 heeft de raad een extra budget van € 480.000 beschikbaar gesteld voor het jaar 2024 voor het uitvoeren van de thema’s uit de Lokale Energie Strategie. Hiermee komt het totaal beschikbaar budget voor 2024 op € 948.000. In februari 2024 heeft de raad de energiestrategie vastgesteld. Daaruit volgt dat ontvangen budget voor 2024 wordt herverdeeld op basis van de vastgestelde energiestrategie over de komende jaren. De dekking van deze kosten middels onttrekkingen uit de algemene reserve en de duurzaamheidsreserve wordt ook herverdeeld. Hiermee blijft deze verschuiving budgetneutraal. Daarnaast zijn middelen vanuit het rijk: “Capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid” (CDOKE). Deze middelen zijn beschikbaar vanaf 2023 en al toegekend tot en met 2025 en bedragen ruim € 4 ton per jaar. De provincie heeft voor de jaren 2026 en 2027 een toezegging gedaan voor dezelfde omvang van de middelen als in 2023. Het rijk is momenteel bezig met nieuwe regelingen lopende tot voor 2030. Daarvan is de omvang voor Stein nog niet duidelijk. Deze CDOKE-gelden zijn aan voorwaarden verbonden en dienen binnen een bepaalde periode besteed te zijn. Op basis van de vastgestelde energiestrategie zijn ook deze middelen verdeeld over de komende jaren passend binnen de regeling.
Bovenstaande gezamenlijke financiële middelen zijn vooralsnog voldoende om de thema’s, welke genoemd zijn in de lokale energie strategie van Stein, te dekken voor de komende jaren. Eventuele realisatie en implementatie van projecten zullen middels een separaat voorstel aan de raad worden voorgelegd. Het Groene Net Recent is een RIB verstuurd waarin is uitgelegd dat de gemeente Stein uit de samenwerkingsovereenkomst Het Groene Net is gestapt. Door het aangaan van deze ontbindingsovereenkomst ontstaat de verplichting om de bijdrage in de gemaakte kosten ter hoogte van € 179.000,- te voldoen. In de risicoparagraaf van de begroting 2024 is rekening gehouden met een bedrag van € 200.000 ten behoeve van de afkoop van Het Groene Net. De opname in de risicoparagraaf heeft tot gevolg dat er geen specifiek budget beschikbaar is voor deze post. Deze incidentele last zal middels een onttrekking uit de algemene reserve gedekt worden. De verwerking van deze onttrekking zal in de bestuursrapportage 2024 plaats vinden. Aanpak energiearmoede Eind 2023 is de Energiebespaartactie beëindigd. In 2024 worden de laatste transacties financieel afgehandeld, dit resulteert in een ophoging van de kosten die worden gedekt uit de resterende SPUK-middelen.
Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2024
2025
primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap
Lasten Baten
(x € 1.000)
2026
2027
Totaal
Meerjarenraming na berap
9.860
524
93
10.477
10.005
9.331
9.146
8.637
64
453
9.154
9.051
8.950
8.813
44
Saldo van baten en lasten
-1.223
-461
361
-1.323
-954
-381
-333
45
Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
Ruimtelijke ordening Beleidsmatige doelstellingen Omgevingswet De Omgevingswet treedt in werking op 1 januari 2024. In de periode 20182023 is gewerkt aan de implementatie van deze wet. Het project Omgevingswet is echter niet gereed op het moment dat de Omgevingswet in werking treedt. In 2024 wordt verder gewerkt aan een nieuw gebiedsdekkend omgevingsplan. Het maken van een omgevingsplan is een omvangrijke en complexe opdracht waarvoor gemeenten van de wetgever de tijd hebben gekregen tot 2032. Dit laat onverlet dat wij ernaar streven om in 2024 een omgevingsplanregeling voor de woonkernen af te ronden. Daarna volgt een omgevingsplandeel van de bedrijventerreinen en tenslotte een omgevingsplandeel voor het buitengebied. Ook wordt een regeling vastgesteld voor Chemelot (inclusief integrale afval zuiverings installatie en de Haven, gelegen in onze gemeente) en een uniforme regeling ten aanzien van het invloedgebied van Chemelot. Naast het werken aan een nieuw omgevingsplan verwachten wij in de eerste twee kwartalen van 2024 een overgangssituatie, waarin zowel oude procedures op basis van de oude wetgeving moeten worden afgehandeld, als nieuwe initiatieven conform de systematiek van de Omgevingswet. Dit vergt tijdelijk extra inzet en capaciteit. Verder zal in de praktijk moeten blijken of alle voorbereide werkprocessen en documenten ook werkbaar zijn.
Ook zal ervaring moeten worden opgedaan met nieuwe applicaties en het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO). We investeren in extra training en advies voor deze beginperiode. Daarnaast werken wij verder aan het vullen van het DSO met toepasbare regels en aan de publiekscommunicatie op onze website.
Toelichting:
46
Eventuele extra structurele capaciteit en de personele gevolgen door de Omgevingswet en de bijbehorende Wet kwaliteitsborging voor het bouwen kunnen ten vroegste in het derde kwartaal 2024 inzichtelijk worden gemaakt wanneer een periode onder de nieuwe regimes is gewerkt. De geraamde incidentele kosten voor 2024 nemen toe met € 105.700. De reserve is maar toereikend voor € 55.700. Vanuit het Rijk wordt extra geld ter beschikking gesteld voor de implementatie van de Omgevingswet. Deze gelden komen pas in 2024 via de meicirculaire ter beschikking. Derhalve wordt voor het aanvullen van de Reserve Omgevingswet met een bedrag van € 50.000, in eerste instantie de Algemene Reserve aangewend. Dit bedrag zal ten tijde van de meicirculaire 2024 worden teruggestort. Met betrekking tot de structurele kosten is het te vroeg om een reële (meerjarige) inschatting te maken. Daarnaast hangen structurele kosten samen met keuzes die in de komende jaren nog moeten worden gemaakt in bijvoorbeeld het definitieve omgevingsplan en het gewenste niveau van dienstverlening. Strategische gebiedsvisie omgeving Chemelot Eind 2021 hebben de gemeenteraden van Sittard-Geleen en Stein, de Provincie Limburg, DSM, Brightlands Chemelot Campus en de Chemelot board de Strategische Gebiedsvisie omgeving Chemelot vastgesteld.
De volgende opgaven uit de strategische gebiedsvisie zijn in 2024 en volgende jaren relevant voor de gemeente Stein: 41
Toelichting:
Gebiedsopgave: Haven Stein en multimodale corridor Doel van deze gebiedsopgave is het realiseren van een optimale modal shift voor (toekomstige) projecten op de Chemelot Site waarbij het uitgangsprincipe is dat toekomstige transportstromen per watergebonden transport worden aangevoerd en dit
47
hiermee bijdraagt aan een duurzame, innovatieve en toekomstbestendige Chemelot Circulair Hub. De doorontwikkeling van de haven van Stein en de verbindingen van en naar de haven kan alleen plaatsvinden als dit een verbetering van de omgeving betekent, conform de strekking van de Omgevingswet. Dit is uitgewerkt in een handelingskader Omgevingskwaliteit (zie hieronder). Thematische opgave omgevingskwaliteit Het doel van de opgave omgevingskwaliteit is om een praktisch handelingskader op te stellen dat gebruikt kan worden als instrument om de omgevingskwaliteit in alle gebiedsopgaven binnen de strategische gebiedsvisie omgeving Chemelot te verbeteren. De gebiedsgerichte opgave ‘Haven Stein en multimodale corridor’ dient ook in 2024 als pilot voor de verdere doorontwikkeling van het handelingskader omgevingskwaliteit. Gebiedsopgave: De Lexhy Deze gebiedsopgave speelt op het grondgebied van de gemeente SittardGeleen, maar kan qua mobiliteit consequenties hebben voor de gemeente Stein. Doel van deze opgave is het op basis van de ruimtelijke behoefte van de Brightlands Chemelot Campus uitbreiden van de campus naar De Lexhy in samenhang met het versterken en het uitbreiden van het bestaande landschappelijke raamwerk en waar mogelijk ook het verhogen van de recreatieve toegankelijkheid van de Lexhy/het Lexhybos.
Toelichting:
Toelichting:
Omgevingswet Vanwege continuering van de projectorganisatie en het werken aan een gebiedsdekkend omgevingsplan is extra budget nodig voor de vervanging van de reguliere taken. Het gaat om een bedrag van € 25.000. Dit bedrag wordt gedekt uit de Reserve Omgevingswet.
Wonen en bouwen Beleidsmatige doelstellingen Kwaliteitsborging in de bouw De nieuwe Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) moet zorgen voor een betere bouwkwaliteit tegen lagere
Toelichting:
48
kosten. Een belangrijke en ingrijpende wijziging is dat bouwers meer verantwoordelijkheid krijgen. Ook verschuift de technische kwaliteitsborging van gemeenten naar private partijen. Deze private kwaliteitsborging bouw wordt ten dele uitgevoerd door private kwaliteitsborgers. De complete plantoetsing (algemene bouwkunde, brandveiligheid, constructieve veiligheid, bouwfysisch en installaties) en het toezicht op de bouwplaats wordt door deze kwaliteitsborgers gedaan. De ruimtelijke toets (onder andere bestemmingsplan, milieu, welstand en Ruimtelijke Ordening) blijft gewoon door gemeenten uitgevoerd worden. Ook gaan gemeenten controleren of de kwaliteitsborgers die zijn aangesteld wel (juist) gecertificeerd zijn om de private kwaliteitsborging bouw te mogen doen. Waarschijnlijk treedt er voor gemeenten dus een verschuiving op van preventief toezicht naar meer repressief toezicht. De Wkb gaat naar verwachting vanaf 1 januari 2024 stapsgewijs in. De veranderingen uit de Wkb gelden tot en met 2018 alleen voor eenvoudige bouwwerken. Dit zijn bijvoorbeeld eengezinswoningen en kleinere bedrijfspanden. Daarna volgen de andere bouwwerken. Hierdoor kunnen bouwbedrijven en gemeenten stap voor stap ervaring opdoen met het nieuwe toezicht in de bouw. De impact van de invoering van deze wetgeving is op het moment van opstellen van deze begroting nog niet bekend.
In de begroting is wel reeds rekening gehouden met verminderde legesinkomsten. Milieuleges omgevingsvergunningen Zodra de Omgevingswet in werking treedt (01-01-2024) krijgen we als bevoegd gezag de mogelijkheid om leges te heffen over de besluiten voor omgevingsvergunningen ‘milieu’, hierna te noemen 'milieuleges'. Het heffen van milieuleges wordt opgenomen in onze legesverordening zodat de juridische grondslag geborgd is. De te verwachten legesopbrengsten worden jaarlijks gebaseerd op door de RUD ZL begrote
Toelichting:
49
aantallen en worden in de begroting verwerkt.
Integraal woonwagenbeleid Het Integraal Woonwagenbeleid zal in 2024 in de vier domeinen worden voortgezet. Voor de onderdelen Fysiek Domein & Veiligheid/Handhaving betekent dit dat de reguliere werkzaamheden en controles worden voortgezet. De meeste inzet zal gevraagd worden voor de domeinen Zorg en Participatie en Wonen. In het Zorg en Participatie onderdeel zal de nadruk liggen op toeleiding voorschoolse opvang, aanpak schoolverzuim en verbinding met het project Kansrijke Start. Op het gebied van Wonen zal de overdracht van de resterende locaties aan de woningcorporaties de meeste aandacht vragen. Woonzorgvisie 2023-2028 De geraamde kosten om uitvoering te geven aan de Woonzorgvisie Stein 2023-2028 bedragen ruim € 1,25 miljoen voor de gehele periode 2023 2028. Rekening houdend met reeds bestaande budgetten komen extra benodigde middelen uit op circa € 1 miljoen. Deze kosten bestaan voor een groot deel uit inhuurkosten van projectleiders en kwartiermakers. De regionale Transformatievisie Wonen Westelijke Mijnstreek voor de wijken Elsloo en Urmond-Oost zijn in het verleden gefinancierd vanuit de regionale Decentrale Uitkering Bevolkingsdaling (DUB). Voor de uitwerking van de Transformatievisie voor de andere wijken wordt daarom voorgesteld gebruik te maken van de eigen krimpreserve. Deze werd tot 2023 voornamelijk aangevuld vanuit de regionale DUB-middelen.
Het huidige saldo bedraagt € 270.000. Het opstellen van transformatievisie voor de overige wijken is een incidenteel project met een duidelijk begin- en einddatum (2027), en zijn daarmee incidenteel van aard.
Toelichting:
Toelichting: Gemeente Stein heeft op 12 februari een aanvraag ingediend voor de Woningbouwimpuls. Deze is eind april toegekend. De gemeente Stein wil met de deze1,9 miljoen euro een impuls geven aan de uitvoering van de contourenschets van de woonzorgzonering zoals opgenomen in de woonzorgvisie. Het gaat dan vooral om de realisatie van zorggeschikte, betaalbare woningen voor ouderen. Dit draagt bij aan de noodzakelijke doorstroming waardoor er uiteindelijk ook woningen beschikbaar komen voor starters. Voor de aanvraag is gebruik gemaakt van het door de raad ter beschikking gestelde budget voor aanvragen subsidies. Hieruit zijn taxaties en tijdelijke inhuur (waaronder planeconoom) betaald. Op 9 maart 2023 is de Woondeal Limburg getekend door minister Hugo de Jonge, de Provincie en gemeenten, als een aantal woningcorporaties en het Waterschap Limburg. In de Woondeal staat dat er in Limburg 26.550 woningen bij komen, waarvan het grootste deel in de sociale huur, de middenhuur en de betaalbare koop. Inmiddels is er zelfs sprake van een hogere ambitie. In nauwe samenwerking zijn verschillende partijen, waaronder de gemeenten, nu aan de slag om deze Woondeal te realiseren. Dit proces vergt echter, naar nu blijkt, veel ambtelijke capaciteit van gemeenten Zowel de aanvraag Woningbouwimpuls (ondanks de inhuur), het Woondealtraject en de benodigde
50
onverwachte ambtelijke inzet op (sub)regionaal vlak heeft ertoe geleid dat verschillende zaken vanuit de Woonzorgvisie nu nog niet zijn opgepakt. Het betreft dan (de start van): 1. Traject (meerjaren-)prestatieafspraken; 2. Inhuur kwartiermaker m.b.t. voorbereiding uitvoering Transformatievisies Elsloo en Urmond-Oost; 3. Het opstellen van een lokale transformatievisie voor kern Stein; 4. Het opstellen van een procesvoorstel t.b.v. inschakelen van een procesmanager die aan de voorkant met partijen meekijkt m.b.t. de planologische, financiële en maatschappelijke haalbaarheid van een (woningbouw-)plan (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap, Tiny Houses , co-housing, meergeneratiewonen en andere innovatieve woonvormen). Punten 2 en 4 zijn inmiddels opgepakt en punten 1 en 3 worden op korte termijn opgepakt. Bij punt 4 kan wel nog worden aangegeven dat de gemeente, samen met Stichting CPO voor ouderen (60-plus) Stein, werkt aan een woningbouwproject in de vorm van CPO (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap) aan de Steskensstraat te Oud-Stein.
Gebiedsgerichte aanpak Nieuwdorp In 2016 is gestart met het opstellen van een integrale wijkvisie voor Nieuwdorp met als resultaat een procesmatige, integrale wijkaanpak van de opgaven d.m.v. een Wijkactieprogramma Nieuwdorp (WAP). Het WAP is als pilot benoemd binnen het gemeentelijk project implementatie Omgevingswet en is gekaderd in een 5tal projecten/trajecten. Het sluitstuk van de ruimtelijke transformatie is het realiseren van een Bruisend Hart voor Nieuwdorp. Hierin komen alle opgaven vanuit de wijkvisie bijeen. Zaam Wonen en Vivantes tekenen voor het gewenste zorggeschikt wonen, Buurtcentrum Nieuwdorp vormt de basis van een maatschappelijke plint voor laagdrempelig ontmoeten en de gemeente neemt de uitvoering van de openbare ruimte/vergroening voor haar rekening. Nader te verdelen in: A. De grondexploitatie tbv ontwikkeling woningbouw; B. De aanleg van een buurttuin;
Toelichting:
51
C. Het opwaarderen van het huidig kerkplein. De benodigde gemeentelijke financiën voor A t/m C bedragen ruim € 2,5 miljoen. De Provincie heeft de kwaliteit van het voorliggend plan onderschreven en levert een financiële uitvoeringsbijdrage (KLC), groot € 600.000 aan de gemeentelijke kosten. Voorwaarde: aanvang (gefaseerde) uitvoering van deze integrale ontwikkeling medio 2024. Starterslening De Starterslening is een kansrijk instrument dat gemeenten kunnen inzetten om starters te helpen. De Starterslening zorgt voor extra investeringsruimte voor huishoudens die hun eerste woning willen kopen. De Starterslening wordt ingezet voor woningen met een maximale koopsom tot € 280.000. Deze koopsom is, zonder eigen vermogen, bereikbaar voor starters met een middeninkomen van € 52.500. Deze starters hebben zonder ondersteuning veelal weinig keuze op de woningmarkt omdat zij een te hoog inkomen hebben voor een sociale huurwoning, terwijl particuliere huurwoningen en koopwoningen veelal buiten hun financiële bereik vallen daarom willen we ook in 2024 de Startersregeling continueren.
Toelichting:
Herbestemming St. Jozefkerk kerensheide De formele verkoop van de kerk aan de ontwikkelaar is niet voor eind 2023 afgerond kunnen worden. Dit zal nu plaatsvinden medio 2024. De gemeentelijke toegezegde bijdrage sluit aan op de toegezegde bijdrage van de Provincie. Deze laatste heeft formele verkoop als voorwaarde. Een deel van de gemeentesubsidie (€ 144.000) komt uit de krimpreserve, welk bedrag per 31-122023 is teruggestort naar de Algemene Reserve. Dit deel subsidie is nu weer opgenomen in de bestuursrapportage van 2024. Hiermee kan de gemeentelijke toezegging gestand worden gedaan. Sanitaire units woonwagenlocaties In 2022 heeft de Raad middelen beschikbaar gesteld voor het onderhoud aan de sanitaire woonwagenunits. Deze middelen werden onttrokken uit de algemene reserve. In 2023 is er vanwege diverse redenen minder onderhoud uitgevoerd dan begroot, waardoor de beschikbare middelen zijn teruggevloeid naar het jaarrekeningresultaat. Deze middelen zijn echter wel in 2025 nodig. We zullen de middelen die in 2023 zijn teruggevloeid alsnog in 2025 onttrekken uit de algemene reserve. Dit betreft een bedrag van € 90.000. Daarmee is dit budgettair neutraal.
52
Leges omgevingsvergunningen In de begroting 2024 is abusievelijk geen rekening gehouden met de extra legesinkomsten als gevolg van het woningbouwprogramma. In deze berap wordt het geraamde bedrag derhalve verhoogd met een bedrag van € 271.373 naar in totaal € 548.373. Afhankelijk van de voortgang binnen diverse projecten (denk aan Nieuwdorp, Stationstraat, Lindehagen, Bruisend Hart) worden legeskosten voor de noodzakelijke omgevingsvergunningen in 2024 of later geïnd. Voor de afhandeling van deze (extra) aanvragen om omgevingsvergunningen wordt een bedrag van € 65.000 opgenomen voor personele inhuurkosten.
Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2024
2025
primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap
Lasten
(x € 1.000)
Baten
Saldo van baten en lasten
2026
2027
Totaal
Meerjarenraming na berap
9.103
772
710
10.585
3.368
2.092
1.846
7.639
204
689
8.532
1.697
491
427
-1.464
-567
-21
-2.052
-1.671
-1.600
-1.419
53
Bestuur en ondersteuning en algemene dekkingsmiddelen
Bestuur Beleidsmatige doelstellingen Gemeenteraad De door het Rijk ingezette nieuwe financieringssystematiek van het Gemeentefonds leidt er toe dat gemeenten binnen afzienbare tijd in financieel zwaar weer komen. Het jaar 2026 staat nu al te boek als het ‘Ravijnjaar’. Ook voor onze gemeente zal dit scenario niet zonder gevolgen blijven. In lijn met de breed gesteunde resolutie van de VNG bereidt zij een begrotingsadvies aan de gemeente voor langs de onderstaande lijn: 45 - Maak een sluitende begroting voor de jaren 2024 / 2025 - Maak voor het jaar 2026 en volgende jaren een reële begroting op basis van het huidige takenpakket en de noodzakelijke investeringen, waarbij een eventueel tekort dat ontstaat duidelijk zichtbaar is. De Raad zal alle creatieve zeilen bij moeten zetten om het budgetrecht zodanig in te vullen dat recht gedaan wordt aan een solide financiële positie en dat tegelijkertijd het brede palet van gemeentelijke taken zoveel mogelijk in stand blijft. Van belang is dit in samenspraak met collega-gemeenten en in afstemming met de Provincie, in haar rol toezichthouder, te realiseren. Daarnaast blijven de zorgen rondom de Jeugdzorg, de huisvesting van asielzoekers, statushouders en de vluchtelingen uit Oekraïne een appél doen op de creatieve vermogens van ons Bestuur en daarmee van de Raad.
Pensioenverplichtingen (oud) wethouders Voor het betalen van (toekomstige) pensioenen van (voormalige) bestuurders is de voorziening pensioenverplichtingen (oud) wethouders gevormd.
Toelichting: Het demissionair kabinet heeft in de voorjaarsnota aangekondigd gemeenten deels tegemoet te komen. Met name het vervallen van de opschalingskorting heeft voor Stein een behoorlijk gunstig effect. Desalniettemin zal deze "compensatie" er niet voor zorgen dat het bekend ravijnjaar opgelost gaat worden. Vanuit dat oogpunt is er een proces gestart richting de begroting 2025 om alle ontwikkelingen in kaart te brengen om zodoende een integrale afweging te kunnen maken.
Toelichting:
54
De voorziening zal begin 2024, indien dan noodzakelijk blijkt, worden geactualiseerd op basis van het van PROAmbt te ontvangen financieel jaarverslag 2023. Wethoudersuitkeringen De voorziening uitkering gewezen wethouders is gevormd met als doel jaarlijkse schommelingen in de uitkeringen aan gewezen wethouders te egaliseren en is gebaseerd op bestaande feiten en inzichten. Indien zich in 2024 mutaties binnen het college van burgemeester en wethouders voordoen zal de voorziening op de hiervoor bestemde momenten in de P&C cyclus worden geactualiseerd. Ombudscommissie De tarieven van de Ombudscommissie Gemeente Stein zijn sedert 2006 niet geïndexeerd. De ombudscommissie verzoekt de raad om met ingang van 1 januari 2024 voor haar werkzaamheden dezelfde vergoedingen te hanteren als die welke gelden voor de Commissie Bezwaarschriften. Op grond van het bepaalde in artikel 7, derde lid, van de Verordening Externe Klachtbehandeling 2006 kan aanpassing plaatsvinden. De nieuwe tarieven bedragen voor de voorzitter € 220 en voor de leden € 170 per hoorzitting (plus reiskostenvergoeding). Regionale samenwerking Op Zuid-Limburgse schaal zetten wij samen met de andere vijftien gemeenten verdere stappen gezet om de positionering en uitvoeringskracht van de regio te versterken. Dit doen wij in het kader van NOVEX-gebied ZuidLimburg samen met het Rijk.
Ook nemen wij deel aan de Regiodeal InGenieus, Groen en Gezond. In deze Regiodeal wordt ingezet op een transitie naar een circulaire economie met voldoende en geschoold personeel, wordt de grensligging benut en wordt de gezondheid vergroot met kansen en perspectief voor alle inwoners en wordt het unieke landschap (groene long) versterkt. In februari 2022 heeft het Rijk laten weten € 20 miljoen in deze Regiodeal te willen investeren.
Toelichting:
Toelichting:
Toelichting:
55
Ook gaan wij samen met de andere Zuid-Limburgse gemeente aan de slag met de aanbevelingen uit het onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen en Berenschot naar de Bestuurlijk Regionale Ecosystemen in Zuid-Limburg Samen met de gemeenten Beekdaelen, Voerendaal, Simpelveld, Valkenburg aan de Geul, Meerssen, EijsdenMargraten, Gulpen-Wittem en Vaals geven wij uitvoering aan het Uitvoeringsprogramma voor het Middengebied (‘Van Groen hart tot groene long).Wij nemen deel aan de projecten Sector Platform Vrijetijdseconomie en het project scan agrarische kavels en vitaliteitsmanager.
Voorziening pensioenverplichting De voorziening pensioenverplichtingen (gewezen) wethouders is gevormd voor het betalen van (toekomstige) pensioenen van (voormalige) bestuurders. De voorziening is per 31 december 2023 geactualiseerd op basis van het Financieel Jaarverslag van Pro Ambt. Van de levensverzekering, zoals deze ook in het jaarverslag van Pro Ambt is verwerkt, is bericht ontvangen dat het expiratiekapitaal uit hoofde van twee polissen naar gemeente Stein overgemaakt wordt. Het bedrag van circa € 229.000 wordt dan ook aan de hiervoor bedoelde voorziening toegevoegd.
Overhead Personeel Extra budget Ziek en Piek In de begroting 2024 is rekening gehouden met een extra budget Ziek en Piek in verband met de Organisatie Ontwikkeling. Daarbij is aangekondigd dat in de Bestuursrapportage 2024 een aanvullende budget zou worden gevraagd omdat op dat moment nog geen redelijk inschatting kon worden gemaakt. Het extra budget dat wordt gevraagd is € 350.000. Daarmee komt het totale extra budget op het gelijke niveau van 2023. RVU De huidige RVU-regeling in de cao is met ingang van 1-1-2024 aangepast. Het vereiste aantal dienstjaren van de werknemer voor deelname aan de RVU-regeling verlaagd. Een werknemer moet 41 jaar in dienst zijn geweest van een bij ABP aangesloten werkgever. Bij de RVU nemen medewerkers ontslag en volgt er een (maandelijkse) ontslagvergoeding die de ex-medewerker in staat stelt om te overbruggen tot aan de AOW-leeftijd. Aangezien de exmedewerker in die periode geen activiteiten/prestaties voor de gemeente verricht, dient een voorziening te worden getroffen voor de financiële verplichting die de gemeente tegenover de exmedewerker en de fiscus heeft op basis van deze regeling. Op dit moment heeft 1 medewerker aangegeven gebruik te maken van deze regeling in 2024. Daarom is een bedrag van € 53.424 aan deze voorziening toegevoegd. Functiewaardering Voor twee functies is een functieherwaarderingsproces opgestart.
De uitkomst zorgt ervoor dat twee functie op een hoger niveau uitkomen. Deze functies worden bezet door vijf medewerkers die
56
een nabetaling ontvangen met terugwerkende kracht tot april 2021. Het totale incidentele bedrag dat in 2024 hier mee gemoeid is bedraagt € 48.437.
Inkoop Versterking van de inkoopfunctie van de gemeente Stein staat niet op zich. Het past naadloos in de richting van de doorontwikkeling: een sterkere organisatie, met betere dienstverlening aan de inwoners. Inkoop is daarin een belangrijk deel. Het grootste deel van de werkzaamheden van de gemeente wordt ten slotte uitbesteed aan marktpartijen, van zorg tot aanleg in de buitenruimte en van ondersteunende ICT-voorzieningen tot onderhoud aan wegen en gebouwen. In 2024 is ook het subsidiebeleid van de gemeente Stein door &VandeLaar geëvalueerd. Eén van de bevindingen is dat de grens tussen subsidies en opdrachtverlening voortkomend uit aanbesteding niet altijd even scherp is. In de loop der jaren is wel de beweging te zien dat de partijen die in dat grijze gebied opereren zich steeds meer als marktpartijen opstellen. Voor de versterking van de inkoopfunctie is daarom vooral van belang dat we het in samenhang met (de uitvoering van) het subsidiebeleid bezien. Op basis van ervaringen vraagt het neerzetten van een gedegen inkoopfunctie om een stevige projectleider, die gemakkelijk kan schakelen van bestuurlijk tot werkvloer. De projectleider kan deze opdracht uitwerken en binnen een jaar inrichten in de organisatie. Hiervoor is een eenmalig bedrag van € 75.000 nodig.
Een combinatie met de uitwerking van het nieuwe subsidiebeleid moet nog worden onderzocht (op inhoud en op extra benodigde uren voor subsidiebeleid). Projectenkalender 2024 informatiemanagement Het informatiebeleidsplan 2025-2028 zal, om een goede integrale afweging te kunnen maken, worden meegenomen bij de kadernota 2025. Voor 2024 is daarom gekeken welke projecten noodzakelijk zijn om te voldoen aan de wettelijke taken. De lasten die voortvloeien uit de projecten 2024 kunnen worden gedekt met de reeds eerder beschikbare gestelde budgetten en met een aanvulling voor de lasten van incidentele projecten uit de algemene reserve voor een totaalbedrag van € 500.629 (2024 € 359.045, 2025 € 46.080, 2026 € 47.186 en 2027 € 48.318). Voorgesteld wordt dan ook om in die jaren de genoemde bedragen uit de algemene reserve beschikbaar te stellen. Huisvesting In 2024 is een aanbesteding gestart voor de schoonmaak van het gemeentehuis en andere gemeentelijke accommodaties. Deze zal in de loop van het jaar worden afgerond. Het contract met de huidige contractant is daarom met één jaar verlengd. Door de stijgende kosten aan de kant van de leverancier, zijn de kosten voor deze verlenging in 2024 hoger en dient het budget met € 28.800 te worden verhoogd. Onderhoud gebouw wijkbeheer In verband met de op hand zijnde renovatie van het gebouw zijn de onderhoudskosten met € 33.000 verlaagd.
Treasury Rente De financieringslasten zijn met een bedrag van € 400.000 bijgesteld. Dit voordeel is een gevolg van met name het effect van het positief jaarrekeningsaldo 2023 en daarnaast de actualisatie van de investeringsplanning.
Belastingen Opbrengst OZB
57
Op basis van de definitieve prognose van de BSGW over 2024 is de opbrengst OZB verhoogd met € 18.064.
Algemene uitkering Decembercirculaire 2023 Op 6 december 2023 is de decembercirculaire 2023 verschenen. De circulaire heeft het volgende positieve structurele effect:
Effect decembercirculaire 2023
2024
2025
2026
2027
328.000
62.000
51.000
51.000
Mutaties reserves Mutaties reserves Onderstaand volgt een overzicht en een toelichting op de mutaties van de reserves, die in de bestuursrapportage hebben plaatsvonden. In de bijlagen vindt u een totaaloverzicht van de reserves. Mutaties reserves bestuursrapportage 2024
Toevoeging
Onttrekking
Algemene reserve
0
41
Reserve krimp
0
144
Reserve invoering omgevingswet Reserve pilots duurzaamheid Algemene reserve bouwgrondexploitaties Totaal
0
25
0
-168
13
0
13
42
Algemene reserve Opstallen Steinerbos 2 Voor de overname, sloop- en herinrichtingskosten van het pannenkoekenhuis en midgetgolfbanen aan Steinerbos 2 is in 2024 € 55.000 en in 2025 € 32.500 opgenomen. Vanwege het incidentele karakter van deze kosten wordt voorgesteld deze te dekken uit de algemene reserve. Projectenkalender ICT 2024: De lasten die voortvloeien uit de (ICT) projectenkalender 2024 kunnen worden gedekt met de reeds eerder beschikbare gestelde budgetten en met een aanvulling voor de lasten van incidentele projecten uit de algemene reserve voor een totaalbedrag van € 500.629 (2024 € 359.045, 2025 € 46.080, 2026 € 47.186 en 2027 € 48.318). Voorgesteld wordt dan ook om in die jaren de genoemde bedragen uit de algemene reserve beschikbaar te stellen. Sloop Vivaldi: In Vivaldi werden in 2023 nog altijd asielzoekers opgevangen. Omdat deze opvang ook in 2024 nog doorloopt is er geen zicht op een concrete datum voor de sloop van Vivaldi. De middelen voor de sloop worden zijn dan ook niet overgeheveld naar 2024. In de toekomst zullen weer opnieuw middelen voor de sloop van Vivaldi opgenomen worden wanneer dit concreet wordt. Er wordt
58
voorgesteld om de voorgenomen onttrekking € 72.000 uit de algemene reserve te corrigeren, zodat deze in de toekomst opnieuw ter beschikking kan worden gesteld. Herverdeling middelen energievisie: Met het herverdelen van de middelen voor de energievisie worden ook de onttrekkingen uit de algemene reserve opnieuw verdeeld. Dit heeft tot gevolg dat in 2024 € 480.000 minder wordt onttrokken. Het Groene Net: Recent is een RIB verstuurd waarin is uitgelegd dat de gemeente Stein uit de samenwerkingsovereenkomst Het Groene Net is gestapt. Door het aangaan van deze ontbindingsovereenkomst ontstaat de verplichting om de bijdrage in de gemaakte kosten ter hoogte van € 179.000 te voldoen. Voorgesteld wordt deze incidentele last middels een onttrekking uit de algemene reserve te dekken. Reserve krimp De formele verkoop van de kerk Kerensheide aan de ontwikkelaar is niet voor eind 2023 afgerond kunnen worden. Dit zal nu plaatsvinden medio 2024. De gemeentelijke toegezegde bijdrage sluit aan op de toegezegde bijdrage van de Provincie. Deze laatste heeft formele verkoop als voorwaarde. Een deel van de gemeentesubsidie (€ 144.000) komt uit de krimpreserve, welk bedrag per 31-122023 is teruggestort naar de Algemene Reserve. Dit deel subsidie is nu weer opgenomen in de bestuursrapportage van 2024. Hiermee kan de gemeentelijke toezegging gestand worden gedaan.
Reserve omgevingswet Vanwege continuering van de projectorganisatie en het werken aan een gebiedsdekkend omgevingsplan is extra budget nodig voor de vervanging van de reguliere taken. Het gaat om een bedrag van € 25.000. Dit bedrag wordt gedekt uit de Reserve Omgevingswet. Reserve bouwgrondexploitaties Bij de samenstelling van de jaarrekening 2023 heeft tevens de herziening van de grondexploitatiebegrotingen plaatsgevonden. De financiële verwerking van deze herziening zijn verwerkt in de voorliggende bestuursrapportage en hebben tot gevolg dat € 13.000 wordt gestort in de algemene reserve. Reserve duurzaamheid Met het herverdelen van de middelen voor de energievisie worden ook de onttrekkingen uit de reserve duurzaamheid opnieuw verdeeld. Dit heeft tot gevolg dat in 2024 € 168.000 minder wordt onttrokken.
59
Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2024
2025
primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap
Lasten
(x € 1.000)
Totaal na berap
2026
2027
Meerjarenraming na berap-I
14.637
371
882
15.890
14.836
15.848
16.381
Baten
58.906
48
1.032
59.986
62.464
59.595
61.296
Saldo van baten en lasten
44.269
-323
150
44.096
47.628
43.747
44.915
Toevoeging reserves
366
23
13
402
103
Onttrekking reserves
1.749
2.356
42
4.147
1.157
640
403
45.652
2.010
179
47.841
48.682
44.387
45.318
Resultaat
60
FINANCIELE BEGROTING Totaal lasten en baten
2024
2025
primaire begrotings- bestuurs begroting wijzigingen rapportage
Bestuur en ondersteuning Veiligheid
(x € 1.000)
Totaal
2026
2027
Meerjarenraming
-2.962
-53
-86
-3.100
-2.875
-2.884
-2.797
-2.751
-122
67
-2.806
-2.839
-2.835
-2.903
Verkeer en vervoer en waterstaat Economie
-5.029
82
148
-4.799
-5.095
-5.593
-6.176
-699
-269
-58
-1.025
-609
-567
-449
Onderwijs
-2.856
-33
-25
-2.915
-2.875
-3.201
-3.204
Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein
-5.207
-180
114
-5.272
-5.096
-5.229
-5.370
-23.924
-323
237
-24.010
-24.121
-24.023
-24.298
-1.223
-461
361
-1.323
-954
-381
-333
-1.464
-567
-21
-2.052
-1.671
-1.600
-1.419
-46.140
-1.925
Volksgezondheid en milieu Ruimtelijke ordening en volkshuisvestiging Totaal baten en lasten per programma
737 -47.328 -46.160 -46.338 -46.973
Lokale heffingen
6.070
-18
6.051
6.331
6.560
6.771
Algemene uitkeringen
51.178
693
51.871
54.466
51.281
52.710
141
219
219
219
Dividend
141
Saldo financieringsfunctie Overige algemene dekkingsmiddelen
400
400
-952
473
254
-224
-467
-1.136
-1.755
Totaal algemene dekkingsmiddelen
56.437
473
1.329
58.240
60.549
56.925
57.946
Overhead
-9.182
-743
-1.094 -11.019 -10.022 -10.269 -10.209
Onvoorzien
-25
Vennootschapsbelasting
0
-25
-25
-25
-25
0
0
0
0
0
0
Saldo van baten en 1.116 -2.195 lasten Toevoegingen/onttrekkingen reserves
972
-107
4.368
318
764
Mutaties reserves
1.383
2.333
29
3.745
1.054
640
403
Mutaties reserves
1.383
2.333
29
3.745
1.054
640
403
Resultaat
2.499
137
1.002
3.638
5.422
958
1.167
61
BIJLAGEN Bijlage I Reserves en voorzieningen RESERVES Algemene reserve Reserve knelpunten gemeentelijke huisvesting (B) Reserve uitbreiding sporthal Stein (B)
Stand
Storting Onttrekking Stand Storting Onttrekking Stand Storting Onttrekking
31-dec 2023
2024
31-dec 2024
2024
2025
31-dec 2025
2025
2026
2026
Stand
Storting Onttrekking
Stand
31-dec 2026
2027
31-dec 2027
2027
18.365
328
743
17.950
103
491
17.563
0
265
17.298
0
118
17.179
1.134 61
0 0
49 20
1.084 41
0 0
49 20
1.035 20
0 0
49 20
986 0
0 0
49 0
936 0
Reserve sociaal domein Reserve nieuwbouw IKC de Triviant (B)
266 105
0 0
0 26
266 79
0 0
0 26
266 54
0 0
0 26
266 28
0 0
0 26
266 2
Reserve Mergelakker (B) Reserve MFC Stein (B)
84 197
0 0
17 7
68 191
0 0
17 7
51 184
0 0
17 7
34 177
0 0
17 7
17 170
Reserve Maaslandcentrum (B) Reserve egalisatie afval
59 829
0 0
20 189
39 640
0 0
20 145
20 495
0 0
20 0
0 495
0 0
0 0
0 495
Reserve krimp Reserve regiobijdrage
552 290
0 0
271 0
281 290
0 0
86 0
195 290
0 0
107 0
88 290
0 0
57 0
31 290
Reserve incidentele investeringen (B)
827
0
76
751
0
73
678
0
73
605
0
73
533
Reserve archeologisch museum (B)
77
0
8
69
0
8
61
0
8
54
0
8
46
Reserve stationsomgeving (B) Reserve bijdrage ESZL
1.000 254
0 0
0 75
1.000 179
0 0
25 0
975 179
0 0
25 0
950 179
0 0
25 0
925 179
Reserve bouwgrondexploitaties Reserve pilots duurzaamheid
1 169
0 0
0 0
1 169
0 0
0 168
1 1
0 0
0 0
1 1
0 0
0 0
1 1
Reserve invoeringomgevingswet Reserve parkeerplaats veer Berg ad Maas
295 326
0 0
218 14
77 313
0 0
0 14
77 299
0 0
0 14
77 286
0 0
0 14
77 272
Reserve parkeerplaats Steinerbos Reserve noodfonds Reserve uitvoeringsagenda toerisme 2326 Reserve omscholingsfonds
200 924
50 0
10 0
240 924
0 0
10 0
230 924
0 0
10 0
220 924
0 0
10 0
210 924
845 500
0 0
412 0
433 500
0 0
0 0
433 500
0 0
0 0
433 500
0 0
0 0
433 500
0
0
0
0
0
0
0
0
1.157 24.532
0
640
23.892
0
403
23.489
Reserve budgetoverheveling Totaal
1.970
23
1.993
0
0
29.331
402
4.147
25.585
103
62
VOORZIENINGEN
Stand
Storting
Onttrekking
31-dec
Stand
Storting
Onttrekking
31-dec
2023
2024
2024
Stand
Storting
Onttrekking
31-dec
2024
2025
2025
Stand
Storting
Onttrekking
31-dec
2025
2026
2026
Stand
31-dec
2026
2027
2027
2027
Voorzieningen dubieuze vorderingen woonwagenbewoners
10
0
0
10
0
0
10
0
0
10
0
0
10
Voorziening groot onderhoud wegen
497
850
1.259
88
850
906
33
850
862
20
850
660
210
Voorzieningen verwachte verliezen gondexploitaties
279
0
279
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Voorziening onderh. Kunstwerk en viaduct.
229
43
39
233
43
100
176
43
50
169
43
50
162
2
0
0
2
0
0
2
0
0
2
0
0
2
Voorziening dubieuze debiteuren sociale zaken
1.068
32
32
1.068
32
32
1.068
32
32
1.068
32
32
1.068
Voorziening pensioenvoorziening (oud) wethouders
1.331
303
59
1.575
75
59
1.591
75
59
1.607
75
59
1.624
Voorziening kleine monumenten
Voorziening dubieuze debiteuren
134
0
0
134
0
0
134
0
0
134
0
0
134
Voorziening (groot) bouwkundig onderhoud BOP
1.864
538
658
1.744
538
507
1.776
538
692
1.623
538
692
1.469
Voorziening groot sporttechnisch onderhoud
365
34
15
383
34
73
344
34
190
188
34
190
31
Voorziening wethouderuitkeringen
269
35
105
199
20
90
129
0
52
77
0
73
4
Voorziening riool (cf art 44 lid 2 BBV)
365
94
0
459
0
0
459
0
0
459
0
0
459
Voorziening RVU
0
53
9
44
0
18
26
0
18
8
0
8
0
Voorz verw verliezen voorm Vivaldi
83
0
0
83
0
0
83
0
0
83
0
0
83
Voorz dub.debiteuren TOZO
12
0
0
12
0
0
12
0
0
12
0
0
12
Voorziening verlofsparen
41
20
0
61
20
0
81
20
0
101
20
0
121
6.549
2.002
2.454
6.097
1.612
1.784
5.925
1.591
1.955
5.561
1.591
1.763
5.390
Totaal
63
Bijlage II Investeringsplanning Investeringsplanning
2024 primaire begroting (x € 1.000)
begrotingswijzigingen tot berap
doorgeschoven
berap
totaal na berap
begroting
begroting
begroting
2025
2026
2027
24 0
26 0
0 0
0 0
50 0
24 53
24 0
24 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 150
0 0 80 0
0 0 80 150
55 140 0 0
0 0 0 0
0 0 0 150
70 0 0
0 0 25
0 220 0
0 0 0
70 220 25
0 0 0
0 0 0
0 220 0
32 0 0 0 0 0 30 0 0 0 0 0 0 156
0 33 40 0 0 15 0 744 169 555 0 0 0 1.607
0 0 0 25 39 0 0 0 0 0 0 0 0 434
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 35 0 0 115
32 33 40 25 39 15 30 744 169 555 35 0 0 2.312
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 272
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 12 0 36
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 375 769
Veiligheid
0 0
0 0
60 60
20 20
80 80
0 0
0 0
60 60
Verkeerskundige aanpassingen Bergerstr
20
0
0
0
20
400
0
0
234 0
0 0
26 0
0 0
259 0
166 50
0 1.100
0 0
Aanschaf meubilair en inrichting gemeent Bus wijk Urmond 9 Bus transport 12 Maaimachine 3delig Tractor Telefoontoestellen Burostoelen gemeentehuis Hardware werkplekken mobiele devices Switches core werkplek Cameratechniek raadzaal Camerasysteem gemeentehuis Digitaal archiveren Applicatie SGIV (Squit,RO,Regelhulp) Hal gemeentehuis Aanschaf netwerkcomponenten Heftruck wijkbeheer Renovatie gebouw wijkbeheer Technische installaties gebouw wijkbehee WTB installaties gebouw wijkbeheer Vervangen WIFI Ipads tbv raadsleden Zaak / DMS / Makelaar
Bestuur en ondersteuning Vervangen camera’s cameratoezicht
LED armaturen openbare verlichting GGA Stein centrum wegen
64
Vervangen lichtmasten Verkeersmaatr veilige schoolomgeving Jaagpaden Julianakanaal Doorfietspad/op-afrit Elsloo Gebiedsvisie Dorine Verschureplein Opknappen Beatrixplein GGA Nieuwdorp (wegen) GGA Meers Stationsomgeving Fietspadenstructuur Herstel oude dorpskernen Reconstructie Michiel de Ruyterstraat Herinrichting Koolweg Doorfietspad Grote Straat Beekstraat (wegen) Kruising Meerser Eindstraat-Maasbanderke Parkeerplaats brasserie Steinerbos Nieuwdorp upgrade kerkplein Herinrichting Dross. Jonker van Kesselst Omvormen jaagpad Molenweg tot fietspad Reconstructie Mauritsweg Stein Aanpassen rotonde Steinerweg-Koolweg Reconstructie Jurgenstraat Parkeerplaats veer Berg ad Maas Parkeerplaats Steinerbos Maatregelen rotondevisie Trage paadjes Wegreconstructie Urmonder parallelweg Wegreconstructie westelijke Kanaalweg Wegreconstructie Ondergenhousweg/Steenwe Wegreconstructie Schoorweg Parkeerplaatsen Beekstraat/de Bath Siekendaal weg Beek-Elsloo Reconstructie Bergerweg
40
0
33
0
73
142
47
31
200 50 2.389 190 416 100 50 1.500 650 750 1.200 0 0 500 0
250 0 52 50 0 0 0 339 142 0 75 0 0 0 0
38 0 89 10 0 178 0 -10 0 0 -6 0 0 0 0
0 0 -2.430 0 -366 0 0 0 -600 -675 -1.000 0 0 -430 0
488 50 100 250 50 278 50 1.829 192 75 269 0 0 70 0
200 1.000 2.430 250 366 2.400 2.550 0 600 675 1.000 50 750 430 175
200 0 1.200 750 0 2.400 2.550 0 0 750 0 1.050 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
200 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
200 0 0
0 100 50
0 0 650
0 0 0
50 0 470 0
0 0 0 0
0 417 10 47
0 -260 340 0
50 157 820 47
184 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 125 101
0 117 -30
9 0 26
0 0 0
9 242 97
0 0 0
0 0 0
0 0 0
400 0 0 0 190 155 500 656
0 0 0 0 0 0 0 0
100 358 222 393 0 0 0 0
0 -136 -95 20 0 0 0 0
500 222 127 413 190 155 500 656
0 0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0 0
65
Heerstraat Zuid (wegen) Rotonde Gerichtstraat / Heerstraat-Noord Rotonde Steinderweg / Merodestraat Herinrichting Heerstraat-Noord Aanpak rotonde Heerstraat-Zuid / Heistee Aanpak rotonde Steinderweg / Helmbloem Herinrichting Omphaliusstraat Herinrichting Gerichtstraat Beekstraat / De Bath - realiseren parkee Herinrichting Odalaan Reconstructie Mauritslaan/Heirstraat
Verkeer vervoer en waterstaat Fietsrouteplan rivierplan Maasvallei
Economie zaken Uitbreiding Groenewald meubilair Uitbreiding Groenewald technische instal Uitbreiding Groenewald bouwkosten Renovatie Avonturijn Berg aan de Maas Renovatie Avonturijn Berg ad Maas-Instal Binnenklimaatregeling sporthal Merode
Onderwijs Vervangen speelvoorzieningen Vervangen accom.afrastering voetb Urmond Vervangen ballenvangers voetb Molenpark Nieuwdorp buurttuin Renovatie kunstgrasveld Hetjen veld A Verv veldafr,staalm, ballenv voetbal IVS Maatr duurzaamheid Hetjen veld A Mergelakker veld B & C - renovatie Renovatie Brasserie Steinerbos Speelvoorziening Kampstraat Urmond Aankoop grond levensbomenbos Levensbomenbos
0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0
50 50 50 100 0 0 0
1.650 550 600 1.900 400 400 350
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
750 550 100
0 11.135
0 996
0 1.940
0 -5.632
0 8.439
0 13.967
0 10.947
2.500 9.781
387 387
0 0
40 40
0 0
426 426
0 0
0 0
0 0
0 1.974
0 781
0 0
0 -1.478
0 1.276
204 1.478
0 0
0 0
3.224 0 0
2.527 0 0
0 99 3
-1.924 0 0
3.827 99 3
1.924 0 0
0 0 0
0 0 0
0 5.198
0 3.307
0 102
35 -3.367
35 5.240
0 3.606
0 0
0 0
186 0 0 0 457 0 34 0 0 0 0 148
364 0 0 0 17 20 0 13 0 54 50 0
3 0 0 0 0 0 0 0 12 -2 0 46
-320 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
233 0 0 0 474 20 34 13 12 52 50 194
250 30 14 450 0 0 0 0 0 0 0 0
275 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
45 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
66
Sport, cultuur en recreatie Binnenklimaatregeling MF de Grous
Sociaal Domein Vervangen pompgemalen GGA Stein centrum riool Vervangen / renoveren riool Bus Stein Schoon 8 Rioned riool Vervangen en relinen vrijvervalriolen Wateroverlastmaatregelen Emissie maatregelen Afkoppelen riolen GGA Meers riool Opknappen Beatrixplein (riool) Grote Straat Beekstraat (riool) Waltstraat e.o. (riool) Civieltechnische wzh vervangen OGI's Renovatie milieupark Stein Aanp rotonde Steinerweg-Koolweg (riool) Rioolprojecten impulsregeling Heerstraat Zuid (riool)
Volksgezondheid en milieu Starterslening Woonwagens inrichting Woonwagens technische installaties Woonwagens Proactieve grondaankopen Voorbereidingskrediet RHA Voorbereidingskrediet Bruisend Hart Voorbereidingskrediet Steskensstraat
Ruimtelijke ordening Totaal
825
518
59
-320
1.082
744
275
45
0 0
0 0
0 0
65 65
65 65
0 0
0 0
0 0
170 0 493 0 0 957 390 150 200 50 160 308 0 0 0
0 0 230 0 0 550 1.000 0 0 0 0 0 0 0 300
115 0 53 0 0 0 -484 0 0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 -607 -406 0 0 0 -140 -278 0 14 0
285 0 776 0 0 900 500 150 200 50 20 30 0 14 300
44 50 237 53 27 1.554 726 1.100 200 1.000 140 278 0 0 0
44 1.100 210 0 0 603 1.110 480 200 500 0 0 0 0 0
44 0 399 0 0 399 0 0 0 0 0 0 500 0 0
180 0 0
0 0 0
0 522 0
0 0 0
180 522 0
0 0 0
0 0 50
0 0 710
3.058
2.080
206
-1.418
3.927
5.409
4.297
2.052
500 0 0 0
0 0 0 0
0 8 5 38
0 0 0 0
500 8 5 38
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0 500
163 55 100 760 1.078
0 6 53 0 110
0 317 0 0 317
163 378 153 760 2.006
0 0 0 0 0
0 0 0 0 0
0 0 0 0 0
21.258
9.586
2.953
-10.219
23.577
23.998
15.555
12.707
67
Bestuur en ondersteuning Maaimachine De investering geraamd op prijspeil 2021 is bijgesteld naar het prijspeil 2024. De investering is met € 55.000 opgehoogd.
Verkeer en vervoer Doorfietspad/op-afrit Elsloo Het definitief ontwerp is in het voorjaar 2024 afgerond. Vertraging is opgetreden doordat bij het uitwerken van het voor ontwerp tot het definitief ontwerp, diverse onvoorziene onderdelen nader onderzocht moeten worden en op elkaar afgestemd worden om het ontwerp te optimaliseren. Denk hierbij aan ligging leidingen, gebruik gronden van derden, afwatering, ed. Op basis van dit ontwerp wordt momenteel een bestek vervaardigd dat in het najaar wordt aanbesteed. Gezien de duur van de aanbestedingsprocedure en de benodigde voorbereidingsperiode voor de aannemer is start uitvoering in 2024 niet realistisch. De budgetten die voor de uitvoering in 2024 en 2025 waren gereserveerd worden doorgeschoven naar 2025 en 2026. Opknappen Beatrixplein De beoogde woningbouwontwikkeling aan het Beatrixplein door derden, is nog niet gestart. Wel is de gemeente in 2024 gestart met het voorbereiden van de herinrichting van het plein. De omgeving wordt bij deze voorbereidingen betrokken. De daadwerkelijke uitvoering is voorzien in 2025. Het eerder hiervoor beschikbaar gestelde budget wordt daarom grotendeels ( € 366.000) doorgeschoven naar 2025. Reconstructie Mauritsweg Stein Naar verwachting is de reconstructie van de Mauritsweg is begin 2024 afgerond.
Hierbij is de gehele weg nu ingericht als een gebiedsontsluitingsweg met een maximum snelheid van 30 km per uur. Een deel van het regenwater is afgekoppeld en wordt ter plekke van de nieuwe waterberging tegenover het Ibis hotel geïnfiltreerd in de bodem. Het project is vanwege een aanbestedingsvoordeel ruim binnen het beschikbare budget afgerond. Hierdoor kan een bedrag van €260.000 vrijvallen. Fietspadenstructuur Het opstellen van een visie is opgesplitst. Het deel ‘wandelen’ is grotendeels vanuit toerisme opgepakt. Voor het deel ‘fietsers’ wordt een separate visie op fietsroutestructuren opgesteld. De uit deze visie vloeiende uitvoeringsplannen zullen dit jaar niet plaatsvinden. De kosten die we dit jaar maken hebben dan ook alleen betrekking op het opstellen van de visie en niet op de uitvoering daarvan. Schatting is dat we dit jaar maximaal € 100.000 euro van het beschikbare budget uitgeven. De overige gelden worden doorgeschoven naar 2025. Herstel oude dorpskernen Herstel van de oude dorpskernen is opgenomen in het investeringsprogramma in de jaren 2024 en 2026 (2 x € 750.000), voor respectievelijk Catsop en Oud-Urmond). In 2024 wordt gestart met het voeren van de omgevingsdialogen om te komen tot integrale plannen. Deze plan zullen we, afhankelijk van de budgettaire impact, aan de Raad voorleggen ter informatie of ter besluitvorming.
Om de projectvoorbereidingen te kunnen uitvoeren stellen we voor om € 75.000 in 2024 op te nemen en de resterende € 675.000 door te schuiven naar 2025. Reconstructie Michiel de Ruyterstraat Afstemming van het ontwerp met de omgeving zal naar verwachting voor de zomervakantie van 2024 zijn afgerond. Op basis van dit ontwerp wordt het bestek vervaardigd dat in Q3 wordt
68
aanbesteed. Gezien de duur van de aanbestedingsprocedure en de benodigde voorbereidingsperiode voor de aannemer wordt de start van uitvoering in 2024 nagestreefd maar is hoogstwaarschijnlijk niet haalbaar. Van het budget dat voor de uitvoering in 2024 is gereserveerd ( €1.269.343) wordt voorgesteld om € 1.000.000 door te schuiven naar 2025. Grote Straat Beekstraat (wegen) In Oud Urmond spelen diverse vraagstukken die een directie relatie hebben met de openbare ruimte. In de begroting zijn hiervoor ook diverse investeringen opgenomen. Een hiervan is het aanpassen van de Grote Straat Beekstraat. Deze is afkomstig uit het verkeersarrangement. In 2024 wordt gestart met het voeren omgevingsdialoog om te komen tot een integraal plan voor Oud Urmond en om inzage te geven in kosten en mogelijke varianten. Deze zullen ter besluitvorming worden voorgelegd. De uitvoering is voorzien in 2025. Daarom wordt het merendeel van het budget (€ 430.000) doorgeschoven naar 2025. Aanpassen rotonde Steinerweg-Koolweg Bij de engineering van de rotonde Steinderweg-Koolweg is gebleken dat de huidige afmeting van de rotonde niet voldoet aan de huidige richtlijnen. De nieuwe rotonde wordt aangepast zodat deze voldoet aan de laatste richtlijnen. De rotonde wordt ook uitgevoerd in beton. Hiermee worden toekomstige onderhoudskosten sterk verlaagd.