Bestuursrapportage 2024

Bestuursrapportage 2024

1

2

Voorwoord Voor u ligt de bestuursrapportage 2024 van de gemeente Stein. Met deze bestuursrapportage informeren wij u over de verwachte afwijkingen in de uitvoering van de beleidsvoornemens, zoals opgenomen in de door uw gemeenteraad vastgestelde programmabegroting 2024. De afwijkingen zijn toegelicht bij de betreffende programma's. Deze rapportage betreft een afwijkingsrapportage waarin alleen de afwijkingen in uitvoering, planning, inhoud, investeringen en/of geld zijn opgenomen. Nieuw in deze bestuursrapportage is de voortgangsrapportage over de beleidsdoelstellingen, zoals deze in de begroting 2024 zijn opgenomen. Dit doen wij middels een stoplichtenrapportage, waarbij u dan ook alleen een toelichting vindt zodra het stoplicht niet op groen staat. Alle relevante informatie is geclusterd per programma. Op deze wijze vindt u alle informatie (inhoudelijk en financieel) op een plek. Dit bevordert de leesbaarheid en het inzicht in het betreffende programma. In het hoofdstuk 'financiële begroting' zijn de financiële gevolgen van deze rapportage voor het lopende jaar en de meerjarenraming per programma opgenomen. In de bijlagen treft u een overzicht van het investeringsplan en de reserves en voorzieningen aan. Het college van burgemeester en wethouders

3

Inhoudsopgave Voorwoord ............................................................................................................ 3 Inhoudsopgave ................................................................................................... 4 ALGEMEEN .......................................................................................................... 5 Leeswijzer ............................................................................................................ 5 Financiële samenvatting ......................................................................................... 6 PROGRAMMA'S ................................................................................................... 7 Veiligheid ............................................................................................................. 7 Verkeer, vervoer en water ..................................................................................... 12 Economie ............................................................................................................ 17 Onderwijs ............................................................................................................ 24 Sport, cultuur en recreatie .....................................................................................

26 Sociaal Domein .................................................................................................... 30 Volksgezondheid en milieu ..................................................................................... 39 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting ................................................................. 46 Bestuur en ondersteuning en algemene dekkingsmiddelen ......................................... 54 FINANCIELE BEGROTING .................................................................................. 61 Totaal lasten en baten ...................................................................................... 61 BIJLAGEN ......................................................................................................... 62 Bijlage I Reserves en voorzieningen ........................................................................ 62 Bijlage II Investeringsplanning ............................................................................... 64

4

ALGEMEEN Leeswijzer De opbouw van de bestuursrapportage (berap) 2024 is als volgt. Algemeen De bestuursrapportage 2024 begint met een hoofdstuk Algemeen, met daarin: • Leeswijzer • Financiële samenvatting Programma's In dit hoofdstuk komen de programma's aan bod. In de toelichtingen wordt ingegaan op de status van de beleidsdoelstellingen en de afwijkingen van de uitvoeringsmaatregelen en de financiële mutaties. Paragrafen Hierin wordt ingegaan op de afwijkingen van de paragrafen. In de paragrafen worden aspecten beschreven, die dwars door de programma's heen lopen. De meeste paragrafen zijn door het 'Besluit Begroting en Verantwoording' wettelijk voorgeschreven. Financiële begroting Het vierde gedeelte bevat een totaaloverzicht van de baten en lasten zowel voor 2024 als de meerjarenraming. Bijlagen In het laatste deel staat informatie over onder andere reserves en voorzieningen en de investeringsplanning, inclusief de toelichting hierop.

5

Financiële samenvatting Onderstaand treft u een overzicht aan van het verloop van het algemeen begrotingsbeeld 2024, inclusief de in deze bestuursrapportage opgenomen mutaties. De nadelen in deze bestuursrapportage worden aangeduid met een '-' teken, behalve indien specifiek sprake is van 'lasten' of 'baten'. Deze bestuursrapportage heeft een meerjarig effect. Het effect van de meicirculaire 2024 is in deze bestuursrapportage NIET verwerkt. De extra incidentele middelen, die via de algemene uitkering worden uitgekeerd, worden via een apart raadsvoorstel ingebracht. In onderstaand overzicht is dit effect weergegeven. Het verloop van het begrote exploitatiesaldo is als volgt:

Omschrijving Primaire begroting 2024 Mutaties raadsbesluiten Aanvullend krediet Groenewald Programmamanager Chemelot Huisvesting wijkbeheer Slotwijziging 2023 Voorbereidingskrediet Steskensstraat

Bestuursrapportage 2024: - Overige mutaties - Decembercirculaire/BCF - Indexeringen

2024 2.499

2025 4.401

2026 561

2027 812

-33 0 -15 193 -8

-181 0 -25 31 -15

-179 0 -88 18 -15

-177 0 -87 18 -15

-94 693 -215

109 427 -188

-40 416 -183

109 416 -187

- Rente

400

- Stelpost ziek en piek

-350

- Jeugdzorg

325

249

261

261

- Kapitaallasten

243

614

207

17

3.638

5.422

958

1.167

Begroot exploitatie saldo

6

PROGRAMMA'S Veiligheid

Crisisbeheersing en brandweer Beleidsmatige doelstellingen Crisisbeheersing Naar aanleiding van het vernieuwde 'Rampbestrijdingsplan Hoogwater Maas en Zijrivieren' is het interne draaiboek Hoogwater van de gemeente Stein geactualiseerd. Het draaiboek is tevens uitgebreid met een evacuatiestrategie. In 2024 wordt deze evacuatiestrategie verder uitgewerkt waarbij de gemeente Stein als pilotgemeente de brandweer actief gaat betrekken bij een eventuele evacuatie. Brandweer Het meerjarenbeleidsplan 2024-2027 en het bijbehorende Provinciaal Risicoprofiel 2024-2027 van de Veiligheidsregio Zuid - Limburg is vastgesteld. Uit het Provinciale Risicoprofiel 2024-2027 zijn de fysieke veiligheidsrisico’s gedestilleerd waarbij de brandweer een taak heeft op het gebied van het voorkomen, beperken en/of bestrijden ervan. Dit is het zogenaamde Brandweerrisicoprofiel. De gemeente Stein is in overleg met de brandweer om de risico's uit het Brandweerrisicoprofiel lokaal in kaart te brengen en deze zoveel mogelijk te beperken. Doordat de gemeente continu in ontwikkeling is, blijft dit een doorlopend proces waarbij gekeken wordt welke ontwikkelingen er zijn, waardoor hier specifiek op ingezet kan worden.

Toelichting:

Toelichting:

Veiligheidsregio Zuid-Limburg De Veiligheidsregio Zuid-Limburg heeft een positief jaarrekeningresultaat 2023 van ruim € 1,9 miljoen. Aan het Algemeen Bestuur van de veiligheidsregio is het voorstel gedaan om een gedeelte hiervan toe te voegen aan de algemene reserve om de weerstandscapaciteit te verhogen. Daarnaast wordt voorgesteld om een bedrag van circa € 1,2 miljoen terug te geven aan de deelnemende gemeenten. Voor de gemeente Stein betreft dit een incidenteel voordeel van € 39.000.

7

Openbare orde en veiligheid Beleidsmatige doelstellingen Integrale veiligheid In lijn met het bestuursakkoord zal in 2024 worden ingezet op het verstevigen van de samenwerking op het gebied van openbare orde en veiligheid. Daarnaast gaat in 2024 de looptijd van het nieuwe Regionaal Beleidsplan Politie van start. Hierin is de herverdeling van de politiecapaciteit opgenomen, wat betekent dat het basisteam Westelijke Mijnstreek 4,1 fte aan formatie dient af te staan aan andere regio’s. In de Kadernota Integrale Veiligheid Westelijke is rekening gehouden met de herverdeling van de politiecapaciteit bij het formuleren van ambities en prioriteiten. Desondanks bestaat er de mogelijkheid dat er nog implicaties ontstaan voor de gemeentelijke processen. De lobby inzake Netwerk Veilig Limburg, waar burgemeester Leurs voorzitter van is, zal ook in 2024 door gaan. Doel van de lobby is het krijgen van meer menskracht, middelen en experimenteerruimte voor de veiligheidsketen (politie, OM en gemeenten) vanuit Den Haag en Brussel. Opgroeien in een kansrijke omgeving (OKO) In het voorjaar 2024 zullen we samen met samenwerkingspartners in een zogenaamde dialoogsessie de resultaten van de OKO monitor gaan bespreken en afspraken maken over daarop aansluitende projecten, acties en activiteiten. Ondermijning In 2024 blijven we ons richten op de aanpak van ondermijning.

We pakken onze positie en zien meerwaarde in de integrale aanpak met ketenpartners; zoals onder andere het RIEC (Regionaal Informatie- en Expertise Centrum), de politie, de belastingdienst en het openbaar ministerie. Onze informatiepositie op het gebied van ondermijning wordt versterkt door het feit dat we

Toelichting:

Toelichting:

Toelichting:

8

aangesloten zijn op Meld Misdaad Anoniem. Hierdoor kunnen signalen vanaf het begin gemonitord, en daar waar mogelijk en noodzakelijk, aangepakt worden. We optimaliseren de bestuursrechtelijke instrumenten en leggen slimme, effectieve combinaties tussen bestuursrecht en strafrecht om een vuist te maken tegen (ondermijnende) criminaliteit. In dit kader hebben we bijvoorbeeld ook bijzondere aandacht voor cybercriminaliteit. Het doel van de aanpak van ondermijning is om het vestigingsklimaat voor criminelen en criminele netwerken zo onaantrekkelijk mogelijk te maken. De focus ligt daarbij onder andere op het uitvoeren van een maatwerkaanpak die voortkomt uit onze informatiepositie (een eenpersoons/netwerkgerichte aanpak van casuïstiek), het uitvoeren van integrale controles met partners en het uitvoeren van het Damoclesbeleid. Het uitvoeren van integrale controles wordt onder andere vorm gegeven door de inzet van het nieuwe Intergemeentelijk Bestuurlijk Handhavingsteam Westelijke Mijnstreek. Ook wordt met het Bibob-beleid uitvoering gegeven aan het opwerpen van barrières om onder andere misbruik van vergunningen tegen te gaan. Tot slot blijven we doorgaan met het vergroten van het bewustzijn op het gebied van ondermijning binnen de interne organisatie door middel van het geven van voorlichting en training op dit gebied. Ook hierbij worden we ondersteund door het RIEC.

Buurtveiligheidsplannen In 2024 zal het onderzoek rondom de nulmeting veiligheidsgevoel worden afgerond en de verbinding met de inwoners worden gelegd voor het bespreken van de resultaten. Daarnaast zal er op buurtniveau gekeken worden naar acties om het veiligheidsgevoel te vergroten. De gezamenlijk gedragen acties zullen op basis van capaciteit, budget en

Toelichting:

9

haalbaarheid in een uitvoeringsplan worden vastgelegd.

Project drugsoverlast In het bestuursakkoord 2022-2026 is voor het project drugsoverlast vanaf 2023 een jaarlijks budget van € 50.000 beschikbaar gesteld voor 2023-2025. Op basis van de uitkomsten van het nulsituatie-onderzoek gebiedsveiligheidsplannen, zal het budget project drugsoverlast in 2024 worden ingezet op de thema’s en gebieden waar dit, gelet op de uitkomsten, noodzakelijk is. Zo wordt de verbinding gelegd met de gebiedsveiligheidsplannen, kan een specifieke aanpak geformuleerd worden en wordt de aanpak drugsoverlast integraal opgepakt.

Toelichting:

Cameratoezicht De gemeente Stein zet gemeentelijk cameratoezicht in voor de handhaving van de openbare orde. Daarom wordt geïnvesteerd in een nieuw camerasysteem. Hiervoor is reeds een investeringsbudget beschikbaar. In 2024 wordt een evaluatie gehouden. Deze zal middels een evaluatierapport en raadsinformatiebrief met de gemeenteraad gedeeld worden.

Toelichting: De geplande evaluatie in 2024 wordt verschoven naar 2026 aangezien een evaluatie in 2024 niet opportuun is. Het nieuwe camerasysteem is naar verwachting namelijk pas in Q3 van 2024 volledig operationeel. Pas na een ruime gebruiksduur (>1 jaar) kan een gedegen evaluatie plaatsvinden.

RIEC Onder coördinatie van het RIEC, en volledig gefinancierd uit ondermijningsgelden van het Rijk, worden in Limburg “ACT! Interventieteams” gevormd. Een van deze interventieteams is het “ACT! Interventieteam Westelijke Mijnstreek”. Dit team gaat in de gemeenten Sittard-Geleen, Beek en Stein bestuurlijke controles op het gebied van ondermijning uitvoeren. Vanuit de versterkingsgelden voor het ACT! is er budget opgenomen voor de financiering hiervan. De kosten van circa € 128.000 in 2024 wordt volledig door het RIEC vergoed. Zorg en Veiligheidshuis Het Zorg- en Veiligheidshuis Westelijke Mijnstreek is dé plek waar gemeenten, justitiële partners en zorgpartners onder één dak samenwerken om complexe persoonsgerichte zorg- en veiligheidsproblemen aan te pakken. De aangescherpte landelijke richtlijnen voor de Zorg- en Veiligheidshuizen, waaronder het modelconvenant, vragen om (her)inrichting van de governance structuur van het Zorg- en Veiligheidshuis Westelijke Mijnstreek. Daarnaast groeit het aantal taken. Regionaal worden ontwikkelingen regelmatig ter uitvoering belegd bij het Zorg- en Veiligheidshuis Westelijke Mijnstreek. Ook hebben de drie Zorg- en Veiligheidshuizen Zuid-Limburg (Maastricht-Heuvelland, Parkstad en Westelijke Mijnstreek) de handen in elkaar geslagen om uniformer en intensiever samen te werken.

Tevens bestond de (bestuurlijke) behoefte om de financieringsstructuur te simplificeren en daarmee de vaste bijdrage van de gemeenten te herijken.

10

Deze behoefte komt voort uit het feit dat nieuwe taken van het ZVH WM gefragmenteerd gefinancierd worden. Daarmee is het Zorg- en Veiligheidshuis Westelijke Mijnstreek genoodzaakt om door te ontwikkelen en een stevige basisinrichting neer te zetten met een financiering die toekomstbestendig is. In 2023 is gestart met een traject dat de noodzaak van deze doorontwikkeling effectueert en heeft samengevat geresulteerd in een hernieuwde missie, visie, ambitie, inrichting bedrijfsvoering, governance en begroting. Dit betekent dat er voor 2024 € 6.000 extra beschikbaar gesteld dient te worden voor het Zorg en Veiligheidshuis Westelijke Mijnstreek. Omdat de doorontwikkeling een meerjarige doorwerking heeft zal voor 2025 en verder het structurele budget worden verhoogd met € 38.000. In deze bestuursrapportage 2024 is met deze bijstelling rekening gehouden.

Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2024

2025

primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap

Lasten

(x € 1.000)

Baten

Saldo van baten en lasten

2.854

122

103

-2.751

-122

Totaal

2026

2027

Meerjarenraming na berap

62

3.037

3.062

3.063

3.021

128

231

223

228

118

67

-2.806

-2.839

-2.835

-2.903

11

Verkeer, vervoer en water

Verkeer en vervoer Beleidsmatige doelstellingen Verkeersarrangement Eind 2020 is het Mobiliteitsplan 20212025 vastgesteld. Onderdeel van dit Mobiliteitsplan is het Meerjaren Investerings Plan Verkeer 2021-2025 (MIP Verkeer 2021-2025). In dit MIP Verkeer is een doorkijk gemaakt en bepaald welke korte termijn projecten de komende jaren vanuit het budget Verkeersmaatregelen / Veilige schoolomgeving worden uitgevoerd. Voor 2024 zijn dit: - Kruising Raadhuistraat-Grote straat; - Aanleg plateau en loopstrook kruising Raadhuisstraat - Grote Straat Urmond. - Kruising Berger Maasstraat Koningstraat Berg aan de Maas. - Kruising Kapelaan Berixstraat / Maasbanderkerkweg. - Parkeerplaatsen de Bath.

Toelichting: Vanwege de niet ingevulde vacature verkeer heeft de afgelopen periode het zwaartepunt gelegen bij ad-hoc dienstverlening aan onze inwoners, zoals het beantwoorden van acute verkeerskundige vragen en het uitbrengen van verkeerkundige adviezen. Daardoor zijn niet alle geplande projecten opgepakt. Inmiddels is de openstaande vacature ingevuld en kunnen de projecten opnieuw worden ingepland.

Ingegeven door het bestuursakkoord 2022-2026 is voor de periode 20242027 in totaal € 11,2 miljoen opgenomen voor de uitvoering van lange termijn maatregelen uit het verkeersarrangement. Voor 2024 worden de volgende lange termijn maatregelen voorbereid of uitgevoerd: - Aanpassen rotonde Koolweg; - Herinrichting Michiel de Ruyterstraat; - Herinrichting Koolweg; - Herinrichting Heerstraat Zuid; - Herinrichting Mauritslaan naar 30 km per uur. Gebiedsgerichte aanpak Op basis van het bestuursakkoord 2022-2026 zijn extra middelen opgenomen voor gebiedsgerichte aanpakken (GGA). In de meerjarige investeringsplanning is rekening gehouden met de gebiedsgericht aanpak in Meers, Nieuwdorp en Stein. De voorbereiding voor de projecten in Meers en Nieuwdorp staat gepland in 2024, de uitvoering vindt vervolgens plaats in 2025 en 2026. GGA Stein

12

wordt vanaf 2025 voorbereid en uitgevoerd.

Uitbreiding fietspadenstructuur Stein profileert zich steeds meer als fiets- en wandelgemeente. Daarbij hoort een nieuwe visie op de inrichting voor de fietser en wandelaar. Een aantal woongebieden en wegen wordt de automobilist “te gast” door bijvoorbeeld de weg als fietsstraat in te richten. Daar waar wenselijk en mogelijk komt er een betere scheiding tussen utilitair en recreatief fietsverkeer en wielrenners maar ook tussen voetgangers en fietsers. Voordat concrete maatregelen worden benoemd wordt in 2024 eerst gewerkt aan een nieuwe visie voor de inrichting van de openbare ruimte voor fietsers en wandelaars. Voor de uitvoering is voortvloeiend uit het bestuursakkoord 2022-2026, een investeringsbudget van € 750.000 in de meerjarige investeringsplanning opgenomen. De jaagpaden langs het Julianakanaal worden tevens in de visie en het bijbehorend uitvoeringsprogramma meegenomen. Daarnaast is de inschatting dat door overleg met en het verkrijgen van de benodigde vergunningen c.q. toestemming van Rijkswaterstaat uitvoering eerder niet mogelijk is. Doorfietspad/op-afrit Elsloo De bereikbaarheid van de bedrijventerreinen en de Chemelot Campus zijn van groot belang om onze sterke economische positie te behouden. Om die situatie ook op langere termijn te kunnen garanderen blijven investeringen op het gebied van verbetering van infrastructuur noodzakelijk.

We investeren daarom in de infrastructuur rond het bedrijventerrein in Elsloo, de bereikbaarheid van Station Beek-Elsloo en het creëren van een snelfietsroute langs ons hoofdroutenetwerk.

Toelichting: Het opstellen van een visie is opgesplitst. Het deel ‘wandelen’ is grotendeels vanuit toerisme opgepakt. Voor het deel ‘fietsers’ wordt een separate visie op fietsroutestructuren opgesteld. De uit deze visie vloeiende uitvoeringsplannen zullen dit jaar niet plaatsvinden. De kosten die we dit jaar maken hebben dan ook alleen betrekking op het opstellen van de visie en niet op de uitvoering daarvan. Schatting is dat we dit jaar maximaal € 100.000 euro van het beschikbare budget uitgeven. De overige gelden worden doorgeschoven naar 2025.

Toelichting: Het definitief ontwerp wordt in het voorjaar 2024 afgerond. Op basis van het ontwerp wordt dit jaar een bestek opgesteld dat in het najaar wordt aanbesteed. Uitvoering start naar verwachting in het voorjaar van 2025.

In 2022 is hiervoor gestart met het project 'Aanpak rotondes en op- en afritten Businesspark Stein'. Het project

13

heeft tot doel om het wegennet te verbeteren, de doorstroming te bevorderen en de verkeersveiligheid te verbeteren. Het project heeft impact op en raakvlakken met meerdere (toekomstige) projecten langs dit traject van zowel gemeente als provincie Limburg. Het betreft onder andere het project 'Snelfietsroute Maastricht-Sittard' van de provincie en het project 'Stationsomgeving Beek Elsloo'. De provincie heeft € 2,4 miljoen subsidie verstrekt voor het doorfietspad op Steins en Beeks grondgebied. Op grond van het bestuursakkoord 20222026 is in de meerjarige investeringsplanning in 2025 een investeringsbudget van € 750.000 opgenomen voor de aanleg van het doorfietspad. Herstel oude dorpskernen In navolging van de gebiedsgewijze aanpak in de Maasband worden ook in andere historische dorpskernen zoveel mogelijk de oude dorpshistorische elementen hersteld en versterkt. Het opwaarderen van deze gebieden draagt naast het verbeteren van de leefbaarheid tevens bij aan het versterken van het toeristisch recreatief profiel van onze gemeente. Om problemen met doorstroming en parkeren te beperken wordt hierbij de mogelijkheid van eenrichtingsverkeer en centraal parkeren nadrukkelijk bekeken.

Toelichting: Herstel van de oude dorpskernen is opgenomen in het investeringsprogramma in de jaren 2024 en 2026 (2 x € 750.000), voor respectievelijk Catsop en OudUrmond). In Oud Urmond spelen diverse vraagstukken en in de begroting zijn hiervoor ook diverse investeringen opgenomen. Zo komen er diverse maatregelen uit het verkeersarrangement en is uitvoeren van onderhoud aan wegen en riool noodzakelijk door de slechte onderhoudstoestand. Daarnaast spelen er nog diverse maatschappelijke ontwikkelingen (zoals de Haven ’t Bath). In 2024 wordt gestart met het voeren omgevingsdialoog om te komen tot een integraal plan voor de inzage in kosten en mogelijke varianten. Deze zullen ter besluitvorming worden voorgelegd. Door de nutsbedrijven is aangegeven dat in 2025 grote delen van het gas- en elektriciteitsnet in Catsop vervangen worden. Dit heeft geleid tot uitstel. Ook in Catsop zijn we voornemens om de omgevingsdialoog weer op te starten en te komen tot een bijstelling van het gehele plan. Dit plan zullen we, afhankelijk van de budgettaire impact, medio 2025 aan de Raad voorleggen ter informatie of ter besluitvorming. Op basis hiervan kunnen besluiten genomen worden over wat en hoe er aangepakt gaat worden binnen Catsop. Om de projectvoorbereidingen te kunnen uitvoeren stellen we voor om € 75.000 in 2024 op te nemen en de resterende € 675.000 door te schuiven naar 2025.

14

Wegbeheerplan Om de 2 jaar wordt - via inspectie - het beheerplan wegen geactualiseerd en wordt een doorkijk gegeven voor 15 jaren. Na beëindiging van het groot onderhoud 2023 zijn alle wegen in Stein geïnspecteerd. Op basis van deze inspectie is het nieuwe beheerplan opgesteld dat op 2 april 2024 is vastgesteld door het college. Vanaf 2010 is voor groot onderhoud wegen een voorziening gevormd. Hierin wordt op basis van het vastgesteld beheerplan jaarlijks een bedrag gestort. De hoogte van de storting wordt telkens bij het vaststellen van het beheerplan wegen geactualiseerd. De storting in de voorziening groot onderhoud is met de vaststelling van het beheerplan op 2 april 2024 verhoogd naar € 850.000. In de voorziening groot onderhoud wegen worden geen kosten van rehabilitaties of reconstructies van wegen verantwoord. Deze worden, als investering op het programma ‘Verkeer, vervoer en water' verantwoord. Maaien jaagpaden Voor 2024 wordt voorgesteld om een marktpartij het maaibeheer van de jaagpaden conform advies - zoals opgenomen in de RIB Motie DOS inzake onderhoud RWS van 10 april j.l. - te laten uitvoeren. Om de maaiwerkzaamheden te laten uitvoeren is € 25.000 nodig.

Economische havens en waterwegen Beleidsmatige doelstellingen De Blueport havens waar Haven Stein onderdeel van uit maakt zijn, van groot belang voor de economie en werkgelegenheid in Limburg. Via de Maas en het Albertkanaal hebben de Blueport havens goede verbindingen met de zeehavens van Rotterdam en Antwerpen. Maar ook het Duitse achterland is goed met de havens verbonden. Diverse trends en ontwikkelingen in de wereld, in de omgeving en in de binnenvaart sector hebben invloed op de Blueport havens. Zaken als de verandering van ladingstromen, aanpassingen van infrastructuur, de vergroting van schepen, de vergroening en de energietransitie, digitalisering, de sterke stijging van e-commerce en de opkomst van circulaire economie hebben allemaal hun impact op de binnenvaart en de Blueport havens.

Toelichting:

Voor het Chemelot-deel van de haven wordt met diverse betrokken partijen gewerkt aan een integrale visie. Dit proces bevindt zich nu in een afrondende fase. Komende tijd moet nog nader worden bezien of en hoe hier met het overige deel van de havenactiviteiten bij kan worden aangesloten.

Met een sterkere samenwerking tussen de havens kan het belang en de betekenis van de Blueporthavens als economische driver nog krachtiger en concreter bij stakeholders (lokale en regionale overheden (wethouders, bestuurders, ambtenaren) en

15

bedrijfsleven) naar voren gebracht worden, zodat integraal beleid uitgevoerd wordt en de groei van de havens met draagvlak gewaarborgd wordt. Dit integraal beleid met voornoemde doelstellingen is vastgelegd in de Havenvisie Limburg. In het verlengde hiervan wordt in 2024 in samenwerking met de Provincie, Chemelot en de overige gebruikers in de haven een integrale visie opgesteld, mede in relatie tot het Blueportsnetwerk en Knooppunt 046.

Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2024

2025

primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap

Lasten

(x € 1.000)

Baten

Saldo van baten en lasten

5.666

-82

638

-5.029

82

Totaal

2026

2027

Meerjarenraming na berap

-145

5.440

5.732

6.230

6.813

3

641

637

637

637

148

-4.799

-5.095

-5.593

-6.176

16

Economie

Economische ontwikkeling Beleidsmatige doelstellingen In 2022 is de basis gelegd voor het actualiseren en herijken van ons economisch beleid. Het in beeld brengen van cijfers en trends alsmede de input die is verkregen uit 1 op 1 gesprekken met ondernemers vormen belangrijke bouwstenen voor een nieuwe economische visie. Het in 2024 door de Raad vast te stellen economisch beleid is voor de middellange termijn (periode 20242027) en richt zich vooral op de veranderende sociaaleconomische vraagstukken. Concrete acties worden verder vertaald in een uitvoeringsprogramma als onderdeel van het economisch beleidsplan.

Toelichting:

Op Zuid-Limburgse schaal is de Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg (SVREZL, 2017) geëvalueerd en zijn door een extern bureau aanbevelingen gedaan voor aanpassing van het beleid. Een aantal van deze aanbevelingen vraagt om meer discussie en/of nader onderzoek. Bij het opstellen van deze begroting loopt dit proces nog. Het kan niet worden uitgesloten dat de SVREZL fundamenteel wijzigt waardoor in 2024 besluitvorming door de Raad van toepassing kan zijn. De Economische Samenwerking Zuid-Limburg wordt via het principe van coalition of the willing verder gecontinueerd. Een tweede traject is de behoefteraming voor werklocaties. In de behoefteraming voor werklocaties in de Westelijke Mijnstreek in de periode 2021-2030 is een aanzienlijke opgave geconstateerd om het vestigingsklimaat in de regio aantrekkelijk te houden. Op de bedrijventerreinen mag voor die periode een extra ruimtebehoefte van 26 tot 62 hectare verwacht worden. Op kantoorlocaties is daarentegen juist een overschot aan ruimte geconstateerd. Uit de behoefteraming komt tevens een

17

algehele opgave voor verduurzaming en een kwaliteitsslag aan de orde. Deze conclusies zijn door vertaald naar de volgende drie opgaven voor de gehele regio: 1. Behoud en versterk de kwaliteit van de werklocaties; 2. Voorzie in voldoende en geschikte ruimte op bedrijventerreinen; 3. Breng vraag en aanbod op de kantorenmarkt in balans. Op basis van de drie opgaven werkt Westelijke Mijnstreek een regionaal uitvoeringsprogramma uit, waarin gezamenlijke prioriteiten worden gesteld en gezamenlijk een aanpak voor de drie opgaven wordt uitgewerkt. Om dat uitvoeringsprogramma op te stellen heeft de regio behoefte aan inzicht in: 1. De ruimtewinst die te behalen valt op de bestaande bedrijventerreinen en welke maatregelen daarvoor nodig zijn. 2. Binnen welke termijn deze maatregelen uitvoerbaar zijn. 3. Welke investeringen nodig zijn om de maatregelen uit te voeren. Stap 1 is afgerond. In 2024 zullen stap 2 en 3 verder worden vormgegeven.

Fysieke bedrijfsinfrastructuur Beleidsmatige doelstellingen Bedrijventerrein Kerensheide Met Poort van Stein BV worden in 2024 harde afspraken gemaakt over een definitieve invulling van het terrein. In onze gesprekken met Chemelot blijven we de ligging van het bedrijventerrein en daarmee het economisch potentieel benadrukken. Verzoeken over beschikbare locaties voor nieuwe vestiging worden eveneens in contact gebracht met de huidige eigenaar. Bedrijventerrein Schuttersstraat Met de toekomstvisie als basis wordt in 2024 onderzocht welke maatregelen meerjarig kunnen worden getroffen om de kwaliteit van het bedrijventerrein te verbeteren. De financiële vertaling daarvan vindt in de begroting 2025 plaats.

Toelichting: De bedrijventerreinen Kerensheide en Schuttersstraat zijn onderdeel van een onderzoek naar de kwaliteit van bedrijventerreinen. Dit onderzoek zal vermoedelijk eind 2024 afgerond worden. De resultaten uit dat onderzoek zullen ons informeren welke werkzaamheden en welke financiële planning er nodig zijn in 2025.

Toelichting: Idem Kerensheide

18

Businesspark Stein Op en rond het bedrijventerrein wordt ook in 2024 verder geïnvesteerd in het verbeteren van de bereikbaarheid. De projecten die daarmee verband houden staan beschreven in het programma verkeer, wegen en water. Blueport havens De haven in Stein maakt onderdeel uit van de Blueport havens. Uitgangspunt is dat alle havens zich inzetten voor een optimale benutting van hun watergebonden kavels met uitsluitend watergebonden bedrijvigheid aan het water. Ook wordt sterk ingezet op verduurzaming. Daarvoor wordt onder meer ingezet op elektrificatie en alternatieve brandstoffen. Pijler is ook het faciliteren in circulaire activiteiten (bijv. recyclingactiviteiten, uitbreiding afvalverwerking faciliteiten en clean energy. Om de doelstellingen te behalen is het belangrijk om een intensieve samenwerking tussen de Blueport havens te bevorderen. De Paalweg vormt een uitloper van het havengebied en ligt langs het Julianakanaal, in de onmiddellijk nabijheid van de woonwijk Bramert Zuid. Het is wenselijk om dit gebied bij het revitaliseren van de haven te betrekken en de vergroening en verduurzaming van het terrein verder door te trekken. Uit het onderzoek “uitvoeringsagenda werklocaties westelijke mijnstreek” moet blijken wat de mogelijkheden zijn.

Toelichting:

Toelichting:

Bedrijfsloket- en regelingen Beleidsmatige doelstellingen Evenementenbeleid In 2023 is een start gemaakt met een nieuw evenementenbeleid, welk in 2024 verder vorm zal krijgen. Economische samenwerking ZuidLimburg De Economische Samenwerking ZuidLimburg (ESZL) is een inhoud gedreven netwerkstrategie waarbij de samenwerking niet langer geïnstitutionaliseerd is, maar vorm krijgt middels coalities. Coalities die op

Toelichting:

Toelichting:

19

velerlei manieren gevormd kunnen worden en waarbij wordt uitgegaan van de gemeentelijke autonomie. Elke gemeente beslist zelf over meedoen en waarmee. Het eigen gemeentelijk beleid in samenhang met de regionale opgaven is daarbij leidend. Wat betreft de regionale opgaven is de NOVI agenda de komende jaren leidend. Het bestuur ESZL heeft eerder besloten tot een continuering als een ‘lean en mean’ stichting ESZL met een aanjaagfunctie. De centrumgemeenten nemen hierin regionale en financiële verantwoordelijkheid door gezamenlijk een budget en personeel beschikbaar te stellen om projecten en/of andere initiatieven met een economische doelstelling op Zuid-Limburgse schaal te concretiseren. In 2021 is ingezet op het opstellen van een regionaal economische herstel- en transitieplan, ‘Plan V’. Dit plan is gestoeld op de vastgestelde opgaven en beleidsdoelen van het Plan van Aanpak NOVI ZuidLimburg (nov. 2020) en gerelateerd aan het missie-gedreven beleidskader van de provincie Limburg. De thematische assen van dit plan V blijven ook in 2024 het kader waarlangs de uitvoering van de opgaven geordend is. Grensinfopunt Het grensinfopunt (GIP) is het centraal informatiepunt voor iedereen die grensoverschrijdend actief is, was of wordt. Specialisten op gebied van onder andere fiscaliteit en sociale zekerheid helpen te komen tot een goede afweging bij de keuze om te werken over de grens.

Zij ondersteunen ook werkgevers met kennis van het grensoverschrijdend werken. De dienst draagt hiermee bij aan het versterken van het woon- en werkklimaat van Zuid-Limburg, het mee oplossen van knelpunten op de arbeidsmarkt voor het bedrijfsleven en het bieden van kansen op werk voor alle inwoners van Zuid-Limburg. Door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Provincie Limburg structureel financieel te binden aan het grensinfopunt kan de gemeentelijke bijdrage gelijk blijven ondanks de

Toelichting:

20

stijging van kosten. Bij het opstellen van deze begroting moet de evaluatie nog plaatsvinden. Intaketafels De intaketafel waar onder andere vraagstukken over en aanvragen voor omgevingsvergunningen van ondernemers worden behandeld, worden in 2024 verder doorgezet en vooral doorontwikkeld. De intaketafel wordt bemenst door een multidisciplinair team en heeft mede tot doel om sneller en efficiënter tot afhandeling van aanvragen van ondernemers te komen. In de intaketafel wordt een initiatief integraal gewogen en de wenselijkheid en haalbaarheid van een ontwikkeling bepaald. Accountmanagement Bedrijven In het economisch beleidsplan zal een verdere visie op en duiding worden gegeven aan accountmanagement voor onze ondernemers. Daarbij wordt tevens het aspect van het faciliteren en adviseren van onze ondernemers op het vlak van duurzaamheid betrokken.

Toelichting:

Toelichting: In het begin van dit jaar heeft er een personele wisseling plaatsgevonden in het domein economie. De taken van de accountmanager bedrijven zijn voldoende waargenomen, maar bereikte niet het gehoopte ambitieniveau. Dit komt voornamelijk omdat in de afgelopen maanden de nadruk heeft gelegen op economisch beleid. Voor de rest van dit jaar verschuift het zwaartepunt terug naar bedrijvencontact, om het ambitieniveau toch waar te maken.

Overname opstallen Steinerbos 2 Per 15 mei 2024 is de huurovereenkomst met de exploitant van het pannenkoekenhuis en midgetgolfbanen aan Steinerbos 2 beëindigd. Per die datum eindigt de huur van het terrein, groot ca. 9.000 m2, en zijn de opstallen met toebehoren overgenomen van de huurder. De opstallen met toebehoren die niet meer bruikbaar of nodig zijn voor de toekomstige (her)inrichting worden in 2024 en/of 2025 gesloopt. Voor de kosten van de overname, sloop- en herinrichting is in 2024 € 55.000 en in 2025 € 32.500 opgenomen. Vanwege het incidentele karakter van deze kosten wordt voorgesteld deze te dekken uit de algemene reserve.

Economische promotie Beleidsmatige doelstellingen Programma recreatie en toerisme In 2024 wordt op basis van het in 2023 geactualiseerde toeristisch beleid voortgebouwd op hetgeen in 2019 is ingezet met de toeristische uitvoeringsagenda. Door het verder positioneren en doorontwikkelen van de rivierparkings, waaronder de aanleg

Toelichting:

21

van een nieuwe parkeerplaats aan de achterzijde van het Steinerbos, wordt spreiding van bezoekersstromen binnen onze gemeente geoptimaliseerd, in combinatie met routing en signing. Ook wordt gewerkt, dan wel een financiële bijdrage geleverd, aan de verbetering van strategische locaties: de toeristische hotspots, zoals het kasteelpark in Elsloo, de kasteelruïne en kasteelpark in Stein, en het Bath in Urmond. In 2024 wordt een gemeentedekkend wandelknooppuntennetwerk gerealiseerd. In het veld worden knelpunten op belangrijke wandelroutes aangepakt. Ook is aandacht voor kwalitatief hoogwaardig onderhoud van de gemeentelijke wandelroutes. Naast het uitbouwen en op orde brengen van de recreatieve infrastructuur, gaan we starten met de thematisering van een aantal wandelen fietsroutes om bredere en andere doelgroepen toeristen en recreanten aan te spreken. De culturele verenigingen en de toeristisch/recreatieve ondernemers worden actief gestimuleerd en gefaciliteerd door middel van een subsidieregeling om als ambassadeurs bij te dragen aan de verwezenlijking en verbetering van onze gemeente als toeristisch Hart van de Maasvallei en de benoemde speerpunten zoals de Maascultuur, de bandkeramiek, bezinning en het stille genieten.

In samenwerking met Visit ZuidLimburg, de toeristische werkgroep Maaskentj en het Rivierpark Maasvallei wordt gewerkt aan de verdere positionering, profilering en promotie van Stein als Hart van de Maasvallei. Binnen de Regio Westelijke Mijnstreek c.q. Grensmaasvallei wordt de toeristische samenwerking intensiever opgezocht met als einddoel de doorontwikkeling van het fietsroutenetwerk, waardoor onze regio een belangrijke schakel vormt tussen het Heuvelland en België. De fietsbrug Stein-Maasmechelen blijft onze

22

aandacht houden en wij continueren de lobby. Tenslotte wordt gewerkt aan een aantal projecten voor toerisme in ZuidLimburg op basis van de in 2020 vastgestelde Visie Vrijetijdseconomie Zuid-Limburg, zoals het werken aan een dataplatform op Zuid-Limburgs niveau.

Baten toeristenbelasting Op basis van de definitieve prognose van de BSGW voor 2024 is de opbrengst toeristenbelasting verhoogd met € 20.825

Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2024

2025

primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap

Lasten

(x € 1.000)

Baten

Saldo van baten en lasten

1.036

269

337

-699

-269

Totaal

2026

2027

Meerjarenraming na berap

79

1.384

940

906

800

21

358

331

339

351

-58

-1.025

-609

-567

-449

23

Onderwijs

Openbaar basisonderwijs Beleidsmatige doelstellingen De statuten van Stichting Kindante, bevoegd gezag van de in onze gemeente gehuisveste openbare basisschool De Maaskei, bevat een aantal bepalingen over de financiële documenten. Het vaststellen en goedkeuren van de begroting en de jaarrekening is voorbehouden aan respectievelijk het College van Bestuur en de Raad van Toezicht. Wel dient de gemeenteraad te worden geïnformeerd over de financiële stand van zaken. In mei (begroting) en in oktober (jaarrekening) worden de stukken met u gedeeld middels een raadsinformatiebrief. Gelijktijdig wordt de mogelijkheid geboden tot het stellen van inhoudelijke vragen. Ook is het College van Bestuur bereid, als daar behoefte aan bestaat, een toelichting te geven op de financiële en onderwijsinhoudelijke ontwikkelingen binnen de Stichting, tijdens een beeldvormende bijeenkomst.

Toelichting:

Schoonmaakkosten De kosten van schoonmaak stijgen in 2024. De oorzaak hiervan is tweeledig. We hebben te maken met een uitgesteld aanbestedingstraject (mrt 2025), waardoor de huidige leverancier een indexatie (volgens cao) heeft doorgevoerd. Daarnaast worden er meer poetsbeurten uitgevoerd door andere partijen. Ook dit leidt tot een stijging van de kosten. De gezamenlijke kostenstijging bedraagt € 25.500.

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Beleidsmatige doelstellingen Peuterprogramma en VVE De afgelopen jaren zien we een sterke stijging in het aantal geïndiceerde VVEpeuters op het consultatiebureau. Deze stijging zien we ook terug in het aantal geplaatste geïndiceerde VVE-peuters op de peutervang. Het afgelopen jaar is dit aantal gegroeid van 40 naar 60 peuters. Deze ontwikkeling kan gevolgen hebben voor het beschikbare budget in 2024, echter is dit afhankelijk

Toelichting: Voor het jaar 2024 ontvangt de gemeente Stein ongeveer €50.000,- extra OAB-middelen vanuit het Rijk. Dit is budgettair neutraal verwerkt aan zowel de lasten als aan de batenkant. Daarmee lijken we de toename van VVE-kinderen (maar ook de loonstijging bij aanbieders) op te kunnen vangen. Indien blijkt dat de extra middelen toch niet toereikend zijn zullen we met een voorstel richting de gemeenteraad komen. Vooralsnog lijkt dat niet aan de orde.

24

van de ontwikkeling van de OABmiddelen. De beschikking van deze specifieke uitkering volgt later. Ondanks dat dit nu nog niet goed te overzien is, is het goed om hier wel al rekening mee te houden.

Businesscase 'Ruimtelijke situatie de Maaskei Urmond' In de raadsvergadering van 14 december 2023 is een motie aangenomen over de ruimtelijke situatie bij De Maaskei in Urmond. Met als gevolg dat de oorspronkelijke planning (investeringsbeslissing in 2026) wordt losgelaten en groen licht is gegeven om de voorbereidingen te starten voor deze business case. In de begroting 2024 zijn voor het opstellen hiervan geen middelen geraamd. Daarom is in de collegevergadering van 2 april 2024 besloten een bedrag van € 40.000 (incl. BTW) bij te ramen via de bestuursrapportage. Nationaal programma onderwijs De specifieke uitkering NPO (Nationaal Programma Onderwijs) is per 31-12-2023 niet volledig besteedt. Het restant van deze uitkering wordt in 2024 aan zowel de lasten als aan de batenkant bijgeraamd. Het betreft een bedrag van € 108.000 en is een budgettair neutrale verwerking.

Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2024

2025

primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap

Lasten

(x € 1.000)

Baten

Saldo van baten en lasten

3.429

33

572

-2.856

-33

Totaal

2026

2027

Meerjarenraming na berap

188

3.650

3.398

3.730

3.739

163

735

523

529

536

-25

-2.915

-2.875

-3.201

-3.204

25

Sport, cultuur en recreatie

Sportbeleid en activering Beleidsmatige doelstellingen In 2020 werd het ‘Gezond Sport- & Beweegakkoord Stein’ (kortweg: sportakkoord) gesloten. Hierin zijn door gemeente en stakeholders de gezamenlijke ambities vastgelegd op het gebied van sport, bewegen, gezondheid en vitaliteit. Hoofddoel is dat iedereen in Stein moet kunnen sporten en bewegen, waarmee we bijdragen aan gezondere en gelukkigere inwoners. Om dit te realiseren, werken we ook in 2024 aan vier thema’s: gezond opgroeien, gezond meedoen, gezonde verenigingen en gezonde ruimte. Daarnaast gaan we aan de slag met diverse ambities uit het bestuursakkoord rondom sport en bewegen. Denk hierbij aan implementatie van het beleidsplan en uitvoeringsprogramma ‘Buiten in Beweging’ en optimalisatie van advies en ondersteuning voor onze verenigingen.

Toelichting:

Cultuurpresentatie, productie en participatie Beleidsmatige doelstellingen Kunst- en cultuurbeleid Het nieuwe kunst- en cultuurbeleid beleid 2024-2027 is gericht op het versterken van wie wij zijn en het zichtbaar maken van wat onzichtbaar is. We willen de cultuur en kunst van Stein op de kaart zetten en ons verenigingsleven sterker maken. Met ons beleid geven we een duidelijke richting voor organisaties op het gebied van kunst en cultuur en benadrukken we het belang van samenwerking en verantwoordelijkheid. We zetten daarvoor in op drie duidelijke ambities: 1. Een sterke basis Over het zichtbaar maken van onze kunst- en cultuur met bijvoorbeeld een cultuurkaart, een cultuurcoach en

26

cultuurcafés. 2. Bron van cultuur Over het zichtbaar maken van ons rijke culturele erfgoed. Ons unieke bandkeramiek verleden zo’n 7000 jaar geleden, onze streektaal en ons rijke immaterieel erfgoed zoals gewoonten, tradities en verhalen over wie we zijn en hoe wij leven. 3. Cultuur dichtbij Over het toegankelijk maken van kunst- en cultuur voor iedereen. Te beginnen bij talentontwikkeling van jonge kinderen in de voorschoolse opvang, het onderwijs en bij verenigingen. Met deze doelen geven we richting aan de toekomst van het nieuwe kunst- en cultuurbeleid voor de gemeente Stein, die vertaald zijn in een uitvoeringsprogramma voor de komende vier jaar. Subsidiebeleid In 2023 en 2024 wordt het subsidiebeleid van de gemeente Stein herijkt. In 2023 is een evaluatie gestart van het huidige subsidiebeleid, dat tot concrete verbetervoorstellen moet leiden tot een subsidiebeleid vanaf 1 januari 2025.

Toelichting: Er is in 2023 een evaluatie uitgevoerd op het huidige subsidiebeleid. Dit heeft geresulteerd in verbeterpunten. Deze verbeterpunten vragen meer tijd om uitgewerkt te worden in een nieuw subsidiebeleid: algemene subsidieverordening en subsidieregelingen. Deze zullen eind 2024 ter vaststelling worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Het nieuwe subsidiebeleid zal per 1 januari 2026 van kracht zijn.

Media Beleidsmatige doelstellingen Bibliotheekwerk Sinds 1 januari 2023 heeft de gemeente Stein een regiefunctie ten aanzien van het informatiepunt digitale overheid welke wordt uitgevoerd door de bibliotheek. Hier staat een jaarlijks een specifieke rijksuitkering ter hoogte van € 25.000 voor gereserveerd. Ook zet de bibliotheek samen met de gemeente Stein in op het voorkomen en terugdringen van laaggeletterdheid. Onder andere door samen als alliantiepartners op te treden in de aanpak laaggeletterdheid Westelijke Mijnstreek, het taal café en het stimuleren van taalonderwijs in de

Toelichting:

27

voorschoolse opvang (Boekstart) en het basisonderwijs (De bieb op school).

Openbaar groen en (openlucht)recreatie Beleidsmatige doelstellingen Een veilige, gezonde en groene leefomgeving is een belangrijke voorwaarde voor het versterken van de leefkwaliteit in Stein als woongemeente. Daarnaast kan door in te zetten op een groenere leefomgeving gezondheidswinst worden geboekt. Om dit te bereiken wordt in 2024 het groenbeheer en onderhoud uitgevoerd zoals vastgelegd in het groenbeleidsplan en onze beheerplannen.

Toelichting:

Boomveiligheidscontrole In 2024 wordt er een boomveiligheidscontrole uitgevoerd van alle bomen. Vanuit de aandachtspunten uit het Bomenbeheerplan 2022-2026 worden er bij deze rondgang een aantal extra kenmerken van bomen opgenomen zoals geschatte leeftijd, stamomvang, boomhoogte, inventarisatie van nieuwe bomen en registratie van hoogstambomen. Het benodigde bedrag voor deze extra kenmerken van € 14.500 is opgevoerd bij deze bestuursrapportage. Opstellen groenbeheerplan Voor dit jaar is in de begroting het actualiseren van het groenbeheerplan opgenomen. Het hiervoor bestemde bedrag van € 20.000 wordt doorgeschoven naar 2026. Zodoende wordt het groenbeheerplan afgestemd op het nieuwe groenbeleidsplan en het integraal beheerplan openbare ruimte 2026-2030 (IBOR). Speeltuinen De kosten voor de uitvoering van dit plan bedragen naar verwachting € 836.900 voor de periode 2024 t/m 2027. Het bedrag is afkomstig uit de reguliere middelen. In het uitvoeringsplan is gedetailleerd weergegeven welke investeringen op welk moment worden uitgevoerd. Daarnaast blijkt dat het merendeel van de kosten in het uitvoeringsplan dienen te worden geactiveerd volgens onze financiële verordening. Dit leidt tot een verschuiving van exploitatiebudgetten naar investeringsbudgetten. Deze verschuiving leidt tot aanpassingen van de exploitatielasten per jaar.

Op totaalniveau levert dit voor de jaren 2024 tot en met 2027 een voordeel op van €143.259 (€50.028 in 2024, €67.947 in 2025, €23.239 in 2026 en €2.045 in 2027).

Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2024

2025

2026

2027

28

primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap

Lasten

(x € 1.000)

Baten

Saldo van baten en lasten

5.892

180

685

-5.207

-180

Totaal

Meerjarenraming na berap

-62

6.009

5.789

5.919

5.905

52

737

692

690

535

114

-5.272

-5.096

-5.229

-5.370

29

Sociaal Domein

Samenkracht en burgerparticipatie Beleidsmatige doelstellingen Financiële gezondheid In 2024 stimuleren we inwoners met geldzorgen extra om in beweging te blijven. Dat doen we in samenwerking met de fondsen en het OKO-project. Ondersteuning in het kader van nazorg wordt uitgebreid met als doel inwoners duurzaam financieel zelfredzaam te maken. Budgetbeheer is hierbij een belangrijk instrument. Met inwoners die niet zelfstandig hun financiën kunnen beheren, wordt een passende oplossing gevonden.

Seniorvriendelijk beleid In 2024 gaan we aan de slag met de uitkomsten van de gesprekken die in het kader van seniorvriendelijk beleid in 2023 gevoerd zijn Informele zorg In 2024 werken we verder aan een gemeente waarin inwoners voor elkaar kunnen zorgen. Het uitvoeringsplan informele zorg vormt daarvoor de basis. Ondersteuning voor mantelzorgers, bekendheid van voorzieningen en aandacht voor eenzaamheid en dementie zijn hierin belangrijke onderwerpen. Wet inburgering De taakstelling voor gemeenten voor het huisvesten van statushouders wordt steeds groter. Daarmee wordt ook de taak op gebied van begeleiding en ondersteuning in het kader van de Wet Inburgering groter. Tevens heeft dit ook weer effect op de Participatiewet. De uitvoering hiervan gebeurt door Vluchtelingenwerk en Vidar, waarmee gezamenlijk de ontwikkelingen gemonitord worden. Daarnaast willen we verenigingen

Toelichting: De komende maanden ligt de prioriteit op het versterken van de basis bij team schuldhulpverlening & budgetbeheer. Hoewel de kwaliteit van dienstverlening als goed ervaren wordt (zie KTO 2024), heeft dit aandacht nodig. Ook als gevolg van de personeelswisselingen en de (snelle) implementatie van de wijziging van termijnen voor schuldhulpverleningstrajecten (van 36 naar 18 maanden) in juli 2023. Daarnaast vragen actuele ontwikkelingen extra aandacht. Voorbeelden zijn de afhandeling van de toeslagenaffaire (brede ondersteuning) en een toename in jongeren die zich melden met schulden. Daardoor is nazorg nog geen vast onderdeel van de dienstverlening en is het nog onzeker of nieuwe taken en onderdelen op korte termijn ontwikkeld en aangeboden kunnen worden. Toelichting:

Toelichting:

Toelichting:

30

stimuleren om hierin een actieve bijdrage te leveren door het invoeren van een “buddy systeem”. Sociale inclusie Iedereen moet kunnen meedoen! Eind 2023 is de tweede Sociale Inclusie Agenda opgesteld, voor de periode 2024-2027. Waar in de vorige periode nog vooral de nadruk lag op inclusie voor mensen met een beperking, kwam nu in de 'meedenkbijeenkomsten' die in 2023 werden gehouden naar voren dat we veel breder willen denken: inclusie voor jeugd en jongeren, ouderen, vrouwen, LHBTIQ+ers, vluchtelingen/ statushouders, tienermoeders, alleenstaande ouders, laaggeletterden, enz. Kortom: inclusie voor iedereen. We gaan de uitdaging aan om voor de komende periode inclusie zoveel mogelijk op alle gebieden te integreren. Natuurlijk gaat dit niet allemaal in een keer. We gaan aan de slag met de Inclusie Agenda als leidraad. Hiervoor is jaarlijks een budget van € 15.000 gereserveerd. Brede SPUK/GALA Door middel van een specifieke uitkering (SPUK) stelt het Rijk van 2023 t/m 2026 budget beschikbaar voor preventie en gezondheidsbevordering. Deze regeling omvat 15 onderdelen en geoormerkte budgetten (voornamelijk bestaande en deels nieuwe middelen) op de thema’s sport- en beweegstimulering, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en het versterken van de sociale basis. Zo wordt samenhang en integraliteit gestimuleerd, met als stip op de horizon een gezonde generatie in 2040.

Om dit te realiseren is in september 2023 een integraal plan van aanpak ingediend, waaraan we in 2024 uitvoering geven. Participatie Participatie krijgt in Stein veel aandacht. En terecht. De Participatienota Omgevingswet is al vastgesteld en afgelopen jaren hebben we geëxperimenteerd met verschillende vormen van participatie. In het bestuursakkoord is opgenomen dat we

Toelichting:

Toelichting:

Toelichting:

31

streven naar vernieuwende concepten. Een van de concepten is het experimenteren met inwonersraadplegingen waarbij voor een breder maatschappelijk vraagstuk als bijvoorbeeld het sociaal domein of duurzaamheid gewerkt wordt met een inwonerspanel dat door loting wordt geselecteerd. In 2024 gaan we specifiek met dit concept aan de slag. Overigens zonder de overige concepten te verlaten. Jongerenparticipatie Op verzoek van de raad ligt er momenteel een door en voor jongeren opgestelde jongerenvisie. In deze visie zijn ook concrete ideeën door jongeren ten aanzien van verschillende onderdelen opgenomen. Ontmoeten springt er onder andere uit. In 2024 gaan we de mogelijkheden ten aanzien van ontmoeten (van en met jongeren) in de gemeente Stein bekijken. Deze behoefte komt op meerdere plekken zoals in de Wijkverhalen Nieuwdorp maar dus ook in de jongerenvisie regelmatig terug. Uiteraard zullen we ook kijken en werk maken van andere ideeën die ons aangeboden zijn. Antidiscriminatievoorziening In 2024 zal ADV Limburg extra middelen ter beschikking krijgen voor de aanpak discriminatie. Deze extra middelen ter hoogte van € 9.000 zijn middels de meicirculaire 2021 structureel toegekend en worden ingezet voor voorlichting/aanpak discriminatie op scholen en het genereren van naamsbekendheid van de ADV Limburg.

Toelichting:

Toelichting:

Bijgestelde begroting 2024 Omnibuzz De bijgestelde begroting 2024 van de Omnibuzz zorgt voor een positief effect van € 31.000 voor 2024. Het effect van de jaarrekening 2023 Omnibuzz is op basis van de prognose (dec. 2023) verwerkt in de jaarrekening 2023 van de gemeente Stein. Aangezien het daadwerkelijke resultaat hoger is uitgevallen wordt het restant resultaat verwerkt in begrotingsjaar 2024. Dit betreft een bedrag van € 17.000. Jeugdsportfondsen De kosten voor sportcontributie, lesgeld, attributen en sportkleding zijn de afgelopen jaren gestegen. Het vergoedingenbeleid van het Jeugdfonds Sport & Cultuur is daarom aangepast. Zodat ook kinderen uit gezinnen met een laag inkomen kunnen blijven kiezen voor een activiteit op het

32

gebied van sport of cultuur die bij hen past. Dit zorgt voor een structurele verhoging van het budget voor het Jeugdfonds Sport & Cultuur van € 7.000 per jaar.

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Beleidsmatige doelstellingen VDL Nedcar De ontwikkelingen binnen VDL Nedcar hebben in 2023 en 2024 gevolgen voor de medewerkers. Rondom VDL Nedcar slaan de publieke en private partners de handen in elkaar. We gebruiken daarvoor de basis die in het Regionale Mobiliteitsteam (RMT) is gelegd en zullen ook in 2024 vanuit een mobiliteitscentrum mensen ondersteunen op weg van werk naar werk. Kinderopvangtoeslagaffaire Bij de gemeente Stein zijn 24 huishoudens bekend die getroffen zijn door de kinderopvangtoeslagaffaire. Deze huishoudens hebben sindsdien passende ondersteuning gekregen. De gemeenteraad is op 16 juli 2021 via raadsinformatiebrief Toeslagenaffaire Kinderopvang (0971165881) hierover geïnformeerd. In 2023 zijn en in 2024 worden gedupeerden de mogelijkheid geboden om zogenaamde brede ondersteuning te ontvangen. Het doel van aanpak brede ondersteuning is om huishoudens een nieuwe start te laten maken.

Toelichting:

Toelichting:

Brede ondersteuning hersteloperatie kinderopvangtoeslag In het kader van de Brede ondersteuning hersteloperatie kinderopvangtoeslag worden uitgaven verwacht van circa € 150.000. Dit wordt volledig op declaratiebasis door het ministerie vergoedt via een specifieke uitkering. Dit betreft in 2024 dus een budgettair neutrale verwerking. Zorg en veiligheid De gemeente Stein fungeert als penvoerder voor de uitgaven die voortvloeien uit de commissie Zorg en Veiligheid. Dit betekent dat de gemeente Stein de subsidies ontvangt vanuit ZonMW en ook de uitgaven doet. In 2024 wordt verwacht dat dit een bedrag van € 210.000 betreft. Dit is een budgettair neutraal effect.

Inkomensregelingen Beleidsmatige doelstellingen

33

Vidar In de afgelopen jaren is duidelijk geworden dat de Participatiewet en de uitvoering daarvan problemen kan veroorzaken voor een deel van de mensen en is de hardheid van de wet erkend. Om die balans terug te brengen wil de minister naar een Participatiewet die een toereikend bestaansminimum biedt en die mensen passende ondersteuning biedt om mee te doen in de samenleving. De ‘Participatiewet in Balans’ is in voorbereiding en zal naar verwachting 1 januari 2025 in werking treden. Met het voorstel moet de wet eenvoudiger worden en beter aansluiten bij wat inwoners nodig hebben zowel wat betreft de bestaanszekerheid als de ondersteuning naar werk. We onderzoeken samen met de gemeente Sittard-Geleen en Beek hoe we in 2024 kunnen vooruitlopen op deze toekomstige ontwikkelingen. Het aantal mensen in de (bijzondere) bijstand loopt naar verwachting de komende jaren op door effecten van het Rijksbeleid (o.a. afsluiten Wsw, instroom Wajong tot 80% en hogere asielinstroom). Data-onderzoek heeft meer inzicht gegeven in het cliëntenbestand. Zo hebben we gemerkt dat de cliëntenstromen zijn veranderd. Minder mensen binnen ons bestand kunnen (direct) naar werk en meer mensen stromen in een participatietraject. Dit is het gevolg van de grote vraag vanuit de arbeidsmarkt van de afgelopen jaren.

De mensen die nu nog niet zonder hulp aan het werk komen, hebben regelmatig te maken met verschillende zorgen zoals gezondheids-, relatie-, verslavings- en financiële-problematieken. Voor deze groep mensen komt nu de nadruk steeds meer op participatie te liggen, waarbij de multiproblematiek gestabiliseerd en aangepakt wordt. Tevens daalt de uitstroom uit de Wsw iets minder snel dan de landelijke trend. Ook wordt verwacht dat de aanspraak op middelen voor armoedebestrijding en schuldhulpverlening minder snel daalt.

Toelichting:

34

Vidar blijft zich inspannen om mensen passende ondersteuning te bieden in de vorm van werk, participatie, onderwijs en/of zorg. In 2024 wordt wederom de focus gelegd op nauwe samenwerking tussen de bedrijfscontactfunctionaris van gemeente Stein en team commercie van Vidar met als doel de samenwerking tussen lokale ondernemers en Vidar te versterken. In 2023 is Vidar gestart om met alle inwoners die langer dan 5 jaar in de bijstand zitten zogenaamde ondersteuningsgesprekken te voeren. Het doel van deze gesprekken is om mensen passende ondersteuning (werk of participatie) te bieden en eventueel andere ondersteuningsvragen te beantwoorden. Deze gesprekken worden in 2024 voortgezet. De pilot Vidar in de wijk is in 2023 geëvalueerd. In 2024 worden keuzes gemaakt over de toekomst van dit concept. Deze en andere ontwikkelingen zijn tijdens de raadsbijeenkomst Vidar van 26 oktober jl. reeds toegelicht. Vidar Vooruit Vidar verandert van een participatiebedrijf met de nadruk op arbeidsbemiddeling, naar een Vidar waar mensontwikkeling centraal staat. Zo wordt Vidar een integrale, flexibele en vooral eigentijdse organisatie die in open verbinding staat met de regio. De doorontwikkeling van Vidar vraagt een mensgerichte en doelgerichte aanpak. Aan de hand van zes programmalijnen geeft Vidar uitvoering aan deze doorontwikkeling.

De programmalijnen zijn een vervolg op het ondernemingsplan van 2019 en te beschouwen als een voortzetting van de project-, integratie- en implementatiekosten voor 2023 en de jaren daarna. Deze programmalijnen sluiten nauw aan op de zeven leefgebieden waarop Vidar kandidaten waar nodig ondersteunt. De zeven leefgebieden zijn: zingeving, financiën, wonen, psychische gezondheid, sociale relaties, werk en activiteiten en lichamelijke gezondheid. Al deze leefgebieden komen naar voren in de

Toelichting:

35

programmalijnen en zorgen voor de samenhang tussen de verschillende programmalijnen Vidar. Voor meer informatie wordt u verwezen naar raadsinformatiebrief 'Vidar Vooruit'

Energietoeslag 2023 De verwachting is dat we in 2024 nog circa € 45.000 gaan besteden aan energietoeslag 2023. Dit wordt veroorzaakt doordat er nog tot 1 juni 2024 aanvragen ingediend kunnen worden over 2023. Vanuit de beschikbaar gestelde middelen door het rijk was er in 2023 een restant van circa € 45.000. Deze zijn vrijgevallen in het jaarrekeningsaldo 2023. Via de bestuursrapportage willen we deze middelen weer claimen voor dit doel.

Maatwerkvoorzieningen Wmo Beleidsmatige doelstellingen Woningaanpassingen Vanaf 1 januari 2024 zal een herziend woonconvenant worden ingevoerd. In het woonconvenant zijn afspraken tussen woningcorporaties en de gemeente op het gebied van Wmo vastgelegd. Het herziend woonconvenant is een actualisatie van het huidig convenant. Sociaal medische advisering Op het gebied van de sociaal medische advisering wordt in samenspraak met de GGD en regiogemeenten een toekomstbestendige invulling van deze taak gezocht. Dit moet afgerond zijn op 1 juli 2024. Wmo toezicht In 2024 zal de gemeente Stein in samenspraak met de gemeenten in de Westelijke Mijnstreek een keuze maken voor de toekomstige en bredere invulling van het Wmo toezicht, in navolging van landelijke kaders. Dit heeft betrekking op alle Wmo maatwerkvoorzieningen, zoals huishoudelijke ondersteuning en Wmo begeleiding. Hulpmiddelen Per 1 juli 2024 zal de aanbesteding hulpmiddelen worden afgerond. Deze aanbesteding wordt in samenwerking met de gemeenten Westelijke Mijnstreek uitgevoerd.

Toelichting:

Toelichting:

Toelichting: De gesprekken over Wmo toezicht zullen op korte termijn met de regiogemeenten Westelijke Mijnstreek plaatsvinden. De uitkomsten van dit gesprek zou onder andere moeten leiden tot een inzicht in het benodigde budget.