Bestuursrapportage 2023.pdf
Tekst van het document
BESTUURSRAPPORTAGE 2023
1
2
Voorwoord Voor u ligt de bestuursrapportage 2023 van de gemeente Stein. Met deze bestuursrapportage informeren wij u over de verwachte afwijkingen in de uitvoering van de beleidsvoornemens, zoals opgenomen in de door uw gemeenteraad vastgestelde programmabegroting 2023. De afwijkingen zijn toegelicht bij de betreffende programma's. Deze rapportage betreft een afwijkingsrapportage waarin alleen de afwijkingen in uitvoering, planning, inhoud, investeringen en/of geld zijn opgenomen. Alle relevante informatie is geclusterd per programma. Op deze wijze vindt u alle informatie (inhoudelijk en financieel) op een plek. Dit bevordert de leesbaarheid en het inzicht in het betreffende programma. In het hoofdstuk 'financiële begroting' zijn de financiële gevolgen van deze rapportage voor het lopende jaar en de meerjarenraming per programma opgenomen. In de bijlagen treft u een overzicht van het investeringsplan en de reserves en voorzieningen aan. Het college van burgemeester en wethouders
3
Inhoudsopgave Voorwoord ............................................................................................................ 3 Inhoudsopgave ................................................................................................... 4 ALGEMEEN .......................................................................................................... 5 Leeswijzer ............................................................................................................ 5 Financiële samenvatting ......................................................................................... 6 PROGRAMMA'S ................................................................................................... 7 Veiligheid ............................................................................................................. 7 Verkeer, vervoer en water ...................................................................................... 8 Economie ............................................................................................................ 10 Onderwijs ............................................................................................................ 11 Sport, cultuur en recreatie .....................................................................................
12 Sociaal Domein .................................................................................................... 14 Volksgezondheid en milieu ..................................................................................... 17 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting ................................................................. 19 Bestuur en ondersteuning en algemene dekkingsmiddelen ......................................... 22 PARAGRAFEN .................................................................................................... 28 Grondbeleid ......................................................................................................... 28 FINANCIELE BEGROTING .................................................................................. 29 Totaal lasten en baten ...................................................................................... 29 BIJLAGEN ......................................................................................................... 30 Bijlage I Reserves en voorzieningen ........................................................................ 30 Bijlage II Investeringsplanning ............................................................................... 32
4
ALGEMEEN Leeswijzer De opbouw van de bestuursrapportage (berap) 2023 is als volgt. Algemeen De bestuursrapportage 2023 begint met een hoofdstuk Algemeen, met daarin: • Leeswijzer • Financiële samenvatting Programma's In dit hoofdstuk komen de programma's aan bod. In de toelichtingen wordt ingegaan op de afwijkingen van de uitvoeringsmaatregelen en de financiële mutaties. Paragrafen Hierin wordt ingegaan op de afwijkingen van de paragrafen. In de paragrafen worden aspecten beschreven, die dwars door de programma's heen lopen. De meeste paragrafen zijn door het 'Besluit Begroting en Verantwoording' wettelijk voorgeschreven. Financiële begroting Het vierde gedeelte bevat een totaaloverzicht van de baten en lasten zowel voor 2023 als de meerjarenraming. Bijlagen In het laatste deel staat informatie over onder andere reserves en voorzieningen en de investeringsplanning, inclusief de toelichting hierop.
5
Financiële samenvatting Onderstaand treft u een overzicht aan van het verloop van het algemeen begrotingsbeeld 2023, inclusief de in deze bestuursrapportage opgenomen mutaties. De nadelen in deze bestuursrapportage worden aangeduid met een '-' teken, behalve indien specifiek sprake is van 'lasten' of 'baten'. Deze bestuursrapportage heeft een meerjarig effect. Het effect van de meicirculaire 2023 is meerjarig in deze bestuursrapportage verwerkt. De extra incidentele middelen, die via de algemene uitkering worden uitgekeerd, zijn ook dusdanig financieel vertaald en komen ten gunste van de algemene middelen. In onderstaand overzicht is dit effect weergegeven. Het verloop van het begrote exploitatiesaldo is als volgt: Omschrijving 2023 2024 2025 2026 Primaire begroting 2023 (incl. amendement) 866 3.023 4.731 1.206 Mutaties raadsbesluiten Aanvullend krediet Avonturijn -6 -45 -29 -29 Laagdrempelig ontmoeten -19 -19 -19 -19 Ophogen ziek en piekpot -700 MKB noodfonds Slotwijziging 2022 217 -14 -28 -29 Stationsomgeving Beek-Elsloo -4 -8 -19 -18 Bestuursrapportage 2023: - Overige mutaties - September/Decembercirculaire - Meicirculaire Begroot exploitatie saldo
-259 608 629
-709 616 325
-880 623 198
-1.109 1.853 -1.147
1.332
3.169
4.577
708
6
PROGRAMMA'S Veiligheid
Crisisbeheersing en brandweer Jaarrekening Veiligheidsregio Zuid-Limburg VRZL De VRZL heeft een negatief resultaat behaald over 2022 van € 401.920. Dit incidenteel negatief resultaat wordt in rekening gebracht bij de deelnemende gemeenten. Voor de gemeente Stein betekent dit een eenmalige bijdrage in dit resultaat van € 14.094. Autonome ontwikkelingen CAO lonen In de begroting VRZL 2023 is een loonkostenstijging verwerkt van 2,8% die volledig gedekt wordt door de indexering van de gemeente bijdrage. Recent is er een principeakkoord gesloten met de vakbonden inzake een nieuwe CAO. Dat heeft ertoe geleid dat er een loonstijging is afgesproken van ca. 10%. Energiekosten De VRZL verwacht voor 2023 een aanzienlijk tekort op de begroting als gevolg van de hogere energiekosten en de oplopende inflatie. Inzake de energiekosten is een gezamenlijk aanbestedingstraject doorlopen met het Collectief Zuid Limburg. Op basis van de verwachte energiekosten 2023 en inschatting van het prijsindexcijfer 2023, wil VRZL het begrote tekort op de energielasten 2023 van € 1.358.700 incidenteel extra laten compenseren door de deelnemende gemeenten in 2023.
Voor de gemeente Stein zal dit een extra incidentele bijdrage voor 2023 betekenen voor energiekosten van € 45.928 en een structurele extra bijdrage in de loonkosten vanaf 2023 van € 70.755 Afwikkeling zienswijzeprocedure FLO (functioneel leeftijdsontslag) Dit betreft een structurele reguliere bijdrage van deelnemende gemeenten VRZL met een omvang van in totaal € 560.000,- met ingang van 2023. Op 15 december 2022 heeft in Stein de gemeenteraad hierover geen zienswijze ingediend. Voor de gemeente Stein zal dit met ingang van 2023 een extra bijdrage betekenen van circa € 19.000. In de begroting 2023 is hiermee nog geen rekening gehouden. Vanaf 2024 is dit wel al verwerkt in de begroting van de VRZL.
Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2023
2024
primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap
Lasten
(x € 1.000)
Baten
Saldo van baten en lasten
2025
2026
Meerjarenraming na berap
2.733
148
2.882
2.810
2.852
2.794
100
1
100
102
103
103
-2.634
-148
-2.781
-2.708
-2.749
-2.691
7
Verkeer, vervoer en water
Verkeer en vervoer Openbare verlichting Beleidskaders Samen met de nieuwe beheerder is einde 2022 en begin 2023 een geactualiseerd beleidsplan opgesteld voor de periode 2023 - 2027. Het onderhoud van de openbare verlichting is in 2022 opnieuw aanbesteed. Beheerplannen Het beheer en onderhoud van de openbare verlichting wordt uitgevoerd door 2 partijen. Namelijk een partij voor het beheer en een partij voor het onderhoud. Bij openbare verlichting is geen sprake van achterstallig onderhoud. Financiële vertaling De financiële gevolgen van het nieuwe beleidsplan OVL 2023 - 2027 zijn in het nieuwe beleidsplan meegenomen en aan de Raad ter goedkeuring voorgelegd. De kostprijs voor het beheer en onderhoud wordt de komende periode gereduceerd ten opzichte van de periode tot en met 2021. Deze reductie van kosten loopt op van € 161.145 in 2023 tot € 221.153 in 2026. Garantstelling A2 dwarsliggers In 2017 heeft Rijkswaterstaat een garantstelling van de gemeente Stein ontvangen. Het gaat hier om een bijdrage in de vorm van een gemeentelijke garantstelling aan de drie dwarsverbindingen bij de verbreding van de A2 Vonderen - Kerensheide. Het bedrag van de garantstelling is vastgesteld op maximaal € 77.000. Om definitief te gunnen dient onder andere de financiële dekking geborgd te zijn.
Rijkswaterstaat heeft dan ook verzocht de door de betrokken gemeenten en de provincie in 2017 toegezegde financiële garantstelling voor de drie dwarsverbindingen schriftelijk gestand te doen. Deze schriftelijke gestand doening is aan Rijkswaterstaat overhandigd. Er wordt een verrekening tussen de betrokken gemeenten en de provincie en het Rijk verwacht in 2024. Zwerfafval Tot en met 2022 ontving de gemeente €1,08 per inwoner vanuit de zwerfafvalvergoeding. Per 1-12023 vervalt de zwerfafvalvergoeding. Hiervoor komt het volgende in de plaats: • Het Afvalfonds Verpakkingen betaalt gemeenten vanaf 1 januari 2023 voor het aandeel verpakkingen in openbare prullenbakken. In 2023 ontvangt de gemeente een vergoeding van € 0,76 per inwoner van Afvalfonds Verpakkingen, in totaal €19.000. • Daarnaast gaat per 1-1-2023 de SUP-richtlijn (singel use plastics) in werking. Dit betekent dat producenten gaan meebetalen aan de opruimkosten van zwerfafval. Dit gaat specifiek over het aandeel plastic verpakkingen in het zwerfafval. Gemeenten (en andere gebiedsbeheerders) ontvangen hiervoor een vergoeding voor daadwerkelijk gemaakte kosten. De vergoeding is niet gelabeld en wordt uitgekeerd via algemene middelen. De hoogte van de vergoeding uit de SUP-richtlijn wordt medio 2024 bekend en wordt met terugwerkende kracht uitbetaald over 2023.
Indexeringen
Prijzen van consumentengoederen- en diensten waren in 2022 hoger dan in 2021. De inflatie werkt uiteindelijk door in de tarieven 2023 van producten en diensten.
8
De impact op dit programma van de doorgevoerde prijsindexeringen bedraagt € 271.000. Dit heeft voornamelijk te maken met de aanzienlijk hogere kosten van asfalt en indexering van een raamovereenkomst onderhoud wegen.
Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2023
2024
primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap
Lasten
(x € 1.000)
Baten
Saldo van baten en lasten
5.249
-11
547
-4.703
11
2025
2026
Meerjarenraming na berap
25
5.263
5.467
5.651
6.007
19
566
566
566
566
-6
-4.698
-4.902
-5.085
-5.441
9
Economie
Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2023
2024
primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap
Lasten
(x € 1.000)
Baten
Saldo van baten en lasten
1.136
220
-18
307
-829
-220
18
2025
2026
Meerjarenraming na berap
1.337
781
798
801
307
311
298
303
-1.030
-469
-500
-498
10
Onderwijs
Onderwijshuisvesting Tijdelijke huisvesting Groenewald Tijdens de oordeelsvormende raad op 23 juni 2022 is het voorstel besproken over het eindrapport van de business case "Uitbreiding Groenewald". Aansluitend heeft de raad hiermee ingestemd. Dit besluit betekende definitief groen licht om met dit project aan de slag te gaan. Stichting LVO, bevoegd gezag van Groenewald, fungeert als bouwheer. Vanuit die rol heeft men Architecten a/d Maas gecontracteerd om de plannen verder uit te werken. De planning gaat ervan uit dat de werkzaamheden starten in oktober 2023 en de nieuwe vleugel in januari 2025 in gebruik kan worden genomen. Totdat de uitbreiding is gerealiseerd is het noodzakelijk te kunnen beschikken over de 12 semipermanente lokalen om de leerlingen te huisvesten. Daarom is door de directie van de school het verzoek ingediend de huur van deze tijdelijke huisvesting te verlengen t/m het schooljaar 2024/2025. Wij staan hier positief tegenover en hebben de hiermee samenhangende financiële gevolgen vertaald in de nu voorliggende bestuursrapportage. Belangrijk om nog te vermelden is dat de omgevingsvergunning voor deze lokalen, op grond van de huidige bepalingen, nog één keer met 5 jaar kon worden verlengd. Hierdoor is het mogelijk om gebruik te kunnen blijven maken van de 6 verdiepingslokalen.
Voor 2023 dient er een bedrag van € 6.000 bijgeraamd te worden, in 2024 een bedrag van € 49.000, en in 2025 een bedrag van € 77.900.
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Specifieke uitkering onderwijsachterstandenbeleid De voorlopige beschikking van de specifieke uitkering onderwijsachterstandenbeleid is voor een bedrag van € 20.000 lager dan in de begroting 2023 rekening mee was gehouden. In 2022 was de definitieve beschikking OAB € 243.000. De voorlopige beschikking 2023 betreft een bedrag van € 216.000.
Indexeringen
Prijzen van consumentengoederen- en diensten waren in 2022 gemiddeld 10,0 procent hoger dan in 2021. De inflatie werkt uiteindelijk door in de tarieven 2023 van producten en diensten. De impact op dit programma van de doorgevoerde prijsindexeringen bedraagt € 24.000.
Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2023
2024
primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap
Lasten
(x € 1.000)
Baten
Saldo van baten en lasten
3.291
-56
476
-2.815
56
2025
2026
Meerjarenraming na berap
256
3.491
3.495
3.660
3.566
195
671
570
473
478
-61
-2.820
-2.925
-3.187
-3.089
11
Sport, cultuur en recreatie
Sportbeleid en activering Brede SPUK Per 2023 bundelt het ministerie van VWS uitkeringen voor gemeenten gericht op het stimuleren van gezondheid, sport en bewegen, cultuurparticipatie en het versterken van de sociale basis te bundelen in één ‘specifieke uitkering’ (SPUK). Doel is te komen tot integrale plannen en samenwerking op dit vlak. In totaal gaat het om 15 regelingen, die deels bestaand en deels nieuw zijn. De aanvraag is reeds ingediend, wat betekent dat we voor dit jaar ruim € 511.000 ontvangen om hier mee aan de slag te gaan. In totaal gaat het tot en met 2026 om een uitkering van ruim €1,9 miljoen. Momenteel worden de plannen uitgewerkt, die uiterlijk in september worden ingediend. De uitgaven en inkomsten zijn verwerkt over verschillende programma's, namelijk Volksgezondheid en Milieu, Sociaal Domein, en Sport, cultuur en recreatie. Betreft een budgettair neutrale mutatie.
Sportaccommodaties Onderhoudscontract sportvelden Naar aanleiding van de aanbesteding voor een nieuw onderhoudscontract aan de natuurgras sportvelden dient het geraamde budget met € 25.000 te worden verhoogd.
Cultuurpresentatie, productie en participatie Coronasteun verenigingen Er is in 2023 besloten om over het jaar 2021 nog 2 verenigingen coronasteun toe te kennen. dit betreft in totaal een bedrag van € 7.314. Dit wordt gedekt uit de noodfonds reserve (voorheen corona-reserve). HIerover bent u reeds geïnformeerd middels een raadsinformatiebrief d.d. 25 april 2023.
Openbaar groen en (openlucht)recreatie Levensbomenbos In de beeldvormende vergadering van 25 januari 2023 bent u geïnformeerd over de plannen ten aanzien van het levensbomenbos. Om deze plannen verder uit te werken en voor te bereiden, wordt voorgesteld in te stemmen met een investeringskrediet van € 247.750. Dit bedrag wordt als volgt verdeeld: € 47.750 (voorbereidingskrediet) in 2023 en € 200.000 (uitvoeringsbudget) in 2024. Tevens wordt voorgesteld om de meerjarige exploitatielasten voor 2023 ad € 3.000, (o.a. voor communicatie), en voor 2024 ad €12.600 ( communicatie en onderhoud) op te nemen. Openbaar groen Naar aanleiding van de aanbesteding voor een nieuw onderhoudscontract bomenbeheer dient het geraamde budget met € 48.000 structureel te worden bijgesteld. Vidar Binnen wijkbeheer vindt er inhuur plaats van Vidar medewerkers. Vanaf 2023 vindt er minder inhuur plaats, vanwege invulling door vaste formatie. De dekking van deze formatie is terug te vinden onder programma Bestuur en ondersteuning en is dus budgettair neutraal verwerkt.
12
Indexeringen Prijzen van consumentengoederen- en diensten waren in 2022 gemiddeld 10,0 procent hoger dan in 2021. De inflatie werkt uiteindelijk door in de tarieven 2023 van producten en diensten. De impact op dit programma van de doorgevoerde prijsindexeringen bedraagt € 135.000. Dit heeft voornamelijk te maken met de stijging van kosten bij openbaar groen en bij de accommodaties.
Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2023
2024
primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap
Lasten
(x € 1.000)
Baten
Saldo van baten en lasten
5.366
21
465
-4.901
-21
2025
2026
Meerjarenraming na berap
337
5.725
5.537
5.576
5.613
333
797
656
663
659
-5
-4.927
-4.881
-4.913
-4.954
13
Sociaal Domein
Samenkracht en burgerparticipatie Financiele gezondheid Om te kunnen blijven voorzien in de toegenomen vraag naar ondersteuning door minimaregelingen wordt het budget voor financiële gezondheid structureel opgehoogd met € 40.000.
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Specifieke uitkering versterking clientondersteuning Onlangs heeft de gemeente Stein bij het ministerie van VWS een specifieke uitkering aangevraagd voor het versterken van cliëntondersteuning. De uitkering is onlangs geaccordeerd waardoor de gemeente Stein een bedrag van € 50.000 heeft ontvangen. In samenwerking met MEE ZuidLimburg zal een pilot voor één jaar worden opgestart en betreft een waakvlamfunctie. Hiermee wordt tevens de samenwerking opgezocht met enkele Wmo aanbieders op het gebied van Wmo Begeleiding. Met de waakvlamfunctie wordt afschalen van lichte begeleiding naar het voorliggend veld gestimuleerd en indiceren van begeleiding voorkomen. De waakvlamfunctie is voor inwoners met een beperking waarbij er sprake is van lage complexiteit en waar een lichte ondersteuningsbehoefte is. Clientvolgsysteem In het kader van de implementatie van het cliëntvolgsysteem zijn er extra incidentele ICTgerelateerde kosten voorzien, zoals koppelingen en applicatiebeheer. Er dient een bedrag van € 29.000 bijgeraamd te worden.
Inkomensregelingen Energietoeslag In begrotingsjaar 2022 was er een restant energietoeslag 2022 van € 151.000. Dit bedrag is via de jaarrekening 2022 bestemd en gestort in een bestemmingsreserve. In 2023 zal vervolgens dit bedrag worden onttrokken aan deze reserve en toegevoegd worden aan budget energietoeslag 2023. Betreft een budgettaire neutrale mutatie. BUIG-uitkering De voorlopige BUIG uitkering 2023 veroorzaakt een negatieve afwijking, deze is namelijk voor een bedrag van € 170.000 lager dan het bedrag wat was begroot in de primaire begroting.
Maatwerkvoorzieningen Wmo Samenwerking Wmo en leerlingenvervoer Westelijke Mijnstreek Vanaf 1 juli 2023 worden de samenwerkingsovereenkomst, dienstverleningsovereenkomst en het mandaatbesluit met betrekking tot het uitvoeren van contractmanagement, leveranciersmanagement en inkoop voor wat betreft Wmo en leerlingenvervoer binnen de Westelijke Mijnstreek verlengd. Hierbij zijn ook uitvoeringsafspraken op het gebied van Beschermd wonen aan toegevoegd. Eventuele financiële consequenties zijn nog niet bekend.
Begeleiding (WMO) Aanbesteding Wmo begeleiding Sinds 1 januari 2022 zijn nieuwe overeenkomsten afgesloten met ongeveer dertig hoofdaanbieders voor het uitvoeren van Wmo Begeleiding, Groepsbegeleiding en Kortdurend verblijf. De nieuwe
14
overeenkomsten hebben zich vertaald in nieuwe AmvB reële tarieven en een nieuwe werkwijze. Middels een uitvraag bij de aanbieders zijn de arrangementen omgezet in uren en minuten. De uitgaven van 2022 waren € 1,3 miljoen ten opzichte van € 1,9 miljoen in 2021. Gedurende 2022 is het budget afgeraamd. Na monitoring wordt het huidige budget begeleiding en dagbesteding voor de jaren 2023 en verder afgeraamd met circa € 375.000.
Maatwerkvoorzieningen WMO Woningaanpassingen In het begin van 2023 is de gemeente Stein in samenwerking met de regiogemeenten Westelijke Mijnstreek gestart met de aanbesteding voor Wmo woningaanpassingen. Hiermee worden vanaf 1 juli 2023 nieuwe overeenkomsten gesloten met aannemers voor het uitvoeren van de Wmo woningaanpassingen. Het huidige prijzenboek zal hiermee ook worden geïndexeerd, maar zal vanwege prijsstijging en prijsdaling minimale financiële effecten hebben.
Jeugdhulp
Er heeft op de totale kosten van Jeugd, betreffende de onderdelen Zorg in Natura, LTA , Jeugdbescherming en reclassering en JeugdzorgPlus een structurele aframing kunnen plaatsvinden van € 188.000 op basis van de prognoses van de kosten voor 2023 en verder.
Geescaleerde zorg 18Xonar XONAR is een van de grootste aanbieders van jeugdhulp in onze regio. In de afgelopen jaren is hun exploitatie verliesgevend geweest. Daarom is al enige tijd de frequentie van de reguliere periodieke gesprekken verhoogd en is sinds juli 2022 het draaiboek continuïteit jeugdhulp van kracht. Op XONAR is trede 3 van toepassing wat onder meer inhoudt dat verplicht een herstelplan moet worden opgesteld dat moet leiden tot een duurzaam herstel van de situatie. De Jeugdautoriteit monitort de voortgang van de ontwikkelingen. Uiteindelijk gaat het erom dat de continuïteit van de jeugdhulp verzekerd is. Het herstelplan is in december 2022 door XONAR opgeleverd. Omdat het herstelplan bedrijfsgevoelige informatie bevat heeft XONAR het document onder geheimhouding met de gemeenten gedeeld. Voor de gemeenteraden is de publieksversie beschikbaar. Het herstelplan is door de gemeenten en de Jeugdautoriteit grondig geanalyseerd. Onze vragen hebben wij met XONAR besproken. Om de continuïteit van de jeugdzorg te borgen is in 2023 een financiële bijdrage van de gemeenten noodzakelijk. Op dit moment wordt samen met XONAR, de Jeugdautoriteit en de regievoerder gewerkt aan de voorbereiding van de besluitvorming. De omvang van de financiële bijdrage is op dit moment nog niet bekend en zal op een later moment vertaald worden in begrotingsjaar 2023.
Indexeringen Prijzen van consumentengoederen- en diensten waren in 2022 gemiddeld 10,0 procent hoger dan in 2021. De inflatie werkt uiteindelijk door in de tarieven 2023 van producten en diensten. De impact op dit programma van de doorgevoerde prijsindexeringen bedraagt € 245.000. Dit heeft voornamelijk te maken met de stijging van de tarieven bij de zorgaanbieders die te maken hebben met Cao-stijgingen.
15
Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2023
2024
primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap
Lasten
(x € 1.000)
Baten
Saldo van baten en lasten
28.323
1.124
5.360
-22.963
-1.124
2025
2026
Meerjarenraming na berap
1.280
30.728
28.839
28.905
28.869
913
6.273
5.368
5.264
5.220
-368 -24.455 -23.470 -23.642 -23.650
16
Volksgezondheid en milieu Riolering Vanwege de hoge indexering, zijn de onderhouds- en beheerlasten toegenomen. Uitgaande van de geactualiseerde lasten van de gesloten exploitatie van het riool is een onttrekking van € 207.000 uit de voorziening nodig om 100% kostendekking te kunnen realiseren.
Afval Zoals in de begroting 2023 is vermeld, worden de kosten die voortvloeien uit het Regionaal Uitvoeringsplan VANG 2022-2025 voor 100% gedekt uit de afvalstoffenheffing en komen bovenop de reguliere afvalbegroting. Om de stijging van de incidentele kosten per huishouden te dempen, worden deze verspreid over de doorlooptijd van het uitvoeringsplan in de periode 2023-2025. Daarnaast worden de incidentele kosten gedempt door inzet van het egalisatiereserve (€ 135.000), ook dit wordt verspreid over drie jaar. ( 3 x € 45.000 ). In deze berap wordt € 45.000 onttrokken aan de reserve egalisatie afval. Deze mutatie verloopt budgettair neutraal. Uitvoeringsplan Grondstoffen (UVP) Per 1-1-2023 is een aantal maatregelen uit het Regionaal Uitvoeringsplan 'Van Afval Naar Grondstof' (VANG) 2022-2025 ingevoerd. Dit zijn frequentieverlaging inzameling restafval (13x per jaar), frequentieverhoging inzameling PMD (26x per jaar), actualisatie gezamenlijke regelgeving (verordening afvalstoffenheffing inclusief uitvoeringsregeling) en aanpassing diftar-tarieven. De (financiële)effecten van deze maatregelen zijn ten tijde van het opstellen van deze bestuursrapportage nog niet bekend en worden daarom tussentijds in 2023 via een Raadsinformatiebrief nader toegelicht.
Milieubeheer Geluidsvoorzieningen Via de slotwijziging van 2020 is € 20.000 gereserveerd voor een bijdrage aan het realiseren van een geluidscherm door Haven Stein BV. De realisatie van het geluidscherm is een direct gevolg van het vaststellen van het bestemmingsplan Havenstraat 34-36 vastgesteld. Abusievelijk is verzuimd om het bedrag bij de Slotwijziging 2022 door te schuiven naar 2023. Het geluidscherm is nog niet gerealiseerd. Daarom dient het daarvoor gereserveerde budget opnieuw te worden opgenomen voor 2023. Energiearmoede In begrotingsjaar 2022 was er een restant energie-armoede van € 100.324. Dit bedrag is via de jaarrekening 2022 bestemd en gestort in de reserve duurzaamheid. In 2023 zal vervolgens dit bedrag worden onttrokken aan de reserve duurzaamheid en toegevoegd worden aan budget energie-armoede 2023. Betreft budgettair neutraal. Duurzaamheid Vanuit de meicirculaire 2022 zijn er extra middelen beschikbaar gekomen voor uitvoeringskosten klimaatakkoord voor het jaar 2022. Voor de gemeente Stein betrof dit een bedrag van € 203.478. In 2022 hebben er omtrent dit doel geen uitgaven plaatsgevonden, en is dit via de jaarrekening 2022 bestemd en gestort in de reserve duurzaamheid. In 2023 zal vervolgens dit bedrag worden onttrokken aan de reserve duurzaamheid en toegevoegd worden aan budget duurzaamheid 2023. Betreft budgettair neutraal.
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Tevens zijn er voor 2023-2025 via een specifieke uitkering middelen beschikbaar gekomen voor de gemeente Stein. Het betreft een meerjarige regeling om de capaciteit (bemensing) te vergroten bij decentrale overheden voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid dat bijdraagt aan het behalen van de doelen uit de Klimaatwet. Er is een ruime vrijheid om de middelen te besteden, zo
17
lang ze binnen de grenzen van de regeling blijven. Hierbij gaat het om de sectoren gebouwde omgeving, elektriciteit, mobiliteit, industrie en overig klimaat- en energiebeleid. Het totaalbedrag voor de gemeente Stein betreft € 1,4 miljoen verdeeld over drie jaar. Dit wordt zowel aan de lasten als aan de batenkant verwerkt. Het voorschot kan worden gebruikt voor uitgaven in de twee kalenderjaren volgend op het jaar van uitbetaling van het voorschot. Voor de jaren 2023 tot 2025 ontvangen we de volgende bedragen: • 2023: € 474.228 • 2024: € 478.529 • 2025: € 482.831
Indexeringen Prijzen van consumentengoederen- en diensten waren in 2022 gemiddeld 10,0 procent hoger dan in 2021. De inflatie werkt uiteindelijk door in de tarieven 2023 van producten en diensten. De impact op dit programma van de doorgevoerde prijsindexeringen heeft voornamelijk betrekking op rioolonderhoud- en beheer en bedraagt € 138.161.
Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2023
2024
primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap
Lasten
(x € 1.000)
2025
2026
Meerjarenraming na berap
7.905
191
1.529
9.625
8.736
8.883
8.368
Baten
7.447
16
1.231
8.694
8.361
8.511
8.044
Saldo van baten en lasten
-458
-175
-298
-931
-375
-372
-324
18
Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
Ruimtelijke ordening Voorbereidingskrediet Bruisend Hart Eind 2022 heeft de stuurgroep WAP Nieuwdorp het plangebied en het ontwikkelprogramma voor het Bruisend Hart vastgesteld. Het plan is nader uitgewerkt in een KLC planvoorstel Stein en, met instemming van het College, voorgelegd aan de Provincie voor een financiële bijdrage. In maart 2023 hebben de gemeente en de provincie een KLC samenwerkingsagenda getekend die een projectbijdrage aan de gemeente (groot € 600.000) per 2024 mogelijk maakt. Hiervoor moet door de project betrokken partijen in 2023 diverse planvoorbereiding (w.o. ook de ruimtelijke procedure) worden opgestart. Voor het gemeentelijk aandeel aan de voorbereiding is in de bestuursrapportage 2023 een investeringsbedrag ad € 175.000 opgenomen. Omgevingswet De inwerkingtreding van de Omgevingswet is definitief bepaald voor 1 januari 2024. Dit leidt ertoe dat wij bij de implementatie nu concreet naar een einddatum kunnen werken. Daarom wordt de reserve Omgevingswet aangewend voor een aanvullend bedrag van € 115.500 in 2023 en € 80.000 in 2024 om een aantal deelprojecten uit te voeren en af te ronden vóór de inwerkingtreding. Voorbeelden zijn het ophogen van het opleidingsbudget en het maken van toepasbare regels.
Omdat de implementatie leidt tot extra werkzaamheden en het de verwachting is dat vóór de inwerkingtreding nog extra ruimtelijke plannen zullen worden ingediend, gebruikmakend van het huidige - bekende- wettelijk stelsel, is ook voorzien in vervangende capaciteit voor de uitvoering van de reguliere taken. Aanpak Kwadrant Wonen Gezamenlijk met de woningcorporatie Zaam Wonen wordt werk gemaakt van het toekomstbestendig maken van de woningvoorraad (huur/koop) in het kwadrant Zaam Wonen. De uitvoering inclusief de voorbereiding is opgestart en loopt van 2022 t/m 2026. De kosten voor het gemeentelijk deel (groot onderhoud openbare ruimte en het verduurzamen koopwoningen) zijn gedekt in de begroting 2022-2025 (totaalbudget € 5.142.595) en middels een beschikking vanuit het Volkshuisvestingsfonds (€ 1.684.500). De verdeling van de jaar(deel)budgetten is in de bestuursrapportage 2023 herschikt over de jaren in relatie tot de actuele projectvoortgang. Stikstofberekeningen Op 2 november 2022 heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State geoordeeld dat vrijstelling voor de bouw aangaande de stikstofberekening geen stand kan houden. Dat betekent dat in nagenoeg alle gevallen waar sprake is van een Omgevingsvergunning een stikstofberekening moet worden gedaan.
Het toetsen van de berekeningen is specialistisch werk en de benodigde expertise is in de organisatie niet beschikbaar. Daarom wordt voor een totaalbedrag van € 14.500 een raamovereenkomst gesloten met een adviesbureau.
Grondexploitatie Bij de samenstelling van de jaarrekening 2022, januari 2023, heeft tevens de herziening van de lopende grondexploitatiebegrotingen plaatsgevonden. Bij deze herzieningen is met name geanticipeerd op de gewijzigde inflatiecijfers. De financiële verwerking van deze herziening zijn verwerkt in de voorliggende bestuursrapportage. • Samen bouwen Meerdel o Doorschuiven kosten woonrijp maken naar 2024 • Woningbouwontwikkeling de Poolster o Doorschuiven kosten van 2022 naar 2023 inclusief inflatie
19
o Reeds gerealiseerde opbrengst in 2022 o Toename opbrengst a.g.v. gewijzigd programma • Woningbouwontwikkeling Elckerlyc o Doorschuiven kosten van 2022 naar 2023 inclusief inflatie o Meeropbrengst als gevolg van inflatie • Fase 1 Bramert-Noord, plaatsgevonden. o Doorschuiven kosten van 2022 naar 2023 o Toename kosten als gevolg van inflatie o Doorschuiven opbrengst van 2022 Deze mutaties zijn budgettair neutraal verwerkt via de Algemene reserve bouwgrondexploitaties. Voor een toelichting per woningbouwontwikkeling wordt verwezen naar de jaarrekening 2022. Poolster De, in 2 juni 2022, vastgestelde grondexploitatiebegroting woningbouwprogrammering omvat 17 kavels ten behoeve van nultredenwoningen waarvan 10 kavels bestemd voor sociale woningbouw. In de 'Lokale prestatieafspraken' met de woningcorporaties is afgesproken dat Wooncorporatie Zaam Wonen in plaats van 10 sociale huurwoningen, 6 sociale huurwoningen en 4 huurwoningen voor de middenhuur gaat realiseren. Hierdoor wordt een extra grondopbrengst gerealiseerd van € 26.000.
Wonen en bouwen Milieuleges omgevingsvergunningen Zodra de Omgevingswet in werking treedt krijgen we als bevoegd gezag de mogelijkheid om leges te heffen over de besluiten voor omgevingsvergunningen ‘milieu’, hierna te noemen 'milieuleges'. Het heffen van milieuleges wordt opgenomen in onze legesverordening zodat de juridische grondslag geborgd is. De te verwachten legesopbrengsten voor 2023 waren ingeschat op € 34.000 (gebaseerd op verwachte aantallen zoals door de RUD ZL is aangegeven) en zijn in de begroting verwerkt. Aangezien de Omgevingswet echter pas op 1-1-2024 definitief in werking treedt, wordt het begrote bedrag thans weer uit de begroting van 2023 gehaald.
Huisvesting bijzondere doelgroepen Gezamenlijk met de woningcorporaties wordt werk gemaakt van concrete huisvesting van twee urgente gezinnen. Hiertoe is in 2022 incidenteel werkbudget van € 90.000 beschikbaar gesteld. In 2022 is één project uitgevoerd en het andere project wordt door de corporatie nu in 2023 uitgevoerd. Het bij de jaarrekening 2022 overgebleven budget voor het 2e project wordt in deze bestuursrapportage 2023 voor een bedrag van € 44.000 opgenomen en is daarmee weer beschikbaar in 2023. Onderzoeken volkshuisvesting Om de kosten voor 2023 te dekken, zoals opgenomen in de concept woonzorgvisie Stein 20232028, wordt in 2023 gebruik gemaakt van een budget en onttrekking uit deze reserve van € 20.000 dat aanvankelijk in 2025 geraamd was
Indexeringen Prijzen van consumentengoederen- en diensten waren in 2022 gemiddeld 10,0 procent hoger dan in 2021. De inflatie werkt uiteindelijk door in de tarieven 2023 van producten en diensten. De impact op dit programma van de doorgevoerde prijsindexeringen bedraagt € 14.980 Dit heeft voornamelijk te maken met de stijging van de tarieven van automatisering en volkshuisvesting.
20
Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2023
2024
primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap
Lasten
(x € 1.000)
Baten
Saldo van baten en lasten
2025
2026
Meerjarenraming na berap
10.251
997
-343
10.904
4.580
1.575
1.493
9.075
395
-695
8.774
2.464
517
432
-1.176
-602
-352
-2.130
-2.117
-1.058
-1.061
21
Bestuur en ondersteuning en algemene dekkingsmiddelen
Bestuur Gemeenteraad In het kader van artikel 15 van de Gemeentewet is een advies gevraagd en uitgevoerd door een extern bureau. Met de kosten van deze adviesvraag was niet eerder rekening gehouden en bedragen € 12.000. Bestuur De vergoedingen lokale politieke ambtsdragers worden jaarlijks in de maand november geactualiseerd. Voor de doorrekening hiervan naar de diverse posten in de begroting 2023 (en het op peil brengen hiervan) is een bijstelling nodig van € 21.000. Middengebied Vanuit de gemeente Stein hebben wij een bijdrage geleverd aan de programma's Landbouw & Landschap en Toerisme van de Toekomst. Daarnaast is ingezet op de propositie voor de Regio Deal Zuid-Limburg Ingenieus, Groen en Gezond die door het Rijk is geselecteerd om medio 2023 tot een definitieve Regio Deal te komen. In de primaire begroting 2023 was er rekening gehouden met uitgaven Middengebied van € 75.000. Vanuit de actuele inzichten is dit budget naar € 25.000 teruggebracht. Dit betreft een budgettair neutrale mutatie, aangezien dit uit een reserve wordt gedekt.
Beheer overige gebouwen en gronden Restpercelen Bramert Tegen het bestemmingsplan Bramert-Noord fase 1 is door één agrariër grenzend aan het plangebied beroep aangetekend bij de Raad van State. In de lijn met de ‘Nieuwe zaakbehandeling’ bij de bestuursrechter proberen we tot een minnelijke oplossing te komen in de vorm van een grondruil. Uitgangspunt is een toekomstbestendige verkaveling door middel van een ruiling. Financieel-technisch dient de ruiling te worden verwerkt als verkoop en aankoop. Ten behoeve van de ‘aankoop’ dient krediet beschikbaar gesteld te worden. De verkoop geschiedt via de exploitatie. Een ruiling heeft tot gevolg dat voor een gedeelte van de te ruilen grond een afwaardering dient plaats de vinden. We zetten in op een maximale afwaardering tot een bedrag van € 82.000.
Overhead BRO portaal Om te voldoen aan de wettelijke vereisten van de Basisregistratie ondergrond (Bro) is voor de implementatie daarvan en beroep gedaan op een adviesbureau. Abusievelijk is het budget in 2022 via de slotwijziging afgeraamd. Dit wordt nu incidenteel met een bedrag van € 13.000 in deze bestuursrapportage hersteld. ICT en automatisering In de begroting 2023 is rekening gehouden met de lasten van een aantal projecten. In de loop van het eerste kwartaal 2023 bleek echter dat het daadwerkelijke aantal gewenste projecten vele malen groter is dan initieel zichtbaar was. Er heeft een inventarisatie plaatsgevonden van alle projecten die bekend zijn, waarbij rekening is gehouden met wettelijke verplichtingen, prioriteit en noodzakelijkheid. De extra lasten die hieruit voortvloeien zijn in deze bestuursrapportage meegenomen. Beoogde effecten hierbij zijn: meer stabiliteit, betere sturing en een pro actieve
22
dienstverlening. Daarnaast dient stagnatie in de lopende projecten voorkomen te worden, er een verdere doorontwikkeling plaatsvindt en dat aan de wettelijke verplichtingen voldaan wordt. Voor 2023 betreft dit de doorontwikkeling van I-Burgerzaken voor € 26.500, diverse overige projecten voor € 38.000 en project(leiding) € 174.000. De structurele lasten die hieruit voortvloeien bedragen € 35.000. Sloop Vivaldi In 2023 was er rekening gehouden met sloopkosten van Vivaldi van € 79.800. Aangezien de sloop nog niet in 2023 uitgevoerd gaat worden, zal dit budget doorgeschoven worden naar 2024. De verdere uitvoering hieromtrent zal onderzocht worden. Daarnaast wordt de geplande onttrekking aan de algemene reserve (dekking) ook doorgeschoven naar 2024.
Treasury Rente De financieringslasten zijn met een bedrag van € 310.000 bijgesteld. Dit voordeel is een gevolg van met name de zeer lage marktrente bij het aantrekken van kortlopende financiering. Enexis In de AvA van Enexis Holding N.V . van 13 april jl. is besloten om 50% over de reguliere winst van € 193 miljoen uit te keren en daarnaast wordt er voorgesteld om de verkoopopbrengst van Fudura € 100 miljoen uit te keren conform het advies van de Aandeelhouderscommissie (AHC). Bovengenoemde bedragen komen overeen met € 1,29 per aandeel. Voor de gemeente Stein betekent de verkoop van Fudura een incidenteel voordeel in 2023 van circa € 307.500. Bij het opstellen van de begroting 2023 werd oorspronkelijk uitgegaan, op basis van de begrotingsbrief van de provincie, van een regulier dividend van Enexis van € 0,50 per aandeel. Het werkelijke uit te betalen dividend blijkt € 0,62 per aandeel. Dit levert nog eens een incidenteel voordeel op voor 2023 van circa € 56.600.
Belastingen De lasten van de BSGW stijgen dit jaar met ruim € 1 miljoen. Hierdoor is een aanpassing van de begroting 2023 noodzakelijk. Oorzaken hiervan zijn de gestegen nieuwe CAO (7%), hogere indexeringen door leveranciers dan oorspronkelijk kon worden geraamd en de vacature van een medewerker verbijzonderde interne controle. Dit wordt noodzakelijk geacht om te kunnen voldoen aan de gewijzigde wet- en regelgeving om tot een rechtmatigheidsverklaring te kunnen komen. De kostenstijging leidt voor de gemeente Stein tot een extra bijdrage van € 22.000 in 2023. Waardoor de totale bijdrage aan de BsGW voor 2023 uitkomt op € 495.000. Structureel zal deze wijziging vanaf 2024 zorgen voor een stijging in de bijdrage met gemiddeld € 25.000 per jaar.
Algemene uitkering September- en decembercirculaire 2022 Verwerking van de september- en decembercirculaire is pas mogelijk in de bestuursrapportage. Deze circulaires zorgen in 2023 voor een extra baat van € 694.000. Tevens heeft de Brede SPUK ook een effect op de algemene uitkering van -€ 106.000 door een verschuiving van algemene uitkering naar een specifieke uitkering. Meicirculaire 2023 Op 31 mei is de meicirculaire 2023 gepubliceerd. De meicirculaire informeert de gemeenten over de omvang en de verdeling van de algemene uitkering, de integratie-uitkeringen en de decentralisatie-uitkeringen uit het gemeentefonds voor de jaren 2023 en verder. Het financiële effect voor de gemeente Stein is structureel verwerkt in deze bestuursrapportage.
23
De meicirculaire 2023 heeft het volgende effect op onze begroting:
De belangrijkste ontwikkelingen in de meicirculaire: Accres Sinds de meicirculaire 2022 is het accres gesplitst in een volume- en een nominaal deel, waarbij het nominale deel ter compensatie is van loon- en prijsstijging en het volumedeel ter compensatie van bevolkingstoename en reëel accres. In de meicirculaire 2023 zijn de LPO-accressen voor de jaren 2023 tot en met 2027 bijgewerkt en is sprake van een opwaartse bijstelling voor alle jaren. Structurele rijksbijdrage vanaf 2027 Vooruitlopend op een nieuwe financieringssystematiek heeft het kabinet in de septembercirculaire 2022 in 2026 eenmalig € 1 miljard beschikbaar gesteld. Dit bedrag is in de meicirculaire 2023 vanaf 2027 structureel opgenomen. Nieuwe financieringssystematiek Het kabinet heeft besloten om het gemeentefonds voor de volume-ontwikkeling vanaf 2027 te indexeren op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product. In de meicirculaire 2023 is een beschrijving van de hoofdlijnen van een nieuwe financieringssystematiek opgenomen. De nieuwe financieringssystematiek houdt in dat de volumeontwikkeling van het gemeentefonds vanaf 2027 wordt gebaseerd op een historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). In de meicirculaire 2023 is de nieuwe financieringssystematiek nog niet verwerkt.
Jeugdzorg Het Rijk en de VNG hebben 18 april dit jaar een financieel principeakkoord bereikt voor de Hervormingsagenda Jeugd. In de meicirculaire 2023 wordt voor jeugdzorg, onder voorbehoud van omzetting naar een definitief akkoord op de Hervormingsagenda, voor 2024 € 1.454 miljoen en voor 2025 € 954 miljoen beschikbaar gesteld. Voor de jaren 2026 en verder blijven de middelen gereserveerd en zal toevoeging aan de algemene uitkering plaatsvinden na het advies van de deskundigencommissie en besluitvorming daarover.
24
De gevormde stelpost dient voor 2024 en 2025 dan ook vrij te vallen. Stelpost loonstijgingen De stelpost loon- en prijs-stijgingen dient bijgesteld te worden op het niveau van de genoemde percentages in de meicirculaire.
Overige baten en lasten Loonstijgingen In de begroting 2023 en volgende jaren is in de stelpost loonstijgingen rekening gehouden met een jaarlijkse loonkostenontwikkeling van 2%. De thans van kracht zijnde Cao Gemeenten is in deze bestuursrapportage doorgerekend. De stelpost "loonstijgingen" die daarvoor in de primaire begroting stond was hiervoor niet toereikend. Voor deze doorberekening naar de diverse salarisposten en het opnieuw op peil brengen van deze stelpost naar 2% in deze bestuursrapportage een verdere bijstelling moeten plaatsvinden van € 399.000 in 2023, € 454.000 in 2024, € 500.000 in 2025 en € 553.000 in 2026. Naar aanleiding van de, in de meicirculaire gepubliceerde percentages voor loonstijgingen, heeft vervolgens een verdere bijstelling van deze stelpost plaatsgevonden zoals verwoord in de begrotingsbrief van de provincie. Deze percentages bedragen 5,2% in 2024, 5,8% in 2025 en 4,8% in 2026 en leiden tot de volgende aanvullende bijstellingen: € 375.000 in 2024, € 858.000 in 2025 en € 1.253.000 in 2026. Stelpost prijscompensatie Bij de bestuursrapportage 2022 is reeds rekening gehouden met hogere inflatie dan op dat moment was voorzien door een buffer te creëren op de stelpost prijscompensatie. Die buffer is destijds gecreëerd door een deel van het acres van de septembercirculaire op deze stelpost te verwerken.
In deze bestuursrapportage zijn budgetten verder geïndexeerd op basis van werkelijk doorgevoerde loon- en prijsstijgingen. Daarom is deze stelpost met een gemiddeld structureel bedrag van circa € 350.000 afgeraamd. Naar aanleiding van de meicirculaire heeft, zoals verwoord in de begrotingsbrief van de provincie, vervolgens een structurele bijstelling van deze stelpost plaatsgevonden met € 108.000 vanaf 2024. Stelpost inkoop Voor het jaar 2025 is een inkooptaakstelling van € 50.000 opgenomen. Vanaf 2026 is dit structureel € 75.000. Inmiddels zijn structurele besparingen gerealiseerd door een aantal aanbestedingen die inmiddels zijn afgerond. De aanbestedingen van onder andere een clientvolgsysteem, openbare verlichting en directievoering op onderhoud van wegen hebben ertoe geleid dat de structurele taakstelling op deze stelpost hiermee gerealiseerd kon worden.
Mutaties reserves Mutaties reserves Onderstaand volgt een overzicht en een toelichting op de mutaties van de reserves, die in de bestuursrapportage hebben plaatsvonden. In de bijlagen vindt u een totaaloverzicht van de reserves. Mutaties reserves Toevoeging Onttrekking bestuursrapportage 2022
Algemene reserve
0
-52
Reserve krimp
0
20
Reserve egalisatie afval
0
45
Reserve bijdrage ESZL
0
-50
25
Reserve invoering omgevingswet Reserve pilots duurzaamheid Reserve noodfonds Algemene reserve bouwgrondexploitaties Totaal
0
116
0
454
0
7
-89
0
-89
540
Algemene reserve In 2023 was er rekening gehouden met sloopkosten van Vivaldi. Aangezien de sloop nog niet in 2023 uitgevoerd gaat worden, wordt zowel de uitgaven als de onttrekking aan de algemene reserve van € 72.000 doorgeschoven naar 2024. De verdere uitvoering hieromtrent zal onderzocht worden. De bijdrage aan de geluidsschermen haven Stein heeft niet plaatsgevonden in 2022. De uitgaven waren in 2021 doorgeschoven naar 2022 via de algemene reserve, maar vervolgens niet naar 2023. Dit is in deze berap hersteld. Reserve krimp Een bedrag van € 20.000 dat aanvankelijk in 2025 onttrokken zou worden wordt naar 2023 gehaald ter dekking van kosten die in 2023 voortvloeien uit de concept woonzorgvisie Stein 20232028 Reserve afval Zoals in de begroting 2023 is vermeld, worden de kosten die voortvloeien uit het Regionaal Uitvoeringsplan VANG 2022-2025 worden voor 100% gedekt uit de afvalstoffenheffing en komen bovenop de reguliere afvalbegroting. Om de stijging van de incidentele kosten per huishouden te dempen, worden deze verspreid over de doorlooptijd van het uitvoeringsplan in de periode 20232025. Daarnaast worden de incidentele kosten gedempt door inzet van het egalisatiereserve (€ 135.000), ook dit wordt verspreid over drie jaar. ( 3 x € 45.000 ). In deze berap wordt € 45.000 onttrokken aan de reserve egalisatie afval. Deze mutatie verloopt budgettair neutraal.
Reserve omgevingswet De reserve Omgevingswet wordt aangewend voor een aanvullend bedrag van € 115.500 in 2023 en € 80.000 in 2024 om een aantal deelprojecten uit te voeren en af te ronden vóór de inwerkingtreding zoals beschreven bij het programma ruimtelijke ordening en volkshuisvesting. Reserve duurzaamheid Via de jaarrekening 2022 zijn een drietal onderdelen bestemd en gestort in de reserve duurzaamheid. Dit betreft een bedrag van 454.000 die betrekking hebben op energie-armoede, energietoeslag en middelen bestemd voor klimaatakkoord. In de bestuursrapportage wordt dit vervolgens onttrokken aan de reserve duurzaamheid. Reserve ESZL Er wordt € 50.000 minder onttrokken aan de reserve ESZL omdat de uitgaven rondom MiddenGebied lager zijn dan oorspronkelijk geraamd. Reserve noodfonds In de noodfonds reserve wordt een onttrekking gedaan van € 7.314 voor ondersteuning aan verenigingen. Reserve bouwgrondexploitaties Bij de samenstelling van de jaarrekening 2022, januari 2023, heeft tevens de herziening van de grondexploitatiebegrotingen plaatsgevonden. De financiële verwerking van deze herziening zijn
26
verwerkt in de voorliggende bestuursrapportage en hebben tot gevolg dat € 89.000 minder wordt gestort in de Algemene reserve.
Indexeringen Prijzen van consumentengoederen- en diensten waren in 2022 gemiddeld 10,0 procent hoger dan in 2021. De inflatie werkt uiteindelijk door in de tarieven 2023 van producten en diensten. De impact op dit programma van de doorgevoerde prijsindexeringen bedraagt € 248.000.
Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2023
2024
primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap
Lasten
(x € 1.000)
Totaal na berap
2025
2026
Meerjarenraming na berap-I
13.186
1.076
674
14.936
14.370
14.964
15.882
Baten
53.629
20
2.242
55.891
57.870
60.779
58.027
Saldo van baten en lasten
40.443
-1.056
1.568
40.955
43.500
45.815
42.145
Toevoeging reserves
1.738
-89
1.648
5
Onttrekking reserves
2.640
2.618
540
5.799
1.520
269
269
41.345
1.562
2.198
45.105
45.015
46.085
42.414
Resultaat
27
PARAGRAFEN Grondbeleid Poolster Bij de samenstelling van de jaarrekening 2022, januari 2023, heeft tevens de herziening van de grondexploitatiebegroting Poolster plaatsgevonden. Bij deze herzieningen is met name geanticipeerd op de gewijzigde inflatiecijfers. Verder heeft voor de woningbouwontwikkeling Poolster een wijziging in de programmering plaatsgevonden. De, in 2 juni 2022, vastgestelde grondexploitatiebegroting woningbouwprogrammering omvat 17 kavels ten behoeve van nultredenwoningen waarvan 10 kavels bestemd voor sociale woningbouw. In de 'Lokale prestatieafspraken' met de woningcorporaties is afgesproken dat Wooncorporatie Zaam Wonen in plaats van 10 sociale huurwoningen, 6 sociale huurwoningen en 4 huurwoningen voor de middenhuur gaat realiseren. Hierdoor wordt een extra grondopbrengst gerealiseerd van € 26.000. De herziene grondexploitatiebegroting sluit met een negatief resultaat op eindewaarde van € 219.000. Kosten Verwerving Bouw- en Woonrijp maken Plankosten Rentekosten Totaal kosten
€ € € €
Opbrengsten Uitgifte van gronden Totaal opbrengsten
€
Resultaat op eindwaarde (tekort)
272.183 443.635 70.868 969 € 787.654
568.400 € 568.400 €
219.254
De financiële verwerking van de herziening zijn verwerkt in de voorliggende bestuursrapportage.
28
FINANCIELE BEGROTING Totaal lasten en baten
2023
2024
primaire begrotings- bestuurs begroting wijzigingen rapportage
Bestuur en ondersteuning Veiligheid
(x € 1.000)
Totaal
2025
2026
Meerjarenraming
-2.918
-183
-194
-3.295
-2.836
-2.777
-2.770
-2.634
0
-148
-2.781
-2.708
-2.749
-2.691
Verkeer en vervoer en waterstaat Economie
-4.703
11
-6
-4.698
-4.902
-5.085
-5.441
-829
-220
18
-1.030
-469
-500
-498
Onderwijs
-2.815
56
-61
-2.820
-2.925
-3.187
-3.089
Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein
-4.901
-21
-5
-4.927
-4.881
-4.913
-4.954
-22.963
-1.124
-368
-24.455
-23.470
-23.642
-23.650
-458
-175
-298
-931
-375
-372
-324
-1.176
-602
-352
-2.130
-2.117
-1.058
-1.061
-43.422
-2.258
Volksgezondheid en milieu Ruimtelijke ordening en volkshuisvestiging Totaal baten en lasten per programma
-1.388 -47.068 -44.707 -44.309 -44.502
Lokale heffingen
5.852
-9
5.842
5.906
6.062
6.238
Algemene uitkeringen
46.254
1.425
47.680
50.497
53.142
50.174
263
368
632
143
221
221
198
198
-9
Dividend Saldo financieringsfunctie Overige algemene dekkingsmiddelen
-490
-393
718
-164
-627
-1.327
-1.957
Totaal algemene dekkingsmiddelen
51.880
-393
2.701
54.188
55.910
58.099
54.677
Overhead
-8.494
-480
-964
-9.938
-9.550
-9.482
-9.736
-25
-25
-25
Onvoorzien
Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
0
0
0
Saldo van baten en -36 -3.131 lasten Toevoegingen/onttrekkingen reserves
349
-2.818
1.654
4.308
439
Mutaties reserves
903
2.618
630
4.150
1.516
269
269
Mutaties reserves
903
2.618
630
4.150
1.516
269
269
Resultaat
867
-513
979
1.332
3.169
4.577
708
29
BIJLAGEN Bijlage I Reserves en voorzieningen RESERVES Algemene reserve Reserve knelpunten gemeentelijke huisvesting (B) Reserve uitbreiding sporthal Stein (B)
Stand
Storting Onttrekking
Stand
Storting Onttrekking Stand Storting Onttrekking Stand Storting Onttrekking
31-dec 2022
2023
31-dec 2023
2024
2023
31-dec 2024
2024
2025
31-dec 2025
2025
2026
Stand 31-dec 2026
2026
16.400
148
3.467
13.082
5
72
13.015
0
0
13.015
0
0
13.015
1.183 82
0 0
49 20
1.134 61
0 0
49 20
1.084 41
0 0
49 20
1.035 20
0 0
49 20
986 0
Reserve sociaal domein Reserve nieuwbouw IKC de Triviant (B)
510 130
0 0
0 26
510 105
0 0
0 26
510 79
0 0
0 26
510 54
0 0
0 26
510 28
Reserve Mergelakker (B) Reserve MFC Stein (B)
101 204
0 0
17 7
84 197
0 0
17 7
68 191
0 0
17 7
51 184
0 0
17 7
34 177
Reserve Maaslandcentrum (B) Reserve egalisatie afval
78 799
0 0
20 45
59 754
0 0
20 0
39 754
0 0
20 0
20 754
0 0
20 0
0 754
Reserve krimp Reserve regiobijdrage
995 290
0 0
617 0
378 290
0 0
49 0
329 290
0 0
29 0
300 290
0 0
29 0
271 290
Reserve incidentele investeringen (B)
904
0
76
827
0
76
751
0
73
678
0
73
605
Reserve archeologisch museum (B)
85
0
8
77
0
8
69
0
8
61
0
8
54
1.000 0
0 0
0 0
1.000 0
0 0
1.000 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
Reserve bijdrage ESZL Reserve bouwgrondexploitaties
261 1
0 0
25 0
236 1
0 0
75 0
161 1
0 0
0 0
161 1
0 0
0 0
161 1
Reserve renovatie brug Urmond Reserve doorontwikkelingsbudget
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
Reserve pilots duurzaamheid Reserve invoeringomgevingswet
369 416
0 0
654 271
-286 145
0 0
0 80
-286 65
0 0
0 0
-286 65
0 0
0 0
-286 65
Reserve parkeerplaats veer Berg ad Maas Reserve parkeerplaats Steinerbos
340 200
0 0
14 0
326 200
0 0
14 8
313 192
0 0
14 8
299 184
0 0
14 8
286 176
Reserve noodfonds Reserve uitvoeringsagenda toerisme 2326
950
0
207
743
0
0
743
0
0
743
0
0
743
90
1.000
250
840
0
0
840
0
0
840
0
0
840
0
500
0
500
0
0
500
0
0
500
0
0
500
25.389
1.648
5.772
21.265
5
1.520
19.749
0
269 19.480
0
269
19.211
Reserve stationsomgeving Reserve fietsbrug Meers
Reserve omscholingsfonds Totaal
30
VOORZIENINGEN
Stand
Storting
Onttrekking
31-dec
Stand
Storting
Onttrekking
31-dec
2022
2023
2023
Stand
Storting
Onttrekking
31-dec
2023
2024
2024
Stand
Storting
Onttrekking
31-dec
2024
2025
2025
Stand
31-dec
2025
2026
2026
2026
Voorzieningen dubieuze vorderingen woonwagenbewoners
5
0
0
5
0
0
5
0
0
5
0
0
5
Voorziening groot onderhoud wegen
370
975
1.258
87
895
824
158
945
1.103
0
805
325
479
Voorzieningen verwachte verliezen gondexploitaties
335
-26
0
309
0
309
0
0
0
0
0
0
0
Voorziening onderh. Kunstwerk en viaduct.
195
43
31
207
43
19
231
43
100
174
43
50
167
2
0
0
2
0
0
2
0
0
2
0
0
2
Voorziening dubieuze debiteuren sociale zaken
1.059
32
32
1.059
32
32
1.059
32
32
1.059
32
32
1.059
Voorziening pensioenvoorziening (oud) wethouders
1.384
75
59
1.400
75
59
1.416
75
59
1.432
75
59
1.448
134
0
0
134
0
0
134
0
0
134
0
0
134
1.578
538
391
1.726
538
658
1.606
538
507
1.638
538
692
1.485
Voorziening groot sporttechnisch onderhoud
392
34
82
344
34
15
362
34
73
323
34
190
167
Voorziening wethouderuitkeringen
369
58
134
293
35
105
223
20
90
153
0
52
100
Voorziening riool (cf art 44 lid 2 BBV)
665
0
290
375
0
0
375
0
0
375
0
0
375
Voorz verw verliezen voorm Vivaldi
83
0
0
83
0
0
83
0
0
83
0
0
83
Voorziening kleine monumenten
Voorziening dubieuze debiteuren Voorziening (groot) bouwkundig onderhoud BOP
Voorziening verlofsparen Totaal
25
20
0
45
20
0
65
20
0
85
20
0
105
6.597
1.747
2.276
6.069
1.671
2.020
5.720
1.707
1.963
5.464
1.546
1.400
5.611
31
Bijlage II Investeringsplanning Investeringsplanning
2023 primaire begroting
Bus wijk Urmond 9
(x € 1.000)
Bus transport 12 Maaimachine 3delig Tractor Aanschaf meubilair en inrichting gemeent Ipads tbv raadsleden Gemeenschappelijke Machtigings Telefoontoestellen Burostoelen gemeentehuis Hardware werkplekken mobiele devices Digitaal archiveren Applicatie SGIV (Squit,RO,Regelhulp) Hal gemeentehuis Bramert-Noord restpercelen Switches core werkplek Cameratechniek raadzaal Camerasysteem gemeentehuis Maaimachine zeroturn Koppelingen Makelaar andere applicaties Aanschaf netwerkcomponenten
Bestuur en ondersteuning Vervangen camera’s cameratoezicht
Veiligheid GGA Stein centrum wegen Vervangen lichtmasten Verkeersmaatr veilige schoolomgeving Jaagpaden Julianakanaal Aanpak rotondes BPS
begrotingswijzigingen tot berap
doorgeschoven
berap
totaal na berap
begroting
begroting
begroting
2024
2025
2026
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
53 55
0 0
0 0 22 0
0 0 24 0
0 0 7 0
0 0 5 0
0 0 58 0
0 0 24 0
85 70 24 0
0 0 24 12
0 0 0
10 0 70
0 100 0
0 50 -70
10 150 0
0 0 70
0 0 0
0 100 0
0 0 0 0 0 25 32 30 50 15 15 189
0 37 38 89 0 0 0 0 0 0 0 268
220 0 15 7 0 0 0 0 0 0 0 349
0 3 0 0 146 0 -32 3 0 0 0 105
220 40 53 96 146 25 0 33 50 15 15 911
0 0 0 0 0 0 32 0 0 0 0 126
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 287
220 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 356
60 60
0 0
0 0
0 0
60 60
0 0
0 0
0 0
0 0 200
0 37 53
0 0 101
0 0 0
0 37 354
0 40 200
50 142 200
1.100 47 200
0 2.000
0 -180
0 116
0 -2.389
0 -453
50 2.389
1.000 1.200
0 0
32
Gebiedsvisie Dorine Verschureplein GGA Nieuwdorp (wegen) GGA Meers Stationsomgeving Herinrichting Koolweg Snelfietspad Parkeerplaats brasserie Steinerbos Verkeerskundige aanpassingen Obbichterst LED armaturen openbare verlichting Reconstructie Mauritsweg Stein Reconstructie Jurgenstraat Opknappen Beatrixplein Toegankelijkheid openbare ruimte Parkeerplaats veer Berg ad Maas Parkeerplaats Steinerbos Maatregelen rotondevisie Omvormen jaagpad Molenweg tot fietspad Aanpassen rotonde Steinerweg-Koolweg Fietspadenstructuur Trage paadjes Reconstructie Michiel de Ruyterstraat Wegreconstructie Urmonder parallelweg Wegreconstructie westelijke Kanaalweg Wegreconstructie Ondergenhousweg/Steenwe Herstel oude dorpskernen Grote Straat Beekstraat (wegen) Wegreconstructie Schoorweg Parkeerplaatsen Beekstraat/de Bath Kruising Meerser Eindstraat-Maasbanderke Heerstraat Zuid (wegen)
Verkeer vervoer en waterstaat Fietsrouteplan rivierplan Maasvallei
Economie zaken Uitbreiding Groenewald meubilair
0
125
0
-65
60
190
250
750
0 0 0 0 0 0 0 200 700 0 416 0 0 0 0
185 0 414 0 0 0 0 133 -17 0 0 0 0 200 88
0 0 0 0 0 0 0 79 5 534 0 21 150 0 13
0 0 0 0 0 0 0 -100 100 -100 -416 0 0 50 0
185 0 414 0 0 0 0 312 788 434 0 21 150 250 101
100 50 500 0 0 0 20 234 0 0 416 0 0 0 0
2.400 2.550 0 50 750 200 400 166 0 0 0 0 0 0 0
2.400 2.550 0 1.050 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
234 400 100
0 0 42
0 0 0
-184 -350 0
50 50 142
184 350 650
0 0 0
0 0 0
500 100 685 437
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
500 100 685 437
0 1.200 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
410 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
410 0 0
0 750 500
0 0 0
0 750 0
0 0 0 0 6.382
0 0 0 0 1.080
0 0 0 0 1.017
0 0 0 0 -3.453
0 0 0 0 5.026
190 155 175 0 8.342
0 0 0 0 9.358
0 0 0 50 8.897
426 426
0 0
0 0
-387 -387
40 40
387 387
0 0
0 0
0
0
0
0
0
0
204
0
33
Renovatie Avonturijn Berg aan de Maas Renovatie Avonturijn Berg ad Maas-Instal Uitbreiding Groenewald bouwkosten Uitbreiding Groenewald technische instal
Onderwijs Vervangen speelvoorzieningen Mergelakker: clubhuis gebouw tennis Vervangen armaturen veldverl Nederheides Vervangen accom.afrastering voetb Urmond Renovatie kunstgrasveld Hetjen veld A Vervangen masten veldverl Molenpark Vervangen ballenvangers voetb Molenpark Verv veldafr,staalm, ballenv voetbal IVS Mergelakker veld B & C - renovatie Hetjen & Mergelakker - robotmaaiers Mergelakker veld B & C - inrichting Renovatie Brasserie Steinerbos Speelvoorziening Kampstraat Urmond Maatr duurzaamheid Hetjen veld A Armaturen Mergelakker /Nederheide Aankoop grond levensbomenbos Levensbomenbos
Sport, cultuur en recreatie GGA Stein centrum riool Bus Stein Schoon 8 Rioned riool Vervangen en relinen vrijvervalriolen Wateroverlastmaatregelen Emissie maatregelen Afkoppelen riolen GGA Meers riool Vervangen pompgemalen Vervangen / renoveren riool Duurzaamheidlening zonnepanelen
0
1.519
0
-19
1.500
0
0
0
0 2.166 0 2.166
588 672 0 2.779
-82 0 0 -82
19 -866 0 -866
525 1.971 0 3.997
0 3.224 1.974 5.198
0 0 0 204
0 0 0 0
120 0 0 0 457 0 0 0 0 0 0 0
254 24 11 30 17 12 14 20 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0 0 209 8 7 22
0 -24 -11 0 -457 -12 0 0 0 0 0 0
374 0 0 30 17 0 14 20 209 8 7 22
186 0 0 0 457 0 0 0 0 0 0 0
27 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
0 34 0
60 0 0
0 0 0
0 -34 52
60 0 52
0 34 0
0 0 0
0 0 0
0 0 611
0 0 441
0 0 246
50 50 -386
50 50 913
0 148 825
0 0 27
0 0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
50 53
1.100 0
0 633 360
0 0 755
0 157 0
0 0 0
0 790 1.115
0 957 390
27 947 320
0 603 1.110
0 200 0 170 0 0
0 200 0 0 0 0
0 0 0 37 324 1.422
0 0 0 0 0 -672
0 400 0 207 324 750
150 200 50 170 0 0
1.100 200 1.000 44 0 0
480 200 500 44 0 0
34
Civieltechnische wzh vervangen OGI's Renovatie milieupark Stein Aanp rotonde Steinerweg-Koolweg (riool) Opknappen Beatrixplein (riool) Grote Straat Beekstraat (riool) Heerstraat Zuid (riool)
Volksgezondheid en milieu Starterslening Woonwagens inrichting Woonwagens technische installaties Woonwagens Proactieve grondaankopen Voorbereidingskrediet RHA Voorbereidingskrediet Bruisend Hart Aankoop grond stationsomgeving
Ruimtelijke ordening Totaal
0 0 180 160 0 0 1.703
125 0 0 0 0 0 1.080
0 350 0 0 0 0 2.291
0 -300 -180 -160 0 0 -1.312
125 50 0 0 0 0 3.761
0 300 180 160 308 0 2.865
0 0 0 0 0 0 3.741
0 0 0 0 0 50 4.087
100 0 0 0 0 63 0 0 163
0 0 0 0 0 0 0 86 86
80 8 5 38 128 0 0 0 260
150 0 0 0 0 0 175 0 325
330 8 5 38 128 63 175 86 834
0 0 0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0 0 0
11.700
5.734
4.082
-5.974
15.542
17.742
13.617
13.340
35
Bestuur en ondersteuning Telefoontoestellen Het investeringsbudget voor de aanschaf van nieuwe telefoontoestellen wordt opgehoogd met een bedrag van € 50.000 in verband met het inrichten van een Mobile Device Management (MDM) omgeving en vervanging alle toestellen. Bureaustoelen gemeentehuis Aanschaf van bureaustoelen is nog niet nodig in 2023. Daarom wordt dit budget van € 70.000 doorgeschoven naar 2024. Cameratechniek raadzaal Aanschaf van en update/vervanging van de bestaande camerasystemen is nog niet nodig in 2023. Daarom wordt dit budget van € 32.000 doorgeschoven naar 2024. Restpercelen Bramert Noord Tegen het bestemmingsplan Bramert-Noord fase 1 is door één agrariër grenzend aan het plangebied beroep aangetekend bij de Raad van State. In de lijn met de ‘Nieuwe zaakbehandeling’ bij de bestuursrechter proberen we tot een minnelijke oplossing te komen in de vorm van een grondruil. Uitgangspunt is een toekomstbestendige verkaveling door middel van een ruiling. Financieel-technisch dient de ruiling te worden verwerkt als verkoop en aankoop. Ten behoeve van de ‘aankoop’ dient krediet beschikbaar gesteld te worden.