3. GEMEENTE STEIN - OMGEVINGSVISIE -V2.pdf
Tekst van het document
volgende onderdelen: verder versterken van
van het landschappelijk raamwerk in
aan een gezond waterecosysteem, natuur &
werken we aan de buitengebieden
Zuid-Limburg en werken we aan een
landelijke verstilling ingegaan op de
Limburg in de vorm van het versterken
ons landschap, natuurlijk water als bijdrage
de omgeving van Catsop. Daarnaast
biodiversiteit en bodem & ondergrond.
Meers, Maasband, Urmond, Berg a/d
Onze ambities met betrekking tot landelijke
met de Grensmaaswerken aan de
het groenbeleidsplan. Dit beleidsplan
in de Omgevingsvisie van de Provincie
Omgevingsvisie wordt bekeken of het
kernkwaliteiten beschermen en versterken.
onderdelen moeten worden geactualiseerd.
De kernkwaliteiten in het beschermings–
Verder versterken van ons landschap
zijn: het reliëf, het open-besloten karakter,
Maas en Nattenhoven in samenhang
verstilling zijn grotendeels uitgewerkt in
groenblauwe mantel zoals opgenomen
dateert uit 2016. Na vaststelling van de
Limburg. Voor deze gebieden willen wij de
groenbeleidsplan als programma op
gebied Nationaal Landschap Zuid-Limburg
Wij willen de kwaliteiten van ons unieke
het groene karakter en het cultuurhistorisch
met de plateaus van Graetheide en
groenblauwe mantel zijn het groene
Hierbij willen wij tevens het contrast tussen
cultuurhistorisch erfgoed en het reliëf. Deze
kunstmatige ingrepen als potentie om de
De uiteenlopende belangen die spelen in
te versterken. We stimuleren en faciliteren
verbinden en hierbij wordt gezocht
en aanleg van groene en cultuurhistorische
omgevingskwaliteiten te beschermen willen
extensieve recreatie (wandelen, fietsen)
gaan en willen wij voorkomen dat er te veel
landschap in de lokale gemeenschap.
Er dient sprake te zijn van een balans tussen
kwaliteiten van ons unieke landschap
enerzijds en landelijke verstilling anderzijds.
nadrukkelijk als ‘Hart van de Maasvallei’.
Om de leefkwaliteit in de kernen te
landschap (Maasdal en het Middenterras
erfgoed. De kernkwaliteiten in de
Schimmert) behouden en verder versterken.
karakter, het visueel-ruimtelijk karakter, het
de landschappelijke karakteristieken en de
kernkwaliteiten zijn vastgelegd in de POVI.
identiteit van het groen in de gemeente
deze gebieden willen wij in samenhang
initiatieven gericht op onderhoud, herstel
naar maximale synergie. Om de unieke
landschapselementen, routestructuren voor
wij verrommeling van het landschap tegen
en het verankeren van de zorg voor het
particuliere extensieve recreatie plaatsvindt.
Hierbij speelt ook de beleving van de
toerisme, recreatie en vrijetijdseconomie
een belangrijke rol. Wij profileren ons
Met het grensoverschrijdende Rivierpark
Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
versterken willen wij meer verbinding
62
creëren tussen het Maasdal en de
die de biodiversiteit bevorderen (zie ook
groene en blauwe verbindingslijnen
propositie heuvelland).
groene karakter van onze gemeente te
Natuurlijk water als bijdrage aan een
woonkernen, maar willen wij ook de tussen de kernen versterken om zo het benadrukken.
verduurzaming water en bodembeheer,
gezond waterecosysteem
In hoofdstuk 5 (Veilige, gezonde en groene leefomgeving) stond het thema water in
Wat gebeurt er al en wat zijn de
relatie tot een veilige, gezonde en groene
ontwikkelingen met betrekking tot het
voor een goed leefgebied voor planten
versterken van ons landschap?
leefomgeving centraal. Water zorgt ook
en dieren die er thuishoren en vervult een belangrijke rol bij het versterken van de
landelijke verstilling en het uitbouwen van Voor het Nationaal Landschap Zuid-Limburg
onze authentieke waarden door de ligging
is een LEADER-programma opgesteld.
aan het water.
biedt ondersteuning en subsidies aan
Het realiseren van een gezond
op een vernieuwende manier met projecten
onze unieke omgevingskwaliteiten.
en sociaaleconomische ontwikkeling van
Wij willen hiermee:
Het Europese programma LEADER
ondernemers, inwoners en organisaties die
bijdragen aan duurzame landschapskwaliteit het gebied. Kernbegrippen daarbij zijn
waterecosysteem levert een bijdrage aan
• onze ecologische structuur verbeteren:
ondernemerschap, lokale initiatieven, zelfsturing
beekdalen die robuust en veerkrachtig
kader gerealiseerd zijn of in voorbereiding
natuurherstel in het landelijk gebied; in
kennis- en informatiecentrum Maasvallei,
hiervoor ruimte te reserveren.
en burgerparticipatie. Projecten die in dit
zijn vormen de ruggengraat van
zijn, zijn Dorpswinkel Ut Bakkes Maasband,
erosiegevoelig gebied is het wenselijk
kwaliteitsverbetering en maatschappelijke
• wateroverlast en verdroging tegengaan:
verbreding Kasteelpark Elsloo en reconstructie kloostertuin De Bath.
Bufferzones beschermen de
natuurgebieden tegen schadelijke
invloeden van buitenaf. De gebieden van de groenblauwe mantel vervullen reeds
door beekdalen robuust en veerkrachtig
in te richten wordt een bijdrage geleverd aan minder wateroverlast en verdroging (zie ook 6.2.3 een klimaatbestendig Stein).
• goede waterkwaliteit bevorderen: veilig gebruik door mensen en dieren.
in belangrijke mate ook een functie als
bufferzone. In deze gebieden stimuleren we extensief grondgebruik, behoud en aanleg van landschapselementen en maatregelen
Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
63
Wat gebeurt er al en wat zijn de ontwikkelingen met betrekking tot natuurlijk water als bijdrage aan een gezond waterecosysteem?
ook hoofdstuk 6). Wij denken hierbij ook aan vergroening van bedrijventerreinen. Natuur en biodiversiteit zijn ook gebaat bij een omschakeling van de gangbare,
traditionele landbouw naar een vorm van natuurinclusieve/kringlooplandbouw (zie ook 6.2.4).
In het beleidsplan Water en klimaatadaptatie zullen onze ambities met betrekking tot
Door de unieke omgevingskwaliteiten meer
waterecosysteem nader worden uitgewerkt.
inwoners de natuur in de eigen directe
natuurlijk water als bijdrage aan een gezond
Natuur & biodiversiteit
naar de wijken en kernen te halen, kunnen
leefomgeving beleven en dit kan bijdragen aan een gezondere leefstijl (zie hoofdstuk
Natuur en groen maken een belangrijk
6). Ook zullen we inwoners, verenigingen,
Ook uit het onderzoek onder het
bijdrage te leveren aan het beheer van
onderdeel uit van Stein als woongemeente.
scholen, bedrijven blijven uitdagen om een
bewonerspanel, de straatinterviews en
natuur en landschap.
tijdens de stakeholdersbijeenkomst kwam naar voren dat de natuur binnen onze
gemeente belangrijk wordt gevonden.
Wat gebeurt er al en wat zijn de
troeven in het kader van landelijke
ontwikkelingen met betrekking tot
Natuur en biodiversiteit zijn belangrijke verstilling binnen een verstedelijkt gebied. Eén daarvan is het Natura 2000 gebied
natuur & biodiversiteit?
Bunder- en Elsloërbos, dat deels binnen ons grondgebied ligt. Het is één van de
parels op het gebied van natuurgebieden
in Limburg, met een unieke flora en fauna en met stringente bescherming vanuit Europees en landelijk natuurbeleid.
Wij willen de natuur en biodiversiteit
behouden en zoveel mogelijk versterken. En niet alleen in natuurgebieden, ook
in wijken en kernen en tussen wijken en kernen. Maatregelen zijn o.a. berm- en
akkerranden beheer en voorkomen van
overlast van de eikenprocessierups. Meer
natuur en groen in wijken en kernen draagt tevens bij aan klimaatadaptatie waaronder het verkleinen van hittestress en het
afvoeren van overtollig regenwater (zie
Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
Wij willen de groenfuncties in samenhang
versterken (beeldbepalende, structurerende, recreatieve, economische, ecologische en fysische functie).
Planten van bomen in zowel stedelijk als landelijk gebied vinden we belangrijk.
Daarvoor zoeken we naar mogelijkheden in combinatie met projecten, stimuleren we inwoners tot vergroenen van de
woonomgeving en stimuleren we kleine
landschapselementen aan te planten in het landelijke gebied.
Daarnaast willen we onze inwoners
nog meer betrekken bij (het beleven
van) de natuur, ook in de eigen directe
64
leefomgeving (bijvoorbeeld door
dorpsommetjes), zodat we de unieke
omgevingskwaliteiten meer naar de wijken en kernen halen.
In het jaarprogramma met IKL zijn
Wat gebeurt er al en wat zijn de ontwikkelingen met betrekking tot bodem en ondergrond?
reeds activiteiten opgenomen met
Wij hebben aandacht voor het afstemmen van
Stein. Voorbeelden van activiteiten zijn
voor voldoende ruimte in de ondergrond, ook
scholen, vrijwilligers en inwoners van het aanleggen van een schoolgaard, het organiseren van houthakdagen voor inwoners en het laten
plaatsvinden van aanplantdagen van hoogstamboomgaarden. Bodem & ondergrond
regels bij ondergrondse infrastructuur en zorgen met het oog op de opgaven in het kader van
de energietransitie en Verleggingsregeling. Ook hebben wij oog voor de effecten van het in de
toekomst toenemende transport door middel van
buisleidingen en de effecten voor het gebruik van de ondergrond.
Ook de bodem en de ondergrond maken
Wij zijn ons bewust van de na-ijlende
diverse (maatschappelijke) functies
Westelijke Mijnstreek.
deel uit van de fysieke ruimte en vervullen waardoor ook de ruimtelijke druk op met
effecten van de steenkoolwinning in de
name de ondergrond kan toenemen. Denk
6.2.2 Beschermen en versterken van onze
noodzakelijk voor ondergronds transport.
Onze cultuurhistorische waarden (ook
hierbij aan kabels, leidingen en buizen
De verwachting is dat de komende jaren de druk op de ondergrond zal toenemen. Dit is o.a. een gevolg van de energietransitie, maar komt ook door het gebruik van
buisleidingen als alternatief voor transport
over bijvoorbeeld de weg. Wij blijven deze ontwikkelingen volgen.
Voor andere aspecten van bodem
en ondergrond wordt verwezen naar
hoofdstuk 5 (onderdeel bodemkwaliteit). (6.2.2. beschermen en versterken van
onze cultuurhistorische waarden) en 7.2.2 (optimaliseren (digitale) bereikbaarheid).
cultuurhistorische waarden
wel cultureel erfgoed) bestaan uit sporen uit het verleden en heden, die zichtbaar en tastbaar zijn in de leefomgeving.
Onze gemeente heeft een rijk verleden, karakteristieke oude kernen en een
bijzonder landschap. Het is één van
de oudste bewoonde gebieden van
Nederland. Er zijn veel bijzondere vondsten gedaan, zowel uit de tijd van de eerste
bewoners, de Bandkeramiekers (ca. 5300 voor Chr,), als uit de Romeinse tijd. Het beschermen en beheren van cultureel erfgoed is één van de
belangen van de Omgevingswet. De Omgevingswet definieert cultureel
erfgoed als: ‘monumenten, archeologische monumenten, stads- en dorpsgezichten
en cultuurlandschappen’. Ander cultureel erfgoed zoals roerend erfgoed of
immaterieel cultureel erfgoed is alleen
Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
65
onderdeel van de definitie als het deel
en de geschiedenis van de plek waar zij
als het daar anderszins relevant voor is. Een
en doorgeven van onze trots en identiteit
uitmaakt van de fysieke leefomgeving, of
voorbeeld hiervan is het toedelen van een functie aan een locatie die samenhangt
opgroeien, zijn belangrijk bij het versterken aan de jeugd (zie ook hoofdstuk 4).
met een (lokaal) volksgebruik dat wordt aangemerkt als immaterieel erfgoed.
Wat gebeurt er al en wat zijn de
beleving, identiteit en diversiteit van de
ontwikkelingen met betrekking tot
Erfgoed vormt de basis voor ruimtelijke verschillende kernen. Deze identiteit
het beschermen en versterken van onze
omgeving. Met het benutten en versterken
cultuurhistorische waarden?
willen we onze eigenheid en identiteit
In 2019 hebben wij de Nota Erfgoedbeleid
maakt dat mensen zich thuis voelen in hun van bestaande cultuurhistorische waarden
behouden en versterken (zie hoofdstuk 4). Het beschermen en versterken van onze
cultuurhistorische waarden als onderdeel
van de unieke omgevingskwaliteiten maakt onderdeel uit van dit hoofdstuk.
Wij willen dan ook onze cultuurhistorische
waarden behouden, beschermen en verder versterken.
Het gaat om de (h)erkenning van erfgoed,
het verbeteren van de kwaliteit van erfgoed en de beleving van erfgoed. Hoe wij dat
willen doen en welke rol wij als gemeente hierbij willen vervullen, hebben wij
uitgewerkt in de Nota Erfgoedbeleid 2019. Ook willen we de beleving en
toegankelijkheid van onze cultuurhistorische waarden verbeteren en zo ook het
toeristisch profiel van onze gemeente versterken en verder uitbouwen (zie
vastgesteld. Uitgangspunt in deze nota is een integraal ruimtelijk erfgoed, waarbij
rekening wordt gehouden met het totaal
van (ruimtelijke) cultuurhistorische waarden:
een combinatie van archeologie, landschap,
groen, gebouwde monumenten en historische bebouwingsstructuren.
Wat betreft de bescherming van
erfgoed in o.a. onze wijken en kernen is in deze nota vooruit gelopen op de
nieuwe Omgevingswet en in bijzonder het omgevingsplan. De bescherming van waardevol ruimtelijk erfgoed zal
plaatsvinden in een facetbestemmingsplan en later één op één worden overgenomen in het omgevingsplan. De ambities en
speerpunten uit de Nota Erfgoedbeleid
hebben wij integraal overgenomen in de Omgevingsvisie.
paragraaf 6.2.3) waarbij wij ook kijken
6.2.3 Versterken en uitbouwen van ons
met Belgisch Limburg. Een bijzonder
Wij hebben een aantal toeristische
naar de cultuurhistorische verbindingen onderdeel is de educatieve beleving van onze cultuurhistorische waarden voor
onze kinderen en jongeren. Het vertellen en beleven van het verhaal van de plek
Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
toeristisch profiel
trekpleisters binnen onze gemeente,
waaronder Kasteelpark Elsloo, Steinerbos
en het Rivierpark Maasvallei. Wij zijn al sinds
enkele jaren bezig met het verder uitbouwen
66
van de toeristische mogelijkheden door deze
en recreatie een belangrijke bijdrage
name om verbindingen tussen water- en
diversiteit binnen onze gemeente. Binnen
met elkaar te verbinden. Het gaat dan met natuurrecreatie, cultuurhistorie, wandelen en fietsen met kleinschalige horeca.
Hierbij zoeken wij tevens samenwerking
met aangrenzende gemeenten (inclusief gemeenten gelegen in België) in de
aan de versterking van de economisch
ons toeristisch profiel leggen wij de nadruk
op kleinschaligheid en kwaliteit om juist de balans te vinden tussen toerisme, recreatie en landelijke verstilling.
Maasvallei om deze verbindingen te realiseren.
Wat gebeurt er al en wat zijn de
Naast het wandelen en fietsen met
ontwikkelingen met betrekking tot
de daaraan verbonden infrastructuur
het versterken en uitbouwen van
profilering met een aantal speerpunten.
ons toeristisch profiel?
willen wij ons de komende jaren
Onze ambitie met betrekking tot het versterken
kiezen wij voor een heldere toeristische
Onder de noemer van Stein Stil Genieten gericht profileren als het Hart van de
Maasvallei en dé Maasgemeente met
een rijke cultuurhistorie met een focus op
bijbehorende evenementen. De focus ligt
op het extra aantrekken van dagjesmensen die gebruik maken van de lokale horeca,
de musea en de plaatselijke middenstand, waardoor het voorzieningenniveau ook voor onze inwoners in stand blijft. Ook
mensen die (primair) in onze gemeente
overnachten willen wij kennis laten maken met al het moois dat onze gemeente en directe omgeving te bieden heeft. Door de ontwikkeling van het Rivierenpark
Maasvallei, het steeds drukker worden van het Heuvelland en het gezamenlijk verder ontwikkelen van het toerisme binnen
de regio Westelijke Mijnstreek, wordt
vrijetijdseconomie een steeds belangrijkere factor binnen de economische pijler.
Vrijetijdseconomie en recreatie zien wij
als een belangrijke pijler voor de verdere ontwikkeling van onze lokale economie. Daarnaast leveren de sectoren toerisme
Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
van het toeristisch profiel van onze gemeente krijgt steeds meer en concreet vorm door
samen met ondernemers, Visit Zuid-Limburg
en vrijwilligersorganisaties uitvoering te geven
aan een aantal speerpunten. Deze speerpunten hebben wij vastgelegd in ons toeristisch
uitvoeringsprogramma. Het gaat dan o.a. om het versterken van de cultuurhistorie, het ontsluiten van verborgen pareltjes in onze gemeente, het
verbeteren van de toeristische infrastructuur en
toeristische routing & signing en het creëren van natuurtransferiums. Daarnaast hebben wij in juni 2020 samen met de 15 andere gemeenten in
Zuid-Limburg de visie vrijetijdseconomie ZuidLimburg vastgesteld.
Deze visie merkt Zuid-Limburg aan als
toeristisch-recreatieve unieke bestemming door de nabijheid van zowel stedelijke
als landschappelijke topkwaliteiten in een internationale context. De recreant en
toerist in Zuid-Limburg heeft de voordelen van zowel de stad als het land steeds
binnen handbereik. We staan echter samen aan de lat om ons voorzieningenniveau
67
én de kwaliteit daarvan op peil te houden
dagrecreatieve voorzieningen en zorgen
de kwaliteitsverbetering, innovatie en
aanbod.
voor een betere match tussen vraag en
door (actief) te blijven investeren in
• Goed meewegen van het belang van de
duurzaamheid. We hebben daarom de
vrijetijdseconomie in belangrijke keuzes
ambitie gesteld dat Zuid-Limburg in 2030
in andere domeinen.
een toekomstbestendige bestemming is waar:
• toerisme blijft bijdragen aan duurzame economische structuurversterking
2.
We willen inwoners en gasten laten zien
van de regio;
dat Zuid-Limburg over de gehele breedte
groei gaat;
recreanten en gasten om onontdekte parels
elkaar versterken;
terug te komen. Daarmee willen we geheel
landschap te ontwikkelen;
positieve effecten van de vrijetijdseconomie
kunnen beleven.
op toplocaties voorkomen.
• kwalitatieve groei boven kwantitatieve
veel moois te bieden heeft. We verleiden
• landschappelijke en stedelijke kwaliteiten
te ontdekken, langer te blijven en vaker
• de vrijetijdseconomie helpt om natuur en
Zuid-Limburg laten profiteren van de
• inwoners en gasten heel Zuid-Limburg
en daarmee een te hoge recreatieve druk
De strategie voor de realisatie van de ambitie is opgebouwd uit vijf pijlers.
3.
Beleving van Zuid-Limburgse Grote Verhalen
We willen inzetten op het ontwikkelen,
De vijf pijlers bestaan uit: 1.
Verleiden
ontsluiten en promoten van de belangrijkste
Kwaliteit
Zuid-Limburgse verhalen. Hiermee komen
De focus ligt op groei in kwaliteit.
de toeristisch-recreatieve kernkwaliteiten
• Wederkerigheid creëren tussen het
alle deelbestemmingen betrokken, komen
landschap heeft baat bij een sterke
hun recht en wordt het voor ondernemers
landschap.
producten gericht te vermarkten.
van Zuid-Limburg beter naar voren, worden
Dit betekent:
landschap en de vrijetijdssector: het
lokaal erfgoed en lokale cultuur beter tot
sector, de sector heeft baat bij een mooi
gemakkelijker om gezamenlijk hun
• Het behouden en verbeteren van
de Zuid-Limburgse kernkwaliteiten: combinatie van stedelijke en
4.
Duurzame vernieuwing
Om nieuwe doelgroepen aan te (blijven)
landschappelijke kwaliteiten, met de
trekken en economisch vitaal te blijven, is
de vrijetijdseconomie.
recreatief product noodzakelijk. Dit
andere Maastricht biedt voor het zakelijk
ontwikkeling van bestaande attracties en
landschap als belangrijkste drager voor • Benutten van de potentie die onder
continue vernieuwing van het toeristischbetekent vestiging van nieuwe en
toerisme.
bezienswaardigheden. Herontwikkeling en
de verblijfsaccommodaties en
en ontwikkeling van verblijfsrecreatie vindt
• Verbeteren van de kwaliteit van
Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
transformatie van verblijfsaccommodaties
68
plaats wanneer dat bijdraagt aan een
5.
met de natuur door bijvoorbeeld het
betere balans tussen vraag en aanbod.
aanleggen van akkerranden, brede bermen
Ondernemerschap en innovatie
het landelijk gebied. De nadruk ligt op
en houtwallen als belangrijke linten voor
Het betreft het stimuleren van innovatie
kleinschaligheid en nadruk op de natuur.
thema- en doelgroepgericht werken en
ontwikkelingsmogelijkheden voor duurzaam
ondernemers(chap).
bestaande locaties (door uitbreiding van
De toeristische visie van de gemeente
verdere ontwikkeling op de huidige locatie
nauw aan bij de doelstellingen van de Visie
andere agrarische bedrijfslocatie benut
binnen de sector en cross-overs erbuiten,
Onder voorwaarden bieden wij ruimtelijke
het verbinden van streekidentiteit aan
concurrerende en innovatieve bedrijven op bedrijven op bestaande locaties). Indien
Stein en toeristische ontwikkelingen sluiten
niet mogelijk is en geen vrijkomende
Vrijetijdseconomie Zuid-Limburg.
kan worden, dan wordt ruimte geboden
6.2.4 Een toekomstbestendige landen tuinbouw
voor een nieuwe bedrijfslocatie na een goede ruimtelijke afweging. Nieuwe ontwikkelingen (inclusief vrijkomend
Zoals in hoofdstuk 4 is beschreven kent
agrarisch vastgoed) worden beoordeeld
kleinere gemeenten in Zuid-Limburg een
van het gebied, waarbij kleinschaligheid en
39% van de totale oppervlakte van de
landschappelijke inpassing als basisprestatie
cultuurgrond. Daar staat wel tegenover
te dragen aan het versterken van de unieke
onze gemeente in vergelijking met andere
aan de hand van de specifieke kenmerken
beperkt aantal agrarische bedrijven. Slechts
kwaliteit voorop staan. Bij medewerking is
gemeente is in gebruik is als agrarische
verplicht. Kortom, ontwikkelingen dienen bij
dat de agrarische sector een groot deel
omgevingskwaliteiten.
beheert als agrarische cultuurgrond (zie
Wij willen ruimte bieden voor verbrede
hoofdstuk 4). Dit is de reden om in de
het buitengebied gebonden vormen van
een toekomstbestendige land- en tuinbouw
toerisme, maar ook aan bedrijven die in
van de cultuurgrond in gebruik heeft en voor een gedetailleerde beschrijving
vormen van land- en tuinbouw, zoals aan
Omgevingsvisie aandacht te besteden aan
kleinschalige en kwalitatieve recreatie en
binnen onze gemeente.
willen zetten op duurzaamheid. We streven
Wij willen samen met agrariërs en
ruimte voor verschillende typen land- en
vitale land- en tuinbouw ontwikkelen
tot natuurinclusieve en multifunctionele
belangrijke speerpunten zijn. Belangrijk
speelt in het leveren van streekproducten
boerenlandschap waarbij wij de verbinding
korte afzetlijnen. Daarnaast zien we een
door te zorgen voor meer verwevenheid
in het ondernemerschap bij de huidige en
naar diversiteit in het landschap, met daarin
belangenorganisaties een duurzame en
tuinbouwbedrijven. Van agroforestry
waarbij circulariteit en natuur-inclusiviteit
landbouw waarin de landbouwer een rol
hierbij is het behoud van een kleinschalig
(ook in relatie tot gezonde voeding) en
willen leggen met de landelijke verstilling
belangrijke rol van de landschapsbeheerder
Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
69
grondgebruik met een positieve
toekomstige ondernemers in de land- en tuinbouw.
bijdrage aan de effecten op water- en
Wij hechten veel waarde aan een goede
op CO2 en met ruimte voor andere
de sector en directe omgeving.
landbouw met minder milieubelasting.
bodemkwaliteit, met een positief effect – nieuwe - verdienmodellen voor de
dialoog met de agrarische sector en tussen
Het Limburgs aanvalsplan Stikstof
Wat gebeurt er al en wat zijn de
gaat specifiek in op de aanpak
ontwikkelingen met betrekking tot een
provinciale Omgevingsvisie en de
van de stikstofproblematiek. In de omgevingsverordening zullen de opgaven
toekomstbestendige land- en tuinbouw?
in samenhang beschreven worden.
Gemeenten (RUD) hebben de plicht om hun De Provincie Limburg, het Waterschap
vergunningen en meldingen systematisch te
gemeenten, waaronder de gemeente Stein,
handhavend op te treden
‘Propositie Heuvelland’. Deze overeenkomst
In het Uitvoeringsprogramma Middengebied
verduurzaming van water- en bodembeheer door
het onderzoeken van de vitaliteit van
rond de Beneden-Geul en het gebied ten oosten
de overstijgende ontwikkelmogelijkheden
registreren, actualiseren en daar waar nodig
Limburg, de LLTB, de WML en zeven Limburgse werken samen aan de uitvoeringsovereenkomst heeft tot doel samen te gaan werken aan
is als een van de opgaven opgenomen
agrariërs in het Heuvelland. Het werkgebied ligt
(agrarische) bedrijven en het bepalen van
van het Bunder- en Elslooërbos.
met oog voor individuele belangen en het totaalbelang. Daarbij moet
De hoofdopgaven van de verduurzaming
rekening worden gehouden met
heuvelland Zuid Limburg zijn:
financieringsvraagstukken, het belang
van water- en bodembeheer in het
onder andere meer investeringskracht,
• Bereiken van goede milieu- en
van een locatie voor het landschap,
watercondities voor de (zeer
kleinschaligheid en de relatie met toerisme,
• Bescherming en herstel van de
binnen onze gemeente is gestart met een
soortenrijke) N2000-gebieden;
energietransitie en klimaatopgaven. Ook
grond- en oppervlaktewaterkwaliteit
dergelijke vitaliteitsscan van agrarische bedrijven.
in het Heuvelland, waaronder de
grondwaterbeschermingsgebieden in Zuid-Limburg;
• Verminderen van de
wateroverlastproblemen in de dorpen in
6.3
Uitgangspunten thema unieke omgevingskwaliteiten
In het belang van het versterken van de
de beekdalen;
unieke omgevingskwaliteiten in relatie tot
landbouw naar toekomstbestendige
ruimtelijke opgaven binnen dit thema in
• Verdere verduurzaming van de
de leefkwaliteit kiezen we om (toekomstige)
en natuurinclusieve vormen van
samenhang te bekijken en aan te pakken via
Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
70
een integrale gebiedsgerichte benadering
vrijetijdseconomie enerzijds en landelijke
gebied centraal staat. Hierbij betrekken we
toekomstbestendig maken van de land- en
waarbij de identiteit en kwaliteit van het
verstilling anderzijds. Dit geldt ook voor het
inwoners en (maatschappelijke) partners.
tuinbouw. Nieuwe ontwikkelingen (inclusief
De unieke leefkwaliteiten willen wij verder
beoordeeld aan de hand van de specifieke
leefomgeving voor onze inwoners te
kleinschaligheid en kwaliteit voorop staan.
vrijkomend agrarisch vastgoed) worden
versterken om zo een gezonde en groene
kenmerken van het gebied, waarbij
realiseren.
Waarbij bij medewerking landschappelijke
Binnen het thema unieke omgevings–
Kortom, ontwikkelingen dienen bij te
kleinschaligheid als basisprincipes om de
omgevingskwaliteiten.
kwaliteiten hanteren we kwaliteit en
inpassing als basisprestatie verplicht is.
dragen aan het versterken van de unieke
leefkwaliteit in onze gemeente verder te versterken. Er dient bij ruimtelijke
ontwikkelingen sprake te zijn van een balans tussen toerisme, recreatie en
Aan de Maas (Foto: Marie-Josée Aarts)
Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
71
Konikpaarden in Meers (Foto: Femke Hoogewoning)
72
Hoofdstuk 7 Een bereikbare en bedrijvige gemeente 7.1
Wat is onze ambitie?
Door de goede geografische ligging
in de Euregio aan diverse snelwegen,
Regionale economie
Zoals beschreven in bijlage 1 kent onze
de aanwezigheid van een haven, de
gemeente vier bedrijventerreinen, nl.
de Brightlands Chemelot Campus en
Kerensheide en Schutterstraat. Wij willen
te vergeten een sterk MKB, heeft Stein
en verduurzamen. Hierbij sluiten wij aan
klimaat verder te versterken is het van
vastgestelde Structuurvisie Ruimtelijke
aansluiten bij de economische identiteit
• binnen onze gemeente worden geen
diversiteit bevorderen. De coronacrisis
• logistiek en productie op goed ontsloten
economische diversiteit is. Dit kunnen
• we blijven inzetten op
nabijheid van de Chemelot Industrial Park,
Businesspark Stein, Haven en Paalweg,
Maastricht Aachen Airport en zeker niet
onze bedrijventerreinen verder versterken
een gunstig economisch klimaat. Om dit
bij de kerndoelen zoals opgenomen in de
belang om juist die kansen te benutten die
Economie Zuid-Limburg:
van onze gemeente en de economische heeft recentelijk aangetoond hoe belangrijk we niet alleen. Hiervoor is (Eu)regionale samenwerking noodzakelijk. 7.2
7.2.1 Versterken lokale economie in de regio
Wat is nodig?
Om ons gunstig economisch klimaat verder
bedrijventerreinen ontwikkeld; (trimodale) locaties;
kwaliteitsverbetering van de bestaande voorraad;
• functiemenging of -wijziging kan alleen op stedelijke bedrijventerreinen;
• de ruimte op bedrijventerreinen dient
te versterken dienen een aantal opgaven
zorgvuldig en duurzaam gebruikt te
de economische aantrekkelijkheid van Stein
via parkmanagement;
gerealiseerd te worden die bijdragen aan
worden. Daarbij past structureel beheer
als woongemeente. Hierbij benutten wij de
• functiemenging op bedrijventerreinen
innovatieve en circulaire economie op Zuid-
die terreinen en aan een optimaal
grensoverschrijdende kansen. Deze
campussen waar een menging van
leefomgeving en dienen bij te dragen aan
werkomgeving. Op grote logistieke en
leefomgeving.
voor de hand liggend.
kansen die zich voordoen wat betreft een
kan bijdragen aan de kwaliteit van
Limburgse schaal en de daarbij horende
ruimtegebruik. Dat geldt zeker op
opgaven hebben een impact op de fysieke
functies bijdraagt aan een uitnodigende
het versterken van de kwaliteit van de
productielocaties is functiemenging niet
Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
73
De bedrijventerreinen met een
verschillende invalshoeken (economisch,
meer mogelijkheden;
en mobiliteit) impact op de fysieke
overwegend lokale functie bieden soms • terughoudendheid met functies die
bij voorkeur in het stedelijk gebied of
milieu, veiligheid, duurzaamheid
leefomgeving in onze gemeente.
centrum thuis horen is op zijn plaats;
In het Masterplan 2030 van Chemelot
en detailhandel op bedrijventerreinen
ruimte te maken voor de meest veilige,
bij uitstek thuis in steden, kernen
chemie- en materialensite in Europa’.
Kantoorruimte als onderdeel van
wij. Deze ontwikkelingen dragen bij aan
ondergeschikt). Er moet ook ruimte
regio en bieden kansen voor (nieuwe)
goederen die zich bij uitstek leent
wij als woongemeente van kunnen
Denk aan grove bouwmaterialen en
economische ontwikkelingen begrijpen
detailhandel. Het aantal branches is
grote waarde aan dat deze ontwikkelingen
• voor vestiging van zelfstandige kantoren
staat de ambitie centraal ‘om samen
is geen plaats. Deze functies horen
meest duurzame en meest competitieve
of specifieke winkelgebieden.
Deze visie onderschrijven en ondersteunen
productiebedrijven is wel mogelijk (mits
een economisch vestigingsklimaat in de
zijn voor ondergeschikte verkoop van
opleidingen en werkgelegenheid waar
voor vestiging op dit soort terreinen.
profiteren. Hoewel wij het belang van de
ondergeschikte productiegerelateerde
en ook onderschrijven, hechten wij er
gelimiteerd en sluit aan bij lokaal beleid;
in balans zijn en blijven met de
risicocontouren, geurcirkels) van
naar een afname van overlast en hinder,
beheerd met het oog op een duurzame
trillingen en veiligheidsrisico’s (zie ook
• de milieugebruiksruimte (geluidzones,
omgevingskwaliteit. Verder streven wij
bedrijven en bedrijventerreinen wordt
bijvoorbeeld op het gebied van geluid,
inpassing van bedrijven in hun omgeving.
hoofdstuk 5). Daarnaast vinden wij het van belang dat de omgeving niet “op slot”
In de gebiedsvisie Chemelot (zie
gezet wordt en ruimtelijke ontwikkelingen,
bedrijventerreinen waar nodig aan te
het belang van de omgevingskwaliteit.
toekomst. Deze ambitie sluit aan bij het
veiligheidsaspecten.
bedrijventerreinen.
In het Masterplan wordt aangegeven dat
De omgeving en Chemelot
is. Onder de Omgevingswet ontstaat
hieronder) is als ambitie opgenomen
mits aanvaardbaar, de ruimte krijgen in
passen aan een duurzame en circulaire
Uiteraard hebben wij oog voor de
verder versterken en revitaliseren van onze
de geluidsruimte in de Haven Stein beperkt
Hoewel het Chemelot Industrial Park en
de mogelijkheid om die geluidsruimte
deel uitmaken van het grondgebied van
aangegeven, wordt onder regie van de
afvalzuiveringsinstallatie (IAZI) en een deel
de Haven Stein opgesteld, in relatie tot
de Chemelot Brightlands Campus geen
te verbreden. Zoals al in hoofdstuk 6
onze gemeente (met uitzondering van de
Provincie Limburg een integrale visie voor
van de Haven Stein) heeft Chemelot vanuit
het Blueportsnetwerk en Knooppunt 046.
Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
74
Daarbij dient enerzijds aandacht te zijn voor de economisch belangen van de bedrijven en de veranderende kijk op duurzame
termijn te komen tot een volledig circulair waterbeheer voor de site.
transportbewegingen maar anderzijds ook voor de leefkwaliteit in de omgeving van
Wat gebeurt er al en wat zijn de
haven en Chemelot.
ontwikkelingen met betrekking tot het
de haven en de verbindingsroute tussen de
Chemelot wil de mogelijkheden
versterken van de lokale economie
onderzoeken voor een multimodale corridor
in de regio?
om de hinder van logistiek tussen de haven
In samenspraak met Chemelot, DSM, de
tussen de site en de haven van Stein. Dit
en de site te beperken en de leefkwaliteit voor de omgeving te verbeteren. De ontwikkeling van een multimodale
corridor op het aangegeven tracé zal een grote impact hebben op Urmond. Nader onderzoek door Chemelot zal moeten
aantonen of deze ontwikkeling mogelijk en wenselijk is. Op basis van nader onderzoek zal ook aandacht besteed moeten worden aan het bedrijfsbelang in relatie tot de
belangen van de omgeving, aan de impact op de leefkwaliteit van de omgeving en
aan welke maatregelen nodig zijn om te
zorgen dat dit geen negatieve gevolgen
heeft voor de leefkwaliteit. De ambitie uit de gebiedsvisie Chemelot en omgeving is dat de leefkwaliteit (o.a. impact
verkeersveiligheid, geluid en trillingen) verbetert ten opzichte van de huidige
situatie. Chemelot zet daarbij uitgebreid in op de dialoog met de omgeving. Het initiatief daarvoor ligt bij Chemelot. Op basis van eventueel nog nader uit te
voeren onderzoeken door Chemelot zal het college een standpunt innemen over de wenselijkheid van deze ontwikkeling. Voor een eventuele aanpassing en
uitbreiding van de IAZI zoals opgenomen in het Masterplan van Chemelot is de ambitie van Sitech om op de lange
Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
Provincie, de gemeenten Sittard-Geleen en
Beek en de omgeving zijn er momenteel diverse deelprojecten opgestart rondom Chemelot. Het gaat dan om het opstellen van de gebiedsvisie voor Chemelot, de Veiligheidsvisie en het
omgevingsplandeel voor Chemelot. Wij zullen
per deelproject kort de ontwikkelingen aangeven.
Gebiedsvisie Chemelot
In 2019 is besloten dat Chemelot samen met de gemeenten Sittard-Geleen en Stein, de Provincie Limburg en
bewonersorganisaties een strategische
gebiedsvisie opstelt voor de omgeving van Chemelot. Doel van deze gebiedsvisie is om de transformatie van Chemelot naar een circulaire kennisindustrie in chemie
en materialen in balans met de omgeving te laten plaatsvinden. De strategische
gebiedsvisie verbeeldt de toekomstvisie voor de ontwikkeling van de fysieke
leefomgeving rondom Chemelot. Het
betreft een strategische verkenning die
weergeeft hoe de ambities van alle partijen in het gebied een plek krijgen.
Deze integrale gebiedsvisie voor de
omgeving van Chemelot moet richting
geven aan lopende en nieuwe ruimtelijke
ontwikkelingen rondom Chemelot op korte
75
en lange termijn, met bijzondere aandacht voor de samenhang met de omgeving en
Chemelot gaat opstellen, vast te leggen in een convenant;
de toekomstige inrichting van gebieden.
• het versterken van de rol van Chemelot
een veilige en leefbare (woon)omgeving,
de koepelvergunning op te treden bij
economische motor, goede bereikbaarheid,
• het voortzetten van het extra toezicht in
Belangrijke ingrediënten voor de visie zijn
Site Permit B.V. (CSP) om als houder van
een waardevol landschap, Chemelot als
overtredingen;
duurzame ontwikkeling en aandacht
voor de cultuurhistorie en identiteit van
het kader van Brzo en de Wabo.
het gebied. De gebiedsvisie sluit aan op
De uitkomsten van deze acties en
een verder vertaling krijgen in o.a. het
bij het opstellen van het omgevingsplandeel
de voorliggende Omgevingsvisie en zal
maatregelen worden mede gebruikt bij het
omgevingsplan.
voor Chemelot.
Veiligheidsvisie
Omgevingsplandeel Chemelot
het rapport van de Onderzoeksraad voor
Geleen, Stein en Beek en de Provincie
de gemeenten Sittard-Geleen, Stein en
met Chemelot (DSM als grondeigenaar
en de RUD Zuid-Limburg, en in nauwe
Chemelot op te stellen. Om te voorkomen
en de Inspectie SZW, de ‘Veiligheidsvisie
gaan gelden, is verder besloten om qua
2019 vastgesteld door de gemeenteraad.
Chemelot en het invloedsgebied te maken.
en houdt vanuit die rol toezicht op de
Vertrekpunt voor het omgevingsplandeel
Naar aanleiding van de aanbevelingen in
De colleges van de gemeenten Sittard-
Veiligheid heeft de provincie samen met
Limburg hebben besloten om in overleg
Beek, de Veiligheidsregio Zuid-Limburg
en CSP BV) een omgevingsplandeel voor
betrokkenheid met de GGD Zuid-Limburg
dat er voor de site verschillende regimes
Chemelot e.o.’ opgesteld. Deze visie is in
omgevingsaspecten één regeling voor
De Provincie Limburg is bevoegd gezag veiligheid op en rond de site.
vormen in beginsel de vigerende
Uit de Veiligheidsvisie vloeien een aantal
verordeningen, de verleende vergunningen
• het aanwijzen van aandachtsgebieden
gaat het om een ‘horizontale transitie’: van
maatregelen voort:
bestemmingsplannen en relevante
en bestuurlijk vastgestelde afspraken. Hierbij
i.v.m. de diverse risicoscenario’s
de huidige ruimtelijke ordeningssystematiek
omgevingsplandeel);
de nieuwe Omgevingswet. Toekomstige
communicatieplan;
van dit project. Het streven is om een
onafhankelijke Technische
de anno 2021 geldende situatie, vertaald
een bovenwettelijk veiligheidskader incl.
van de Omgevingswet. De gemeenten
(zullen vertaling moeten krijgen in
naar de systematiek die voortvloeit uit
• het uitwerken van een integraal
ontwikkelingen vallen buiten de scope
• het inrichten van een externe
eenduidige regeling te maken op basis van
Veiligheidscommissie (TVC) die
onder de nieuwe wet- en regelgeving
planologische zonering binnen en buiten
Sittard-Geleen, Beek en Stein nemen
Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
76
hierbij de regie door een gezamenlijke
omgevingsplanregeling op te stellen in
goed overleg en in nauwe samenspraak met
voor vestiging op een bedrijventerrein, zoals grove bouwmaterialen;
• naar de toekomst toe worden
de Provincie Limburg en Chemelot.
winkelgebieden in Zuid-Limburg
Versterken van de lokale economie
van winkels;
Wij sluiten aan bij de vastgestelde
compacter en streven we naar clustering • voor grotere initiatieven binnen
kerndoelen winkels uit de Structuurvisie
bestaande winkelgebieden, winkels of
gaat om de volgende kerndoelen:
worden of deze passen binnen deze
• er is ruimte voor nieuwe winkelgebieden
voor winkels en lokaal beleid. Er vindt
Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg. Het
of uitbreidingen van bestaande
winkelgebieden met regionale impact als deze aantoonbaar toegevoegde
uitbreidingen zal steeds bekeken moeten structuurvisie en de subregionale visies daarover afstemming plaats in het juiste bestuurlijke gremium;
• aan de afweging ligt een onafhankelijke
waarde bieden aan de regio, leiden
ruimtelijk-economische effectenstudie
de vitaliteit van de binnensteden niet
initiatiefnemer zorg draagt. Bij de
dynamisch voorraadbeheer moet de
duurzame verstedelijking een rol;
tot versterking van de structuur en
ten grondslag, waarvoor de
aantasten. Volgens de principes van het
afweging speelt ook de Ladder voor
ontwikkeling ervan gepaard gaan met
het verdwijnen van bestaande voorraad
• voor nieuwe supermarkten en
uitbreidingen van supermarkten binnen
elders in de regio;
de hoofdstructuur die daarmee in totaal
doorontwikkeling van bestaande
altijd op Zuid-Limburgs schaalniveau
gebied, zolang deze passen in de
worden. Voor nieuwe initiatieven en
neveneffecten hebben op andere
totaal maximaal 1.200 m² wvo volstaat
• er blijft ruimte voor verantwoorde
groter worden dan 1.200 m² wvo dient
winkelgebieden elders in het bebouwd
bestuurlijke instemming gezocht te
winkelhiërarchie en geen ongewenste
uitbreidingen van supermarkten tot in
concentratiegebieden, zoals
afstemming op subregionaal niveau;
binnensteden. Volgens de principes van
• het uitgangspunt dat supermarkten
het dynamisch voorraadbeheer moet de
binnen de hoofdwinkelstructuur
het verdwijnen van bestaande voorraad
winkelhiërarchie gevestigd moeten
en balansgebieden willen we in principe
• winkels in de centra van kleinschalige
ontwikkeling ervan gepaard gaan met
op passende niveaus van de
elders in de regio. Buiten de concentratie-
worden, is leidend;
geen nieuwe winkels, met uitzondering
kernen, zonder concentratiegebieden
• winkels horen niet op bedrijventerreinen
van salderen wanneer de oppervlakte
van goederen die zich bij uitstek leent
van een kleine winkel tot dit oppervlak
van zeer kleinschalige winkels;
en balansgebieden worden vrijgesteld
thuis, behalve als het gaat om verkoop
in wvo kleiner is dan 100 m². Vestiging
Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
77
heeft geen neveneffecten op de
(en te herstellen na de coronacrisis) stimuleren en
belangrijke mate bij aan de leefbaarheid
en ondernemers, ondernemers onderling en
winkelstructuur als geheel en draagt in van deze kernen.
Onze ruimtelijke economische focus ligt
faciliteren wij de samenwerking tussen gemeente ondernemers en onderwijs. Hiervoor is aandacht in het nieuwe economische beleidsplan.
op het versterken van vitale centra. In de
In samenwerking met andere gemeenten
wij Stein en Elsloo als stedelijke kernen met
een onderzoek plaatsgevonden naar
vastgestelde Transformatievisie Wonen zien historische centra en met commerciële en
maatschappelijke voorzieningen en Urmond als landelijke kern met de aanwezigheid van de voornaamste dagelijkse voorzieningen (zie ook hoofdstuk 4).
in de Westelijke Mijnstreek heeft
bedrijventerreinen en kantoorlocaties.
Het doel is om de behoefte in kaart te
brengen wat betreft bedrijventerreinen en
kantoorlocaties in de Westelijke Mijnstreek in de periode 2021-2030. Daarnaast is een
proces gestart om te komen tot een nieuw
Vrijetijdseconomie, recreatie en toerisme
detailhandelbeleid voor de Westelijke
bijdrage leveren aan de economische
verandert en de impact van het
economie binnen onze gemeente (zie
ontwikkelingen in een stroomversnelling.
zien we als belangrijke sectoren die een
Mijnstreek. Het consumentengedrag
diversiteit en versterking van de lokale
coronavirus brengt verschillende trends en
hoofdstuk 6).
Daarom is een heldere visie en een actueel
We blijven aan huis gebonden bedrijvigheid
detailhandelsbeleid essentieel.
faciliteren. Voorwaarde is wel dat er sprake
Transitie naar een duurzame economie
en de leefkwaliteit in woonkernen.
door de transitie naar een duurzame
gevolgen hebben op de leefkwaliteit in de
in 2050 met 95%), waarbij hergebruik
is van een balans tussen bedrijvigheid
Bedrijvigheid aan huis moet geen negatieve wijk of buurt.
Wij willen de lokale economie versterken economie te stimuleren (reductie van CO2
van grondstoffen (mede in relatie tot
afvalbeheer18) kansen biedt. Hierbij hebben wij tevens oog voor een goede balans met
Wat gebeurt er al en wat zijn de
de kwaliteit van de leefomgeving.
ontwikkelingen met betrekking tot
In onze Energievisie hebben wij opgenomen
het versterken van de lokale economie?
bedrijven te stimuleren deel te nemen aan
In 2017 is het economisch beleidsplan 2017-
Wij benutten de kansen die zich voordoen
het ontwikkelen van een eigen identiteit als
economie in de regio Zuid-Limburg. Het
2020 vastgesteld. Een belangrijk doel is
ondernemend Stein voor en door ondernemers. Om onze lokale economie verder te versterken
Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
de energietransitie (zie hoofdstuk 8).
op het vlak van een innovatieve en circulaire NOVI-gebied Zuid-Limburg speelt hierbij een aanjagende rol. Hierbij leggen wij
78
tevens verbindingen met andere ambities in
grondstoffen voor nieuwe producten van
van natuurinclusief en circulair bouwen,
circulaire afvalverwerking zijn reeds gestart.
046) en het samen met agrariërs en
Eén van de hoofdopgaven van het
duurzame en vitale landbouw.
innovatieve, grensoverschrijdende en
deze Omgevingsvisie, zoals op het gebied multimodale bereikbaarheid (knooppunt belangenorganisatie ontwikkelen van een
maken. De voorbereidingen voor deze
NOVI-gebied Zuid-Limburg is een
circulaire economie. Hierbij is het doel het realiseren van een brede welvaart door
Wat gebeurt er al en wat zijn de
o.a. grensbelemmeringen weg te nemen,
ontwikkelingen rond de transitie naar
innovatieve chemie en kennisinstellingen
een duurzame economie?
de kenniseconomie te versterken en de
als groeiversnellers voor de transformatie naar een duurzame economische en
maatschappelijk welvarende toekomst Het Regionaal Beleidskader van afval tot
te benutten. Wij onderschrijven deze
om in 2050 een circulaire economie te realiseren.
rol in vervullen, mede in relatie tot de
verduurzaming van de economie door materialen
046 (zie ook 7.2.2 optimale (digitale)
grondstof 2021-2025 draagt bij aan de ambitie
ontwikkelingen en willen hier een actieve
Het beleid beoogt een bijdrage te leveren aan
ontwikkelingen in het kader van knooppunt
in de kringloop te houden. De bijdrage van
bereikbaarheid).
de gemeente bestaat uit optimalisatie van de
inzameling van grondstoffen bij huishoudens en
bevordering van bewustwording en verantwoord gedrag bij de inwoners. Het sluiten van de
economische materialenkringloop levert een
bijdrage aan het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen.
18 Afvalbeheer is toegevoegd naar aanleiding van de straatinterviews.
Om de hoeveelheid restafval te reduceren en een betere kwaliteit grondstoffen te
verkrijgen wordt de focus met het nieuwe
grondstoffenplan verbreed naar service op milieu en restafval.
Samen met de andere Limburgse
gemeenten (Afvalsamenwerking Limburg)
willen wij in de toekomst het huishoudelijk afval in Limburg verwerken en er
Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
79
7.2.2 Optimale (digitale) bereikbaarheid
• het beschermen van de volksgezondheid
Wij willen onze (digitale) bereikbaarheid
en het milieu door te voldoen aan
bereikbaarheid draagt niet alleen bij aan
luchtkwaliteit voor verkeer;
optimaliseren. Een goede (digitale)
het versterken van ons economisch klimaat,
de wettelijke normen voor geluid- en • het bevorderen van een (positief)
maar zorgt ook voor het versterken van
gezonde leefstijl door: (maatschappelijke)
vitale wijken en kernen.
voor wandelaars en fietsers (dagelijkse
Mobiliteit
het buitengebied te verbinden voor
Stein als woongemeente met sociale en
Mobiliteit zien wij als een belangrijk middel om een optimale bereikbaarheid voor
voorzieningen goed bereikbaar te maken activiteiten); het groen in de kernen en wandelaars en fietsers (ontspannen).
onze inwoners, werknemers en bezoekers
Ambitie mobiliteit en unieke
optimale bereikbaarheid is een belangrijke
• het versterken van de toeristische
en tussen kernen te realiseren. Een
omgevingskwaliteiten:
voorwaarde om onze ambitie om ons
infrastructuur door het realiseren van een
te realiseren. En niet alleen dat, mobiliteit
fiets- en wandelnetwerk;
economisch klimaat verder te versterken
grensoverschrijdend kwalitatief recreatief
loopt als een rode draad door alle vijf de
• het faciliteren van de land- en
belangrijke drager om de leefkwaliteit
landbouwroutenetwerk.
thema’s uit deze Omgevingsvisie en is een in Stein als woongemeente verder te
versterken. Onze ambitie met betrekking
tot mobiliteit ziet er per thema als volgt uit: Ambitie mobiliteit & sociale en vitale wijken en kernen:
• het faciliteren en stimuleren van
tuinbouw door het aanwijzen van een
Ambities mobiliteit en een bereikbare en bedrijvige gemeente:
• het ondersteunen van de economische clusters door het optimaliseren van de multimodale bereikbaarheid.
ontmoeten en verbinden door
Ambities mobiliteit en energietransitie:
ontwerpprincipe in de kernen;
door het vergroten van het aandeel
kernen onderling door de afhankelijkheid
het verduurzamen van de automobiliteit.
het toepassen van het STOMP19 • het borgen van de bereikbaarheid tussen van de eigen auto te verkleinen.
Ambitie mobiliteit en een veilige en gezonde leefomgeving:
• het verminderen van de CO2-uitstoot
duurzame vervoerwijzen (modal shift) en
Deze ambities zijn nader uitgewerkt in het Mobiliteitsplan.
• continu aandacht voor een veilige
leefomgeving door het aanpakken van
de verkeersveiligheid middels een risico gestuurde aanpak (Strategisch Plan Verkeersveiligheid);
Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
19 Stappen (lopen), Trappen (fietsen), Openbaar en collectief vervoer, Mobility as a service en de Privéauto.
80
Wat gebeurt er al en wat zijn de ontwikkelingen met betrekking tot mobiliteit? Onze ambities met betrekking tot mobiliteit zijn
waarbij ook de ambities van Chemelot met betrekking tot mobiliteit worden meegenomen. Logistiek
Wat betreft logistiek ligt onze gemeente
uitgewerkt in het Mobiliteitsplan. Hierbij hebben
aan één van de multimodale hotspots
Zuid-Limburg.
046) van Limburg. Hier komen meerdere
wij ook aansluiting gezocht bij de Mobiliteitsvisie
Sittard-Geleen/Stein-Beek (knooppunt
vervoersmodaliteiten samen (spoor, weg,
In deze visie staan de volgende ambities
water, lucht) en is overslag mogelijk. De
• mobiliteit draagt bij aan het
die een bijdrage kan leveren aan een de
centraal:
doorontwikkelen van de
logistieke sector is een voorname sector versterking van het lokale en regionale
agglomeratiekracht van Zuid-Limburg
economische klimaat.
Aken onderdeel worden van het ‘Daily
Samen met de Provincie, Rijkswaterstaat
binnen de agglomeratie toeneemt;
aan de verdere logistieke ontwikkeling
van gezondheid, leefbaarheid en
ontwikkeling hierbij is het mede oplossen
en binnen de dorpen door meer ‘actieve
mogelijk goederenvervoer over het
innemen en veiliger zijn voor (kwetsbare)
belangrijk onderdeel van de Maasroute)
• mobiliteit draagt bij aan verduurzaming
hierbij een belangrijke rol. Daarom zijn
• mobiliteit draagt bij aan een
integrale visie voor de ontwikkelingen
waarbij steden als Eindhoven, Luik en Urban System’ en de bereikbaarheid
en buurgemeenten willen wij bijdragen
• mobiliteit draagt bij aan het verbeteren
van knooppunt 046. Een belangrijke
veiligheid in onze steden, het Heuvelland
van mobiliteitsknelpunten door zoveel
mobiliteitsvormen’ die minder ruimte
spoor en water (met het Julianakanaal als
verkeersdeelnemers;
te vervoeren. De Haven Stein speelt
en CO2-reductie en
wij voorstander van het opstellen van een
inclusievere samenleving en verbeterde
in de Haven Stein in relatie tot het
de bewegingsvrijheid van mensen,
waarbij enerzijds aandacht is voor de
voorzieningen en het leggen van sociale
en de veranderende kijk op duurzame
collectieve bereikbaarheid, waarmee
Blueportsnetwerk en Knooppunt 046,
hun kansen op werk, het gebruik van
economisch belangen van de bedrijven
contacten toenemen.
transportbewegingen maar anderzijds ook
Daarnaast wordt samen met de gemeenten
voor de leefkwaliteit in de omgeving van
de haven en de verbindingsroute tussen de
Sittard-Geleen en Beek onder leiding
haven en Chemelot.
gewerkt aan een Gebiedsverkenning
De ambitie van Chemelot is gericht
van de Provincie Limburg momenteel Mobiliteitsopgave Westelijke Mijnstreek
Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
op het versterken van de multimodale
81
transportinfrastructuur. Veiliger en
duurzaam transport staat hierbij centraal.
Het gaat dan o.a. om buisleidingen tracés
tussen en via de Haven Stein en Chemelot. Wij onderschrijven deze ontwikkeling maar
Wat gebeurt er al en wat zijn de ontwikkelingen met betrekking tot logistiek?
hierbij dient tevens aandacht te zien voor
Binnen het Meerjarenprogramma voor
risico’s vanwege het vervoer van gevaarlijke
wordt samengewerkt aan de versterking van de
de omgeving en het beperken van de
stoffen door buisleidingen als ook over
de weg en het water (zie ook hoofdstuk
5). Enerzijds omdat een toename van het
vrachtverkeer wordt verwacht, anderzijds omdat dit een doorontwikkeling van de haven Stein vereist.
Wij zijn ons bewust dat de huidige dynamiek in de economie (door
digitalisering, robotisering, energietransitie en next economy) en maatschappij
(individualisme, veranderende vraag naar
Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT)
Nederlandse logistieke positie via het programma Goederenvervoercorridors. De ambitie is een
vlot, betrouwbaar, robuust, veilig en duurzaam transportsysteem dat bijdraagt aan duurzame economische groei, waarover de gebruikers
tevreden zijn. Dit moet onder andere bereikt
worden door het oplossen van knelpunten rond congestie en logistieke betrouwbaarheid, het
versterken van innovatie en de concurrentiekracht en het verminderen van de negatieve externe effecten (klimaat en milieu) van vervoer.
arbeids-skills) vraagt om een gezamenlijke
Het programma is georganiseerd rond vijf
stakeholders op de juiste investeringen
doorstroming, service voor gebruikers,
visie en inzet van publieke en private
voor de optimalisatie van het Knooppunt 046 en het belang van een toename van
intermodaal vervoer. Echter, maatregelen die moeten worden getroffen om de
optimalisatie vorm te geven (zoals de
aanleg van een multimodale corridor, de
aanleg van buisleidingen of uitbreidingen van de laadkade) dienen eerst grondig
te worden onderzocht, op draagvlak te worden getoetst en in dialoog met de
omgeving tot stand te komen. Op deze wijze willen wij zorgen voor een balans
tussen enerzijds de leefkwaliteit in Stein
als groene woongemeente en anderzijds
het stimuleren van de bedrijvigheid binnen onze gemeente.
thema’s: bovengemiddelde knooppunten, duurzaamheid en innovatie. Het wordt in drie fasen uitgevoerd, waarbij zeventien
acties en projecten gerealiseerd moeten worden. Eén van deze acties gaat
over de optimalisatie van de logistieke knooppunten op de corridors die van
bovengemiddeld belang zijn voor het
functioneren. Een van deze knooppunten
betreft het knooppunt 046 (Sittard-Geleen/ Stein). Voor het Knooppunt 046 is een
handelingsperspectief opgesteld en zijn
concrete acties benoemd die in het kader van het MIRT worden opgepakt.
Verbeteren van de digitale bereikbaarheid In de toekomst zal een goede
digitale bereikbaarheid voor Stein als
woongemeente steeds belangrijker worden. De Covid-19 crisis heeft duidelijk gemaakt
Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
82
dat we onafhankelijk van tijd en plaats
antennemasten of andere
de trend van meer digitaal vanuit thuis
hoogspanningsmasten, lichtmasten en
daar als woongemeente van profiteren.
voorkeur;
digitaal kunnen werken en leven. Wanneer
bestaande bouwwerken zoals
werken en studeren doorzet, kunnen we
verkeersportalen heeft nadrukkelijk de
Mensen zijn minder gebonden aan vaste werklocaties ver buiten onze regio en
werken meer vanuit thuis, waardoor zij in de
• er moet zoveel mogelijk worden
aangesloten bij bestaande bebouwing of elementen;
regio blijven wonen of terugkeren.
• plaatsing dient zoveel mogelijk uit het
bereikbaarheid voor onze inwoners,
• de installaties dienen zoveel mogelijk te
Wij streven er dan ook naar om de digitale bedrijven en ondernemers te optimaliseren.
zicht te gebeuren;
worden geïntegreerd in de architectuur en/of de omgeving;
• de installaties mogen geen afbreuk doen
Wat gebeurt er al en wat zijn de ontwikkelingen met betrekking tot het verbeteren van de digitale bereikbaarheid?
aan de visuele kwaliteit van een gebouw en de omgeving;
• specifieke architectonische kenmerken mogen niet aangetast worden;
• bij in aanmerking komende nieuwbouw
dient rekening te worden gehouden met de integratie van de installatie;
Het grootste gedeelte van de gemeente Stein
• een goede vormgeving van
is reeds aangesloten op het glasvezelnetwerk.
installaties en montage- en
te breiden naar 100%. Wij hebben de Provincie
integratie in de omgeving en acceptatie
Wij streven ernaar om het glasvezelnetwerk uit
bevestigingsmethodieken kan de
Limburg gevraagd om Stein mee te nemen in het
vergemakkelijken;
dossier “snel Internet in het buitengebied”. De
• voor het aanbrengen van installaties
provincie heeft de ambitie om tot een aanpak
nabij bestaande masten en reclamezuilen
adressen in heel Limburg van een aanpak te
als voor de vormgevende aspecten van
voor Zuid-Limburg te komen en de zeer dure
gelden dezelfde beoordelingscriteria
voorzien.
gebouwen;
• de antenne-installaties, alsmede de
Voor omgevingsvergunningplichtige
bijbehorende technische installaties en
algemene beleidsuitgangspunten:
zorgvuldige materiaal- en kleurkeuze in
antenne-installaties gelden de volgende
de bedrading, moeten door middel van
• plaatsing van een zendinstallatie op of
de omgeving ingepast worden;
bij monumenten en in de beschermde stads- en dorpsgezichten in het
• het ter beoordeling voor te leggen
materiaal dient een volledig inzichtelijk
algemeen is niet toegestaan;
beeld te geven van de beoogde
maximale site-sharing;
met toebehorende infrastructuur.
• er moet steeds worden gestreefd naar
installatie in zijn omgeving, compleet
• de plaatsing op bestaande
Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
83
Voor het verlenen van medewerking wordt
Restrictief beleid
restrictief beleid voor bepaalde gebieden.
aan de realisering van antenne-installaties
Stimulerend beleid
door de aanvrager wordt aangetoond dat
Hierbij wordt geen medewerking verleend
onderscheid gemaakt in stimulerend en
in de aangegeven gebieden/functies, tenzij
Hierbij wordt in principe medewerking
in de gebieden waar een stimulerend beleid
omgevingsvergunningplichtige antenne-
oplossing gevonden kan worden.
afhankelijk van de functie van de locatie
In zijn algemeenheid wordt een verzoek
betekent dan ook ‘onder voorwaarden
getoetst aan de volgende criteria:
in ieder geval is voldaan aan de algemene
bouwtechnische, ruimtelijke kwaliteit,
wordt gevoerd geen adequate locatie c.q.
verleend aan realisering van
installaties. Deze medewerking is
in een bepaald gebied. Stimulerend
tot plaatsing van een antenne-installatie
mogelijk’. Medewerking vindt plaats indien
stedenbouwkundige, landschappelijke,
beleidsuitgangspunten.
monumentale en maatschappelijke
aspecten. In een als ‘restrictief’ aangemerkt gebied/functie gelden deze aspecten in versterkte mate.
Antwoord
Gebied
Woonfunctie
Werkfuncties
Recreative functie
Beschermd stads- en
Restrictief
Restrictief
Restrictief
Restrictief
Restrictief
Stimulerend
Restrictief
Stimulerend
Stimulerend
Vraag Capaciteit
dorpsgezicht Capaciteit
Stakeholders (50 personen)
Capaciteit
Stedelijk gebied/ Gebied binnen bebouwde kom
Capaciteit/dekking
Buitengebied
Restrictief
Stimulerend
Restrictief
Capaciteit/dekking
Infrastructuur
Restrictief
Stimulerend
Restrictief
Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
84
7.3
Uitgangspunten thema een bereikbare en bedrijvige gemeente
Het realiseren van de ambities is gericht op
gemeente zullen wij deze uitgangspunten niet uit het oog verliezen.
het versterken van het economisch klimaat
De ambities en ontwikkelingen rond
op de leefkwaliteit in onze woonkernen.
gemeente in het kader van o.a. het
ontwikkelingen die samenhangen met
economie, het vestigingsklimaat en de
wordt gemaakt wat de impact is op de
voor ons is dat er een balans moet zijn
moeten worden om de negatieve gevolgen
de ontwikkelingsmogelijkheden van onze
dialoog met de omgeving tot stand komen
binnen de inrichting Chemelot kunnen er
en dit mag niet leiden tot een inbreuk
Chemelot zijn ook van belang voor onze
Hiertoe is het van belang dat bij ruimtelijke
versterken van de regionale en lokale
economische bedrijvigheid inzichtelijk
werkgelegenheid. Een absolute voorwaarde
leefkwaliteit, welke maatregelen getroffen
tussen deze ontwikkelingen enerzijds en
tegen te gaan en hoe deze maatregelen in
gemeente anderzijds. Ontwikkelingen
en op draagvlak worden getoetst.
immers toe leiden dat mogelijkheden voor
Wij willen onze unieke omgevings–
in onze gemeenten in het gedrang
kwaliteit en kleinschaligheid leidend zijn.
omgevingsveiligheid en geluidsregelgeving.
kwaliteiten behouden en versterken waarbij
bijvoorbeeld woningbouw en bedrijven
komen vanwege regelgeving, waaronder
Bij het realiseren van onze ambities met
betrekking tot een bereikbare en bedrijvige
Business Park Stein Gemeente Stein / Ontwerp Omgevingsvisie 2040 / Deel 2
85
Opening Huis van de Toekomst Stein door wethouders Danny Hendriks en Hub Janssen en Karel Smitsmans, directeur Zaam Wonen (Foto: Kamer8cht)
86
Hoofdstuk 8 Energietransitie 8.1
Wat willen we bereiken?
• Bedrijven stimuleren om deel te nemen
afgesproken dat provincies, gemeenten en
• Verduurzamen van de mobiliteit
via de Regionale Energiestrategieën (RES-
In deze Omgevingsvisie sluiten we aan bij
keuzes te maken voor duurzame
energietransitie zien we als een rode draad
2030) en alternatieve warmtevoorzieningen
van de Omgevingsvisie loopt. We zullen
energietransitie is (schaarse) ruimte in de
de energietransitie aangeven. Daarnaast
als onder de grond (zie ook hoofdstuk 7
gemeente voortvloeien uit de Regionale
zijn verschillende maatregelen op lokaal
slot is energiebesparing als aparte opgave
In het Klimaatakkoord is met het Rijk
waterschappen primair aan de lat staan om en) maatschappelijk gedragen (ruimtelijke)
de uitgangspunten van de Energievisie. De
elektriciteitsopwekking op land (35 Twh in
die dwars door de andere vier thema’s
in de gebouwde omgeving. Voor deze
per thema de ambities met betrekking tot
fysieke leefomgeving nodig, zowel boven
gaan we in op de opgaven die voor onze
onderdeel bodem). Voor de energietransitie
Energiestrategie (RES) Zuid-Limburg. Tot
niveau noodzakelijk, waarbij wij open staan
geformuleerd.
voor innovatieve toepassingen. De basis hiervoor is gelegd in onze Energievisie.