1-Urmond-oost_wijkatlas.pdf

Experimenteerwijken WESTELIJKE MIJNSTREEK

Wijkatlas

URMOND-OOST

INHOUD INTRODUCTIE5

Inleiding7 Woonbehoefte Urmond-Oost 10 Transformatie-opgave13 14 Een transformatievisie in 2 fases  Ophaalrondes bij bewoners en stakeholders 20

ANALYSE25

COLOFON Opdracht Experimenteerwijken Transformatievisie Westelijke Mijnstreek Urmond-Oost Opdrachtgever Westelijke Mijnstreek

Onderzoeksteam Brecht Vandekerckhove Maarten Van Hulle Laurens Van Hoek Rana Bachir Atelier Romain Dendermondsesteenweg 50 9000 Gent +32 (0) 9 233 69 76 info@atelierromain.be www.atelierromain.be

Thematische lezing 26 Landschap27 Cultuurhistorische identiteit 32 Wonen34 Voorzieningen + Bereikbaarheid 38

CONCLUSIE & VERVOLG41

Transformatie-uitdagingen voor de wijk Van uitdagingen naar strategische ambities

42 46

REFERENTIES48

BIJLAGE51

INTRODUCTIE Inleiding Woonbehoefte Urmond-Oost Transformatie-opgave Een transformatievisie in 2 fases Ophaalrondes bij bewoners en stakeholders

In 2019 ontwikkelde Atelier Romain samen met de gemeenten van de Westelijke Mijnstreek de regionale transformatievisie Wonen. Deze visie biedt handvaten om de woningvoorraad toekomstigbestendig te maken. We kozen er voor om het woonvraagstuk heel ruimtelijk te benaderen. Het wonen heeft namelijk een impact op verschillende apsecten van de fysieke leefomgeving denk maar aan het cultuurshistorische landschap, het natuurlijke landschap en de voorzieningenstructuur. We hebben dan ook onderzocht welke impact de transformatie van de woningmarkt heeft op de ruimte. Bovendien zijn we telkens op zoek gegaan naar manieren om de transformatie-opgaves van de woningmarkt te gebruiken om te werken aan een betere kwaliteit van de ruimere woonomgeving.

Wijkatlas Urmond-Oost

INLEIDING

Ook is het duidelijk geworden dat een regionale visie niet dient uit te draaien in één dezelfde strategie. Daarom hebben we het onderscheid gemaakt tussen verschillende types buurten. Zo hebben we in de Westelijke Mijnstreek zowel kleine dorpen maar ook grotere stedelijke kernen. Voor elk type buurt maakten we een aangepaste transformatiestrategie. De ontwikkelingsrichtingen zijn vastgelegd voor de verschillende type buurten, volgens de “gemiddelde” kenmerken van deze buurten. Feitelijk zijn deze buurten onderling sterk verschillend. Deze ontwikkelingsrichtingen moeten daardoor vertaald worden op maat van iedere buurt. Daarom dat nu de vraag voorligt om de transformatievisie vorm te geven op het niveau van verschillende dorpen.

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

Daarom starten de gemeenten van de Westelijke Mijnstreek experimenteerwijken op om de volgende stap in het traject van de transformatievisie te zetten. Gemeente Stein heeft de wijk Urmond-Oost geselecteerd als experimenteerwijk. De verouderde woningvoorraad in deze wijk staat voor een grote transformatieopgave. Naast Urmond-Oost (werd opgestart in 2020) koos de gemeente ook voor Elsloo. Voor elke experimenteerwijk gaan we werken aan een ruimtelijke visie die toekomstbestendig is in het licht van de transformatieopgave. Deze visie zet tegelijkertijd in op leefkwaliteit op maat van elk dorp. We vinden het cruciaal dat ook in het ontwerpend onderzoek (fase 2 van dit onderzoek) de uitdagingen op de woningmarkt niet los worden gezien van de kansen die kunnen worden benut; werken aan een robuust landschap, een sterke cultuurhistorische identiteit en een adaptieve voorzieningenstructuur.

7

Wijkatlas Urmond-Oost

We delen dit onderzoek op in 3 grote fases: Fase 1 Inventarisatie, Fase 2 Ontwerpend Onderzoek en Fase 3 Strategie. In Fase 1 - Inventarisatie gaan we door middel van een ruimtelijke analyse op zoek naar uitdagingen en kansen voor de wijk in het licht van de transformatie-opgave. Aan de hand van een inventarisatie van verschillende kaarten brengen we voor verschillende thema’s in beeld welke uitdagingen de transformatie-opgave met zich meebrengt. Tegelijkertijd onderzoeken we waar er kansen liggen om de wijk toekomstbestendig te maken en de leefbaarheid te waarborgen en te versterken. Hierna kunnen we ambities voor de wijk opstellen. Deze ambities zijn thema-overschrijdend en dienen als kapstok voor het ontwerpend onderzoek in de tweede fase. Deze ambities geven weer waarin de wijk zich kan profileren of onderscheiden binnen de regio. Deze onderzoeksfase wordt samengevat in deze WIJKATLAS. In Fase 2 - Ontwerpend Onderzoek worden de ambities uit de vorige fase omgezet in ruimtelijke toekomstbeelden. Eerst werken we een reeks van ontwerpstrategieën uit. In deze ontwerpstrategieën vertalen we de algemene ambities naar de concrete context in de wijk. Deze ontwerpstrategieën gaan we testen aan de hand van verschillende ontwerpscenario’s.

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

In Fase 3 - Strategie gaan we na hoe de inzichten en doelstellingen uit het ontwerpend onderzoek kunnen worden omgezet in een beleidsstrategie. We bouwen de strategie op door enerzijds specifieke acties te identificeren die genomen kunnen worden in de wijk. Anderzijds is het ook cruciaal dat er duidelijke randvoorwaarden zijn voor nieuwe ontwikkelingen ergens anders in de wijk. Daarom werken we brede kaders uit. Deze bieden een generiek kader voor alle nieuwe ontwikkelingen in de wijk. Beide onderdelen, de acties voor de gerichte pilootprojecten en de brede kaders, worden gebundeld in een transformatie-agenda.

9

Atelier Romain

Wijkatlas Urmond-Oost

woonbehoefte Urmond-oost Uit onderzoek1 blijkt dat de bevolkingssamenstelling in de gemeente Stein verandert. De bevolking vergrijst en zal mogelijks krimpen. Tegen 2040 zullen alle type huishoudens (zowel alleenstaanden, stellen en gezinnen met kinderen) jonger dan 65 jaar in aantal afnemen. Enkel alleenstaanden en stellen die ouder zijn dan 65 jaar zullen in aantal toenemen tegen 2030 en verder. Zelfs mocht er meer immigratie zijn vanuit het binnen- en/of buitenland, blijven dezelfde trends aanhouden, weliswaar in minder grote aantallen.

zorgt voor heel wat uidagingen, ook voor de woningmarkt. Ouder wordende mensen hebben een andere woonbehoefte dan jonge starters en gezinnen. Hier schuilt een grote uitdaging aangezien het overgrote deel van de woningen in Urmond-Oost eengezinswoningen met een verdieping zijn. Deze zijn weinig aangepast aan de woonbehoeften van ouderen maar ook niet aan die van jonge starters. We moeten in de toekomst het woonaanbod typologisch verbreden om te beantwoorden aan de diverser wordende woonbehoeftes.

Uitdagingen voor de komende jaren binnen de woningmarkt De figuur hieronder geeft weer dat in alle type woningen er een grote behoefte is aan nultredenwoningen. Bij de private koop- en huursector zal er een overschot zijn aan klassieke eengezinswoningen. Alleen binnen de sociale huur is er nog een kleine behoefte aan extra eengezinswoningen. Dit kan ook gerealiseerd worden door goedkope koopeengezinswoningen om te zetten naar sociale huurwoningen (opkopen door corporaties).

Dit wel zeggen dat de bevolking zal vergrijzen. Deze demografische trend

migratie normaal 2040

10

* volgens scenario ‘migratie normaal’

migratie hoog 2040

noodzaak aan toename type woning

private eigendom appartement/nultredenwoning

private huur appartement/nultredenwoning

sociale huur appartement/nultredenwoning

overschot aan type woningen

private eigendom grondgebonden woning

private huur grondgebonden woning

sociale huur grondgebonden woning

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

Bron: Progneff (2021). Bewerking Stec Groep (2022). Afgerond op vijftallen

Doelgroepenontwikkeling Urmond-Oost 2022-2040 De figuur rechts geeft weer hoe de bevolking zal evolueren tussen vandaag en 2040 in Urmond-Oost. Zowel bij een normale als bij een sterke migratiedynamiek, zullen alle type huishoudens in aantal afnemen met uitzondering van de 65-plussers. Bij deze laatste groep zien we een grote stijging.

Bron: Progneff (2021), WoON2015 & WoON2018, LMW (2019). Bewerking Stec Groep (2022). Afgerond op vijftallen.

1 Woningbehoefteonderzoek Stein, Stec Groep (2022)

11

ook gestapeld in de vorm van een appartement.

Hoe transformeren we onze woningmarkt of welke woningen hebben we nodig in de toekomst?

Wijkatlas Urmond-Oost

TRANSFORMATIE-OPGAVE

2) Ten tweede is er nu ook nog nood aan gezinsvriendelijke woningen. We merken namelijk dat er vandaag nog een krapte is op de woningmarkt. Dit woonaanbod is al aanwezig in de wijk maar is niet beschikbaar. Veel ouderen wonen in een woning die voor hen te groot of moeilijk toegankelijk is. Wanneer deze bewoners kunnen doorstromen naar een levensloopbestendige woning, komen er woningen vrij voor nieuwe gezinnen. Door levensloopbestendige woningen te voorzien, faciliteren we de woningrotatie om plaats te maken voor nieuwe gezinnen met kinderen.

1) Eerst en vooral is er nood aan meer levensloopbestendige woningen. Dit zijn woningen die geschikt zijn voor verschillende type huishoudens en bovendien aangepast zijn aan de noden van bewoners met een verminderde mobiliteit. Van dit type zijn er vandaag onvoldoende in Urmond-Oost. Door levensloopbestendige woningen te bouwen, bieden we de kans aan ouderen om hun te grote woning te verlaten en door te stromen. Ook andere huishoudens die nu geen plaats vinden in Urmond-Oost, zoals jonge starters, kunnen hier terecht. Dit is een opgave voor zowel de koopmarkt als de private en sociale huurmarkt. Nultredenwoningen kunnen grondgebonden zijn maar

Het schema hieronder toont de hierboven beschreven strategieën voor de transformatie-opgave.

Woningvoorraad niet aangepast aan veranderende woonbehoeften

+

+

klassieke ééngezinswoning

woningrotatie

of gestapeld

nultreden

nieuw aanbod voor alle leeftijden van starter tot senior

beschikbaar maken van gezinswoningen voor nieuwe gezinnen door doorstroming

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

levensloopbestendig wonen

13

Atelier Romain

Wijkatlas Urmond-Oost

EEN TRANSFORMATIEVISIE IN 2 FASES Naast de behoefte in een breder woonaanbod schuilt er op lange termijn nog een andere uitdaging die bepalend gaat zijn voor de leefkwaliteit en de woningmarkt in UrmondOost. Uit bevolkingsprognoses van de provincie blijkt dat de bevolking binnen de verschillende gemeenten van de Westelijke Mijnstreek gaat dalen. Dit is op korte termijn nog niet voelbaar. Vermoedelijk stijgt het aantal huishoudens de komende 10 jaar nog licht tot een kantelpunt wordt bereikt. Het is dan ook belangrijk dat we voorbereid zijn op deze demografische trend. We bouwen vandaag woningen

2022

2022

Uitdagingen voor de komende jaren

om een antwoord te bieden op de huidige vraag maar steeds met het idee dat er in de toekomst ook weer woningen kunnen verdwijnen. Indien er effectief krimp is in de toekomst, dan halen we gericht woningen uit de markt. Dit doen we op de meest strategische plaatsen. Dit betekent dat we woningen weghalen op die plaatsen waar we andere functies kunnen voorzien om de leefkwaliteit in de wijk te verhogen. Denk maar aan extra groen, ontmoetingsruimte of ruimte voor water.

2030

2040

rati

mig

e ho

14

met bewustzijn voor krimp

og

e la

ag

zal een kans geven op een betere stedelijke ruimte!

private eigendom appartement/nultredenwoning

private huur appartement/nultredenwoning

sociale huur appartement/nultredenwoning

private eigendom grondgebonden woning

private huur grondgebonden woning

sociale huur grondgebonden woning

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

rati

Strategische verdichting vandaag...

Bron: LMW (2010). Bewerking Stec Groep (2022)

mig

Momenteel heeft Urmond-Oost een tekort aan nultredenwoningen voor alle soorten eigendom: de private eigendomsmarkt, de private huurmarkt en de sociale huurmarkt. Dat blijkt ook uit de figuur hieronder die het aandeel van elke type woning weergeeft in Urmond-Oost binnen de verschillende eigendomstypes. Rekening houdend met de eerder benoemde demografische trends, is dan ook behoefte aan nultredenwoningen in de toekomst. Zo kan ook de doorstroming op de woningmarkt gestimuleerd worden. Maar wanneer we woningen bijbouwen op een plek, moeten we ons er van bewust zijn dat er later een overschot op de woningmarkt kant ontstaan bij een eventuele krimp.

15

Atelier Romain

Anticiperen op bevolkingskrimp

Verouderende bevolking

Verlies van eigendomswaarde

Vervallen en verlaten gebouwen

Onderbenutte infrastructuur

16

Onderinvestering in de stedelijke ruimte

Naast het financieel-economisch aspect, heeft dit ook gevolgen op de leefbaarheid van de wijk. We haalden al eerder aan dat de bevolking steeds ouder wordt en alleenstaanden en stellen van 65-plus jaar het enige type huishouden is dat gaat stijgen in aantal. Mensen worden meer hulpbehoevend en hebben meer en meer behoefte aan kwaliteitsvolle ontmoetingsruimte. Om de zelfredzaamheid van mensen zo lang mogelijk te garanderen en vereenzaming tegen te gaan, moet er zeer gericht geïnvesteerd worden in levensloopbestendige

Transformatie is daarom noodzakelijk en dient zeer strategisch en gericht te gebeuren. Hier moet vandaag al werk van gemaakt worden. We bouwen namelijk voor de bewoners van morgen. In een eerste fase moet er daarom gericht verdicht worden om tegemoet te komen aan de woonbehoefte van morgen. Dit betekent dat we nu meer woningen bijbouwen in de wijk. Hierbij zijn we ons wel bewust van de bevolkingskrimp die mogelijks volgt. Indien er krimp komt, dan worden er best woningen weggehaald om de woningmarkt stabiel te houden en om ruimte te bieden aan functies die meer kwaliteit brengen in Urmond-Oost (denk maar aan meer groen, ruimte voor water, wandelpaden, ...). In de toekomst moet onderzocht worden welke financiële instrumenten hiervoor het best ingezet worden. Door rekening te houden met de trends, kunnen we zaken die een negatieve impact hebben op de wijk vermijden.

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

Bron: Square!: Positively Shrinking (2020)

Afnemende middelen

Waarom is bevolkingskrimp een ruimtelijke uitdaging? Wanneer er minder mensen gaan wonen in Urmond-Oost, heeft dit een impact op de woningmarkt. Op het moment wanneer het aanbod groter wordt dan de woonvraag, kan de waarde van het vastgoed dalen waardoor de woningmarkt zijn stabiliteit kan verliezen. Huizen komen mogelijks leeg te staan en te vervallen. Als het aantal inwoners daalt, zijn er ook minder middelen om de huidige accommodaties (die mogelijks onderbenut worden) in stand te houden. Dit is een extreem scenario, maar daarom niet minder waarschijnlijk.

woningen binnen het bereik van accommodaties, dagdagelijkse functies (zoals boodschappen doen) en laagdrempelige ontmoetingsplekken in de publieke ruimte (een afdakje, bankjes, een gedeelde moestuin, ...).

Wijkatlas Urmond-Oost

Fenomenen die gepaard gaan met bevolkingskrimp

17

Atelier Romain

2040

De bevolkingsprognoses van de provincie geven aan dat er rond 2030 een kantelmoment op de demografische curve zal zijn. Vanaf dan kan er een daling zijn in het aantal huishoudens. Ook zijn er ondertussen veel meer bewoners die meer aangepast zullen moeten wonen. Het dubbel duurzaam maken van bestaande woningen* is een oplossing maar ook een heel grote investering. Voor sommige woningen is het interessant om, met het oog op krimp, te kiezen voor een andere strategie. In plaats van grote investeringen te doen om deze woningen up-to-date te krijgen, kiezen we er voor om de woningen te vervangen door nieuwe woningen. Hierdoor pakken we twee problemen tegelijkertijd aan: (1) we halen woningen uit de markt wanneer een overschot is omwille van krimp en (2) niet-duurzame woningen maken plaats voor woningen die helemaal up-todate zijn op vlak van duurzaamheid en zorggeschiktheid.

In een latere fase wanneer er mogelijk krimp is en er al voldoende aangepaste woningen zijn bijgebouwd, kunnen oude woningen uit de markt gehaald worden en plaats maken voor andere functies. Zo kan er bijvoorbeeld meer open ruimte worden vrijgemaakt die kan helpen tegen waterproblematiek, kan het hitte-eilandeffect verholpen worden door meer groeninrichting en komt er ruimte vrij om elkaar te ontmoeten. Via voorbeelden als deze is versterken we de kwaliteit van de leefomgeving.

Kantelpunt

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

18

Anticipaties en kansen

Bron: DS Infografiek / Steunpunt Wonen

*Een dubbel duurzame woning is een woning die zowel zorggeschikt als energiegeschikt is (gemaakt). Dit betekent dat er aanpassingen gebeuren om enerzijds het energieverbruik te verminderen en/of duurzame energie op te wekken en anderzijds om zo lang mogelijk op een veilige manier thuis te blijven wonen. De gemeente Stein biedt begeleiding aan voor inwoners die hun woning Dubbel Duurzaam willen maken.

Wijkatlas Urmond-Oost

2030

19

Atelier Romain

Bij het maken van een analyse en een transformatievisie maken we gebruik van diverse bronnen die het onderzoek voeden: demografische data, al gevoerde onderzoeken en kaarten. Een van de belangrijkste bronnen is weliswaar niet te vinden via computeronderzoek, maar bevindt zich bij de bewoners van UrmondOost zelf. Atelier Romain is daarom in Urmond-Oost ter plaatste geweest om met verschillende actoren en een grote groep van bewoners in gesprek te gaan. Voor dit onderzoek gaan we verschillende keren in gesprek met een zogenaamde kerngroep. Dit zijn verschillende private en maatschappelijke actoren die betrokken zijn in de wijk. Dit waren onder andere lokale zorgverleners, het Dorpsplatform Urmond-Oost, de Huurdersbelangenvereniging, ondernemersvereniging, de wooncorporatie en de gemeente. We leggen hen de resultaten van het onderzoek voor en gaan na wat volgens hen belangrijke uitdagingen of werkpunten zijn voor de wijk.

De kerngroep kwam een eerste keer samen op 13 juni. Later op de avond deelden we ook onze eerste bevindingen met de bewoners tijdens een info- en participatiemoment. Bewoners konden in kleine groepjes hun lokale expertise met ons delen. Deze input geeft een extra laag op onze analyse en brengt de beleving van Urmond-Oost verder in kaart. Het geeft inzicht over de bezorgdheden binnen Urmond-Oost en wat bewoners belangrijke elementen vinden die behouden moeten worden. Om specifieke input op te halen bij de doelgroep ‘gezinnen met kinderen’ heeft de gemeente bijkomend enkele gesprekken gevoerd met (groot)ouders van de leerlingen van de basisschool De Maaskei. Na schooltijd vroegen enkele medewerkers van de gemeente, PIW en Wonen Limburg op het schoolplein de (groot)ouders wat de fijne plekken zijn in Urmond-Oost, waarom en wat er mag veranderen in de wijk. Al de verzamelde input wordt gebruikt om de uitdagingen van de wijk goed in beeld te brengen.

×10 Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

Van der Valk Hotel 13.06.2022

20

Wijkatlas Urmond-Oost

OPHAALRONDES BIJ BEWONERS EN STAKEHOLDERS

21

Atelier Romain

23

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

Wijkatlas Urmond-Oost

22

ANALYSE Thematische lezing

Atelier Romain

LANDSCHAP

Naast het ophalen van lokale expertise bij de bewoners maken we voor deze wijkatlas een reeks aan kaarten die ingaan op specifieke thematieken. Hierin leggen we de focus op landschappelijke structuren, de cultuurhistorische identiteit, de status van de huidige woonvoorraad en het voorzieningenniveau. Het doel is om een heldere ‘foto’ van de wijk te krijgen waarbij we een goed zicht hebben op de kansen en uitdagingen die vandaag spelen binnen de wijk. Deze mapping onderbouwen we verder met input die we hebben verkregen van de bewoners alsook informatie die we verkregen

Landschapsstructuur

van de gemeente Stein inzake visies en onderzoeken die al eerder werden uitgevoerd.

cultuurlandschap van het middenterras in het noorden.

Urmond-Oost is ondanks de nabijheid

van de Chemelot-campus en bovenlokale mobiliteitsinfrastructuur (A2) sterk ingesloten in het landschap van het Graetheide plateau.De grenzen van de wijk met het buitengebied worden gevormd door enkele grootschalige landschappelijke structuren: het Julianakanaal in het westen, het Heidekamppark in het zuiden en het agrarisch

Doorheen de tijd hebben kunstmatige ingrepen een grote invloed gehad op het landschap in de Westelijke Mijnstreek. Grote lijnvormige infrastructuren hebben de verschijningsvorm en de samenhang van het landschap drastisch veranderd. Specifiek voor Urmond-Oost creëren deze infrastructuren grote barrières. Het Julianakanaal dat in gebruik werd genomen in 1935 vormt een Bron: prvlimburg.nl _Topografie_Top10NL_Terrein Top10NL_Terrein_Vlak

Landschap

Wonen

+ + = Conclusies

26

akkers

grasland

water

bos

begraafplaats

boomgaard

moestuinen

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

Voorzieningen

Wijkatlas Urmond-Oost

THEMATISCHE LEZING

27

Atelier Romain

Wijkatlas Urmond-Oost

fysieke barrière tussen de oude kern van Urmond en Urmond-Oost. Ook de A2, de Chemelot-campus en de goederenspoorlijn tussen de campus en de haven van Stein vormen barrières tussen de wijk en het omliggende landschap.

Bovendien zijn de randen van de wijk zelf weinig ingebed in het landschap. Specifiek in het noorden van Urmond-Oost wordt het zicht vanuit het buitengebied op de wijk gedomineerd door residentiële achterkanten. Dit heeft een impact op de landschappelijke beleving.

Ook zijn er plannen om de randweg (Nieuwe Postbaan) door te trekken naar het noorden tot aan de Bergerweg. Deze zou dus tussen de snelweg en de wijk komen te liggen. Deze infrastructuur zou er komen bij een eventuele doorontwikkeling van de Brightlands

28

Het heidekamppark

Brug tussen Urmond-Oost en Oud-Urmond over het Julianakanaal

Agrarisch cultuurlandschap

Recent werd ter hoogte van de kruisstraat het oude schoolgebouw vervangen door een nieuw parkje met infiltratiestrook. Desondanks blijft de hoeveelheid en diversiteit aan groene plekjes eerder beperkt waardoor er weinig stimulans is voor recreatieve wandelingen binnen de wijk. De naoorlogse straten in Urmond hebben op veel plaatsen een versteend karakater. Zo heeft de Goselingstraat een zeer stenige uitstraling (mede door tegels of kiezels in de voortuinen).

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

De A2-snelweg zal ter hoogte van Urmond-Oost verbreed worden. Door de verbreding zal de omgeving aangetast worden. Om hier op te anticiperen wil Rijkswaterstaat een zogenaamde Parkway aanleggen. Dit is een extra brede groene strook langs de snelweg met bomen, planten en bloemen. Zo ontstaat er een natuurlijke buffer tussen de weg en de wijk.

Ondanks de dichte nabijheid van de grote open landschappen zijn ze niet allemaal even makkelijk bereikbaar vanuit de wijk. Het Heidekamppark is zowel in het uiterste westen (de Veestraat) als het uiterste oosten (d.m.v. een nieuwe voetgangersbrug) van de wijk bereikbaar. Het agrarisch cultuurlandschap in het noorden is moeilijker bereikbaar vanuit de wijk. Hier ontbreekt de nodige (recreatieve) padeninfrastructuur om vanuit de wijk een ommetje te kunnen maken. Ook geven bewoners aan dat aan de Louisegroeveweg bankjes ontbreken om even uit te kunnen uitrusten.

Hoewel de wijk grenst aan verschillende kwaliteitsvolle landschappen is de aanwezigheid van kwaliteitsvol groen in de wijk zelf eerder beperkt. Hierdoor kan de wijk zich ook moeilijk onderscheiden van de andere wijken in de gemeente. Het Molenpark onderscheidt zich als belangrijke groene plek in de wijk. Dit park wordt als bewoners vaak aangehaald als aangename plek om te komen. Wel geven bewoners aan dat ze graag zouden hebben dat de speeltuin wordt uitgebreid en dat er een horecafunctie komt.

Bron: prvlimburg.nl _Landschap_Landschapstypen

Doorheen de tijd werden groene buffers (loofbos) aangeplant om het zicht op de lijninfrastructuren zoals de snelwegen te ontnemen. Dit heeft er weliswaar voor gezorgd dat de relatie tussen het open omliggende landschap en de wijk verloren is gegaan. Vanuit de kern zijn er (uitgezonderd van de Veestraat en Molenweg Zuid) dan ook geen vista’s op het landschap.

Chemelot Campus op het voormalige Lexhy-terrein. Door de nieuwe infrastructuur zou het lokale wegennet worden ontzien.

29

Atelier Romain

Wijkatlas Urmond-Oost

Topografie Het landschap rond Urmond-Oost is gevormd door invloeden van de Maas die ten westen van de wijk Oud-Urmond gelegen is. Oud-Urmond ligt op de grens tussen het laagterras en het middenterras. Het laagterras is het dal van de Maas en wordt op de kaart hieronder aangeduid als dalbodem. De terrasrand vormt de overgang tussen het laagterras en het middenterras. Oud-Urmond is is direct bovenaan deze terrasrrand gelegen. Het middenterras of tussenterras ligt aan de rand van het Graetheide plateau. In tegenstelling tot Oud-Urmond dat gelegen is aan de steile terrasrand kent het reliëf van Urmond-Oost weinig merkbare hoogteverschillen. Twee oude dalbodems zijn nauwelijks herkenbaar in het reliëf van de wijk (in tegenstelling tot de droogdalen in het zuiden van de gemeente).

helling > 4°

dalbodem

tussenterras

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

30

helling < 4°

31

Atelier Romain

Urmond-Oost heeft in vergelijking met Oud Urmond weinig cultuurhistorische elementen wat niet onlogisch is aangezien Urmond-Oost na de Tweede Wereldoorlog ontwikkeld werd. Oud Urmond ontleent zijn charme aan de monumentale gebouwen uit de 16e eeuw toen Urmond een bloeiende havenplaats was. Kenmerkend voor Oud Urmond zijn de kronkelende straten met smalle straatprofielen,

gesloten straatwanden en plaatselijk markante doorzichten. De historische structuur is in een aantal straten goed bewaard gebleven. Ook in Urmond Oost zijn nog enkele historische wegen aanwezig en zijn historische wegen nog kenbaar in de huidige wegenstructuur.

voor het historisch karakter en het landschap. Het kanaal doorkruist met de bijbehorende dijklichamen de terrasrand en het Middenterras waardoor historische structuren en relaties werden doorbroken. Het vormde daarbovenop een grote fysieke barrière tussen enerzijds Urmond-Oost en Oud-Urmond, Urmond en Berg a/d Maas/Nattenhoven en Stein en Meers/ Maasband. De enige fysieke relatie tussen Oud Urmond en Urmond-Oost is de brug ter hoogte van de Mauritslaan.

De aanleg van het Julianakanaal in de jaren dertig van de vorige eeuw doorsneed de gehele gemeente Urmond en had grote gevolgen

herkenbare historische wegen

rijksmonumenten

voormalige historische wegen

Urmond-Oost is een verzameling van woonbuurten uit de jaren ’60, ’70 en ’80. In de zone langs de A2 is de woonbuurt afgeschermd door het voormalig klooster in meerdere bouwlagen, het kantoor van DSM en Hotel Van der Valk, zonder relatie met de woonbuurt. De noordgrens van de kern wordt gevormd door het sportcomplex van voetbalvereniging Urmondia en het Molenpark met daarin de molen. De laatstgenoemde molen en de 18de-eeuwse Bokkenrijderskapel of Mariakapel zijn de enige rijksmonumenten in Urmond-Oost en zijn tevens de enige constructies die voor 1930 zijn gebouwd. Daarnaast is het ‘Klooster’ gebouwd in 1950 op gemeentelijk niveau aangeduid als waardevol gebouw. Uit de gesprekken met bewoners bleek dat de molen een belangrijk herkenningspunt is voor de wijk. Naast het gebouwd erfgoed kan ook immateriaal erfgoed bijdragen tot de identiteit van een wijk. Uit de gesprekken is gebleken dat er weinig tot geen verenigingsleven of evenementen zijn in de wijk. Voor dorpsevenementen

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

Bron: pdok.nl_ Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), Historische weggen Topotijdreis 1945

32

gebouwen <1945

gaan bewoners naar Oud Urmond. Sommige bewoners gaven aan dat een plein ontbreekt en dat een echt plein kan bijdragen tot de identiteit van Urmond-Oost.

Wijkatlas Urmond-Oost

CULTUURHISTORISCHE IDENTITEIT

33

Atelier Romain

Ouderdom gebouwen De wijk Urmond-Oost (of nieuw Urmond) staat wat betreft bebouwde structuur in groot contrast met het ten westen gelegen Oud-Urmond. OudUrmond ontwikkelde zich tijdens de middeleeuwen op de steilrand aan de Maasvlakte. Vanwege de mijnverzakkingen en de hiermee gepaard gaande wateroverlast

werden plannen opgemaakt om een nieuwe kern te ontwikkelen ten oosten van het Julianakanaal. Urmond-Oost werd vanaf de jaren ‘50 van de vorige eeuw ontwikkeld en kende zijn grootste expansie in de jaren 70. De wijk wordt gedomineerd door woonbuurten die in de na-oorlogse wederopbouwperiode ontwikkeld werden met relatief goedkope grondgebonden woningen. Urmond-Oost heeft nauwelijks gebouwen die voor 1945 gebouwd zijn.

De na-oorlogse woningen uit de periode 1945-1970 bevinden zich hoofdzakelijk tussen de Mauritslaan en de Ruys de Beerenbroucklaan. Het betreft voornamelijk grondgebonden tweeonder-een-kappers.

< 1945

1970-2000

1945-1970 (kwetsbaar)

Ondanks dat een groot aandeel van de kwetsbare woningvoorraad sociale huurwoningen zijn, is er ook binnen de particuliere woningstock kwetsbare woningvoorraad. In Urmond-Oost zijn 71,7% van het totaal aantal woningen koopwoningen. In het licht van de transformatie van de woningmarkt ligt er dus ook een grote uitdaging binnen de particuliere woningstock. Tot op heden is de leegstand in de woningvoorraad met zo’n 2,8% (2019) laag in Urmond-Oost. Het zal moeten blijken in welke mate het huishoudensniveau zal

In Urmond-Oost zijn het merendeel van de woningen oudere grondgebonden woningen met een verdieping. Deze type woningen zijn in het algemeen niet zorggeschikt en voldoen niet aan het nodige comfortniveau. Met het oog op de vergrijzing ligt daarom ook een grote uitdaging in het levensloopbestendig maken van de woningvoorraad. Het voorzien van levensloopbestendige woonvormen is cruciaal om te beantwoorden aan de toekomstige woonbehoeften in de wijk. In december 2019 is de gemeente akkoord gegaan met de ontwikkeling van maximaal 50 woningen in Bramert-Noord (tussen het Molenpark en Molenweg Zuid). Daarbij is het belangrijk dat strategisch nagedacht wordt over de te ontwikkelen woontypologieën opdat deze aansluiten bij de toekomstige woonbehoeften. Aanvullend kan nog vermeld worden dat Urmond-Oost ook een woonwagenlocatie kent. Deze is gelegen ten oosten van de voetbalvelden van Urmondia. Momenteel onderzoekt de gemeente

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

Bron: pdok.nl_ Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), Historische weggen Topotijdreis 1945

34

2000-2022

In het algemeen wordt gesteld dat de woningen uit de wederopbouwperiode (1945-1970) snel en goedkoop werden ontwikkeld om de woningnood op te vangen. Zij behoren bijgevolg ook tot het meest kwetsbare deel van de woningvoorraad. De laagste WOZwaardes kunnen in dit segment van de woningvoorraad worden terug gevonden (zie figuur op pagina 36). De goedkoopste woningen (laagste WOZ-waarde) bevinden zich ter hoogte van het Sint-Antoniusplein (o.a. het seniorenhofje en de corporatie-meergezinswoningen op de kruising met de Mauritslaan), de Thorbeckestraat, de Colinstraat, de Odalaan en de Gagarinstraat. Hier bevinden zich ook de meeste sociale huurwoningen in de wijk.

veranderen en hoe dit een impact zal hebben op de leegstand. Volgens het woningbehoefteonderzoek van Stec zal het totaal aantal huishoudens afnemen met 2 tot 4% tussen 2022 en 2040. Samen met de demografische tendensen van dubbele vergrijzing, ontgroening en huishoudensverdunning zal dit een impact hebben op de woonvoorkeuren en dus de transformatie-opgave in de wijk. Zo is geschat dat de vraag naar grondgebonden koopwoningen met 155 tot 170 eenheden zal afnemen.

Wijkatlas Urmond-Oost

WONEN

35

Atelier Romain

Wijkatlas Urmond-Oost

samen met de woningcorporatie ‘Wonen Limburg’ het meer toekomstbestendig maken van deze locatie voor de doelgroep woonwagenbewoners.

Bron: pdok.nl_ Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG)

Bron: wozwaardeloket.nl

150k-175k

sociale huur

koopwoningen

125k-150k

overige kwetsbare

particuliere huur

gemengd

onbekend

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

36

100k - 125k

37

Atelier Romain

Als we naar de kaart kijken, zien we dat

er in Urmond-Oost een goed aantal dagelijkse voorzieningen zijn. De spreiding van deze functies is daarentegen groot. Ondanks de kleinschaligheid van de wijk, zijn er relatief veel bedrijven en bovenlokale functies aanwezig. Een cluster aan bedrijven en detailhandel is te vinden op het bedrijventerrein Paalweg-Heirstraat. Daarnaast is er het bedrijfsverzamelgebouw ‘Van der Valk

Business Center’ waar meer dan 120 bedrijven een kantoorrruimte huren.

lijk ter hoogte van het Molenpark waar er sportfaciliteiten zoals een speeltuintje, een tennisvereniging en een voetbalclub zijn. Uit de bevraging werd afgeleid dat het Molenpark zelf vaak door bewoners als ‘saai’ wordt ervaren. Velen missen hier vooral een horecafunctie en extra speelmogelijkheden.

Urmond Oost is goed voorzien van verzorgende functies. Vooral op vlak van gezondheidsvoorzieningen (eerstelijnvoorzieningen en voorzieningen voor ouderen) is de kern goed voorzien. Daarnaast is er een basisschool en een kinderdagverblijf. Recreatie is ook sterk aanwezig in de wijk. Deze concentreert zich voornameBron: prvlimburg.nl _Topografie_Top10NL_Terrein Top10NL_Terrein_Vlak

outdoor voorziening

park

voorzieningen

publieke ruimte

parking

buslijn

Wat betreft commerciële voorzieningen is het aandeel klein en heerst er geen duidelijke centraliteit. Qua horeca is de wijk enkel voorzien van een snackbar en de voorzieningen gekoppeld aan het Van der Valk Hotel. Kleinschalige wijk-ondersteunende functies voor dagdagelijkse behoeften zijn slechts beperkt tot een bakker, een apotheek en een hoevewinkel. Eén supermarkt (Jumbo) situeert zich aan de Paalweg. Voor sommige bewoners wordt de locatie van de supermarkt als goed ervaren omdat ze goed bereikbaar is met de wagen. Andere bewoners geven aan dat de supermarkt moeilijk bereikbaar is voor fietsers en voetgangers. Ook werd verwezen naar de supermarkt die vroeger aan het Sint-Antoniusplein gelegen was en de centraliteit ervan in de wijk. Het valt op dat de beperkte hoeveelheid functies weinig of niet gelinkt zijn aan

1 De mate waarin men zich in een omgeving kan oriënteren en er gemakkelijk doorheen kan bewegen

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

38

bedrijvencluster

Daarnaast is er centraler in de wijk het gemeenschapshuis Pater Kolbe dat normaliter wordt beheerd door een stichting van inwoners van het dorp. Deze wordt weliswaar momenteel niet geëxploiteerd en staat leeg. Naast Pater Kolbe is het jongerencentrum OJC De kelder gelegen. In aanvulling van deze recreatieve voorzieningen is er sinds 2015 ook een Buurthuis in de Kooypoort. Deze is nabij het Urmonderhof gelegen waarvoor nog geen stichting is gevormd en wordt door vrijwilligers beheerd.

kenbare publieke buitenruimtes. Door deze missing link, het beperkte aandeel en de spreiding van deze functies, ontbreekt Urmond een éénduidige dorpskern. Zowel het Urmonderplein als het pas aangelegde Sint Antoniusplein zijn amper opgeladen met functies en zijn allesbehalve ingericht in functie van trage weggebruikers. De pleinen functioneren vooral als parking. Dit gegeven is vandaag zeer bepalend voor de beleving, identiteit en leesbaarheid1 van Urmond-Oost.

Wijkatlas Urmond-Oost

VOORZIENINGEN

39

CONCLUSIE EN VERVOLG Transformatie-uitdagingen voor de wijk Van uitdagingen naar strategische ambities

Atelier Romain

Landschap

Urmond-Oost wordt omgeven door grote en diverse landschappen die een belangrijke troef zijn voor de wijk

De aanleg van het Julianakanaal had een enorme impact op het cultuurhistorisch landschap

Wonen

Voorzieningen

De spreiding van de voorzieningen is groot in Urmond-Oost en een pleinfunctie ontbreekt

In deze atlas hebben we een ruimtelijke lezing gemaakt van Urmond-Oost aan de hand van 4 grote thema's. Met een reeks kaarten werden de kwaliteiten maar ook de knelpunten van de wijk geanalyseerd. Deze ruimtelijke analyse werd verder aangevuld met een bevraging van lokale actoren die elk vanuit hun specifieke achtergrond betrokken zijn bij de ontwikkelingen in de wijk. Ook werd heel wat info verzameld tijdens het inspraakmoment voor de bewoners. Uitgaande van deze ruimtelijke lezing kunnen we nu een balans opmaken van de belangrijkste uitdagingen waarmee de wijk zal geconfronteerd worden in het licht van de transformatie-opgave. De transformatie-opgave op de woningmarkt zal namelijk ook bredere ruimtelijke gevolgen hebben. Als we willen werken aan een toekomstbeeld voor de wijk dan moeten we deze brede ruimtelijke impact in acht nemen. Door bovendien de transformatie-opgave als kans aan te grijpen, kan op meerdere vlakken ruimtelijke meerwaarde worden gecreëerd. Hierdoor kunnen we een visie ontwikkelen die toekomstbestendig is in het licht van de transformatie-opgave en tegelijkertijd de leefkwaliteit van de wijk versterkt. LANDSCHAP Urmond-Oost is omgeven door zeer verschillende grootschalige landschappen; het Heidekamppark, het Julianakanaal en het agrarisch cultuurlandschap met de Louisegroeveweg in het noorden.

Hoewel deze landschappen een enorme troef zijn voor de wijk, is de aanwezigheid van groen binnen de wijk zelf beperkt. De transformatie-opgave

kan als een kans aangegrepen worden om hier meer op in te zetten en zo de leefbaarheid in de wijk te vergroten. Groene ruimtes in de wijk zijn niet enkel belangrijk om de verschillende woonbuurten een eigen identiteit te geven maar kunnen ook fungeren als ontmoetingsplaatsen voor bewoners, als plekken om water op te vangen bij hevige regenbuien of om de wijk te verkoelen bij hete dagen. WONEN Urmond-Oost zal net zoals de andere kernen in de Westelijke Mijnstreek in de toekomst geconfronteerd worden met een reeks uitdagingen die gekoppeld zijn aan de transformatie van de woningmarkt. Voor de woningmarkt betekent dit dat de wijk geconfronteerd zal worden met zowel een kwantitatieve als een kwalitatieve opgave. Zo zal de mogelijke krimp van het aantal huishoudens er voor zorgen dat er woningen komen leeg te staan. Wil men de gezondheid van de woningmarkt en de stabilisatie van de vastgoedwaarde verzekeren, dan zullen er woningen uit de markt moeten worden gehaald. Ten tweede zullen demografische veranderingen zoals dubbele vergrijzing en huishoudensverdunning er toe leiden dat de bestaande woningvoorraad niet zal beantwoorden aan de toekomstige woonbehoeften van de nieuwe doelgroepen. We spreken over een kwalitatieve mismatch tussen vraag en aanbod.

Door een antwoord te bieden op zowel de kwantitatieve als de kwalitatieve opgaves kunnen we werken aan een toekomstbestendige woningvoorraad en zo de leefbaarheid in de wijk niet enkel in stand houden maar zelfs verster-

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

Centraal in de wijk bevinden zich de woonbuurten met de meest kwetsbare woningvoorraad

42

Cultuurhistorische Identiteit

Wijkatlas Urmond-Oost

TRANSFORMATIE-UITDAGINEN VOOR DE WIJK

43

Atelier Romain

Wijkatlas Urmond-Oost

ken. De noodzakelijke ingrepen binnen de woningvoorraad bieden namelijk ook kansen om te werken aan meer ruimtelijke kwaliteit in de wijk. VOORZIENINGEN Concluderend kan er gesteld worden dat Urmond- Oost op het eerste zicht goed bedeeld is met voorzieningen en accommodaties.

De spreiding van voorzieningen enerzijds en het ontbreken van een pleinfunctie anderzijds hebben beide een impact op leefbaarheid in de wijk. Wanneer we werk willen maken van een levensloopbestendige wijk is het belangrijk om ook de bereikbaarheid van voorzieningen (zeker in functie van minder mobiele inwoners) aa n te pakken.

Zoals wordt aangehaald in de Transformatievisie van de Westelijke Mijnstreek (2019) worden landelijke kernen ingezet als potentiële locaties voor bovenlokale voorzieningen die naast de landelijke kern ook de omliggende dorpslinten moeten bedienen. Urmond-Oost is hierin een apart geval, aangezien de landelijke kern zich vlakbij de kern van Stein bevindt en in de praktijk bewoners zich naar daar begeven voor hun boodschappen te doen.

Voorzieningen (zoals de supermarkt) zijn nu niet gekoppeld aan een publieke ruimte. Dit is een gemiste kans voor de sociale cohesie in de wijk. Voorzieningen zoals winkels zijn net plaatsen waar heel wat mensen samen komen en elkaar kruisen. Wanneer deze gelegen zijn aan een aangename publieke ruimte ontstaan er meer mogelijkheden voor spontane ontmoetingen. Dit is een kans waar we in de toekomst op willen inzetten.

"Inzetten op sociale ontmoeting door sociale infrastructuur te verbeteren"

"Geraamd wordt dat medio 2020 in totaal 142 75-plussers in slecht toegankelijke en doorgankelijke woningen verblijven in Urmund-Oost"

"Een aantal straten aan de noordzijde van de Mauritslaan ontbreekt groen"

"Versterken van de unieke omgevingskwaliteiten"

"Het kanaal is een belemmering voor de samenhorigheid tussen OudUrmond en Urmond-Oost"

"Groene verbinding tussen Sint Antoniusplein en Molenpark ontbreekt"

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

De vraag luidt dan of het voorzieningenniveau toekomstbestendig is. De spreiding van deze voorzieningen is daarnaast groot en er ontbreekt een pleinfunctie. Zowel de Kanaalboulevard, het Urmonderplein als het Sint Antoniusplein geven hier geen invulling aan en de enige supermarkt is gesitueerd op een bedrijventerrein. In het licht van een mogelijke bevolkingskrimp is het denkbaar dat voorzieningen en de leefbaarheid onder druk komen te staan. Ook verzorgende functies zoals woonzorg voor ouderen moet in het licht van krimp en vergrijzing in rekening worden gehouden. Verder wat betreft gemeenschapsfuncties, wordt er vandaag al opgemerkt dat ruimtes zoals Pater Kolbe onder druk komen te staan.

"Woningbouwontwikkeling Bramert-Noord: 50 woningen, gepland vanaf 2021/2022. Dit heeft invloed op het voorzieningenniveau en de transformatie van de woningvoorraad".

Quotes uit de bevraging bij gemeentelijke beleidsmedewerkers

44

45

Atelier Romain

Wijkatlas Urmond-Oost

VAN UITDAGINGEN NAAR STRATEGISCHE AMBITIES De transformatie van de woningmarkt creëert een reeks ruimtelijke uitdagingen voor de wijk. Anderzijds zorgt de transformatie-opgave er ook voor dat er kansen worden gecreëerd om op verschillende vlakken ruimtelijke meerwaarde te creëren. In de volgende fase van het onderzoek definiëren we ambities voor de wijk. Deze ambities zijn strategisch en verbeelden hoe we de uitdagingen kunnen aanpakken en de kansen kunnen benutten om te werken aan een toekomstbestendige wijk. De ambities zijn ruimtelijke concepten die binnen Urmond-Oost kunnen worden toegepast en richting geven aan het toekomstbeeld van de wijk. De ambities spelen hierbij in op het aanpakken van belangrijke uitdagingen op de woningmarkt en het versterken van de leefkwaliteit in de wijk.

46

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

Deze ambities geven richting aan de strategische visie voor de wijk. In de volgende fase onderzoeken we hoe deze ambities concreet een ruimtelijke vertaling kunnen krijgen. Dit doen we door ze verbeelden in toekomstbeelden.

47

Atelier Romain

BNA, 2016, Ruimte maken voor krimp – ontwerpen voor minder mensen. Resultaten en aanbevelingen uit Ontwerplab Krimp.

Wijkatlas Urmond-Oost

REFERENTIES

Tulleneers, J.P., 2020, Onderzoek Transformatie Opgave Urmond-Oost. InnDev. Maastricht. Geuting, E., Meuleman, L., Wevers, J., 2022, Woningbehoefte onderzoek Stein. Stec Groep.

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

48

49

BIJLAGE

Atelier Romain

53

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

Wijkatlas Urmond-Oost

52

Atelier Romain

Wijkatlas Urmond-Oost

Werksessie

KERNGROEP FEEDBACK

Qua lo catie is geschik h t, basis et om verder te bouw op Plein a e ls ambit n ie op lette mee n

t nieuw plein Urmond moes achteraf kringen, maar geslaag, niet t he is n ke beke n t de functie va het heeft nie inig voorzienin een plein, we , het heeft te gen er langs h, el rond zic weinig weefs plein een introvert

l traa s cen t-iet , maar k r a k m wij en in de t ook kijk oe je m

jumbo zit tuss en twe kernen e , lo klanten gisch voor , maar buurt voorzie ningoe n zijn weg

winkelc entr aan hu um maken idige ju mbo

con tra jum ct ver sup bo, vr lengd erm v o ark eger la oor t ce ntra g ler

, eltje wink bo aan ood naar jum n k oo delen r wan is te ve

moeite mensen doen om te verzorg betrekken, ingsh centrale uis op re plek

aanleu nwonin gen, zorgen da met zo t mensen rgnood hier ko naar mt

n mogelijkhede Ontmoetings bij voor of winkels na renhofje), ouderen (senio gen voor e is kolb t centrale voorzienin r e t t pa ind nwerking me naar r er v ouderen, same Weg er, maa ts heid, ergens llig ze ge ol, a v niet iets pla orzien- scho naartoe n vo , opte gest ter kolbe g e w a ing p n ome ss aar k ine vanw s uit bus veer der nge huur ? mix, o kale vs er lo cent fty van rders fi uu fifty lokale h niet

g rond harde omgevin , je wil er seniorenhofje eren insp meer organis huis e oud den len o nabij oonden in rela nodig p extra u tie t oest rs w ’s h ot o in scho an- m aar pate aar bbq r e w ude l w zom plek ren en, e k d o o in hofj uren e gebe contact activite met school, iten me t schoo l,

Wat ga je gebruik nou echt e ziening n van vooren? dit moe we vra gen aa ten mensen n de ? Waar h ebbe behoeft n jullie e aan? olbe ter k ig in er pa keld eurt we b er ge

jn meer op lange termi op en kamers bouw zwembad eigen terrein, schikbaar en fitness be t ook voor buur

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

54

Waar is nu het dorp het plein in ? wa centrale ar is de plek? Het wa s een fy project , geen li siek nk met woono pgave

55

Atelier Romain

57

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

Wijkatlas Urmond-Oost

56

Atelier Romain

59

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

Wijkatlas Urmond-Oost

58

Atelier Romain

Wijkatlas Urmond-Oost

1

BEWONERS FEEDBACK/TAFEL

Louisegroe veweg (Eikenlaan )

oulevard

kanaalb

ST antoniusp

lein

kanaalboulev ard + urmonderplei n

ever ivm

kanaalo

ld

sportve

peeltuin

blijven rustige plek

re

kanaal + boulevard

begraafplaa

ts ivm zoon

tennisvelden

blijven wonen mooi uitzicht ekinderen zijn er opg groeid p Urmond is mooi dor

Kinders

natuur

en ark

rtp

spo

ge ge la mali voor ool h c plein s

blijf daar w

onen

Ligt centra al mooie buur t

tov ja, ik woon centraal at, huisarts, pinautoma en/ winkels, fysio (groent bakker) opmaar ... levenslo is bestendige woning handig

wil blijven wonen n antoniusplei winkel t an restaur

buren Urmond-Oost fijne voelt veilig weinig te beleven

Ik blijf in Urmo

nd ant o gez niusp ellig lein gro en

handha ven honden plastic oud papier plastic voor eigen voorde handhave ur n

meer g

roen ov

plein um nius r anto ieel cent c r e m com

eral

Kelder p

ater ko

strie indu arkt rm e p u s

lbe

uitlaten honden handhaven handhaven

Ja, wel een an dere woning levenslo opwoning

Oneffen pad

60

mppark

Heideka

Heidekam

ppark

t

meer verbintenis me de buurt

Wandelpark T.O. V.D. Valk

mppark

Heideka

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

s nieu chool wp lein ?

61

Atelier Romain

Wijkatlas Urmond-Oost

2 Molenpark borden ho ndenpoep opruimen Louisegroe veweg (wande tennisbaan len) --> reclam e maken vo or jeugd nieuwe le den - horeca

z. nv roe k/g uilnis r a p pv len Mo idekam ken geen He bak evard ul lbo reca a a ho kan Molenpark

Horeca

eter. ark --> b Molenp rant? restau + oulevard Kanaalb ting verlich a m ri in kan p AN. Ple it verbeterd d n ie d bv. zijn in jk naar wordt ki in Ste

Louisegroe veweg te weinig ba nken

ark Molenp es Meer zitj deren rein kin er lt ee sp open horeca

d+ var ule lbo ting a a h kan verlic

Me e me r bome er g roe n n

an’ gsba andin weg) ‘l e D n (Mole deren! n vera

errein

voetbalt

laan tibold wen ngen? S n e Ratt arom va d meer wa er altij en kom

snelheid

swenti boldlaan

Meer g lege ka roe le strate n aankle den

Heidekamppa rk paalweg Molenpark --> horeca onderhoud na tuur (gras)

Jumbo niet goed gelege te moeilijk n bereikbaar als je geen auto hebt . gemeensch apshuis bunkerac htig

og! e ho eid t snelh 30km! eg ritsw Mau aan

bo Jum n heid baar kent gee ik e r Be f Stein pad a t n e a o v /v fiets

62

t catie nie Jumbo lo oeg en en g l a a centr ar bereikba moeilijk

centrum? ant. plei molenpark n kanaalbo ulevar heidekam d p

snelheid

te hoog ! 30km aan Ma ! uritswe g

terrasjes buurten m horeca geven e ooier aanzien n erop m ar ktje (wekel toezie dat het ijk zo blijft n groen op antoni s) usplein

n

ome an b ! ritsla Mau ntbreken o

eidsbepandere snelh drempels erkingen dan ar dan 30 km oke ma flitspalen

geluid cheme soverlast lot en a utoweg te weinih horeca en winkeltjes

roen en/g r bom Mee nt.plein dorp a rand l/fiets e uiten en b ig wand en ein ed te w ogelijkh m

l-

ande

w ts en e fie den goed pa

meer g roen/bo men open v eldjes

meer b

omen

mppark

Heideka

heidekam ppark molenpark kanaalbo ulevard

leefkwaliteit nie t alleen groen ma ar ook chemelot Overlast! Wie handhaaft ? Stein?

ark Molenp : mppark heideka ng verlichti noord wgebied landbou oulevard kanaalb

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

ard lev bou l a a rd en Kan Noo bom en gro npark kken r e me Mole betre ard e v Kad oule ven alb Ha Kana bij

efte eho are d b taalb ge n e g di be drin ooral esten v pb aan nsloo ingen e n lev wo

centrumpl ein groenstroo groter k bakker erbij + faci liteiten

veilige en m bereikbaar akkelijke he voor fiets id Jumbo ers en voet gangers

behoeft gelijkvlo e toekomst erse wo met gro ningen en

meer mppark Heideka hting ic rl ve errein voetbalt vard oule kanaalb r ark mee molenp ting verplich

63

Molenpark Rust en ruimte

ijk - Nieuwbouww Molenweg ewoing - gelijkvloers

Atelier Romain

Speelplein kinderen Hondenplek Molenpark

Wa ar z ou j ew w We g va onen? illen gra n ag b DSM l m eige ijf ik in aar m nh uis. ijn

k niet Woningen in de wij r aangepast. Kijk naa en plannen DSM. Kom bij. heel veel mensen n in Water vasthoude de wijken zou u Waar en hoe wonen?: graag willen een In Maaseik in stendig levensloopbe appt.

zou u hoe nen? r en o Waa willen w elde g ak graa n gesch ande e a - in e g/ vrijst in won woning

Favoriete plekken: Molenpark Kanaalboulevard

lke Waar en in we n wille woning zou ik n? wone en met Appartement en ee log rkamers tes recreatieruim

Wat kan er beter? Geluidswallen!

n

Wat kan er beter? Multicultureel centrum, waaronder BIB

klein

verzorgingstehuis/ biele buurthuis voor mo park is mensen --> Molen weinig open Heidekamppark Kanaalboulevard Kanaalboulevard breken Geluidswallen ont bij A2 verbreding Industriële strook

Vraag 02: Op welke plekken zou u graag iets veranderd zien en wat zou je er graag veranderd zien in de toekomst en waarom? Vraag 03: Mocht je willen verhuizen, waar en in welk type woning zie je je in de toekomst wonen en waarom?

64

r --> A2 veel hinde ens duidelijke gr

Wat kan er beter? 1. Nieuwe school aan molenweg met multicultureelcentrum 2. Pater Kolbehuis veranderen of afbreken en een nieuw zetten voetbalterrein sport kinderen r churchillstraat daa woon ik Heidekamppark

DSM houdt geen s die rekening met fietser Was naar Urmond rijden. straatje vroeger een klein er een maar DSM heeft tst slagboom geplaa pmeer t nie waardoor je verder kunt. Favoriete plek: Heidekam ppark Rust en Ru imte

Vraag 01: Op welke plekken komt u graag in Urmond-Oost? Waarom? Wat zijn de troeven van deze plek voor u?

Wat kan er beter? Voorzieningen, bij gebrek aan mobiliteit

troeven: be stuur = redelijk

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

Beter onderh ou groenvoorzien d ingenn niet alleen de openbare werken. Onderhoud tro ttoir nodig!

- School en = - verzorging oing stehuis ouw uw b w o u buurthuis Nie laagb is HEEL m o e olenpark umb oet t De J ht te v uit het r Heidekamppar slec en van uis vooPater Kolbe hu k is ik eh niet functio is nu bere chip (t n) neel kts udere Mar o

A2 bezo rg geluidsd dheid empers

? er beter Wat kan allen sw - geluid uis, bib, olbeh Pater K pvang kindero ool die e sch - Nieuw ioneel is nct multifu

basisschool te

Wat kan er beter? Veel meer groen binnen industrieterrein en grenzend aan het kanaalboulevard

kken: Meest favoriete ple 1. Molenpark 2. Heidekamppark 3. Kanaalboulevard

Verhuiz en naa r? Welk Type Sociale woning? cohesie n odig! Elka Seniore ar helpen n Kooipo gemeenschap ort: Ma ntelzorg .

va rhoging Geen ve !!! de brug

Waar e n graag w hoe zou u il - In oud len wonen?: U woning rmond in een met e binnen en leuke plaats - Gelijk vloersw o met tuin ning

n nde jk gro i uw ngkel o b a d Lan r toeg en! e k me ma

Waarom transforenmatieopgave? Sam ns stelling huishoude M veroudert door DS

Wat kan er beter? Oude woningen moderniseren!

Wijkatlas Urmond-Oost

3

65

Bramert-Noord

Nieu

we H Mole oreca in npar k

Atelier Romain

vrij bouwen

op kavel ( à la Almere)

rs vlees ontbreekt ve (slagerij) ruimte ontmoetings afe restaurant/c (Luna)

k l npar Mole sisschoo a b e w u ie n

Wijkatlas Urmond-Oost

4 naal Langs het ka wandelen

gelijkvloers e woninge n levensloop bestendig + klimaatbes tendig

pisch k (ty ) npar s Mole derland Ne

terras aan Kana alboulevard

op Jumbo ligging goed ipbedrijventerrein (sch pers als klant) geen andere plek in Urmond-Oost kel Wel graag grotere win

Kana a

blijven ligt voor ons redelijk centraal

lboule

vard

Jumbo beter met fiets en te voet te bereiken vanuit Urmond-Oost (doorsteek vanaf de bushalte Mauritslaan)

pen

chap

oods

bo, b

Jum

Als onderneme r Jumbo Blijven: - leuke bewone rs - maatschappe lijke activiteiten - Ons kent ons

schuilgeleg

enheid bij bushalte

gezelligheid van kermis/optredens

lclub utse g kn ochter) a d n Maa kelder (d in de

op he t word plein, hor eca t ge anto mist, sint niusp lein

htig Momenteel woonac in Oud-Urmond de wil graag wonen in wijk van Belikstraat

l -->

choo

s basis

Vraag 02: Op welke plekken zou u graag iets veranderd zien en wat zou je er graag veranderd zien in de toekomst en waarom?

Bewe gw Urmo ijzering v an nd on tbree uit kt

kind

g MauritVersmallin htverkeer slaan + vrac

(half) vrijstaand mi maal 150m² wo ninen en 150m² (voor)tui n k ppar ds n ekam Heid n ‘s avo dele wan

Geen langzaa m-verkeersverbind ing richting Kana al

n t mij staa op rom t waa at er nie stra

Horeca terras

het Griek op Horeca/ ntonius A t S in ple

Vraag 01: Op welke plekken komt u graag in Urmond-Oost? Waarom? Wat zijn de troeven van deze plek voor u?

66

beter onderh oud het sint-anton van iusplein

snelheid > Minder vaak laan te ts ri u a M 50km/u

and geen doorga at istra verkeer He eg Molenw Stein - Berg

rk (niet te Heidekamppa klein) te groot en niet

Vraag 03: Mocht je willen verhuizen, waar en in welk type woning zie je je in de toekomst wonen en waarom?

rzieninrug voo Als er te graag en dan m ko gen Ja in een kleine estenr huis nsloopb ve le met tuin en ga rag digheid ca/ (gelijkvloers) (he e er hore b nu 4 moet bet ls slaapkamers) winke rima Mag ook in Be zelf is p rg of woning Oud-Urmond

Bungalows langs Molenpark

spelen wel Bij de Molen n de kleinkindere

Heid ekam Mole ppark npar k Heid ekam p weg om te & Hegge wand elen

uatie Van Verkeerssit uispunt veel der Valk kr heden en te hoge snel zicht weinig over

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

schippers Kade voor de nkerd kli mag wel be worden

ja, woon er graag Investeer veel in de woning gen kinderen groot bren in Urmond

er Geen gezelligheid me in Urmond-Oost

Blijven won en Urmond-O in ost rustig genoeg vo orzieninge n, dicht bij A2 benieuwd naar wat er met de won ingen van WL gebeur d

67

Atelier Romain

Relatie met nie uwbouw Breamert Noord

spelen, Natuur, kinderen

Wijkatlas Urmond-Oost

5

is

n Ten

Wandelen

St. Antoniusp lein geen parkeerplaats meer maar echt do rpsplein en ruimte vo or ontmoeting

Molenpark : moo voorzienin ie g

Nie ta do lleen soc rp!Is sl forenz iaal ech en voo klima t voo r rzie nin at, voo gen ,... r

dmee eren kind ! Laar enken!!

n. ele and rk. s w mppa l. i u Th eka naa d Hei ngs Ka ark. La olenp M

renigen

Buurtve

ewijzingen Woningen to taalbare gerichter. Be en inwoningen, eig ang geven woners voor deren: en aan de kin roots hier! Hebben hun

ninij wo ld op b e t slo meer g n e o a M Stop en v gen? uurzam ingen n rd in ve ande wo ppen a best et opkna en h aarvan! d

ur voor Huizen te du jongeren! st niet in Hoogbouw pa Urmond Oost

er efbaard Moet le an . Denk a ou en rd o w en. H rziening isho vo ts u u n g met th en rekenin en reniging aven ve ners. inwo

Kanaal leeg laten

lopen.

en

ning

n wo

tijde

ht Wac

Cre

k; wij it u ijke del g van n e i gan . dvr Kin n door e weg k Géé druk

ere

n in (ple dentit eit in)

Gebruik w armte DSM voor verw armen woningen

Fitnessruimte Hierstraat

d bie gge lwe ing? Paa tbreid ui

Me n eige sen en nd ki toe orp vo nderen wijz o u Sta en w rrang it b rter o shu ning. ij izen .

l ree . ctu tru erlast s r de ov min uids Ver + gel t il ch

rterswonTe weinig sta trekken ingen. Daarom g. jongeren we

en aan Huizen verhur n Urmond, bewoners va En niet bv. Starters. bewoners n aa en ur rh ve den. uit andere ste

Fij Mo ne ba der sis n + sch kw ool alit . eit .

n

ele

nd Wa

Vraag 01: Op welke plekken komt u graag in Urmond-Oost? Waarom? Wat zijn de troeven van deze plek voor u? Vraag 02: Op welke plekken zou u graag iets veranderd zien en wat zou je er graag veranderd zien in de toekomst en waarom? Vraag 03: Mocht je willen verhuizen, waar en in welk type woning zie je je in de toekomst wonen en waarom?

68

gen Doorlooptijd aanvra voor plannen van bewoners

Wandelen

Sta rt

ersh

uize

n bo

uwe

n

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

Me e gen r doorl oop . Ge dit meen wonin stim te m uler o en. et

In hoever re is gehouden rekening met breiding va de uitn de A2?

69

Atelier Romain

Wijkatlas Urmond-Oost

6

fix name8 ningen lvoorzie Mis spee e kinderen! g voor jon

Ruimte om samen te komen m et honden om andere samen te spelen.

Te w is e einig en g pa ebru rke ikt erp . H laa et ts

Verhuizen naar Oud-Urmond

k en m te par len park o o M mp en. a del dek Hei wan

nen wo en ens zelf” m ze ich “De op z

Mis Cafe en ter

ras.

Sociale plek buurtbewoners betrekken! “Hier hebben we niks aan”

Gaten in de bru

g!

Rus

t!

Pleinfu nc -Bakk tie: er -slage - bank r RAB - BIB O - Post Deze zijn w eg!

POP

UR

Meer seni orenwonin gen bouw en!

Me

Ge tus en aan sen beid sluitin e ka g nte n

er b

om en Stra de w plante ijk n in ten opg ! ekn apt !

Ventweg mweg Slagboo

Jumbo te Paadje naar jk ontoegangkeli

ontt voor al pun ld Centra g bijvoorbee eer moetin met m in le p een . horeca

- Ingang Kelde r Pater Kolbehuis - Parkeren Sla gboomweg

e. r Kolb . r Pate is Kelde g die smal e Ventw verder, Parkeerplaats ligt op! we leggen er groen

it

geen identite

d!

Zwemba

- Horeca lieve r in Molenpark - Sportvoorzi eningen zijn vrouderd - Jeugd iets me ! er ruimte geven! - Hodenuitla atplek

ja ziet geen

Van de r Va domin lk te ant! ...

g onin renw d senio on geen iten Urm bu

na

pp

art

em

were

nieu

en

t

wijk

anders inrichten er hebt zo lang je vervo r auto ja, maar zonde nie gaat het t

70

Wens a verpla uto om je te atsen het d buiten orp.

leefbaarheid: bereikbaarheid van voorzieningen!

paden.

en ark lenp Mo ppark d u o am Beh eidek H

Experimenteerwijken_Westelijke Mijnstreek

gee - Meer ce ntra van ontm al punt oeting. - Goede paden - Niks te te beleve n in Molenpa rk

71

Atelier Romain

ond Jazeker wil ik in Urm r, blijven (van oudshe ie) est gevoelskw

Ik wil zolang he t mogelijk is in Urmond-oost blijven wonen gezellig e buurt heel sociaal

wande len lan gs het k maar o anaa nm kanaalb ogelijk omd l at ouleva rd niet gaanba be a wande r is richting B len erg richting langs molen we Be gens on rg gevaarlijk g wetbreken d voetp ad

V.D .B hui eucke zen n weg tusse n hal en

behouden sportvel tennisbaan dje voetbalte rrei met skatet ntje errein nog uitbre iden jeu de boul e terrein

delen ark wan Molenp kinderen en met andel r drugsh Pas voo

g wil er zeker niet we veel te fijne buurt ten tac en veel sociale con en controle

Onkruid Heidek amp onderh park oud (pa rkeerp openba laats) re park eerplaa ts (tennis ed)

bruggetje/verbinding Urmond-oost/ sporthal ivm veiligheid kinderen met de school in de toekomst in de buurt van de Molenweg

en appartement uitbreiden zoals bij langs kanaal recreatie Kooypoort & nkelen ertussen of wi d zie Roermon

oord se ert-N er Bram n met div one o w w u , o n beb vorme menten, n woo apparte ontains, ,c hofje oningen en g w luxe erwonin

buurthuis bezoek molenpark en

tuur park: na nwandel dvrie ark: kin p n le o M delijk

ontmo eting exploit sruimtes eren d gemee oor nte er is ge en broo comme d voor rcie

es Pater Kolbeho ? bestemming

pers cam voor n ping utobaa t m a c e sa lang v en omz p t voor ond-oos urm

Bru

g in Urm te l blam ond i a s Urm ng o age ond m 2 te v delen erb ind en

Wijkatlas Urmond-Oost

7

losloopgebied honden molenkamppa rk

tsen rplaa met ol ve g scho olenwe vt (e m naar and-ride Berg) kiss- en met ggen d le in verb park aan n groe

n autobaa blij met k, steden wer snel op etc

wel wonen

/ elen wikk nsen e s ont hofje n waar m en e en bouw en won (samen sam orgen ud, z n erho e sam tuinond tc.) , e n , ete stuin moe

Project zo met du als Steinerbos urza die beta me huisjes alba kleiner ar en zijn

Vraag 01: Op welke plekken komt u graag in Urmond-Oost? Waarom? Wat zijn de troeven van deze plek voor u? Vraag 02: Op welke plekken zou u graag iets veranderd zien en wat zou je er graag veranderd zien in de toekomst en waarom? Vraag 03: Mocht je willen verhuizen, waar en in welk type woning zie je je in de toekomst wonen en waarom?

72

Ik wil er wel blijven n wonen wanneer gee ico volksgezondheidsris au, rale is door asfaltcent melot. tobaan, spoor, che Dat is niet helder