1. Ontwerpbestemmingsplan Erfgoed Stein.pdf

https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS059.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS030.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS029.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS060.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS061.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS075.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS066.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS065.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS064.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS063.pdf

Keerenderkerkweg 50 Kelderstraat 2 en 4 Kelderstraat 5 Kelderstraat 7 Kelderstraat 8 Kelderstraat 27 Kelderstraat 28 en 28a Kelderstraat 29 en 31 Kelderstraat 30 Kelderstraat 32 Kelderstraat 35 en 37 Kelderstraat 39 Kelderstraat 40 Kelderstraat 43 Kelderstraat 45 Kerkstraat 11 Kerkstraat 15, 15a, 17 en 17a Kruisstraat 2 Kruisstraat 8 Kruisstraat 9 Kruisstraat 10 en 12 Kruisstraat 11 en 11a Kruisstraat 15 Kruisstraat 20 Kruisstraat 21 Kruisstraat 29 en 31a Kruisstraat 37 Kruisstraat 38 Kruisstraat 42 Kruisstraat 43 Kruisstraat 57 Kruisstraat 63 Kruisstraat 76 Kruisstraat 90 Kruisstraat 94 Kruisstraat 96 Kruisstraat 104 Kruisstraat 106, Rochushoeve Kruisstraat 117 Kruisstraat 120 Kruisstraat 121 Kruisstraat 122, 124 en 126 Kruisstraat 127 Kruisstraat 131 Kruisstraat 133en 133a Ledderkenstraat 30 Mauritsweg 3 Mauritsweg 11 en 13 Mauritsweg 15, villa "Diependaal" Mauritsweg 26 Mauritsweg 36 Mauritsweg 49 en 51 Mauritsweg 63 Mauritsweg 76 Mauritsweg 77 en 77a Mauritsweg 81 en 103 Mauritsweg 105, 105a en 105b Mauritsweg 111

https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS055.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS256.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS012.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS140.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS013.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS142.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS143.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS014.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS144.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS145.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS149.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS148.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS146.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS147.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS119.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS174.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS173.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS130.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS128.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS125.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS127.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS124.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS015.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS123.pdf

https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS122.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS120.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS118.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS116.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS016.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS117.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS114.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS113.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS109.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS018.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS107.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS106.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS103.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS104.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS105.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS100.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS102.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS096.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS099.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS098.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS097.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS109.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS225.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS226.pdf

https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS227.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS228.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS229.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS231.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS232.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS258.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS234.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS003.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS235.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS236.pdf

Molendijk 2 Moutheuvelsweg 28 Moutheuvelsweg 38 Nieuwstraat 1 Nieuwstraat 6 Nieuwstraat 19 en 21a Nieuwstraat 23 Nieuwstraat 24 Nieuwstraat 31 en 35 Noelweg 1 Noelweg 3 Peldenstraat 1, RK-kerk OLV. Hulp der Christenen Sanderboutlaan 10a, RK-Sint Josephkerk Smeetsstraat 53 Steeg 1 Steeg 3 Steeg 5 Steeg 6 Steeg 9 Steeg 13 Steeg 14 Steeg 22 Steeg 30 en 32 (gedeeltelijk) Steinderweg 49, 49a en 49b Steinderweg 53 Steinerbos bij 1 Steinerbos 1 Steinerbos bij 2a Steinerbos 3 t/m 10 Steinerbos 12 t/m 17 Steskensstraat 5 Steskensstraat 28 Steskensstraat 29 Steskensstraat 30 en 32 Steskensstraat 52 Vaarstraat 3 Vaarstraat 5 Vaarstraat 8 Vaarstraat 16, 18 en 18a Vaart 1 Vaart 8 Vaart 10 Vaartstraat 19 en 21 Valderstraat 7 Valderstraat 9 Valderstraat 17 Valderstraat 18 Valderstraat 19 Valderstraat 33 Valderstraat 35 Valderstraat 37, 39 en 39a Valderstraat 45, 47 en 47a Valderstraat 26 Violensteeg 1 Wilhelminaplein 2en 4 Wilhelminaplein 3 Wilhelminaplein 5 Wilhelminaplein 6

https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS088.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS071.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS072.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS087.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS019.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS085.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS084.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS083.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS082.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS068.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS070.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS004.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS020.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS242.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS177.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS021.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS214.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS218.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS215.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS216.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS217.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS219.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS221.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS254.pdf

https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS255.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS002.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS238.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS240.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS239.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS239.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS168.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS169.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS171.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS170.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS172.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS209.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS210.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS211.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS212.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS207.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS206.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS205.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS213.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS158.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS159.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS160.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS166.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS162.pdf

https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS163.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS164.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS165.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS213.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS168.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS155.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS022.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS023.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS138.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS137.pdf

Wilhelminaplein 7 Wilhelminaplein 9 Wilhelminaplein 10 Wilhelminaplein 14, 16 en 16a Wilhelminaplein 15 Wilhelminaplein 21 Wilhelminaplein 23 Wilhelminaplein 25 Wilhelminaplein 27 Wilhelminaplein 29 t/m 39

https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS024.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS026.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS025.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS133.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS139.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS136.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS027.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS134.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS135.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMS131.pdf

Urmond Beekstraat 1 Beekstraat 2 Beekstraat 3 Beekstraat 5 Bergstraat 2 Bergstraat 4 Bergstraat naast 4 Bergstraat 8 Bergstraat 14 Bergstraat 22 Bergstraat 24 Brugstraat 2 Brugstraat 3 Brugstraat 7 en 9 Brugstraat 11 Brugstraat achter 11 Grote Straat 10 Grote Straat 12 Grote Straat 16 Grote Straat achter 18 Grote Straat 19 Grote Straat 28 Grote Straat 29 Grote Straat 30 Grote Straat 31 Grote Straat 32 Grote Straat achter 33 en 35 Grote Straat 37 Grote Straat 39 Grote Straat 40 Grote Straat 44 Grote Straat 46 en 48 Grote Straat 47 en 49 Grote Straat achter 47 Grote Straat 51 Grote Straat 59 Grote Straat 61 Grote Straat 63 Heirstraat 17 en 19 Heirstraat 28 Hoolstraat 3 Kampstraat, boogbrug Kattekop 2 en 4 Kloosterstraat 6 Kloosterstraat 12

https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU062.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU056.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU060.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU059.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU042.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU040.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU041.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU039.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU038.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU037.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU036.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU005.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU019.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU018.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU017.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU023.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU006.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU007.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU030.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU184.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU029.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU047.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU031.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU048.pdf

https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU032.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU049.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU183.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU033.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU034.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU053.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU054.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU055.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU046.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU061.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU045.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU044.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU043.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU008.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/071-GMU079.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU078.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU028.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU009.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU063.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU068.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU066.pdf

Kloosterstraat 14 Kloosterstraat 16, “De Manege” Mauritslaan 10 Mauritslaan 26 Mauritslaan 28 Mauritslaan 60 Molenweg Zuid 75 Oude Poort 2 Oude Poort 3 en 5 Raadhuisstraat 10 Raadhuisstraat 12 Raadhuisstraat 13 en 13a Raadhuisstraat 19 Raadhuisstraat 20 Raadhuisstraat 21 Raadhuisstraat 23 Raadhuisstraat 28 Raadhuisstraat 37 Raadhuisstraat 41 Raadhuisstraat 45 Raadhuisstraat 47 en 49a, “De Foetsch” Raadhuisstraat 51 Raadhuisstraat 54 Raadhuisstraat 59 Raadhuisstraat 60 Raadhuisstraat 67 Sint Antoniusplein 21 Sint Maartenstraat , RK St. Martinuskerk Sjirperspad 3, 3a en 5 Urmonder Maasstraat 2 Urmonder Maasstraat 3

https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU065.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU064.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU072.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU073.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU074.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU077.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU080.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU020.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU024.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU021.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU022.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU010.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU027.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU025.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU085.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU086.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU026.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU087.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU088.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU011.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU089.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU012.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU090.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU091.pdf

https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU013.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU014.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU076.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU015.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU016.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU069.pdf https://geo.gemeentestein.nl/erfgoed/PDF/0971-GMU070.pdf

Erfgoed Stein Gemeente Stein Ontwerp

Erfgoed Stein Gemeente Stein Ontwerp

Projectnummer BRO:

211x08742_1

Identificatienummer:

NL.IMRO.0971.BPerfgoed-0001

Datum:

25 maart 2021

Opdrachtgever:

Gemeente Stein

Projectteam BRO/Buro 4:

H.B. en S.D.

Ontwerp: Vaststelling: Trefwoorden:

Bron foto kaft: Beknopte inhoud:

Gemeente Stein, erfgoed, archeologie, historische bebouwing, beschermde gezichten, groen en landschap, infrastructuur, parapluplan Deur in de zijgevel van het Schippershuis aan de Maasberg te Elsloo Paraplubestemmingsplan ten behoeve van het planologisch verankeren van het erfgoedbeleid in de gemeente Stein, voor wat betreft de onderwerpen archeologie, historisch waardevolle gebouwde elementen, beschermde gezichten, landschappelijke en infrastructurele elementen.

BRO Vestiging Venlo Industriestraat 94 5931 PK Tegelen T +31 (0)77 373 06 01 E info@bro.nl

Toelichting

Inhoudsopgave

1

Inhoudsopgave

pagina

1. INLEIDING 1.1 Aanleiding en doel 1.2 Plangebied 1.3 Geldende bestemmingsplannen 1.4 Opzet van het plan 1.5 Leeswijzer

3 3 3 3 5 5

2. BELEIDSKADER 2.1 Rijksbeleid

6 6

2.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) 2.1.2 Erfgoedwet 2.1.3 Omgevingswet 2.2 Provinciaal beleid

6 7 8 8

2.2.1 Provinciale Omgevingsvisie (POVI) Limburg 2.2.2 Omgevingsverordening Limburg 2014 en 2021 2.2.3 Provinciaal archeologiebeleid 2.2.4 Beleidsprogramma Monumenten 2020-2023 Monumenten behouden, benutten én beleven 2.3 Gemeentelijk beleid

8 10 12 12 13

2.3.1 Ruimtelijke Structuurvisie Stein 2015-2025 2.3.2 Erfgoedbeleid 2019 gemeente Stein 2.3.3 Gemeentelijke Omgevingsvisie (GOVI)

13 13 16

3. VERTALING ERFGOEDBELEID IN PARAPLUBESTEMMINGSPLAN 3.1 Inventarisatie en waardering

17 17

3.1.1 Inventarisatie 3.1.2 Selectiecriteria 3.1.3 Waardering 3.2 Nederzettingsstructuren

17 17 18 18

3.2.1 Inleiding 3.2.2 Waardering 3.3 Gebouwen

18 19 24

3.3.1 Inleiding 3.3.2 Waardering 3.4 Klein gebouwd erfgoed

24 24 26

3.4.1 Inleiding 3.4.2 Waardering 3.5 Groen- en landschap

26 26 27

3.5.1 Inleiding 3.5.2 Waardering 3.6 Infrastructuur

27 28 31

3.6.1 Inleiding

31

Inhoudsopgave

1

3.6.2 Waardering 3.7 Juridische vertaling

32 35

4. VERTALING ARCHEOLOGIEBELEID IN PARAPLUBESTEMMINGSPLAN 4.1 Inleiding 4.2 Waardering 4.3 Juridische vertaling

39 39 39 40

5. PLANSTUKKEN 5.1 Algemeen 5.2 Toelichting op de verbeelding 5.3 Toelichting op de regels

43 43 43 43

5.3.1 Inleidende regels 5.3.2 Bestemmingsregels 5.3.3 Algemene regels 5.3.4 Overgangs- en slotregels

44 44 44 45

6. UITVOERBAARHEID 6.1 Maatschappelijke uitvoerbaarheid 6.2 Economische uitvoerbaarheid

46 46 46

7. PROCEDURE

48

SEPARATE BIJLAGEN Bijlage 1: Erfgoedbeleid 2019 gemeente Stein Bijlage 2: “De stille getuigen”, de globale ruimtelijke geschiedenis van de gemeente Stein Bijlage 3: Cultuurhistorische waarden van het groene erfgoed Bijlage 4: Rapportage actualisatie archeologische beleidskaart Stein 2019

Inhoudsopgave

2

1.

INLEIDING 1.1 Aanleiding en doel De gemeente Stein is een van de oudste bewoonde streken van Nederland. Behoudens 66 rijksmonumenten, twee rijksbeschermde dorpsgezichten en een uit 2009 daterende archeologiebeleid, kent Stein geen bescherming voor erfgoed. Doordat in de loop der jaren veel erfgoed is verdwenen, ontstond het besef dat het noodzakelijk is om erfgoedbeleid te ontwikkelen en het erfgoed te beschermen. Dit beleid is in 2019 vastgesteld. Vanwege de verbreding van objectgerichte monumentenzorg (gebouwen) naar ruimtelijke erfgoedzorg en de inwerkingtreding van de nieuwe Omgevingswet is gekozen voor gemeente brede inventarisatie, selectie en bescherming van het gehele ruimtelijke erfgoed. De gemeente wil dit actuele beleid vervolgens voor het gehele grondgebied planologisch verankeren middels de vaststelling van een overkoepelend, gemeentebreed bestemmingsplan voor de bescherming van voor het erfgoed. Daarnaast heeft de gemeente zich tot doel gesteld om met dit nieuwe paraplubestemmingsplan voor te sorteren op de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Na inwerkingtreding van de Omgevingswet zullen immers alle bestaande bestemmingsplannen binnen het grondgebied van de gemeente opgaan in één omgevingsplan voor de gehele gemeente.

Bij het opstellen van dit paraplubestemmingsplan is getracht om een systematiek toe te passen die na inwerking treden van de Omgevingswet zoveel mogelijk kan worden overgenomen in het omgevingsplan.

1.2 Plangebied Dit paraplubestemmingsplan beslaat het gehele grondgebied van de gemeente, zoals is weergegeven in de navolgende afbeelding.

1.3 Geldende bestemmingsplannen Dit paraplubestemmingsplan heeft betrekking op alle eerder door de gemeenteraad vastgestelde bestemmingsplannen op het grondgebied van de gemeente Stein. Bepalingen over archeologie en cultuurhistorische waarden in deze bestemmingsplannen vervallen en worden vervangen door de regels van dit paraplubestemmingsplan erfgoed.

Hoofdstuk 1

3

Begrenzing plangebied (zwart omlijnd)

Hoofdstuk 1

4

1.4 Opzet van het plan Het voorliggende paraplubestemmingsplan bevat de juridisch-planologische vertaling van het erfgoedbeleid zoals is vastgelegd in het beleidsdocument ‘Erfgoedbeleid 2019 gemeente Stein’. In het bestemmingsplan is het beschermde erfgoed opgenomen door middel van dubbelbestemmingen, waarbij aan elke dubbelbestemming regels zijn gekoppeld die gericht zijn op het planologisch waarborgen van de bescherming van het erfgoed. Zo gelden er in veel gevallen aanvullende regels voor het bouwen van bouwwerken en het uitvoeren van werkzaamheden, in aanvulling op de bouwregels binnen de geldende bestemmingsplannen. Daarnaast gelden bij deze vergunningaanvragen ook de nodige onderzoeksverplichtingen, zoals een archeologische onderzoeksplicht of een onderzoek naar de bouwhistorische waarde van een gebouw. In hoofdstuk 3 en 4 van deze toelichting is de opzet van de planologische regeling uitgebreid beschreven.

1.5 Leeswijzer Hoofdstuk 2 bevat een beknopt overzicht van het actuele erfgoedbeleid op rijks-, provinciaal en gemeentelijk niveau. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op het gemeentelijke erfgoedbeleid zoals beschreven in het ‘Erfgoedbeleid 2019 gemeente Stein’ en wordt aangegeven hoe de vertaling van dit beleid in het voorliggende paraplubestemmingsplan heeft plaatsgevonden. Hoofdstuk 4 gaat in op de planologische vertaling van het archeologiebeleid in het voorliggende bestemmingsplan. Hoofdstuk 5 bevat een juridische toelichting op de planstukken. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan. Ten slotte is in hoofdstuk 7 een beschrijving van de procedure opgenomen.

Hoofdstuk 1

5

2.

BELEIDSKADER In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de relevante wetgeving en beleid op het gebied van erfgoed, dat op rijks-, provinciaal en gemeentelijk niveau is vastgesteld.

2.1 Rijksbeleid 2.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld. Deze vaststelling is nodig in het kader van de nieuwe Omgevingswet die in 2022 in werking treedt en de eerdere Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) uit 2012 vervangt. Het vaststellen van dit beleid houdt verband met het feit dat vanaf 2022 de nieuwe Omgevingswet in werking treedt. Daarbij hoort ook één Rijksvisie op de leefomgeving: de Nationale Omgevingsvisie. Met de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland over de periode tot 2050. Gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk zijn samen verantwoordelijk voor de fysieke leefomgeving. Sommige belangen en opgaven overstijgen het lokale, regionale en provinciale niveau en vragen om nationale aandacht. Dit noemen we ‘nationale belangen’. Het Rijk heeft voor alle nationale belangen een zogenaamde systeem-verantwoordelijkheid. Voor een aantal belangen is het Rijk zelf eindverantwoordelijk, maar voor een groot aantal nationale belangen zijn dat de medeoverheden. De NOVI richt zich op die ontwikkelingen waarin meerdere nationale belangen bij elkaar komen, en keuzes in samenhang moeten worden gemaakt tussen die nationale belangen.

In de visie worden in totaal 21 nationale belangen genoemd die gewaarborgd moeten worden in het beleid voor de fysieke leefomgeving. Daarbij gaat het bijvoorbeeld ook om behoud en versterking van cultureel erfgoed en landschappelijke kwaliteiten van (inter)nationaal belang. Het landschap van Nederland is deel van de identiteit. Voor het behoud en het versterken van de kwaliteit van het landschap sterker moet het onderdeel landschap sterker worden meewogen in toekomstige keuzes. Verrommeling en versnippering van het landschap moet daarbij worden voorkomen. Andere belangrijke keuzes in de NOVI zijn:  Duurzame energie inpassen met oog voor omgevingskwaliteit;  Ruimte voor overgang naar een circulaire economie;  Woningbouw in een stedelijk netwerk van gezonde en groene steden;  Landgebruik dat meer in balans is met de natuurlijke systemen. In de Uitvoeringsagenda bij de NOVI is aangegeven hoe het Rijk de NOVI tot uitvoering wil brengen. Er worden naast de instrumenten van de Omgevingswet een aantal nieuwe instrumenten ingezet. Ook wordt gestart met een aantal nieuwe (nationale) programma’s. Voorbeelden hiervan zijn het Programma Energiehoofdstructuur, het Programma Gezonde Leefomgeving en het Nationaal Programma Landelijk Gebied. Ook staat in de uitvoeringsagenda hoe de doorvertaling van de NOVI naar regio’s plaatsvindt.

Hoofdstuk 2

6

Daarnaast zijn er gebieden waar grote en urgente ruimtelijk-fysieke opgaven uit de NOVI samenkomen en waarvoor een meerjarige en vernieuwende aanpak nodig is. Het Rijk zet voor deze gebieden extra capaciteit en middelen in om samen met andere overheden te komen tot een integrale aanpak. Daarvoor zijn NOVI-gebieden aangewezen, onder andere voor Zuid-Limburg. De NOVI is zelfbindend voor het Rijk. De rijksoverheid zet er wel op in dat provincies en gemeenten bij het vaststellen van hun eigen omgevingsvisies rekening houden met wat er in de NOVI staat. Middels de vaststelling van het geactualiseerde erfgoedbeleid en het voorliggende paraplubestemmingsplan voor het erfgoed wordt gewaarborgd dat het cultuurhistorische belang zorgvuldig wordt afgewogen bij alle activiteiten die in de gemeente plaatsvinden en die invloed kunnen hebben op cultuurhistorische waarden. Hiermee wordt bijgedragen aan het nationale belang van het behoud en versterking van de identiteit en de kwaliteit en unieke cultuurhistorische waarden van het landschap. Voor het overige is sprake van de verankering van lokaal beleid, waarbij de bovengenoemde nationale belangen uit de NOVI niet direct in het geding zijn. 2.1.2 Erfgoedwet Op 1 juli 2016 is de Erfgoedwet in werking getreden. In deze wet is de bestaande wet- en regelgeving voor behoud en beheer van het cultureel erfgoed in Nederland gebundeld.

Samen met de nieuwe Omgevingswet maakt de Erfgoedwet een integrale bescherming van het cultureel erfgoed mogelijk. De Monumentenwet (1988, geactualiseerd in 2007) is hiermee (grotendeels) vervallen. Een aantal onderdelen van de Monumentenwet 1988 gaat over naar de Omgevingswet. Tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet blijven deze onderdelen van kracht binnen het overgangsrecht van de Erfgoedwet. Voor archeologie gaat het onder meer om:  Het meewegen van het archeologische belang bij het opstellen van bestemmingsplannen;  De mogelijkheid om voorschriften te verbinden aan de omgevingsvergunning ter bescherming van archeologie;  De mogelijkheid van de Minister van OCW om bij (dreigende) schade aan archeologische monumenten na een toevalsvondst voorschriften te stellen aan de uitvoering de werkzaamheden of die stil te leggen;  De mogelijkheid van het bevoegd gezag of de Minister van OCW om toegang tot een terrein af te dwingen om archeologisch onderzoek te kunnen doen. De belangrijkste veranderingen in de Erfgoedwet voor wat betreft het onderwerp archeologie zijn:  Onderzoeksbureaus die archeologisch onderzoek uitvoeren hebben voortaan niet meer een opgravingsvergunning nodig (die door de minister van OCW werd verleend), maar een certificaat (dat door een certificerende instelling wordt verleend);  Erfgoed onder water is beter beschermd.

Zo gelden nu ook zaken die onder water ‘op’ (dus niet ‘in’) de waterbodem liggen als archeologisch erfgoed. Het oppakken van dergelijke vondsten is (zonder opgravingscertificaat) dus verboden;  Het zoeken naar archeologische vondsten met een metaaldetector wordt toegestaan in de bovenste 30 cm van de grond, behalve op archeologische monumenten en opgravingen. Gemeenten kunnen strengere regels vaststellen;  Een vereniging voor amateurarcheologie mag opgravingen uitvoeren op terreinen waarvan is vastgesteld dat er geen professioneel onderzoek (meer) nodig is;  Een aantal regelingen uit de Monumentenwet 1988 is vervallen: de regeling excessieve kosten voor opgravingen, de mogelijkheid om nadere eisen aan archeologische rapporten te stellen, de

Hoofdstuk 2

7

mogelijkheid voor provincies om attentiegebieden aan te wijzen en de toewijzing van opgravingen aan een universiteit door de minister van OCW. Wat betreft monumenten is in de Erfgoedwet de aanwijzing van bebouwing als Rijksmonument of als Rijksbeschermd gezicht geregeld. Provincies en gemeenten kunnen in aanvulling daarop gebouwen of stads- en dorpsgezichten een beschermde status geven. 2.1.3 Omgevingswet Met de Omgevingswet bundelt de rijksoverheid de regels voor ruimtelijke projecten. Dit met het doel om ruimtelijke projecten eenvoudiger te kunnen starten. De inwerkingtreding van de Omgevingswet staat gepland voor 1 januari 2022. Eén van de uitgangspunten van de wet is dat decentrale overheden al hun regels over de leefomgeving bijeenbrengen in één gebiedsdekkende regeling. Voor de gemeenten is dit het omgevingsplan. Dit plan biedt daarmee één integrale, inhoudelijk op elkaar afgestemde set van regels die van toepassing zijn op een locatie. Het omgevingsplan moet digitaal raadpleegbaar zijn. Alhoewel de methodiek van het omgevingsplan op nationaal niveau nog wordt ontwikkeld, is getracht om een systematiek toe te passen die na inwerking treden van de Omgevingswet zoveel mogelijk kan worden overgenomen in het omgevingsplan.

2.2 Provinciaal beleid 2.2.1 Provinciale Omgevingsvisie (POVI) Limburg De Provinciale Omgevingsvisie (POVI) Limburg zal naar verwachting in april 2021 worden vastgesteld. Deze vaststelling is nodig in het kader van de nieuwe Omgevingswet die in 2022 in werking treedt en het eerdere Provinciaal Omgevingsplan van 12 december 2014 (POL2014) vervangt. In onderstaande afbeelding zijn de landschappelijke thema’s uit zowel het POL2014 als het ontwerp van de POVI naast elkaar geprojecteerd. Voor wat betreft de cultuurhistorische elementen en het landschap, komt de Provinciale Omgevingsvisie Limburg voor een groot deel overeen met het POL2014. De Bronsgroene landschapszone en de Zilvergroene natuurzone uit het POL2014 zijn in de ontwerp-POVI samengevoegd en opgenomen als Groenblauwe mantel. De goudgroene natuurzone uit het POL2014 is in de ontwerp-POVI hernoemd naar het Natuurnetwerk. De Provincie streeft naar behoud en gebruik van erfgoed en wil zich samen met eigenaren, Rijk en gemeenten inzetten voor het behoud en de herbestemming van zowel religieuze als niet-religieuze beschermde monumenten. Het behoud van monumenten weegt nadrukkelijk mee bij ruimtelijke ontwikkelingen. Voor wat betreft erfgoed kijkt de provincie niet alleen naar het monument op zich, maar ook naar zijn omgeving; het erfgoed ensemble.

Hoofdstuk 2

8

Vergelijking van de kaart met waarden uit het POL2014 (links) en de POVI (rechts).

In economische zin is de provincie van mening dat de vrijetijdseconomie een belangrijke economische pijler vormt in Limburg. Voor een florerende vrijetijdseconomie zijn de kwaliteit van landschap en natuur en aantrekkelijke steden en dorpen van belang. Er moet volgens de provincie worden gezocht naar een stevige balans tussen de beleving en bescherming van landschap, natuur en erfgoed én de belangen van verschillende groepen toeristen, recreanten en de inwoners. Bij ruimtelijke ontwikkelingen wil de provincie al in een vroeg stadium betrokken zijn bij het afwegingsproces, om op deze manier tot integrale ontwerpen te komen. De provincie speelt o.a. een verbindende rol bij de uitvoering van het programma Nationaal Landschap Zuid-Limburg. De Provincie continueert haar rol gericht op het behouden, beheren, ontwikkelen en beleven van de landschappelijke kernkwaliteiten van het beschermingsgebied van het Nationaal Landschap, maar ook voor andere kwetsbare gebieden. De groenblauwe mantel, die in de POVI is opgenomen, omvat onder andere het Maasdal en de landschappelijk en cultuurhistorisch waardevolle beekdalen. De gebieden die deel uitmaken van de groenblauwe mantel in de POVI hebben vaak een functie als buffer rond en verbindingszones tussen bestaande natuurgebieden.

Het betreft gebieden met overwegend (extensievere) landbouwgebieden, monumenten, kleinschalige landschapselementen en waterlopen. In Stein omvat dit gebied ook de steilere hellingen, droogdalen en landschappelijke verbindingen naar het Maasdal. Binnen de Limburgse regio’s zijn er grote verschillen in agrarische en landschappelijke structuren, en de interactie tussen beide. In Zuid-Limburg heeft de grondgebonden land- en tuinbouw van oudsher sterk bijgedragen aan de ontwikkeling en het beheer van het aantrekkelijke en afwisselende cultuurlandschap. Dit erfgoed vormt binnen Nederland een bijzondere categorie door hun bouwstijl en vorm,

Hoofdstuk 2

9

zoals vakwerk-boerderijen en de carré-boerderijen met kasteelachtige uitstraling. Beheer en behoud van deze unieke landschaps- en cultuurwaarden is essentieel en vraagt om nieuwe verdienmodellen. Het bestemmingsplan ‘Erfgoed Stein’ voorziet, na zorgvuldige inventarisatie en selectie, in de bescherming van het totale ruimtelijk erfgoed van Stein. De bescherming omvat naast nederzettingsstructuren en gebouwd erfgoed ook groen- en landschapselementen, waardevol cultuurlandschap en historische infrastructurele elementen, zoals oude wegen, oude dijken, etc. Ook heeft een update plaatsgevonden van archeologische verwachtingen. Middels de vaststelling van het geactualiseerde erfgoedbeleid en het voorliggende paraplubestemmingsplan voor het erfgoed wordt gewaarborgd dat het cultuurhistorische belang zorgvuldig wordt afgewogen bij alle activiteiten die in de gemeente plaatsvinden en die invloed kunnen hebben op cultuurhistorische waarden. Hiermee wordt bijgedragen aan het provinciale belang van het behoud en versterking van de identiteit en de kwaliteit en unieke cultuurhistorische waarden van het landschap. Voor het overige is sprake van de verankering van lokaal beleid, waarbij de bovengenoemde provinciale belangen uit het POL2014 en de ontwerp-POVI (zie ook 2.2.2 en 2.2.3) niet in het geding zijn.

2.2.2 Omgevingsverordening Limburg 2014 en 2021 De provincie Limburg heeft op 12 december 2014 ook de Omgevingsverordening Limburg 2014 vastgesteld. Hierin staan de regels die nodig zijn om het omgevingsbeleid van het POL2014 juridische binding te geven en die in acht moeten worden genomen bij het opstellen van onder andere bestemmingsplannen. Het gaat daarbij o.a. over de bescherming en versterking van de kernkwaliteiten van het Nationaal Landschap Zuid-Limburg alsmede de in het POL2014 aangeduide Bronsgroene landschapszones, Zilvergroene natuurzones (in de ontwerp-POVI samengevoegd tot Groenblauwe mantel) en goudgroene natuurzones (in de ontwerp-POVI het Natuurnetwerk). Voor wat betreft landschappelijke kernkwaliteiten gaat het o.a. om het behouden van het reliëf, het open-besloten karakter, het groene karakter en het cultuurhistorisch erfgoed. Ten aanzien van het gebouwde erfgoed richt de Omgevingsverordening Limburg 2014 zich op het behoud en de duurzame herbestemming van monumenten en beeldbepalende gebouwen. Daarbij gaat het niet enkel om het monument of beeldbepalende gebouw, maar ook om de samenhang met de cultuurhistorische waarden in zijn omgeving; het erfgoed ensemble. In de ontwerp-POVI is deze visie overgenomen.

Met de vaststelling van de nieuwe Provinciale Omgevingsvisie (POVI) zal het ook noodzakelijk zijn om de Provinciale Omgevingsverordening (Omgevingsverordening Limburg 2014) aan te passen. De eerste stappen voor de nieuwe Omgevingsverordening zijn reeds gezet. Na vaststelling van de Omgevingsvisie, die is voorzien in april 2021, wordt op basis van die inhoud ook de volgende stap voor de Omgevingsverordening gezet. De vaststelling van de verordening is voorzien in december 2021. De inwerkingtreding van de nieuwe Omgevingsverordening is gelijk aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet: 1 januari 2022. Tot die tijd blijft de huidige Omgevingsverordening van kracht. Het voorliggende bestemmingsplan voorziet in de bescherming van kernkwaliteiten van de waardevolle landschapszones en het Nationale landschap Zuid-Limburg.

Hoofdstuk 2

10

Inpassing provinciale kernkwaliteiten in bestemmingsplan ‘Erfgoed Stein’ Het voorliggende bestemmingsplan regelt de bescherming van zowel monumenten en beeldbepalende gebouwen, als hun omgeving. In het erfgoedbeleid, dat in 2019 werd vastgesteld, zet de gemeente in op het bevorderen van de kwaliteit en het gebruik van leegstaand erfgoed, door eigenaren actief te benaderen en te stimuleren tot het opheffen van verstoringen, restauratie en duurzame herstemming.

Vergelijking van de kaart met waarden uit het POL2014 (links) het ontwerp van de POVI en de gedetailleerde waardenkaart van het erfgoedproject Stein (rechts), die één op één is vertaald in de bescherming in het bestemmingsplan.

Op linker kaart in bovenstaande afbeelding zijn de in het POL2014 beschermde landschapsgebieden aangegeven. De middelste kaart bevat de te beschermen landschapskwaliteiten uit de ontwerp-POVI Limburg, dat grotendeels overeenkomt met het POL2014. Het gebied ten zuiden van de kern Elsloo maakt deel uit van het Nationaal Landschap Zuid-Limburg, dat geldt als beschermingsgebied. De in het POL2014 te beschermen bronsgroene landschapszones, zilvergroene natuurzones (in de ontwerp-POVI samengevoegd tot Groenblauwe mantel) treffen we in Stein met name aan in het Maasdal, de beekdalen en in het Nationaal Landschap Zuid-Limburg. De rechter kaart in de bovenstaande afbeelding geeft de op grond van het bestemmingsplan ‘Erfgoed Stein’ beschermde landschapsgebieden en landschapselementen weer. Het betreft een detaillering van de in het POL2014 en ontwerpPOVI genoemde kernkwaliteiten. De gebieden grenzend aan de Maas, die in het POL2014 als goudgroene natuurzone (in de ontwerpPOVI Natuurnetwerk genoemd) zijn aangegeven, zijn in het kader van de werkzaamheden voor de Grensmaas inmiddels getransformeerd en buiten de cultuurhistorische bescherming gelaten.

De specifieke cultuurhistorische bescherming van het bestemmingsplan ‘Erfgoed Stein’ komt in plaats van eventuele regels die in de onderliggende bestemmingsplannen zijn opgenomen met betrekking tot de bescherming van cultuurhistorische waarden. In het bestemmingsplan ‘Erfgoed Stein’ zijn specifieke regels opgenomen ter bescherming van het waardevol cultuurlandschap en de daarin aanwezige landschapselementen zoals dijken, graften, holle wegen, et cetera, waarbij kortheidshalve wordt verwezen naar de regels van het bestemmingplan.

Hoofdstuk 2

11

2.2.3 Provinciaal archeologiebeleid De provincie Limburg heeft het provinciaal archeologiebeleid voor de periode 2020-2023 vastgelegd in het ‘Beleidsprogramma Archeologie 2020-2023’. Het provinciale beleid zet met name in op het vergroten van de (digitale) zichtbaarheid en toegankelijkheid van archeologie. Daartoe zet zij in essentie in op:  Publieksbereik;  Publieksparticipatie;  De (digitale) ontsluiting;  Benutting van resultaten archeologisch onderzoek. De provincie is hierin initiator en het goede voorbeeld, ondersteuner en financier van lokale initiatieven en bevoegd gezag en depothouder in het proces van de archeologische monumentenzorg. Naast bovengenoemde beleidsuitgangspunten bevat het archeologiebeleid twee actielijnen. 1. De verbindende waarde van archeologie: Deze actielijn richt zich op de (digitale) ontsluiting van archeologie voor een breder publiek. Enerzijds vanuit de attractiviteit ervan, anderzijds vanuit de maatschappelijke waarden zoals identiteit en cohesie. 2. De verbeterde archeologische monumentenzorg: Deze actielijn richt zich op de wettelijke archeologische verplichtingen in heel Limburg doelgericht en efficiënt in te vullen en de resultaten ervan zoveel mogelijk te benutten.

Binnen het grondgebied van de gemeente Stein is een uitloper van één provinciaal archeologisch aandachtsgebied gelegen, namelijk het gebied ten noorden van de kern Urmond en ten oosten van de kern Berg. De verwachte hoge en middelhoge archeologische waarden in dit gebied zijn door middel van de archeologische dubbelbestemming beschermd in het voorliggende paraplubestemmingsplan. Hiermee is invulling gegeven aan de borging van het aandachtsgebied in gemeentelijke bestemmingsplannen. De provincie erkent dat de belangrijkste wettelijke verantwoordelijkheid voor archeologie in het ruimtelijke domein bij de gemeenten liggen, middels de bescherming van archeologische (verwachtings)waarden in bestemmingsplannen. In het paraplubestemmingsplan erfgoed Stein wordt hieraan invulling gegeven. 2.2.4 Beleidsprogramma Monumenten 2020-2023 Monumenten behouden, benutten én beleven Het Beleidsprogramma Monumenten 2020-2023 is met name gericht op het behoud van het gebouwd Limburgs erfgoed. De provincie Limburg kent een groot aantal beschermde monumenten, waarvan het merendeel in goede staat verkeert. De opgave voor een aantal specifieke monumentencategorieën blijkt echter nog groot. De provincie wil verval en leegstand van dit erfgoed zoveel mogelijk tegengaan, onder andere door middel van restauratie en herbestemming.

Tevens is bij de instandhouding van monumenten meer de nadruk komen liggen op de ensemblegedachte: het erfgoed én zijn historische omgeving. Daarbij ligt een extra accent op historisch groen. Het voorliggende paraplubestemmingsplan voor het erfgoed van Stein bevat de juridisch-planologische vastlegging van het gemeentelijke erfgoedbeleid. In lijn met het provinciale beleid is hierbij naast gebouwd erfgoed (monumenten) ook het groene erfgoed in kaart gebracht en is een beschermde status toegekend aan waardevolle landschappen, groenstructuren en individuele bomen en

Hoofdstuk 2

12

struiken. Daarnaast zijn historisch waardevolle infrastructurele elementen beschermd. Het bestemmingsplan draagt voornamelijk bij aan de bescherming en het behoud van het erfgoed. Voor ingrepen zoals bouwwerkzaamheden of grondwerkzaamheden is in het bestemmingsplan namelijk een omgevingsvergunningstelsel opgenomen. Hierbij wordt afgewogen of de werkzaamheden geen onevenredige nadelige effecten hebben op het beschermde erfgoed.

2.3 Gemeentelijk beleid 2.3.1 Ruimtelijke Structuurvisie Stein 2015-2025 Op 26 februari 2015 heeft de gemeenteraad van Stein de Ruimtelijke Structuurvisie Stein 2015-2025 vastgesteld. De gemeente Stein ambieert in deze structuurvisie om in deze periode aan de ruimtelijke kwaliteit van haar gemeente te werken. De gemeente wil inspelen op de trends van vergrijzing en ontgroening door:  Te investeren in onze lokale economie en daarmee voldoende werkgelegenheid te behouden;  Te investeren in de kwaliteit en leefbaarheid van de dorpen;  Het buitengebied nog aantrekkelijker te maken voor de inwoners en bezoekers van Stein. Wat betreft het erfgoed bevat de structuurvisie beleidsuitgangspunten omtrent archeologie, landschap en cultuurhistorie. De gemeente erkent dat archeologische waarden, historische kernen en cultuurhistorische waarden belangrijk zijn als ruimtelijke kwaliteiten van de gemeente Stein. Wat betreft archeologie heeft Stein een rijk archeologisch bodemarchief, vanwege de lange bewoningsgeschiedenis van de gemeente, die terug gaat tot het midden van de oude steentijd. De gemeente streeft naar behoud van het aanwezige erfgoed en het beter zichtbaar en beleefbaar maken hiervan. Archeologie, landschap en cultuurhistorie kunnen hierbij dienen als inspiratiebron voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen.

De gemeente wil de aanwezige waarden versterken door:  Bij de ruimtelijke onderbouwing en afweging van toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen expliciet te betrekken hoe omgegaan wordt met de cultuurhistorische en landschappelijke kwaliteiten;  Specifieke projecten op te pakken ten aanzien van de thema’s landschap en cultuurhistorie die opgenomen worden in het uitvoeringsprogramma bij de structuurvisie;  Ter behoud van monumentale en beeldbepalende objecten te duiden welke nieuwe ruimtelijke functies wel of niet wenselijk zijn in het geval van leegstand en daar als gemeente voldoende ruimtelijke mogelijkheden voor te bieden in bestemmingsplannen. Verder wil de gemeente hierin een meedenkende houding naar initiatiefnemers laten zien (onder welke voorwaarden kan een herbestemming gerealiseerd worden);  Beeldbepalende gebouwen en/of monumenten pas te slopen indien hergebruik of gedeeltelijke sloop geen soelaas biedt. De gemeente ziet sloop daarbij als laatste optie en zal, in gesprek met de betreffende eigenaar, stimuleren om een gebouw in ieder geval in stand te houden.  Het met name bieden van ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden voor horeca, recreatie en toerisme in de historische delen van de kernen. Het gemeentelijk erfgoedbeleid bevat een nadere uitwerking van de omgang met het gemeentelijke ruimtelijke erfgoed.

2.3.2 Erfgoedbeleid 2019 gemeente Stein

Hoofdstuk 2

13

In 2019 heeft de gemeente Stein een erfgoednota vastgesteld. Vanwege de verbreding van objectgerichte monumentenzorg (gebouwen) naar ruimtelijke erfgoedzorg en de inwerkingtreding van de nieuwe Omgevingswet is gekozen voor gemeente brede inventarisatie, selectie en bescherming van al het ruimtelijke erfgoed. In de erfgoednota zijn keuzes gemaakt hoe met het gemeentelijke ruimtelijke erfgoed wordt omgegaan. Daarbij is rekening gehouden met een aantal landelijke ontwikkelingen en de ambitie en strategische visie van de gemeente. De nota geeft inzicht in deze ontwikkelingen en de te maken keuzen, waarbij is gekozen voor een drietal speerpunten c.q. thema’s: (h)erkennen van erfgoed, het verbeteren van de kwaliteit van erfgoed en de beleving van erfgoed. (h)erkenning van erfgoed Stein heeft een rijk verleden, karakteristieke oude kernen en bijzonder landschap. Veel inwoners zijn zich vaak niet bewust van de bijzondere waarden van het erfgoed, dat een van de dragers is van de eigenheid en identiteit van de verschillende kernen. Het erfgoed wordt niet herkend en als gewoon ervaren. Veelal door onwetendheid zijn in het verleden veel waardevolle zaken verdwenen. Als onderdeel van het erfgoedbeleid wil de gemeente de inwoners en eigenaren van erfgoed bewust maken van de waarde van het erfgoed.

Door het (h)erkennen van de waarden wil de gemeente draagvlak voor het behoud van erfgoed bewerkstelligen. Bewustwording is echter niet altijd voldoende. Soms prevaleren individuele wensen en belangen boven het maatschappelijk belang van het erfgoed. Daarvoor is het noodzakelijk om het bijzondere erfgoed ook te beschermen. Vanuit de landelijke wetgeving ligt deze taak sinds een aantal jaren nadrukkelijk bij de gemeente. Daarbij gaat het niet meer alleen om individuele gebouwen en objecten maar om de zorg voor integraal ruimtelijk erfgoed. Dit houdt in dat rekening wordt gehouden met het totaal van de (ruimtelijke) cultuurhistorische waarden: een combinatie van archeologie, landschap, groen, gebouwde monumenten en historische bebouwingsstructuren. Uniek aan het Erfgoedproject Stein is het feit dat al deze elementen in samenhang met elkaar en de ruimtelijke geschiedenis zijn geïnventariseerd, geselecteerd en beschermd. De ruimtelijke geschiedenis van de gemeente is als bijlage aan deze toelichting toegevoegd. Door deze aanpak zijn de onderlinge verbanden herkenbaar wat leidt tot een compleet, voldragen en alles omvattend beleid en bescherming. Beschermd worden de parels die de geschiedenis van Stein vertellen en die bijdragen aan de eigenheid, de identiteit en de historische beleving van de kernen en het landschap.

Voor wat betreft de bescherming is gekozen om zoveel vooruit te lopen op de nieuwe Omgevingswet en het omgevingsplan, die in 2021 inwerking zal treden. Gemeenten worden op basis van deze nieuwe wet verplicht om een omgevingsplan vast te stellen waarin de regels over de fysieke leefomgeving en ook het ruimtelijke erfgoed worden opgenomen. Vooruitlopende op de invoering van de Omgevingswet zal de bescherming van waardevol erfgoed plaatsvinden via een facetbestemmingsplan. Bescherming vindt plaats door een vergunningstelsel op te nemen. Beschermen van erfgoed betekent overigens niet dat er niks meer mag veranderen, maar dat de cultuurhistorische waarden bij de vergunningaanvraag en belangenafweging worden meegewogen. Soms zijn wijzigingen aan erfgoed zelfs noodzakelijk, bijvoorbeeld als een pand zijn functie heeft verloren. In dit geval zal moeten worden gezocht naar een nieuwe bestemming, waarbij waardevolle elementen worden gerespecteerd, maar het pand wordt getransformeerd naar 21ste -eeuwse gebruiksnormen.

Verbeteren van de kwaliteit van erfgoed

Hoofdstuk 2

14

Panden en monumenten die niet worden onderhouden of leeg staan raken in verval. Ze kunnen dus alleen in stand worden gehouden als ze een bestemming hebben. Hiervoor is een actieve rol voor de gemeente weggelegd. Eigenaren van leegstaande monumenten moeten actief worden benaderd om over te gaan tot restauratie en herbestemming. In bestemmingsplannen zullen ruimere mogelijkheden worden opgenomen om herbestemming van leegstaande monumenten mogelijk te maken. Onderhoud, restauratie en herbestemming van erfgoed is vaak maatwerk. Veel eigenaren zijn niet op de hoogte van alle regels en mogelijkheden. Dit kan voor een deel worden weggenomen door informatiebijeenkomsten voor eigenaren. Het is ook wenselijk om de eigenaren actief te benaderen en bewust te maken van waarden, de weg te wijzen, mee te denken en te faciliteren bij het onderhoud en instandhouding van erfgoed. Om eigenaren te stimuleren tot onderhoud over te gaan zal daarnaast een subsidieregeling in het leven worden geroepen. Om de kwaliteit van het erfgoed te verbeteren, zal de gemeente haar eigen processen tegen het licht moeten houden. Vaak ontbreekt het aan de voorkant van een vergunningsproces aan informatie, waardoor plannen soms op en neer gaan tussen de gemeentelijke monumentencommissie en de initiatiefnemer om uiteindelijk tot een aanvaardbaar plan te komen.

De eisen en toetscriteria moeten derhalve op voorhand bekend zijn. Ook ontbreekt het bij medewerkers vaak aan kennis en affiniteit met erfgoed. Monumentenzorg gaat vaak om details. Toetsprotocollen en checklists kunnen voorkomen dat deze details over het hoofd worden gezien en de kwaliteit van de vergunningproces en uiteindelijk de kwaliteit van het monument verbeteren. Een belangrijke rol is daarbij ook weggelegd voor het toezicht op de uitvoering alsmede handhaving. Voor het waardevolle erfgoed geldt immers “weg is weg”. Beleving van erfgoed Ons erfgoed geeft atmosfeer en sfeer aan de kernen en het landschap; iedere kern heeft er een eigen karakter door. Dit is van belang voor de aantrekkelijkheid van de leefomgeving maar ook voor de toeristische en recreatieve aantrekkingskracht. Stein zet de komende periode in op het beter beleefbaar maken van het Steinse erfgoed. Dit kan op een aantal manieren. Allereerst door bij de herinrichting van historische dorpskernen en ontwikkeling van gebieden inspiratie te zoeken in het verleden, een passende bestrating en straatmeubilair aan te brengen en de planvorming te baseren op historische elementen. Daarnaast kan erfgoed beleefbaar worden gemaakt door de ontsluiting van het erfgoed. Dat betekent in letterlijke zin o.a.

dat het erfgoed publiek toegankelijk wordt gemaakt, bijvoorbeeld tijdens de Open monumentendag of door het plaatsen van informatieborden. Inmiddels zijn er echter nieuwe technieken, waarbij erfgoed op een moderne digitale manier kan worden ontsloten en daarbij een bredere doelgroep en ook jongeren kunnen worden bereikt. De erfgoedkaart van Stein kan samen met historische verenigingen worden doorontwikkeld tot een digitaal erfgoedsysteem waarin niet alleen gebouwen en landschapselementen worden opgenomen, maar ook de verhalen die bij de vele historische locaties van Stein horen. Naast de toeristische meerwaarde is dit ook een goed instrument om draagvlak te creëren en inwoners bewust te maken van de waarde van het erfgoed en het verleden van Stein. Immers geldt “zonder verleden geen toekomst”. De bewustwording kan tot slot worden gestimuleerd door in samenwerking met de historische verenigingen educatieve erfgoedprojecten op scholen op te zetten, “de jeugd heeft immers de toekomst”. Ook hierbij kunnen moderne aansprekende middelen worden ingezet, zoals het vermelde digitale erfgoedsysteem en sociale media. Voor meer informatie over het erfgoedbeleid wordt verwezen naar de erfgoednota die als bijlage 1 aan deze toelichting is toegevoegd.

Hoofdstuk 2

15

2.3.3 Gemeentelijke Omgevingsvisie (GOVI) Naast de nationale en provinciale omgevingsvisies wordt op dit moment ook een gemeentelijke omgevingsvisie (GOVI) voorbereid als opvolger van de gemeentelijke structuurvisie. Het eerste concept van de GOVI is inmiddels gereed. Het erfgoedbeleid, dat in 2019 door de gemeenteraad is vastgesteld, wordt integraal onderdeel van deze omgevingsvisie. De gemeente is zich ervan bewust dat het erfgoed een belangrijk onderdeel vormt van de kwaliteit en identiteit van de fysieke leefomgeving en sociale samenhang van de gemeente. De inwoners zijn trots op en bewust van hun eigen(zinnige) identiteit en kwaliteiten. De gemeente wil deze zaken nog meer onder de aandacht brengen. De cultuurhistorische waarden kunnen als totempaal dienen voor het versterken van een gedeelde identiteit van een wijk of kern en kunnen het gevoel van gezamenlijke roots en sociale cohesie onder inwoners versterken. “Het vertellen van het verhaal van de plek en de geschiedenis en het laten zien en ervaren en beschermen zijn belangrijk bij het versterken en doorgeven van onze trots aan de jeugd, bezoekers en nieuwe inwoners”. Erfgoed vormt de basis voor ruimtelijke beleving, identiteit, diversiteit van de verschillende kernen en sociale cohesie.

Het behouden, beschermen en verder versterken van archeologische en cultuurhistorische waarden vormt dan ook een belangrijk onderdeel van de Gemeentelijke Omgevingsvisie.

Hoofdstuk 2

16

3.

VERTALING ERFGOEDBELEID IN PARAPLUBESTEMMINGSPLAN 3.1 Inventarisatie en waardering Voor de vertaling van het erfgoedbeleid in het paraplubestemmingsplan heeft een inventarisatie-, selectie- en waarderingsproces plaatsgevonden dat hieronder verder uiteen is gezet. 3.1.1 Inventarisatie De inventarisatie van erfgoed heeft plaatsgevonden in de periode van oktober 2016 tot begin 2018. Tijdens de inventarisatie is veelvuldig overleg gepleegd met de diverse historische verenigingen die de gemeente Stein rijk is. De inventarisatie heeft stapsgewijs per kern plaatsgevonden. Na elke inventarisatieronde is er een informatieavond geweest waarbij de inventarisatieresultaten aan de inwoners en belangstellenden zijn gepresenteerd en met hun zijn besproken. Ook zijn de inventarisatiegegevens op een website ontsloten en bestond de mogelijkheid tot het maken van opmerkingen en aanvullen van de inventarisatie. De participatie van inwoners en historische verenigingen heeft geleid tot een complete en breed gedragen inventarisatie. 3.1.2 Selectiecriteria De selectiecriteria die voor erfgoed worden gehanteerd, zijn afgeleid van de begripsomschrijving “monument” zoals die sinds 1961 werd gehanteerd in Monumentenwet: “een zaak die van algemeen belang is wegens zijn schoonheid, betekenis voor de wetenschap of cultuurhistorische waarde”.

Deze begripsomschrijving, die primair bedoeld was voor gebouwen, bevat de (primaire) criteria Schoonheid, Betekenis voor de wetenschap en Cultuurhistorische waarden. Voor de selectie van het Steinse erfgoed is een aantal aanvullende selectiecriteria gehanteerd, die zijn afgeleid van de bovengenoemde primaire criteria. Het betreft o.a. de (historische en huidige) esthetische kwaliteit, beeldbepalend karakter, de ensemble waarde en ruimtelijke context, de gaafheid, de zeldzaamheid, de streekeigen kenmerken, het gebruik van bijzondere materialen, een bijzondere detaillering of bouwtechniek en de plaatselijke geschiedenis. Daarnaast is het van belang in hoeverre een object aansluit bij de kernkwaliteiten van een dorp, gehucht of gebied. Deze selectiecriteria voor gebouwen zijn in de onderstaande tabel verder gespecificeerd. criteria

waarde vanwege

toenmalige en hedendaagse esthetische kwaliteit

de architectuurhistorische betekenis in relatie tot de esthetische kwaliteit van het ontwerp; is de architectuur of oorspronkelijke opzet bewaard gebleven?

beeldbepalend

het object is ruimtelijk bepalend c.q. markant voor de omgeving

ensemble waarde of ruimtelijke of structurele samenhang met bebouwde omgeving of landschap

de betekenis van het object als onderdeel van de historische nederzettingsstructuur of vanwege de historisch-ruimtelijke relatie met de directe omgeving waarbij het object deel uit maakt van een gebied waarvan de wegen, verkaveling, bodem- en groenstructuren een oorspronkelijke indruk wekken of veranderingen hebben ondergaan waarbij het oorspronkelijke beeld herkenbaar is gebleven

Hoofdstuk 3

17

gaafheid

de (architectonische) gaafheid van het object. Het object heeft veranderingen ondergaan waarbij het oorspronkelijke beeld herkenbaar is gebleven

zeldzaamheid

Het gaat bij erfgoed vaak om zeldzaamheid op basis van ouderdom. Hoe ouder hoe minder zeldzaam. het bijzondere materiaalgebruik, de bijzondere detaillering of bijzondere ornamenten

steekeigen kenmerken

de typologische, functionele, bouwtechnische en (architectuur)historische kenmerken van het streekeigen bouwen en gebruik; betreft over het algemeen agrarische bebouwing en streekeigen materialen, zoals leemvakwerk, mergel, etc.

plaatselijke uiting architectuurstroming

een plaatselijke uiting van een belangrijke (landelijke) architectuurstroming of bouwtechniek.

uiting plaatselijke geschiedenis

de betekenis voor de plaatselijke geschiedenis als uitdrukking van een culturele sociaal-economische, bestuurlijke of geestelijke ontwikkeling. heeft het gebouw een bijzondere functie gehad of heeft er een bijzonder persoon gewoond?

Aansluiten bij kernkwaliteit kern

Iedere kern heeft zijn specifieke historie en kenmerken, waardoor de kern zich onderscheidt van overige kernen. Erfgoed dat past binnen deze kenmerken heeft een voorkeur bij selectie.

Alhoewel de bovenstaande criteria zijn bedoeld voor de selectie van gebouwen, zijn de criteria met enkele differentiaties ook toepasbaar voor ander erfgoed, zoals historische nederzettingsstructuren, groen, landschap, etc. Voor het groen erfgoed zijn aanvullend natuurwaarde en deontologische waarde van belang. 3.1.3 Waardering Bij de waardering van erfgoed is over het algemeen gewerkt met drie categorieën: - Zeer waardevol - Waardevol - Vrij waardevol De categorie zeer waardevol betreft monumentaal erfgoed. De categorie waardevol is beeldbepalend erfgoed terwijl de categorie vrij waardevol als beeld- of ruimtelijk ondersteunend moet worden aangemerkt. De niet benoemde objecten en elementen hebben geen specifieke waarde.

3.2 Nederzettingsstructuren 3.2.1 Inleiding In een bijlage 2 (“De stille getuigen”, de globale ruimtelijke geschiedenis van de gemeente Stein) van deze toelichting zijn de ontwikkelingen van de verschillende kernen beschreven. De historische kernen van Elsloo en Urmond zijn vanwege hun bijzondere historische ruimtelijke structuur en karakteristiek aangewezen tot rijksbeschermde dorpsgezichten. De begripsomschrijving van stads- of dorpsgezichten luidt: “groepen van onroerende zaken die van algemeen belang zijn wegens hun schoonheid,

Hoofdstuk 3

18

hun onderlinge ruimtelijke of structurele samenhang dan wel hun wetenschappelijke of cultuurhistorische waarde en in welke groepen zich één of meer monumenten bevinden”. Wanneer door het rijk een stads- en dorpsgezicht is aangewezen, moet de gemeente een bestemmingsplan vaststellen om de bescherming van dit gezicht te waarborgen. De aanwijzing op zich zelf heeft geen beschermde werking. De aanwijzing heeft dan ook het karakter van het opplakken van een etiket dat aangeeft dat met het gebied voorzichtig moet worden omgesprongen. Rijksbeschermde gezichten zijn, even als rijksmonumenten, door het rijk aangewezen omdat deze van nationaal cultuurhistorisch belang worden geacht. Echter ook niet door het rijk aangewezen historische bebouwingsstructuren kunnen echter wel van lokaal belang zijn. Dit geldt voor historische kernen en linten waarvan de oorspronkelijke structuur en het karakter voor een (groot) deel nog herkenbaar. 3.2.2 Waardering tijdslagen Voor de gemeente Stein maken we onderscheid tussen een tweetal tijdslagen die gaaf bewaard zijn gebleven en van belang zijn voor de ontwikkelingsgeschiedenis van de gemeente. Het betreft: Gebieden met een (laat) middeleeuwse agrarische structuur en karakteristiek -