Rekenkamercommissie - Rapportage Steenwijkerland 20211130.pdf

Steenwijkerland doet het relatief goed bi j de hoeveelheid fijn - en grof restafval en het scheidingspercentage. Bij de andere stromen behoort Steenwijkerland tot de beter prestere nde gemeenten. Ook kan worden opgemaakt dat vrijwel alle ROVA gemeenten beter presteren qua milieuprestaties dan de landelijke benchmark en het Nederlandse gemiddelde. 3.2 Kostenprestaties In deze pararaaf worden de volgende deelvragen beantwoord: Gerealiseerde prestaties 4. Is het huidige afvalbeheer doelmatig (uitgedrukt in euro’s per taak of inspanning)? De kosten van het afvalbeheer in Steenwijkerland zijn marktconform in vergelijking met de benchmark en andere ROVA-gemeenten. De kosten voor de verschillende taken zijn ieder marktconform in vergelijking met de benchmark. 5. Welke rol speelt het systeem van Diftar voor wat betreft de verdeling van de lastendruk? Is het gevormde beleid o.a. rond de toepassing van Diftar effectief? Diftar leidt tot goede kostenprestaties in Steenwijkerland. Diftar is gebaseerd op het principe “de vervuiler betaalt”. 7. Hoe verhouden de afvalbeheerprestaties (kosten) ten aanzien van landelijke benchmarks en andere ROVA-gemeenten? De totale kosten per aansluiting (afvalstoffenheffing) zijn gelijk aan het benchmarkgemiddelde (of lager).

30-11-2021 RKC STEENWIJKERLAND BH8779IBRP2104270915-2 26 3.2.1 Kosten afvalbeheer Om de doelmatigheid van het afvalbeheer te bepalen kijken we eerst naar de kostenstructuur. Als onderdeel van de kostenstructuur gaan we in op: • Kostenallocatiemodel (Boxenmodel) ROVA. • Gemeentelijke kosten vanuit ROVA. • Totale kosten gemeentelijk afvalbeheer en hoogte afvalstoffenheffing. Als opmerking vooraf geldt dat er voor het bepalen van de kosten en afvalstoffenheffing per huishouden het aantal huishoudens van belang is. Hiervoor zijn verschillende data(bronnen) en peildata (begin jaar / einde jaar / gemiddelde jaar) te hanteren. Om zoveel mogelijk herkenbare kostendata te gebruiken is hier gekozen voor het aantal dat ook door ROVA wordt gehanteerd, zijnde 19.852. Kostenallocatiemodel (Boxenmodel) ROVA ROVA is neergezet als collectief model. Daarvoor was er e en en ander via Regio IJssel-Vecht georganiseerd. Dit is vervolgens allemaal in ROVA ingebracht. De gemeentebegroting afval is daarbij overgedragen aan ROVA. Wel is daarbij meteen een eerste kostenbesparing meegenomen. Binnen ROVA worden een aantal posten 1-op-1 afgerekend met de gemeente en worden algemene kosten collectief gedragen. Hiervoor is een afrekenmodel ontwikkeld volgens het zogenaamde boxenmodel dat bestaat uit drie boxen/onderdelen.

Grofweg is de indeling als volgt (gemeentelijke interpretatie): • Box 1 betreft een verrekening op basis van aantal ledigingen van/stortingen in containers. • Box 2 betreft een verrekening op basis van aantal aansluitingen. • Box 3 betreft een verrekening op basis van afvalhoeveelheden. In bijlage 2 is een toelichting opgenomen op het boxenmodel. Opmerkelijk is dat er voor gekozen is om de btw niet te verrekenen in het tarief waardoor de dekkingsgraad van de kosten van het afvalbeheer lager uitvalt. De btw lasten komen ten laste van de algemene middelen. Ook wordt een deel van de overheadkosten van de gemeentelijke organisatie niet doorbelast in de afvalstoffenheffing. Ook dit leidt tot een lagere dekking binnen de afvalstoffenheffing (zie ook paragraaf 2.2). Het Boxenmodel roept een aantal vragen op, bijvoorbeeld omtrent ogenschijnlijke gelijke of gelijknamige posten (bijvoorbeeld ‘Grofvuilinzameling’, ‘Exploitatiekosten milieustation’, binnen box 2 en ‘Grof huishoudelijk afval’, ‘Grof tuinafval’ en ‘Grof tuinafval aantal kilo’s x tarief’ in box 3). Ook diverse kortingen (zoals ‘Logistieke korting’, ‘Korting’ en ‘Korting btw vanuit Box 1’) maken dat het model niet eenvoudig te doorgronden is. Verder valt de ‘Afwikkeling aantal aansluitingen’ als post op.

Hierbij is als toelichting opgenomen dat het aantal aansluitingen vanuit het bronbestand voor de afvalstoffenheffing en het bronbestand van ROVA niet sluitend is; het betreft een eenmalige vergoeding voor een niet functionerende ICT-koppeling. ROVA heeft aangegeven dat door verstrijking van tijd het Boxenmodel inmiddels meer vragen oproept en dat ze bezig is met actualisatie om te zorgen dat er een transparant afrekenmodel blijft bestaan. De financieel contactambtenaren zijn betrokken bij een nieuwe opzet voor het boxenmodel. Momenteel loopt de voorbereiding waarbij het jaar 2022 volgens het nieuw contourenmodel wordt ingeregeld. Dit zal een nieuwe opzet van de begroting en eindafrekening opleveren. Belangrijk daarbij is hoe het DVO-bedrag transparanter kan worden gemaakt. Kern van de actualisatie is dat ROVA het huidige Boxenmodel wil indelen in herkenbare posten waarbij logistiek, infrastructuur, verwerking en diverse andere producten en diensten herkenbaar worden uitgesplitst. Gemeentelijke kosten vanuit ROVA 30-11-2021 RKC STEENWIJKERLAND BH8779IBRP2104270915-2 27 ROVA rapporteert in haar Grondstoffenmonitor 2020 een grafisch overzicht van de ontwikkeling in de eindafrekening over de jaren 2012 tot en met 2020. Deze is hieronder weergegeven. Figuur 3.9 Eindafrekening ROVA 2012-2020 De volgende tabel geeft een overzicht van de totale kosten (excl.

btw) die voor 2019 als eindbedrag in rekening zijn gebracht door ROVA17. Tabel 3-4 Overzicht kostenposten ROVA 2019.(euro’s) Kostenpost TOTAAL 2019 (euro) Euro per huishouden (gemiddeld 2019) Kosten box 1 92.799 4,67 Kosten box 2 3.038.967 153,08 -Waarvan ‘Overige taken afvalverwijdering’ 1.931.203 97,28 Kosten box 3 699.981 35,26 Subtotaal ROVA 3.831.745 193 Uit de tabel wordt duidelijk dat het tarief “Overige taken afvalverwijdering” een groot deel van de kosten met zich meebrengt. ROVA heeft aangegeven dat de algemene kosten in een algemene post ROVA (Totaal overige taken afvalverwijdering) als vaste basisvergoeding zijn opgenomen. ROVA streeft naar zoveel mogelijk uniformiteit van dienstverlening. Ook de contributievergoeding (algemene kosten) moet worden gezien als collectief. Deze vaste basisvergoeding in het boxen -model is door de historische gemeentelijke inbreng echter niet voor elke gemeente gelijk. 17 Bron: Eindafrekening gemeente Steenwijkerland ROVA 2019. Opmerking: niet alle subposten zijn overgenomen. Door afrondingsverschillen en verschil in uitgangspunten met betrekking tot aantal huishoudens komen het beschikbaar gestelde gemeentelijk overzicht en de eindafrekening van ROVA niet overeen.

30-11-2021 RKC STEENWIJKERLAND BH8779IBRP2104270915-2 28 De basisvergoeding bevat de volgende hoofdelementen die grotendeels afkomstig zijn uit de oorspronkelijke gemeentebegrotingen en op onderdelen daarna zijn aangevuld of gewijzigd (bijvoorbeeld bij beleidswijzigingen): • Inzameling restafval, GFT-afval, KGA, glas, e-waste. • Afschrijving en onderhoud containerpark (mini’s en ondergrondse containers). • Beheer en organisatie ROVA (beheer en organisatie, beleid, communicatie, afvalkalender, afvalapp, projectmanagement, inwoners onderzoek, natuurlijk schoon, sorteeranalyses). Deze post bevat niet de inzameling en sortering van PMD, kosten Diftar, Kringloop en Milieubrengstation. Die posten worden in de eindafrekening apart vermeld. ROVA geeft aan dat sinds de oprichting van ROVA ze veel ontwikkelingen heeft gedaan. Aanvullende diensten met betrekking tot beleid en communicatie en projectmanagement zijn toegevoegd zonder additionele vergoedingen (voordelen van schaalvergroting).

Tabel 3-5 Overzicht kostenposten ROVA 2019 in vergelijking met benchmark.(per huishouden) Kostencomponent ROVA Klasse D18 Inzamelkosten Verwerkingskosten Inzamelkosten Verwerkingskosten Restafval, gft, KGA, glas, e- wasteI €93,31 €64,17 €18 II €28 II €22 II €16 II OPK €0,80 €12 €-10 PmdIII €8,87 €17 €24 Glas €1,7 Textiel nb - Gha €12,29 €16 €15 Subtotaal €179 €160 OverheadV €13,57 Subtotaal ROVA €193 Vergoeding AfvalfondsIV €-32,56 Totaal afvalbeheer ROVA €160 p/hh €157 p/hh I Betreft kosten Box 1, Tariefdifferentiatie, Korting btw vanuit Box 1 en Logistieke korting. Opmerking: de benchmark kent geen kosten voor KGA en e-waste waar deze in kosten ROVA wel zijn meegenomen. II Exclusief kosten KGA en e-waste. Deze zijn niet in de benchmark opgenomen. III Exclusief opbrengsten vanuit Afvalfonds. IV Exclusief zwerfvuilvergoeding. Deze wordt in de benchmark en voor de vergelijkbaarheid derhalve ook hier buiten beschouwing gelaten. V Gebaseerd op email correspondentie met ROVA. Om de kosten van de uitvoering van het afvalbeheer te vergelijken kan in principe worden gekeken naar de kosten per taak. De hiervoor noodzakelijke kostendetaillering per taak ontbreekt hiervoor bij de onderzoekers. Door de relatief grote post ‘Overige taken afvalverwijdering’ zijn de kosten van het afvalbeheer niet op elk taakniveau inzichtelijk te maken.

Zoals reeds bij de bespreking van het allocatiemodel hierboven is besproken, kent dit tarief verschillende onderdelen. Deze worden niet op de 18 Bron: Benchmark huishoudelijkafval, peiljaar 2019, bewerking RHDHV 30-11-2021 RKC STEENWIJKERLAND BH8779IBRP2104270915-2 29 afrekening uitgesplitst verstrekt. Navraag bij ROVA heeft een gedeelde uitsplitsing opgeleverd in de volgende drie subcategorieën: • Inzameling restafval, GFT, KGA, glas, e-waste. • Beheer en organisatie. • Afschrijving en onderhoud mini’s en ondergrondse containers. Op basis van deze indeling is het tot op zekere hoogte mogelijk een vergelijking te maken op een meer geaggregeerd kostenniveau. Deze is in tabel 3-5 opgenomen. Opgemerkt wordt dat de kosten van de benchmark geen kostenvergelijking kent voor KGA en e-waste welke bij ROVA wel deel uitmaken van de kosten in Box 1. De benchmark drukt in de vergelijking dus een iets te laag kostenniveau uit. De kosten in bovenstaande tabel geven slechts de hoogte van de kosten weer. Zoals de tabel laat zien zijn de totale afvalbeheerkosten per huishouden vergelijkbaar met het gemiddelde van vergelijkbare gemeenten uit de landelijke benchmark (klasse D). Los hiervan wordt opgemerkt dat een vergelijking op basis van kosten per taak (bijvoorbeeld inzameling restafval) in de loop der jaren steeds complexer is geworden.

Door variatie in inzamelsystemen zoals verschil in ledigingsfrequentie en in inzamelmiddel en door verschillen in afvalhoeveelheden zijn de inzamelkosten per huishouden minder goed vergelijkbaar geworden. Om over de effectiviteit of doelmatigheid van de bestede middelen uitspraken te kunnen doen moet niet enkel gekeken worden naar de kosten van de inspanning maar tevens naar het behaalde resultaat. In onderstaande tabel worden daarom de uitgaven voor het afvalbeheer afgezet tegen het behaalde scheidingsresultaat. Tabel 3-6 Overzicht kosten per procentpunt afvalscheiding Steenwijkerland 2019 in vergelijking met benchmark. 2019 Steenwijkerland Klasse D Score Scheidingspercentage totaal 83% 75% Totaal afvalbeheerkosten €160 €157 Kosten per procentpunt afvalscheiding per huishouden €1,93 €2,09 Legenda: Boven het klasse-gemiddelde (>5%) Gelijk aan klasse-gemiddelde (-5%-5%) Onder het klasse-gemiddelde (<-5%) De tabel laat zien dat de kosten per procentpunt afvalscheiding van Steenwijkerland lager zijn dan het gemiddelde bij vergelijkbare gemeenten in de benchmark. Tegen min of meer vergelijkbare kosten realiseert gemeente Steenwijkerland een substantieel hoger scheidingsrendement dan de vergelijkbare gemeenten (83% versus 75%).

30-11-2021 RKC STEENWIJKERLAND BH8779IBRP2104270915-2 30 Figuur 3.10 Hoeveelheid restafval in relatie tot de hoogte en type afvalstoffenheffing (bron: RWS - Afvalstoffenheffing 2020, bewerking RHDHV). Een vergelijkbare conclusie kunnen we trekken wanneer we kijken naar de hoogte van de afvalbeheerkosten19 in relatie tot de hoeveelheid restafval, zie figuur 10. De totale uitgaven minus gerelateerde inkomsten (exclusief geïnde afvalstoffenheffing) in kader van het afvalbeheer bedroegen in 2019 circa €195, zie ook tabel 8 en 9. Uit de figuur blijkt dat gemeente Steenwijkerlan d relatief lage afvalbeheerkosten kent met daarbij een relatief lage hoeveelheid restafval. Totale kosten gemeentelijk afvalbeheer en hoogte afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing die huishoudens betalen, moeten de kosten die de gemeente maakt voor he t inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval dekken. De afvalstoffenheffing mag maximaal kostendekkend zijn. De opbrengst van de afvalstoffenheffing hoeft niet toereikend te zijn: eventuele extra kosten voor de inzameling mogen ook vanuit andere geldst romen worden gedekt. Steenwijkerland hanteert een tariefsysteem voor de afvalstoffenheffing waarbij onderscheid gemaakt wordt in een vastrecht en een bedrag dat betaald wordt voor het aantal keer dat restafval wordt aangeboden.

Voor het ophalen van GFT-afval (groente-, fruit- en tuinafval) en PMD (plastic- en metalen verpakkingen(blik) en drankenkartons) betaalt de burger niets. Bij het vastrecht wordt onderscheid gemaakt in vastrecht per woning waar GFT wordt opgehaald (in 2021 per jaar € 195,40) en vastrecht per woning waar GFT-afval niet wordt opgehaald (in 2021 per jaar € 163,94). De afvalstoffenheffing is als volgt opgebouwd (kosten ROVA en gemeentelijke lasten): 19 Afvalbeheerkosten is hier het gewogen gemiddelde van het aantal een- en meerpersoonsheffingen binnen een gemeente met behulp van het kostendekkingspercentage opgeschaald naar 100 procent kostendekking. De op deze wijze bepaalde afvalbeheerkosten zijn niet voor 100% correct. Dit komt omdat gemeenten verschillende definities aanhouden van kostendekking. Bij sommige gemeenten is de kwijtschelding in de kostendekking verwerkt. Daarnaast neemt niet iedere gemeente de btw mee in het kostendekkingspercentage. Maar omdat de meeste gemeenten dit elk jaar op dezelfde wijze zullen opgeven, kan op deze manier de ontwikkeling van de beheerkosten op de meest betrouwbare wijze worden bepaald (bron: RWS- Afvalstoffenheffing 2020).

Steenwijkerland Restafval (2018) en afvalbeheerkosten (2020) per gemeente Gemiddelde afvalbeheerkosten per huishouden per jaar (in €) Restafval (kg / inwoner / jaar) Tariefsystemen: vast tarief aantal personen Diftar 30-11-2021 RKC STEENWIJKERLAND BH8779IBRP2104270915-2 31 Tabel 3-7 Overzicht opbouw afvalstoffenheffing (euro). Begroot 2019 (x €1.000) Realisatie 2019 (x €1.000) Realisatie per huishouden (€) Totaal kosten ROVA 3.659 3.831 193,02 Gemeentelijke lasten: - Interne doorbelasting openbare ruimte en belastingen incl. deel overhead 424 424 21,36 - Stimulering milieuvriendelijk gedrag 9 - - - Waterschapslasten 1 1 0,05 - Zwerfafval 49 25 1,24 - Overige kosten in stand houden infrastructuur 30 42 2,10 - Kwijtschelding 133 116 5,83 - Oud papier 25 23 1,14 - Achtergestelde lening ROVA 15 15 0,76 - Kapitaallasten 4 12 0,61 Subtotaal gemeentelijke lasten 658 33,11 Totale uitgaven 4.349 4.488 226,13 Gerelateerde inkomsten: Rentebaten achtergestelde lening ROVA -81 -81 -4,07 Inkomsten Nedvang -710 -523 -26,36 Afrekeningen PMD voorgaande jaren - -6 -3,13 Opbrengst groene huisvuilzakken -10 -7 -0,34 Totale inkomsten -801 -673 -33,91 Uitgaven minus gerelateerde inkomsten 3.548 3.815 192 Opmerkelijk is dat er voor gekozen is om de btw niet te verrekenen in het tarief waardoor de dekkingsgraad van de kosten van het afvalbeheer substantieel (in 2019 9% en in 2020 7%) lager uitvalt.

Landelijk bezien zijn er gemeenten die wel (deels) btw verrekenen. Ook wordt een deel van de overheadkosten van de gemeentelijke organisatie niet doorbelast in de afvalstoffenheffing. Ook dit leidt tot een lagere dekking (in 2019 7% en in 2020 5%). Voor de Afvalstoffenheffing worden wijzigingen in de kosten verhaald door de betreffende tarieven dienovereenkomstig aan te passen (gesloten huishouding). Daarbij geven de programmabegrotingen aan dat geprobeerd wordt grote tariefschommelingen te voorkomen door gebruik te maken van de (egalisatie)voorziening Reiniging. Aan de opbouw van de afvalstoffenheffing vallen een aantal dingen op: • Toerekening btw: er worden geen kosten voor btw opgenomen in de kosten van het afvalbeheer. De btw van de dienstverlening van ROVA is ruim € 0,8 miljoen. Deze worden uit de algemene middelen gefinancierd20. Dit komt neer op ca. € 41 per Wha. Navraag leert dat hier in de 20 Elke gemeente kan btw op facturen terugvragen via het btw compensatiefonds. Daarnaast zijn met de vorming van het btw compensatiefonds de gemeenten gekort op de algemene uitkering voor wat betreft de omzetbelasting. De omzetbelasting wordt niet begroot maar mag, als gevolg van de invoering van het btw compensatiefonds, meegenomen worden als kostenpost in de tariefberekening van afval en riool. Gemeente Steenwijkerland doet dat echter niet en mist daardoor inkomsten.

30-11-2021 RKC STEENWIJKERLAND BH8779IBRP2104270915-2 32 programmabegroting 2004 voor het eerst sprak e van lijkt te zijn, maar daar wordt oo k niet verwezen naar een apart besluit21. Bij de rioolheffing van Steenwijkerland wordt wel btw in rekening gebracht. Over de eigen overheidstaken hoeft geen btw betaald te worden. Over de inschakeling van derden (overheids-NV) wel. • Kostendekking: de opbrengsten uit de afvalstoffenheffing dekken de kosten niet. Dit wordt met name veroorzaakt door de keuze dat btw en een deel van de gemeentelijke overhead niet in de afvalstoffenheffing is verrekend. Het dekkingspercentage valt daarmee ruim 20% lager uit. Overigens hebben we geen raadsbesluit aangetroffen die deze btw keuze betreft. Er lijkt meer sprake van een impliciet gemaakte keuze bij vaststelling van de programmabegroting (voor het eerst in 2004). 3.2.2 Rol Diftar in de verdeling van de lastendruk Diftar gemeenten hebben gemiddeld gezien een lagere afvalstoffenheffing. Dit is gerelateerd aan de lagere hoeveelheid restafval per inwoner, waardoor de gemeente bespaart op restafvalverwerkingskosten. In meerpersoonshuishoudens is dit verschil gemiddeld € 64 per jaar22. In veel gemeenten kan de afvalstoffenheffing worden kwijtgescholden op basis van regelingen voor minima of voor inwoners met een medische indicatie omdat deze inwoners hun medisch (rest) afval niet kunnen beperken.

Voor Diftar gemeenten zijn hiervoor diverse regelingen om inwoners tegemoet te komen. Naast kwijtschelding van het vaste deel van de afvalstoffenheffing wordt vaak ook het variabele deel (deels) kwijtgescholden. In gemeente Steenwijkerland kunnen inwoners kwijtschelding aanvragen voor het vast recht van de afvalstoffenheffing en aanvullend € 20,15 voor de afvalaanbiedingen in het variabele deel. Bij een tarief van €1,55 per aanbieding (Programmabegroting 2021) betekent dit dat 13 aanbiedingen per jaar kunnen worden kwijtgescholden, hetgeen overeen komt met het één keer in de vier weken aanbieden van het restafval. 21 In 2003 is het btw compensatiefonds ingesteld. 22 Bron: Diftar als beleidsinstrument bij huishoudelijk afvalbeheer, RWS/IPR Normag, januari 2021. 30-11-2021 RKC STEENWIJKERLAND BH8779IBRP2104270915-2 33 3.3 Serviceprestaties (inwoners tevredenheid) In deze pararaaf worden de volgende deelvragen beantwoord: 6. Is de dienstverlening voor afvalinzameling hoogwaardig en zijn inwoners daarover tevreden en goed geïnformeerd (communicatie)? De dienstverlening in de gemeente Steenwijkerland is hoogwaardig. Minimaal XX% van de inwoners is tevreden. Er is goed inzicht in het aantal en type meldingen. Bewoners zijn goed geïnformeerd (communicatie). 7.

Hoe verhouden de afvalbeheerprestaties (service) ten aanzien van landelijke benchmarks en andere ROVA-gemeenten? Serviceprestaties (voor halen en brengen) zijn minimaal gelijkwaardig aan de benchmark. 3.3.1 Prestaties inwoners tevredenheid Om de inwoners tevredenheid te kunnen bepalen, is het inwoners onderzoek van 2020 gebruik. Dit onderzoek is destijds via Integron uitgezet in opdracht van de gemeente en ROVA. De enquête is door 306 inwoners ingevuld. Hiervan waren 273 laagbouw inwoners en 31 hoogbouw inwoners .De enquête betrof vragen over de tevredenheid over de afvalservice, kennis over afval scheiden en de opinie over (stimulerings-)maatregelen. Kwaliteit dienstverlening Bewoners zijn over het algemeen (zeer) tevreden over de afvalservice in de gemeente (score 7,5). Tevredenheid is het hoogst over de inzameling van papier en karton (8,1). De mensen zijn tevreden over deze service doordat containers netjes worden terug gezet en het een net en rein verzamelsysteem betreft. Dit geldt voor zowel het systeem zelf als de directe omgeving van het systeem. Het minst tevreden zijn ze over de klachtafhandeling (5,3 is ontevreden). Onvree komt voort uit: • Doorlooptijd van de klachtafhandeling. • Kwaliteit klachtafhandeling. • De reactiesnelheid op het uiten van de klacht. Hierbij moet worden opgemerkt dat deze onvree door vijf respondenten is ingevuld.

Het gros van de inwoners is tevreden over de inzameling van de afvalstromen. Men is over het algemeen het meest tevreden over de inzameling van het papier en karton, GFT en PMD (8 of hoger). De algemene tevredenheid ligt bij hoogbouwbewoners (7,7) iets hoger dan bij laagbouwbewoners (7,5). Het verschil is marginaal. Hoogbouwbewoners zijn iets meer tevreden over de inzameling van het restafval, GFT en PMD (ca. 0,5 verschil). Ontevredenheid is daar groter over het klantcontactcentrum, hoogbouwbewoners scoren hierop ca 1,5 punt lager dan laagbouwbewoners. 30-11-2021 RKC STEENWIJKERLAND BH8779IBRP2104270915-2 34 Figuur 3.11 Steenwijkerland – Tevredenheid over succesgebied – inwonersonderzoek 2020 Integron. Kennis en motivatie inwoners Uit de enquête blijkt dat de inwoners van Steenwijkerland het gros van hun afval weten te scheiden. Met name PMD, glas en papier en karton worden apart aangeboden. De stromen PMD, glas, textiel en frituurvet worden meer gescheiden dan de ROVA benchmark gemeenten. Stromen die minder (goed) worden gescheiden zijn frituurvet, grof tuinafval en grof huishoudelijk afval (<85%). De voornaamste motivaties voor afval scheiden in Steenwijkerland zijn: 1. Helpen met het milieu te verbeteren (31%). 2. Geldbesparing, lagere afvalstoffenheffing (26%). 3. Er staan voldoende containers in de buurt om het afval mee te scheiden (22%).

30-11-2021 RKC STEENWIJKERLAND BH8779IBRP2104270915-2 35 Figuur 3.12 Steenwijkerland – afvalscheiding- inwonersonderzoek 2020 Integron. Meldingen en klachten Het aantal klachten en meldingen bij het ROVA klantcontactcentrum is beperkt. Met 0,9 klachten per 1.000 inwoners ligt het gemiddelde ruim onder de maximale norm van 2 klachten per 1.000 huishoudens, evenals onder het gemiddelde van ROVA-gemeenten in regio IJssel-Vecht. Het betreft voornamelijk inzamelingsgerelateerde klachten van de verschillende fracties (niet geledigde minicontainers). Figuur 3.13 Klachten per 1.000 inwoners peiljaar 2015-2020 en het totaal aantal geregistreerde meldingen incl. klachten per 1.000 inwoners23. Het aantal geregistreerde meldingen vanuit Steenwijkerland ligt ook onder het ROVA gemiddelde. De meest voorkomende meldingen zijn aanvraag van milieupassen, containerdiensten, storingen aan verzamelcontainers en aanvragen van inzamelkalenders. 23 Klantcontactcentrum klachten en meldingen gemeente Steenwijkerland en Staphorst, 25 juni 2021

30-11-2021 RKC STEENWIJKERLAND BH8779IBRP2104270915-2 36 3.3.2 Prestaties afvalservice De kwaliteit van de dienstverlening van ROVA (prestaties afvalservice) wordt bepaald op basis van de methode die ook wordt gebruikt bij de landelijke benchmark afval. De prestaties van Steenwijkerland worden hiermee vergeleken (met hoogbouw klasse D), net zoals bij de milieu- en kostenprestaties. De service wordt uitgesplitst in de volgende onderdelen: 1. Service aan huis (bijv. minicontainers). 2. Service brengvoorzieningen (bijv. ondergrondse containers). 3. Service afvalbrengstation (in Steenwijk). Het serviceniveau wordt door de gemeente bepaald en vastgelegd in de DVO met ROVA. De uitvoering wordt gedaan door ROVA. Het dashboard op de volgende pagina geeft in één oogopslag de serviceprestaties weer. Service aan huis De service aan huis is in het dashboard op de volgende pagina weergegeven als de inzamelfrequentie: het aantal keer per jaar dat een container aan huis wordt geledigd. Het getal 26 voor GFT betekent dat de minicontainer 26 maal per jaar aan huis wordt geledigd. De aan huis service (laagbouw) in Steenwijkerland is redelijk in lijn met die van de benchmark. Hierbij wordt opgemerkt dat de OPK inzameling afwijkt van de benchmark. In de gemeente Steenwijkerland differentieert de ophaalfrequentie hiervan per gebied.

Zo wordt het opgehaald op vrijw illige basis door bijvoorbeeld een voetbalclub of basisschool en loopt de ophaalfrequentie uiteen van 1 keer per maand tot 1 keer in de week. Opvallend zijn de lagere scores op de ophaalfrequentie voor PMD en restafval. De ophaalfrequentie van het restafval is lager dan de benchmark (meer dan 10% verschil) en kleurt daarom rood. Er is bewust gekozen voor een lage ophaalfrequentie, om afvalscheiding te stimuleren. De ledigingsfrequentie van het PMD is in verhouding tot andere klasse D gemeenten aan de lage k ant. De ophaalfrequentie van het GFT-afval is gelijk aan de benchmark met een verchil tussen de 0-5%. Stroom Ophaalfrequentie Steenwijkerland GFT Mini-containers aan huis 1x 2 weken PMD Mini-containers aan huis 1x 4 weken. Ondergrondse containers op volmelding OPK Per gebied anders Rest Ondergrondse containers op volmelding in de kernen. In het buitengebied mini-container 1x 4 weken Textiel Ondergrondse containers op volmelding Het effect van de strategie die Steenwijkerland toepast (servicedifferentiatie in combinatie met tariefdifferentiatie, zie ook paragraaf 3.1.2) is te zien in de prestaties: hogere service op grondstoffen en lage service op ophalen restafval (13x per jaar) én kosten per aanbieding van restafval. Het milieuresultaat laat zien dat dit ook effect heeft: de hoeveelheid restafval bij huishoudens is met 67 kg/inw laag.

30-11-2021 RKC STEENWIJKERLAND BH8779IBRP2104270915-2 37 Steenwijkerland24 Klasse D25 Score Service aan huis (ophaalfrequentie per jaar) Groente-, fruit- en tuinafval 26 28 Oud papier en karton Per gebied anders 15 - Plastic-, metalen en drankenkartons 13 21 Textiel N.v.t. 4 - Fijn restafval 13 19 Service Brengvoorzieningen (Wha’s per container) Groente-, fruit- en tuinafval N.v.t. 32 - Oud papier en karton 1.760 1.678 Plastic, metalen en drankenkartons 842 461 Glas verpakkingen 245 N.v.t. - Textiel 1019 1.133 Fijn restafval 89 49 Service Afvalbrengstation Milieustraat (huishoudens per milieustraat) 19.361 12.000 Aantal afvalstromen milieustraat 26 24 Openingsuren doordeweeks 15 31 Openingsuren zaterdag 7,5 5 Legenda: Boven het klasse-gemiddelde (>5%) Gelijk aan klasse-gemiddelde (-5%-5%) Onder het klasse-gemiddelde (<-5%) Service brengvoorzieningen Het dashboard laat zien dat Steenwijkerland een gemiddeld tot laag serviceniveau heeft voor de brengvoorzieningen ten opzichte van de benchmark. Het serviceniveau wordt uitgedrukt als het aantal aansluitingen dat gebruik moet maken van één brengvoorziening (voor textiel bijv. 1.019 Wha’s op één container). Bij het aantal aansluitingen (Wha’s) per brengvoorziening springt het PMD in het oog, met bijna het dubbele aantal aansluitingen per ondergrondse voorziening dan de benchmark. Hierdoor kleurt het stoplicht rood.

Een verklaring is dat de gemeente enkel aansluitingen op de ondergrondse containers PMD heeft voor hoogbouwhuishoudens in de kernen. Dit zijn ca. 1.500 huishoudens. In het buitengebied (ca. 2.000 Wha’s) en bij laagbouw huishoudens wordt hierin voorzien door mini- containers. In de methode zijn het aantal ondergrondse containers per stroom gedeeld door het totaal aantal huishoudens van de gemeente (hoogbouw en laagbouw, kernen en buitengebied). Het aantal huishoudens per PMD-container zal dus lager liggen dan in de tabel wordt weergeven. 24 Bron: Benchmark huishoudelijk afval, klasse D, Peiljaar 2019 25 Bron: Benchmark huishoudelijk afval, klasse D, Peiljaar 2019 30-11-2021 RKC STEENWIJKERLAND BH8779IBRP2104270915-2 38 De OPK en textiel service aan huis zijn niet meegenomen in de benchmark. De gemeente heeft verschillende methoden voor papierinzameling waardoor deze niet geschikt is voor de benchmark. Textiel wordt niet aan huis ingezameld. Service grofvuil / Afvalbrengstation De milieustraat die voornamelijk wordt gebruikt in de gemeente Steenwijkerland ligt in Steenwijk, Karenbrug 3. Inwoners van Steenwijkerland scoren de tevredenheid over het grofvuil met een 6,7. Dit ligt rond het gemiddelde van de ROVA Benchmark, een 6,8. Uit de rapportage blijkt er vooral onvree te zijn over de kosten die in rekening worden gebracht voor het aanbieden van grofvuil.

Klantonderzoek ROVA ROVA heeft zelf een klantenonderzoek uitgevoerd in oktober 2020 26. Er hebben 306 inwoners van gemeente meegedaan aan het onderzoek. De afvalinzameling (manier en frequentie) in de gemeente Steenwijkerland wordt beoordeeld met het rapportcijfer 7,7. Inwoners van gemeente Steenwijkerland geven de dienstverlening van ROVA ook het rapportcijfer 7,5. 26 Bron: Bewonersonderzoek 2020 ROVA 30-11-2021 RKC STEENWIJKERLAND BH8779IBRP2104270915-2 39 4 Toekomstgerichtheid De ambitie van het Rijk is duidelijk: Nederland moet circulair zijn in 2050. Daartoe wil het Rijk samen met maatschappelijke partners in 2030 reeds een vermindering van 50% op gebruik van primaire grondstoffen (mineraal, fossiel en metalen) realiseren. Vanuit de Europese en landelijke beleidskaders en programma’s zien we vier grote transitie-opgaven: 1. Minimaliseren primair grondstoffenverbruik. 2. Maximaliseren hergebruik van producten en grondstoffen. 3. Sluiten van materiaalketens (geen afval meer). 4. Veranderen economisch systeem (circulaire businessmodellen). Gemeenten hebben een belangrijke rol om de transitie naar een circulaire economie te versnellen of t e realiseren. Dit geldt met name voor de taken waarvoor gemeenten aan de lat staan. Huishoudelijk afvalbeheer is daar één van en die momenteel ook in veel gemeenten een aandachtspunt is.

Vanuit het landelijke VANG-programma zijn er ook scherpe ambities voor 2020 en 2025 geformuleerd. In dit hoofdstuk beschouwen we de toekomstgerichtheid van het afvalbeheer in Steenwijkerland. Hierbij gaan we vooral in op de ontwikkelingen die spelen en de mate waarin de gemeente mogelijkheden heeft om andere keuzes te maken. 4.1 Ontwikkelingen In deze pararaaf worden de volgende deelvragen beantwoord: 8. Welke ontwikkelingen en/of problemen zijn er te benoemen op het gebied van (de techniek van) afvalinzameling en afvalscheiding, milieuaspecten en/of verdeling van lastendruk die voor de gemeenteraad aanleiding kunnen zijn andere keuzes te maken? Gemeenteraad wordt goed geïnformeerd over ontwikkelingen en mogelijke alternatieven t.o.v. het huidige systeem 9. Zou nascheiding een haalbare en effectieve oplossing kunnen zijn voor Steenwijkerland? Geen norm Er zijn vele ontwikkelingen gaande in afvalland om milieu - en kostenprestaties te verbeteren. Enkele ontwikkelen die voorkomen worden kort toegelicht en aangegeven wordt in hoeverre ROVA en Steenwijkerland hierop inspelen: • Fijnmazige monitoring (data science). • Nascheiding van afval. Opgave 1. Minimaal gebruik primaire grondstoffen Opgave 2.

Zo lang en effectief mogelijk gebruik van grondstoffen Opgave 3.Geen afval (maximaal hergebruik) Figuur 4.1 Transitie-opgaven grondstoffen voor een CE 30-11-2021 RKC STEENWIJKERLAND BH8779IBRP2104270915-2 40 Fijnmazige monitoring (data science) Om gericht te kunnen sturen op basis van gedetailleerde management-informatie is het nodig op een zo laag mogelijk abstractieniveau, zoals per verzamelcontainer, buurt of inzamelroute informatie te verzamelen. ROVA voorziet dat er vanuit uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (met name verpakkingen) er een soort systeem gaat ontstaan waarbinnen gemeenten worden afgerekend op de kwaliteit ingezamelde grondstoffen. Gemeenten met een slechtere kwaliteit PMD krijgen dan mogelijk een lagere vergoeding. Het beheersbaar houden van de kwaliteit van gescheiden afval -/grondstofstromen vereist steeds meer detailinformatie en informatie-uitwisseling in de keten waarbij afgekeurde vrachten zo specifiek mogelijk kunnen worden terugherleid naar wijk- of straatniveau. Zo kan de gemeente een andere aanpak hanteren in buurten die bijvoorbeeld slecht scheiden ten opzichte van buurten die juist al erg goed scheiden. Nascheiding van restafval Diverse gemeenten laten het restafval nascheiden of overwegen het restafval te laten nascheiden als mogelijk alternatief voor het huidig systeem .

Veelal betreft dit gemeenten of delen van gemeenten (bepaalde buurten of inzamelroutes, zoals inzamelroutes uit hoogbouw) waarin afval slecht wordt gescheiden aan de bron. Gemeenten kiezen er dan soms voor om (delen van) het restafval te laten nascheiden om er nog zoveel mogelijk PMD uit te halen voordat het wordt verbrand. Dit kan in theorie aanvullend op bronscheiding. Echter, als gevolg van beperkte capaciteit bij nascheiders en in verband met de haalbaarheid van de businesscase eisen nascheiders tegenwoordig veelal dat na te scheiden restafval geen bronscheiding voor PMD mag kennen. In verband met slechte resultaten met brongescheiden PMD inzameling hebben met name diverse sterk verstedelijkte gemeenten zoals Amsterdam en Utrecht inmiddels gekozen voor nascheiding van PMD. Soms wordt ook vanuit serviceoverwegingen gekozen voor nascheiding van PMD. Wanneer bronscheiding echter goede inzamelresultaten kent, ligt een overstap op nascheiding niet voor de hand. De best presterende gemeenten in de benchmark kennen geen van allen enkel nascheiding maar louter bronscheiding. Eén best practice gemeente kent nacheiding als aanvulling op brongescheiden PMD.

Daarbij, de vergoedingensystematiek vanuit de producenten verantwoordelijkheid is momenteel ook dusdanig dat bij een hoge inzamelrespons via bronscheiding een overstap naar n ascheiding duurder uitvalt door lagere (vergoedings-)opbrengsten (kg en euro). Ook heeft nascheiding vooralsnog enkel betrekking op de PMD stroom. Andere stromen zoals Gft, textiel en oud papier dienen ook bij nascheiding van restafval nog steeds aan de bron te worden gescheiden. De gemeenteraad heeft de mogelijkheid om, bijvoorbeeld via werkbezoeken of specifieke vragen, zich vanuit ROVA op de hoogte te laten stellen van relevante ontwikkelingen in het afvalbeheer. 4.2 Mogelijkheden beleidskeuzes In deze paragraaf wordt ingegaan op de vraag omtrent ander beleidskeuzes: 10. Wat zijn de mogelijkheden voor de gemeente en de ROVA om andere keuzes te maken? In hoeverre past dat binnen de huidige werkwijze via het deelnemerschap/ aandeelhouderschap van ROVA? Steenwijkerland kan haar eigen beleid bepalen en afwijken van de “ROVA-standaard” Deelnemerschap/aandeelhouderschap beïnvloedt niet de feitelijke uitvoering van de afvalinzameling Mogelijkheden (afwijkende) beleidskeuzes ROVA is een uitvoeringsorganisatie. Ze kan op basis van haar beschikbare expertise de gemeente (College/raad) adviseren. Uiteindelijk is het aan de gemeenteraad om beleid vast te stellen.

Verandering in beleid kan aanleiding zijn tot bijstelling van de dienstverleningsovereenkomst. ROVA geeft aan dat er beleidsvrijheid is. Eén van de ROVA-deelnemende gemeenten, zijnde Bunschoten, staat momenteel ook 30-11-2021 RKC STEENWIJKERLAND BH8779IBRP2104270915-2 41 daadwerkelijk voor een transitie waarin ze overstapt op een andere beleidskeuze, zijnde nascheiding. Dit voorbeeld laat zien dat er kan worden afgeweken van de “ROVA-standaard”. Wat bij beleidsverandering wel speelt zijn de contractuele randvoorwaarden. Voor nascheiding geldt bijvoorbeeld dat er sprake is van een contract voor restafvalverwerking. De beleidsvrijheid wordt daarmee voor de duur van het contract mede bepaald door de contractuele voorwaarden. Beïnvloeding uitvoering vanuit aandeelhouderschap ROVA is juridisch beschouwd een privaatrechtelijke samenwerking via een Naamloze Vennootschap (NV). Privaatrechtelijke samenwerking of uitvoering van taken in een privaatrechtelijke rechtsvorm komt voor bij (gemeentelijke) taken waarbij het vanwege het karakter daarvan voor de hand ligt deze vorm te kiezen, bijvoorbeeld bij gezamenlijke uitbesteding van afvalinzameling (Raad voor het openbaar bestuur, 2015). De Raad voor het openbaar bestuur geeft aan dat ge meenten veelal kiezen voor een privaatrechtelijke variant vanwege de grotere flexibiliteit die dit zou bieden27.

Ook ROVA geeft zelf aan dat een NV voordelen heeft ten opzichte van bijvoorbeeld een Gemeenschappelijke Regeling (op grond van de WGR). Los van het feit dat een GR veelal vaak politiek gevoeliger ligt zijn individuele beleidsveranderingen juist relatief makkelijker via een NV. Bij een GR moet je ook andere gemeenten meenemen. De juridische constructie met aandeelhouderschap in een NV lijkt keuzevrijheid in de feitelijke uitvoering daarmee eerder makkelijker te maken dan complexer. 27 Raad voor het openbaar bestuur, 2015- Wisselwerking Naar een betere wisselwerking tussen gemeenteraden en de bovengemeentelijke samenwerking. 30-11-2021 RKC STEENWIJKERLAND BH8779IBRP2104270915-2 42 Bijlage 1 Overzicht bestudeerde stukken In de hierna volgende tabel volgt een overzicht van afvalgerelateerde stukken die na invoering van het nieuwe inzamelen in de Raad en/of College zijn behandeld. 30-11-2021 RKC STEENWIJKERLAND BH8779IBRP2104270915-2 43 Jaar Wat Toelichting Document 2004 Vervanging DVO Rova Door samenvoeging van 3 gemeenten (IJsselham, Steenwijk en Brederwiede) vernieuwing van DVO - €3.188.684,75 naar €3.505.561. Collegebesluit DVO ROVA.pdf DVO Inzameling huishoudelijk afval.pdf Brief aan ROVA voor ondertekening DVO.pdf 2010 Afvalbeleid - Duurzaamafvalbeheer gem. Steenwijkerland Voor 2010- Diftar.

Aan huis afgehaald worden: rest, GFT, papier, textiel,aeea en grof tuin en kunststofverpakkingen. Besluit ondergronds inzamelen. Afvalbeleidsplan 2010-2015 Duurzaam afvalbeheer 'afval kun je beter scheiden'.pdf KADERPLAN. Duurzaam afvalbeheer. Gemeente Steenwijkerland.pdf 25-10-2011 Besluit start 'Omgekeerd inzamelen'. Fase I: Invoer GFT 2 wekelijks. Daarvoor maandelijks. Rest 1x maand Raadsvoorstel 2011/78 inzake “Wijziging afvalinzameling” (25 oktober 2011) 21-5-2013 Raadsbrief eerste resultaten omgekeerd inzamelen 2013 Informerende brief over eerste resultaten nieuwe wijze van inzamelen Raadsbrief 2013-28 - Nieuwe wijze van afvalinzameling.pdf.pdf 19-9-2017 Afvalstoffenverordening Steenwijkerland 2017 Vervanging afvalstoffenverordening (2012). Implementatie Artikel 8.

Gescheiden aanbieding 5.1b Vaststellen Afvalstoffenverordening Steenwijkerland 2017 - definitief 5.1c Vaststellen Afvalstoffenverordening Steenwijkerland - 2017 - definitief (1) 7-11-2017 Verordening Afvalstoffenheffing 2018 Voorstel de afvalstoffenheffing in 2018 met 1,3% te verhogen ten opzichte van 2017 en het dekkingspercentage voor 2018 te bepalen op 71,6%; 5.1a Programmabegroting 2018-2021 - RAADSVOORSTEL GETEKEND 13-11-2018 Verordening Afvalstoffenheffing 2019 Voorstel de afvalstoffenheffing in 2019 met 7,2% te verhogen ten opzichte van 2018 en het dekkingspercentage voor 2019 te bepalen op 71,8%; 1.0 Programmabegroting - RAADSBESLUIT GETEKEND 13-11-2018 Motie CDA - Steenwijkerland schoon Gratis grofvuil aanbieden tot 150kg / huishouden - getekend_verworpen Motie M6 - GETEKEND VERWORPEN - Steenwijkerland Schoon 17-12-2019 Verordening Afvalstoffenheffing 2020 8,20% stijging in afvalstoffenheffing Stijgingspercentage per belastingsoort voor belastingjaar 2020 0.05 Afvalstoffenheffing 2020 - GETEKEND 2019-RAAD-00046 - Belastingvoorstellen en -verordeningen 2020 - RAADSBESLUIT GETEKEND 3-11-2020 Programmabegroting 2021- 2024 Voorstel de afvalstoffenheffing in 2021 met 15,1% te verhogen ten opzichte van 2020 en het dekkingspercentage voor 2021 te bepalen op 79,4%.

Daarbij is rekening gehouden met Programmabegroting 2021-2024 gemeente Steenwijkerland 30-11-2021 RKC STEENWIJKERLAND BH8779IBRP2104270915-2 44 Jaar Wat Toelichting Document een verhoging van het tarief per zak van € 1,35 per aanbieding naar € 1,55 per aanbieding; 3-11-2020 Motie BGL Informatievoorziening afvalstromen scheiden en hergebruiken Medio 2021 een campagne te starten om onze inwoners te informeren over afvalscheiding en hergebruik van afvalstromen. Dit te doen in afstemming met de ROVA en met toepassing van goede praktijkvoorbeelden elders in Nederland. Ingediend BGL - Motie Informatievoorziening afvalstromen scheiden en hergebruiken 24-11-2020 Invoering blauwe mini-container Steenwijk- Ingetrokken De oudpapierinzamelaar in Steenwijk heeft aangegeven per 1 januari 2021 te stoppen met de huis-aan-huis inzameling van papier. Tegelijkertijd heeft ook het bedrijf dat de inzamelvoertuigen (achterladers) levert voor de papierinzameling in Steenwijk, aangegeven per 1 januari a.s. te stoppen met de oudpapierinzameling met achterladers. Dit betekent dat wij als gemeente de huis-aan-huis inzameling anders moeten organiseren. In dit voorstel wordt geadviseerd om in Steenwijk de blauwe mini-container in te voeren.

2020_RAAD_00051 - Invoering blauwe mini- container oudpapier in Steenwijk - RAADSVOORSTEL 2020 Bewonersonderzoek Door Integron een vergelijking met ROVA cijfers Bewonersonderzoek 2020 Steenwijkerland.pdf 2020 Inwonerspanel Peiling 6 – grondstoffen Inwonerspanel_Steenwijkerland_- _Factsheet_peiling_6.pdf Inwonerspanel_Steenwijkerland_- _Rapportage_peiling_6.pdf 30-11-2021 RKC STEENWIJKERLAND BH8779IBRP2104270915-2 45 Bijlage 2 Toelichting Boxenmodel Hieronder volgt een uitleg over het boxen-model. Box 1 Binnen Box 1 worden jaarlijks de variabele kosten opgenomen die 1 op 1 doorberekend zijn aan de burger. Bij invoering van Diftar is onderscheid gemaakt in een variabel deel en een vast deel. In de afrekening met ROVA is dit ook hieraan gekoppeld in box 1 om er zo voor te zorgen dat er geen risico is voor gemeente. Het betreft: Tabel 0-1 Overzicht kostencomponenten box 1 Kostencomponent box 1 Aantal mini restcontainers x tarief voor 240 liter Aantal mini restcontainers x tarief voor 140 liter Box 2 Binnen box 2 worden verschillende kosten opgevoerd; het betreft specifieke kosten die deels ook jaarlijks kunnen verschillen, zie onderstaande tabel.

ROVA geeft aan dat Box 2 ROVA-dienstverlening is en kent de basis van het ROVA -huis: afval-app, communicatie, website; projectcommunicatie; beleidsvoorbereiding; ontvangst gemeenteraden; vaste inzameling van GFT, rest, OPK; web; inwoners onderzoeken. Een aantal van dit soort elementen is er later bij gekomen; deze zijn dan apart benoemd. Tabel: Overzicht kostencomponenten box 2 (elementen met (*) zijn nieuw in 2020 en waren niet opgenomen in 2019. Kostencomponent 2020 Toelichting (door gemeente) Totaal overige taken afvalverwjjdering Basisvergoeding voor het “ROVA-huis” Tariefdifferentiatie Kosten voor pasjes, etc. Korting btw vanuit box 1 Verrekening in verband met btw compensatiefonds. Grofvuil inzameling Dit betreft grofvuil dat aan huis wordt ingezameld Exploitatiekosten milieustation Beheer milieustation Milieustation afvalverwerking Verwerking Inzameling kunststofverpakkingen Inzameling PMD Kosten afkeur PMD* Kosten voor vervuilde, afgekeurde hoeveelheden Inzameling oud papier* Sinds 2020 geen vergoeding naar verenigingen, betalen vanuit afval.

Afwikkeling aantal aansluitingen* Aansluiting ASH en ROVA sluit niet aan; eenmalig vergoeding voor niet functionerende ICT-koppeling Logistieke korting Op basis van historische uren, urencorrectie voor inzameling Extra logistieke kosten GFT* Corona – gerelateerd (bovenmatige hoeveelheden) Extra logistieke kosten PMD* Corona – gerelateerd (bovenmatige hoeveelheden) Kosten sorteren en vermarkten KVM+ Per 1 april 2020 nieuw systeem voor vergoeding vanuit Nedvang voor inzameling PMD. Betreft een post waar nog niet mee gerekend kan worden Kringloopwinkel Vaste vergoeding per ingezamelde hoeveelheid 30-11-2021 RKC STEENWIJKERLAND BH8779IBRP2104270915-2 46 Kostencomponent 2020 Toelichting (door gemeente) Korting Heeft met boxenmodel te maken. Zoals de tabel laat zien zijn er verschillende specifieke kostenposten opgenomen in box 2. Box 3 Box 3 kent een verrekening op basis van afvalhoeveelheden tegen veelal een tarief per kilogram. Tabel 0-2 Overzicht kostencomponenten box 3 (elementen met (*) zijn nieuw in 2020 en waren niet opgenomen in 2019. Kostencomponent 2019 en 2020 Toelichting (door gemeente) Restafval aantal kilo’s x tarief - GFT afval aantal kilo’s x tarief - Grof huishoudelijk afval* Verschil tussen hoeveelheid en hetgeen wat burger betaalt Grof tuinafval* Heeft met corona te maken Verrekening tarief Correctie naar aanleiding van introductie omgekeerd inzamelen.

Verbrandingsbelasting restafval aantal kilo’s x tarief Nog niet opgevoerd. Het betreft een landelijke belasting die doorgevoerd is maar die binnen bestaand contract nog niet van toepassing is. Grof tuinafval aantal kilo’s x tarief Wel in 2019, niet in 2020. Blank glas aantal kilo’s x tarief Vergoeding marktopbrengsten Bont glas aantal kilo’s x tarief Vergoeding marktopbrengsten Oud papier Vergoeding marktopbrengsten Asbest vergunning - Asbest met verpakking - Klein gevaarlijk afval aantal kilo’s x tarief -

Rekenkamercommissie Naschrift bij bestuurlijke reactie van het college Steenwijkerland, 20 januari 2022 De rekenkamercommissie Steenwijkerland heeft de bestuurlijke reactie van het college van burgemeester en wethouders met belangstelling gelezen. Wij constateren dat het college zich in de algemene conclusies en aanbevelingen kan vinden. Op een enkele aanbeveling gaat het college in door de huidige stand van zaken te melden. Het college plaatst daarnaast een kanttekening waar het gaat over het nieuwe grondstoffenbeleid (2021) en de ambities die daarin zijn verwoord. Het college meent dat een en ander onvoldoende is meegewogen in de deelconclusie over beleid en governance. Wij erkennen dat het college hier een terecht punt heeft. Dit aspect is namelijk in de deelconclusie inderdaad (onbewust) ongenoemd gebleven. De totstandkoming hiervan is ook niet verder meegenomen in het onderzoeksrapport als gevolg van het gegeven dat dit een parallel lopend traject betrof. Mogelijk dat met de vaststelling van het nieuwe plan de kaders en ambities inmiddels duidelijker zijn. Wij kunnen ons voorstellen dat uw raad op de inbreng van het college en onze reactie in dit naschrift ingaat tijdens de bestuurlijke behandeling. Met vriendelijke groet, Rekenkamercommissie Steenwijkerland J.J. Mastwijk, voorzitter