Programmabegroting 2022-2025 gemeente Steenwijkerland.pdf

Indien de gevolgen van de coronacrisis verdere groei in de deelname bemoeilijken, inzetten op wegnemen van obstakels door de coronacrisis veroorzaakt. Doel Het vergroten van duurzame gezondheidswinst en versterken van veerkracht Beoogd resultaat 2022 Wijkprofielen en prognoses sociaal domein; het samenbrengen van gegevens op wijk/kernniveau en een vooruitblik op ontwikkelingen van de komende 20 jaar dient als richting-gever op onderbouwde inzet op gezondheid en preventie. Steeds meer partijen werken vanuit van positieve gezondheid: Positief is dat steeds meer partijen anders denken en kijken naar zorg en gezondheid, vanuit een breed gezondheidsconcept als positieve gezondheid. Tegelijkertijd is ook anders doen nog wel een uitdaging. Juist in de samenw erking tussen verschillende domeinen kunnen we stappen zetten. Met de instelling van een werkgroep Positieve gezondheid binnen de eigen gemeentelijke organisatie verbinden we de verschillende ontwikkelingen en projecten door middel van een gezamenlijk plan van aanpak. Doel hiervan is inspireren, ervaringen uitwisselen, kennis vergroten. In de inkoop van maatwerkvoorzieningen zal positieve gezondheid op termijn worden meegenomen.

Steenwijkerlands Sport & Beweegakkoord: Er is sprake van samenhang met het pro gramma Mijn Steenwijkerland dat als doel heeft om zoveel mogelijk vitale, fitte, participerende inwoners in Steenwijkerland te hebben, in een omgeving die uitnodigt tot gezond gedrag. Een aantal van de beoogde resultaten staan daarom verwoord bij dit doel en een aantal staat bij Mijn Steenwijkerland. Met ondersteuning vanuit de gemeente is onder andere:  op verschillende locaties van voorschoolse opvang het bewegen een belangrijk onderdeel in de dagelijkse zorg voor de kinderen;  de kwaliteit van het bewegin gsonderwijs op verschillende scholen vergroot en zijn er meer beweegmomenten ingevoerd gedurende de dag;  meer bekendheid gegeneerd voor het Jeugdfonds Sport en Cultuur met promotiecampagnes;  ‘Voel je Goed’ uitgevoerd. Samen in beweging: Met ondersteuning vanuit de gemeente is/zijn onder andere:  professionals werkzaam in wijk Clingenborgh geschoold op het gebied van positieve gezondheid;  huisbezoeken gebracht aan inwoners van 75+ in de wijk Clingenborgh door getrainde vrijwilligers;  de training grip en glans gegeven voor inwoners van de wijk Clingenborgh. 33 Processtap/actie 2022 1. Verbinden van gegevens uit de diverse monitoren. 2.

Plan van aanpak doorontwikkeling Positieve Gezondheid met onder meer:  trainingen en inspiratiesessies positieve gezondheid;  organiseren aanbiedersbijeenkomst;  lerende netwerken positieve gezondheid;  regionale samenwerking. Uitvoering geven aan:  Plan van aanpak Samen in Beweging;  Steenwijkerlands Sport & Beweegakkoord. We zetten hierbij in op de volgende thema’s:  jong leren bewegen;  vitaal oud(er) worden;  inclusief sporten en bewegen;  vitale sportaanbieders;  duurzame sportinfrastructuur;  sportevenementen. Doel Mensen met verward gedrag krijgen passende ondersteuning Beoogd resultaat 2022 Het in 2018 vastgestelde actieplan voor de sluitende aanpak rondom mensen met verward gedrag wordt uitgevoerd. Hierin zijn verschillende actiepunten benoemd, die deels regionaal en deels lokaal worden opgepakt. In 2022 gaan we verder aan de slag met het versterken van de lokale keten rondo m zorg en veiligheid, onder meer via invoering van een aanpak voorkomen escalatie. Er wordt ingezet op intensivering van de samenwerking (zowel intern tussen de domeinen, als met ketenpartners, mogelijk op wijkniveau) rondom de aanpak van multiprobleem huishoudens/ woonoverlast. We willen duidelijke afspraken maken over rollen en verantwoordelijkheden, informatiedeling en overlegstructuren. Processtap/actie 2022 Rondom deze opgaven wordt intensief regionaal samengewerkt, ook in 2022.

De uitvoering van de Wet verplichte Ggz en Wet Zorg en Dwang wordt daar gemonitord en actuele ontwikkelingen en knelpunten waar nodig opgepakt. Regionaal wordt ook gewerkt aan de uitwerking van een agenda Zorg & Veiligheid. Vaststelling moet meer richting geven aan de regiona le samenwerking met ketenpartners rondom dit onderwerp. Extra aandacht is er ook in 2022 voor het monitoren van de gevolgen van corona op de doelgroep kwetsbare inwoners, zowel regionaal als lokaal. Opgaven die worden getemporiseerd: Onderstaande doelen zijn in 2021 getemporiseerd en in uitvoering aangepast. Doel De Steenwijkerlandse samenleving sluit niemand uit Beoogd resultaat 2022 In 2022 wordt er uitvoering gegeven aan het regenboogbeleid. Dit wordt (is) in Q4 2021 ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. Er wordt ingezet op de thema´s:  bevorderen van ontmoeting; 34  sociale acceptatie (normaliseren);  zichtbaarheid;  veiligheid;  de gemeente als voorbeeldfunctie. In 2022 wordt de uitvoering van de Lokale Inclusie Agenda gecontinueerd. Deze agenda bestaat uit 8 thema’s die lokaal worden uitgevoerd. Processtap/actie 2022 Regenboogbeleid De uitvoering van het regenboogbeleid gaat in samenwerking met Stichting Regenboog Steenwijkerland en zo nodig wordt regionale samenwerking opgezocht. Inclusieagenda De Lokale Inclusie Agenda is eind 2019 vastgesteld en bestaat uit 8 thema’s met actiepunten.

De actiepunten die nog niet zijn afgerond worden naar prioriteit opgepakt. Daarnaast geeft het structurele en regionale overleg ‘toegankelijkheid/VN Verdrag inclusie’ richting aan eventuele regionale samenwerking en acties rond dit onderwerp. Doel Het aantal inwoners dat moeite heeft met lezen, schrijven, rekenen of digitale vaardigheden neemt af Beoogd resultaat 2022  150 inwoners nemen deel aan een aanbod om hun taalvaardigheden te vergroten.  50 inwoners nemen deel aan een aanbod om hun rekenvaardigheden te vergroten.  50 inwoners nemen deel aan een aanbod om hun digitale vaardigheden te vergroten. Processtap/actie 2022  De gemeente verzorgt via taalpunt in samenwerking met het bedrijfsleven bedrijfstrainingen in het kader van basisvaardigheden (taal, rekenen en digitaal).  De gemeente verzorgt via taalpunt periodiek trainingen in het kader van basisvaardigheden (taal, rekenen en digitaal). Doel Versterken van inzet van vrijwilligers en maatschappelijke initiatieven in het sociaal domein Beoogd resultaat 2022 Het behouden van de vitaliteit van de vrijwilligersorganisaties als belangrijk onderdeel van de vitale samenleving. Processtap/actie 2022  In samenwerking met Sociaal Werk De Kop wordt het Vrijwilligersinformatiepunt (VIP) doorontwikkeld.

 Vanuit het Hernieuwd Perspectief wordt ondersteuning geboden aan vrijwilligersorganisaties, om hen te helpen weer op te starten na de crisis en door te ontwikkelen waar nodig. Hierin werken cultuur, kernen en wijken en sport nauw samen. 35 Relatie met verbonden Partijen NoordWestGroep De NoordWestGroep is een sociaal arbeidsontwikkelbedrijf. Het doel is om werkzoekenden, met passende hulp en ondersteuning, naar zinvol werk te leiden. De gemeente bezit thans 100% van de uitgegeven aandelen. In september 2021 heeft de gemeenteraad een besluit genomen over het toekomstscenario voor NoordWestGroep. Voorgesteld is om NWG te laten fungeren als een sociale onderneming en participatiebedrijf voor een periode van zes jaar. Hier wordt verdere uitvoering aan gegev en. GGD IJsselland De gemeente Steenwijkerland maakt deel uit van de Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst in IJsselland (GGD IJsselland). De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van de ruim 530.000 inwoners van 11 gemeenten in de regio. Volgens de Wet publieke g ezondheid hebben gemeenten de taak een GGD in stand te houden voor de uitvoering van taken op het gebied van de publieke gezondheidszorg. Dit is o.m. gericht op het bevorderen van de algemene gezondheid en het voorkomen van ziekten bij risicogroepen. Vanaf 2018 voert de GGD de gehele jeugd-gezondheidszorg (0-18 jaar) uit.

Daarnaast is een belangrijke rol van de GGD-monitoring en signalering. Tot slot hebben we als gemeente specifieke diensten ingekocht bij de GGD IJsselland. Bijvoorbeeld rondom de aanpak verwarde personen en voor de toegang tot beschermd wonen en maatschappelijke opvang. RSJ IJsselland Steenwijkerland heeft samen met de tien andere gemeenten in de regio IJsselland bij Gemeenschappelijke Regeling de Bedrijfsvoeringorganisatie Regionaal Servi ceteam Jeugd IJsselland opgericht. De regeling wordt getroffen ter ondersteuning en uitvoering van de taken van de colleges in het kader van de Jeugdwet. De RSJ voert een aantal bedrijfsvoeringstaken uit die verbonden zijn aan de inkoop, contractmanageme nt en monitoring van de verstrekte individuele voorzieningen jeugdhulp. Deze is uitgewerkt in een Dienstverleningsovereenkomst. In de bijlage Verbonden Partijen wordt nader op de afzonderlijke verbonden partijen ingegaan. Wat mag het kosten? In paragraaf 3.3 is het volledig bestedingsplan opgenomen voor alle programma’s. De bijbehorende toelichtingen treft u aan in hoofdstuk 7.2 van de PPN 2021-2025.

36

37 2.10. Bestuursprogramma ‘Mijn Steenwijkerland’ AMBITIE: HUISVESTING Een passende woning voor jong en oud Nieuwe sociale huurwoningen Vergrijzing als kans Goede en duurzame schoolgebouwen We willen dat iedereen goed kan wonen in onze gemeente. Samen met de kernen en wijken zoomen we in op de woonbehoefte van jongeren en ouderen. Voor mensen met een lager inkomen, zetten we in op voldoende sociale huurwoningen. AMBITIE: MOBILITEIT Betere fietspaden Veilige kernen en wijken Slimme en duurzame mobiliteit De strategische Mobiliteitsvisie ‘Steenwijkerland duurzaam in beweging’ is in concept klaar. Speerpunten zijn het verder ontwikkelen als fiets - en wandelgemeente, het realiseren van transfer s, de zorg voor basismobiliteit en het verduurzamen van woon-werk-en bedrijfsverplaatsingen. AMBITIE: LEEFOMGEVING Verbeteren toegankelijkheid openbare ruimte Versterken biodiversiteit Stimulerende omgeving voor sport en cultuur Mensen wonen graag in Steenwijkerland. Dat willen we graag verder verbeteren met een groene en verzorgde omgeving, prima en over de gemeente verspreide voorzieningen en een goede bereikbaarheid voor iedereen. Onze ambities zijn hieronder vertaald in doelen, beoogd e resultaten in 2022 en bijbehorende acties/processtappen.

Dit presenteren we volgens de 6 thema’s uit het programma ‘Mijn Steenwijk erland’: Aantrekke lijke en veilige leefomgeving, Wonen, Kunst en cultuur, Sport en bewegen, Mobiliteit, Onderwijs en onderwijshuisvesting.

38 Wat zijn onze doelen en resultaten? Aantrekkelijke en veilige leefomgeving: Doel Mensen voelen zich mede-eigenaar van de leefomgeving Beoogd resultaat 2022  We betrekken onze inwoners bij het inrichten van onze openbare ruimte bij nieuwe aanleg en groot onderhoud.  We ondersteunen tenminste 2 à 3 inwonersinitiatieven die bijdragen aan behoud en verbetering van de leefbaarheid, biodiversiteit en sociale cohesie. Daarbij blijft een goede balans tussen het aantal initiatieven en de beschikbare capaciteit binnen de gemeentelijke organisatie een aandachtspunt. Processtap/actie 2022 Bij herinrichting, groot onderhoud en nieuwe aanleg worden onze inwoners betrokken. Doel Behoud cultuur en eigen identiteit Beoogd resultaat 2022 Door de coronacrisis hebben we geen voortgang geboekt en het gestelde resultaat in 2021 niet behaald. We zetten daarom in op het behalen van het resultaat in 2022:  Antwoord op de vraag of er kernen of gebieden zijn die met duurzaam landschapsbeheer aan de slag willen. Voorheen werd langjarig beheer landschap ‘Gro ene en Blauwe Diensten’ genoemd.  Mocht een kern/gebied positief tegen duurzaam landschapsbeheer staan, dan gaan we kijken of we dit gelijk kunnen oppakken en implementeren.  Een vitaal aantrekkelijk landschap waar het goed wonen, werken en recreëren is.

Dit is te meten via aanwezige landschapselementen als poelen, houtwallen, singels, laanstructuren enz. Zij zijn belangrijke dragers van het landschap. Zij zorgen voor variatie, afwisseling en identiteit. Variatie en afwisseling in het landschap is ook voor de biodiversiteit van elementair belang. Een vitaal gevarieerd herkenbaar landschap is een aantrekkelijk landschap dat bijdraagt aan het gevoel van welbevinden en welzijn van onze inwoners. Processtap/actie 2022  Onderzoeken of er naast Willemsoord ook andere kernen of gebieden zijn die met Langjarig Beheer Landschap (opvolger Groene en Blauwe Diensten) aan de slag willen. Het is m oeilijk om een ander gebied te vinden. Als er een andere plek is gaan wij dat ondersteunen.  Opstellen gebiedsplan Langjarig Beheer Landschap, samen met groep inwoners die zich willen inzetten voor behoud en ontwikkeling van het landschap in eigen omgeving.  Inzetten op kwaliteit, variatie en behoud van identiteit van het landschap. Doel Versterken biodiversiteit (met bijdrage aan positieve gezondheid) Beoogd resultaat 2022 (Bio)diversiteit in de openbare ruimte draagt door diversiteit en verscheidenheid bij aan gezondheid, welzijn en geluksbeleving van onze inwoners. 70% van onze bermen wordt ecologisch beheer.

Onze inwoners zijn bekend met het begrip biodiversiteit en weten wat de gemeente Steenwijkerland doet om de biodiversiteit in gemeentelijk beheerd gebied te behouden en te versterken. Nieuwe ontwikkelingen zijn klimaatadaptief en natuurinclusief, het is duidelijk waaraan een natuurinclusieve ontwikkeling voldoet. Processtap/actie 2022  Het stimuleren van natu urbeleving en natuureducatie onder andere door het geven van vlinderonderwijs op drie basisscholen in Steenwijkerland, het 39 verbeteren van de informatievoorziening op de twee geologische monumenten in Steenwijkerland, waarbij ook aandacht is voor de ecologie ter plekke.  Steenwijk Zuidoost wordt Klimaatadaptief en Natuurinclusi ef ontwikkeld, onder andere door het opnemen van biodiversiteit en klimaatadaptatie in het Programma van Eisen en het houden van een Natuuratelier onder begeleiding van een ecoloog en landschapsarchitect.  De aanleg van twee wilde bloemen weides.  Het in kaart brengen van de natuurwaarden in de openbare ruimte en het beheer afstemmen op de aanwezige soorten (natuurwaardekaart).  De aanplant van streek eigen beplanting stimuleren, onder andere door actie herintroductie hoogstamfruitbomen en streekeigen beplanting.  Binnen nu en drie jaar wordt volledig omgeschakeld naar ecologisch (maai)beheer).

 Het ondersteunen van minimaal twee (inwoners)initiatieven die bijdragen aan behoud en versterking van de biodiversiteit.  Aandacht voor biodiversiteit bij de uitvoering van het gemeentelijk beheer en onderhoud, onder ander door het verzorgen van praktisch werk - en kennissessies voor de buitendienst, door een ecoloog. Doel Veilige kernen en wijken Beoogd resultaat 2022 Toename verkeersveiligheid t.o.v. 2017 gebaseerd op landelijke cijfers. Processtap/actie 2022  Herinrichting van Kallenkote fase II is in 2022 gerealiseerd.  De rotonde in de N351 te Kuinre is gerealiseerd in 2022.  Afhankelijk van de beschikbare middelen gaan we Jonenweg fase II en Giethoorn Wanneperveen voorbereiden en aanbesteden.  In voorjaar 2022 starten we met een onderzoek naar ontbrekende schakels in fietsnetwerk.  Uitvoering camerahandhaving binnenstad Steenwijk en Blokzijl in 1 e helft van 2022.  Samen met de wijk worden parkeerlocaties uitgewerkt en aangelegd in Oostermeenthe. Wonen: Doel Realistische groei woningbouw Steenwijkerland Beoogd resultaat 2022  In 2022 wordt uitvoering gegeven aan de Woonagenda Steenwijkerland 2022 - 2026. Hierin wordt richting gegeven aan de invulling van de kwantitatieve en kwalitatieve woonbehoefte voor de kernen, met aandacht voor voldoende voor ouderen geschikte woningen en woningen voor starters.

 In 2022 wordt uitvoering gegeven aan het investeringsplan sociale woningbouw 2018-2027 voor de toevoeging van sociale huurwoningen in de kernen Scheerwolde, Oldemarkt, Willemsoord en Steenwijk en overige kernen waar de behoefte blijkt. Processtap/actie 2022  Vanaf 2022 wordt de in de eerste helft van 2021 opgestelde woonagenda Steenwijkerland 2022 -2026 uitgevoerd en de woningbouwstrategie voor de kernen uitgerold. De opgestelde cruciale agenda voor de bouw van sociale huurwoningen in de noordelijke kernen en Steenwijk wordt samen met de woningcorporaties structureel gemonitord. 40  De start bouw van de 12 appartementen in Steenwijk staat gep land voor kwartaal 4 van 2021. Deze zullen in de loop van 2022 worden opgeleverd.  Naar verwachting wordt een tweede appartementencomplex met eveneens 12 appartementen in de loop van 2022 gebouwd.  In de Prins Bernardstraat in Steenwijk worden 5 woningen gebouwd. Doel Een passende woning voor iedereen Beoogd resultaat 2022  In 2022 zijn nieuwe meerjarige prestatieafspraken opgesteld met de woningcorporaties en huurdersorganisaties.  De door de Rijk opgelegde halfjaarlijkse taakstelling, voor de huisvesting van statushouders wordt gehaald.  Vaststelling van beleid voor de huisvesting van woonwagenbewoners.

Processtap/actie 2022  Opstellen nieuwe meerjarige prestatieafspraken met woningcorporaties en huurdersorganisaties in de eerste helft van 2022.  De huisvesting van statushouders wordt conform taakstelling uitgevoerd en elk kwartaal gemonitord.  Realisatie van nieuwe plekken voor de huisvesting van woonwagenbewoners. Doel Impuls aan wijken of kernen Beoogd resultaat 2022  Ondersteunen plan van aanpak Steenwijkerwold.  Afronden wijkvernieuwingsvisie Gagels. Processtap/actie 2022  In de eerste helft van 2021 is een dorpsvisie voor Steenwijkerwold afgerond. Het dorp gaat zelf aan de slag met een plan van aanpak op verschillende onderdelen en betrekt waar nodig de gemeente en/of andere partijen bij het vervolg.  In de tweede helft van 2021 is een start gemaakt met een wijkvernieuwingsvisie voor de Gagels in Steenwijk. In 2022 wordt deze wijkvernieuw ingsvisie afgerond. Kunst en Cultuur: Doel We stimuleren een brede cultuurparticipatie Beoogd resultaat 2022  Scala: in samenspraak met 4 andere gemeenten heeft Scala een convenant opgesteld waarin de toekomstige opzet en werkwijze staat weergegeven;  Continueren werkzaamheden cultuurmakelaar. Processtap/actie 2022  Het door Scala en in samenspraak opgestelde convenant en bijbehorend werkplan + meerjarenbegroting wordt voor 1 januari 2022 geïmplementeerd.

 Omdat vanwege de coronacrisis dit proces is gestagneerd, wordt in 2021 en 2022 verder gegaan met het subsidiebeleid ter versterking van de amateurkunst. Hierbij wordt rekening gehouden met ontwikkelingen op het gebied van corona en de inzet van de cultuurmakelaar. De eerste werkzaamheden w orden hier momenteel in gedaan door de cultuurmakelaar. Doel Vergroten zichtbaarheid cultuursector en herkenbaarheid gemeente Beoogd resultaat 2022  Instellen culturele netwerkvorming is gerealiseerd en geborgd, dat wil zeggen dat de coördinatie een vast onderdeel is van de werkzaamheden van de Cultuurmakelaar. 41  Vaststellen nieuw beleid kunst: Beleid is in concept gereed, wordt i n samenwerking met de commissie beeldende kunst afgerond en wordt in 2022 vastgesteld.  Beleidsplan culturele evenementen: Kan wegens corona niet worden afgerond voor 2022. Wel zullen we in het najaar starten met de evaluatie van de inzet ‘cultuurprofiel evenementen Overijssel’. Op basis van deze evaluatie en effecten van de coronacrisis wordt een start gemaakt met de opzet van een duurzaam evenementenbeleid.  Vervolgonderzoek M useumproject, (resultaten) vervolgonderzoek, mogelijke vaststelling college en raad: in 2022.

Processtap/actie 2022 De volgende werkzaamheden worden in 2022 opgestart:  starten met realisatieproces nieuw museum;  vervolg ontwikkeling nieuwe museumorganisatie (transitie museum organisatie). Hiermee is in 2021 met bestaande museumbesturen al een eerste start gemaakt. Bij de transitie nieuw museum wordt een strategisch bedrijfsplan opgesteld. In dat bedrijfsplan wordt de missie, visie, strategische doelstellingen, programmering, benodigdheden (mensen, middelen, pr etc.) inclusief financieel meerjarenbegroting aangeleverd. Sport en bewegen: Zoveel mogelijk vitale, fitte, participerende inwoners in Steenwijkerland in een omgeving die uitnodigt tot gezond gedrag Beoogd resultaat 2022 De basis voor dit doel is vastgelegd in het Wedstrijdplan. Beoogde resultaten voor 2022 zijn onder andere:  Renovatie van de kunstgrasvelden op sportcomplexen Parallelweg in Steenwijk en Monnikenmolen in Sint Jansklooster;  Ondersteunen van 8 verenigingen bij het vergroten van de kwaliteit van jeugdtrainers en opleiden van interne clubkadercoaches bij clubs met inzet van Clubkadercoach;  Uitvoering van het sportstimuleringsprogramma Sjors Sportief en Creatief en Max Vitaal;  Realiseren van een beweegvriendelijke inrichting van de openbare ruimte bij het Kornputkwartier in Steenwijk.

Processtap/actie 2022 Grote onderdelen van het Wedstrijdplan zijn de uitvoering van het Steenwijkerlands Sport & Beweegakkoord het meerjaren beheer - en onderhoudsplan voor sportvelden. Specifieke aandachtspunten zijn onder andere:  ondersteuning van LTC Steenwijk voor renovatie van hun sportcomplex ;  ondersteuning va n sportclubs die gebruik maken van gemeentelijke buitensportaccommodaties bij de verduurzaming van verlichting. Het tempo hierin wordt bepaald door de sportclubs;  vanuit thema beweegvriendelijke openbare ruimte ontwikkelen we beleid op het gebied van sporten en spelen in samenwerking met spelen en kernen en wijken en ondersteunen we initiatieven om een beweegvriendeli jke openbare ruimte te creëren; 42  monitoring van het effect en de meerwaarde van het Steenw ijkerlands Sport & Beweegakkoord;  bieden van verenigingsondersteuning op basis van behoefte van verenigingen. Samen met verenigingen kijken we op welke manier ook de bestuursfuncties van de verenigingen ondersteund kunnen worden. Er zit in het Steenwijkerlands Sport & Beweegakkoord een grote samenhang met het programma Samenredzaam dat als één van de doelen heeft: ‘h et vergroten van duurzame gezondheidswinst en versterken van veerkracht’ . Een aantal van de beoogde resultaten staan daarom verwoord bij dit doel en een aantal staat bij Mijn Steenwijkerland.

Mobiliteit: Doel Iedereen mobiel Beoogd resultaat 2022  Door opknappen verbreden van fiets (wandel)paden neemt tevredenheid toe, indicatie hiervoor is het aantal klachten.  De toegankelijkheid van de openbare ruimte wordt verbeterd.  Conform uitvoeringsplan wordt uitvoering gegeven aan de strategische mobiliteitsvisie. Processtap/actie 2022  Start Jonenweg fase II bij voldoende beschikbare middelen.  Schouw 2 nieuwe locaties toegankelijkheid.  Uitvoering geven aan de uitvoeringsplan mobiliteitsvisie, maatr egelen zijn onder andere: - Parkeernota (met fietsparkeernormen) wordt aangepast; - verkennen van mogelijkheden van deelfiets, toeristisch recreatief, bedrijven en OV-haltes; - stimulering en promotie van fietsgebruik; - realiseren van laadpalen, elektrische auto’s strategische locaties; - deelauto’s (inzetten gemeentelijke elektrische auto’s); - campagnes om gedrag te beïnvloeden. Onderwijs en onderwijshuisvesting: Doel Kwalitatief goede en duurzame schoolgebouwen Beoogd resultaat 2022 Het integraal huisvestingsplan onderwijs is vertaald in een uitvoeringsplan en 4 fasen. Fase 1 (2018 -2020) hiervan (plannen Tuk, Wanneperveen, De Gagels) is in uitvoering. Ook Eekeringe was onderdeel van fase 1. Door een afzonderlijk raadsbesluit in het voorjaar van 2021 is de planning gewijzigd. Inmiddels is ook de voorbereiding van fase 2 gestart.

Processtap/actie 2022 School 't PuzzelStuk & Dorpshuis Tuk: In het voorjaar van 2021 is de voorbereiding voor de bouw door de bouwkundig en installatietechnisch aannemer opgestart. Begin 2 e kwartaal is de werkelijke bouw gestart. Het doel is om in 2021 de nieuwe school op te leveren. In het voorjaar van 2022 wordt dan de openbare ruimte en het schoolplein aangelegd. Samenlevingsschool De Lisdodde Wanneperveen: De (concept) visie wonen/onderwijs is door het College vastgesteld en gereed om door de Provincie in behandeling te worden genomen. Tevens heeft het 43 schoolbestuur het technisch programma van eisen gereed. Een marktconsultatie wordt uitge voerd om te beoordelen op welke manier marktpartijen in een vroegtijdig stadium inbreng in het proces kunnen hebben. Een voorzichtige planning, mede afhankelijk van de bestemmingsplanprocedure voor de nieuwe locatie, geeft zicht op een nieuwe school in 20 23. Vaststellen bestemmingsplan de Lisdodde Wanneperveen. Emma- en Frisoschool, De Gagels Steenwijk: Het jaar 2022 wordt gebruikt om de in 2021 opgestelde uitgangspunten verder uit te werken en te komen tot een aanbesteding, zodat de bouw kan starten. Voo r start bouw wordt de kavel ‘bouwrijp’ gemaakt, zodat het schoolbestuur aan de slag kan.

Een voorzichtige planning, mede afhankelijk van de bestemmingsplanprocedure voor de eventuele nieuwe locatie, geeft zicht op een nieuwe school in 2023. RSG/CSG Eekeringe Steenwijk: In 2022 wordt door het schoolbestuur het programma ven eisen opgesteld. Hieruit komen scenario’s naar voren van waaruit verdere keuzes voor fasering e.d. gemaakt kunnen worden. In 2022 wordt duidelijk wat er met de twee achterblijvende herontwikkelde locaties (Stationsstraat en CSG Eekeringe) te gebeuren staat. IHP fase 2 In 2022 wordt verder uitvoering gegevens fase 2 van het IHP. Fase 2 loopt van 2021 tot 2024. De volgende scholen komen in fase 2 aan de orde:  KDC De Wiedekieker en GBS Eben Heazer, Sint Janskloos ter, samen onder één dak (nieuwbouw). Stappen: 2022/2023: - stedenbouwkundige randvoorwaarden nieuwe locatie bepalen; - vooronderzoeken t.b.v. bestemmingsplanwijziging nieuwe locatie uitvoeren; - bestemmingsplanwijziging op route brengen; - Programma van Eisen voor school, door schoolbesturen opstellen; - Programma van Eisen voor openbare ruimte, door gemeente opstellen.  KDC De Schutsluis, Blokzijl (renovatie).  VO Lijsterbesstraat, Steenwijk (renovatie), onderdeel van unilocatie . Doel Leven lang leren/ontwikkelen Steenwijkerland Beoogd resultaat 2022 De Programmering ELL (een Leven Lang Leren) is in samenspraak met stakeholders ontwikkeld en geïmplementeerd.

Processtap/actie 2022  De visie, doelstellingen en kaders worden vastgesteld en gedeeld met alle stakeholders.  Beheer en borging van de programmering ELL en alle voorwaarden wordt integraal vastgelegd door betrokken stakeholders. De vorm van vastlegging wordt in goed overleg met partijen bepaald. Wat mag het kosten? In paragraaf 3.3 is het volledig bestedingsplan opgenomen voor alle programma’s. De bijbehorende toelichtingen treft u aan in hoofdstuk 7.2 van de PPN 2021-2025. 44 Specifiek voor het bestuursprogramma Mijn Steen wijkerland geldt dat we in 2022 moeten investeren in zwembaden. Dit loopt via de voorziening maatschappelijk vastgoed . De uitgaven voor de zwembaden betreft zowel onderhoud als investeringen: - het totaal benodigde investeringsbedrag voor zwembad Tolhekke bedraagt € 118.743. Dit is voor de vervanging van de doseerinstallatie en de opslag van chemicaliën. Op dit moment is dit nog niet wettelijk noodzakelijk, maar de verwachting is dat dit in 2022 verplicht wordt gesteld. Het geld zal in 2022 nog niet worden beschikt, maar is beschikbaar op het moment dat de wetgeving hierom vraagt; - het totaal benodigde investeringsbedrag voor zwembad de Waterwyck bedraagt € 173.078, dit is inclusief een bedrag van € 132.000 voor de vervanging van de doseerinstalla tie en de opslag van chemicaliën.

Hierbij geldt hetzelfde als voor zwembad Tolhekke; - het totaal benodigde investeringsbedrag voor zwembad Vollenhove bedraagt € 52.828. In totaal vragen we uw raad een krediet van € 344.649 beschikbaar te stellen voor zwemb aden.

45

46 2.11. Programma ‘Financiën en overhead’ AMBITIE: VERANTWOORDE GEMEENTELIJKE FINANCIËN Sluitende meerjarenbegroting Voldoende weerstandsvermogen Gematigde ontwikkeling lokale lasten Een sluitende meerjarenbegroting voor alle jaren, een gematigde ontwikkeling van de lokale lasten en voldoende buffers om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. AMBITIE: PROFESSIONELE ORGANISATIE Wendbaar en toekomstbestendig Programmatische werken Vanuit de organisatie staan samenwerken, meedenken , programmatische werken, professionaliteit en plezier centraal. In het Coalitieakkoord ‘Door verbinding naar resultaat’ is voor wat betreft de financiën een aantal uitgangspunten meegegeven aan het college: 1. Wij willen een solide financieel beeld voortzetten met een reëel sluitende meerjarenbegroting; 2. De algemene reserve zit nu op voldoende omvang en wij willen dat zo houden als een veilige achtervang; 3. De lokale lasten worden jaarlijks trendmatig aangepast en stijgen niet meer; 4. Financiële ruimte voor prioriteiten moet gevonden worden door herschikking; 5. Voor de uitvoering van de programma’s wordt per programma een aanjaagbudget beschikbaar gesteld. Deze uitgangspunten zijn hieronder vertaald in doelen en resultaten.

Wat zijn onze doelen en resultaten? Verantwoorde gemeentelijke financiën: Doel Sluitende meerjarenbegroting Beoogd resultaat 2022 Een materieel en reëel sluitende begroting voor alle jaren is het uitgangspunt. Dat betekent dat de uitgaven en inkomsten structureel en reëel in evenwicht zijn. Processtap/actie 2022 We presenteren een sluitende meerjarenbegroting voor alle jaren in navolging van de PPN 2021-2025. Sinds het voorjaar is het financieel beeld verbeterd, onder andere door (incidentele) compensatie van het Rijk voor de tekorten in de Jeugdzorg en de mogelijkheid die door de toezichthouder is geboden om ook structureel middelen op te nemen in de meerjarenbegroting. 47 Doel Gematigde ontwikkeling lokale lasten Beoogd resultaat 2022  De ‘0 -lijn’ hanteren voor de OZB -opbrengst in 2022 (in plaats van de trendmatige ontwikkeling van 1,7% te volgen) 3.  Voor de Afvalstoffenheffing en de Rioolrechten worden wijzigingen in de kosten verhaald door de betreffende tarieven dienovereenkomstig aan te passen (gesloten huishouding). Om grote tariefschommelingen te voorkomen, wordt gebruik gemaakt van de voorziening Reiniging en de voorziening Riolering. We kiezen ervoor d e voorziening Riolering gefaseerd af te bouwen tot het niveau zoals dat is vastgelegd in de Nota Reserves en Voorzieningen (maximaal 10% van de inkomsten, waarbij wel wordt gekeken naar de komende 4 jaar) 4.

In de paragraaf ‘Lokale heffingen’ lichten we dit nader toe. Doel Voldoende weerstandsvermogen als veilige achtervang Beoogd resultaat 2022  Op basis van een goede en betrouwbare risicocontrole komen tot een juiste analyse, beoordeling en beheersing van risico’s.  Voldoende weerstandscapaciteit (algemene reserve en de ruimte binnen de OZB) om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. Processtap/actie 2022 Waarschijnlijk geen specifieke processtap nodig (tenzij de reserves snel worden afgebouwd en/of ons risicoprofiel sterk verslechtert. In de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ lichten we de uitkomsten toe (incl usief de score op het kengetal ‘weerstandsratio’). In paragraaf 4.6 zijn onze plannen qua bedrijfsvoering op basis van deze doelen beschreven. Verbonden Partijen De volgende verbonden partijen leveren via het aandelendividend een bijdrage aan de gemeentelijke financiële positie: - BNG Bank - Enexis - Rendo - Vitens - Rova - Wadinko In de begroting wordt rekening gehouden met het jaarlijks te ontvangen dividend. Dit dividend is uiteraard afhankelijk van de prestaties en winstgevendheid van deze ondernemingen en vormt daarmee een risico voor de begroting.

Een belangrijk risico vormt op dit moment de beperking van verhoging van de tarieven, die de Autoriteit Consument en Markt (ACM) (toezichthouder) de nutsbedrijven oplegt in verband met de lage rentestand. Dit heeft gevolgen voor het uit te ker en dividend van deze bedrijven. Een ander risico voor de dividenduitkeringen dat meespeelt zijn de forse investeringen die de netwerkbedrijven moeten doen in verband met onder andere de energietransitie en klimaatveranderingen door Enexis, Vitens en Rendo. In de bijlage Verbonden Partijen wordt nader op de afzonderlijke verbonden partijen ingegaan. 3 Amendement ‘OZB 0%, wijziging kaders prijsinflatie gemeentelijke belastingen en rechten’. 4 Nota Reserves en Voorzieningen 2017, p. 55. 48 Wat mag het kosten? In paragraaf 3.3 is het volledig bestedingsplan opgenomen voor alle programma’s. De bijbehorende toelichtingen treft u aan in hoofdstuk 7.2 van de PPN 2021 -2025. Voor het bestuursprogramma ‘Financiën en overhead’ stellen wij voor het bestedingsplan aan te vullen. Zie daartoe onderstaande tabel met het aanvullend bestedingsplan. De verschillende posten zijn in paragraaf 3.5.5. toegelicht.

49 2.12. Programmatisch werken In het Coalitieakkoord ‘Door verbinding naar resultaat’ staat vermeld dat we het programmatisch werken introduceren. Daarmee willen we sturen op samenhang en resultaat. In de genoemde bestuursprogramma’s zijn de verschillende sectorale onderwerpen in logisch verband gezet. Vanuit de ambities en doelen die zijn geformuleerd bij de verschillende bestuursprogramma’s zijn drie afzonderlijke programma’s benoemd met een eigen programmastruc tuur en een (ambtelijk) programmamanager. Het gaat om de volgende programma’s: 1. Programma Duurzaam en Be-Leefbaar Toerisme; 2. Programma Omgevingswet; 3. Programma Duurzaam. Deze programma’s zijn hieronder toegelicht. Programma Duurzaam en Be-Leefbaar Toerisme (DBT) Eind 2018 is gestart met een programmatische aanpak onder de titel ‘Duurzaam (Be)Leefbaar Toerisme’ (DBT). Hierin zijn de activiteiten van de Stichting Weerribben -Wieden, de projecten uit de Regiodeal ‘Leefbaar Giethoorn 2019-2021’, en toeristische projecten van de gemeente Steenwijkerland met elkaar verbonden. Samen vormen deze drie sporen het programma DBT. De hoofddoelstelling van het DBT -programma is om projecten te realiseren die bijdragen aan een versterking van de (toeristische) economie, waar bij een duurzame balans tussen ecologie, economie en leefbaarheid wordt nagestreefd.

Ambitie daarbij is: meer welvaart en welzijn voor de bewoners van Steenwijkerland, gericht op de langere termijn. De drie speerpunten die in de Programmabegroting 2021-2024 waren opgenomen , zijn nog steeds onverkort van kracht: 1. Uitvoering geven aan de Regiodeal Regio Zwolle. 2. Samen met de partners uitvoering geven aan de toeristisch -recreatieve visie ‘Pers pectief Bestemming Weerribben-Wieden 2025. 3. Samen met partners uitvoering geven aan de ‘Toekomstvisie Giethoorn’. Specifiek voor de projecten die vallen binnen de Regiodeal speelt het volgende: Smart mobility (slimme mobiliteit) en smart hospitality (slimme gastvrijheid) Ten aanzien van Smart Mobility & Hospital ity is de afgelopen periode een strakke basis gelegd om het project verder uit te werken. In het najaar van 2021 lag de nadruk op het fysiek ontwikkelen van d e ontvangstlocaties middels onder andere elektronische bebording en andere smart toepassingen, het me ten van huidige bezoekersstromen, het opleveren van de eerste versie van de gebiedsapp, het introduceren van de eerste vormen van slimme mobiliteit en het aanhaken van ondernemers en andere partijen middels congressen en symposia. Versterken van de poort Ossenzijl (European Wetland Center) Voor de realisatie van het European Wetland Center is Staatsbosbeheer in samenwerking met ondernemers verantwoordelijk.

Aangezien dit proces niet snel werd opgepakt is hierover met de directie van Staatsbosbeheer gesproken. We verwachten nu dat partijen nog dit jaar tot een aantrekkelijke businesscase komen, zodat in de tweede helft van 2022 met de realisatie begonnen kan worden. Project Intercitystation Steenwijk Doel van het Regiodeal project Intercitystation Steenwij k is het station te laten fungeren als een belangrijke poort van de regio van waaruit bezoekers slim en duurzaam door het gebied worden geleid. Hierbij wordt data verzameld en die data wordt gebruikt om onze gasten te spreiden over de regio. Op deze wijze trachten we de 50 balans tussen economie, leefbaarheid en natuur & landschap te verbeteren. Door ons gebied neer te zetten als duurzame erfgoedbestemming met goede vervoersmogelijkheden worden waardevolle bezoekers getrokken en worden de mogelijkheden geschap en voor meerdaags verblijf. Eind 2022 heeft de gebiedsapp een seizoen gefunctioneerd en is er veel gebruik gemaakt van verschillende vormen van e -mobiliteit. Reconstructie (fiets)paden in Giethoorn De eerste fase van de reconstructie van de paden in Gieth oorn is conform planning gerealiseerd . Met lokale aannemers leveren we behendig maatwerk om het dorp zonder wegen op te knappen, met het toeristenseizoen als pauze gaan we door tot de paden volledig opgeknapt zijn.

De tweede fase zal voor het toeristenseizoen 2022 gereed zijn. Naast de genoemde proj ecten vanuit de Regiodeal ligt er nog een andere belangrijke opgave met als titel ‘Vitaal Platteland’. Vitaal Platteland Nederland staat voor grote opgaven op het terrein van voedselproductie, klimaat, waterveiligheid, circulaire economie, biodiversiteit en energie. Deze uitdagingen vragen om een samenhangende, gebied specifieke benadering van onder meer landbouw, natuur, milieu, kwaliteit van leefomgeving en water. Samen met de gemeenten Kampen, Zwartew aterland en Staphorst, het Waterschap Drents Overijsselse Delta, de provincie Overijssel, diverse organisaties en een groot aantal inwoners nemen we de verantwoordelijkheid om bij te dragen aan ons economisch, sociaal en landschappelijk vitale gebied. In vervolg op het inmiddels afgeronde interbestuurlijke programma (IBP) heeft de samenwerking vorm gekregen in de Gebiedsgerichte Aanpak Noordwest -Overijssel. Doel is om gezamenlijk een toekomstperspectief voor Noordwest-Overijssel, en ook voor het deelgebied Weerribben-Wieden, op te stellen. Hier heeft de agrarische sector onze speciale aandacht. Deze sector heeft een belangrijke plek in ons gebied en blijft die in de toekomst ook houden. De agrarische sector staat voor veel uitdagingen waar we als gemeente s amen met hen aan gaan werken.

Ook de provincie hebben we hier bij nodig, zodat we agrariërs een perspectief kunnen bieden. Programma Omgevingswet De inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 juli 2022 is een belangrijke mijlpaal in het programma Omgevingswet. Als gemeente moeten we klaar zijn om vanaf dat moment met deze wet te gaan werken. Het betekent dat we als gemeente, met name met betrekking tot ICT, het omgevingsplan, dienstverlening en participatie een aantal vereiste stappen moeten hebben gezet. Als programma werken we samen met de andere teams binnen onze organisatie aan het zetten van deze stappen. Met de inwerkingtreding van de wet zit he t werk er echter nog niet op. Het fijn slijpen van de dienstverlening en het leren werken met de ICT-applicaties zal ook daarna nog de nodige aandacht vergen. Vanaf de inwerkingtreding werken we met een tijdelijk omgevingsplan dat in de periode tot eind 2029 uitgewerkt wordt tot het nieuwe omgevingsplan. De omgevingsvisie, waarvoor het nodige voorwerk is gedaan, moet twee jaar na de inwerkingtreding van de wet definitief worden vastgesteld. We hebben als gemeente de komende jaren nog genoeg werk te doen in h et kader van de omgevingswet. Hieronder staan per spoor van het programma de uit te voeren acties tot de inwerkingtreding op 1 juli 2022. 1.

Omgevingsvisie:  Een overzicht van bouwstenen voor actualisatie van de omgevingsvisie in Q4 2021 (op basis van de inventarisatie en analyse van bestaande visies en overige beleidskaders);  BOT-overleg met het college en werkvergadering met de gemeenteraad over deze bouwstenen voor actualisatie van de omgevingsvisie in Q4 2021;  Adviesnota of informatienota Bouwstenen actualisatie omgevingsvisie in Q4 2021;  Vaststellen uitgangspunten voor het vervolg op inhoud en proces (waaronder het participatieproces met bewoners en ondernemers en het betrekken van ketenpartners) in Q2 2022. 51 2. Omgevingsplan:  Een overzicht van bouwstenen vo or het opstellen van het omgevingsplan, op basis van inventarisatie en analyse van bestaande visies, verordeningen en overige beleidskaders in Q4 2021;  Op basis van dit overzicht in gesprek met college en gemeenteraad over het omgevingsplan in Q4 2021;  Informatienota of adviesnota vervolgstappen Omgevingsplan Q4 2021;  Verdiepend gesprek vervolgstappen omgevingsplan Q4 2021;  Raadsbesluit over buiten-planse omgevingsplanactiviteiten in Q4 2021;  Delegatiebesluit van de raad aan het college om het omgevingsplan te wijzigen in Q4 2021;  Vaststellen verordening Fysieke Leefomgeving in Q1 2022.  Vaststellen uitgangspunten voor het vervolg op inhoud en proces in Q2 2022.

 Een tijdelijk omgevingsplan waaraan de komende jaren gewerkt kan worden en waarmee vanaf 1 juli 20 22 gewerkt kan worden in Q2 2022; 3. Dienstverlening:  Via een raadsacademie in gesprek met de raad over de ontwikkeling van het digitale omgevingsloket, de serviceformules en toepasbare regels in Q4 2021;  We werken volgens de door de organisatie opgestelde Serviceformules (Snel service en Ontwerpformule), dat betekent: - Een centraal punt waar initiatieven binnenkomen; - Meer contact tussen gemeente en initiatiefnemer voordat een verzoek formeel wordt ingediend (vooroverleg); - Inrichting van de omgevingstafel waar grote initiatieven naar toe geleid worden om daar vanuit breed perspectief te worden besproken vanuit een ‘ja, mits-houding’; - Inbedden participatie door initiatiefnemer in vergunningenproces; - Snelle dienstverlening voor eenvoudige aanvragen.  We zorgen voor online vergunning checks en aanvraagformulieren: Met de inzet van toepasbare regel-software zorgen we voor het opzetten van vragenbomen voor lokale regelgeving, zoals uitritten. De vergunning check voor de “bruidsschat” wordt door het rijk geleverd. Datzelfde geldt voor de aanvraagformulieren (indieningsvereisten). 4.

Informatievoorziening/ICT:  De gemeente heeft alle benodigde software voor het uitvoeren van taken in het kader van de omgevingswet;  De gemeente is aangesloten op het DSO;  Medewerkers zijn getraind in het werken met de nieuwe software. 5. Participatie:  Vaststellen participatieverordening in Q4 2021;  Vaststellen initiatieven met participatieplicht in Q4 2021;  Aandacht voor participatie is, met behulp van stroomschema’s, opgenomen in de dienstv erlening van onze gemeente en specifiek in het proces van vergunningverlening/initiatieven;  Er zijn concrete tools die initiatiefnemers/vergunning aanvragers en de collega’s op het gemeentehuis ondersteunen bij het invullen van participatie. Programma Duurzaam In paragraaf 2.7 zijn de ambities, doelen en beoogde resultaten voor het bestuursprogramma Duurzaam weergegeven, onderverdeeld naar 3 thema’s: energietransitie, circulaire economie en klimaatadaptatie. Het ambtelijk programma Duurzaam sluit hier een-op-een op aan. 52 2.13. Overzicht totale programmabegroting In onderstaand overzicht is het financieel resultaat weergegeven voor de komende jaren. Deze is voor de jaren 2022 tot en met 2025 positief.

53 2.14. Overzicht algemene dekkingsmiddelen Onderstaand overzicht biedt inzicht in de samenstelling van de algemene dekkingsmiddelen , inclusief de verplichte taakvelden voor overhead en onvoorzien.

54 2.15. Overhead In het Besluit begroting en verantwoording (BBV) is voorgeschreven dat jaarlijks in de programmabegroting een apart overzicht moet worden opgenomen van de kosten van de overhead. Hiermee krijgt uw raad op een eenvoudige wijze inzicht in de totale kosten van de overhead voor de gehele organisatie. Om te kunnen vaststellen welke kosten verband houden met de sturing en ondersteuning van het primaire proces en zodoende gerekend kunnen worden tot de overhead, wordt de volgende definitie gehanteerd: Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. De kosten van sturing en ondersteuning van de directe medewerkers (overhead) bestaan in ieder geval uit: - Loonkosten (onder meer: financiën, personeel en organisatie, inkoop, juridische zaken, leidinggevenden, - Bestuurszaken en bestuursondersteuning; - ICT kosten; - Huisvesting en facilitaire zaken; - Uitbestedingskosten bedrijfsvoering; - Overige materiële kosten (waaronder tractie, gereedschappen, kantoorbenodigdheden) . Met deze definitie wordt een eenduidig inzicht ge boden in de kosten die direct zijn toe te rekenen aan bepaalde taakvelden. In de praktijk zijn dit veelal loonkosten die direct zijn toe te rekenen tot bepaalde activiteiten binnen een van de bestuursprogramma’s.

Die kosten zijn dan ook opgenomen onder het desbetreffende programma en niet betrokken bij de berekening van het bedrag aan overhead. In het BBV is één uitzondering gemaakt op het verplicht centraal begroten en verantwoorden van overhead. Dit betreft de toerekening van overhead aan de grondexploi taties en de investeringen (prestatiecontract). Deze uitzondering is gemaakt omdat het niet toerekenen van overhead aan dergelijke investeringen zou leiden tot een begrotingstekort. Voor de gemeente Steenwijkerland wordt rekening gehouden met een bedrag va n € 0,6 miljoen in 2022. Zoals uit onderstaande tabel blijkt, bedragen de kosten voor overhead in totaal € 15,1 miljoen voor 2022. Uitgedrukt in een percentage van de totale exploitatielasten , vóór mutaties in de reserves, bedraagt de overhead 11%. Ter illustratie: In de Programmabegroting 2021-2024 is voor het begrotingsjaar 20 21 een percentage opgenomen van eveneens 11%.

55 3. Financiële positie 3.1. Inleiding In paragraaf 2.3 is het meerjarenbeeld geschetst. In dit hoofdstuk wordt nader ingegaan op de totstandkoming van dit financieel beeld. Bij de behandeling van de PPN 2021 -2025 heeft u ingestemd met de kaders voor de samenstelling van deze programmabegroting. In onderstaande tabel zijn ze nogmaals weergegeven. Verder treft u in dit hoofdstuk een toelichting aan op de financiële ontwikkelingen die zich na het verschijnen van de PPN hebben voorgedaan en geven we inzicht in de ontwikkeling van onze reserves en voorzieningen. 3.2. Uitgangspunten programmabegroting Bij de samenstelling van de Programmabegroting 2022-2025 zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd5: 3.3. Bestedingsplan 2022-2025 (PPN 2021-2025) Deze begroting volgt op de PPN 2021 -2025 die op 29 juni en 6 juli 2021 met u is besproken. Uw raad heeft toen kennisgenomen van het bestedingsplan 2022-2025 en een amendement en twee moties aangenomen met financiële consequenties: 1. Amendement ‘OZB 0%, wijziging kaders prijsinflatie gemeentelijke belastingen en rechten’; 2. Motie ‘Afschaffen hondenbelasting in Steenwijkerland’; 3. Motie ‘Vervanging verlichting kerktoren Blokzijl al in 2021’. Het bestedingsplan is integraal overgenomen in voorliggende programmabegroting.

Dat betekent dat de incidentele en structurele lasten van het totale bestedingsplan zijn verwerkt in deze programmabegroting. 5 Voor de prijsinflatie gemeentelijke belastingen en rechten geldt dat we voor 2022 hebben gerekend met 1,7% stijging conform de uitgangspunten in de PPN. Uitzondering is de OZB, vanwege het amendement dat uw raad bij de behandeling van de PPN 2021-2025 heeft aangenomen om de OZB in 2022 niet te laten stijgen.

56

57 3.4. Moties en amendementen (PPN 2021-2025) Bij de bespreking van de PPN 2021 -2025 heeft uw raad een motie en een amendement aangenomen met financiële consequenties voor voorliggende programmabegroting: De motie waarin de raad het college oproept om de verlichting van de kerktoren in Blokzijl al in 2021 te realiseren is financieel vertaald in de Najaarsnota 2021. Het amendement voor de OZB en de motie over het afschaffen van de hondenbelasting zijn vanaf 2022 verwerkt in voorliggende begroting. 3.5. Financiële ontwikkelingen Nadat de PPN 2021-2025 in het voorjaar door uw raad is vastgesteld, heeft zich een aantal financiële ontwikkelingen voorgedaan die in deze paragraaf afzonderlijk zijn toegelicht. 3.5.1. Financiële ontwikkelingen Gemeentefonds We ontvangen de komende jaren naar verwachting meer geld uit het gemeentefonds. De financiële gevolgen zijn hieronder in beeld gebracht. Informatienota 22 juni 2021 (meicirculaire gemeentefonds 2021) Op 22 juni 2021 bent u geïnformeerd over de financiële gevolgen van de meicirculaire 2021 van het gemeentefonds. Zoals gebruikelijk hebben we de informatie van de meicirculaire verwerkt in de begroting. Echter, bij het verwerken ervan bleek dat onze inkomstenraming voor het begrotingsjaar 2025 te laag was. Bij de extrapolatie v an het begrotingsjaar 2024 naar 2025 is in de PPN 2021 -2025 uitgegaan van een te laag bedrag.

Dit hebben we hersteld, waardoor de juiste bedragen voor de periode 2022 tot en met 2025 zijn opgenomen in voorliggende begroting. Extra middelen van het Rijk voor jeugdzorg (eenmalig) Op 18 mei 2021 heeft een ‘Commissie van Wijzen’ uitspraak gedaan en advies gegeven over het geschil tussen Rijk en gemeenten over de structurele financiering van de jeugdzorg. Naar aanleiding van deze uitspraak is het Kabinet in gesprek gegaan met gemeenten waarna besloten is dat het Kabinet in 2022 € 1,314 miljard extra beschikbaar stelt aan gemeenten voor de tekorten vanwege de jeugdzorg (bovenop de eerder toegezegde € 300 miljoen).

58 Onderdeel van de gemaakte afspraken is dat Rijk en VNG , in samenwerking met andere betrokken partijen (onder andere cliënten, aanbieders en professionals), aan de slag gaan met het opstellen van een Hervormingsagenda. Deze agenda bestaat uit de combinatie van een set van maatregelen en een financieel kader waarmee een structureel houdbaarder jeugdstelsel wordt gerealiseerd. Een nieuw Kabinet zal moeten besluiten over de structurele fina nciën en noodzakelijke aanpassingen aan het jeugdhulpstelsel om de jeugdzorg in de toekomst effectief en beheersbaar te houden. Voor onze gemeente gaat het om een bedrag van (eenmalig) € 3.393.000 in 2022. Stelpost aan de inkomstenkant vanaf 2023 voor maximaal 75% De extra middelen voor de jeugdzorg zijn alleen voor het jaar 2022 toegekend. Voor de jaren 2023 tot en met 2025 kiezen wij ervoor om een stelpost aan de inkomstenkant op te nemen, omdat wij ervan uit gaan dat een nieuw kabinet ook structureel de benodigde financiën beschikbaar zal stellen. Het is toegestaan om dit zo in de begroting op te nemen: Het Rijk, de VNG en het IPO hebben gezamenlijk afgesproken dat alle gemeenten in de jaarschijven 2023 tot en met 2025 van de meerjarenraming 75% van de bedragen onder de Hervormingsagenda van de Commissie van Wijzen als stelpost mogen opnemen in de begroting.

Onze financieel toezichthouder, de provincie Overijssel, zal onze begroting dus op deze wijze beoordelen. Wij mogen in onze meerjarenbegroting, vooruitlopend op definitieve besluitvorming door het kabinet, een stelpost opnemen. NB in de tabel is niet zichtbaar dat de aflopende reeks ertoe leidt dat het bedrag van de stelpost in 2026 ‘slechts’ € 943.000 bedraagt, een daling van ruim € 700.000 ten opzichte van 2025. 3.5.2. Raadsbesluiten In de PPN 2021-2025 zijn alle raadsbesluiten verwerkt tot en met de vergadering van 25 mei 2021. In onderstaande tabel zijn de raadsbesluiten opgenomen die betrekking hebben op de periode daarna tot en met 28 september 2021. 3.5.3. Financiële ontwikkelingen na de PPN 2021-2025 Na het verschijnen van de PPN 2021 -2025 heeft zich een aantal wijzigingen voorgedaan met financiële gevolgen voor onze gemeente. In onderstaande tabel zijn de wijzigingen toegelicht. Het totaal van alle gepresenteerde mutaties is opgenomen in het meerjarenbeeld (paragraaf 2.3).

59 Verhoging premies ABP, werkgeversdeel De premie voor het ouderdoms- en nabestaandenpensioen van het ABP stijgt in 2022 naar verwachting van 25,9% naar 27,4 %. Dit komt door de lagere verwachte beleggingsopbrengsten en de lage rente. Hierdoor is een premiestijging noodzakelijk. In de PPN 2021 -2025 staat vermeld dat we voor 2022 rekening zullen houden met 1,2% looncompensatie. Daar hebben we dus ook mee gereke nd bij het opstellen van voorliggende begroting. Normaliter is dit percentage inclusief eventuele stijging van de premies. Op dit moment is het onzeker wanneer de nieuwe CAO voor gemeentepersoneel wordt afgesloten en wat daar de financiële gevolgen van zullen zijn voor gemeenten en hoe zich dat zal verhouden tot de geraamde stijging van 1,2%. Voorzichtigheidshalve kiezen we ervoor om extra uitgaven als gevolg van de stijging van de premies in de begroting op te nemen. Storting in Algemene Reserve vaste buffer De Algemene reserve vaste buffer bedraagt ultimo 2021 € 12.846.000. Dit bedrag is lager dan de g estelde norm van € 13.895.000 op basis van de ‘Nota Reserves en Voorzieningen 2017’ (voor een nadere toelichting op de berekening, zie paragraaf 3 .8.1.). Voorstel is om deze reserve weer op het niveau van 15% te brengen.

Wij stellen voor om in 2022 geen bedrag over te hevelen van de Algemene reserve vrij besteedbaar naar de Algemene reserve vaste buffer, maar de benodigde storting van € 1.049.000 ten laste te brengen begrotingssaldo 2022. Het begrotingssaldo laat dit toe en daarmee we verbeteren we onze vermogenspositie. Diversen Het betreft hier een aantal relatief geringe financiële mutaties (minder dan € 20.000) die per saldo leiden tot een meevaller. Daarbij gaat het om meevallers als gevolg van een hoger geraamde dividenduitkering van Wadinko N.V. en een hogere toerekening van overhead aan riolering en afval. Tegenvallers doen zich onder meer voor bij de uitgaven voor de startersleningen en als gevolg van de actualisatie van de kapitaallasten. 3.5.4. Structurele doorwerking mutaties Najaarsnota 2021 In voorliggende programmabegroting zijn de mutaties 2021 verwerkt, voor zover deze een structurele doorwerking naar 2022 en latere jaren hebben. Voor een toelichting op de gepresenteerde mutaties verwijzen wij u naar de Najaarsnota 2021.

60 3.5.5. Aanvullend bestedingsplan 2022-2025 In aanvulling op het in paragraaf 3.3 gepresenteerde bestedingsplan vragen wij uw raad extra budget beschikbaar te stellen. In onderstaand aanvullend bestedingsplan is aangegeven welke uitgaven het betreft. De ve rschillende posten zijn onder de tabel afzonderlijk toegelicht. 1. Verhogen budget luchtfoto’s Op dit moment wordt slechts 1/3 deel van de gemeente jaarlijks gefotografeerd door middel van luchtfoto’s. Het betreft hier het verstedelijkte deel ten zuiden van de snelweg A32. Deze luchtfoto’s worden gebruikt door onder meer de afdeling basisregistraties BAG en BRT, BOR, Toezicht en Handhaving, Vergunning en en Belastingen (WOZ). Vanuit de toezichthouder op de WOZ (De Waarderingskamer) is aangedrongen de controle op bebouwingen verder aan te passen en te professionali seren, met name ook de gebieden , die nu niet worden gefotografeerd. Vanwege de ruim toegeno men bouwactiviteiten in deze gebieden (Eeserwold/Woldberg) is de wens vanuit de organisatie toegenomen foto’s beschikbaar te hebben. Luchtfoto’s dienen ieder jaar als leidraad voor de controle en voor de samenstelling van het WOZ-bestand. 2. Bezwaarschriften WOZ: vergoeding ‘no cure, no pay’ bureaus Veel burgers schakelen een ‘no cure, no pay’ bureau in om bezwaar te maken.

Als een bezwaarschrift gegrond is, is de gemeente wettelijk verplicht om een proceskostenvergoeding aan deze bureaus te betalen. We zien het percentage van de bezwaarschriften waar dergelijke bureaus bij betrokken zijn, stijgen. In de PPN 2021-2025 is voor het begrotingsjaar 2021 (eenmalig) een financiële mutatie opgenomen van € 120.000, omdat we een tekort verwachten. In de toelichting staat vermeld dat we het tekort vanaf 2022 gaan verwerken in de tarieven OZB. In lijn met het amendement dat uw raad bij de behandeling van de PPN 2021 -2025 heeft aangenomen, vinden wij het niet wenselijk om de aangekondigde verwerking van de kosten voor ‘no cure, no pay’ te verwerken in de OZB- tarieven voor 2022. Het zou namelijk betekenen dat onze inwoners en ondernemers in 2022 worden geconfronteerd met een stijging van de OZB van gemiddeld circa 1,5%, terwijl uw raad heeft besloten dat de OZB -opbrengst in 2022 niet mag stijgen (amendement ‘OZB 0%’). Het uitstellen van de verwerking in de tarieven betekent dat deze verhoging in de tarieven nu in 2023 zal plaatsvinden. Deze verhoging van gemiddeld 1,5% komt bovenop een eventuele stijging als gevolg van de

61 trendmatige ontwikkeling voor dat jaar. We hebben dit zichtbaar gemaakt door in de tabel van het aanvullend bestedingsplan vanaf 2023 een stelpost aan de inkomstenkant op te nemen. 3. Loslaten taakstelling binnen het sociaal domein In een eerdere bezuinigingsronde is een taakstelling opgelegd op de formatie van zowel ‘Uitvoering Sociaal Domein’ alsook ‘Beleid Sociaal Domein’. Deze bezuiniging is nog niet helemaal ingevuld . Als de taakstelling ingevuld zou worden, zou dit voor inwoners direct gevolg en hebben qua dienstverlening; langere wachttijden, grotere kans op overschrijding van wettelijke termijnen, zorgaanbieders die langer op beschikkingen moeten wachten, minder ruimte voor het bieden van maatwerk en minder huisbezoeken. Ook de inhoudelijke doorontwikkeling vanuit de Transformatie 2.0 zou hierdoor vertraging oplopen, omdat er minder tijd besteed kan worden aan training, coaching en intervisie. 4. Onderhouden van contacten met bedrijven De formatie-uitbreiding van 0,2 fte accountmanager bedrijven dient voor de verbreding van de taken richting circulariteit en het verminderen van kwetsbaarheid op accounthouderschap, het contact met onze bedrijven. 5.

Terugdraaien bezuiniging historisch archief De geplande bezuiniging van € 20.000 op de formatie van het gemeentearchief zou tot gevolg hebben dat de volgende activiteiten niet meer uitgevoerd zouden kunnen worden: - de organisatie van de ‘Dag van de Geschiedenis’; - andere activiteiten in het kader van het vertellen van het verhaal van Steenwijkerland; - de erfgoedlessen voor kinderen; - de cursussen oud schrift en archiefonderzoek voor volwassenen. Deze activiteiten hebben tot doel om, laagdrempelig en voor jong en oud, de rijke geschiedenis van de geme ente en de schatten in het gemeentearchief toegankelijk te maken. Wij hechten hier veel waarde aan en vinden het, alles overwegende, nu de financiële situatie het toelaat, niet wenselijk dat deze activiteiten geschrapt worden. 6. Terugdraaien bezuiniging mobiliteitsagenda Eind 2020 is de strategische mobiliteitsvisie ‘Steenwijkerland duurzaam in beweging’ vastgesteld. Deze visie is de basis voor alles wat we doen met onze bereikbaarheid, toegankelijkheid en mobiliteit. De opgaves zijn vastgelegd en vastgesteld in een mobiliteitsagenda. Voor de uitvoering van deze forse ambitieuze agenda zijn destijds keuzes in tijd en bezetting gemaakt. Om de ambitie te kunnen realiseren is het wenselijk de bezuiniging op bezetting terug te draaien om de gestelde doelen nog te kunnen behalen. 7.

Energietransitie: begeleiden initiatiefnemers We zien een toenemende werkdruk op het vlak van de energietransitie. Uit de evaluatie van ons beleid ‘Zon op (Steenwijker)land’ komt naar voren dat er een grotere bemoeienis van de g emeente gevraagd wordt bij de begeleiding van initiatiefnemers en het betrekken van de omgeving. Na vaststelling van de Transitievisie Warmte gaan we verder met de wijkgerichte aanpak waarvoor eveneens meer capaciteit nodig is. 8. Public Affairs & lobby Met ‘Public Affairs en lobby ’ willen we ons netwerk beter benutten en anticiperen op landelijke, provinciale of regionale ontwikkelingen die voor de gemeente Steenwijkerland van belang zijn. Dat willen we doen door contacten te leggen en actief aanwezig te zi jn buiten de gemeente in regionale en landelijke netwerken. Ook vergt het een goede relatie met gemeenteraad, inwoners, ondernemers, belangen - en bewonersorganisaties, omliggende gemeenten, provincies en het Rijk. Kortom, weet wat er in de wereld speelt en dit vertalen in handelwijzen en processen voor onze gemeente. 62 9. Versnellen woningbouw Woningbouw is enorm in beweging. Ook in onze gemeente. Er loopt een drietal sporen met betrekking tot de versnelling van onze woningbouw: 1. versnellen uitvoering huidige harde en zachte plannen in Steenwijk en de kernen; 2. zoektocht naar nieuwe locaties en; 3.