Programmabegroting 2022-2025 gemeente Steenwijkerland.pdf

Programmabegroting 2022 - 2025 Gemeente Steenwijkerland 2 3 Voorstel aan de raad Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, Nummer voorstel: Voor de raadsvergaderingen van 2 november en 9 november 2021 Agendapunt: Onderwerp: Nota van Aanbieding en besluiten Programmabegroting 2022-2025 Hierbij bieden wij u de Programmabegroting 2022-2025 aan. In de Nota van Aanbieding treft u een nadere uiteenzetting aan van de b estuursprogramma’s en de daarbij behorende doelstellingen en resultaten voor 2022. Wij stellen u voor de volgende besluiten te nemen: 1. In te stemmen met de kaders voor de samenstelling van de Programmabegroting 2022-2025 zoals opgenomen in hoofdstuk 3.2. 2. De tarieven voor gemeentelijke belastingen en rechten vast te stellen overeenkomstig onderstaande voorstellen: a. de onroerende-zaakbelastingen in 2022 niet te verhogen ten opzichte van 2021; b. de rioolheffing in 2022 met 4% te verlagen ten opzichte van 2021 en het dekkingspercentage voor 2022 te bepalen op 81,1%; c. de afvalstoffenheffing in 2022 met 4% te verlagen ten opzichte van 2021 en het dekkingspercentage voor 2022 te bepalen op 75,5%. Daarbij is rekening gehouden met een ongewijzigd tarief per zak van € 1,55 per aanbieding; d. de lijkbezorgingsrechten te verhogen met 1,7% ten opzichte van 202 1 en het dekkingsper centage voor 2022 te bepalen op 75,0%; 3.

Een krediet van € 344.649 beschikbaar te stellen voor zwembaden zoals opgenomen in hoofdstuk 2.10. 4. Een krediet van € 1.317.500 beschikbaar te stellen voor het bestedingsplan 202 2-2025 zoals opgenomen in hoofdstuk 3.3. 5. Een krediet van € 1.626.500 beschikbaar te stellen voor het uitvoeringsplan riolering 202 2 zoals opgenomen in hoofdstuk 4.1.8. 6. Een krediet van € 443.500 beschikbaar te stellen voor de in bijlage 1 vermelde aanschaf/vervanging van bedrijfsmiddelen in 2022. 7. Op basis van de ‘Meerjaren Begroting Grondexploitaties 2021 e.v.’: a. de grondexploitaties voor woningbouwprojecten en bedrijventerreinen die onderhanden zijn gewijzigd vast te stellen; b. het college te machtigen, indien de markt - en economische omstandigheden daartoe aanleiding geven, tegen andere grondprijzen te verkopen dan opgenomen in de desbetreffende grondexploitaties onder de voorwaarde van een blijvend minimaal sluitende grondexploitatie. 4 8. Vanaf 2023 een stelpost aan de inkomstenkant te creëren voor extra middelen van het Rijk voor de jeugdzorg (maximaal 75%). 9. Een bedrag van € 1.049.000 te storten in de ‘Algemene reserve vaste buffer’ en dit bedrag ten laste te brengen van het begrotingssaldo 2022. 10.

Een bedrag van € 409.187 over te hevelen v an de ‘ reserve opvangen tekorten Sociaal Domein’ naar de ‘Algemene reserve vrij besteedbaar’ en de titel van de bestem mingsreserve te veranderen in ‘bestemmingsreserve coronagerelateerde uitgaven Sociaal Domein’. 11. De vijf bestuursprogramma’s vast te stellen. Burgemeester en wethouders van Steenwijkerland, de secretaris, de burgemeester, Judith de Groot Rob Bats 5 Inhoudsopgave 1. Inleiding ................................................................................................................................................................... 7 2. De bestuursprogramma’s ....................................................................................................................................... 8 2.1. Inleiding .............................................................................................................................................................. 8 2.2. Uitgaven en inkomsten per programma......................................................................................................... 9 2.3. Meerjarenbeeld ................................................................................................................................................. 10 2.4.

Financiële gevolgen corona ............................................................................................................................ 11 2.5. ‘Dashboard’ met financiële kengetallen ........................................................................................................ 11 2.6. Bestuursprogramma ‘De inwoner op 1’........................................................................................................ 14 2.7. Bestuursprogramma ‘Duurzaam’ .................................................................................................................. 18 2.8. Bestuursprogramma ‘Werk aan de winkel’ ................................................................................................. 22 2.9. Bestuursprogramma ‘Samenredzaam’ .......................................................................................................... 27 2.10. Bestuursprogramma ‘Mijn Steenwijkerland’ ............................................................................................. 37 2.11. Programma ‘Financiën en overhead’ .......................................................................................................... 46 2.12. Programmatisch werken ............................................................................................................................... 49 2.13.

Overzicht totale programmabegroting ....................................................................................................... 52 2.14. Overzicht algemene dekkingsmiddelen ..................................................................................................... 53 2.15. Overhead ......................................................................................................................................................... 54 3. Financiële positie ................................................................................................................................................... 55 3.1. Inleiding ............................................................................................................................................................ 55 3.2. Uitgangspunten programmabegroting ......................................................................................................... 55 3.3. Bestedingsplan 2022-2025 (PPN 2021-2025) ................................................................................................. 55 3.4. Moties en amendementen (PPN 2021-2025) ................................................................................................. 57 3.5.

Financiële ontwikkelingen .............................................................................................................................. 57 3.5.1. Financiële ontwikkelingen Gemeentefonds .......................................................................................... 57 3.5.2. Raadsbesluiten .......................................................................................................................................... 58 3.5.3. Financiële ontwikkelingen na de PPN 2021-2025 ................................................................................. 58 3.5.4. Structurele doorwerking mutaties Najaarsnota 2021 ........................................................................... 59 3.5.5. Aanvullend bestedingsplan 2022-2025 .................................................................................................. 60 3.6. Vervangingsinvesteringen .............................................................................................................................. 63 3.7. Financiering ...................................................................................................................................................... 63 3.8. Reserves en voorzieningen ............................................................................................................................. 63 3.8.1.

Verloop algemene en bestemmingsreserves ......................................................................................... 64 3.8.2. Verloop voorzieningen ............................................................................................................................. 65 4. Specifieke paragrafen ........................................................................................................................................... 67 4.1. Paragraaf Lokale heffingen ............................................................................................................................. 67 4.1.1. Inleiding ..................................................................................................................................................... 67 4.1.2. Belastingen en heffingen .......................................................................................................................... 67 4.1.3. Uitgangspunten ......................................................................................................................................... 68 4.1.4. Overzicht belastingopbrengsten ............................................................................................................. 68 4.1.5.

Lokale belastingdruk ................................................................................................................................ 69 4.1.6. Onroerende-zaakbelastingen .................................................................................................................. 70 4.1.7. Afvalstoffenheffing ................................................................................................................................... 70 4.1.8. Rioolheffing ............................................................................................................................................... 73 4.1.9. Lijkbezorging ............................................................................................................................................. 74 4.1.10. Onderbouwing kostendekkendheid leges ........................................................................................... 75 4.1.11. Kwijtschelding gemeentelijke belastingen .......................................................................................... 76 4.2. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................. 78 4.2.1. Algemeen ................................................................................................................................................... 78 4.2.2.

Inventarisatie weerstandscapaciteit ....................................................................................................... 78 6 4.2.3. Inventarisatie risico’s ................................................................................................................................ 79 4.2.4. Het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s ................................................................. 96 4.2.5. Diverse kengetallen .................................................................................................................................. 96 4.3. Paragraaf Meerjaren auditplan .................................................................................................................... 104 4.4. Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................................... 105 4.4.1. Algemeen ................................................................................................................................................. 105 4.4.2. Assetmanagement ................................................................................................................................... 105 4.4.3 Door de raad vastgestelde beleids- en beheerplannen ....................................................................... 106 4.5.

Paragraaf Financiering .................................................................................................................................. 114 4.6. Paragraaf Bedrijfsvoering ............................................................................................................................. 122 4.7. Paragraaf Verbonden partijen ...................................................................................................................... 129 4.8. Paragraaf Grondbeleid en ontwikkelingsinvesteringen ........................................................................... 132 5. Raadsbesluit.......................................................................................................................................................... 135 Bijlage 1. Vervangingsinvesteringen .................................................................................................................. 137 Bijlage 2. Resultaat programmabegroting per taakveld .................................................................................. 138 Bijlage 3. Meerjarig audit-programma, jaarschijf 2022 .................................................................................... 141 Bijlage 4. Verloop reserves en voorzieningen ................................................................................................... 144 Bijlage 5.

Incidentele baten en lasten per programma ..................................................................................... 145 Bijlage 6. Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves per programma .................................. 151 Bijlage 7. Verbonden partijen .............................................................................................................................. 152 Bijlage 8. Beleidsindicatoren ................................................................................................................................ 167 7 1. Inleiding Voor u ligt de begroting 2022 -2025. De laatste begroting die wij met dit college op zullen stellen. Volgend jaar zal immers een nieuwe bestuursperiode aanvangen, met een nieuw college en een nieuwe raad. En ongetwijfeld nieuwe prioriteiten, doelen en acties. Veel van wat de gemeente doet en moet doen zal in de nieuwe bestuursperiode echter ook in het verlengde liggen van wat er nu gedaan en opgepakt wordt. Naar onze mening biedt de voorliggende begroting een goede basis voor de toekomst van Steenwijkerland. Daarvoor hebben we, samen met u, wel het nodige moeten doen. Het jaar 2020 was een moeilijk jaar met veel onzekerheden. Wij waren genoodzaakt om fors te bezuinigen en de lasten te verhogen.

Deze maatregelen gecombineerd met meer middelen vanuit het rijk maakt dat we er in financiële zin nu beter voor staan dan een jaar geleden. Ook lijken wij als gemeente de coronacrisis relatief goed te hebben doorstaan, al geldt dat zeker niet voor iedereen. Veel inwoners zijn gevaccineerd en hebben hun weg weer gevonden in het dagelijks leven, werk en school. De afgelopen periode heeft vaak op een mooie manier de veerkracht van individuen en de samenleving zichtbaar gemaakt. In de Perspectiefnota 2021 -2025 hebben wij u een beeld gegeven hoe naar onze mening Steenwijkerland sterk uit de crisis kan komen, waar bij het vooral gaat om aandacht te hebben voor de verliezers van de crisis. De verdeeldheid in de samenleving is door corona immers vergroot: kwetsbare groepen en groepen die sterk geraakt zijn, hebben meer onvrede en minder vertrouwen in de overheid. Scheidslijnen in de samenleving zijn scherper geworden (opleiding, inkomen, woonomgeving, gezondheid) en bepaalde be volkingsgroepen worden door opeenstapeling van risico´s extra geraakt. Gelukkig zien wij dat een sterke toename van werkloosheid, bijstandsaanvragen en schuldenproblematiek vooralsnog is uitgebleven. Uitdagende periode Een spannende tijd breekt aan. Als gemeente kunnen we sterk uit de crisis komen als we slimme keuzes maken en de juiste prioriteiten stellen.

Dat betekent bijvoorbeeld extra aandacht voor de kwetsbaren in onze samenleving, het verenigingsleven en de deelsectoren die extra zijn getroffen. Tegelijkertijd spelen er ook andere, al bestaande opgaven die ook zonder de coronacrisis, prominent op onze bestuurlijke agenda staan en blijven staan. Denk alleen al aan de woningbouwopgave, de stikstofcrisis, de energietransitie en de transformatie in he t sociaal domein. Ook de aanpak, al dan niet herbezien vanuit de coronaproblematiek, van die opgaven bepaalt hoe sterk wij in de toekomst als gemeente zijn. De komende maanden werken wij, samen met u als raad, organisatie en ketenpartners, met volle ener gie aan bovenstaande opgaven. Na de verkiezingen is het aan het nieuwe bestuur om deze en andere uitdagende opgaven op te pakken en Steenwijkerland mooi en sterk te houden. Deze begroting biedt daarvoor een solide en financieel gezonde basis. 8 2. De bestuursprogramma’s 2.1. Inleiding Belangrijk onderdeel van de begroting is het programmagedeelte. Hierin presenteren wij u onderstaande bestuursprogramma’s met daarin onze ambities en doelstellingen voor de periode tot en met 2025. De bestuursprogramma’s in de begroting zijn afgeleid van de programma ’s uit het coalitieakkoord ‘Door verbinding naar resultaat’ en de uitwerking daarvan in een ambitiekaart met concrete doelstellingen en resultaten: 1. De inwoner op 1; 2. Duurzaam; 3.

Werk aan de winkel; 4. Samenredzaam; 5. Mijn Steenwijkerland. Aan bovengenoemde bestuursprogramma’s is een zesde programma toegevoegd, het bestuursprogramma ‘Financiën en overhead’. Hierin zijn de financiële uitgangspunten uit het coalitieakkoord nader uitgewerkt. Deze zijn richtinggevend voor het gemeentelijk huishoudboekje van de komende jaren. In de PPN2021-2025 hebben we de belangrijkste opgave voor de komende periode verwoord: de noodzaak om te werken aan herstart en verbetering na corona 1. Door hier tijdig op in te spelen kunnen wij als gemeente sterk, zo niet sterker, uit de crisis komen. Op basis van de volgende uitgangspunten hebben we een (herstel)aanpak geformuleerd: - Inwoner op 1; - Veerkracht; - Eigenaarschap; - Duurzaamheid; - Financieel verantwoord. Deze 5 uitgangspunten hebben geleid tot een herformulering van de kernthema’s uit het Hernieuwd Perspectief (HHP) dat in 2020 is opgesteld. 1. Vitale lokale samenleving; 2. Zorg en aandacht voor wie het nodig heeft; 3. (Circulaire) economie en werkgelegenheid. Aan de hand van de bove nstaande kernthema’s zijn de doelen en beoogd e resultaten voor 2022 geformuleerd. Tevens geeft dit hoofdstuk per bestuursprogramma inzicht in de maatregelen om onze ambities/doelstellingen te kunnen realiseren en geven we aan hoeveel dat gaat kosten. 1 Perspectiefnota 2021-2025, ‘Hoe verder na corona: onze visie op herstel’ (p.

5 t/m 11). 9 2.2. Uitgaven en inkomsten per programma In onderstaande tabellen en cirkeldiagram presenteren we de budgetten per bestuursprogramma voor zowel de inkomsten als de uitgaven over 2022. Het totaal van de bestuursprogramma’s betreft het resultaat voor bestemming. Er is geen rekening gehouden met de mutaties in de reserves. Grafisch weergegeven ziet de verdeling van de inkomsten er als volgt uit : Uit het overzicht blijkt dat het grootste gedeelte van de inkomsten betrekking heeft op het program ma Financiën en overhead. Dit heeft vooral te maken met de inkomsten van het Rijk via de algemene uitkering van het gemeentefonds en de gemeentelijke belastingen. Grafisch weergegeven ziet de verdeling van de uitgaven er als volgt uit:

10 De gemeente geeft het meeste geld uit binnen het bestuursprogramma Samenredzaam, het sociaal domein. Voorbeelden zijn het verstr ekken van uitkeringen in het kad er van de Participatiewet, de Wmo, de Jeugdzorg en de Wsw. 2.3. Meerjarenbeeld In onderstaande tabel is het financieel meerjarenbeeld gepresenteerd. Alle begrotingsjaren laten een positief saldo zien. In hoofdstuk zijn alle posten afzonderlijk toegelicht.

11 2.4. Financiële gevolgen corona In de Programmabegroting 2021 -2024 is een afzonderlijke paragraaf opgenomen o ver de financiële gevolgen van corona. Daarbij hebben we toen een onderscheid gemaakt tussen incidentele en structurele financiële effecten. Dat laatste had vooral betrekking op de geraamde ontwikkeling van de bijsta ndsaantallen. We hebben er toen voor gekozen om een stelpost aan de inkomstenkant op te nemen voor het BUIG budget. De verwachting was dat door de toename van het aantal uitkeringen, het BUIG-budget ook navenant zou stijgen. De prognose voor het aantal uitkeringen is bij de PPN 2021-2025 positief bijgesteld. De ingezette daling zet zich als gevolg van een snel herstellende arbeidsmarkt door en de verwachting is dat dit in de komende jaren ook het geval zal zijn. In de Najaarsnota 2021 heeft wederom een bi jstelling plaatsgevonden van de bijstandsaantallen en is het voordeel op de aantallen verrekend met de genoemde stelpost. De structurele doorwerking voor de jaren 2023 tot en met 2025 is verwerkt in voorliggende begroting (budgettair neutraal). Door het na ar beneden bijstellen van het aantal uitkeringen is het financiële risico ten opzichte van de PPN 2021 -2025 behoorlijk gedaald. Voor een nadere toelichting, zie de Najaarsnota 2021 (bestuursprogramma Samenredzaam).

In de bestuursprogramma’s gaan we nader in op de beleidsmatige en eventuele financiële gevolgen van de coronacrisis. We doen dat niet onder een apart ‘kopje’, maar relateren het aan de doelen en resultaten voor 2022. 2.5. ‘Dashboard’ met financiële kengetallen Een deugdelijke en transparante begroting is in het belang van een goede controle door de raad op de financiële positie van onze gemeente. Dat gaat verder dan het meerj arig saldo van de begroting zoa ls dat in de vorige paragraaf is gepresenteerd. Financiële kengetallen helpen daarbij. Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans . De kengetallen maken inzichtelijk over hoeveel financiële ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of op te vangen. Ze geven dus inzicht in de financiële weerbaar - en wendbaarheid. Naast een aantal verplichte kengetallen kennen we sinds vorig jaar een nieuw ‘eigen’ kengetal, de weerstandsratio2. De weerstandsratio is een hulpmiddel waarbij de beschikbare weerstandscapaciteit wordt afgezet tegen de benodigde weerstandscapaciteit in relatie tot de risico’s die we lopen . Het zegt i ets over het vermogen van de gemeente om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. Alle kengetallen treft u aan in paragraaf 4.2.5, inclusief een nadere toelichting.

Hieronder wordt een totaaloverzicht gegeven dat kan dienen als ‘dashboard’ om te bepalen of we financieel gezien ‘op koers’ liggen. De gezamenlijke provinciale toezichthouders en het Rijk hebben signaleringswaarden opgesteld voor de verplichte kengetallen. Zij hebben gekozen voor een indeling in drie categorieën, waarbij kan worden gesteld dat categorie A het minst risicovol is en C het meest risicovol. In onderstaande tabel zijn de signaleringswaarden opgenomen. 2 Bij de vaststelling van de ‘Nota Weerstandsvermogen en risicomanagement 2019’ is afgesproken dat de signaleringswaarde voor de weerstandsratio minimaal 1,0 is. 12 De scores op de kengetallen moeten in samenhang worden bekeken. Voor de financieel toezichthouder hebben de kengetallen een signaleringswaarde. Het helpt bij het verkri jgen van een completer inzicht in de financiële situatie van een gemeente, ook voor raadsleden. De waarden worden niet gebruikt als norm bij het be oordelen van het materieel evenwicht van de meerjarenbegroting. Hieronder zijn de ‘scores’ voor 2022 opgenomen: Meerjarig ziet het beeld er vanaf 2020 als volgt uit: Op basis van de gepresenteerde kengetallen kan geconcludeerd worden dat de financiële positie van onze gemeente ten opzichte van de vorige programmabegroting is verbeterd. Voor vijf van de zes gepresenteerde kengetallen geldt

13 dat we ‘groen’ scoren. Alleen voor de solvabiliteitsratio geldt dat we ons in het ‘oranje segment’ begeven. Overigens verwachten we wel dat we de komende jaren beter zullen scoren op dit kengetal. Verde r zien we dat met name de structurele exploitatieruimte sterk is verbeterd ten opzichte van de vorige begroting. 14 2.6. Bestuursprogramma ‘De inwoner op 1’ AMBITIE: BEREIKBAAR EN BENADERBAAR Benaderbaar bestuur Gemeenteloket en dienstverlening op locatie Behoeften inwoners centraal Centraal in ons collegebeleid staat dat wij een dienstbare en faciliterende gemeente voor inwoners en ondernemers zijn. Dienstverlening op locatie en op maat. AMBITIE: PARTICIPATIE We participeren met lef Ruim baan voor initiatieven Ideeën van inwoners halen we op en gebruiken we We werken integraal samen met maatschappelijke partners om vraagstukken in de kernen goed aan te vliegen. Dat doen we onder meer via het gebiedsoverleg (inwoners, Sociaal Werk, bewonersorganisaties en politie). AMBITIE: COMMUNICATIE Helder taalgebruik Persoonlijk waar nodig/digitaal waar kan Wij willen een gemeente zijn die begrijpelijk communiceert. Onze ambities zijn hieronder vertaald in doelen, beoogde resultaten in 2022 en bijbehorende acties/processtappen.

Dit presenteren we volgens de 5 thema’s uit het programma ‘De inwoner op 1’: Dienstverlening, Participatie met lef, Wij bewegen mee, Goede ideeën zijn goud waard en Laten zien doe t verkopen. Wat zijn onze doelen en resultaten voor 2022? Dienstverlening: Doel Aansluiting op de wensen en behoeftes van haar inwoners Beoogd resultaat 2022  Inwonertevredenheid bij onderzoeken gemiddeld minimaal een 7.  Inwonertevredenheid over contacten via balie, te lefoon, digitaal minimaal een 7.

15  Ten minste 3 onderzoeken per jaar via het inwonerspanel.  Introductie van servicenormen/serviceformules. Tweewekelijks spreekuur voor wethouders, meer collegevergaderingen in de kernen. Processtap/actie 2022 Uitvoering geven aan digitaliseringsagenda voor doorontwikkeling digitale dienstverlening. Doel Persoonlijk contact heeft de voorkeur Beoogd resultaat 2022  Persoonlijk contact is de regel.  Ten minste 30% van het aantal bezwaren wordt via mediation opgelost.  Regelmatig locatiebezoek bij aanvragen subsidies en bezwaarschriften. Processtap/actie 2022 Doel Heldere, begrijpelijke en toegankelijke communicatie, met aandacht voor laaggeletterdheid Beoogd resultaat 2022  Uitvoering motie ‘duidelijke taal’.  Inzet klantcontactmonitor. Dit is een continu onderzoek naar de tevredenheid van onze inwoners over het contact met de gemeente. Processtap/actie 2022 Bij herhaling aandacht blijven vragen voor begrijpelijk schrijven en inzetten op opleiding. Participeren met lef: Doel We doen het samen. Bouwen aan leefbare en toekomstbestendige kernen Beoogd resultaat 2022 Herkenbaarheid en laagdrempelige bereikbaarheid van de ‘sleutelfiguren’ van de maatschappelijke partners in het gebied. Processtap/actie 2022 Kernbezoeken organiseren samen met de maatschappelijke partners. Gesprekken op straat, laagdrempelig en zichtbaar.

Doel Stimuleren eigenaarschap Beoogd resultaat 2022 De website is operationeel waar ideeën, inspiratie, workshops vindbaar zijn maar bijvoorbeeld ook een leidraad om van een idee een initiatief te maken en vervolgens tot uitvoering te brengen. Processtap/actie 2022 Aanpassen van (de teksten op) de gemeentelijke website. Dit is een continu proces, aangezien de website een dynamisch ‘document’ is. Wij bewegen mee: Doel Participatie zit in ons bloed Beoogd resultaat 2022 Inspiratietour en workshops voor medewerkers over buurtinitiatieven; hoe komen deze initiatieven tot stand en hoe kunnen wij deze faciliteren. Processtap/actie 2022 Het organiseren van een (jaarlijkse) inspiratietour en workshops. 16 Doel De vraag staat centraal Beoogd resultaat 2022 De website is operationeel voor ideeën, inspiratie etc. waar ook het ‘loket’ voor buurtinitiatieven te vinden is. Via dit loket kunnen inwoners eenvoudig en snel een aanvraag doen voor subsidie. Processtap/actie 2022 Aanpassen van (de teksten op) de gemeentelijke website. Dit is een continu proces, aangezien de website een dynamisch ‘document’ is. Doel Gemeente is zichtbaar en goed benaderbaar Beoogd resultaat 2022 Door middel van onder andere kernbezoeken (zie ook We doen het samen) zijn we veel met de samenwerkingspartners aanwezig in de kernen om op een laagdrempelige wijze in contact te komen met onze inwoners.

Processtap/actie 2022 In 2021 zijn we gestart met de kernbezoeken met onze same nwerkingspartners (politie, sociaal werk, woningbouworganisatie en plaatselijk belang). Deze bezoeken continueren we in 2022. Goede ideeën zijn goud waard: Doel Goede initiatieven zijn goud waard Beoogd resultaat 2022 We ondersteunen zoveel mogelijk kwalitatief goede subsidieaanvragen. We stimuleren dit door bekendheid te geven aan de subsidiemogelijkheden en informeren potentiele aanvragen aan welke voorwaarden de subsidieaanvraag moet voldoen. Processtap/actie 2022 Goede bekendheid geven aan de subsidiemogelijkheden. Laten zien doet verkopen: Doel Delen is inspireren Beoogd resultaat 2022 Aandacht voor inwonersinitiatieven en het aanjagen hiervan. Processtap/actie 2022 Regelmatig aandacht voor inwonersinitiatieven, subsidiemogelijkheden en tips & tops. Relatie met verbonden partijen Veiligheidsregio IJsselland In Veiligheidsregio IJsselland wonen, werken en recreëren ruim 500.000 inwoners in elf gemeenten. Dit zijn de gemeenten Dalfsen, Deventer, Hardenberg, Kampen, Ommen, Olst -Wijhe, Raalte, Staphorst, Steenwijkerland, Zwartewaterland en Zwolle. Binnen de Vei ligheidsregio werken brandweer, GHOR, politie en gemeenten samen op het gebied van: Brandweerzorg, Crisisbeheersing, Geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen en Rampenbestrijding.

De Veiligheidsregio is ingesteld om de inwoners van onze regio b eter te beschermen tegen de risico’s van branden, rampen en crises. Dankzij samenwerking zorgen wij ervoor dat wij steeds beter voorbereid zijn op het bestrijden van rampen en het onder controle houden van steeds groter wordende risico's. In de bijlage Verbonden Partijen wordt nader op de afzonderlijke verbonden partijen ingegaan. 17 Wat mag het kosten? In paragraaf 3.3 is het volledig bestedingsplan opgenomen voor alle programma’s. De bijbehorende toelichtingen treft u aan in hoofdstuk 7.2 van de PPN 2021-2025. Voor het bestuursprogramma ‘De Inwoner op 1’ stellen wij voor het bestedingsplan aan te vullen, namelijk door het budget voor luchtfoto’s te verhogen. Deze aanpassing is in paragraaf 3.5.5. toegelicht.

18 2.7. Bestuursprogramma ‘Duurzaam’ AMBITIE: ENERGIENEUTRAAL Energieopwekking met lusten en lasten lokaal Maatschappelijk/gemeentelijk vastgoed energieneutraal Afhankelijkheid aardgas verminderen Ons streven is een energieneutraal Steenwijkerland in 2050. Samen met particulieren en bedrijven spannen we ons in het energieverbruik terug te dringen en meer energie op te wekken. AMBITIE: BEWUSTWORDING Actief informeren en communiceren Klimaatadaptatie Wij nemen onze verantwoordelijkheid om een duurzame woon-, leef-, en werkomgeving te ontwikkelen. Het actief benaderden van inwoners is hierin belangrijk. Bewustwording is ook nodig rondom klimaatadaptatie. AMBITIE: CIRCULAIRE ECONOMIE Minder restafval Gemeentelijke organisatie in 2030 circulair Bewustwording bij bedrijven Asbest eraf, zon erop Voor de circulaire economie willen we niet alleen inwoners thuis uitdagen om grondstoffen te scheiden maar juist ook buitenshuis: bij ondernemers, een evenement, op de camping, op school en tijdens het sporten. A lle grondstoffen die niet verbrand worden dragen bij aan de circulaire economie. Onze ambities zijn hieronder vertaald in doelen, beoogde resultaten in 2022 en bijbehorende acties/processtappen. Dit presenteren we volgens de 3 thema’s uit het programma ‘D uurzaam’: Energietransitie, Circulaire economie en Klimaatadaptatie.

19 Wat zijn onze doelen en resultaten voor 2022? Energietransitie: Doel Meer duurzame elektriciteit Beoogd resultaat 2022 De afgelopen jaren was er een gestage groei van zonnestroom (2018: 42 TJ, 2019: 49 TJ en 2020 : 71 TJ). Met het vergunde zonnepark in Willemsoord en de toevoeging van zonnepanelen op (particuliere) daken kunnen we rekenen op een verdubbeling van de zonnestroom. Processtap/actie 2022 Initiatiefnemers en omwonenden worden door ons actiever begeleid. Doel Woningen met een betere energetische kwaliteit Beoogd resultaat 2022  Er is een andere vorm van monitoring opgezet in samenspraak met de netbeheerders. We monitoren de afname van het gasverbruik (gecorrigeerd door seizoensinvloeden per jaar) via metagegevens van Enexis/Rendo. Dit is een betere monitor omdat daarin zowel even tuele gedragsverandering (verwarming een graadje lager, korter douchen) als ook de resultaten van isoleren duidelijker terugkomen.  Het gasgebruik (gecorrigeerd door seizoensinvloeden per jaar) neemt jaarlijks af met 3%. Processtap/actie 2022 Met behulp van isolatieprojecten worden inwoners geholpen bij het isoleren van hun woning. In samenspraak met de netbeheerders zetten we een andere vorm van monitoring op. Doel Terugdringen van aardgasverbruik Beoogd resultaat 2022 Wijkuitvoeringsplannen zijn in uitvoering.

Processtap/actie 2022 Op basis van de vastgestelde Transitievisie Warmte wordt een start gemaakt met een 2-tal wijkuitvoeringsplannen. Doel Informeren en stimuleren van inwoners en ondernemers Beoogd resultaat 2022 Iedere inwoner en ondernemer is bekend met de doelen van het programma Duurzaam en kent het begrip ‘Groener in de kop’ waarin onze gezamenlijke opgave wordt uitgedragen. Processtap/actie 2022  De stichting Duurzaam Steenwijkerland, met haar energiewinkel, zorgt voor aantrekkelijke programmering.  Continu overleg met wijkraden/dorpsbelangen en Business Club Steenwijkerland (BCS) om nieuwe groepen te benaderen. Doel Schone mobiliteit Beoogd resultaat 2022 Mede via ons programma Duurzaam (be)leefbaar Toerisme is er een grote hoeveelheid elektrische voertuigen beschikbaar waar onze inwoners ook van profiteren. Het gaat om circa 10 auto’s (deelautoconcept) en naar verwachting tussen de 100 á 150 voertuigen micromobiliteit. Processtap/actie 2022 Samen met ondernemers worden vanuit innovatie in mobiliteit mobiliteitsconcepten uitgerold. Daarbij worden ook de gewenste deelauto’s vanuit 20 diverse energiecoöperaties en onze eigen mobiliteitsvraag (als gemeentelijke organisatie) meegenomen. We trekken hierin samen op met diverse buurgemeenten.

Doel Gemeentelijke eigendommen zijn in 2050 energieneutraal Beoogd resultaat 2022 Huidig eigen wagenpark (dat wordt gebruikt voor incidenteel gebruik) wordt gesaneerd en vervangen door ingekochte km’s (zgn. mobility as a service). Processtap/actie 2022 De huidige 5 auto’s worden via een aanbesteding vervangen door de inkoop van km’s zgn. mobility as a service). Circulaire economie: Doel Gemeentelijke organisatie is in 2030 circulair Beoogd resultaat 2022 De invoering van de CO2 prestatie ladder draagt bij aan een aanzienlijke afname van CO2 gedurende de uitvoering van werken. Processtap/actie 2022 De CO2 prestatieladder wordt ingevoerd. Daarmee berek enen we in projecten de potentiële CO2 besparing (denk bv aan cementloos beton in fietspaden) en wegen financieel af welke besparing realistisch is. Doel Minder restafval per inwoner Beoogd resultaat 2022 De voor 2022 geplande projecten uit het grondstoffenplan zijn uitgevoerd. Processtap/actie 2022 Diverse projecten worden opgepakt en uitgevoerd. Doel Ondernemers zijn zich bewust van de circulaire mogelijkheden binnen hun bedrijf Beoogd resultaat 2022 De bedrijven in de meest kansrijke sectoren voor de overstap naar een meer circulaire economie hebben inzicht in hun kansen. We volgen daarbij de kansrijke sectoren zoals ze beschreven zijn in de Regio Zwolle en de provincie Overijssel.

Processtap/actie 2022 Samen met BCS wordt een scan uitgevoerd naar de bedrijven binnen de kansrijke sectoren en we gaan met deze bedrijven de kansen verkennen. Klimaatadaptatie & Biodiversiteit: Doel Klimaatbestendig handelen Beoogd resultaat 2022 Projecten uit de Regionale en Lokale AdaptatieStrategie (RAS en LAS) zijn uitgevoerd. Processtap/actie 2022 De door u vastgestelde RAS en Las bevat een aantal projecten die worden uitgevoerd. Relatie met verbonden Partijen Zonder partners uit de gemeente Steenwijkerland en daarbuiten zijn we niet bij machte om de genoemde doelen te bereiken. Partners die op dit moment samen met ons werken om de doelen te bereiken zijn de werkplaatsen G1000, Businessclub Steenwijkerland, LTO, Natuur en Milieu Overijssel, Rendo/N -tra, Enexis, Buurkracht, Duurzaamheidscombinatie Zwolle, Susteen, Wetland Wonen, Woonconcept, Omnia Wonen, Fluvius, Stichting 21 Weerribben-Wieden, regio Zwolle, onze energiecorporaties, ROVA, VVN, repaircafe, het onderwi js, de provincie, de Kringloopwinkel en anderen. Omgevingsdienst IJsselland De Omgevingsdienst IJsselland is een gemeenschappelijke regeling op het gebied van milieuwetgeving, - regelgeving en -handhaving.

Naast de gemeente Steenwijkerland nemen de volgend e partijen deel aan deze gemeenschappelijke regeling: provincie Overijsel en de gemeenten Dalfsen, Deventer, Hardenberg, Kampen, Olst-Wijhe, Ommen, Raalte, Staphorst, Zwartewaterland en Zwolle. In de bijlage Verbonden Partijen wordt nader op de afzonderlijke verbonden partijen ingegaan. Wat mag het kosten? In paragraaf 3.3 is het volledig bestedingsplan opgenomen voor alle programma’s. De bijbehorende toelichtingen treft u aan in hoofdstuk 7.2 van de PPN 2021-2025.

22 2.8. Bestuursprogramma ‘Werk aan de winkel’ AMBITIE: TOERISME Spreiding toerisme Uitbreiding werkgelegenheid Weerribben-Wieden als sterk merk Het programma Duurzaam (Be)Leefbaar Toerisme (DBT) is gericht op het versterken van de (toeristische) economie met daarbij een duurzame balans tussen ecologie, economie en leefbaarheid. De op de langere termijn gerichte ambitie is: meer welvaart en welzijn voor de bewoners van Steenwijkerland. AMBITIE: BEDRIJVIGHEID Ja-gemeente voor ondernemers Schrappen overbodige regels Steenwijkerland koploper in de regio We willen een koploper zijn in de regio. Niet zozeer om de beste te zijn, maar wij beseffen dat we in regionaal verband sterker staan en dat willen we uitstralen. We zijn een economische topregio, s amen met Amsterdam, Rotterdam/Den Haag en Eindhoven behoort de Regio Zwolle tot de economische pijlers van Nederland. AMBITIE: ARBEIDSMARKT Verkleinen mismatch arbeidsmarkt Onze inwoners gaven bij de start van deze collegeperiode werkgelegenheid aan als belangrijkste prioriteit voor het college. Mede daarom hebben wij hiervoor een apart bestuursprogramma ingericht, dat zich onder meer richt op het bij elkaar brengen van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. AMBITIE: BINNENSTAD STEENWIJK Levendige en economisch vitale binnenstad Ambitie is de binnenstad van Steenwijk levendig en economisch vitaal te houden.

Onze ambities zijn hieronder vertaald in doelen, beoogde resultaten in 2022 en bijbehorende acties/processtappen.

23 Wat zijn onze doelen en resultaten voor 2022? Doel Excellent vestigingsklimaat Beoogd resultaat 2022  We streven ernaar dat zich 3 nieuwe bedrijven vestigen op Eeserwold.  Nieuwe bestuursafspraken met West Overijssel over het aanbod van bedrijventerreinen. Op basis van een vastgestelde bedrijventerreinenvisie wordt ingezet op extra ruimte.  Een vastgesteld bestemmingsplan voor het Gedempte Steenwijkerdiep.  Op basis van de ui tslag van de verkiezing MKB vriendelijkste gemeente, worden aanbevelingen gedaan om de dienstverlening te verbeteren.  We bouwen aan een vitale, aantrekkelij ke binnenstad van Steenwijk onder andere door uitvoering stimuleringsregeling Vitale binnenstad.  Realisatie aantrekkelijke verbinding (looproute vanaf het) Station met de binnenstad van Steenwijk.  Opstellen en uitvoeren nieuwe prestatiedeal met de BCS.  We zetten het aanjaagfonds in om ondernemend Steenwijkerland uit te crisis te helpen. Processtap/actie 2022  Het vastgestelde beeldkwaliteitsplan voor het bedrijvenpark Eeserwold biedt meer ruimte en maatwerk voor bedrijven om zich te vestigen. Het bestemmingsplan wordt in procedure gebracht. Daarmee wordt een belangrijke stap gezet m.b.t. de mogelijkhe den van vestiging van bedrijven. Naar verwachting zullen een aantal van de geïnteresseerde bedrijven zich werkelijk vestigen op Eeserwold.

 De resultaten en aanbevelingen van het MKB-onderzoek klantvriendelijke gemeente zullen we gebruiken voor het opstellen van een plan van aanpak en deze in samenwerking met het georganiseerd bedrijfsleven en in relatie tot de omgevingswet implementeren.  Opstellen en uitvoeren plan voor routing, incl. begroting, inrichtingsschets enz. Overleg met provincie Overijssel over het maken van de bestuursafspraken. Jaarlijks wordt met de BCS een prestatiedeal opgesteld, met daarin concrete te behalen resultaten.  Met de subsidieregeling vitale binnenstad als voorbeeld en inspiratie werken we aan het instellen van een regeling dat ondernemers uit de gemeente uit de crisis gaat helpen (aanjaagfonds ondernemers). Doel Versterken regionale samenwerking Beoogd resultaat 2022  We blijven actief in de regio en zijn aangesloten op de voor Steenwijkerland belangrijke thema’s (Economic Board, Toerisme, Economie, Arbeidsmarkt. We zijn en blijven betrokken bij regionale projecten en initiatieven zoals bijvoorbeeld Good -Practice (rol in Stuurgroep) waarbij ondernemers het bedrijfsleven inspireert met innovatieve ideeën, en Go4Export en zijn actief in de stuurgroep vitale vakantieparken.  We informeren actief de raad en de ondernemers in Steenwijkerland over de Regio Zwolle over onder andere de inzet en mogelijkheden van Kennispoort.

 We doen actief mee in de lobby om van de Regio Zwolle de 4 e economische regio van ons land te maken en plukken hier de vruchten van (verkrijgen subsidies, meedoen aan pilotprojecten enz.). Hiertoe is een dynamische regionale investeringsagenda opgesteld, waarin we ook icoonprojecten voor aan kunnen leveren. 24  In 20 21 hebben we de regionale samenwerking op het gebied van de vrijetijdseconomie versterkt. Op bestuurlijk niveau is de betrokkenheid met Gastvrij Overijssel versterkt en zijn we vertegenwoordigd in de Stuurgroep Vitale Vakantieparken. Op projectniveau wordt nauw samengewerkt met onze buurgemeenten. Hierbij wordt steeds kritisch gekeken naar de toegevoegde waarde van samenwerking. Dat zal ook het uitgangspunt blijven voor de komende periode. Processtap/actie 2022  In de Regio Zwolle sluiten we aan bij periodiek ambtelijk en bestuurlijk overleg en de voorbereiding ervan.  Voor zover het de vrijetijdseconomie betreft zullen we de bestaande samenwerking voortzetten. Nieuwe samenwerking gaan we niet uit de weg maar we z ullen kritisch blijven kijken naar toegevoegde waarde voor de gemeente. Doel Versterken arbeidsmarkt Beoogd resultaat 2022  Met onze investeringen en inzet willen we binnen 5 jaar 10% van onze beroepsbevolking hebben bereikt.

Processtap/actie 2022 Door het uitvoeren van het (herijkt) actieplan werk(t):  krijgen de projecten meer gestalte en wordt ook de samenwerking met ondernemers intensiever;  zijn we koploper bij de samenwerking in de regio als het gaat om het oplossen van arbeidsmarktvraagstukken;  worden samenwerkingsverbanden officieel bekrachtigd;  komen deze collectieven in aanmerking voor de eerste subsidiegelden;  starten leerlingen aan het Regionaal Techniek Center, het Horeca College en NEXT Academy;  zijn de eerste stapelbanen binnen de pilot een feit. Overeenkomstig de vastgestelde visie op ons participatiebeleid willen we ook onze inwoners met een P -wet uitkering, waar mogelijk, deel laten nemen aan de actieplan werk(t) projecten. Gezamenlijk met de BCS uitvoeren van de prestatieboom, met foc us op herstel economie en werkgelegenheid. Als deelnemer aan de Regiodeal Human Capital Agenda regio Zwolle:  zetten we in op de drie sporen: beschikbaarheid, wendbaarheid en inclusiviteit;  zorgen wij voor aansluiting bij het HCA-programma;  stimuleren we o ndernemers en inwoners om gebruik te maken van de mogelijkheden van de HCA. Doel Focus op toerisme & recreatie Beoogd resultaat 2022 De focus op toerisme & recreatie blijft ook in 2022 van belang. Zeker nu de sector onder druk staat ten gevolge van de coronacrisis is het van belang te blijven inzetten op de genoemde resultaten.

Dit pakken we op samen met onze partners in en buiten de Stichting Weerribben-Wieden. Processtap/actie 2022  Reconstructie paden Giethoorn (fase 2 en 3).  Reconstructie molen Giethoorn.  Invulling Gieterse Polder. 25  Realisatie Experience Center Giethoorn.  Optimalisatie fietspaden;  Ontwikkeling European Wetland Center Ossenzijl (Staatsbosbeheer).  Reconstructie Station Steenwijk.  Introductie meer duurzame vervoermiddelen (als onderdeel van Smart Mobility).  Doorontwikkeling gastvrijheid d.m.v. Smart Hospitality.  Visie op gemeentelijke havens.  Uitvoering geven aan visie Recreatie & Toerisme. Relatie met verbonden Partijen Stichting Weerribben-Wieden De Stichting Weerribben -Wieden heeft op basis van haar statuten tot doel aantoonbare maatschappelijke en ecologische meerwaarde voor het gebied Weerribben-Wieden (Steenwijkerland) met als hart het Nationaal Park te bewerkstelligen, alsmede het verbinden van beide entiteiten. De stichting heeft hierbij drie rollen: 1. Gebiedsaanjager en –ontwikkelaar: - het met mensen in het gebied schetsen van een gezamenlijk perspectief; - het bijeen brengen van mensen waar kansen zijn en het op gang brengen van het goede gesprek; - het vorm geven aan projecten in de driehoek ecologie -economie-leefbaarheid, het wijzen op financieringsmogelijkheden en het inzetten van het netwerk daarbij. 2.

Gebiedspromotor: - het op passende manier onder de aandacht brengen van Weerribben-Wieden; - het samen met ondernemers ontwikkelen van bestemmingen en arrangementen om gasten te ontvangen en hen het gebied te laten beleven; - het verzamelen van de juiste data en het ontwikkelen van instrumenten om bezoekersstromen te kennen en te sturen; - het zorgen voor gebiedseducatie waarmee de band van bewoners, bezoekers en ondernemers met Weerribben-Wieden wordt versterkt. 3. Gebiedsboard: - het gezamenlijk bewaken en bew aren van de bijzondere kwaliteit van Weerribben -Wieden en het signaleren van kansen en knelpunten voor een evenwichtige ontwikkeling van het gebied. Naast een structurele financiële bijdrage van de gemeente ontvangt de Stichting van de het rijk en de prov incie Overijssel bijdragen, onder andere voor het realiseren van een Nationaal Park Nieuwe Stijl. De gemeente treedt hierbij op als kassier. De stichting heeft inmiddels een aantal mensen in dienst die hier samen met gebiedspartijen aan werken. De wethouder Recreatie & Toerisme heeft namens de gemeente zitting in het bestuur van de Stichting.

Naast de gemeente hebben ook de volgende partijen zitting in deze sti chting: LTO -afdeling Steenwijkerland, KopTop, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, Ondernemersplatform Steenwijkerland, Koninklijke Horeca Nederland - afdeling Steenwijkerland en vertegenwoordigers namens de inwoners van de gemeente. Het rijk, de gemeente en de provincie dragen bij aan de kosten van het Nationaal Park nieuwe stijl. In de bijlage Verbonden Partijen wordt nader op de afzonderlijke verbonden partijen ingegaan. 26 Wat mag het kosten? In paragraaf 3.3 is het volledig bestedingsplan opgenomen voor alle programma’s. De bijbehorende toelichtingen treft u aan in hoofdstuk 7.2 van de PPN 2021-2025.

27 2.9. Bestuursprogramma ‘Samenredzaam’ AMBITIE: MEEDOEN (EEN INCLUSIEVE SAMENLEVING) Steenwijkerland sluit niemand uit Passend werk voor wie dat nodig heeft Inwoners kunnen lezen, schrijven en internetten Kinderen verlaten school met een diploma Als college willen we dat inwoners zoveel mogelijk de regie over hun eigen leven kunnen voeren en mee kunnen doen. AMBITIE: STIMULEREN Vrijwilligers worden gewaardeerd en ondersteund Verbeteren gezonde leefstijl voor inwoners Vele inwoners zijn actief als vrijwilliger en laten zien zich (samen) verantwoordelijk voor de samenleving te voelen. Een belangrijk speerpunt van ons is hen te waarderen, te ondersteunen en waar mogelijk op meerdere terreinen in te kunnen zetten. AMBITIE: ONDERSTEUNEN Passende zorg voor jong en oud Hulp op maat voor wie dat nodig heeft Verminderen en voorkomen armoede De toegang tot Wmo, Jeugdwet en Participatiewet zijn eind 2019 onder 1 dak gehuisvest om integraal goed te kunnen onderzoeken wat inwoners nodig hebben. Integraliteit en samenwerking zijn erg belangrijk om passende zorg en ondersteuning te kunnen bieden. Onze ambities zijn hieronder vertaald in doelen, beoogd e resultaten in 2022 en bijbehorende acties/processtappen. Dit presenteren we langs drie lijnen: Transformatie 2.0; versoberen en versnellen, maatschappelijke opgaven en Opgaven die worden getemporiseerd.

28 Wat zijn onze doelen en resultaten voor 2022? We zijn trots dat ondanks een turbulent 2021 de inhoudelijke en financiële doelen grotendeels zijn behaald. We merken dat de transformatie zijn vruchten begint af te werpen; we hebben veel inzicht en meer grip op de (financiële) ontwikkelingen gekregen. De Transformatie 2.0 is een meerjarig proces waarmee we koersvast doorgaan. Door gewijzigd rijksbeleid is de financiële positie in het sociaal domein veranderd. Een uitspraak van de arbitragecommissie heeft geleid tot erkenning vanuit het rijk dat gemeente n jarenlang onvoldoende budget ontvangen hebben voor de uitvoering van de Jeugdzorg. Wij hebben de begroting in 2021 bijgesteld op basis van reële inschattingen ten aanzien van Jeugdzorg. Vanaf 2022 wordt de gemeente door het rijk daarvoor gecompenseerd. Corona Ook in 2021 is er nog sprake van een coronacrisis. Wel zien we dat het karakter ervan veranderd is ten opzichte van 2020. Niet alleen zijn veel inwoners gevaccineerd, ook hebben veel mensen nieuwe wegen gevonden in het dagelijks leven, werk en school. Een periode die ook de veerkracht van individuen en de samenleving zichtbaar heeft gemaakt. Een aantal van de concrete risico’s, die in de PPN 2021 zijn genoemd, zijn nog steeds actueel en vragen onze aandacht.

In het voorjaar 2021 zagen we al een toename in complexiteit van casuïstiek en vanaf de zomer ook een toename in het aantal hulpvragen naar maatwerkvoorzieningen Wmo en Jeugd. Wanneer de steunpakketten voor ondernemers wegvallen bestaat ook hier het risico van een toename van ondersteuningsvragen. Een sterke toename van werkeloosheid, bijstandsaanvragen en schuldenproblematiek is vooralsnog uitgebleven. In de PPN 2021 zijn activiteiten genoemd waarmee we op de risico’s acteren. Deze worden in 2022 voortgezet. Denk daarbij aan de brede aanpak financië le problematiek en inzet van de steunpakketten op het welzijn van jeugd en kwetsbare inwoners. Toeslagenaffaire Wij blijven de komende periode gezinnen bijstaan, die gedupeerd zijn geraakt door de kinderopvang/toeslagenaffaire. Wij benaderen deze gedupee rden rechtstreeks en bespreken met hen of ondersteuning nodig is op het gebied van wonen, financiën, opvoeding, gezondheid etc. Ook zullen openstaande en/of eerdere gemeentelijke belastingschulden voor deze groep worden gecompenseerd. Maatschappelijke opgaven Ook in 2022 leggen we de focus op drie maatschappelijke opgaven: 1. Armoedebeleid en schuldhulpverlening; 2. Veilig en gezond opgroeien (Samen voor Ryan); 3. Positieve gezondheid. Deze focus is ook vertaald in de programmadoelen.

Transformatie 2.0 In het afgelopen jaar zijn er ten aanzien van de doelstelling(en) van het programma Transformatie 2.0 flinke stappen gezet. Wel blijft, zoals in de programmabegroting 2021-2024 al is toegelicht, het realiseren van de maatschappelijke effecten een kwestie van lange adem. Het proces van transformatie is een intensief en langdurig proces. Het is een verandering die alle betrokkenen raakt: inwoners, maatschappelijke organisaties en onze interne organisatie. Transformatie gaat over een grote verandering in denken en doen. 29 In het aankomende begrotingsjaar blijven we vanuit het programma Transformatie 2.0 werken conform de eerder gemaakte indeling van de drie overkoepelende thema’s (positieve gezondheid, de bedoeling en de leidende principes) en de tafels: verrijken, verbeteren en versoberen. Tafel 1 Verrijken De opgave: Het, in samenhang, organiseren van de implementati e van de transformatie van het s ociaal domein. Bij de transformatie van het sociaal domein wordt gewerkt vanuit de bedoeling onder toepassing van de filosofie van Positieve Gezondheid (IPH) en vanuit 7 leidende principes.

Tafel 2 Verbeteren De opgave: - Het komen tot een efficiënte en effectieve uitvoeringsorganisatie; - Creëren van helderheid voor medewerkers in rol/taak/verantwoordelijkheden en bevoegdheden; - Goede afbakening van de ruimte waarbinnen meer duidelijkheid oftewel minder speelruimte voor beleidsmedewerkers en uitvoering / uitvoeringsrichtlijnen; - Verbeteren samenwerking management, beleid en uitvoering en de faciliterende rol financiën. Tafel 3 Versoberen De opgave: Uitvoering geven aan de versoberingsopgave. In de begroting 2021-2024 hebben we de raad voorgesteld om, op basis van het BDO advies ‘grip op sociaal domein’ een aantal versoberingen door te voeren binnen de uitvoering van het soci aal domein. We hebben de door BDO voorgestelde versoberingsdoelen vertaald naar onze lokale situatie en daar besparingen aan gekoppeld. Wat komt er verder nog op ons af? In 2022 richten we ons naast de programmadoelen en de transformatie op: - Uitvoering geven aan steunpakketten Welzijn; - Uitvoering geven aan Nationaal Programma Onderwijs; - Toename van ondersteuningsvragen door corona (Bestemmingsreserve sociaal domein) ; - Invoering nieuwe Wet Inburgering 2022; - Decentralisatie Beschermd Wonen; - Woonplaatsbeginsel Jeugd; - Nieuw inkoopmodel Jeugdhulp; - Vervolg ondersteunen gedupeerden Toeslagenaffaire. Waar van toepassing volgen er separate raadsvoorstellen.

Op basis van bovenstaande en de grote opgave waar we in het sociaal domein voor staan zijn voor de programmabegroting 2022 de reguliere begrotingsdoelen aangepast. Het gaat daarbij met name om prioriteren en faseren. Daarbij is wel zo veel mogelijk rekening gehouden met voorgaande begrotingen waardoor de verschillende doelen nog wel te vergelijken zijn. Zoals in het begin van deze paragraaf al is aangegeven zetten wij m.b.t. de coronacrisis extra in op het uitvoering geven aan de steunpakketten gericht op onder meer het welzijn van de jeugd en kwetsbare inwoners en de Nationaal Programma Onderwijs gelden. 30 Transformatie 2.0; versoberen en versnellen: Doel Inwoners die een maatwerkvoorziening nodig hebben worden goed geholpen vanuit één geïntegreerde (WMO, jeugdhulp, Participatiewet) gemeentelijke toegang Beoogd resultaat 2022 Alle medewerkers van de toegang werken naast de omgekeerde toets ook volgens de leidende principes en de benadering van positieve gezondheid. Processtap/actie 2022 Continue intervisie op integraal werken met de omgekeerde toets en volgens de leidende principes en de benadering van positieve gezondheid. De belangrijkste partners en aanbieders zijn hierbij betrokken.

Doel Inwoners krijgen zo thuisnabij mogelijk ondersteuning en hebben zo min mogelijk last van grenzen tussen zorgwetten en zorgverleners Beoogd resultaat 2022 Meer inwoners komen eenvoudiger bij de juiste hulp uit en ervaren geen beperking van grenzen tussen zorgwetten en zorgverleners. Processtap/actie 2022  Vanuit de opgaven uit de Samenwerkingsagenda Zilveren Kruis zetten we vanuit beleidsmatig overleg de stap naar een structurele vorm van afstemming op uitvoeringsniveau.  Herijking van het aanbod cliëntondersteuning waarbij diverse disciplines verbonden zijn.  Het scholen van consulenten tot aandachtfunctionaris WLZ i.s.m. sociaal werk De Kop. Doel In 2022 is er een goede afstemming tussen de zorg die vanuit onderwijs wordt ingezet en de jeugdhulp Beoogd resultaat 2022  We hebben onderzocht of de integrale werkwijze rondom kinderen van ’t Ravelijn en Trajectklas ’t Tij VSO kan worden uitgebreid naar het basisonderwijs en voortgezet onderwijs binnen Steenwijkerland en wat hiervoor nodig is. De leidende principes en bedoeling van Samen voor Ryan vormen hiervoor de basis.  De uitkomsten van het onderzoek naar de pilot Jongeren in Beweging, als collectieve activiteit voor deze jongeren, worden vertaald in een vernieuwing van de werkwijze.

Processtap/actie 2022  We gaan onderzoeken of en hoe de in 2021 gerealiseerde integrale werkwijze rondom kinderen van ’t Ravelijn en Trajectklas ’t Tij VSO kan worden uitgebreid naar het basisonderwijs en voortgezet onderwijs binnen Steenwijkerland. Dit betekent dat verkend gaat worden of en hoe de afstemming tussen zorg vanuit het onderwijs en jeugdhulp verbeterd kunnen worden.  De uiteindelijke opbrengsten van de pilot Jongeren in Beweging worden op hun effect gewogen en vanuit deze effectenanalyse wordt een voorstel voor een nieuwe werkwijze uitgewerkt. Maatschappelijke opgaven: Doel Mensen met een arbeidsbeperking wordt een beschutte werkplek geboden Beoogd resultaat 2022 Het minimaal realiseren van de landelijke taakstelling van het aantal beschutte werkplekken in onze gemeente in 2022. De verwachte taakstelling is 25. 31 Processtap/actie 2022 De uitvoering van beschut werk is opgedragen aan NoordWestGroep in afstemming met ons Uitvoeringsteam Sociaal Domein. Doel Het aantal inwoners dat niet kan deelnemen aan de samenleving vanwege armoede, neemt af Beoogd resultaat 2022  Per 1 januari 2022 wordt het minimabeleid hulpvraaggericht ingezet.  Inwoners kunnen met gebruikmaking van het minimabeleid meedoen in de maatschappij.  De gemeente helpt zelfstandig ondernemers met financiële problemen.  Onderzoek afgerond naar revolverend fonds schuldhulp.

 Toekomstscenario samenwerking GKB is afgerond.  Onderzoek afgerond naar doorontwikkeling bewindvoering. Processtap/actie 2022  Het maatwerkbudget wordt per 1 januari 2022 ingevoerd. Met het invoeren van het maatwerkbudget wordt de regeling sociaal culturele activiteiten overbodig.  Inwoners kunnen via verschillende intermediairs een beroep doen op het minimabeleid.  Er wordt invulling gegeven aan de gemeentelijke taak om zelfstandig ondernemers met financiële problemen te helpen.  Er wordt onderzoek gedaan naar het vormgeven van een revolverend fonds. De resultaten van dit onderzoek worden in 2022 opgeleverd.  In 2022 wordt in kaart gebracht of en op welke wijze de GKB toekomstbestendig inwoners uit Steenwijkerland kan ondersteunen.  Er wordt onderzoek gedaan naar de doorontwikkeling van bewindvoering. De resultaten van dit onderzoek worden in 2022 opgeleverd. Doel Onderwijsachterstanden en voortijdig schoolverlaten wordt teruggedrongen Beoogd resultaat 2022 De omvang van resultaten binnen de projecten van ‘Samen voor Ryan’ is groot en divers. Een greep uit de resultaten voor 2022:  Meest recente en relevante wetenschappelijke kennis over ontwikkeling van een kind vertaald naar in de praktijk uitvoerbare kennis. Dit is onderdeel van het deskundigheidsprogramma in Samen voor Ryan, met onderwerpen als hechting, interprofessioneel werken en cultuursensitief werken.

 Na succes van Levensvaardigheden op het PRO/VSO komt er een (passend) aanbod voor PO & VO. Ook wordt er een handreiking Levensvaardigheden gemaakt, mede inzetbaar voor (sport) verenigingen / sociaal werk en ouders.  Vanuit project Vroegsignalering: onderzoeken/ testen hoe logopedie en fysiotherapie op scholen en kinderopvang kan helpen in vroegsignalering. Processtap/actie 2022 Voor de projecten binnen ‘Samen voor Ryan’:  Verstrekken we jaarlijks subsidie.  Monitoren we per project de afzonderlijke resultaten.  Leggen we meer nadruk op de ontmoeting, samen werken en samen leren tussen professionals uit de verschillende organisaties.  Organiseren we (wederom) een bijeenkomst om met alle deelnemende partijen te bepalen of we nog de goede kant op gaan.  Benutten we onze coalitie Samen voor Ryan om extra rijksmiddelen (NPO) slim en waar mogelijk gezamenlijk in te zetten, in het belang van kinderen in onze gemeente. 32 Doel Alle kinderen krijgen de kans om zich goed te ontwikkelen Beoogd resultaat 2022 90% van de 2 - en 3 -jarigen gaat naar een voorschoolse voorziening. Gezien de keuzevrijheid van ouders is een 100% bereik niet mogelijk. Processtap/actie 2022 Doorgaan met ingezet beleid rondom normaliseren peuteropvang. Doorgaan met monitoring.