Programmabegroting 2020-2023 SWL.pdf

Dit kan onder andere via het circulaire ambachtscentrum. Ook hier werken we met onze inwoners als ambassadeurs. En wat gaan we nog meer doen om de overige geformuleerde doelen te bereiken? - De in de Strategische Mobiliteitsvisie opgenomen acties uitvoeren. - Inwoners en ondernemers ondersteunen bij de verwijdering van asbestdaken i n samenwerking met LTO en BCS. - Verder aan de slag met het opstellen van de warmtetransitievisie (besluitvorming 2021). - Invullen Steenwijkerlands bod binnen de Regionale Energie Strategie. - Uitvoeren projecten uit de samenwerkingsagenda noordelijke veenweidegebieden (IBP vitaal platteland). - Opstellen actieplan klimaatadaptatie op basis van de uitkomsten van de stresstesten. - Samen met het waterschap onderzoeken van de kansrijkheid van aquathermie voor toepassing als vervanging van (deel van) huidige aardgasnet. - Met Rendo biomassaplannen (laten) ontwikkelen voor voeding van het huidige (aard)gasnet met groen gas. Zonder partners uit de gemeente Steenwijkerland en daarbuiten zijn we niet bij machte om de genoemde doelen te bereiken.

Partners die op dit moment samen met ons werken om de doelen te bereiken zijn de werkplaatsen G1000, Businessclub Steenwijkerland, LTO, Natuur en Milieu Overijssel, Rendo/N -tra, Enexis, Buurkracht, Duurzaamheidscombinatie Zwolle, Susteen, Wetland Wonen, Woonconcept, Omnia Wonen, Fluvius , stichting Wieden-Weerribben, regio Zwolle, onze energiecorporaties, ROVA, VVN, repaircafe, het onderwijs, de provincie, de Kringloopwinkel en anderen. 27 Relatie met verbonden Partijen Omgevingsdienst IJsselland De Omgevingsdienst IJsselland is een gemeenschappelijke regeling op het gebied van milieuwetgeving, - regelgeving en -handhaving. Naast de gemeente Steenwijkerland nemen de volgende partijen deel aan deze gemeenschappelijke regeling: provincie Overijsel en de gemeenten Dalfsen, Deventer, Hardenberg, Kampen, Olst-Wijhe, Ommen, Raalte, Staphorst, Zwartewaterland en Zwolle. In de bijlage Verbonden Partijen wordt nader op de afzonderlijke verbonden partijen ingegaan. Wat mag het kosten? bedragen x € 1.000 Bestedingsplan - 2. Duurzaam Investering S / I Begroting 2020 MJR 2021 MJR 2022 MJR 2023 In begroting 2020-2023 opgenomen 3. Investeren in zonnepanelen in tijdelijke opstelling, locatie Oldemarkt: - kapitaallasten - 177 S 84 83 81 80 - onderhoud S 15 16 16 17 - subsidie S - 61 - 60 - 59 - 58 - terugleveringen S - 38 - 38 - 39 - 39 4. Isoleren is besparen I 80 80 80 5.

Warmtetransitie in praktijk brengen I 50 50 50 Totaal bestedingsplan - 177 130 130 130 - In paragraaf 3.4. is het volledig bestedingsplan opgenomen voor alle programma’s . Voor de bijbehorende toelichtingen wordt verwezen naar de PPN 2020 -2023. Naast extra investeringen hebben we in het voorjaar voorstellen gedaan voor ‘bestuurlijke herprioritering’. Deze voorstellen uit de PPN zijn in paragraaf 3.3. opgenomen. Voor het programma ‘Duurzaam’ gaat het om de volgende maatregelen: bedragen x € 1.000 Bestuurlijke herprioritering - 2. Duurzaam Investering S / I Begroting 2020 MJR 2021 MJR 2022 MJR 2023 In begroting 2020-2023 opgenomen 2.1. Routekaart Energie Neutraal Maatschappelijk Vastgoed 2050 - 384 S - 10 - 20 - 29 - 29 2.2. Herstructureren Beheer en Onderhoud Maatsch. Vastgoed S - 160 - 175 - 190 - 195 2.3. Duurzame Maatschappelijk Vastgoed Portefeuille I - 125 - 125 - 125 - 125 2.4. Stelpost: afval evenementen S - 17 - 27 - 37 - 37 Totaal bestuurlijke herprioritering - 384 - 312 - 347 - 381 - 386 28 bedragen x € 1.000 Overzicht baten en lasten - 2.

Duurzaam Rekening 2018 Begroting 2019 Begroting 2020 MJR 2021 MJR 2022 MJR 2023 Saldo van baten en lasten Lasten - 8.760 - 10.071 - 9.173 - 9.089 - 9.430 - 9.070 Baten 4.821 5.161 5.041 5.085 5.590 5.187 Saldo van baten en lasten - 3.940 - 4.910 - 4.132 - 4.004 - 3.840 - 3.883 Mutatie reserves Toevoegingen - - - 125 - 125 - 125 - 125 Onttrekkingen - 1.528 180 180 255 - Mutatie reserves - 1.528 55 55 130 - 125 Af: incidentele baten en lasten - - - - - - Materieel resultaat - 3.940 - 3.382 - 4.077 - 3.949 - 3.710 - 4.008 29 2.7. Bestuursprogramma ‘Werk aan de winkel’ Werk aan de winkel Excellent vestigingsklimaat Versterken regionale samenwerking Versterking arbeidsmarkt Focus op toerisme en recreatie 30 Wat zijn onze doelen en resultaten? We willen een gemeente zijn die een stevige regionale positie heeft en een goed vestigingsklimaat voor haar ondernemers. Samen met onze ondernemers werken we aan duurzame bedrijvigheid en terreinen. Werk biedt mensen inkomen en bestaanszekerheid, de kans op ontwikkeling, sociale contacten en structuur en draagt bij aan de integratie in de samenleving. Werk is een belangrijke activiteit voor mensen. Allemaal redenen om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt zo goed mogelijk te helpen passend werk te vi nden of andere zinvolle activiteiten aan te bieden als dat niet lukt.

Inkomen en zelfontplooiing dragen bij aan het gevoel van eigenwaarde en welbevinden en daarmee indirect ook aan gezondheid en welzijn. Toerisme & Recreatie is een belangrijke economisch e sector in Steenwijkerland. Bijna 15% van de totale werkgelegenheid is gelieerd aan de toeristisch -recreatieve sector. In de vorige collegeperiode is al ingezet op het versterken van de sector samen met onze partners. Hiertoe is de Stichting Weerribben -Wieden opgericht. Samen met deze stichting en onderliggende partijen willen we komen tot het versterken van de sector binnen de grenzen van leefbaarheid en natuur & landschap. Onze ambities zijn hieronder vertaald in een aantal doelen en concrete resultaten. Doel Excellent vestigingsklimaat Resultaten  In 2020 staat Steenwijkerland in de top 50 van mkb-vriendelijke gemeenten (stand 2018: buiten top 100) = Ondernemers meer tevreden over de dienstverlening;  We willen een actief ‘rode loper beleid’, voor nieuwe en bestaande bedrijven;  Toename acquisitie met name op Eeserwold;  We maken een ‘JA-gemeente’ en geven ruimte voor ondernemers onder andere door uitvoering Omgevingswet;  Aansluiten bij diverse netwerken/platforms met als doel groei van de topsectoren (innovatieve maakindustrie, agro, toerisme);  We bouwen aan een levendige en economisch vitale binnenstad Steenwijk;  Ontwikkeling en invulling Steenwijkerdiep;  Deregulering.

Doel Versterken regionale samenwerking Resultaten  Steenwijkerland is koploper in de regio Zwolle;  Beter benutten van het arbeidspotentieel in de regio Zwolle;  Meer rendement door bundeling van krachten publiek/privaat;  Maximaal economisch rendement A32-zone. Doel Versterken arbeidsmarkt Resultaten  We geven invulling aan de Regiodeal Human Capital Agenda r egio Zwolle door in te zetten op drie sporen: beschikbaarheid, wendbaarheid en inclusiviteit;  We zetten in op het ontwikkelen van een regionaal ontwikkelfonds om de Human Capital Agenda uit te kunnen voeren. Met onze investeringen willen we binnen 5 jaar 10% van onze beroepsbevolking hebben bereikt;

31  Aantal mensen met een bijstandsuitkering per 1000 inwoners blijft lager dan het provinciaal gemiddelde (2017: Overijssel 40, Steenwijkerland 30);  We willen de mismatch verkleinen en realiseren per 1 -1-2021 meer vormen van hybride onderwijs (zie ook programma ‘Mijn Steenwijkerland’);  Realisatie van aandeel binnen regio Zwolle van plaatsing van mensen met afstand tot arbeidsmarkt (banenplan);  Samen met bedrijfsleven realisatie van jaarlijks 150 leerwerktrajecten, waarvan 50% uitstroomt naar regulier werk;  Output afspraken over Steenwijkerlands model (participatie-bedrijfsleven). Doel Focus op toerisme & recreatie Resultaten  Meer personen werkzaam in toerisme en recreatie;  Meer omzet in de toeristische sector;  Inzicht in vitaliteit van de toeristische verblijfssector en toename van de kwaliteit;  Langer verblijf en hoger bestedingspatroon van de verblijfstoerist in het gebied;  Betere spreiding van toeristen in het gebied en over het jaar;  Toename kwaliteit toeristische infrastructuur door uitvoering b idbook ‘Land van Weerribben - Wieden’;  Duurzaam toerisme met behoud van dagelijkse leefkwaliteit;  Weerribben-Wieden als sterk merk in Nederland en internationaal. Wat gaan we daar de komende jaren voor doen? De drie belangrijkste speerpunten voor 2020 en bijbehorende acties zijn als volgt: Speerpunten voor 2020 1.

Focus op toerisme Spreiding van toeristen in het gebied en over het jaar, uitbreiding werkgelegenheid, Wee rribben-Wieden als (inter)nationaal sterk merk. 2. Steenwijkerland ‘JA-gemeente’ en ruimte voor ondernemers Implementatie Omgevingswet, vergunningsmanagement, ambitiedocument Eeserwold, mkb -beleid en acquisitie. 3. Levendige en economisch vitale binnenstad Projecten binnenstad en Steenwijkerdiep. Daartoe gaan we in 2020 onder andere: - Een visie recreatie en toerisme opstellen die begin 2020 aan uw raad wordt voorgele gd. In paragraaf 2.11 ‘Projectmatig werken’ is beschreven welke acties in 2020 vanuit het programma Duurzaam en Be -Leefbaar Toerisme (DBT) worden uitgevoerd. - In het kader van de omgevingswet (zie ook paragraaf 2.11) zal onze denk- en handelwijze veranderen van ‘nee, tenzij’ naar ‘ja, mits’ . Dit betekent niet dat we alles mogelijk maken, maar vanuit een positieve houding meedenken hoe we binnen de grenzen van ons beleid tegemoet kunnen komen aan de wensen van onze inwoners. In de praktijk betekent dit meer in gesprek en meedenken met inwoners/ondernemers, en pas daarna een vergunningsaanvraag toetsen.

Concreet betekent dat voor 2020:  Inrichting van de vergunningsprocessen volgens (landelijke) serviceformules; 32  Aanschaf/aanbesteding software voor ons vergunningsproces, omgevingsdocumenten, aansluiting op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en de implementatie van de bijbehorende processen;  Inrichten van het gebruik van toepasbare regel s en vragenbomen voor onze meest aangevraagde producten;  Training van medewerkers om te kunnen wer ken volgens de O mgevingswet, om inwoners en ondernemers te kunnen ondersteunen. - Een ambitiedocument opstellen voor de toekomstige ontwikkeling van Eeserwold (wonen én werken) , waarin aandacht wordt geschonken aan acquisitie en de groei van topsectoren. Eeserwold zal meer benadrukt worden als hét terrein voor de uitbreiding en ontwikkeling van Steenwijk (ook voor lokale bedrijven). Belangrijk is om hierbij ook de as A32 te versterken tussen Heerenveen en Meppel/Zwolle. Langs de as ontstaat economische activiteit en dit willen we gezien de bereikbaarheid en de ligging, in samenwerking met de gemeente Weststellingwerf verkennen en uitwerken. - Lag de ontwikkeling van het terrein Eeserwold de afgelopen jaren stil, nu roert de markt zich. Door de overname van ‘Eeserwold wone n’ door ‘De Woldberg BV’ is nieuw elan ontstaan. Ook is er weer concrete belangstelling voor bedrijfskavels.

Met eigenaar Roelof en de BCS wordt een intensieve samenwerking opgestart met als doel de werkgelegenheid te stimuleren door bedrijfsvestigingen op dit terrein. We zullen hier inzetten op vergunningenmanagement. Eén aanspreekpunt voor het bedrijfsleven vanuit de gemeente die intern en extern zorgt voor de afstemming, coördinatie tussen de verschillende ‘loketten’ en communicatie. - De ontwikkeling van de binnenstad van Steenwijk en het Steenwijkerdiep heeft een hoge prioriteit. Met bewoners en ondernemers wordt gewerkt aan een aantrekkelijke binne nstad voor bewoners, ondernemers en bezoekers. Veel is reeds in uitvoering en samen met de centrummanager wordt hier een vervolg aan gegeven. In 2020 investeren we in Rams Woerthe, op basis van de in 2019 opgestelde visie. We zetten in op promotie en marketing van de stad om daarmee Steenwijk als vestingstad beter en breder te etaleren. We zetten in op invulling van leegstand, zowel tijdelijk als structureel door o.a. verplaatsing van winkels en/of het transformeren van winkels. Dit mede op basis van de mogelijkheden die de centrummanager in beeld brengt. - De herontwikkeling van het Gedempte Steenwijkerdiep omvat de bouw van een appartementencomplex op de locatie van de voormalige Gouden Engel. Het plan behelst de verplaatsing van een supermarkt en uitbreiding van een supermarkt.

Het plangebied omvat tevens de locatie van de Lidl aan de Tukseweg. Lidl is voornemens de huidige winkel op de huidige locatie te verplaatsen en uit te breiden. Vanwege het integrale karakter is het wenselijk ook de locatie van de voo rmalige Welkoop in de plannen te betrekken. De gemeente is verantwoordelijk voor de herinrichting van het openbaar gebied. We voeren overleg met de betrokken eigenaren en supermarktorganisaties over verwerving van gronden en stedenbouwkundige uitgangspunt en. We betrekken de raad voor het stellen van kaders. Om de ontwikkelingen mogelijk te maken wordt het bestemmingsplan gewijzigd. En wat gaan we nog meer doen om de overige geformuleerde doelen te bereiken? - Het opgestelde actieplan werk verder tot uitvoer brengen onder andere door 2 projecten aan te melden voor het ontwikkelfonds bij de regio Zwolle. - De samenwerking met de BCS intensiveren en nader vastleggen (publiek/privaat), zowel qua financiering, proces en inhoudelijke activiteiten (prestatieboom 2.0). - Het mkb beleid in samenwerking met het georganiseerd bedrijfsleven opstellen en uitvoeren . - Een uitvoeringsagenda binnenstad Steenwijk 2020 opstellen en uitvoeren.

Relatie met verbonden Partijen Stichting Weerribben-Wieden De Stichting Weerribben -Wieden heeft tot doel het bewerkstelligen van aantoonbare maatschappelijke en ecologische meerwaarde voor het gebied Weerribben-Wieden (Steenwijkerland) met als hart het Nationaal Park, alsmede het verbinden van b eide entiteiten. Onder verantwoordelijkheid van de Stichting Weerribben -Wieden 33 wordt een toeristisch-recreatieve visie opgesteld die begin 2020 aan de raad wordt voorgelegd. Daarnaast werkt de stichting aan realisering van het poortenconcept en wordt gewerkt aan het beschikbaar krijgen van meer data om meer kennis te verkrijgen over de toerist en hierop te kunnen sturen. De Stichting legt verantwoording af aan de gemeente over de besteding van financiële middelen. De samenhang met proj ecten die worden uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van de gemeente wordt periodiek besproken binnen de programmastructuur van het programma Duurzaam Be-Leefbaar Toerisme (zie paragraaf 2.11). Naast de gemeente hebben ook andere partijen zitting in deze stichting: LTO - afdeling Steenwijkerland, KopTop, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, Ondernemersplatform Steenwijkerland, Koninklijke Horeca Nederland - afdeling Steenwijkerland en Plaatselijke Belangenorganisaties. De gemeente en de provincie dragen bi j aan de kosten van het Nationaal Park nieuwe stijl.

In de bijlage Verbonden Partijen wordt nader op de afzonderlijke verbonden partijen ingegaan. Wat mag het kosten? bedragen x € 1.000 Bestedingsplan - 3. Werk aan de winkel Investering S / I Begroting 2020 MJR 2021 MJR 2022 MJR 2023 In begroting 2020-2023 opgenomen 6. Inzet slimme technologie t.b.v. monitoring varen in Giethoorn I 30 Totaal bestedingsplan - 30 - - - In paragraaf 3.4. is het volledig bestedingsplan opgenomen voor alle programma’s . Voor de bijbehorende toelichtingen wordt verwezen naar de PPN 2020 -2023. Naast extra investeringen hebben we in het voorjaar voorstellen gedaan voor ‘bestuurlijke herprioritering’. Deze voorstellen uit de PPN zijn in paragraaf 3.3. opgenomen. Voor het programma ‘Werk aan de winkel’ gaat het om de volgende maatregelen: bedragen x € 1.000 Bestuurlijke herprioritering - 3. Werk aan de winkel Investering S / I Begroting 2020 MJR 2021 MJR 2022 MJR 2023 In begroting 2020-2023 opgenomen 3.1. Aanleg breedband buitengebied I - 66 3.2. Regio Zwolle (basisbijdrage)/Ontwikkelfonds S - 30 - 28 - 26 - 24 3.3. Vrijval budget TRAP S - 36 - 36 - 36 - 36 Totaal bestuurlijke herprioritering - - 132 - 64 - 61 - 59 bedragen x € 1.000 Overzicht baten en lasten - 3.

Werk aan de winkel Rekening 2018 Begroting 2019 Begroting 2020 MJR 2021 MJR 2022 MJR 2023 Saldo van baten en lasten Lasten - 12.320 - 12.429 - 7.194 - 5.943 - 5.908 - 4.499 Baten 9.676 8.229 5.434 4.353 4.291 2.783 Saldo van baten en lasten - 2.644 - 4.201 - 1.760 - 1.590 - 1.617 - 1.716 Mutatie reserves 34 bedragen x € 1.000 Overzicht baten en lasten - 3. Werk aan de winkel Rekening 2018 Begroting 2019 Begroting 2020 MJR 2021 MJR 2022 MJR 2023 Toevoegingen - 702 - 1.105 - 1.074 - 604 - 569 - 471 Onttrekkingen 1.816 3.300 694 - - - Mutatie reserves 1.114 2.195 - 381 - 604 - 569 - 471 Resultaat - 1.530 - 2.006 - 2.141 - 2.194 - 2.186 - 2.187 Af: incidentele baten en lasten - - - - - - Materieel resultaat - 1.530 - 2.006 - 2.141 - 2.194 - 2.186 - 2.187 35 2.8.

Bestuursprogramma ‘Samenredzaam’ Samenredzaam Inclusieve samenleving De Steenwijkerlandse samenleving sluit niemand uit Mensen met een arbeidsbeperking wordt een beschutte werkplek geboden Preventie Het vergroten van duurzame gezondheidswinst en versterken van veerkracht Het aantal inwoners dat niet kan deelnemen aan de samenleving vanwege armoede, neemt af Onderwijsachterstanden en voortijdig schoolverlaten wordt teruggedrongen Het aantal inwoners dat moeite heeft met lezen, schrijven, rekenen of digitiale vaardigheden neemt af Alle kinderen krijgen de kans om zich goed te ontwikkelen Versterken van inzet van vrijwilligers en maatschappelijke initiatieven in het sociaal domein Ondersteuning Inwoners krijgen zo thuisnabij mogelijk ondersteuning en hebben zo min mogelijk last van grenzen tussen zorgwetten en zorgverleners Mensen met verward gedrag krijgen passende ondersteuning Inwoners die een maatwerkvoorziening nodig hebben worden goed geholpen vanuit één geïntegreerde (Wmo, jeugdhulp, Participatiewet) gemeentelijke toegang In 2022 is er een goede afstemming tussen de zorg die vanuit onderwijs wordt ingezet en de jeugdhulp 36 Wat zijn onze doelen en resultaten? We willen een gemeente zijn waarin iedereen meedoet; een inclusieve samenleving die niemand uitsluit, waarin mensen zich kunnen ontplooien, hun behoeften kunnen vervullen en waarin iedereen in gelijkwaardigheid

samenleeft. Belangrijk is ook dat mensen zich (samen) verantwoordelijk voelen voor deze samenleving. Wij willen participatie, zingeving, ontplooiing en s amenredzaamheid bevorderen. Wij baseren ons hierbij op het concept van ‘positieve gezondheid’. Gezondheid wordt gedefinieerd als het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen va n het leven. Het is een integrale benadering, die kijkt naar alle levensdomeinen en oog heeft voor het potentieel van mensen. Voor het bereiken van onze ambities is een brede, geïntegreerde blik nodig waarbij diverse deelterreinen met elkaar in samenhang worden bekeken. Daarvoor is draagvlak bij partners in het veld en bij onze inwoners noodzakelijk. Samen dezelfde taal spreken en ons samen eigenaar (gaan) voelen van de maatschappelijke opgaven. Het werken aan gedeelde verantwoordelijkheid en partnerschap met inwoners en ketenpartners biedt ook een mooie kans om het beste van de werelden te combineren. Maar het gaat niet vanzelf. Nieuwe verhoudingen met inwoners en maatschappelijke partners - gebaseerd op vertrouwen, flexibiliteit en gedeeld eigenaarschap - vergen tijd en overleg. Elke routekaart naar resultaat (beleidsplan) zal dan een zekere mate van coproductie zijn.

Onze ambities zijn hieronder vertaald in een aantal doelen en concrete resultaten, onderverdeeld naar de 3 thema’s uit het programma ‘Samenredzaam’: inclusieve samenleving, Preventie en Ondersteuning. Inclusieve samenleving: Doel De Steenwijkerlandse samenleving sluit niemand uit Resultaten  In 2019 heeft het college een plan van aanpak Inclusieve Gemeente vastgesteld, dat is opgesteld in samenspraak met doelgroepen. In dit plan van aanpak is dit doel nader uitgewerkt in concrete resultaten en staan de acties geformuleerd om deze resultaten te bereiken.  In 2020 is de gemeente een ‘regenbooggemeente’. Doel Mensen met een arbeidsbeperking wordt een beschutte werkplek geboden Resultaten  Het aantal nieuwe mensen met recht op beschut werk en daadwerkelijk een beschutte werkplek heeft, bedraagt minimaal het jaarlijks vastgestelde wettelijk verplichte aantal. Voor 2019 was dat aantal 14. Preventie: Doel Het vergroten van duurzame gezondheidswinst en versterken van veerkracht Resultaten  In het kader va n het actieprogramma ‘Gezonde leefstijl’ worden diverse acties uitgevoerd die tot resultaten zullen leiden (zie verderop).  In 2022 is benadering vanuit het (integrale) concept ‘positieve gezondheid’ in eerste - en tweedelijnsondersteuning leidend.

37 Doel Het aantal inwoners dat niet kan deelnemen aan de samenleving vanwege armoede, neemt af Resultaten  Eind 2018 is het beleidsplan Herijking Armoedebeleid vastgesteld door uw raad . Hierin zijn concrete resultaten en acties benoemd.  Het aantal jeugdigen in gezinnen met armoederisico (zie Gemeentefonds) in Steenwijkerland neemt af (ten opzichte van het peiljaar 2018). Doel Onderwijsachterstanden en voortijdig schoolverlaten wordt teruggedrongen Resultaten Op 18 juni 2019 heeft uw raad het akkoord ‘Samen voor Ryan’ vastgesteld als beleidskader op het gebied van onderwijsachterstanden, voortijdig schoolverlaten en als plan van aanpak laaggeletterdheid.

In 2023 moet dat leiden tot:  Partijen werken intensief samen in het ontwikkelen, verzamelen, delen en verspreiden van kennis die ondersteunend is aan de gezamenlijke missie, via de Steenwijkerlandse Academie;  De medewerkers van de verschillende partijen werken met een integraal screeningsinstrument dat alle levensdomeinen omvat;  De wetenschappelijke kennis over de eerste 2000 levensdagen van een kind is vertaald naar praktische handelingstips voor ouders en professionals;  Professionals en ouders een gemeenschappelijk hebben perspectief op de levensvaardigheden die nodig zijn om het leven zo zelfstandig mogelijk te kunnen leiden en alle jongeren trainingen hebben gevolgd op het gebied van brede levensvaardigheden;  Er is een lokale stichting Petje Af die in samenwerking met het lokale bedrijfsleven horizon - verbredende activiteiten aanbiedt aan kinderen van 10 tot 12 jaar.  Er is een doorlopende lijn in ondersteuning en onderwijs voor anderstalige kinderen van 0 -18 jaar. Doel Het aantal inwoners dat moeite heeft met lezen, schrijven, rekenen of digitale vaardigheden neem t af Resultaten  Het in 2018 door de raad vastgestelde beleidsplan laaggeletterdheid, laaggecijferdheid en digitale vaardigheden wordt uitgevoerd. Hierin zijn concrete resultaten en acties benoemd.

 In de periode 2019 -2022 nemen minimaal 600 inwoners deel aan een aanbod om taalvaardigheden te vergroten.  In de periode 2019 -2022 nemen minimaal 150 inwoners deel aan een aanbod om rekenvaardigheden te vergroten en minimaal 150 inwoners nemen deel aan een aanbod om digitale vaardigheden te vergroten. Doel Alle kinderen krijgen de kans om zich goed te ontwikkelen Resultaten  De ambitie is dat alle peuters deelnemen aan een voorschoolse voorziening. Doel Versterken van inzet van vrijwilligers en maatschappelijke initiatieven in het sociaal domein Resultaten  In 20 20 is vrijwilligersbeleid beschreven en vastgesteld waarin doelen en resultaten voor de komende vier jaar staan beschreven.  In 2020 heeft het college zijn visie op de gemeentelijke rol ten aanzien van maatschappelijke initiatieven in het sociaal domein vastgesteld. Ondersteuning: Doel Inwoners krijgen zo thuisnabij mogelijk ondersteuning en hebben zo min mogelijk last van grenzen tussen zorgwetten en zorgverleners Resultaten  Het aantal verwijzingen van de huisarts naar individuele voorzieningen jeugdhulp GGZ neemt af (t.o.v. peiljaar 2017).  In 2022 is er op regelmatige basis afstemmingsoverleg tussen huisartsen, sociaal werk, wijkverpleging en de gemeentelijke toegang.

38 Doel Mensen met verward gedrag krijgen passende ondersteuning Resultaten  Het in 2018 vastgestelde actieplan ‘Sluitende aanpak mensen met verward gedrag’ wordt uitgevoerd. Hierin zijn concrete resultaten en acties benoemd. Doel Inwoners die een maatwerkvoorziening nodig hebben worden goed geholpen vanuit één geïntegreerde (Wmo, jeugdhulp, Participatiewet) gemeentelijke toegang, Resultaten  Vanaf 2020 is er sprake van één geïntegreerde toegang naar maatwerkvoorz ieningen op he t gebied van de Wmo, Participatiewet en Jeugdwet.  De gemeentelijke toegang is zowel fysiek als digitaal eenvoudig bereikbaar .  In de geïntegreerde toegang wordt gewerkt met de omgekeerde toets (2020) . Doel In 2022 is er een goede afstemming tussen de zorg die vanuit onderwijs wordt ingezet en de jeugdhulp Resultaten  In 2022 zijn er ee n of meerdere aanpakken ontwikkeld waarbij onderwijs en jeugdhulp gezamenlijk werken aan de ontwikkeling van kinderen die extra ondersteuning nodig hebben. In de aanpak(ken) zijn concrete resultaten benoemd. Wat gaan we daar de komende jaren voor doen? De drie belangrijkste speerpunten voor 2020 en bijbehorende acties zijn als volgt: Speerpunten voor 2020 1.

Uitvoeren akkoord ‘Samen voor Ryan’ Behorend bij de doelstellingen ‘Onderwijsachterstanden en voortijdig schoolverlaten wordt teruggedrongen’, ‘Het aantal inwoners dat moeite heeft met lezen, schrijven, rekenen of digitale vaardigheden neemt af’ en ‘In 2022 is er een goede afstemming tussen de zorg die vanuit onderwijs wordt ingezet en de jeugdhulp’. 2. Grip krijgen op de kosten voor maatwerkvoorzieningen met behoud van kwaliteit van zorg Behorend bij de doelstellingen ‘ Inwoners die een maatwerkvoorziening nodig hebben worden goed geholpen vanu it één geïntegreerde (Wmo, jeugdhulp, P articipatiewet) gemeentelijke toegang’ en ‘Inwoners krijgen zo thuisnabij mogelijk ondersteuning en hebben zo min mogelijk last van grenzen tussen zorgwetten en zorgverleners’. 3. Versterken van preventie in het sociaal domein (het ‘omkeren van de piramide’) Behorend bij de doelstellingen ‘Het vergroten van duurzame gezondheidswinst en versterken van veerkracht’, ‘Het aantal inwoners dat niet kan deelnemen aan de samenleving vanwege armoede neemt af’ en ‘Versterken van inzet van vrijwilligers en maatschappelijke initiatieven in het sociaal domein’. Daartoe gaan we in 2020 onder andere: - Uitvoeren plan van aanpak jeugdhulp. - Opstellen plan van aanpak Wmo. - In samenwerking met jeugdhulpaanbieders opstellen van een ‘transformatie-akkoord jeugdhulp’. - Zorgen voor integrale toegang sociaal domein.

- Opstellen beleidsplan sociaal domein 2021-2024. - Implementeren wijkgerichte aanpak gezonde leefstijl. - Invoeren omgekeerde toets. 39 En wat gaan we nog meer doen om de overige geformuleerde doelen te bereiken? - In het kader van ‘Gezonde Leefstijl’ wordt gewerkt aan de volgende acties:  In de wijk Clingenborgh in Steenwijk voeren we het plan van aanpak uit dat in 2019 samen met inwoners en organisaties is gemaakt vanuit het project Samen in beweging;  We geven uitvoering aan het thema Jong leren bewegen, onderdeel van het sport - en beweegbeleid;  We geven uitvoering aan het thema inclusief sporten, onderdeel van het sport- en beweegbeleid. - In het kader van het beleidsplan ‘Herijking Armoedebeleid’:  Onderzoeken welke acties ondernomen kunnen worden om de kosten van beschermingsbewind terug te dringen;  Het verder uitwerken en toepassen van de omgekeerde toets binnen het sociaal domein;  Het intensiveren van de vroeg-signalering. Relatie met verbonden Partijen NoordWestGroep De NoordWestGroep is een sociaal werkontwikkelingsbedrijf. Het doel is om alle werkzoekenden, met passende hulp en ondersteuning, naar zinvol werk te leiden. De gemeente bezit thans 100% van de uitgegeven aandelen. Met het toevoegen van de taken vanuit de Participatiewet aan de gemeentelijke integrale toegang is de IGSD per 1-1-2020 opgeheven.

Hiermee komt ook de positie van NoordWestGroep, waar tot medio 2017 op uitvoeringsniveau een samenwerking mee was, in een ander daglicht te staan. Daarbij speelt ook het feit dat de tekorten van NWG als gevolg van o.a. een lagere rijksbijdrage en een relatief hoo g kostenniveau hoog opliepen voor de komende jaren. Als gevolg hiervan is in 2018 een herstructureringsplan opgesteld en daarnaast wordt in het 1e halfjaar 2020 een plan van aanpak opgesteld voor een toekomstvisie voor NoordWestGroep, waarbij een aantal scenario’s geschetst worden voor het toekomstperspectief. Op basis hiervan zal het voorkeursscenario verder uitgewerkt worden. GGD IJsselland De gemeente Steenwijkerland maakt deel uit van de Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD). De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van de ruim 500.000 inwoners van 11 gemeenten in IJsselland. Volgens de Wet publieke gezondheid hebben gemeenten de taak een GGD in stand te houden voor de uitvoering van taken op het gebied van de publieke gezondheidszorg. Dit is o.m. gericht op het bevorderen van de algemene gezondheid en het voorkomen van ziekten bij risicogroepen. Een belangrijke rol van de GGD is daarnaast monitoring en signalering. Vanaf 2018 voert de GGD de gehele jeugdgezondheidszorg (0 -18 jaar) uit. Intergemeentelijke Sociale Dienst (IGSD) Steenwijkerland/Westerveld Is per 1 januari 2020 opgeheven.

RSJ IJsselland (voorheen BVO Jeugdzorg IJsselland) De RSJ IJsselland is een samenwerkingsverband voor de jeugdhulp van 11 gemeenten in Overijssel. De RSJ voert een aantal bedrijfsvoeringstaken uit die verbonden zijn aan de inkoop, contractmanagement en monitoring van de verstrekte individuele voorzieningen jeugdhulp. Jeugdhulp biedt extra ondersteuning aan kin deren en hun ouders bij het opgroeien en opvoeden tot zelfstandige volwassenen. In de bijlage Verbonden Partijen wordt nader op de afzonderlijke verbonden partijen ingegaan. 40 Wat mag het kosten? bedragen x € 1.000 Bestedingsplan - 4. Samenredzaam Investering S / I Begroting 2020 MJR 2021 MJR 2022 MJR 2023 In begroting 2020-2023 opgenomen 7. De herberg (nachtopvang) I 42 42 Totaal bestedingsplan - 42 42 - - Motie ombudsfunctie sociaal domein (PPN 2020-2023) S 40 40 40 40 Totaal bestedingsplan, incl. aangenomen motie - 82 82 40 40 In paragraaf 3.4. is het volledig bestedingsplan opgenomen voor alle programma’s . Voor de bijbehorende toelichtingen wordt verwezen naar de PPN 2020 -2023. Naast extra investeringen hebben we in het voorjaar voorstellen gedaan voor ‘bestuurlijke herprioritering’. Deze voorstellen uit de PPN zijn in paragraaf 3.3. opgenomen. Voor het programma ‘Samenredzaam’ gaat het om de volgende maatregelen: bedragen x € 1.000 Bestuurlijke herprioritering - 4.

Samenredzaam Investering S / I Begroting 2020 MJR 2021 MJR 2022 MJR 2023 In begroting 2020-2023 opgenomen 4.1. Kortdurende peuteropvang S - 210 - 210 - 210 - 210 4.2. IGSD - beperken externe inhuur S - 200 - 200 - 200 - 200 4.3. Apparaatskosten RSJ S - 50 - 50 - 50 - 50 4.4. Dyslexiezorg overhevelen naar het onderwijs S - 50 - 50 - 50 - 50 4.5. Mindfit S - 24 - 24 - 24 - 24 4.6. Zorgintensieve gezinnen S - 225 - 225 - 225 - 225 4.7. Integrale begeleidingstrajecten S - 25 - 25 - 25 - 25 4.8. Wmo woningaanpassingen S - 50 - 50 - 50 - 50 4.9. Mantelzorgcompliment S - 50 - 50 - 50 - 50 4.10 Verwijsindex Risicojongeren (VIR) S - 15 - 15 - 15 - 15 4.11. Onderwijsbegeleiding S - 80 - 80 - 80 - 80 Totaal bestuurlijke herprioritering - - 978 - 978 - 978 - 978 Amendement Mantelzorgcompliment (PPN 2020-2023) S 50 50 50 50 Totaal bestuurlijke herprioritering, incl. amendement - - 928 - 928 - 928 - 928 bedragen x € 1.000 Overzicht baten en lasten - 4. Samenredzaam Rekening 2018 Begroting 2019 Begroting 2020 MJR 2021 MJR 2022 MJR 2023 Saldo van baten en lasten Lasten - 59.503 - 59.543 - 61.689 - 58.832 - 58.403 - 58.172 Baten 16.250 14.773 15.281 15.087 15.381 15.381 Saldo van baten en lasten - 43.254 - 44.770 - 46.407 - 43.745 - 43.022 - 42.791 Mutatie reserves Onttrekkingen - 2.305 1.273 449 50 - Mutatie reserves - 2.305 1.273 449 50 - 41 bedragen x € 1.000 Overzicht baten en lasten - 4.

Samenredzaam Rekening 2018 Begroting 2019 Begroting 2020 MJR 2021 MJR 2022 MJR 2023 Resultaat - 43.254 - 42.465 - 45.135 - 43.296 - 42.972 - 42.791 Af: incidentele baten en lasten - - - - - - Materieel resultaat - 43.254 - 42.465 - 45.135 - 43.296 - 42.972 - 42.791 42 2.9. Bestuursprogramma ‘Mijn Steenwijkerland’ Mijn Steenwijkerland Aantrekkelijke en veilige leefomgeving Mensen voelen zich mede-eigenaar van de leefomgeving Inwoners en bezoekers waarderen de openbare ruimte Behoud cultuur en eigen identiteit Nieuw: Versterken biodiversiteit Veilige kernen en wijken Wonen Vergrijzing als kans Realistische groei woningbouw Steenwijkerland Een passende woning voor iedereen Impuls aan wijken of kernen Kunst en Cultuur We stimuleren een brede cultuurparticipatie Vergroten zichtbaarheid cultuursector en herkenbaarheid gemeente Sport en bewegen Zoveel mogelijk vitale, fitte, participerende inwoners in Steenwijkerland in een omgeving die uitnodigt tot gezond gedrag Mobiliteit Iedereen mobiel Onderwijs en onderwijshuisvesting Kwalitatief goede en duurzame schoolgebouwen 43 Wat zijn onze doelen en resultaten? We willen dat mensen graag in Steenwijkerland wonen. Daar is het aangenaam leven in een gezonde, groene en verzorgde omgeving met goede voorzieningen, verspreid over de gemeente en een goede bereikbaarheid voor iedereen.

Een gemeente met een rijk verenigingsleven, waar zelfontplooiing wordt gewaardeerd en gestimuleerd, net als eigen initiatief. We zien dat de leefbaarheid verandert en soms onder druk komt te staan, onder andere als gevolg van demografische en economische trends en ontwikkelingen. Creatieve oplossingen zijn blijvend nodig om vitale kernen en wijken te behouden met oog voor de eigen identiteit en cultuur. Vitale kernen en wijken voor iedereen, met speciale aandacht voor de woonmogelijkheden van onze jongeren en ouderen. Er is ruimte voor eigen initiatief, zelfregie en samenwerkingsvormen die de lokale samenhang ondersteunen. De gemeente heeft, als participerende overheid, een actief faciliterende en ondersteunende ro l. Aantrekkelijke en veilige leefomgeving: Doel Mensen voelen zich mede-eigenaar van de leefomgeving Resultaten  In samenspraak met de kernen en wijken krijgt het gebiedsgericht werken handen en voeten. In 2020 start een pilot waarin een aantal pbw’s inspraak krijgt in de prioritering van het uitvoeringsprogramma openbare ruimte voor hun gebied;  Beheer en/of onderhoud van de openbare ruimte door (groepen van) inwoners wordt toegejuicht. We ondersteunen jaarlijks tenminste één gezamenlijk aangedragen en substantieel bewonersinitiatief.

Doel Inwoners en bezoekers waarderen de openbare ruimte Resultaten  In 2019 wordt d e integrale visie openbare ruimte (IVOR) geactualiseerd. Actuele thema’s als gedifferentieerd beheer, klimaatverandering, behoud van biodiversiteit, vergrijzing, participatie en het stimuleren van beweging worden hierin opgenomen. We geven aan welke doelstelling we hebben op deze thema’s en hoe we deze gaan bereiken;  De entrees van onze kernen zijn bloemrijk, inwoners helpen bij het on derhoud. We maken daarvoor een plan van aanpak en voeren het plan uit conform bijbehorende planning;  Het beheer en onderhoud van de openbare ruimte wordt uitgevoerd conform het Uitvoeringsplan openbare ruimte 2020. Doel Behoud cultuur en eigen identiteit Resultaten  Behoud van ontmoetingsplekken (dorpshuizen en multifunctionele centra). Geen van deze voorzieningen sluit de deuren;  Duurzaam landschapsbeheer: Samen met de provincie is een pilot gehouden om een vervolg te geven aan de regeling Groene en Blauwe Diensten (duurzaam landschapsbeheer). Tijdens deze pilot is een bidbook ontwikkeld voor een gebiedsgerichte aanpak voor het duu rzaam (langjarig) beheer van het landschap inclusief financiering. We hebben daarbij gekozen voor het landschap rondom Willemsoord als pilotgebied. Er zal uitvoering worden gegeven aan het bidbook, als onderdeel van de pilot.

Bij een succesvol verloop is het de ambitie deze aanpak ook op andere gebieden in de gemeente Steenwijkerland toe te passen;

44  In Giethoorn wordt in het kader van het project Gebiedsgerichte Aanpak Giethoorn, in de periode 2019-2022 de openbare ruimte langs het Binnenpad e.o. gerevitaliseerd, waaronder het vervangen van verharding, verlichting, bruggen/vlonders, straatmeubilair en onderhoud groenvoorzieningen. Doel (nieuw) Versterken biodiversiteit Resultaten In oktober 2019 is het Plan van Aanpak Biodiversiteit Steenwijkerland vastgesteld. In dit plan staat een uitvoeringsprogramma. Het uitvoeringsprogramma geeft aan welke activiteiten we gaan ontplooien om ons doel te bereiken. We kiezen daarbij voor een aanpak langs drie sporen: 1. Samen met inwoners:  Het ontwikkelen en uitvoeren van plannen ter versterking van de biodiversiteit samen met inwoners en gebiedspartners;  Bekendheid geven aan het begrip biodiversiteit;  Nut en noodzaak van biodiversiteit duidelijk maken. 2. Eigen organisatie:  Het in kaart brengen (inventariseren) van in de openbare ruimte levende wilde dieren en planten;  Het afstemmen van het beheer en onderhoud op de in de openbare ruimte levende wilde planten en dieren;  Bij aanleg, renovatie en nieuwbouw rekening houden met biodiversiteit en waar mogelijk maatregelen nemen ter bevordering van de biodiversiteit;  Bermen zijn belangrijk leefgebied voor wilde planten en dieren, het zijn verbindende schakels .

We gaan daarom onze bermen ecologisch beheren, waarbij we in eerste instantie streven naar een percentage van 60% van de bermen. 3. Samen met gebiedspartners:  Het houden van verkennende gesprekken met gebiedspartners waarbij gezocht wordt naar verbinding en kansen voor versterking van de biodiversiteit;  Kansen omzetten in concrete acties en activiteiten. Doel Veilige kernen en wijken Resultaten  De verkeersveiligheid in Steenwijkerland neemt toe ten opzichte van 2017. Het kruispunt Gasthuisdijk/de Klosse wordt aangepast zodat de herkenbaarheid van de kruising wordt verbeterd. Op de rotonde Eesveenseweg Middenweg wordt de situatie voor fietsers verbeterd. Op basis van het meerjarenplan wegenonderhoud wordt gekeken waar de komende jaren maatregelen meegenomen kunnen worden;  In Blokzijl worden aanvullende maatregelen getroffen om de overlast va n zwaar verkeer te verminderen;  De plannen voor de herinrichting van Kallenkote fase II worden voorbereid. Wonen: Doel Vergrijzing als kans Resultaten  Eind 2019 is het rapport van de Hanzehogeschool met best practices vanuit binnen - en buitenland en een verkenning ten aanzien van vergrijzing en ondernemerschap afgerond. Met de hierin opgenomen aanbevelingen zal samen met inwoners in 2020 het actieplan worden opgesteld;  Vertaling kansen in uitvoeringsplan 2020-2022.

Doel Realistische groei woningbouw Steenwijkerland Resultaten  In 2020 ligt er een helder planologisch kader voor het toevoegen en splitsen van woningen in kernen en buitengebied ter verwerking in het Omgevingsplan; 45  In 2020 wordt uitvoering gegeven aan het plan van aanpak ‘Woningbouw Dorpen en Kernen Steenwijkerland’ (2019) en wordt de kwantitatieve en kwalitatieve woonbehoefte in kaart gebracht o.a. in de kernen Steenwijkerwold, Vollenhove en Willemsoord in samenwerk ing met de inwoners;  In 2020 wordt nader uitvoering gegeven aan het investeringsplan sociale huur voor de noordelijke kernen en Steenwijk (2018), met een toevoeging van nieuwbouw in de kernen Kuinre, Scheerwolde, Oldemarkt, Willemsoord en Steenwijk. Doel Een passende woning voor iedereen Resultaten  Het aantal sociale huurwoningen in Steenwijkerland blijft tenminste gelijk aan het niveau van 2017;  Prestatieafspraken Steenwijkerland 2018 -2022 met de woningcorporaties worden conform uitgevoerd;  In 2020 w ordt een plan van aanpak ontwikkel d voor het uitvoeren van de opgaven uit het rapport ‘Huisvestingsopgave Wonen en Zorg Steenwijkerland’ (2019), in samenwerking met zorginstellingen en woningcorporaties;  In 2020 w ordt uitvoering gegeven aan de visie en het projectplan ‘Inclusief Wonen in Steenwijkerland’ (2018) van zorginstellingen, Wetland Wonen en de gemeente.

Met drie pilots inclusief wonen: Nieuw Clarenberg en omgeving in Vollenhove, Zonnekamp en omgeving in Steenwijk en de Perelaar en omgeving in Wanneperveen;  De regeling startersleningen blijft behouden en een regeling blijversleningen wordt uitgevoerd, afhankelijk van het nog te nemen raadsbesluit;  De huisvesting van statushouders wordt uitgevoerd conform taakstelling en de huisvesting van woonwagenbewoners wordt uitgevoerd naar gelang de woonbehoefte. Doel Impuls aan wijken of kernen Resultaten  Wijkvernieuwing Steenwijk-West is afgerond in 2025;  In 2020 is medewerking verleend aan het opstellen van een gezamenlijke visie en uitvoeringsplan voor wijkvernieuwing in twee kernen of wijken in Steenwijkerland (Steenwijkerwold en de Gagels) door Woonconcept, maatschappelijke organisaties en gemeente. Kunst en Cultuur: Doel We stimuleren een brede cultuurparticipatie Resultaten  De gemaakte prestatieafspraken met De Meenthe worden in 2020 uitgevoerd, deze zijn: - Professionele programmering; - Culturele programmering; - Overige activiteiten (De Meenthe externe projecten- Productie Huis).

 De gemaakte prestatieafspraken met de bibliotheek worden in 2020 uitgevoerd, deze zijn: - Wettelijk kader bibliotheek werk (Bijvoorbeeld educatie, aanbod literatuur, ter beschikking stellen van kennis en informatie); - Overige activiteiten (samen werken met andere instellingen en beleid laaggeletterdheid).  In 2020 wordt voor Scala een plan van aanpak opgesteld;  Het beschikbare subsidiegeld aan Scala wordt vanaf 2021 ingezet voor activiteiten;  In 2020 wordt het subsidiebeleid ter versterking van de amateurkunst herzien. Doel Vergroten zichtbaarheid cultuursector en herkenbaarheid gemeente Resultaten  Instellen Culturele netwerkvorming en cultuurmakelaar in 2020;  In het kader van Binnenstad Steenwijk wordt in 2020 op basis van het haalbaarheidsonderzoek bepaald op welke wijze invulling wordt gegeven aan het museumproject; 46  Het beleidsplan culturele evenementen en festivals is in het kader van het cultuurp rofiel evenementen Overijssel op 1 januari 2021 opgesteld;  Marketing- en pr-plan opstellen ter profilering van de cultuursector in 2020;  Vaststellen beleid voor kunst in de openbare ruimte in 2021. Sport en bewegen: Doel Zoveel mogelijk vitale, fitte, participerende inwoners in Steenwijkerland in een omgeving die uitnodigt tot gezond gedrag Resultaten In september 2019 is het sport - en beweegbeleid vastgesteld. Dit is ons Wedstrijdplan.

Samen met partners hebben we afspraken gemaakt over de uitvoering in het Steenwijkerlands Sportakkoord inclusief inzet van budgetten. Op deze thema’s zetten we de komende jaren in vanuit het programma Mijn Steenwijkerland:  Duurzame sportinfrastructuur, o.a.: - We maken een visie over hoe we het beheer en onderhoud van gemeentelijke sportaccommodaties en sportvelden organiseren; - Bij (her)inrichting van de openbare ruimte kijken we - samen met bewoners – hoe we die meer beweegvriendelijk kunnen maken. Hiervoor stellen we aanjaagbudget beschikbaar ; - Versterking sportieve/recreatieve infrastructuur.  Vitale sportaanbieders, o.a.: - We stimuleren de opstart van vernieuwend sport - en beweegaanbod door goede voorbeelden te delen en opstartsubsidie beschikbaar te stellen; - We kijken samen met verenigingen hoe ze door samenwerking een professionaliseringsslag kunnen maken.  Sportevenementen, o.a.: - We stellen in 2020 nadere regels op voor subsidie voor sportevenementen. Mobiliteit: Doel Iedereen mobiel Resultaten  In 2020 wordt een strategische mobiliteitsvisie vastgesteld. Er wordt een begin gemaakt met de uitvoering van maatregelen uit deze visie;  De tevredenheid over de voet - en fietsinfrastructuur (fietspaden t.b.v. elektrische fietsen en voetpaden t.b.v.

rollator) neemt toe ten opzichte van 2017; In een gebiedsgerichte aanpak wordt het gebruik van de (e-)fiets gepromoot;  In 2020 worden de knelpunten uit het onderzoek naar de toegankelijkheid van de openbare ruimte aangepakt. Hierbij wordt aangesloten op de Lokale Inclusie Agenda. Onderwijs en onderwijshuisvesting: Doel Kwalitatief goede en duurzame schoolgebouwen Resultaten Het integraal huisvestingsplan (IHP) onderwijs is vertaald in een uitvoeringsplan en 4 fasen. Fase 1 (2018- 2020) hiervan (plannen Tuk, Wanneperveen, De Gagels en Eekeringe) is in uitvoering. Wat gaan we daar de komende jaren voor doen? De drie belangrijkste speerpunten voor 2020 en bijbehorende acties zijn als volgt: 47 Speerpunten voor 2020 1. Mobiliteit (inclusief verbeteren fietspaden) Van ‘a’ naar ‘b’ en dat zo gemakkelijk en duurzaam mogelijk. 2. Passend wonen voor jong en oud (inclusief sociale huur) We willen dat iedereen goed kan wonen in onze gemeente. Of je nu jong, oud of van middelbare leeftijd bent . Samen met de kernen en wijken zoomen we in op de woonbehoefte van jongeren en ouderen. Voor mensen met een lager inkomen, zetten we in op voldoende sociale huurwoningen. Dat betekent dat woningcorporaties aan de slag gaan met nieuwbouw. Voor starters op de woningmarkt en de middeninkomens is het van belang dat de starterslening blijft.

En voor degene die zijn of haar plek in onze gemeente heeft gevonden, moet het mogelijk zijn daar te blijven wonen. 3. Versterken biodiversiteit Vrijwel alles wat mensen eten is direct of indirect te herleiden tot biodiversiteit. Het grootste deel van onze bouwmaterialen, medicijnen en industriële grondstoffen betrekken we van biologische hulpb ronnen en veel vormen van toerisme draaien voornamelijk om natuur. Biodiversiteit vertegenwoordigt daarmee een enorme economische waarde en is voor alle levensvormen op aarde van belang. Daartoe gaan we in 2020 onder andere: - We stimuleren het elektrisch rijden en fietsen. Zo neemt het aantal laadpalen in 2020 in Steenwijkerland toe. De fiets pakken is natuurlijk nog beter. De komende periode verbeteren we 12 fietspaden en starten we per traject met de provincie een campagne om het fietsgebruik te stimuleren. In het kader van het goede voorbeeld geven, investeren we ook in een eigen wagenpark met zero emission. - Maar daar blijft het niet bij. Minder zichtbaar, maar minsten s zo hard wordt gewerkt aan de langere termijndoelen. De bereikbaarheid van de verschillende kernen bijvoorbeeld. Nieuwe vervoersvormen worden zeker toegejuicht. ‘Mobilitity as a Service’, deelauto’s en deelfietsen….

Ze maken allemaal een deel uit van het duurzame vervoer in de toekomst, evenals de wens om alternatieve en schonere brandstoffen in onze gemeente te kunnen aanbieden. - We onderzoeken de meerwaarde van een blijverslening die het makkelijker maakt een woning levensloopbestendig te maken. In 2020 komen we met een actieplan waarin we de woon -zorgbehoefte verder uitwerken. De statushouders worden gehuisvest zoals in de halfjaarlijkse taakstelling van de rijksoverheid is beschreven. De uitkomsten van het woonbehoefteonderzoek onder woonwagenbewoners, geven in 2020 richting aan het woonwagenbeleid. - Steenwijkerland gaat de komende jaren aan de slag met het versterken van de biodiversiteit in Steenwijkerland. In het Plan van Aanpak Biodiversiteit staat hoe de gemeente Steenwijkerland dat wil gaan doen. Zo gaan we onder andere samen met onze inwoners en gebied spartners concrete projecten en ideeën ontwikkelen. De verzamelde plannen en ideeën nemen we op in een aanpak die we de komende jaren gaan uitvoeren. Door samen met onze inwoners actief aan de slag te gaan, versterken we niet alleen de biodiversiteit maar ook het bewustzijn en de bekendheid met het begrip biodiversiteit. In 2019 en 2020 willen we samen met inwoners en gebiedspartners komen tot een concreet actieplan waarmee we gericht gaan werken aan het versterken van de biodiversiteit in Steenwijkerland.

Daarbij zijn er verschillende ambitiesniveaus denkbaar. Na het opstellen van het ambitieplan leggen we de raad een aantal scenario’s voor, inclusief een financiële vertaling van de ambitieniveaus. Op basis van het gekozen ambitieniveau gaan we vervolgens v an start met de uitvoering. - We kijken ook naar het handelen van de eigen organisatie. Dit willen we onder andere doen door in de uitvoering van het beheer en onderhoud rekening te houden met de voorkomende wilde planten en dieren en bij nieuwe aanleg, reno vatie en groot onderhoud biodiversiteit als onderdeel mee te nemen in voorbereiding en uitvoering. En wat gaan we nog meer doen om de overige geformuleerde doelen te bereiken? 48 Wonen - Voor de kernen met woningbehoefte, de behoefte nader uitwerken in concr ete plannen per kern. Dit is een nadere uitwerking van de Woonvisie Steenwijkerland 2017 -2021 waarin op hoofdlijnen is weergegeven in welke kernen nog woonbehoefte is; - Het investeringsplan sociale huur voor de noordelijke kernen en Steenwijk uitvoeren, waarbij inspanningen worden gepleegd om de verschillende ge ïnventariseerde woningbouwlocaties, waaronder Betap Crilux in Steenwijk, tijdig geschikt te maken voor woningbouw; - Uitvoering geven aan de opgaven uit het rapport ‘Huisvestingsopgave wonen en zorg Steenwijkerland’, in samenwerking met zorginstellingen en woningcorporaties.

Kunst en cultuur - De afgesloten prestatieafspraken met De Meenthe en Bibliotheek worden uitgevoerd en er wordt een plan van aanpak opgesteld waarin staat op welke wijze invulling gegeven wordt aan de activiteiten zoals deze momenteel door Scala worden verzorgd; - We gaan een cultur eel netwerk vormen om de samenwerking met en tussen de culturele instellingen te bevorderen en de zichtbaarheid van de cultuursector en de herkenbaarheid van de gemeente te vergroten. Ter ondersteuning wordt een cultuurmakelaar aangesteld. Sport en bewegen Duurzame sportinfrastructuur - We maken een visie over hoe we het beheer en onderhoud van gemeentelijke sportaccommodaties en sportvelden organiseren; - Bij (her)inrichting van de openbare ruimte kijken we - samen met bewoners – hoe we die meer beweegvriendelijk kunnen maken. Hiervoor stellen we aanjaagbudget beschikbaar ; - We delen goede voorbee lden van duurzame sportaccommodaties en informeren over de subsidiemogelijkheden.

Vitale sportaanbieders - We stimuleren die opstart van vernieuwend sport - en beweegaanbod door goede voorbeelden te delen en opstartsubsidie beschikbaar te stellen; - We kijken samen met verenigingen hoe ze door samenwerking een professionaliseringsslag kunnen maken - We bieden minimaal 2 cursussen aan op het gebied van verenigingsondersteuning ; - Om ontmoeting en samenwerking te stimuleren organiseren we een grote sportdag ; - We gaan samen met gebruikers van sportaccommodaties aan de slag voor rookvrije sportcomplexen en een gezonder aanbod in sportkantines. Sportevenementen - We stellen nadere regels op voor subsidie voor sportevenementen. Mobiliteit - Maatregelen treffen voor het beperken van de overlast van zwaar verkeer in Blokzijl; - Een plan uitwerken voor de Herinrichting Kallenkote (fase 2) om de verkeersveiligheid te verbeteren. Uitvoering is gepland voor 2021; - Een eerste aanzet maken met de plannen uit het uitvoeringspan bij de Strategische Mobiliteitsvisie; - Samen met dorpsbelang Tuk en de bewoners plannen op stellen voor de herinrichting van de Tuks eweg (fase 3). Uitvoering staat gepland voor 2023. 49 Onderwijs en onderwijshuisvesting - School 't PuzzelsTuk & Dorpshuis Tuk . Het jaar 2020 wordt gebruikt voor de voorbereiding en aanbesteding van de school en het dorpshuis.

Tevens staat de verplaatsing van de scouting in 2020 op de planning om deze locatie geschikt te maken voor de school en het dorpshuis. Een voorzichtige planning, mede afhankelijk van de bestemminsplanprocedure van de nieuwe locatie van de scouting, geeft zicht op een nieuwe school en dorpshuis in de zomer van 2021; - Samenlevingsschool De Lisdodde Wanneperveen. Het jaar 2020 wordt gebruikt voor de voorbereiding van de nieuw te bouwen school. Eerste half jaar van 2020 is er een programma van eisen. In de tussentijd wordt gewerkt aan het geschikt krijgen van de nieuwe locatie. Hier moet een uitgebreide bestemmingsplanprocedure voor doorlopen worden. Een voorzichtige planning, mede afhankelijk van de bestemmingsplanprocedure voor de eventuele nieuwe locatie, geeft zicht op een nieuwe school in 2022; - Emma- en Frisoschool, De Gagels Steenwijk. Het jaar 2020 wordt gebruikt voor de voorbereiding van de nieuw te bouwen school. Eerste half jaar van 2020 is er een programma van eisen. In de tussentijd wordt gewerkt aan het geschikt krijgen van de nieuwe locatie. Een voorzichtige planning, mede afhankelijk van de bestemmingsplanprocedure voor de eventuele nieuwe locatie, geeft zicht op een nieuwe school in 2022; - RSG/CSG Eekeringe Steenwijk . Na afronding van het onderzoek hoe e.e.a.

stedenbouwkundig ingepast kan worden, waarbij de consequenties voor de financiën én planning ook duidelijk worden, wordt begin 2020 gestart met de voorbereiding om te komen tot uitbreiding van de Eekeringe; - IHP fase 2 . In 2020 wordt een ‘start’ met de voorbereiding van fase 2 van het IHP gemaakt. Fase 2 loopt van 2021 - 2024. De volgende scholen komen in fase 2 aan bod:  Kinderdagcentrum Willem Alexander, Steenwijk (renovatie);  Kinderdagcentrum De Wiedekieker en GBS Eben Heazer, Sint Jansklooster, samen onder één dak (nieuwbouw);  Kinderdagcentrum De Schutsluis, Blokzijl (renovatie);  Voortgezet Onderwijs Lijsterbesstraat, Steenwijk (renovatie). Wat mag het kosten? bedragen x € 1.000 Bestedingsplan - 5. Mijn Steenwijkerland Investering S / I Begroting 2020 MJR 2021 MJR 2022 MJR 2023 In begroting 2020-2023 opgenomen 8. Verkeersmaatregelen zwaar verkeer Blokzijl I 50 9a. Bespeelbaarheid sportvelden niveau basis (variant 1): - Investering en bijbehorende kapitaallasten 1.420 S 47 70 100 - Eenmalige kosten I 15 - Jaarlijks onderhoud S 51 51 51 51 9b. Bespeelbaarheid sportvelden basis + (variant 2): - Investering en bijbehorende kapitaallasten 32 S 2 2 2 2 - Eenmalige kosten I 93 - Jaarlijks onderhoud S 10. Start uitvoering stratische mobiliteitsvisie I 40 11. Verkeersveiligheid Tukseweg fase 3 S 10 I 290 Totaal bestedingsplan 1.452 236 115 123 453 In paragraaf 3.4.

is het volledig bestedingsplan opgenomen voor alle programma’s . Voor de bijbehorende toelichtingen wordt verwezen naar de PPN 2020 -2023. Naast extra investeringen hebben we in het voorjaar 50 voorstellen gedaan voor ‘bestuurlijke herprioritering’. Deze voorstellen uit de PPN zijn in paragraaf 3.3. opgenomen. Voor het programma ‘Mijn Steenwijkerland’ gaat het om de volgende maatregelen: bedragen x € 1.000 Bestuurlijke herprioritering - 5. Mijn Steenwijkerland Investering S / I Begroting 2020 MJR 2021 MJR 2022 MJR 2023 In begroting 2020-2023 opgenomen Wegen en verkeer 5.1. Onderhoudsbudget wegen verlagen S - 25 - 25 - 25 - 25 5.2. Wegen: verhogen inkomsten kabels en leidingen S - 25 - 25 - 25 - 25 5.3. Fasering versterken bermen S - - 7 - 13 - 13 5.4. Fasering levensduurverlengende maatregelen S - 9 - 7 - 20 - 20 5.5. Verlagen onderhoudsbudget openbare verlichting S - 25 - 25 - 25 - 25 5.6. Fasering investeringen openbare verlichting (masten) S - 12 - 13 - 14 - 14 Fasering investeringen openbare verlichting (armaturen) S - 5 - 4 - 4 - 4 5.7. Parkeergarage Gasthuispoort: zelf uitvoeren onderhoud S - 10 - 10 - 10 - 10 5.8. Fasering investeringen: afschrijvingslasten - 350 S - 144 - 109 - 13 - 13 Fasering investeringen: rentelasten S - 42 - 9 - 11 - 7 5.9. Energie openbare verlichting en overige gebouwen S - 30 - 30 - 30 - 30 Groen en spelen 5.10.

Speelvoorzieningen S - 20 - 20 - 20 - 20 Overig 5.11. Zwembad De Waterwijck S - 40 - 40 - 40 - 40 5.12. Toename inkomsten begraafrechten S - 60 - 60 - 60 - 60 5.13. Herprioritering overhead en taken Scala S - 100 - 100 5.14. Herprioritering budget aankopen kunst S - 30 - 30 - 30 - 30 5.15. Verlagen exploitatiebudget wijkvisie Steenwijk-West S - 20 - 20 - 20 - 20 5.16. Schoonmaak budgetten gemeentelijke gebouwen S - 20 - 20 - 20 - 20 Totaal bestuurlijke herprioritering - 350 - 517 - 454 - 480 - 476 bedragen x € 1.000 Overzicht baten en lasten - 5. Mijn Steenwijkerland Rekening 2018 Begroting 2019 Begroting 2020 MJR 2021 MJR 2022 MJR 2023 Saldo van baten en lasten Lasten - 25.957 - 26.553 - 23.733 - 22.444 - 23.909 - 23.818 Baten 9.996 9.245 8.758 7.402 8.024 8.094 Saldo van baten en lasten - 15.962 - 17.308 - 14.975 - 15.042 - 15.885 - 15.723 Mutatie reserves Toevoegingen - - 200 - 130 - 100 - - Onttrekkingen - 3.374 2.371 757 507 341 Mutatie reserves - 3.174 2.241 657 507 341 Resultaat - 15.962 - 14.134 - 12.735 - 14.385 - 15.378 - 15.383 Af: incidentele baten en lasten - - - - - - Materieel resultaat - 15.962 - 14.134 - 12.735 - 14.385 - 15.378 - 15.383 51 2.10. Programma ‘Financiën en overhead’ In het Coalitieakkoord ‘Door verbinding naar resultaat’ is voor wat betreft de financiën een aantal uitgangspunten meegegeven aan het college: 1.

Wij willen een solide financieel beeld voortzetten met een reëel sluitende meerjarenbegroting; 2. De algemene reserve zit nu op voldoende omvang en wij willen dat zo houden als een veilige achtervang; 3. De lokale lasten worden jaarlijks trendmatig aangepast en stijgen niet meer; 4. Financiële ruimte voor prioriteiten moet gevonden worden door herschikking; 5. Voor de uitvoering van de programma’s wordt per programma een aanjaagbudget beschikbaar gesteld. Deze uitgangspunten zijn hieronder vertaald in doelen en resultaten. Wat zijn onze doelen en resultaten? Doel Sluitende meerjarenbegroting Resultaten  Een materieel en reëel sluitende begroting voor alle jaren is het uitgangspunt. Dat betekent dat de uitgaven en inkomsten structureel en reëel in evenwicht zijn. Doel Gematigde ontwikkeling lokale lasten Resultaten  Uitgangspunt is om de Onroerende Zaakbelasting (OZB) jaarlijks niet meer dan trendmatig te verhogen; Financiën en overhead Verantwoorde gemeentelijke financiën Sluitende meerjarenbegroting Gematigde ontwikkeling lokale lasten Voldoende weerstandsvermogen als veilige achtervang 52  Voor de Afvalstoffenheffing en de Rioolrechten worden wijzigingen in de kosten verhaald door de desbetreffende tarieven dienovereenkomstig aan te passen (gesloten huishouding).

Om grote tariefschommelingen te voorkomen, wordt gebruik gemaakt van de voorziening Reiniging en de voorziening Riolering. Doel Voldoende weerstandsvermogen als veilige achtervang Resultaten  Op basis van een goede en betrouwbare risicocontrole komen tot een juiste analyse, beoordeling en beheersing van risico’s;  Voldoende weerstandscapaciteit (algemene reserve en de ruimte binnen de OZB) om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. Een materieel en reëel sluitende begroting voor alle jaren is het uitgangspunt waarbij de belastingen niet meer dan trendmatig worden verhoogd . Met deze begroting zijn wij daar in geslaagd, mede door een fors pakket aan maatregelen in het kader van de bestuurlijke herprioritering. De meerjarenbegroting is materieel sluitend. Om een goed beeld te krijgen van de gemeentelijke financiën hanteren wij verder een aantal financiële kengetallen: netto schuldquote, solvabiliteitsratio, grondexploitatie, structurele exploitatieruimte en met ingang van deze begroting de weerstandsratio. In de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ zijn deze kengetallen opgenomen en wordt inzicht gegeven in het risicoprofiel van de gemeente. Daarmee wordt inzicht geboden in hoe robuust de begroting is. We zijn terughoudend met het verhogen van de lokale lasten.

Wij streven naar een gematigde ontwikkeling van de lasten die we in rekening brengen aan inwoners en ondernemers. Echter, d at uitgangspunt hebben we helaas moeten loslaten voor 2020. De lokale lasten - OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing - stijgen in 2020 met 3% extra, bovenop de trendmatige groei van 1,6%. Wat mag het kosten? bedragen x € 1.000 Bestedingsplan - 6. Financiën en overhead Investering S / I Begroting 2020 MJR 2021 MJR 2022 MJR 2023 In begroting 2020-2023 opgenomen 12. Structureel inzetten formatie als security specialist ICT S 70 70 70 70 Totaal bestedingsplan - 70 70 70 70 In paragraaf 3.4. is het volledig bestedingsplan opgenomen voor alle programma’s . Voor de bijbehorende toelichtingen wordt verwezen naar de PPN 2020 -2023. Naast extra investeringen hebben we in het voorjaar voorstellen gedaan voor ‘bestuurlijke herprioritering’. Deze voorstellen uit de PPN zijn in paragraaf 3.3. opgenomen. Voor het programma ‘Financiën en Overhead’ gaat het om de volgende maatregelen: bedragen x € 1.000 Bestuurlijke herprioritering - 6. Financiën en overhead Investering S / I Begroting 2020 MJR 2021 MJR 2022 MJR 2023 In begroting 2020-2023 opgenomen 6.1. Inkomsten KCC Zwartewaterland (werkplekken en applicaties) S - 34 - 34 - 34 - 34 53 bedragen x € 1.000 Bestuurlijke herprioritering - 6.