Najaarsnota 2025

Najaarsnota 2025 3 Inleiding Voor u ligt de najaarsnota. Zoals u van ons gewend bent geven we u daarin een beeld van de uitvoering van de lopende begroting, ofwel in dit geval de begroting voor het jaar 2025. De timing van deze najaarsnota markeert een bijzonder moment voor onze gemeente. Het is immers het laatste jaar van deze coalitieperiode, waarin we samen met raad, college en organisatie hebben gewerkt aan de uitvoering van onze ambities. De ambities zoals we die aan het begin van deze coalitieperiode hebben verwoord in ons coalitieakkoord “Duurzaam doorbouwen”. Tegelijkertijd nemen we afscheid van onze burgemeester Rob Bats en verwelkomen we Erik de Groot als zijn opvolger. Deze bestuurlijke wisseling is een belangrijk moment voor onze gemeente en vraagt om zorgvuldige overdracht en continuïteit. Inhoudelijk laat deze najaarsnota zien dat we goed op koers liggen. Ruim 80% van de geplande acties uit de begroting 2025 is halverwege het jaar in uitvoering of afgerond. Voor woningbouw zijn diverse bestemmingsplannen vastgesteld (bijv. Steenwijk-Zuidoost, Bodelaeke), vergunningen verleend (Tuk, Ossenzijl) of woningen daadwerkelijk opgeleverd (Blokzijl, Sint Jansklooster, Scheerwolde, Steenwijk). De verbouwde Regionale Praktijk Academie aan het Stationsplein is geopend en kent inmiddels bijna 70 studenten in opleiding.

We hebben volop landelijke aandacht weten te genereren voor de randweg in Ossenzijl en het koploperproject van boeren in de Baarlingerpolder. Binnen het bestuursprogramma Samenredzaam zijn we succesvol met de goede samenwerking met huisartsen en de uitbreiding van het schoolmaatschappelijk werk voor alle kinderen in de gemeente. Het programma Gewoon besparen verloopt voorspoedig met meer dan 750 isolatie-aanvragen en 200 witgoedwissels. De ook in ons coalitieakkoord opgenomen stadsvisies voor Vollenhove en Blokzijl zijn afgerond. Voor de bouw van scholen in diverse kernen hebben we samen met u mooie stappen gezet. Natuurlijk zijn er ook enkele onderwerpen die minder voorspoedig verlopen en waar u in deze nota meer informatie over kunt lezen. Daarnaast zijn er ontwikkelingen die we niet hadden voorzien en die extra werkzaamheden voor ons betekenen. Het organiseren van de verkiezingen voor de Tweede Kamer is hiervan zo’n voorbeeld. Financieel staan we er beter voor dan eerder gedacht. Het eerder verwachte “ravijnjaar” 2026 lijkt voorlopig afgewend, al blijft het jaar 2028 een aandachtspunt. Onderdeel van dat voordeel is ook dat sommige investeringsprojecten vertraging hebben opgelopen en later in uitvoering komen dan gepland.

Desalniettemin zijn we er trots op dat we ondanks stikstofregels, een lastige arbeidsmarkt, bezwaren en langdurige vergunningprocedures ruim 80% van onze ambities weten te realiseren. Vol vertrouwen zien we dan ook uit naar de laatste maanden van deze bestuursperiode. 4 Inhoud 1. LEESWIJZER .................................................................................................................................................. 5 2. VOORTGANG EN EXTERNE FACTOREN REALISATIE LOPENDE BEGROTING (BEGROTINGSJAAR 2025) ............................................................................................................................. 6 2.1. Bestuursprogramma - Woningbouw ..................................................................................................... 7 2.2. Bestuursprogramma - Werk en economie .............................................................................................10 2.3. Bestuursprogramma – Samenredzaam .................................................................................................14 2.4. Bestuursprogramma – Vitaal Platteland ..............................................................................................22 2.5. Bestuursprogramma – Duurzaam ........................................................................................................26 2.6.

Bestuursprogramma – Leefbare steden en kernen .................................................................................33 2.7. Bestuursprogramma – Financiën en dienstverlening ...........................................................................41 3. FINANCIEEL BEELD ...................................................................................................................................47 3.1. Inleiding ................................................................................................................................................47 3.2. Financiële onzekerheden ........................................................................................................................47 3.3. Actuele begrotingspositie 2025 .............................................................................................................48 4. TE NEMEN BESLUITEN EN GEVRAAGDE ADVIEZEN ...................................................................50 5. BIJLAGE NAJAARSNOTA 2025 ...............................................................................................................51 5.1. Budgetafwijkingen voor 2025 ...............................................................................................................51 5 1. Leeswijzer Deze leeswijzer helpt u snel inzicht te krijgen in de opbouw en inhoud van de najaarsnota.

U leest hoe het document is op opgebouwd en waar u welke informatie kunt vinden over de voortgang, beleidsontwikkelingen en financiële stand van zaken. Hoofdstuk 2 geeft een overzicht van de voortgang ten aanzien van de geformuleerde doelen en resultaten van het begrotingsjaar 2025. Daarbij wordt inzicht gegeven in de mate waarin de uitvoering op schema ligt, en worden belangrijke beleidsmatige en financiële ontwikkelingen toegelicht die van invloed zijn op deze voortgang. Hoofdstuk 3 bevat een overzicht van het actuele financiële beeld van 2025. Centraal staat een tabel met posten en financiële mutaties die dit actuele beeld bepalen. De gepresenteerde posten met een structureel karakter komen terug in de programmabegroting (PB) 2026-2029. Het betreft een relatief beleidsarme najaarsnota. Daarmee wordt bedoeld dat geen sprake is van uiteengezette beleidskeuzes en een pakket van saldo verbeterende maatregelen. Deze komen in de PB 2026 -2029 naar voren. In hoofdstuk 4 wordt een overzicht weergegeven van alle gevraagde besluiten. Daarbij wordt onderscheidt gemaakt tussen onderdelen die ter kennisname zijn, zoals de voorgangsinformatie over het lopende jaar, en onderdelen die ter instemming worden voorgelegd. De najaarsnota sluit af met een aantal bijlagen waarin per bestuursprogramma specifieke informatie is opgenomen over de financiële mutaties voor 2025. 6 2.

Voortgang en externe factoren realisatie lopende begroting (begrotingsjaar 2025) Deze voortgangsrapportage geeft u inzicht in de uitvoering van de ambities uit de Programmabegroting 2025-2028. In dit hoofdstuk is de voortgang over de eerste zeven maanden van 2025 opgenomen, als vervolg op de Perspectiefnota (PPN), waarin de eerste drie maanden zijn behandeld. De opbouw van deze rapportage sluit aan bij die van de PPN. Net als daar wordt gebruikgemaakt van het ‘stoplichtenmodel’ om de voortgang van de in de begroting opgenomen acties overzichtelijk weer te geven:  Op koers. Ingeschat wordt dat het actiepunt dit jaar gerealiseerd wordt (of het actiepunt is al gerealiseerd). ◼ Specifieke aandacht vereist. Realisatie van het actiepunt kent omstandigheden die aandacht vereisen.  Er zijn problemen. Ingeschat wordt dat het actiepunt dit jaar niet gerealiseerd gaat worden. Naast de voortgangsrapportage wordt in dit hoofdstuk per bestuursprogramma toegelicht welk e externe ontwikkelingen van invloed zijn op het realiseren van onze ambities. Dit doen we als volgt:  Kansen.  Uitdagingen. Over de hele breedte zien we dat we goed op koers liggen. Van de in 2025 voorgenomen acties uit de begroting verwachten wij: - 80% ook daadwerkelijk te realiseren; - dat voor 15% specifieke aandacht nodig is en - in 5% van de gevallen er problemen zijn om de acties uit te kunnen voeren.

In de PPN was een eerste beeld geschetst van de voortgang op de begrotingsdoelen 2025. Hierbij werd naar verwachting 87% gerealiseerd, vroeg 10% aandacht en kende 3% knelpunten. Hierbij werd een kanttekening geplaatst dat de PPN slechts informatie op basis van de eerste drie maanden kon weergeven en het veelal ging om acties die in gang werden gezet. ‘Groen licht’ wilde dus niet altijd zeggen dat sprake was van realisatie. In deze NJN blijft deze kanttekening enigszins van kracht aangezien dit de eerste zeven maanden van 2025 weergeeft. Echter is de informatie al wel vollediger. In het jaarverslag 2025 kunnen we u een volledig beeld geven van de behaalde resultaten. 7 2.1. Bestuursprogramma - Woningbouw Rapportage op de acties uit de begroting Doel Voldoende woningen voor onze inwoners Beoogd resultaat Voor 2027 is 2/3 van de benodigde 1.735 woningen tot 2031 gerealiseerd. Acties 2025 (prognose) • We realiseren in 2025 voor 230 woningen harde plancapaciteit:  • We zetten gericht actief grondbeleid in op basis van de woonbehoefte en daar waar geen gronden in bezit zijn:  • We doen een woningmarktonderzoek voor de herijking van de Woonagenda en prestatieafspraken met de woningcorporaties:  • We stellen een beleidslijn vast voor vrijkomende agrarische bebouwing, in samenspraak met de provincie:  Toelichting • Het bestemmingsplan voor Wanneperveen is onherroepelijk.

Het bestemmingsplan voor Bodelaeke is vastgesteld. Voor de ombouw van de supermarkt in Tuk naar appartementen is een omgevingsvergunning verleend. Het bestemmingsplan voor Steenwijk-Zuidoost is vastg esteld. Als er geen beroep wordt ingesteld, is de prognose dat wij in 2025 voor 383 woningen harde plancapaciteit gaan toevoegen. • Actief grondbeleid is altijd maatwerk. Waar mogelijk proberen we grondposities te verwerven. Op enkele locaties zijn we in contact met grondeigenaren om grond te verwerven. • Het woningmarktonderzoek is afgerond. We zijn nu bezig om het onderzoek te vertalen in een Volkshuisvestingsprogramma (= herijking Woonagenda). Beoogde vaststelling door college begin 2026. Dit is een programma onder de Omgevingsvisie. De randvoorwaarden toekomst bij vrijkomende agrarische bebouwing (VAB) zijn 27 mei 2025 vastgesteld door de raad. Doel Voldoende passende en betaalbare woningen Beoogd resultaat Tenminste 30% van de nieuwbouwwoningen is een sociale huur - of koopwoning.

Acties 2025 (prognose) • We voeren samen met de woningcorporaties de jaarschijf 2025 van de ‘Prestatieafspraken Steenwijkerland 2023-2027’ uit:  • We voeren de rijkstaakstelling voor de huisvesting van statushouders uit:  • Op basis van de uitkomsten van het onderzoek naar woonwagenstandplaatsen stellen we woonwagenbeleid op, passend bij de vraag:  Toelichting • In 2022 hebben we meerjarige prestatieafspraken met de woningcorporaties gemaakt voor de periode 2023 -2027. De uitvoering van jaarschijf loopt goed. In Steenwijk zijn sociale huur appartementen opgeleverd. Daar zijn vooral jongeren in getrokken. Dit jaar worden sociale huurwoningen in Blokzijl en Sint Jansklooster opgeleverd, ook is gestart met de bouw van huurwoningen in Oldemarkt. • We hebben de taakstelling voor het eerste halfjaar van 2025 gehaald. We verwachten ook de tweede helft van 2025 aan de wettelijke opgave te voldoen. • Het onderzoek naar de behoefte aan woonwagens is afgerond. In het eerste kwartaal van dit jaar zijn we gestart met het maken van beleid. Bij dit beleid zijn de corporaties en woonwagenbewoners betrokken. 8 Parallel hieraan wordt gekeken naar mogelijkheden voor het realiseren van uitbreiding van het aantal standplaatsen/ nieuwe woonwagenlocaties. In het Volkshuisvestingsprogramma wordt de opgave voor huisvesting bijzondere doelgroepen, waaronder woonwagenbewoners meegenomen.

Het beleid voor woonwagens wordt in 2025 vastgesteld. Doel Faciliteren van eigen inwoners initiatieven in de kernen Beoogd resultaat Het realiseren van woningbouwinitiatieven van, voor en door eigen inwoners. Acties 2025 (prognose) • We faciliteren (collectieve) wooninitiatieven van eigen inwoners, zodat onder andere starters en ouderen in hun eigen omgeving kunnen blijven wonen:  • We willen minimaal 2 wooninitiatieven stimuleren en waar nodig financieel ondersteunen:  • We doen een onderzoek naar schaarste op de woningmarkt. Dit onderzoek brengt in beeld hoeveel woningen er worden verkocht aan inwoners uit Steenwijkerland en hoeveel worden verkocht aan mensen uit andere gemeenten. Zo kunnen we aantonen of er al dan niet sprake van schaarste is. Als sprake is van schaarste en dat die schaarste zonder sturing leidt tot onevenwichtige en onrechtvaardige effecten voor bepaalde groepen, kunnen we de huisvestingsverordening inzetten:  Toelichting • Zowel het inwonersinitiatief 8 levensloopbestendige woningen in Heetveld als het CPO -project 4 starterswoningen in Scheerwolde is opgeleverd. • De vergunning voor de 4 sociale huurwoningen in Ossenzijl is verleend en de voorbereidende werkzaamheden voor plaatsing zijn gestart. • Het onderzoek naar schaarste door het Kadaster is afgerond. Als we kijken naar de gehele gemeente is er geen schaarste.

In relatie met het Volkshuisvestingsprogramma bekijken we nog of er specifiek voor bepaalde kernen aandacht nodig is. De uitkomsten word en ook meegenomen in het Volkshuisvestingsprogramma. Met projectontwikkelaars kijken we hoe de betaalbare nieuwbouwwoningen zoveel mogelijk aan eigen inwoners kunnen worden verkocht. Zelfbewoningsplicht is een van instrumenten die we hiervoor inzetten. Financiële mutaties Zie bijlage 5.1 9 Kansen en uitdagingen De kansen en uitdagingen in relatie tot het bestuursprogramma ‘Woningbouw’ zijn als volgt: Kansen:  De bestuurlijke focus/aandacht vanuit het Rijk en provincie.  Subsidiemogelijkheden en stimuleringsregelingen vanuit Rijk en provincie.  Inzet op fabrieksmatige woningbouwproducten.  (Innovatieve) initiatieven vanuit inwoners en/of de markt. Uitdagingen:  Capaciteitstekorten (dit betreft zowel mensen als (bouw)materialen en adviseurs).  Financierbaarheid van woningen (gestegen bouwkosten en hypotheekrente).  Stikstof en PFAS.  Rijksvoornemen om voorrang voor statushouder te laten vervallen, taakstelling lijkt te blijven.  Rekening houden met ‘Bodem- en water’ bij ruimtelijke planvorming om te bouwen.  Doorlooptijd van beroepsprocedures bij de Raad van State.  Netcongestie.  Extra middelen nodig voor de inzet van projectleiders en het woonrijp opleveren van Eeserwold.

 Het definitief vestigen van Oekraïense ontheemden leidt tot extra druk op de woningmarkt. 10 2.2. Bestuursprogramma - Werk en economie Rapportage op de acties uit de begroting Doel Versterken en behoud van de werkgelegenheid door opleiden gekwalificeerd personeel en mismatch arbeidsmarkt tegengaan Beoogd resultaat Economische sectoren die van belang zijn voor onze economie, hebben voldoende arbeidspotentieel beschikbaar. Acties 2025 (prognose) • Faciliteren van de doorontwikkeling van de RPA. In Q3 2024 heeft de RPA een Regio Deal aanvraag ingediend, met als doel meer bedrijven en studenten aan te trekken en het verbreden qua opleidingen, LLO - trajecten1 en trainingen die aansluiten bij de bij de behoefte van de lid- bedrijven:  • In samenwerking met partners kennissessies organiseren rondom werkgeverschap en arbeidsmarkt:  • Onderzoek naar wat we kunnen met het onbenutte arbeidspotentieel in Steenwijkerland:  Toelichting • De RPA heeft inmiddels een regiodeal toegekend gekregen ter hoogte van € 400.000. De focus lag de afgelopen maanden bij de verbouwing en inrichting van de nieuwe locatie. De opening vond plaats op woensdag 8 oktober. • De RPA heeft momenteel 69 studenten in opleiding.

• Er is een kennissessie georganiseerd in samenwerking met het voortgezet onderwijs Meppel en Steenwijk onder de titel ‘samen werkt’ • De verdieping naar het onderzoek ‘ongekend talent loopt’. Doel Verbetering externe en interne dienstverlening aan ondernemers Beoogd resultaat Verhoging tevredenheid dienstverlening aan ondernemers en meer ruimte voor ondernemersinitiatieven. Acties 2025 (prognose) • Uitvoering geven aan de afspraken die zijn gemaakt in Regio Zwolle verband rondom ondernemersdienstverlening. Dit betekent concreet 250 ondernemers bezoeken, waarvan 30 agrarische bedrijfsbezoeken per jaar, met als doel 125 ondernemersvragen rechtstreeks t e verbinden aan een aanbieder die de ondernemer kan helpen bij het vinden van antwoorden en oplossingen en hiermee kan zorgen voor toekomstbestendige ondernemers:  • Kennissessies organiseren met ketenpartners zoals BCS, Kennispoort en andere dienstverleners over onderwerpen als innovatie – digitalisering – duurzaamheid:  • Innovatieve bedrijven in Steenwijkerland in beeld brengen met BCS en brancheorganisaties als ambassadeur benutten richting andere bedrijven:  Toelichting • We liggen op koers met het aantal de bedrijfsbezoeken. Het aantal doorverwijzingen blijft achter. Dit is bij alle gemeenten in de regio Zwolle het geval en hangt samen met de vraag uit het bedrijfsleven zelf. De ambities lijken te hoog geformuleerd.

Vanuit de Regio Zwolle is recent een ondernemerspeiling uitgevoerd. • Samen met RPA en BCS is een evenementenkalender gemaakt waar uitvoering aan wordt gegeven. 1 Leven Lang Ontwikkelen. 11 • Met de uitvoering van het project Steengoed Steenwijkerland worden innovatieve bedrijven in beeld gebracht. De eerste filmpjes van bedrijven zijn gereed. Doel Voldoende ruimtelijke mogelijkheden voor bedrijven Beoogd resultaat Voldoende mogelijkheden voor bedrijven om uit te breiden en bestaande ruimte te intensiveren. Acties 2025 (prognose) • Rondom bedrijventerreinen gaan we in samenwerking met de KVO werkgroepen de knelpunten en behoeften per terrein in beeld brengen, onder andere de courantheid van kavels/terreinen & panden:  • In 2025 zal de uitwerking van de A32 corridor nader vormgegeven worden. Samen met de gemeente Meppel en in afstemming met de Regio Zwolle komen we tot nadere besluiten over het regionale bedrijventerrein langs de A32. Als uitwerking van het afwegingskader wonen/werken wordt in Steenwijk gestart met de planvoorbereiding van het uitbreiden van bedrijventerreinen:  • Om uitbreiding mogelijk te kunnen maken op Schaarkampen (Vollenhove) wordt een verkavelingsplan/beeldkwaliteitsplan opgesteld. Daarnaast wordt de procedure met betrekking tot het omgevingsplan opgestart.

Participatie is een belangrijk thema binnen de procedure:  • In 2025 vindt de verdere planontwikkeling plaats rondom de revitalisering van de Johannes Postkazerne (JPK). Gemeente neemt actief deel aan het omgevingsmanagement:  Toelichting • De opdracht voor het opstellen van het toekomstbeeld bedrijventerreinen is verstrekt. De KVO werkgroepen, en de BCS worden betrokken bij het opstellen ervan. • Het nieuw te ontwikkelen bedrijventerrein Tuk is opgenomen in visie Steenwijk, die momenteel ter inzage ligt. Besluitvorming vindt eind van het jaar plaats. • Er zijn verkennende gesprekken gevoerd met de gemeente Meppel (ambtelijk en bestuurlijk) over de mogelijkheden voor het realiseren van een regionaal terrein. Inzet is om te komen tot een intentieovereenkomst eind dit jaar. • In juli 2025 maakte de provincie Overijssel bekend de procedures voor natuurvergunningverlening ook voor andere ontwikkelingen, waaronder woningbouw en bedrijventerreinen, weer op te starten. Er wordt onderzocht wat dit betekent voor de ontwikkeling van uitbreiding Schaarkampen. • Vanuit de BCS in samenwerking met 4 gemeenten zijn we actief met een Bidbook website “Basis van de Regio”, een bedrijven register als uitgangspunt. Dit kunnen de bedrijven en Defensie gebruiken bij alle aanbestedingen die gaan komen. Hiermee willen wij de economische kansen en aanbestedingen ook lokaal behalen.

Doel Duurzame bedrijven Beoogd resultaat Zoveel mogelijk bedrijven hebben een ’groen-verdienmodel’. Acties 2025 (prognose) • Nulmeting uitvoeren: hoe duurzaam zijn ondernemers in Steenwijkerland?: ◼ • Acties vanuit het actieplan MVOI2 uitvoeren:  2 Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen. 12 • Aanjagen en stimuleren van duurzaamheid en slimmer gebruik van het elektriciteitsnet op bedrijventerreinen door het faciliteren van de pilot toekomstbestending Groot Verlaat en nieuwe projecten op bedrijventerreinen voortkomend uit de Regio Deal aanvraag ‘Vergroening Bedrijventerreinen:’  Toelichting • Er wordt bekeken op welke manier de ondernemers het beste bevraagd kunnen worden over dit onderwerp. Hiervoor is een aantal alternatieven in beeld. • In de werkgroep MVOI wordt gewerkt aan o.a. verduurzaming van het eigen vastgoed, convenant schoon en emissieloos bouwen, en een uniforme werkwijze voor borging duurzaamheid bij inkoop van projecten in de grond weg en waterbouw. • De regiodeal aanvraag is gehonoreerd en er zijn vanuit Regio Zwolle middelen beschikbaar gesteld aan BCS. Doel Samenwerken aan brede welvaart in Regio Zwolle Beoogd resultaat Meer zichtbaarheid in de Regio Zwolle en meer samenwerking en projecten in regionaal verband.

Acties 2025 (prognose) • Uitvoering geven aan gehonoreerde Regio Deal projecten: ◼ • Zichtbaar maken wat de samenwerking in Regio Zwolle oplevert:  • Via actieve lobby de belangen behartigen van Steenwijkerland:  Toelichting • Nog niet alle projecten zijn beoordeeld. Er zijn regiodealmiddelen beschikbaar gesteld voor de RPA en Toekomstbestendige bedrijventerreinen. Op het moment van schrijven van deze NJN zijn wij nog in afwachting van de beoordeling van de volgende projecten: doorontwikkeling mobiliteitshubs, gebiedsarrangement Kop van Overijssel, Cultuurregio Zwolle Talentontwikkeling, Sportecosysteem Regio Zwolle. De uitvoering van deze projecten kan starten na een positieve besluitvorming. • We hebben de Raad 8 juli 2025 geïnformeerd met een Infographic. • We zijn de afgelopen periode bezig geweest met de volgende lobbydossiers: spoorzone, flessenhals Zwolle -Meppel en bestaand spoor richting het noorden, randweg Ossenzijl, lokale inkoop defensie. Financiële mutaties Zie bijlage 5.1 13 Kansen en uitdagingen De kansen en uitdagingen in relatie tot het bestuursprogramma ‘Werk en economie’ zijn als Kansen:  Door de vele bedrijfsbezoeken staan wij dichterbij de ondernemer, weten wij wat er speelt. Het is van toegevoegde waarde voor ondernemers. We kunnen de ondernemersvragen goed beantwoorden en of doorverwijzen, vanwege de goede verbinding in en met de regio.

De accountmanager is dan een belangrijk aanspreekpunt. Dit wordt gezien en gewaardeerd door het bedrijfsleven.  De Meerjarige Agenda van Regio Zwolle en de binnengehaalde regiodeal voor Regio Zwolle biedt kansen om een aantal activiteiten en projecten te versnellen en op te schalen.  Effecten AI: het werk verandert, dit biedt zowel kansen als bedreigingen.  Opening RPA-accommodatie bij het station. Uitdagingen:  De ontwikkelingen in de VS en de wereldeconomie (o.a. importheffingen) zorgen voor onzekerheid bij exporterende bedrijven.  Structurele tekorten op de arbeidsmarkt in alle sectoren.  Digitalisering en innovatie nog onvoldoende ontwikkeld t.o.v. de Regio.  Projecten in de uitvoering bij bedrijven stagneren, wegens stikstof, effecten zichtbaar in hele keten.  Er zijn meerdere uitdagingen rondom netcongestie. Wij volgen dit nauwgezet en houden de ondernemers op de hoogte.  Effecten AI: zowel positief als negatief. 14 2.3. Bestuursprogramma – Samenredzaam Rapportage op de acties uit de begroting Doel Iedereen financieel redzaam Beoogd resultaat Minimaal 55% van de doelgroep voor het minimabeleid maakt gebruik van de minimavoorzieningen (2023: 39%).

Acties 2025 (prognose) • Voortzetting Voorzieningenwijzer:  • Vol inzetten op communicatie, advertenties:  • Het implementeren van de Basisdienstverlening SHV:  Toelichting • De Voorzieningenwijzer wordt voortgezet tot ten minste 2028. Tot en met 30 juni 2025 maakten 842 huishoudens gebruik van één of meerdere regelingen. Het bereik is 32,4%* van de doelgroep. *Omdat we het bereik op huishoudniveau meten, is het hogere bereik in aantallen verstrekkingen niet terug te zien in de cijfers. Met name verstrekkingen aan grote gezinnen hebben invloed op het budget en de aantallen verstrekkingen. • Eind juni hebben 2.200 huishoudens een folder en begeleidende brief ontvangen. In het najaar versturen we foldermateriaal aan werkgevers en sport - en cultuuraanbieders. We hebben video’s opgenomen om inwoners via onze socials te informeren over de regelingen en maken gebruik van ons netwerk om communicatiemateriaal te verspreiden. • De landelijke uitwerking van het plan ‘Basisdienstverlening Schuldhulpverlening’ is grotendeels compleet. Een aantal elementen van het plan wordt op de lange termijn uitgewerkt, zoals de Landelijke pauzeknop en het Landelijk aanmeldpunt schuldhulpverlening. De implementatie van het landelijke plan wordt opgenomen in het beleidsplan schuldhulpverlening (uiterlijk begin 2026).

Doel Alle jeugdigen kunnen veilig thuis opgroeien (0 uithuisplaatsingen als moreel doel) Beoogd resultaat Het aantal uithuisplaatsingen terugbrengen van 1,6% naar het landelijk gemiddelde van 1,1% (periode 2022 -2026). Minder jeugdigen maken gebruik van specialistische GGZ-Jeugdzorg. We geven uitvoering aan de Hervormingsagenda Jeugd. Acties 2025 (prognose) • Met (lokale) ketenpartners ontwikkelen we initiatieven waarbij een klimaat wordt gecreëerd waarin ouders om hulp durven te vragen als er sprake is van huiselijk geweld (Beweging van Nul):  • We breiden bestaande aanpakken uit:  • We verstevigen de regierol van de gemeentelijke toegang:  Toelichting • De beweging van ‘Nul bange ouders in de gemeente Steenwijkerland’ is een sociale beweging. Inspanningen van verschillende (groepen) mensen en organisaties leiden samen tot sociale verandering. Zo ontstaat solidariteit, uitbreiding en zichtbaarheid. Deze be weging is eind 2022 gestart en groeit door in 2025 en 2026. Er worden maandelijkse bijeenkomsten georganiseerd met een kerngroep van ketenpartners, de kerngroep sluit aan bij ouderavonden op scholen, organiseert bijeenkomsten voor professionals en inwoners en bespreekt casuïstiek met keten-partners. • We blijven inzetten op een goede samenwerking tussen huisartsen en jeugdconsulenten.

Daarnaast breiden we het schoolmaatschappelijk 15 werk in 2025 verder uit, zodat in 2026 schoolmaatschappelijk werk voor alle Steenwijkerlandse kinderen beschikbaar is. • Door deelname aan de pilot dragen we zorg voor implementatie en borging van de ‘Verklarende Analyse’ bij de gemeentelijke toegang. Jeugdconsulenten en de gedragswetenschapper worden geschoold in de ‘Verklarende Analyse’ waarna deze ingezet wordt bij comple xe vraagstukken. Doel Voorkomen van overbelasting van mantelzorgers Beoogd resultaat Vermindering van het aandeel mantelzorgers dat zich zwaar belast voelt. Acties 2025 (prognose) In 2024 is een onderzoek uitgevoerd naar de ondersteuningsbehoefte onder mantelzorgers en wordt er in het najaar van 2025 een actieplan opgesteld dat opvolging geeft aan de resultaten van dit onderzoek. • Uitwerking en uitvoering actieplan ondersteuning mantelzorger voor de diverse doelgroepen:  • Beleid opstellen met betrekking tot respijtzorg:  • Beleid opstellen ondersteuningsaanbod mantelzorger voor specifieke doelgroepen (zoals de reeds bestaande dementie casemanager): ◼ Toelichting • In het najaar van 2025 wordt een actieplan opgesteld waarin uitwerking zal plaatsvinden met betrekking tot de ondersteuning van mantelzorgers voor de diverse doelgroepen. o Het reeds bestaande beleid rondom mantelzorg doorontwikkeld met Sociaal Werk De Kop.

o Er is een uitgebreid bestaand aanbod voor diverse specifieke doelgroepen. Om de bekendheid en de toegang hiernaar te verbeteren zijn diverse ontwikkelingen in gang gezet. Nieuwe initiatieven zoals de inzet een laagdrempelige app is hier een voorbeeld van. • Structureel beleid met betrekking tot respijtzorg wordt in verband met capaciteitsgebrek in 2026 verder doorontwikkeld. In 2025 wordt het huidige beleid voortgezet en wordt er in regioverband een verkenning gedaan naar de beschikbaarheid van respijtzorg. • Mantelzorg en Dementie o In de certificering van Steenwijkerland als dementievriendelijk gemeente zijn vervolgstappen gemaakt. Dit wordt in 2026 afgerond. o De verdere uitwerking gericht op de samenwerking in het Dementienetwerk Drenthe en Steenwijkerland vindt plaats. Hierin is veel aandacht voor ondersteuning van mantelzorgers. 16 Doel Mensen met een psychische kwetsbaarheid kunnen zelfstandig wonen Beoogd resultaat Via de opbouw van beschermd -thuis formules verminderen van het gebruik van beschermd-wonen met 30% (periode 2022-2026). Acties 2025 (Prognose) • Evaluatie pilot Beschermd Thuis:  • Monitoren afspraken met woningcorporaties over beschikbaarheid Beschermd Thuis: ◼ Toelichting • De pilot beschermd -thuis wordt gemonitord in kwartaal - overleggen.

In 2025 wordt ingezet op het verbeteren van de samenwerking tussen zorgaanbieders, woningcorporaties en gemeente. Met o.a. een samenwerkingsovereenkomst en een procesbeschrijving om de samen werking tussen de betrokken organisaties rond de uitstroom goed te organiseren. De verwachting is dat dit een impuls geeft aan de pilot. De pilot beschermd -thuis is daarom vanaf 2025 verlengd met maximaal 1,5 jaar met als doelstelling jaarlijks 6 tot 10 inwoners een beschermd thuis te bieden (ca. 30% van beschermd wonen doelgroep). • In de samenwerkingsovereenkomst zijn afspraken gemaakt met woningcorporaties en zorgaanbieders over de huisvesting van mensen met een (intensieve) begeleidingsvraag. De overeenkomst is in Q2 ondertekend en de afspraken worden per kwartaal gemonitord. Doel Vitaal ouder worden Beoogd resultaat Toename van het percentage ouderen dat een goede gezondheid ervaart. Acties 2025 (prognose) • Opstellen van een plan van aanpak om te komen tot een ‘Actieprogramma Vitaal Ouder Worden’ (uitvoering geven aan het amendement ‘Vitaal Ouder Worden,’ aangenomen op 1 november 2022):  • Uitvoering geven aan de plannen van het ‘Sport- en Beweegakkoord,’ waaronder het organiseren van Fittesten voor ouderen en activiteiten in het kader van de Nationale Beweegweek voor ouderen.

Het beweegaanbod voor ouderen wordt bekend gemaakt via Maxvitaal.nl:  • Uitvoering geven aan de Ketenaanpak ‘Valpreventie’ (Gala3/IZA4):  Toelichting • In april 2025 is een projectleider gestart om een ‘Actieprogramma Vitaal Ouder Worden’ te realiseren. o Er is gestart met een inventarisatie van bestaande activiteiten, lopende ontwikkelingen en projecten. Doel is een gezamenlijk beeld van wat er allemaal al is, als input voor beleidsontwikkeling. Er wordt samengewerkt met de Sociaal Werk de Kop, Team samenleving en participatie adviseur en er wordt geleerd van goede ervaringen van elders. De inventarisatie richt zich in hoofdzaak op activiteiten voor sociale contacten, zingeving, gezonde voeding en bewegen. Ongeacht wie die organiseert, inwoners of organisat ies. We brengen ook voorlichtingsactiviteiten in kaart. 3 Gezond en Actief Leven Akkoord. 4 Integraal Zorgakkoord. 17 o Na de zomer worden vervolg stappen ondernomen waarbij de behoeften en vragen vanuit de inwoners voor een belangrijke input zullen gaan zorgen door actief informatie op te halen bij bestaande activiteiten, ▪ Inventariseren van activiteiten waaronder gesprekken met inwoners over vitaal ouder worden. ▪ Met inwoners (klankbordgroep) en professionals (projectteam) spreken over uitkomsten en inventarisatie en duiding. ▪ Potentiële initiatieven doorgeleiden naar bestaande routes en middelen.

o In Q1 2026 zullen de uitkomsten en advies aan gemeenteraad worden gepresenteerd • De Nationale Beweegweek voor ouderen is georganiseerd in mei 2025. Met de driewielfiets -ontdekdag, valpreventietesten, extra promotie voor het beweegaanbod en een walking voetbaltoernooi. • De Fittesten dit voorjaar zijn druk bezocht. Dit najaar worden testen aangeboden in andere kernen. (Zie ook ‘Een gezond leven makkelijker maken.’) Doel Een gezond leven makkelijker maken voor alle inwoners van de gemeente Steenwijkerland Beoogd resultaat Inwoners ervaren een betere mentale gezondheid, gebruiken minder middelen en bewegen meer. Acties 2025 (prognose) • Uitvoering geven aan het lokale uitvoeringsplan gezondheid;  • Het door ontwikkelen van de vijf ketenaanpakken met lokale en regionale afspraken:  • Lokale uitwerking van de regionale afspraken uit het regioplan IZA:  Toelichting • Het uitvoeringsplan is opgesteld en wordt momenteel omgezet naar een visuele weergave. In de tweede helft van het jaar wordt dit aan het college voorgelegd en vervolgens ter informatie aan de raad aangeboden. Een onderdeel van het uitvoeringsplan zijn de lokale inrichting van de vijf ketenaanpakken. Alle aanpakken lopen conform planning. De pilot voor Welzijn op Recept is succesvol en wordt in Q4 uitgebreid van drie naar zes huisartsenpraktijken.

In de aanpak K ind naar gezond(er) gewicht worden op dit mome nt (aug. 2025) 11 gezinnen begeleid. • In alle ketenaanpakken werken we ook regionaal samen door kennisuitwisseling, scholing en gezamenlijk campagnes op te zetten. • Met het regioplan IZA hebben gemeenten zich gecommitteerd om onder meer bij te dragen aan preventieve GGZ-zorg; o Eén van de vereisten vanuit het IZA is het inrichten van mentale gezondheidsnetwerken (MGN). Onderdelen daarvan zijn het inrichten van laagdrempelige steunpunt(en) voor zelfregie en herstel en het verkennend gesprek (VKG). Voor de financiering van de MGN heeft de regio een transformatieplan ingediend bij de zorgverzekeraar. De beoordeling hiervan wordt verwacht in september 2025. o Vooruitlopend op de uitkomst van de beoordeling van het transformatieplan starten we in oktober met een pilot VKG in samenwerking met de huisartsenpraktijk Vollenhove, Sociaal Werk De Kop en de GGZ. 18 o Daarnaast loopt de lokale verkenning rondom de laagdrempelige steunpunten. We zijn met verschillende partijen in overleg hoe we dit vorm kunnen gaan geven in Steenwijkerland. Hierbij sluiten we aan bij wat er al is. Opvang ontheemden uit Oekraïne Op dit moment vangen we 585 Oekraïense ontheemden op in gemeentelijke opvanglocaties. Daarnaast bieden inwoners van onze gemeente aan ongeveer 90 Oekraïners een opvangplek.

We werken vanuit de visie dat we van opvang in hotels overgaan naar opvang in locaties die mogelijkheden bieden voor meer zelfstandigheid voor de ontheemden. In die lijn hebben we de opvang in een aantal hotels beëindigd. Verder betalen Oekraïners die inkomen hebben uit werk, inmiddels de landelijk verplichte eigen bijdrage. Hoewel het verloop van de oorlog op dit moment onzeker is, gaan we ervan uit dat wij nog geruime tijd Oekraïense ontheemden moeten opvangen. Projecten/ investeringen Stand van zaken Bestedingsplan zoals opgenomen in de Programmabegroting 2025 -2028: Stand van zaken projecten/investeringen Programmabegroting 2025 -2028 Omschrijving project/investering Wordt de planning gehaald? Wordt project / investering uitgevoerd volgens het laatst vastgestelde projectplan? Worden middelen ingezet overeenkomstig het laatst vastgestelde projectplan? Is de investering / het project gereed? Bestedingsplan: 1. Onderwijsachterstanden  Ja Ja Nee Financiële mutaties Zie bijlage 5.1 19 Kansen en uitdagingen De kansen en uitdagingen in relatie tot het bestuursprogramma ‘Samenredzaam’ zijn als volgt: Kansen:  De deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd heeft op 30 januari 2025 haar zwaarwegend advies uitgebracht. Zij heeft geconstateerd dat de uitvoering van de hervormingen onder grote druk staat.

En pleit voor een zorgvuldige aanpak van bezuinigingen en meer focus op de kwaliteit van de jeugdzorg. Er vindt een herijking plaats van de financiële afspraken vanaf 2026 waarmee extra budget beschikbaar is gesteld voor de geconstateerde tekorten in de jeugdzorg. Gemeenten vangen 50% van de tekorten in 2023 en 2024 zelf op. De verdeling is in de meicirculaire 2025 bepaald.  De implementatie van het landelijke plan 'Basisdienstverlening Schuldhulpverlening' legt extra nadruk op begeleiding naar financiële zelfredzaamheid. Door intensief in te zetten op het Geldloket en Vroeg -signalering bereiken we inwoners eerder en voorkomen we problematische schulden en/of dat inwoners na een schulphulpverleningstraject opnieuw in financiële problemen komen. Kansen en Uitdagingen:  We zien een lichte daling van het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van gespecialiseerde Jeugdzorg. De indexatie en transformatie van de gesloten Jeugdzorg naar kleinschalig wonen leidt echter tot hogere Jeugdzorgkosten.  Het bestuur van het RSJ IJsselland besloot in december 2024 om een samengaan met de GGD IJsselland nader te verkennen. Met het voornemen tot samengaan worden de taken met ingang van 1 januari 2026 van het RSJ IJsselland overgeheveld naar de GGD IJsselland waarbij de bestaande kwaliteiten van het RSJ IJsselland behouden blijven.

En moet leiden tot vermindering van de kwetsbaarheid van het RSJ IJsselland en het garanderen van een toekomstgerichte organisatie voor de jeugdhulp.  De nieuwe wet ‘Van school naar duurzaam werk’ (beoogde ingangsdatum 1 januari 2026) heeft als doel de kansengelijkheid onder jongeren te vergroten door betere begeleiding mogelijk te maken bij de overgang van school naar werk. Met dit wetsvoorstel krijgen scholen, Doorstroompunten en gemeenten meer mogelijkheden om jongeren te ondersteunen. In de huidige onderwijswetgeving is er aandacht voor jongeren tot 23 jaar zonder startkwalificatie, met de nieuwe wet wordt deze doelgroep vergroot naar 27 jaar. Welke ( financiële) en personele gevolgen dit heeft op gemeentelijk niveau is nog niet duidelijk, dat wordt eind 2025 inzichtelijk.  Het onderwijs in Steenwijkerland werkt hard aan het realiseren van inclusief onderwijs. Zij doen in toenemende mate een beroep op de gemeente om mee te denken over de aansluiting tussen onderwijs en Jeugdzorg.  Het RSJ IJsselland heeft op verzoek van de gemeenteraad haar begroting aangepast in verband met de teruglopende Algemene uitkering gemeentefonds vanaf 2026.  In 2024 zagen we een stijging van het aantal aanmeldingen voor schuldhulpverlening (5%) en het +/ - aantal inwoners in een traject voor schuldhulpverlening (6%).

Het aantal ontvangen vroeg-signalen is in 2024 met 56% gestegen ten opzichte van 2023. De verwachting 20 is dat het aantal inwoners met een hulpvraag ook in 2025 blijft toenemen. Door vroeg - signalering komen schulden wel vaker eerder aan het licht waardoor inwoners eerder geholpen worden.  Het aantal inwoners dat met Loonkostensubsidie aan het werk is, stijgt (+5 % in 2024). Dit heeft gevolgen voor het Participatiebudget, omdat er een verplichting is de eerste drie jaren van de loonkostensubsidie job -coaching in te zetten. In 2025 zijn stappen gezet om opnieuw de doelstelling voor het aantal gesubsidieerde banen in de Banenafspraak te verhogen.  In de eerste helft van 2025 daalde het aantal aanmeldingen voor schuldhulpverlening in onze gemeente met 7% ten opzichte van 2024; het totaal aantal dossiers daalde met 5%. Een verklaring hiervoor is het feit, dat er mindernieuwe trajecten voor financieel ontzorgen van statushouders zijn gestart. Er zijn meer statushouder door gezinshereniging gevestigd dan verwacht, er loopt dan al een traject voor financieel ontzorgen. Daarnaast melden minder ondernemers zich, mede door de nieuwe wetgeving rondom schijnze lfstandigheid. Tegelijkertijd zien we een stijging van 13% van het aantal vroeg -signalen.

We zetten in op verdere professionalisering van onze vroeg signalering en extra communicatie over de beschikbare hulp, bijvoorbeeld via werkgevers. We verwachten daarm ee dat het aantal aanmeldingen in het tweede half jaar zal stijgen.  De aanpassing in de woningwet die bepaalt dat statushouders geen voorrang meer mogen krijgen bij de toekenning van sociale huurwoningen, is op 3 juli jl. aangenomen door de Tweede Kamer. Als de Eerste Kamer instemt, is de verwachting van Divosa dat de maatregelen op zijn vroegst per 1 juli 2026 in zullen gaan. Aanname van deze wet heeft gevolgen voor de uitvoering van de taak van gemeenten op het gebied van inburgering, omdat huisvesting daaraan is gekoppeld. Uitdagingen:  Het Rijk heeft het voornemen om vanaf 2026 op specifieke uitkeringen (SPUK’s) een generieke korting van 10% toe te passen. Dit raakt verschillende thema’s binnen het sociaal domein. Het is nog niet bekend wat de consequenties hiervan exact zullen zijn voor onze inwoners en/of de gemeentefinanciën.  Vergrijzing, stijgende zorgvraag, krapte op de arbeidsmarkt en de druk op de medische - en sociale zorg (zoals Jeugdwet en Wmo) maken het noodzakelijk om zorg, welzijn en wonen anders te organiseren. Naast een goede sociale basis met goede algemeen toeganke lijke voorzieningen is ook het faciliteren en stimuleren van zorgzame gemeenschappen van belang.

 De voorgenomen inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor de Wmo is uitgesteld tot 2028.  Het bestaande WMO -beleid is gestoeld op een verordening uit 2017. In 2026 zal een nieuwe Wmo-verordening in gebruik worden genomen, die aansluit bij de landelijke wet - en regelgeving. Hierdoor wordt het mogelijk de inhoudelijke en financiële kaders op met name de huishoudelijke ondersteuning en de begeleidingsvragen binnen de Wmo beheersbaar te houden en de zorg voor de meest kwetsbare inwoners te kunnen blijven inzetten.  De verhoogde taakstelling statushouders heeft gevolgen voor het Participatiebudget, omdat hieruit rondom het inburgeringstraject onderdelen worden betaald zoals reiskosten en de

21 ‘MAP’ (module arbeidsmarkt en participatie). Deze worden niet volledig gedekt door het budget Inburgering.  De komst van niet-inburgeringsplichtige nieuwkomers zoals arbeidsmigranten en Oekraïense ontheemden in Steenwijkerland leidt tot een grotere vraag naar verschillende voorzieningen, waaronder ondersteuning bij het versterken van basisvaardigheden, zoals voo rnamelijk de Nederlandse taal. Deze trend zet zich in de komende jaren door.  We zien dat de huisartsenzorg onder druk staat, met name in Steenwijk. Dat vraagt onze aandacht. Samen met Dokter Drenthe onderzoeken we of het haalbaar is om van De Oerthe een nieuwe huisartsenpraktijklocatie te maken. Dit biedt perspectief aan potentiële huisartsen, waardoor zij zich blijvend aan Steenwijk willen verbinden. Ook de benodigde uitbreiding van huisartsenformatie is vanuit die locatie te realiseren. Zolang de huisartsenformatie binnen Steenwijkerland niet op orde is, kan het betekenen dat bepa alde ambities en transformaties waarin de huisarts een rol speelt op de korte termijn niet realiseerbaar zijn.  Het zogeheten Aanvullend Zorg - en Welzijnsakkoord (AZWA) is de opvolger van het Integraal Zorgakkoord (IZA). De financiering en afspraken die nu binnen het IZA gelden, kennen in het AZWA-wijzigingen vanaf 2027 en deels al vanaf 2026.

De consequenties hiervan vragen nu al volop aandacht, om te zorgen dat we zo veel mogelijk toekomstbestendige afspraken kunnen maken met partijen. 22 2.4. Bestuursprogramma – Vitaal Platteland Rapportage op de acties uit de begroting Doel Balans tussen economie, ecologie en leefbaarheid in het landelijk gebied Beoogd resultaat Het buitengebied van Steenwijkerland neerzetten als dé proeftuin van Nederland. We willen een voorbeeld zijn voor andere gebieden in Nederland die met vergelijkbare opgaven te maken hebben. Acties 2025 (prognose) • Aanjagen, ondersteunen en samenwerken in initiatieven die qua schaal en thema bijdragen aan de proeftuin, zoals versterken lokale keten, ontwikkeling commercieel riet, energieopwekking, inzetten ecosysteemdiensten (zoals weidevogelbeheer):  • De deelgebiedscommissie Wieden -Weerribben positioneren als een vliegwiel voor de aanpak van de meervoudige opgaven door een gezamenlijke projectagenda op te stellen en uit te voeren:  • Ondersteunen en samenwerken in de drie gebiedsprocessen (Baarlingerpolder, Boeren van Blokzijl en Polder Giethoorn) en deze met gemeentelijk beleid, bijvoorbeeld voor Vrijkomende Agrarische Bebouwing, dichter bij realisatie te brengen:  Toelichting • Met de subsidieregeling Vitaal Platteland ondersteunen we 2 -3 initiatieven, met aandacht voor innovatie, circulair bouwen en energieopwekking.

• De uitvoeringsagenda van de samenwerkende gebiedspartners in Noordwest-Overijssel is opgesteld en is de basis voor de gezamenlijk aanpak van opgaven. • De drie gebiedsprocessen hebben in 2025 een verkennende rapportage opgeleverd. De gemeente is nauw betrokken en faciliteert het proces met kennis en begeleiding. Doel Vergroten van de leefbaarheid in Ossenzijl Beoogd resultaat Opening in 2026 van het nieuwe door Staatsbosbeheer gebouwde bezoekerscentrum. Start aanleg Ecologische verbindingszone door de provincie in 2027. Verbeteren van de leefbaarheid van Ossenzijl door diverse ontwikkelingen en woningbouw. De realisatie van een randweg van Ossenzijl dichterbij brengen. Acties 2025 (prognose) • Met actieve lobby proberen we aanvullend krediet te verwerven, zodat helderheid ontstaat over cofinanciering randweg. Het bestaand (gemeentelijk) krediet blijft staan:  • Realisatie European Wetland Center (EWC):  Toelichting • Lobby heeft geleid tot het aannemen van een motie in Provinciale Staten van Overijssel op 2 juli 2025 waarbij Gedeputeerde Staten wordt verzocht: - Onder regie van de gemeente Steenwijkerland en samen met regionale partners overleg te voeren om een toekomstbestendige oplossing te vinden voor de uitdagingen in Ossenzijl. - Te bepalen welke rol de provincie daarbij kan nemen bij lobby naar de rijksoverheid. • Het oude bezoekerscentrum is inmiddels gesloopt.

Staatsbosbeheer is in overleg met de provincie voor het verkrijgen van een NB 23 vergunning zodat de opening van het nieuwe bezoekerscentrum, in 2026 kan plaatsvinden. Doel Vergroten van de leefbaarheid in Blokzijl Beoogd resultaat Aanleg van een Randweg Blokzijl. Acties 2025 (prognose) • Na vaststelling van de begroting waarin de financiering voor het projectplan ‘ Randweg Blokzijl’ is opgenomen, starten we met de voorbereidingsfase van het project:  • Eind 2024 wordt de Stadsvisie Blokzijl opgeleverd:  • In 2025 zullen dan projectopdrachten die hieruit voortvloeien in meerdere fasen worden geconcretiseerd:  Toelichting • Gestart is met de voorbereidingsfase van de randweg. • De Stadsvisie Blokzijl wordt in de raad van september voorgelegd ter besluitvorming. • Gericht wordt op de start van de realisatie van de randweg eind 2027. • Het komen tot overeenstemming met grondeigenaren is een actief proces. Doel Toerisme als economische drager van het gebied Beoogd resultaat Verhoging van het aandeel van toerisme in de werkgelegenheid (nu 13%, streven is dit percentage terug te krijgen op circa 14). Acties 2025 (prognose) • Het imago van toerisme naar inwoners verbeteren. Hiervoor starten we met een onderzoek over toerisme onder inwoners i.s.m. MarketingOost en Nationaal Park Weerribben -Wieden.

Ook ervaringen van de toeristen worden in kaart gebracht:  • Het verkennen van kansen rondom duurzaamheid in de toeristische sector en komen tot twee concrete projecten: ◼ • Uitvoering geven toeristische activiteiten economische agenda, waaronder: - Doorontwikkeling Nationaal Park Weerribben-Wieden. - Versterken netwerk mobiliteitshubs. - Verbeteren en herinrichten gemeentelijke haven Balkengat in Steenwijk:  Toelichting • Het onderzoek onder inwoners wordt dit jaar uitgevoerd door NP Weerribben-Wieden. In samenwerking met MarketingOost en NP Weerribben is deze zomer gestart met een onderzoek onder toeristen. Op 12 april jl. heeft de eerste editie van ‘Genieten om de Hoek’ plaatsgevonden. • Er wordt bekeken op welke manier de ondernemers het beste bevraagd kunnen worden over dit onderwerp. Hiervoor is een aantal alternatieven in beeld. In samenwerking met Stichting NP Weerribben-Wieden wordt de mogelijkheid bekeken voor een pilotproject gericht op waterbesparing. • Uitvoering is en wordt gegeven aan de toeristische onderdelen van de economische agenda. Hierbij wordt nauw samengewerkt met de werkgroep Horeca & Toerisme van de Business Club Steenwijkerland. De korting op de Rijksfinanciering op de nationale parken is afgewend. Ook de provincie Overijssel is bereid financieel bij te 24 dragen. Dit geeft (ook) kansen voor het stimuleren van toerisme.

De verbetering en herinrichting van de haven Balkengat is afgerond. Doel Vereenvoudiging regels voor ruimtelijke projecten Beoogd resultaat Medewerkers werken conform de Omgevingswet die met ingang van 1 januari 2024 in werking is getreden. Een van de onderdelen van de inwerkingtrededing van de Omgevingswet is de verplichting voor gemeenten om voor 1 januari 2027 een Omgevingsvisie op te stellen. Acties 2025 (prognose) • Vaststelling van de Omgevingsvisie in de gemeenteraad in januari 2026. Hiervoor is reeds een uitgangspuntennotitie en participatieplan vastgesteld. In 2025 wordt in samenwerking met een adviesbureau aan de Omgevingsvisie gewerkt, en wordt conform het participatieplan geparticipeerd:  • Organiseren van trainingen over de Omgevingswet. Een aantal nieuwe medewerkers heeft nog geen training gehad. Er wordt een training Basis-Omgevingswet, Awb onder Omgevingswet, en Regels Bruidsschat georganiseerd voor medewerkers in het fysieke domein:  Toelichting • Gericht wordt op vaststelling van de Omgevingsvisie in januari 2026, iets later dan de aanvankelijke prognose (december 2025). • In februari 2025 hebben de betreffende medewerkers een training gevolgd. Hiermee is deze actie afgerond.

Projecten/ investeringen Programmabegroting 2025-2028 Stand van zaken Bestedingsplan zoals opgenomen in de Programmabegroting 2025 -2028: Stand van zaken projecten/investeringen Programmabegroting 2024-2027 Omschrijving project/investering Wordt de planning gehaald? Wordt project/ investering uitgevoerd volgens het laatst vastgestelde projectplan? Worden middelen ingezet overeenkomstig het laatst vastgestelde projectplan? Is de investering/ het project gereed? Bestedingsplan: 1. Randweg Blokzijl  Ja Ja Nee Financiële mutaties Zie bijlage 5.1 25 Kansen en uitdagingen De kansen en uitdagingen in relatie tot het bestuursprogramma ‘Vitaal Platteland’ zijn als volgt: Kansen:  De provincie gaat bijdragen aan het realiseren van de opgaven van het Nationaal Park Weerribben-Wieden. Dat geldt ook voor het Rijk, de bezuiniging in de Voorjaarsnota op de nationale parken is teruggedraaid. Samen met een gemeentelijke bijdrage komt daardoor meer budget beschikbaar voor NP Weerribben-Wieden nieuwe stijl.  Samen met de provincie en de boeren van de Baarlingerpolder hebben we op 15 mei 2025 een symposium georganiseerd. Doel was draagvlak te vinden, met name bij het Rijk, voor de daadwerkelijke realisatie van het gebiedsplan.

Daarin zijn we geslaagd: het Rij k heeft het project Baarlingerpolder inmiddels op de lijst geplaatst van de 15 prioritaire gebieden, waarbij extra rijksinzet gewenst is. Uitdagingen:  Met de val van het kabinet, en de verkiezingen eind 2025, is de rijksinzet op de aanpak van stikstof nog lange tijd onzeker. Dit bemoeilijkt de doorontwikkeling van de landbouw en andere stikstofgevoelige projecten. 26 2.5. Bestuursprogramma – Duurzaam Rapportage op de acties uit de begroting Doel Steenwijkerland draagt bij aan een klimaatneutraal Nederland in 2050 Beoogd resultaat 55% CO2-reductie in 2030 (ten opzichte van 1990). Acties 2025 (prognose) • Samen met netbeheerders en (boven)lokale partners ontwikkelingen in het energiesysteem inzichtelijk maken. Tegelijk verkennen of benodigde netversterking kan worden versneld en slimme oplossingen kunnen bijdragen aan het balanceren van het elektriciteitsnet. Met de Pilot Buurtaanpak komen we tot werkafspraken om de uitvoering van netverzwaring door de netbeheerders in de wijken te ondersteunen:  • Invulling geven aan het door de raad vastgestelde windbeleid door vaststelling van het gebied, waarin de windturbines gerealiseerd dienen te worden. In samenwerking met de lokale energiecorporaties.

Ter invulling van het RES bod (50% wind/50% zon): ◼ • Bedrijven kunnen bijdragen door lokaal opgewekte elektriciteit ter plaatse te gebruiken, op te slaan voor later gebruik of om te zetten in andere vormen van energie. Wij onderzoeken samen met netbeheerders en ondernemers deze mogelijkheden bij energiehub Eeserwold en bedrijventerreinen Groot Verlaat. Voor de ontwikkeling van energiehub Eeserwold start de omgevings - vergunning bouwdeel, financiering en aanbesteding:  Toelichting • De samenwerking met de netbeheerders is flink verstevigd. We ondersteunen de netbeheerders bij de voorbereidingen van soms forse infrastructurele ingrepen die nodig zijn voor het versterken van zowel hoogspanning en middenspanning als laagspanning in de wijken. De pilot Buurtaanpak in de Oostermeenthe is afgerond en in uitvoering. Met Enexis starten we binnenkort ook met de netversterking in buurten. S amen met partners binnen de gemeente wordt gezocht naar slimme oplossingen, zoals de smart energyhubs op bedrijventerreinen Groot Verlaat en Eeserwold. Ook stemmen we de uitvoering van verduurzaming gebouwde omgeving af op de planning van de netversterkingen. • Er zijn meerdere locaties voor windenergie voorgelegd aan de provincie, waaronder één door de gemeente ten noordwesten van Oldemarkt. Het is aan de provincie om deze te beoordelen en aan te geven welke locatie medewerking kan krijgen.

Op het moment van schrijven loopt de beoordeling. In september 2025 zal duidelijk worden hoe “onze” locatie uit de provinciale beoordeling komt. Als de locatie van de gemeente medewerking krijgt zal er vervolgens nog verder geparticipeerd moeten worden en zal de locatie worden voorgelegd aan de raad, waarbij het grensgebied met Meppel een mogelijk alternatief zou kunnen zijn. Als een andere locatie wordt uitgekozen, zal de gemeente zich inspannen dat de uitgangspunten van de raad hier zoveel mogelijk kunnen worden gerealiseerd. Daarnaast wordt Samen met een aantal andere gemeenten en Rijkswaterstaat, in het kader van OER (Opwek Energie op Rijksgronden), onderzocht of er mogelijkheden zijn om zonnepanelen langs de Rijksweg A28/A32 te plaatsen. De eerste uitkomsten zijn hoopgevend. Via een ook door de gemeente Steenwijkerland ondertekende intentieovereenkomst is ingestemd met het verder verkennen van de mogelijkheden. 27 *NB: Sinds juni hebben zich significante ontwikkelingen voorgedaan rondom windenergie. Hierover bent u geïnformeerd via een informatienota (9 september jl.). • Het onderzoek op Groot Verlaat heeft laten zien dat het aantrekkelijk kan zijn om een energiehub te vormen, onder andere door met alle grootverbruikers een groepscontract te sluiten. Deze aanpak wordt momenteel verder uitgewerkt.

Ook de ontwikkeling van en ergiehub Eeserwold, met daarin onder andere de productie van waterstof, loopt vooralsnog volgens schema. Voor de businesscase van de beoogde waterstofproductie is het verkrijgen van de zogenoemde OWE subsidie essentieel. Deze subsidie van circa Euro 8 milj oen is inmiddels positief beschikt. Doel Steenwijkerland aardgasvrij in 2045 Beoogd resultaat Elk jaar is er een afname van 3% van het aardgasverbruik. Acties 2025 (prognose) • Opstellen Warmteprogramma (Warmtevisie 2.0) met nadere uitwerking van de aanpak, inclusief fasering, voor het aardgasvrij maken van kernen en wijken:  • Samen met maatschappelijke partners ontwikkelen van routekaarten per woningtype. Een routekaart is een stappenplan van duurzame maatregelen om uiteindelijk van het aardgas af te kunnen. Daarbij hoort een doelgroepgerichte communicatie aanpak voor het activeren van inwoners om (stapsgewijs) te komen tot aardgasvrije kernen en wijken:  • Uitvoeren van programma ‘geWOON’ besparen. Hiermee bewoners inhoudelijk en financieel ondersteunen bij het verduurzamen van hun woning en energie besparen. Denk hierbij aan het online energieloket, inzet energiecoaches, de isolatiesubsidie en witgoedwissel, fix-team en inkoopacties:  Toelichting • Begin 2025 zijn we volgens planning begonnen met de eerste participatiesessies met de stakeholders (netbeheerders en woningcorporaties).

De eerste stap was het ophalen van de uitgangspunten. Deze vertellen onze visie en rol als gemeente in de warmtetransitie. Deze uitgangspunten hebben inmiddels een plek gekregen in de daarvoor bestemd document (en participatieproces van-): de omgevingsvisie. Daarnaast wordt volgens planning gewerkt aan de verdere uitwerking van de uitgangspunten, onderbouwd door een technische haalbaarheidsstudie. • In de Woldmeenthe, Oostermeenthe en Nieuwe Gagels worden de eerste 8 woningtyperoutekaarten ontwikkeld samen met bewoners uit de wijk. Vanuit maatwerkadviezen van 50 referentiewoningen uit de wijk zijn stappenplannen gemaakt hoe een woning aardgasvrij kan worden. Het participatieproces rondom dit project is afgerond en op dit moment worden de definitieve routekaarten vorm gegeven. We verwachten de eerste 8 routekaarten eind 2025 gereed te hebben plus een plan van aanpak voor verdere uitrol in de rest van de gemeente. • Het uitvoeren van programma Gewoon besparen gaat goed. Op dit moment hebben ruim 750 inwoners een aanvraag ingediend voor de isolatiesubsidie. Er zijn 200 aanvragen voor de witgoedwissel ingediend. Dit jaar organiseren wij 10 keer een straatactie in een verschillende kernen/wijken om inwoners samen met de energiecoaches, woningcorporaties, Sociaal Werk De Kop en het 28 fixteam te helpen met energiebesparing.

Er hebben tot nu toe 406 inwoners gebruik gemaakt van het ‘geWOON’ besparen fixteam. Doel De gemeente is een inspirerend voorbeeld in duurzaamheid Beoogd resultaat Verlagen van de eigen CO2-voetafdruk. Acties 2025 (prognose) • Onderzoek naar CRSD als overkoepelend monitoringsinstrument. De CRSD is een Europese richtlijn voor duurzaamheidsrapportage:  • Actualiseren en uitvoeren van maatregelenlijst CO2 -prestatieladder. Onder andere verder verminderen fossiel brandstofgebruik (scope 1), en slim omgaan met energie (scope 2):  • Start voorbereiding (planvorming, vergunningverlening, participatie en aanbesteding) tweede zonnecarport ‘gemeentehuis Vendelweg’, uitvoering 2026:  Toelichting • Het onderzoek naar de toepasbaarheid van de CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) is afgerond. Hoewel de Europese richtlijn niet verplicht is voor gemeenten, achten wij de methodiek waardevol voor meer transparantie en mogelijke koppeling met bestaande rapportages zoals MVOI. Een uitgebreide toepassing stellen wij voor vanaf de nieuwe coalitie in 2026, zodat politieke verankering en koersbepaling zijn gewaarborgd. Nu is dit niet het juiste moment, gezien de beperkte capaciteit en lopende prior iteiten.

In de tussentijd verkennen we een gecombineerde verslaglegging, zodat ervaring wordt opgedaan en een stevig fundament ontstaat voor een latere, gerichte keuze, zonder vooruit te lopen op politieke keuzes • De laatste data over 2024 is eind juli beschikbaar gesteld, en op dit moment wordt de voetafdruk over 2024 berekend. Op basis hiervan worden maatregelen geactualiseerd. Voor alsnog zal er eenzelfde koers aangehouden worden m.b.t. eigen vastgoed en inkoop v ia de werkgroep MVOI. Zo start in 2025 nog een werkgroep om het meubilair in het gemeentehuis circulair in te kopen. • Planning loopt op schema. De participatieavond heeft plaatsgevonden en de aanbesteding wordt voorbereid. Doel Steenwijkerland in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust Beoogd resultaat Versterking klimaatbestendigheid en geen verdere afname biodiversiteit. Acties 2025 (prognose) • Uitvoering Lokale Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie 2023 -2027, waaronder voor 2025: actualiseren, stresstesten en ontwikkeling educatieprogramma scholen:  • Opstellen Soortenmanagementplan (SMP) inclusief het treffen van natuurinclusieve maatregelen t.b.v. Natuurvriendelijk isoleren:  • Groenblauwe dooradering binnen de bebouwde kom onderzoeken op basis van Basis Kwaliteit Natuur:  29 Toelichting • De lokale uitvoeringsagenda wordt uitgevoerd: de actualisatie van de stresstest is gestart en verloopt volgens planning.