Najaarsnota 2020.pdf

Desondanks ondervinden gemeenten gedurende het lopende begrotingsjaar nog steeds inkomstenschommelingen als gevolg van bijvoorbeeld onderbesteding van beschikbare budgetten bij het rijk. Dit zorgt er voor dat gemeenten nog na het opstellen van hun begroting worden geconfronteerd met bijstellingen. Aankomende periode wordt de normeringssystematiek opnieuw geëvalueerd. Hierbij wordt ook gekeken naar de beoogde stabiliteit van de systematiek. Op basis van de evaluatie worden varianten uitgewerkt voor de normering van het gemeentefonds. Onlangs is overigens besloten om aanpassingen in de verdeling van het Gemeentefonds tussen de diverse gemeenten uit te stellen tot het jaar 2022. Dit omdat er te grote herverdelingseffecten optreden. Financiële mutatie nr. 10 : Algemene uitkering decembercirculaire 2019. Wat is de aard en de omvang van de afwijking? De decembercirculaire heeft doorgaans een beperkte strekking. Het gaat primair om onderwerpen die vóór het einde van het jaar geregeld dienen te zijn, met het oog op de jaarafsluiting door het rijk en de gemeenten. De accressen worden niet geactualiseerd. Wat zijn de oorzaken? De suppletie-uitkering ‘over heveling sociaal domein 2019’ wordt geactualiseerd aan de hand van het bijwerken van basisgegevens bij enkele maatstaven in het sociaal domein. Voornamelijk de maatstaaf medicijngebruik.

Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Het betreft hier een ontvangst van de rijksoverheid. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er treedt een structureel voordeel op in de begroting van ruim € 64.700. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Geen maatregelen. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepa ssing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Niet van toepassing. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Zie de beschrijving bij de septembercirculaire 2019. 81 Financiële mutatie nr. 11: Algemene uitkering meicirculaire 2020. Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Het rijk informeert de gemeenten o.a. in de meicirculaire over de gemeente- fondsuitkeringen. De ontwikkeling hiervan wordt voor een belangrijk deel bepaald door de hoogte van de rijksuitgaven. De meicirculaire 2020 laat ten opzichte van de septembercirculaire 2019 een hogere Algemene uitkering uit het gemeentefonds zien. Een klein gedeelte van het voordeel heeft betrekking op het Sociaal domein (Participatiewet, Wsw). Dit voordeel wordt toegevoegd aan de desbetreffende budgetten.

In de meicirculaire is ook een aantal bedragen opgenomen die een directe relatie hebben met door de gemeente uit te voeren taken. Deze bedragen worden budgettair neutraal als taakmutatie in de begroting opgenomen. Wij hebben aan u in juni 2020 een informatienota gestuurd, met daarin de gevolgen van de meicirculaire voor de Algemene uitkering. Wat zijn de oorzaken? De ontwikkeling van de Algeme ne uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de hoogte van de rijksuitgaven. Wijzigingen in de rijksuitgaven hebben direct invloed op de omvang van de Algemene uitkering (samen de trap op en samen de trap af). De jaarlijkse toe- of afname van de Algemene uitkering op basis van dit principe wordt het accres genoemd. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Het betreft hier een ontvangst van de rijksoverheid. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? De budgetten die extra zijn ontvangen binnen de Algemene uitkering bedragen: • 2020 € 732.000 • 2021 € 1.794.000 • 2022 € 2.348.000 • 2023 € 1.780.000 • 2024 € 1.468.000 Hiervan worden toebedeeld aan het Sociaal domein (vnl.

Wsw en voogdij): • 2020 € 147.000 • 2021 € 271.000 • 2022 € 326.000 • 2023 € 171.000 • 2024 € 280.000 De budgetten die betrekking hebben op een taakmutatie bedragen: • 2020 € 134.000 • 2021 € 60.000 • 2022 € 131.000 • 2023 € 144.000 • 2024 € 144.000 Voor een toelichting op de diverse taakmutaties verwijzen wij u naar de eerder genoemde informatienota van juni 2020. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Geen maatregelen. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepa ssing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Niet van toepassing. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Zie de beschrijving bij de septembercirculaire 2019. Financiële mutatie nr. 12 : BUIG-budget Participatiewet en Bbz (raming oktober 2019 en mei 2020) 82 Wat is de aard en de omvang van de afwijking? In de begroting 2020 is de rijksbijdrage BUIG-budget Participatiewet geraamd op € 12.396.000. Op basis van de voorlopige beschikking 2020 daalt de rijksbijdrage structureel met een bedrag van € 151.000. Inmiddels is ook de nadere voorlopige beschikking 2020 van het rijk ontvangen. Hierin daalt het BUIG-budget naar een bedrag van € 11.806.000, waardoor het nadeel wordt vergroot met een bedrag van € 439.000. Daarnaast wordt met ingang van 1 januari 2020 de financieringssystematiek van het Bbz 2004 vernieuwd.

Onderdeel van deze vernieuwing is dat de levensvatbaarheidsonderzoeken die worden uitgevoerd niet meer worden bekostigd via een specifieke uitkering, maar via het gemeentefonds. Dit levert een structureel nadeel op ter hoogte van € 16.000. Wat zijn de oorzaken? Op basis van de laatst bekend e informatie van het rijk, de Miljoenennota en de begroting van het ministerie van SZW, wordt het BUIG-budget berekend. Het budget wordt gedurende het begrotingsjaar door het rijk bijgesteld op basis van gerealiseerde aantallen op landelijk niveau. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen doel beschreven. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? De verlaging van de BUIG (voorlopige beschikking) en Bbz uitkering levert een structureel nadeel op in de begroting ter hoogte van € 167.000. Het nadeel op het BUIG-budget 2020 op basis van de nader voorlopige beschikking bedraagt een bedrag ter hoogte van € 439.000. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Geen. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Nvt. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Nadeel wordt nog niet verwerkt.

Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? De BUIG-uitkering is voorlopig vastgesteld. Er volgt in de loop van het jaar 2020 nog een definitieve beschikking. Door de coronacrisis en de toename van mensen die een beroep doen op een uitkering, is de verwachting dat het rijk het BUIG-budget naar boven toe zal bijstellen. Op basis hiervan nemen wij het nadeel van € 439.000 op dit moment nog niet structureel mee in de begroting. Financiële mutatie nr. 13 : Hertaxatieronde gemeentelijke gebouwen Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Voor de noodzakelijk hertaxatieronde van de gemeentelijke gebouwen is een budget noodzakelijk van in ieder geval € 50.000. Dit is een eerste voorlopige inschatting. Wat zijn de oorzaken? Vanuit de brandverzekering is het dringende advies gekomen om de gemeente lijke gebouwen opnieuw te laten taxeren omdat er nu geen duidelijke grondslag is voor de verzekerde bedragen. De kans op onderverzekering is daarom groot. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Er is geen sprake van een wettelijke taak. Het is echter wel gewenst dat de gemeentelijke gebouwen voldoende verzekerd zijn. De taxaties gebeuren op basis van art. BW 7:960 (zie onderstaand).

De herbouwwaarde BW 7:960 taxatie is van groot belang: een te hoge herbouwwaarde BW 7:960 leidt tot te hoge premie, terwijl een te lage herbouwwaarde BW 7:960 kan leiden tot een schade-uitkering die niet de volledige schade dekt. Deze taxaties hebben (slechts) een geldigheidsduur van 6 jaar Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Het is noodzakelijk dat er zo snel mogelijk wordt begonnen met hertaxeren, vandaar dat er een eenmalig tekort ontstaat in 2020 van € 50.000. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Er zijn geen mogelijkheden om op een andere manier binnen het programma te kunnen bezuinigen. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepas sing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Per saldo ontstaat er een tekort van € 50.000. 83 Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Niet van toepassing. Financiële mutatie nr. 14 : Lagere inkomsten hondenbelasting Wat is de aard en de omvang van de afwijking? De inkomsten voor de hondenbelasting liggen op basis van de werkelijke inkomsten over 2020 € 34.000 lager dan begroot. Wat zijn de oorzaken? De werkelijke inkomsten lopen al een aantal jaren achter bij de begroting.

Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er ontstaat op de inkomsten voor de hondenbelasting in 2020 een nadeel van € 34.000 Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepas sing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? We komen per saldo € 34.000 tekort in 2020. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Door een actieve hondencontrole zal er meer zicht moeten komen of de inkomsten structureel naar beneden moeten worden bijgesteld. Financiële mutatie nr. 15 : Kostenvergoeding no cure no pay bureaus Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Op basis van de huidige inschatting verwachten we een tekort van € 45.000,- op het budget voor proces en gerechtskosten als gevolg van kostenvergoedingen aan no cure no pay bureaus voor WOZ-bezwaren. Wat zijn de oorzaken? Veel burgers schakelen een No Cure No Pay bureau in om bezwaar te maken. Als een bezwaarschrift gegrond is, is de gemeente wettelijk verplicht om een proceskostenvergoeding aan deze bureaus te betalen.

Landelijk is er een stijging van 51.000 naar 74.000 bezwaren op basis van ‘no cure nog pay’ Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Als een bezwaarschrift van een ‘no cure no pay’ bureau gegrond is, is de gemeente wettelijk verplicht om een proceskostenvergoeding aan deze bureaus te betalen. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? In 2020 ontstaat een tekort van € 45.000. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? De begroting voor 2020 aan te passen en een tekort van € 45.000 te verwerken. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepas sing Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? € 45.000 in 2020. Welke externe ontwikkelingen doe n zich nog voor? Er loopt momenteel een onderzoek naar het misbruik van de proceskostenvergoedingen bij WOZ bezwaren. De uitkomst hiervan kan 2 kanten op: 1. De wetgever gaat hier wijzigingen in doorvoeren om misbruik te voorkomen of 2. Er verandert niets. In dat tweede geval is de verwachting dat het aantal bezwaren explosief zal stijgen en in de buurt zal komen van de 100.000 bezwaren (landelijk). Financiële mutatie nr.

16 : Onvoorziene baten en lasten Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Jaarlijks worden niet inbare ( belasting) debiteuren oninbaar verklaard. Hiermee is in 2020 een bedrag van € 40.000 gemoeid. 84 Wat zijn de oorzaken? Vorderingen ( algemene debite uren en belastingdebiteuren ) moeten periodiek beoordeeld worden. Niet inbare vorderingen worden afgeschreven. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Nee Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? In 2020 ontstaat een tekort van € 40.000. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? De begroting 2020 aanpassen Welk bedrag wordt daarmee bespaard? € 0 Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? € 40.000 Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? De economische ontwikkelingen van de coronacrisis kan voor een verdere verhoging van oninbare vorderingen leiden. Financiële mutatie nr. 17 : Meubilair verbouwing atrium gemeentehuis Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Voor het verbouwen van het atrium is een exploitatiebudget van 915.000 beschikbaar. Hierin is meegenomen een bedrag van 95.000 voor aanschaf van meubilair. Het meubilair moet worden geactiveerd en afgeschreven in 10 jaar.

Wat zijn de oorzaken? Volgens de huidige regelgevin g moeten investeringen worden geactiveerd en mogen niet in 1 keer ten laste van de exploitatie worden gebracht Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Nee Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Het activeren van het meubilair heeft geen gevolgen voor het realiseren van de verbouwing van het atrium Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er is een investeringsbudget noodzakelijk van 95.000. De kapitaallasten die hieruit voortvloeien bedragen voor de komende jaren vanaf 2020 resp. € 9.500 , € 10.355, € 10.260, € 10.165 en € 10.070. Er ontstaat een voordeel binnen de algemene reserve vrij besteedbaar van 95.000. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Het overboeken van de investering van het meubilair t.b.v. 95.000 van een exploitatiebudget naar een investeringsbudget Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Geen Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Er is een structureel tekort vanwege de meerjarige kapitaallasten en een eenmalig voordeel voor de reserve van € 95.000 Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? De budgetaanpassing is op basis van een offerte.

Begin september 2020 is gestart met de verbouwing en de daadwerkelijke aanschaf van het meubilair wordt verwacht eind 2020 Financiële mutatie nr. 18: Netwerkswitches Wat is de aard en de omvang van de afwijking? De investering voor de vervanging van de netwerkswitches zal op basis van de offerte € 50.000 hoger uitkomen dan de € 100.000 die daarvoor is geraamd. Wat zijn de oorzaken? Omdat gemeenten sinds dit jaa r verplicht zijn zich aan de wettelijke BIO regelgeving te houden zijn er extra beveiligingscomponenten benodigd. Daarnaast is het verplicht dat netwerksegmentering worden toegepast. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Ja, Baseline Informatiebeveiliging Overheden. Invoering sinds 1 januari 2020 Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Er zijn geen gevolgen Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Extra investering van 50.000 Euro. Geen gevolgen voor personeel en faciliteiten. Dit leidt tot hogere kapitaalasten van 10.000 in 2020, 10.400 in 2021, 10.300 in 2022, 10.200 in 2023 en 10.100 in 2024. Deze kosten worden binnen de exploitatiebudgetten van ICT gedekt. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepas sing.

85 Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Niet van toepassing. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen. CORONA Financiële mutatie nr. 19: Schoonmaakkosten Wat is de aard en de omvang van de afwijking? De uitgaven voor het veilig werken in coronatijd in de gemeentelijke gebouwen bedragen ongeveer € 75.000. Wat zijn de oorzaken? Ten behoeve van het veilig we rken in coronatijd is het noodzakelijk extra schoon te maken en voorzieningen te plaatsen om dit mogelijk te maken. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Ten behoeve van de gezondheid is het noodzakelijk de uitgaven te doen. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er is een bedrag benodigd van € 75.000. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepas sing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? We komen per saldo € 75.000 tekort in 2020. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Niet van toepassing. Financiële mutatie nr.

20: Aanschaf thuiswerkplekken Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Er dient voor € 150.000 aan thuiswerkplekken te worden aangeschaft in verband met de coronamaatregelen. Wat zijn de oorzaken? In verband met de coronamaatr egelen is het noodzakelijk dat medewerkers van de gemeente op een goede manier thuis kunnen werken. Hiertoe is het noodzakelijk dat er computerapparatuur wordt aangeschaft. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Er is geen sprake van een wettelijke taak. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen gevolgen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Bij een afschrijvingstermijn van 4 jaar en een rentepercentage van 1 % bedragen de kapitaalasten € 37.500 in 2020 ten laste van de reserves vaste buffer en vanaf 2021 € 38.625. De kapitaallasten lopen licht af door lagere rentelasten in 2022 en 2023. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? De kapitaallasten zullen voor 50% kunnen worden gedekt uit vrijvallende kapitaallasten binnen de bedrijfsvoering. De overige 50% komt ten laste van de begroting. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Ten laste van de begroting in 2021 komt € 19.313 Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Niet van toepassing.

Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Niet van toepassing. Financiële mutatie nr. 21 : Lagere inkomsten toeristenbelasting Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Op basis van een voorlopige inschatting gaan we er van uit dat de lagere inkomsten over de periode maart tot en met mei er voor zullen zorgen dat er een tekort ontstaat op de inkomsten van € 125.000. De verwachting is dat vanaf juni de inkomsten weer op een redelijk normaal niveau zullen liggen. Wat zijn de oorzaken? Door de coronacrisis is het a antal overnachtingen in de periode maart tot en met mei lager dan ten opzichte van voorgaande jaren. 86 Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er ontstaat een tekort op de inkomsten van € 125.000. Hier staat tegenover dat wij een vergoeding krijgen via de Algemene Uitkering van € 154.000. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepas sing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Op de inkomsten komen we € 125.000 tekort. Van het Rijk krijgen we echter een compensatie van € 154.000.

( zie mutatie 22) Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Niet van toepassing. Financiële mutatie nr. 22: Compensatiepakket van het rijk ivm coronacrisis Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Om te voorkomen dat gemeenten door de coronacrisis in financiële problemen komen, heeft het kabinet in overleg met de VNG tot een compensatiepakket besloten. De verdeling van het pakket vindt o.a. plaats via het gemeentefonds. Gemeenten hebben, vooruitlopend op de septembercirculaire 2020, informatie ontvangen van het rijk over het financiële effect van het compensatiepakket. Wat zijn de oorzaken? De coronacrisis is de directe oorzaak. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? De volgende compensatiebedragen worden ontvangen: • Lokale culturele voorzieningen € 142.000 • Inhaalzorg Jeugdwet € 87.000 • Inhaalzorg Wmo 2015 € 35.000 • Toeristenbelasting € 154.000 • Participatie (Wsw) € 330.000 • Voorschoolse voorziening peuter € 27.000 • Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers € 7,7 miljoen. • Steunpakket sportverenigingen € nog niet bekend. De ontvangen bedragen worden, indien van toepassing, besteed aan de desbetreffende begrotingsposten.

Voor een nadere toelichting op de ontvangen bedragen verwijzen wij u naar de informatienota over dit onderwerp, die is verstuurd in augustus jl. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Een positief in vloed op het resultaat 2020 van € 296.000 Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? De gemeente ontvangt een bijdrage van het rijk. Aangezien het nadeel van de toeristenbelasting in deze notitie is opgenomen en er voor culturele instellingen een vitaliteitsfonds beschikbaar is gesteld komt het bedrag van € 142.000 en € 154.000 ten gunste van deze Najaarsnota. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Er lopen nog gesprekken met het rijk en de medeoverheden op het gebied van, zonder limitatief te zijn: het openbaar vervoer, de Veiligheidsregio’s, de GGD- en, afvalinzameling, de buurthuizen, inkomstenderving eigen bijdrage Wmo, noodopvang kinderen met ouder(s) werkzaam in een cruciaal beroep of vitale sector en het watermanagement. De komende tijd wordt samen gewerkt aan afspraken op deze gebieden.

De hoogte en omvang van de reële compensatie vraagt een politiek bestuurlijke afweging, waarbij het uitgangspunt van het kabinet is dat de medeoverheden er als gevolg van de corona-aanpak niet slechter voor komen te staan dan daarvoor. Samen wordt bekeken welke reële compensatie nodig is op basis van de hogere uitgaven en gederfde inkomsten. 7. Actualiteiten en kansen/uitdagingen met betrekking tot dit programma 87 Algemene uitkering gemeentefonds Op 26 februari 2020 heeft de minister van BZK de Tweede Kamer geïnformeerd over het uitstellen van invoering van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds met één jaar naar het jaar 2022. Naar verwachting start half se ptember 2020 de consultatieperiode waarin de fondsbeheerders advies vragen aan de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en aan de Raad voor het Openbaar Bestuur over de verdeelvoorstellen. Besluitvorming over de invoering van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds wordt naar verwachting dit ja ar afgerond, met verwerking van de uitkomsten in de decembercirculaire 2020. Op 2 juni jl. heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de rapporten gepublic eerd van de onderzoeken om te komen tot een nieuwe verdeling va n het gemeentefonds. Voor het sociaal domein gaat h et om de eindrapportages.

Uit het onderzoek voor het onderdeel sociaal domein blijkt dat grote gemeenten gemiddeld meer kosten maken dan kleine gemeenten. In het rapport staat da arover: In het oude model werden grote gemeenten daarvoor onvoldoende gecompenseerd. Het nieuwe model sluit b eter aan op de kosten grote en kleine gemeenten, wa ardoor een herverdeeleffect ontstaat tussen gemeenten van vers chillende grootteklassen. Voor de gemeente Steenwijkerland – vallend in de grootteklasse 20.000-50.000 inwoners – is sprake van een negatief herverdeeleffect van gemiddeld € 33 per inwoner. Dat zou een fors nadeel betekenen voor onz e gemeente. Nadat de besluitvorming eind dit jaar h eeft plaatsgevonden, zullen wij uw raad uiteraard inform eren over de definitieve financiële gevolgen (zowel voor het onderdeel sociaal domein als het onderdeel ‘klassiek’). Horizontaal toezicht Belastingdienst In de periode 2020-2023 zal de Belastingdienst gele idelijk een aantal veranderingen in het horizontaal toezicht doorvoeren. Dit heeft gevolgen voor het individuele handhavingsconvenant dat de gemeente Steenwijkerla nd en de Belastingdienst hebben afgesloten. Binnen het horizontaal toezicht verschuift de nadruk naar het gezamenlijk kunnen vaststellen dat de ingediende aangiften aanvaardbaar zijn.

Daarbij hoort de verwachting dat een organisatie een fiscale self-assesment maakt e n zelf – door interne monitoring of mathematisch verantwoorde ste ekproeven – de werking van de getroffen fiscale beheersingsmaatregelen kan vaststellen. De Belastin gdienst stelt daartegenover dat periodiek actuele f iscale aandachtspunten en de uitkomsten van de interne monitoring worden besproken. Alle bestaande individuele handhavingsconvenanten k rijgen met ingang van 2020 een looptijd van 3 jaar. Voor de gemeente Steenwijkerland betekent dit dat het nu geldende convenant uiterlijk 31 december 2022 vervalt. Of eerder als er overeenstemming is over het voortzetten van horizontaal toezicht in een nieuw individueel handhavingsconvenant of deelname aan een convenant met een fiscaal dienstve rlener. In 2020 volgt overleg met de Belastingdiens t over deze veranderingen en de betekenis voor onze organisatie. WOZ Via financiële mutaties bij de informatienota bent u geïnformeerd over de werkzaamheden die plaats moeten vinden in 2020 voor een kwaliteitsimpuls inzake de uitvoering van de Wet WOZ en de transitie van de WOZ administratie van inhoud naar gebruiksoppervlakte. Door deze werkzaamheden zal de kwaliteit van ons bestand, en daarmee de kwaliteit van onze taxaties, fors verbeteren. Dit moet resulteren in minder bezwaren dan voorgaande jaren.

Toeristenbelasting Er is minder toerisme vanwege corona, hiermee staan de inkomsten voor de toeristenbelastingen onder druk. Op moment van schrijven is moeilijk aan te geven hoeveel dat exact zal zijn. Dividenduitkering BNG In de begroting 2020 staat nu nog een dividenduitkering van de BNG geraamd van 164.687. In verband met Corona is het onduidelijk of deze uitkering in 2020 ook daadwerkelijk wordt ontvangen. De compensabele BTW op sport is maximaal € 86.000 lager dan is aangevraagd. ( Zie Mijn Steenwijkerland) 88 De realisatie per integraal programma Per integraal programma wordt een beeld gegeven van de voortgang van de doelen en beoogde resultaten uit de Programmabegroting 2020-2023. DBT Duurzaam en Be-Leefbaar Toerisme (DBT) Prognoses:



= op koers



= specifieke aandacht vereist



= er zijn problemen X = geen gegevens bekend 1. Stand van zaken Actie Visie recreatie & toerisme Weerribben-Wieden en dorpsvisie Giethoorn plus doorvertaling in beleid en projecten Prognose



= op koers Toelichting In het voorjaar 2020 heeft de Stichting Weerribben-Wieden de toeristisch-recreatieve visie ‘Perspectief Bestemming Weerribben-Wieden 2025’ afgerond. Dit najaar wordt deze visie ter vaststelling voorgelegd aan de gemeenteraad. De dorpsvisie ‘Toekomstvisie Giethoorn’ is op 1 september 2020 vastgesteld.

Nu de visie is vastgesteld kan de doorvertaling in beleid en projecten plaatsvinden. Actie Het verleiden van de toerist om de regio te ontdekke n door o.a. realisering van de projecten uit het bidbook ‘Land van Weerribben en Wieden’ en doorontwikkeling van het poortenconcept Prognose
= op koers Toelichting De projecten uit het bidbook ‘Land van Weerribben en Wieden zijn in ontwikkeling en onderdelen zijn al gerealiseerd (zoals het opknappen van de Steenwijke rweg in Willemsoord). Het bidbook ‘Land van Weerribben en Wieden’ is destijds opgesteld om ook het Rijk te verleiden bij te dragen aan de investeringen die we doen om de toerist de hele regio te laten ontdekken (Regio Deal tweede tranche). Onderdelen van het oorspronkelijke bidbook zijn ing ebracht in de Regio Deal, derde tranche. Het Rijk heeft deze aanvraag gehonoreerd zodat er meer middelen beschikbaar zijn gekomen. Het poortenconcept is in ontwikkeling. Zo wordt in Blokzijl binnenkort een zogenaamde ‘spot’ en ‘baak’ gerealiseerd. Ook de ontwikkeling van het station Steenwijk en het bezoekerscentrum te Ossenzijl maken onderdeel uit van dit concept. Actie Het realiseren van projecten op basis van de visie voor de binnenstad van Steenwijk om de toeristische potentie van Steenwijk te versterken.

Prognose



= specifieke aandacht vereist Toelichting De projecten hebben vertraging opgelopen, dit als g evolg van het ontbreken van ambtelijke capaciteit (vertrek collega). 2. Actualiteiten en kansen/uitdagingen met betrekking tot het programma DBT Actualiteiten (i.r.t. het programma DBT): De Corona crisis treft ons allemaal maar de toeristisch-recreatieve sector in het bijzonder. Vooral bedrijven die zich richten op groepen hebben het lastig. Er zijn ook bedrijven die hebben geprofiteerd van de behoefte aan rust en ruimte. De precieze gevolgen zijn op dit moment onvoldoende in beeld. De projecten in het kader van Duurzaam (Be)leefbaar Toerisme zijn soms iets vertraagd maar hebben niet stil gelegen. Kansen: De binnenlandse toerist heeft ons gebied dit jaar goed kunnen vinden. Mede daardoor zijn de gevolgen voor veel bedrijven nog enigszins beperkt gebleven. De kans is nu om deze gasten betrokken te houden bij het gebied. Wie ons gebied heeft leren kennen komt vaak weer terug, niet persé voor de zomervakanties maar ook voor korte breaks in het voor- en najaar. 89 Uitdagingen: De grote uitdaging voor de komende periode is ervoor te zorgen dat de toeristisch-recreatieve bedrijven hun hoofd boven water kunnen houden en ze te helpen zodat ze sterk uit de crisis komen.

Hier zijn ze vooral zelf voor verantwoordelijk maar we willen ze hierbij zoveel mogelijk en binnen onze verantwoordelijkheid steunen. Omgevingswet Omgevingswet Prognoses:



= op koers



= specifieke aandacht vereist



= er zijn problemen X = geen gegevens bekend 1. Stand van zaken Actie Opstarten doorontwikkeling huidige omgevingsvisie naar de uiteindelijke omgevingsvisie (deadline 2024) Prognose



= op koers Toelichting Er ligt een projectplan waaraan momenteel uitvoering wordt gegeven. We zijn bezig met een verdiepte analyse van bestaand beleid en het aanvullen wat er ligt met nieuwe speerpunten voor de toekomst. Het huidige plan kan uitgevoerd worden binnen de gestelde deadline. Actie Opstarten ontwikkeling omgevingsplan (deadline 2029) Prognose



= op koers Toelichting Er is sinds kort een nieuwe spoortrekker Omgevingsp lan. Deze inventariseert wat er ligt en bouwt daar op voort. Gegeven de landelijke benchmarks voor de doorlooptijd van het wijzigen van een omgevingsplan moet dit ook haalbaar zijn binnen de gestelde termijn. Actie Inrichting van de vergunningsprocessen volgens (landelijke) serviceformules Prognose



= op koers Toelichting De formules die we willen gebruiken zijn bekend en worden momenteel ook al gebruikt. Waar training nodig is, kan deze worden verzorgd. Het proces loopt.

Actie Aanschaf/aanbesteding software voor ons vergunningsproces, omgevingsdocumenten, aansluiting op het DSO en de implementatie van de bijbehorende processen Prognose



= op koers Toelichting De software is aangeschaft en momenteel lopen de eerste trainingen van medewerkers die gaan werken met de nieuwe software. Hiermee loopt de implementatie volgens plan. Actie Inrichten van het gebruik van toepasbare regels en vrag enbomen voor onze meest aangevraagde producten Prognose



= op koers Toelichting Er wordt samen opgetrokken met de sporen Dienstverlening en Omgevingsplan over de inrichting van het gebruik van toepasbare regels en vragenbomen. Daarnaast wordt de Bruidsschat (welke wordt aangeleverd door het Rijk) beoordeeld en verwerkt. Actie Training van medewerkers om te kunnen werken volgens de Omgevingswet, om inwoners en ondernemers te kunnen ondersteunen Prognose



= op koers 90 Toelichting Middels het omgevingsspel worden medewerkers in het najaar van 2020 getraind. Vervolg trainingsvragen die mogelijk boven tafel komen word en met medewerkers individueel besproken en opgepakt. Actie Bijeenkomsten voor college en raad ter voorbereiding op de Omgevingswet Prognose



= op koers Toelichting We zijn aan het inventariseren welke bijeenkomsten er voor 2021 nodig zijn. Voor 2020 hebben we de bijeenkomsten in beeld en worden ze voorbereid. 2.

Uitkomsten spoedactie om het begrotingssaldo 2020 te verbeteren Is opgenomen bij inwoner op 1 3. Actualiteiten en kansen/uitdagingen met betrekking tot het programma Omgevingswet Actualiteiten (i.r.t. het programma Omgevingswet): Geef hierbij o.a. aan welke trends van invloed zijn op het realiseren van dit programma en wat de mogelijke gevolgen zijn in termen van ‘kansen’ en ‘uitdagingen’. De invoering van de omgevingswet is uitgesteld met een jaar, waardoor de deadline van de omgevingsvisie ook met een jaar opschuift. Kansen: Omdat we meer tijd hebben, hebben we de mogelijkheid om met minder mensen meer te doen, waardoor we hebben kunnen bijdragen aan de bezuinigingsronde. Uitdagingen: De vraagstukken die door de omgevingswet op ons af komen blijven ondanks het uitstel onverminderd relevant. Het is zaak om dit goed te blijven realiseren in de gehele organisatie. Veel van de vraagstukken hebben een sterke verbinding met ambities uit het college akkoord. Het is ook daarom van belang om voor zover mogelijk in ongewijzigd tempo door te werken aan de implementatie van de omgevingswet. 91 3.

Budgetaanpassingen najaarsnota 2020 3.1 Budgetafwijkingen najaarsnota 2020 Investering Exploitatie Reserve + = verhoging + = is voordeel + = Voordeel tgv Reserve - = verlaging - = nadeel - = Nadeel tlv Reserve Bijstelling Informatienota 2020 Inwoner op 1 - - - Duurzaam - - - Werk aan de winkel - - - Samen Redzaam Loonkostensubsidie - 150.000 - Jeugdhulp - 100.000 -200.000 Maatwerkvoorzieningen WMO - -580.000 - Leerlingenvervoer - 130.000 -130.000 Mijn Steenwijkerland - - - Financiën en Overhead WOZ kwaliteitsimpuls - 20.000 - WOZ op basis van gebruiksoppervlakte - -72.000 - Totaal Bijstelling informatienota 2020 0 -252.000 -330.000 Saldo verbeterende maatregelen Inwoner op 1 Dienstverlening op locatie -25.000 - 25.000 Verkiezingen - 50.000 - Klantsignaalmanagement -15.000 - 15.000 Digitalisering dienstverlening -15.000 - 15.000 Omgevingswet -200.000 - 200.000 Representatie - 25.000 - Duurzaam Living Lab - 10.000 - Asbest van het dak - 20.000 - Duurzame dorpen -13.597 13.597 Investering routekaart 2019 -300.389 13.750 - Investering routekaart 2020 -223.708 11.336 - Werk aan de Winkel Economisch beleid - 25.000 - Economische promotie - 20.000 - Samen redzaam Vormings - en ontwikkelingswerk - 25.000 - Strategische agenda ouderen -59.699 - 59.699 Kortdurende peuteropvang - 50.000 - Aansluiting ouderen en zorg -64.000 - 64.000 Programma 2020 92 Investering Exploitatie Reserve + =

verhoging + = is voordeel + = Voordeel tgv Reserve - = verlaging - = nadeel - = Nadeel tlv Reserve Mijn Steenwijkerland Dotatie Oeverconstructies - 50.000 -50.000 Projectondersteuning Binnenstad -25.000 - 25.000 Beeldende Kunst - 30.000 - Overige cultuur -en Oudheidkunde - 20.000 - Wijkvisie Steenwijk-west - 50.000 - Toegankelijkheid openbare ruimte - 20.000 - Pilot openbare verlichting -60.000 - 60.000 Essentaksterfte -125.000 - 125.000 Herinrichting Torenlanden -15.000 750 - Duurzaamheidsinvestering De Waterwijck -21.000 292 - Rehabilitatie Lageweg -30.000 1.500 - Abri's 2019 -10.000 667 - Financiën en Overhead Bedrijfsvoering ( mn CAO ) - 169.790 - Datagestuurd werken -33.722 - 33.722 Rentelasten - 110.000 - Trainees - 100.000 - Reiskosten - 20.000 - Kantoorbenodigdheden / Facilitair - 30.000 - Taakstellende bezuiniging Bedrijfsvoering - 250.000 - Digitalisering Dienstverlening -100.000 100.000 Totaal saldo verbeterende maatregelen -1.334.095 1.103.085 686.018 Regulier Aanpassingen Inwoner op 1 Onderzoeken inwonerspanel - 7.000 - Duurzaam - - - Werk aan de Winkel Riolering / parkeren Zuidveen - -22.000 - Grondexploitatie : sociale huurwoningen 425.000 - -450 .000 Samen redzaam Sociaal Medische Indicatie - -180.000 - Reintegratie participatie - - - Noordwestgroep - 114.000 - Mijn Steenwijkerland Teerhoudende asfalt - -155.000 - Degeneratievergoeding - 135.000 - Spuk -

-86.000 - Kapitaalalsten ( onderuitputting ) - 220.000 - Financiën en Overhead Hertaxatie gemeentelijke gebouwen - -50.000 - Hondenbelasting - -34.000 - Kostenvergoeding no cure no pay - -45.000 - Onvoorziene lasten - -40.000 - Verbouwing Atrium -95.000 -9.500 95.000 Netwerkswitch ( beveiliging BIO) 50.000 - - Totaal Regulier aanpassingen 380.000 -145.500 -355.000 Programma 2020 93 Investering Exploitatie Reserve + = verhoging + = is voordeel + = Voordeel tgv Reserve - = verlaging - = nadeel - = Nadeel tlv Reserve Corona Inwoner op 1 Leges Huwelijken - - -20.000 Duurzaam Wink aan de Winkel Beperken verspreiding Corona - - -59.000 Verplaatsen weekmarkt - - -28.000 Afval evenementen - - 42.000 Samen redzaam WWB / IOAW /IOAZ - - -810.000 Uitvoering TOZO - - 270.000 Mijn Steenwijkerland - - Sportterreinen - - -8.000 Verkeersmaatregelen - - -25.000 Handhaving - - -8.500 - - - Financiën en Overhead - - - 1e Compensatie pakket ( cultuur / toeristenbel) - 296 .000 - Schoonmaakkosten - - -75.000 Toeristenbelasting / 1e compsatiepakket - -125.000 - Thuiswerkplekken 150.000 - -37.500 Totaal Corona 150.000 171.000 -759.000 Algeheel Totaal -804.095 876.585 -757.982 Programma 2020 De structurele financiële effecten (exploitatie) voortvloeiende uit deze najaarsnota voor de jaren 2021-2024 zijn opgenomen als mutatie in de programma-begroting 2021- 2024.

De mutatie in de reserves vindt na vaststelling van deze nota plaats. 94 3.2 Financieel beeld 2020 na verwerking najaarsnota Het saldo van de begrotingsruimte komt tot uitdrukk ing in de programmabegroting 2020-2023. Dit is het startsaldo van de jaarschijf 2020 opgenomen in de nota van aanbieding. Onderstaande tabel geeft de huidige begrotingspositie weer. Financieel beeld 2020: x € 1.000 Omschrijving 2020 Saldo Meerjarenbegroting 38 Informatienota 15 oktober 2019: Algemene uitkering 2020 septembercirculaire 2019 303 Voorlopige BUIG 2020 -151 Algemene uitkering 2020 decembercirculaire 2019 65 Raadsbesluit 21 januari 2020 Vaststelling tarieven OZB 2020 -176 Informatienota 16 juni 2020 Algemene uitkering meicirculaire 2020 451 Informatienota 2020 ( cf bijlage 5 ) -3.634 Begrotingssaldo na Informatienota 2020 -3.104 Najaarsnota 2020 877 Begrotingssaldo na NJN -2.227 4. Te nemen besluiten: • De najaarsnota 2020 vast te stellen ( inclusief de financiële effecten zoals weergegeven in de informatienota 2020 ) en de begroting 2020 overeenkomstig aan te passen. • De kredieten opgenomen in de informatienota van € 110.000 beschikbaar te stellen voor carport brandweergarage, tweedehands verreiker en tweedehands veegmachine • Kredieten met in totaliteit een omvang van € 804.095 intrekken.

( verstrekte en ingetrokken ) • De corona gerelateerde nadelige effecten van € 1.089.000 ( € 330.000 ( bijstelling HHP, corona gerelateerd) en effecten corona € 759.000) ten laste van de algemene reserve vaste buffer te brengen. • De overige financiële effecten op de reserves € 331.018 ( € 686.000 minus € 355.000 ) ten gunste van de algemene reserve te brengen. • Ingaande 2020 geen budgetten meer over te hevelen. 95 5. Bijlage financiële effecten Informatienota 2020 Bestuursprogramma's 1 De inwoner op 1 I/S Investering 2020 1.1 Veiligheidsregio IJsselland: positief resultaat 2019 I 63.000 1.2 Pensioenoverdracht bestuurders S -50.000 1.3 Onderhoud/actualiseren basisregistraties (BAG/B GT/WOZ) S -40.000 1.4 Nieuw contract opvang zwerfdieren S -17.396 1.5 Wegsleepregeling S -3.500 1.6 Financieel technische aanpassingen bidbook 'Lan d van Weerribben en Wieden' S -64.280 Bidboek ( tlv reserves) I 374.900 Mutatie reserves ( bidbook) I -374.900 Totaal De inwoner op 1 0 -112.176 2 Duurzaam I/S Investering 2020 2.1 Integraal programma DBT: Exploitatielasten aank oop stationsgebouw I -25.000 2.2 Stimuleren kleine energiebespaarmaatregelen in huis I -180.000 Beschikking Regeling Reductie Energieverbruik (subsidie Rijk) I 180.000 Totaal Duurzaam 0 -25.000 3 Werk aan de winkel I/S Investering 2020 3.1 Uitvoeringsagenda Weerribben -Wieden I -337.223 Toevoegen subsidie provincie aan

bestaande budgetten I 337.223 Totaal Werk aan de winkel 0 0 4 Samenredzaam I/S Investering 2020 4.1 Vrijval stelpost apparaatskosten Plan van Aanpa k IGSD S 321.500 4.2 Afwikkeling IGSD Steenwijkerland en Westerveld - in liquidatie I 592.000 4.3 Jeugdhulp S -1.713.748 Indexering tarieven Jeugdhulp 2020 I -345.000 Inzet Reserve opvangen tekorten Sociaal Domein I 345.000 4.4 WMO: schoonmaakondersteuning S -310.468 WMO: wegvallen eigen bijdrage S -300.000 WMO: overige regelingen S -51.929 4.5 Loonkostensubsidie Participatiewet S -1.100.000 4.6 Leerlingenvervoer (Europese aanbesteding) S -175.000 4.7 Veilig Thuis I -47.500 Totaal Samenredzaam 0 -2.785.145 96 5 Mijn Steenwijkerland I/S Investering 2020 5.1 Financiële vertaling IHP Onderwijs (gewijzigde fasering en rentepercentage) S 10.564 Eenmalige kosten ( IHP tlv reserves ) I 20.069 Inzet reserves IHP I -20.069 5.2 Onderbrengen straatreinigen in contract Noordwe stgroep S -15.000 5.3 Veiligheidsregio IJsselland (carport brandweerkazerne Vollenhove) S -40.000 -2.100 Extra huurinkomsten S 2.100 Totaal Mijn Steenwijkerland -40.000 -4.436 6 Financiën en overhead I/S Investering 2020 6.1 Hogere dividenduitkering diverse vennootschappe n die zijn ontstaaan na verkoop Essent I 16.000 6.2 Lagere dividenduitkering BNG Bank I -204.887 6.3 Lagere dividenduitkering Enexis Holding N.V. S 6.4 Vervallen dividenduitkering Vitens N.V.

S -52.397 6.5 Uitvoering wet WOZ: kwaliteitsimpuls I -100.000 6.6. WOZ op basis van gebruiksoppervlakte I -118.000 6.7 Hogere premie brand - en stormverzekering S -150.878 6.8 Aanschaf tweedehands verreiker S -30.000 -4.125 Vrijval kapitaallasten diverse investeringsmiddelen S 4.125 6.9 Aanschaf tweedehands kleine veegmachine S -40.000 -5.500 Vrijval kapitaallasten diverse investeringsmiddelen S 5.500 6.10 OPK inzameling door de ROVA: vergoeding aan ve renigingen S -98.000 6.11 Diversen (gesloten erfpachtovereenkomst) S 913 6.12 Diversen (spuk-regeling) S Totaal Financiën en overhead -70.000 -707.249 -3.634.006 97 6. Bijlage financiële effecten corona 2020 Om het financiële effect van de corona duidelijker te duiden is deze bijlage opgenomen.

Programma 2020 Investering Exploitatie Reserve + = verhoging + = is voordeel + = Voordeel tgv Reserve - = verlaging - = nadeel - = Nadeel tlv Reserve Corona Inwoner op 1 Leges Huwelijken - - -20.000 Duurzaam Wink aan de Winkel Beperken verspreiding Corona - - -59.000 Verplaatsen weekmarkt - - -28.000 Afval evenementen - - 42.000 Samen redzaam WWB / IOAW /IOAZ - - -810.000 Uitvoering TOZO - - 270.000 Jeugdhulp - - -200.000 Leerlingenvervoer - - -130.000 Mijn Steenwijkerland Sportterreinen - - -8.000 Verkeersmaatregelen - - -25.000 Handhaving - - -8.500 - - - Financiën en Overhead 1e compensatiepakket corona totaal - 775.000 - 1e compensatiepakket corona WSW - -330.000 - 1e compensatiepakket corona inhaalzorg jeugdwet - -87.000 - 1e compensatiepakket corona inhaalzorg WMO - -35.000 - 1e compensatiepakket corona VVE peuters - -27.000 - Schoonmaakkosten - - -75.000 Toeristenbelasting / 1e compensatiepakket - -125.000 - Thuiswerkplekken 150.000 - -37.500 Totaal Corona 150.000 171.000 -1.089.000