Meerjaren Begroting Grondexploitaties 2019 e.v..pdf

Bijlage bij Programmabegroting /two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/three.oldstyle /two.oldstyle/three.oldstyle september /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle DE 5 PROGRAMMA’S LOSSE ICONEN MIJN STEENWIJKERLAND /two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/three.oldstyle /two.oldstyle/three.oldstyle september /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle Meerjaren Begroting Grondexploitaties /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle e.v. /two.oldstyle /three.oldstyle Meerjaren Begroting Grondexploitaties /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle e.v. Gemeente Steenwijkerland Overzichtskaart Grondexplotatieprojecten /four.oldstyle Begrippenlijst / De/f_i nities /six.oldstyle /one.oldstyle Inleiding /eight.oldstyle /one.oldstyle./one.oldstyle Doel /eight.oldstyle /one.oldstyle./two.oldstyle Afbakening /eight.oldstyle /one.oldstyle./three.oldstyle Link programma MIJN STWL /eight.oldstyle /one.oldstyle./four.oldstyle Leeswijzer /nine.oldstyle /two.oldstyle Meerjaren Begroting Grondexploitaties /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle e.v.

(MBG) /one.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle./one.oldstyle MBG in de P&C-cyclus /one.oldstyle/one.oldstyle /two.oldstyle./two.oldstyle Werkwijze /one.oldstyle/one.oldstyle /two.oldstyle./three.oldstyle (Beleids)kaders /one.oldstyle/one.oldstyle /two.oldstyle./four.oldstyle Actuele ontwikkelingen /one.oldstyle/two.oldstyle /two.oldstyle./five.oldstyle Parameters /one.oldstyle/two.oldstyle /two.oldstyle./six.oldstyle Resultaat /one.oldstyle/four.oldstyle /two.oldstyle./seven.oldstyle Boekwaardeverloop /one.oldstyle/six.oldstyle /two.oldstyle./eight.oldstyle Winst & verliesnemingen /one.oldstyle/eight.oldstyle /two.oldstyle./nine.oldstyle Risicopro/f_i el /two.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle./one.oldstyle/zero.oldstyle Prognose gronduitgifte /two.oldstyle/two.oldstyle /two.oldstyle./one.oldstyle/one.oldstyle Grondprijzen /two.oldstyle/five.oldstyle /two.oldstyle./one.oldstyle/two.oldstyle Projectenportefeuille /two.oldstyle/eight.oldstyle /two.oldstyle./one.oldstyle/three.oldstyle BBV /two.oldstyle/nine.oldstyle /two.oldstyle./one.oldstyle/four.oldstyle Vpb /two.oldstyle/nine.oldstyle /two.oldstyle./one.oldstyle/five.oldstyle Informatiegevoeligheid /two.oldstyle/nine.oldstyle Inhoudsopgave /three.oldstyle Projectrapportage /three.oldstyle/zero.oldstyle /three.oldstyle./one.oldstyle Woningbouw /three.oldstyle/one.oldstyle /three.oldstyle./one.oldstyle./one.oldstyle

Woldmeenthe /three.oldstyle/two.oldstyle /three.oldstyle./one.oldstyle./two.oldstyle Heetveld /three.oldstyle/four.oldstyle /three.oldstyle./one.oldstyle./three.oldstyle Noordwal West /three.oldstyle/six.oldstyle /three.oldstyle./one.oldstyle./four.oldstyle Hoofdstraat/Hilligerspoortweg /three.oldstyle/eight.oldstyle /three.oldstyle./one.oldstyle./five.oldstyle Kornputkwartier /four.oldstyle/zero.oldstyle /three.oldstyle./one.oldstyle./six.oldstyle Oosterbroek /four.oldstyle/two.oldstyle /three.oldstyle./one.oldstyle./seven.oldstyle Uitbreiding Willemsoord /four.oldstyle/four.oldstyle /three.oldstyle./one.oldstyle./eight.oldstyle Giethoorn Noord /four.oldstyle/six.oldstyle /three.oldstyle./one.oldstyle./nine.oldstyle Noordermaten /four.oldstyle/eight.oldstyle /three.oldstyle./one.oldstyle./one.oldstyle/zero.oldstyle Overhavendijk /five.oldstyle/zero.oldstyle /three.oldstyle./one.oldstyle./one.oldstyle/one.oldstyle Molenkampen III /five.oldstyle/two.oldstyle /three.oldstyle./one.oldstyle./one.oldstyle/two.oldstyle Scheerwolde /five.oldstyle/four.oldstyle /three.oldstyle./two.oldstyle Bedrijventerreinen /five.oldstyle/seven.oldstyle /three.oldstyle./two.oldstyle./one.oldstyle Oostermeentherand /five.oldstyle/eight.oldstyle /three.oldstyle./two.oldstyle./two.oldstyle Scheepsdiep/Kanaalweg /six.oldstyle/zero.oldstyle /three.oldstyle./two.oldstyle./three.oldstyle Burgemeester van

der Veenweg /six.oldstyle/two.oldstyle /three.oldstyle./two.oldstyle./four.oldstyle Hooidijk Zuid /six.oldstyle/four.oldstyle /three.oldstyle./two.oldstyle./five.oldstyle Uitbreiding Scheepsdiep/Kanaalweg /six.oldstyle/six.oldstyle /three.oldstyle./two.oldstyle./six.oldstyle Locatie Concrelit /six.oldstyle/eight.oldstyle /three.oldstyle./two.oldstyle./seven.oldstyle Novac-terrein /seven.oldstyle/zero.oldstyle /three.oldstyle./two.oldstyle./eight.oldstyle Boterberg Zuid /seven.oldstyle/two.oldstyle /three.oldstyle./two.oldstyle./nine.oldstyle Siebrandlocatie /seven.oldstyle/four.oldstyle Bijlagen /seven.oldstyle/six.oldstyle Grondexploitatie-overzichten Inhoud /four.oldstyle /five.oldstyle Meerjaren Begroting Grondexploitaties /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle e.v. Gemeente Steenwijkerland Overzichtskaart grondexploitatieprojecten

/six.oldstyle /seven.oldstyle Meerjaren Begroting Grondexploitaties /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle e.v. Gemeente Steenwijkerland Begrippenlijst/Defi nities Actualisatie: het actualiseren van de grondexploitatie naar de meest recente inzichten in zowel de project- als de marktgegevens. BBV: Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten, de door het Rijk vast- gestelde regelgeving waaraan de begroting en de verantwoording van de lagere overheden moeten voldoen. Boekwaarde: het saldo van reeds gerealiseerde kosten en opbrengsten op /one.oldstyle januari van een boekjaar, conform de administratie. Met andere woorden: het bedrag van de ‘netto-uitgaven’ waarvoor het complex in de ‘boeken’ (administratie) is verwerkt. Een grondexploitatie kent meestal een fase waarin de boekwaarde negatief is. In dat geval is meer geld ontvangen dan er is uitgegeven. Dit komt voor nadat de kavels in een plan zijn verkocht, zodat de opbreng- sten zijn gerealiseerd, en er daarna nog kosten moeten worden gemaakt voor het woonrijp maken. Bouwgrond in exploitatie (BIE): gronden in eigendom van een gemeente, waarvoor de raad een grondexploitatie (-complex) en een grondexploitatie heeft vastgesteld. Bouwgrond In Exploitatie is een boekhoudkundige post en wordt in de jaarrekening apart vermeld op de /f_i nanciële balans.

Bouwrijp maken: grond geschikt maken voor uitgifte van gronden voor het beoogde bouw- programma door het slopen van bestaande opstallen, het opruimen van gebouwen, bomen, afrasteringen, bestaring en het uitvoeren van grondwerk (ophogen, egaliseren, graven water- gangen, aanleggen van bouwstraten etc). Complex: de complexen geven de gebieden in de grondexploitatie weer. De /f_i nanciële admi- nistratie wordt per complex gevoerd. Discontovoet: De discontovoet is het rekenpercentage dat gebruikt wordt om/uni00A0toekomstige kasstromen contant te maken,/uni00A0om de contante waarde te bepalen. In aansluiting op de BBV-regelgeving maakt de gemeente Steenwijkerland grondexploitaties contant met een percentage van /two.oldstyle,/zero.oldstyle /percent.oldstyle (Meerjarig streefpercentage van de Europese Centrale Bank voor de in/f_l atie binnen de Eurozone). Eindwaarde (EW): de waarde van toekomstige kasstromen van een project, rekening hou- dend met kosten- en opbrengstenstijging en met rente, uitgedrukt op de einddatum van een project (/three.oldstyle/one.oldstyle-/one.oldstyle/two.oldstyle-jr). Grondbeleid: hierbij kan onderscheid gemaakt worden tussen actief grondbeleid en facili- terend grondbeleid. Bij actief grondbeleid is de gemeente verantwoordelijk voor het verwer- ven, transformeren en uitgeven van gronden.

Bij faciliterend grondbeleid speelt de gemeen- te een belangrijke rol in het kunnen realiseren van nieuwe ontwikkelingen door het inzetten van (planologische) instrumenten. Grondexploitatie: het proces van de productie en de prijsvorming van bouw- en woonrijpe grond en het zorgdragen voor het tijdig op de markt brengen van de bouwrijpe grond. Gronduitgifte: de verkoop van bouwrijpe grond aan ontwikkelaars, corporaties, particulie- ren of andere bouwers, geschikt voor het realiseren van opstallen. Interne rekenrente: het rentepercentage dat gemeentebreed wordt toegepast voor de berekening van /f_i nancieringskosten. Dit percentage wordt aan de grondexploitaties door- berekend over de boekwaarde. Kostenstijging: de jaarlijkse stijging van kosten als gevolg van de tijdwaarde van geld (vergelijkbaar met in/f_l atie), waarmee in de fasering van een grondexploitatie rekening wordt gehouden. Meerjaren Begroting Grondexploitaties (MBG): de MBG is een inventarisatie en prognose van de resultaten van de lopende grondexploitaties. Het doel hiervan is het integraal inzich- telijk maken van de /f_i nanciën, planning, programma’s en de mogelijke risico’s van de lopende grondexploitaties. Wordt ook wel Meerjaren Prognose Grondexploitaties (MPG) genoemd.

Netto contante waarde (NCW): het resultaat van een project, teruggerekend naar het begin van het jaar van rapportage (/one.oldstyle-/one.oldstyle-jr). Toekomstige kasstromen zijn gecorrigeerd voor de jaarlijkse rente. Waardeverschillen tussen projecten als gevolg van tijdsverschillen zijn geëlimineerd en de resultaten zijn vergelijkbaar. Bruto-grondexploitatieresultaat: Het resultaat van een grondexploitatie na herziening per /one.oldstyle-/one.oldstyle van het verantwoordingsjaar. Het bruto-grondexploitatieresultaat vormt de grondslag voor de berekening van de te treff en winst- en verliesnemingen in het verantwoordingsjaar. Netto-grondexploitatieresultaat: Het resultaat van een grondexploitatie na verwerking van de winst- en verliesnemingen in het verantwoordingsjaar in de grondexploitatie. Nominale waarde: de waarde van kasstromen zonder rekening te houden met tijdsin- vloeden (het saldo van kosten en opbrengsten). Opbrengstenstijging: de jaarlijkse stijging van opbrengsten waarmee in de fasering van een grondexploitatie rekening wordt gehouden, als gevolg van de tijdwaarde van geld (vergelijkbaar met in/f_l atie). Partieel afsluiten: het deels (administratief ) afsluiten van een grondexploitatiecomplex (voordat het ruimtelijke plan is afgerond).

Peildatum: de datum waarop de stand van zaken voor de grondexploitaties en de samen- stelling van de portefeuille inzichtelijk wordt gemaakt. Plankaderwijziging: een nieuw bestuurlijk besluit over het projectdocument en grond- exploitatie omdat tijdens de uitvoering van de grondexploitatie substantieel wordt afge- weken van wat is gesteld ten aanzien van de plankaders. POC-methode: Percentage-of-completion-methode. De notitie grondexploitaties van de commissie BBV (/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/six.oldstyle) geeft aan dat bij tussentijdse winstneming/uni00A0deze methode moet worden gevolgd: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd moet tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. Verliesvoorziening: een voorziening wordt getroff en indien er sprake is van een grondex- ploitatie met een negatief resultaat. Dit kan zijn een project waarbij vanaf het begin gekozen wordt voor een begroot verlies, het kan ook zijn dat een project gedurende de ontwikkeling ten gevolge van conjuncturele ontwikkeling, noodgedwongen planwijzigingen etc. omslaat van een positief naar negatief resultaat. Voorziene verliezen moeten conform BBV-regelge- ving direct worden gereserveerd.

Weerstandsvermogen: de hoeveelheid geld die in de Algemene Reserve gereserveerd moet worden om voorziene risico’s van de operationele grondexploitaties, verbonden partij- en met een grondexploitatie, anterieure overeenkomsten verbonden met een grondexploi- tatie en klusobjecten op te kunnen vangen (benodigde risicobuff er). Met deze risicobuff er wordt voorkomen dat schommelingen in grondexploitatieresultaten direct de gemeente- begroting raken. Winstneming: Winst moet aan grondexploitaties worden onttrokken naar rato van gereali- seerde kosten en opbrengsten, volgens de POC-methode. oorbeeld: indien /five.oldstyle/zero.oldstyle/percent.oldstyle van de kosten is gerealiseerd en /five.oldstyle/zero.oldstyle/percent.oldstyle van de grond is verkocht, dan is de winstrealisatie /five.oldstyle/zero.oldstyle/percent.oldstyle x /five.oldstyle/zero.oldstyle/percent.oldstyle = /two.oldstyle/five.oldstyle/percent.oldstyle. Woonrijp maken: grond in de openbare ruimte geschikt maken voor gebruik in de gewenste eindsituatie door het realiseren van bestrating, groen, inrichting, etc. /eight.oldstyle /nine.oldstyle Meerjaren Begroting Grondexploitaties /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle e.v.

Gemeente Steenwijkerland /one.oldstyle | Inleiding /one.oldstyle./one.oldstyle | Doel De Meerjaren Begroting Grondexploitaties (MBG) /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle e.v. van de gemeente Steenwijkerland brengt de /f_i nanciële stand van zaken van alle gemeentelijke grondexploitaties in beeld. Ener- zijds wordt inzicht geboden in het bouwprogramma, de /f_i nanciën en de risico’s per individuele grondexploitatie. Anderzijds wordt inzicht geboden op ‘macroniveau’ , dat wil zeggen het totaal van alle grondexploitaties bij elkaar opgeteld (voorheen ‘het grondbedrijf’). De essentie van het MBG is ook dat een meerjarig perspectief wordt gegeven, waarbij ook de verwachte (/f_i nanciële) voortgang wordt geschetst. Met de MBG wordt transparante en effi ciënte besluitvorming beoogd. Op basis van de MBG kun- nen de geactualiseerde grondexploitaties jaarlijks opnieuw worden vastgesteld door de raad. Bovendien kan de raad de MBG als sturingsinstrument aanwenden. De informatie in de MBG kan worden getoetst, bijvoorbeeld aan de visie en doelstellingen vanuit de programma’s, de /f_i nanciële mogelijkheden en de mate waarin de raad (/f_i nanciële) risico’s wil nemen. /one.oldstyle./two.oldstyle| Afbakening De MBG bevat alle gemeentelijke grondexploitaties per /one.oldstyle-/one.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle.

In de termen van het Besluit, Begroting en Verantwoording (BBV) betreft dit de bouwgrond in exploitatie (BIE). Dat wil zeggen gronden in eigendom van de gemeente, waarbij de gemeente zelf een actieve rol heeft in het bouwrijpmaken en de gronduitgifte. Per /one.oldstyle-/one.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle heeft de gemeente Steenwijkerland /two.oldstyle/one.oldstyle grondexploitaties. /one.oldstyle./three.oldstyle | Link bestuurlijke programma’s De grondexploitaties zijn een instrument om (ruimtelijke) doelstellingen vanuit de bestuurlijke programma’s te realiseren. Hierbij kan onder andere gedacht worden aan doelstellingen op het gebied van volkshuisvesting, duurzaamheid of lokale economie. Concreet voorbeeld: ‘Een passende woning voor iedereen’ is een doelstelling vanuit het programma Mijn Steen- wijkerland. Hiertoe worden vanaf /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle bestemmingsplannen gewijzigd vanwege de behoefte om de komende /one.oldstyle/zero.oldstyle jaar circa /two.oldstyle/five.oldstyle/zero.oldstyle sociale huurwoningen te bouwen in de noordelijke kernen en Steenwijk (zie programmabegroting /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/two.oldstyle).

Een deel van deze opgave zal worden ingepast in de bestaande grondexploitaties, wat van invloed kan zijn op de /f_i nanciën van de betreff ende grondexploitaties. /one.oldstyle./four.oldstyle| Leeswijzer Het MBG bestaat uit drie onderdelen: /one.oldstyle Inleiding; /two.oldstyle Meerjaren Begroting Grondexploitaties /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle e.v. (MBG); /three.oldstyle Projectenrapportage. In deel /one.oldstyle wordt nader ingegaan op het doel en afbakening van de MBG en de link met de pro- gramma’s. In deel /two.oldstyle wordt inzicht gegeven in de achtergrond en ontwikkeling van het MBG op ‘macro-niveau’ dat wil zeggen op het totaal van alle grondexploitaties bij elkaar opgeteld. In deel /three.oldstyle wordt per individueel grondexploitatieproject een projectbeschrijving gegeven en inzicht geboden in de voortgang, /f_i nanciën en risico’s. Toelichting overzichtstabel projectenrapportage In de projectenrapportage worden de /f_i nanciën per project weergegeven in een overzicht- stabel. Deze overzichtstabel bevat verschillende onderdelen. Ten behoeve van de interpreta- tie volgt een korte toelichting op de verschillende onderdelen van de overzichtstabel.

OMSCHRIJVING BEDRAG /parenleft.cap€/parenright.cap* Boekwaarde per /one.oldstyle-/one.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle-/one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle Nog te realiseren kosten /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle e.v./four.oldstyle/eight.oldstyle/six.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle Nog te realiseren opbrengsten /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle e.v.-/one.oldstyle./three.oldstyle/three.oldstyle/four.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle Rentetoerekening /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle e.v.

(rekenrente /one.oldstyle,/zero.oldstyle/percent.oldstyle)-/four.oldstyle/eight.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle Resultaat EW per /three.oldstyle/one.oldstyle-/one.oldstyle/two.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/two.oldstyle-/nine.oldstyle/four.oldstyle/two.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstylevoordelig Winstneming / verliesneming -/five.oldstyle./two.oldstyle/zero.oldstyle/nine.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstylewinst Resultaat EW per /three.oldstyle/one.oldstyle-/one.oldstyle/two.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/two.oldstyle (correctie winst/verlies)-/six.oldstyle./one.oldstyle/five.oldstyle/one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstylevoordelig Resultaat NCW per /one.oldstyle-/one.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle (discontovoet /two.oldstyle/percent.oldstyle)-/seven.oldstyle/eight.oldstyle/eight.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstylevoordelig */Euro.taboldstyle afgerond, duizendtallen; + is nadelig – is voordelig De boekwaarde per /one.oldstyle-/one.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle betreft het saldo van de gerealiseerde kosten en opbrengsten van vóór /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle.

De nog te realiseren kosten- en opbrengsten /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle e.v., betreff en alle kosten en opbrengsten (exclusief kosten- en opbrengstenstijging) die we per /one.oldstyle-/one.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle nog verwachten in de grond- exploitatie tot en met het einde van het project. De rentetoerekening /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle e.v. betreft de totale rentelast die we per /one.oldstyle-/one.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle verwachten in de grondexploitatie tot en met het einde van het project, op basis van een rekenrente van /one.oldstyle,/zero.oldstyle/percent.oldstyle. De eindwaarde van de grondexploitatie betreft het per /one.oldstyle-/one.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle verwachte /f_i nancieel resul- taat per /three.oldstyle/one.oldstyle-/one.oldstyle/two.oldstyle van het eindjaar van het project. Kortom het verwachte resultaat aan het einde van het project (zie ook begrippenlijst). Het onderdeel winst- en verliesneming geeft het saldo weer van de historische winst- en verliesnemingen in het project ten gunste of ten laste van de Algemene Reserve.

Het beleid binnen de gemeente Steenwijkerland is dat enerzijds (tussentijds) winst kan worden genomen bij winstgevende projecten en anderzijds worden verliezen bij verliesgevende projecten direct genomen cq. afgeboekt. Winst- en verliesnemingen worden verrekend met de boekwaarde van de grondexploitatie, waarmee het boekhoudtechnisch onderdeel uitmaakt van de boekwaarde en het /f_i nancieel resultaat per /one.oldstyle-/one.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle. Hiermee vervaagt echter het ‘werkelijke projectresultaat’ . Daarom wordt tevens een voor winst- en verliesnemingen gecorrigeerd resultaat gepresenteerd, om inzichtelijk te maken wat de ‘/f_i nanciële performance’ van het project feitelijk is. Het resultaat NCW betreft het resultaat op netto contante waarde per /one.oldstyle-/one.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle (zie ook be- grippenlijst). /one.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/one.oldstyle Meerjaren Begroting Grondexploitaties /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle e.v. Gemeente Steenwijkerland /two.oldstyle./one.oldstyle | MBG in de P&C-cyclus De MBG wordt jaarlijks opgesteld op basis van de per /one.oldstyle-/one.oldstyle geactualiseerde grondexploitaties, die één keer per jaar worden herzien in het kader van de jaarrekening.

De MBG heeft zowel betrekking op de jaarrekening als de programmabegroting en neemt een aparte positie in tussen beide P&C-producten. De MBG is verwerkt in de jaarrekening, maar vormt ook de grondslag voor de begroting. In dit geval is de MBG gebaseerd op de grondexploitaties per /one.oldstyle-/one.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle en heeft zowel betrek- king op de jaarrekening /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle als de Programmabegroting /two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/three.oldstyle. De MBG, alsmede de geactualiseerde grondexploitaties per /one.oldstyle-/one.oldstyle van het jaar waarin de Pro- grammabegroting wordt opgesteld, worden ter vaststelling aangeboden bij de Programma- begroting. De MBG dient ter onderbouwing van de paragraaf grondbeleid. /two.oldstyle./two.oldstyle | Werkwijze De MBG /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle e.v. is gebaseerd op de geactualiseerde grondexploitaties per /one.oldstyle-/one.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle.

In het kader van de actualisatie van de grondexploitatie zijn de volgende stappen uitgevoerd: • De gerealiseerde kosten – en opbrengsten /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle zijn verwerkt in de grondexploitaties; • De restramingen van de kosten en opbrengsten voor /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle e.v. zijn geactualiseerd; • De fasering van de kosten en opbrengsten in de tijd is bijgesteld; • De grondprijzen cf. de Grondprijzenbrief /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle zijn verwerkt; • De parameters kostenstijging, opbrengstenstijging en rekenrente zijn verwerkt; • (Plan)inhoudelijke wijzigingen zijn verwerkt. Dit leidt tot een geactualiseerde waardering van de grondexploitaties per /one.oldstyle-/one.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle. Het ver- wachte resultaat is altijd een ‘best estimate’ op basis van feiten en omstandigheden op een bepaald moment. /two.oldstyle./three.oldstyle | (Beleids)kaders De belangrijkste beleidskaders voor de MBG zijn: Nota Grond- en ontwikkelbeleid /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/six.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle Het grondbeleid van de gemeente Steenwijkerland is verwoord in de Nota Grond- en Ontwikkelbeleid /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/six.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle.

Deze nota is op /eight.oldstyle december /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/five.oldstyle vastgesteld door de gemeen- teraad. Het grondbeleid is voor een periode van /four.oldstyle jaar vastgesteld. Conform deze nota zal de gemeente Steenwijkerland de komende jaren een faciliterend grondbeleid voeren, tenzij vanwege volkshuisvestings- en economische redenen actief grondbeleid gewenst is. Voor verdere inhoud van het grondbeleid wordt verwezen naar de Nota Grond- en Ontwikkelbe- leid /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/six.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle. Op moment van schrijven is een nieuwe Nota Grondbeleid in de maak voor de beleidsperio- de /two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/four.oldstyle. • Nota Grondprijzenbeleid /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/six.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle In de Nota Grondprijzenbeleid /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/six.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle worden de kaders neergezet waarbinnen de grondprijzen worden bepaald.

De Nota Grondprijzenbeleid /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/six.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle is gelijktijdig met de Nota Grond- en Ontwikkelbeleid vastgesteld op /eight.oldstyle december /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/five.oldstyle. Op moment van schrijven is een nieuwe Nota Grondprijzenbeleid in de maak voor de beleidsperiode /two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/four.oldstyle. • Woonvisie /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/seven.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/one.oldstyle De Woonvisie Steenwijkerland /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/seven.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/one.oldstyle is in het voorjaar /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/seven.oldstyle vastgesteld door de raad. In de woonvisie is de gemeentelijke koers voor de komende jaren weergegeven op het gebied van wonen. Belangrijk uitgangspunt is ‘een passende en betaalbare woning voor iedereen’ . Ook transformatie van leegkomend vastgoed boven nieuwbouw is een speer- punt. • Ruimte voor economische Groei (mrt /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle) Dit rapport van STEC gaat in op de huidige (ruimtelijk economische) structuur in Overijssel en diverse trens en ontwikkelingen op de Overijsselse en regionale bedrijventerreinen- markt.

Tevens is per gemeente een behoefteraming uitgewerkt en geconfronteerd met het aanwezige aanbod van bedrijventerreinen. /two.oldstyle | Meerjaren Begroting Grondexploitaties /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle e.v. (MBG) /one.oldstyle/two.oldstyle /one.oldstyle/three.oldstyle Meerjaren Begroting Grondexploitaties /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle e.v. Gemeente Steenwijkerland /two.oldstyle./four.oldstyle | Actuele ontwikkelingen Er zijn een aantal ontwikkelingen die ook de grondexploitatieprojecten raken: • PAS Op woensdag /two.oldstyle/nine.oldstyle mei /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle heeft de Raad van State (RvS) uitspraak gedaan over het Pro- gramma Aanpak Stikstof. Bepaald is dat het PAS in strijd is met Europese natuurbescher- mingswetten, waarmee het gebruik van het instrument als basis voor toestemming van bouwprojecten niet meer is toegestaan. Het PAS is een instrument dat wordt gebruikt om vergunning af te geven bij bouwprojecten die leiden tot een toename van de stikstofuit- stoot, en destijds in het leven geroepen om de stikstofuitstoot te reguleren. Een vergun- ning kon worden verleend op het moment dat er compenserende maatregelen werden genomen die de stikstofuitstoot op de langere termijn terug zouden dringen.

Echter, volgens de Raad van State is zo’n constructie alleen mogelijk als vooraf wetenschappelijke bewezen kan worden dat de getroff en maatregelen de stikstofuitstoot ook daadwerkelijk beperken. • Gaswet Per /one.oldstyle juli /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle mogen nieuwbouwwoningen niet meer aangesloten worden op aardgas, als gevolg van een wijziging in de gaswet. De wetswijziging had gevolgen voor de verlening van bouwvergunningen per /one.oldstyle juli /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle: Iedere nieuwbouwwoning dat na die datum een vergunning heeft gekregen mag niet worden aangesloten op het aardgasnetwerk. Enkel bij zwaarwegende redenen van algemeen belang is een uitzondering mogelijk. Het colle- ge van B&W heeft, op basis van de ministeriële regeling ‘gebiedsaanwijzing gasaansluit- plicht’ , de bevoegdheid om een gebied aan te wijzen waar de gasaansluitplicht wél geldt. /two.oldstyle./five.oldstyle | Parameter In kader van het MBG /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle e.v.

zijn de volgende parameters van belang: • Kostenstijging /two.oldstyle,/zero.oldstyle/percent.oldstyle • Opbrengstenstijging /one.oldstyle,/five.oldstyle/percent.oldstyle • Rekenrente /one.oldstyle,/zero.oldstyle/percent.oldstyle • Discontovoet /two.oldstyle,/zero.oldstyle/percent.oldstyle Voor de gemeentelijke grondexploitaties wordt een (ten opzichte van de gemeente) afwij- kend percentage gehanteerd voor zowel de kosten- als de opbrengstenkant. Dat heeft te maken met de speci/f_i eke aard van de kosten en opbrengsten in de grondexploitatie, waarbij de toekomstige ontwikkeling van kosten en opbrengsten gebaseerd moet zijn op relevante indexen. De wijze waarop de parameters voor de grondexploitaties worden bepaald is vast- gelegd in de Nota Grondprijzenbeleid /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/six.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle. Kostenstijging In de Nota Grondprijzenbeleid /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/six.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle is vastgelegd dat de parameter kostenstijging wordt gebaseerd op het langjarig gemiddelde van de GWW-index (Grond, Weg- en Water- bouw). We hanteren de GWW-index omdat deze index de prijsontwikkeling van civieltechni- sche kosten in beeld brengt. De civieltechnische kosten zijn de voornaamste kosten binnen de grondexploitaties.

De GWW-index is opgebouwd uit de gemiddelde prijsstijgingen en -dalingen van de diverse productgroepen zoals loonkosten, gasolie, elektriciteit, betonpro- ducten, cement, kunststof, (beton)staal en (wegenbouw)bitumen. De gemiddelde GWW-index over de afgelopen /one.oldstyle/zero.oldstyle jaar bedraagt /one.oldstyle,/five.oldstyle/percent.oldstyle (zie tabel /eight.oldstyle). De ver- wachtingen voor de korte termijn zijn echter bovengemiddeld. De GWW-kosten stijgen hard doordat de prijzen van grondstoff en en materiaal onder druk staan. Bovendien is er sprake van een groeiend tekort aan geschikt personeel. Ook markteff ecten spelen een rol. Door de aantrekkende economie zijn de portefeuilles van aannemers van civiele werken goed gevuld. Hierdoor worden ze selectiever in het aannemen van opdrachten. De mogelijkheden tot het realiseren van aanbestedingsvoordelen bij civiele werken wordt steeds kleiner. De parameter kostenstijging in de grondexploitatie is /one.oldstyle,/five.oldstyle/percent.oldstyle. Dit percentage is door de raad in de Perspectiefnota /two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/three.oldstyle vastgesteld. TABEL 1 | GWW/hyphen.capINDEX, PROCENTUELE MUTATIE T.O.V.

VAN VOORGAANDE JAAR /parenleft.cap%/parenright.cap1 Jaar (/percent.oldstyle) /two.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/nine.oldstyle /zero.oldstyle,/four.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle,/one.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/one.oldstyle /three.oldstyle,/zero.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/two.oldstyle /three.oldstyle,/one.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/three.oldstyle /zero.oldstyle,/two.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/four.oldstyle -/zero.oldstyle,/one.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/five.oldstyle -/one.oldstyle,/five.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/six.oldstyle -/zero.oldstyle,/seven.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/seven.oldstyle /four.oldstyle,/one.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle /four.oldstyle,/six.oldstyle Gemiddelde /two.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/nine.oldstyle t/m /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle (/one.oldstyle/zero.oldstyle-jaarsgemiddelde)/one.oldstyle,/five.oldstyle Opbrengstenstijging Er is in Nederland geen database beschikbaar waarin de prijsontwikkeling van bouwgrond wordt bijgehouden.

In de Nota Grondprijzenbeleid /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/six.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle is daarom vastgelegd dat de parameter opbrengstenstijging wordt gebaseerd op het langjarig gemiddelde van de consu- menten prijs index (CPI) van het CBS. Het gemiddelde van de CPI in de afgelopen /one.oldstyle/zero.oldstyle jaar bedraagt circa /one.oldstyle,/five.oldstyle/percent.oldstyle (zie tabel /eight.oldstyle). In lijn met het economisch herstel is de CPI in /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle met /one.oldstyle,/seven.oldstyle/percent.oldstyle gestegen ten opzichte van /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/seven.oldstyle. De verwachting is dat de in/f_l atie de komende jaren bescheiden blijft, mede door de stijgende eurokoers. De parameter opbrengstenstijging in de grondexploitatie is /one.oldstyle,/five.oldstyle/percent.oldstyle. Dit percentage is door de raad in de perspectiefnota /two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/three.oldstyle vastgesteld.

1 Er is rekening gehouden met het aandeel/belang van de individuele indexen van de verschillende productgroepen in het bouw- en woonrijpmaken van een gemiddeld woningbouwproject TABEL 2 | CONSUMENTENPRIJZEN; PRIJSINDEX /parenleft.cap2015=100/parenright.cap2 Jaar CPI Jaarmutatie CPI (/percent.oldstyle) /two.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/nine.oldstyle /nine.oldstyle/zero.oldstyle,/four.oldstyle/one.oldstyle,/two.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/zero.oldstyle /nine.oldstyle/one.oldstyle,/six.oldstyle/one.oldstyle,/three.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/one.oldstyle /nine.oldstyle/three.oldstyle,/seven.oldstyle/two.oldstyle,/three.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/two.oldstyle /nine.oldstyle/six.oldstyle,/zero.oldstyle/two.oldstyle,/five.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/three.oldstyle /nine.oldstyle/eight.oldstyle,/four.oldstyle/two.oldstyle,/five.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/four.oldstyle /nine.oldstyle/nine.oldstyle,/four.oldstyle/one.oldstyle,/zero.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/five.oldstyle /one.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle,/zero.oldstyle/zero.oldstyle,/six.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/six.oldstyle /one.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle,/three.oldstyle/zero.oldstyle,/three.oldstyle

/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/seven.oldstyle /one.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle,/seven.oldstyle/one.oldstyle,/four.oldstyle /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle /one.oldstyle/zero.oldstyle/three.oldstyle,/four.oldstyle/one.oldstyle,/seven.oldstyle gemiddelde /two.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/nine.oldstyle t/m /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle (/one.oldstyle/zero.oldstyle-jaarsgemiddelde)/one.oldstyle,/five.oldstyle Rekenrente Het rentepercentage dat wordt doorberekend aan de grondexploitaties is met /one.oldstyle,/zero.oldstyle /percent.oldstyle. Dit percentage is door de raad in de perspectiefnota /two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/three.oldstyle vastgesteld. Fluctuaties in dit percentages zullen structureel optreden, want het wordt afgeleid van het totale investeringsvolume en de samenstelling van de leningenportefeuille. Discontovoet De gemeente Steenwijkerland bepaalt voor alle grondexploitaties het resultaat op netto contante waarde. Eventuele verliesnemingen worden ook getroff en op contante waarde. Dat betekent dat het saldo contant moet worden gemaakt met een discontovoet.

In aansluiting op de BBV-regelgeving maakt de gemeente Steenwijkerland grondexploitaties contant met een percentage van /two.oldstyle,/zero.oldstyle /percent.oldstyle (Meerjarig streefpercentage van de Europese Centrale Bank voor de in/f_l atie binnen de Eurozone). 2 Bron: CBS Statline. /one.oldstyle/four.oldstyle /one.oldstyle/five.oldstyle Meerjaren Begroting Grondexploitaties /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle e.v. Gemeente Steenwijkerland /two.oldstyle./six.oldstyle | Resultaat TABEL 3 | TOTAALOVERZICHT NETTO/hyphen.capGRONDEXPLOITATIERESUL TATEN NCW PER 1/hyphen.cap1/hyphen.cap2019 /parenleft.cap€ AFGEROND, DUIZENDTALLEN; + IS NADELIG /endash.cap IS VOORDELIG/parenright.cap¹ NCW /one.oldstyle-/one.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle NCW /one.oldstyle-/one.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyleVerschil Eindjaar Woningbouw onderhanden /five.oldstyle Woldmeenthe - /one.oldstyle./four.oldstyle/six.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle- /seven.oldstyle/eight.oldstyle/eight.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/six.oldstyle/seven.oldstyle/two.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/eight.oldstyle /one.oldstyle/five.oldstyle Heetveld - /four.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle-

/two.oldstyle/one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/two.oldstyle /one.oldstyle/nine.oldstyle Noordwal - /four.oldstyle/four.oldstyle/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle- /five.oldstyle/three.oldstyle/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle-/nine.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/four.oldstyle /two.oldstyle/seven.oldstyle Ossenzijl Hoofdstraat - /six.oldstyle/five.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle- /six.oldstyle/five.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle- /two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle /three.oldstyle/six.oldstyle Kornputkwartier - /one.oldstyle./zero.oldstyle/two.oldstyle/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle- /five.oldstyle/one.oldstyle/two.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/five.oldstyle/one.oldstyle/one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/eight.oldstyle /four.oldstyle/four.oldstyle Oosterbroek Oldemarkt - /six.oldstyle/nine.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle-

/seven.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/six.oldstyle/two.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/two.oldstyle /four.oldstyle/six.oldstyle Willemsoord - /five.oldstyle/two.oldstyle/eight.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle- /three.oldstyle/eight.oldstyle/nine.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/three.oldstyle/nine.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/five.oldstyle /five.oldstyle/two.oldstyle Giethoorn Noord fase /one.oldstyle en /two.oldstyle - /three.oldstyle/two.oldstyle/nine.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle- /one.oldstyle./one.oldstyle/two.oldstyle/six.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle-/seven.oldstyle/nine.oldstyle/seven.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/five.oldstyle /five.oldstyle/eight.oldstyle Blokzijl Noordermaten - /one.oldstyle/zero.oldstyle/six.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle- /nine.oldstyle/seven.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/nine.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/one.oldstyle /six.oldstyle/one.oldstyle Kuinre Overhavendijk - /five.oldstyle/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle-

/one.oldstyle/two.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/four.oldstyle/one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/one.oldstyle /six.oldstyle/six.oldstyle Molenkampen III - /four.oldstyle/two.oldstyle/one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle- /two.oldstyle/nine.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/three.oldstyle/one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/four.oldstyle /six.oldstyle/eight.oldstyle Scheerwolde - /two.oldstyle/two.oldstyle/eight.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle- /two.oldstyle/five.oldstyle/two.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle-/two.oldstyle/four.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/eight.oldstyle Totaal Woningbouw onderhanden - /four.oldstyle./seven.oldstyle/six.oldstyle/five.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle- /four.oldstyle./zero.oldstyle/nine.oldstyle/two.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/six.oldstyle/seven.oldstyle/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle bedrijventerreinen onderhanden /one.oldstyle/one.oldstyle Oostermeentherand - /three.oldstyle/eight.oldstyle/one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle-

/three.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/eight.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle/five.oldstyle Blokzijl - /nine.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle- /six.oldstyle/five.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/five.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle/nine.oldstyle Ossenzijl v.d. Veenweg - /one.oldstyle/zero.oldstyle/four.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle- /four.oldstyle/five.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/five.oldstyle/nine.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle /three.oldstyle/eight.oldstyle Hooidijk Zuid - /one.oldstyle/six.oldstyle/nine.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle- /one.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/six.oldstyle/nine.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/one.oldstyle /four.oldstyle/one.oldstyle Bedr.

Terrein Kanaalweg Blokzijl - /three.oldstyle/six.oldstyle/seven.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle- /one.oldstyle/six.oldstyle/eight.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle/nine.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/eight.oldstyle /four.oldstyle/two.oldstyle Mr. Z. ter Steghestraat - /nine.oldstyle/four.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle- /five.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/eight.oldstyle/nine.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/three.oldstyle /five.oldstyle/seven.oldstyle Novac - /three.oldstyle/nine.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle- /one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/three.oldstyle/eight.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle /six.oldstyle/three.oldstyle Oldemarkt Boterberg Zuid - /one.oldstyle/nine.oldstyle/two.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle- /five.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/four.oldstyle/two.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/three.oldstyle/eight.oldstyle /six.oldstyle/seven.oldstyle Weg van Rollecate -

/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle- /eight.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle-/five.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/two.oldstyle Totaal bedrijventerreinen onderhanden - /one.oldstyle./four.oldstyle/three.oldstyle/nine.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle- /seven.oldstyle/four.oldstyle/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/six.oldstyle/nine.oldstyle/six.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle TOTAAL - /six.oldstyle./two.oldstyle/zero.oldstyle/four.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle- /four.oldstyle./eight.oldstyle/three.oldstyle/five.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle./three.oldstyle/six.oldstyle/nine.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle ¹ LET OP: /f_i nanciële consequenties zijn verwerkt bij de jaarrekening /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle In tabel /three.oldstyle zijn de ‘netto-grondexploitatieresultaten’ per /one.oldstyle-/one.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle weergegeven, waarbij een vergelijking wordt gemaakt met de ‘netto-grondexploitatieresultaten’ per /one.oldstyle-/one.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle.

‘Net- to-grondexploitatieresultaat’ wil zeggen dat in de jaarrekening getroff en winst- en verlie- snemingen onderdeel uitmaken van de gepresenteerde resultaten. De grondslag voor de berekening van de hoogte van de te treff en winst- en verliesnemingen wordt gevormd door het ‘bruto-grondexploitatieresultaat’ (zie ook paragraaf /two.oldstyle./six.oldstyle winst- en verliesnemingen). Het verwachte resultaat op startwaarde NCW per /one.oldstyle januari /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle van alle grondexploitaties woningbouw en bedrijventerreinen bedraagt circa /Euro.taboldstyle /four.oldstyle,/eight.oldstyle miljoen voordelig. Ter vergelijk: het resultaat op startwaarde per /one.oldstyle januari /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle bedroeg circa /Euro.taboldstyle /six.oldstyle,/two.oldstyle miljoen voordelig. Dat is een afname van het verwachte resultaat met circa /Euro.taboldstyle /one.oldstyle,/four.oldstyle miljoen. De afname van het resultaat grondbedrijf (lees: alle grondexploitaties bij elkaar opgeteld) heeft onder andere te maken met: • Technische verwerking investeringsopgave sociale huurwoningen cf. raadsbesluit d.d.

/one.oldstyle/eight.oldstyle december /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle (grondexploitatie Woldmeenthe, Kornputkwartier, Willemsoord, Overha- vendijk); • Voor alle grondexploitaties is de plankostenraming herijkt; • Winstnemingen op basis van de nieuwe BBV-regelgeving (toepassing Percentage of Com- pletion – methode (POC-methode), waarbij in enkele grondexploitatie winst is genomen op basis van de financiële voortgang); • Uitgiftetempo vrije kavels grondexploitatie Kornputkwartier naar beneden bijgesteld (looptijdverlenging t/m /two.oldstyle/zero.oldstyle/two.oldstyle/eight.oldstyle); • Uitgiftetempo bedrijventerrein grondexploitatie Boterberg Zuid Oldemarkt naar beneden bijgesteld (looptijdverlenging t/m /two.oldstyle/zero.oldstyle/three.oldstyle/eight.oldstyle). Dit is overigens de analyse en conclusie per saldo op totaalniveau. Op het schaalniveau van de individuele grondexploitaties kan er, in individuele gevallen, juist sprake zijn van een positieve ontwikkeling van het te verwachten resultaat.

Dat is bijvoorbeeld het geval bij de grondexploitatie Giethoorn Noord, waar het verwachte resultaat met circa /Euro.taboldstyle /eight.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle,= is toegenomen door de verwachte opbrengsten van de programmatische toevoeging van circa /one.oldstyle/five.oldstyle vrije sector kavels aan de Vlier en de Hazelaar. Er zijn overigens geen grondexploitaties met netto verliesgevende resultaten per /one.oldstyle-/one.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle, aangezien verwachte verliezen bij de jaarrekening direct worden genomen en verwerkt in de ‘netto-grondexploitatieresultaten’ . Tot slot dient opgemerkt te worden dat de negatieve /f_i nanciële eff ecten voortvloeiend uit het raadsbesluit d.d. /one.oldstyle/eight.oldstyle december /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle met betrekking tot de investeringsopgave sociale huurwoningen bij de jaarrekening /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle voor circa /Euro.taboldstyle /one.oldstyle,/four.oldstyle mln. zijn gecompenseerd vanuit de reserve Volkshuisvesting. /one.oldstyle/six.oldstyle /one.oldstyle/seven.oldstyle Meerjaren Begroting Grondexploitaties /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle e.v.

Gemeente Steenwijkerland /two.oldstyle./seven.oldstyle | Boekwaardeverloop TABEL 4 | BOEKWAARDE/hyphen.capOVERZICHT PER 1/hyphen.cap1/hyphen.cap2019 /parenleft.cap€ AFGEROND, DUIZENDTALLEN; + IS NADELIG /endash.cap IS VOORDELIG/parenright.cap¹ boekwaarde Kosten (+) Opbrengsten (-) Winstnemingen (+) Verliesnemingen (-) boekwaarde /one.oldstyle-/one.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle/three.oldstyle/one.oldstyle-/one.oldstyle/two.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle Woningbouw /zero.oldstyle/five.oldstyle Woldmeenthe /two.oldstyle/six.oldstyle/five.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /four.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - -/two.oldstyle/seven.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - -/one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/five.oldstyle Heetveld /one.oldstyle/six.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - - - /one.oldstyle/six.oldstyle/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/nine.oldstyle Noordwal

/one.oldstyle./three.oldstyle/zero.oldstyle/six.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/eight.oldstyle/two.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /six.oldstyle/nine.oldstyle/eight.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - /seven.oldstyle/nine.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle/seven.oldstyle Ossenzijl Hoofdstraat/Hilligerspoort -/three.oldstyle/eight.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle -/eight.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - -/four.oldstyle/two.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /three.oldstyle/six.oldstyle Kornputkazerne /one.oldstyle/four.oldstyle./eight.oldstyle/zero.oldstyle/nine.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle./five.oldstyle/two.oldstyle/one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle./two.oldstyle/one.oldstyle/six.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - /eight.oldstyle/four.oldstyle/seven.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/three.oldstyle./two.oldstyle/six.oldstyle/eight.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /four.oldstyle/four.oldstyle Wheeën-Noord Oldemarkt

/one.oldstyle./one.oldstyle/nine.oldstyle/four.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /four.oldstyle/seven.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle/five.oldstyle/two.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - /six.oldstyle/one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /nine.oldstyle/two.oldstyle/eight.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /four.oldstyle/six.oldstyle Willemsoord uitbreiding /two.oldstyle/nine.oldstyle/two.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle/two.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle/five.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle/five.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - /nine.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /five.oldstyle/two.oldstyle Giethoorn-Noord /one.oldstylee en /two.oldstylee fase -/three.oldstyle/three.oldstyle/six.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /eight.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - /three.oldstyle/five.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - /two.oldstyle/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /five.oldstyle/eight.oldstyle Blokzijl Noordermaten /one.oldstyle/four.oldstyle/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle

/two.oldstyle/eight.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /four.oldstyle/one.oldstyle/seven.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - -/two.oldstyle/three.oldstyle/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /six.oldstyle/one.oldstyle Overhavendijk Kuinre /two.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /four.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - - /three.oldstyle/seven.oldstyle/four.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle -/one.oldstyle/five.oldstyle/two.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /six.oldstyle/six.oldstyle Molenkampen III /one.oldstyle./three.oldstyle/zero.oldstyle/seven.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /eight.oldstyle/one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle./zero.oldstyle/three.oldstyle/eight.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle/four.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - /three.oldstyle/seven.oldstyle/four.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /six.oldstyle/eight.oldstyle Scheerwolde /four.oldstyle/nine.oldstyle/eight.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /three.oldstyle/nine.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle -

/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - /five.oldstyle/three.oldstyle/nine.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle Sub-totaal woningbouw /one.oldstyle/nine.oldstyle./eight.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle./nine.oldstyle/four.oldstyle/two.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /four.oldstyle./eight.oldstyle/seven.oldstyle/one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/three.oldstyle/eight.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle./two.oldstyle/eight.oldstyle/two.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/five.oldstyle./seven.oldstyle/four.oldstyle/seven.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle Bedrijventerreinen /one.oldstyle/one.oldstyle Oostermeentherand -/three.oldstyle/two.oldstyle/nine.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle -/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - /four.oldstyle/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - -/two.oldstyle/eight.oldstyle/nine.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle/five.oldstyle Blokzijl /five.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /five.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - /one.oldstyle/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle -

/two.oldstyle/four.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle/nine.oldstyle Ossenzijl v.d.Veenweg -/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - /five.oldstyle/two.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - /five.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /three.oldstyle/eight.oldstyle Bedrijventerrein Hooidijk-Zuid -/eight.oldstyle/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/nine.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /nine.oldstyle/five.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle -/three.oldstyle/one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - -/one.oldstyle/nine.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /four.oldstyle/one.oldstyle Bedrijventerrein Kanaalweg Blokzijl /one.oldstyle/one.oldstyle/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - /one.oldstyle/one.oldstyle/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - /two.oldstyle/two.oldstyle/seven.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /four.oldstyle/two.oldstyle Mr.Z.ter Steghestraat /three.oldstyle/one.oldstyle/one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle

/one.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /five.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - /four.oldstyle/six.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle/seven.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /five.oldstyle/seven.oldstyle Novac /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /five.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - - /five.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/five.oldstyle/six.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /six.oldstyle/three.oldstyle Oldemarkt Boterberg Zuid /one.oldstyle./one.oldstyle/two.oldstyle/six.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/eight.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle - - /one.oldstyle/four.oldstyle/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /six.oldstyle/seven.oldstyle Weg van Rollecate Vollenhove /one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/four.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /five.oldstyle/one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/seven.oldstyle/one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle -

/nine.oldstyle/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle/seven.oldstyle/nine.oldstyle/one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle Sub-totaal industrieterreinen /two.oldstyle./three.oldstyle/four.oldstyle/five.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/zero.oldstyle/seven.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle/seven.oldstyle/one.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/nine.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /three.oldstyle/three.oldstyle/two.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle./zero.oldstyle/four.oldstyle/zero.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle TOTAAL /two.oldstyle/two.oldstyle./one.oldstyle/six.oldstyle/three.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /two.oldstyle./zero.oldstyle/four.oldstyle/nine.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /five.oldstyle./one.oldstyle/four.oldstyle/two.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /three.oldstyle/two.oldstyle/eight.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle./six.oldstyle/one.oldstyle/four.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle /one.oldstyle/seven.oldstyle./seven.oldstyle/eight.oldstyle/seven.oldstyle./zero.oldstyle/zero.oldstyle/zero.oldstyle In tabel /four.oldstyle wordt het

boekwaarde-overzicht per /one.oldstyle-/one.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/nine.oldstyle weergegeven. Deze tabel maakt de boekwaarde-ontwikkeling in /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle inzichtelijk. Gerealiseerde kosten leiden tot een toe- name van de boekwaarde, terwijl gerealiseerde opbrengsten leiden tot een afname van de boekwaarde. Winst- en verliesnemingen worden ook verrekend met de boekwaarde van de grondexploi- tatie. (Tussentijds) genomen winsten leiden tot een toename van de boekwaarde, terwijl getroff en verliesnemingen leiden tot een afname van de boekwaarde. Een winstneming heeft een negatief eff ect op het verwachte grondexploitatieresultaat. De winst wordt immers als het ware ‘uit de grondexploitatie gehaald’ , waardoor er voor de nabije of verre toekomst minder winst in het vat zit. Een verliesneming heeft een positief eff ect op het verwachte grondexploitatieresultaat. De boekwaarde per /one.oldstyle-/one.oldstyle-/two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/eight.oldstyle (jaarrekening /two.oldstyle/zero.oldstyle/one.oldstyle/seven.oldstyle) bedroeg circa /Euro.taboldstyle /two.oldstyle/two.oldstyle,/two.oldstyle miljoen.