Kernenatlas.pdf

Steenwijk Demografische trends Steenwijk (inclusief Tuk en Zuidveen) is een voorzieningenkern Samenstelling van de bevolking vergeleken met heel Steenwijkerland Binnenste ring = situatie in deze kern, buitenste ring = situatie in heel Steenwijkerland Bron: Weerribben Wieden Woningvoorraad Samenstelling woningvoorraad i.r.t. heel Steenwijkerland WOZ-waardeklassen koop Huurprijsklassen sociale huur WOZ-waardeklassen vrije huur Koop Sociale huur Vrije huur - < € 100.000 - goedkoop (< € 442) - < € 100.000 - € 100. - € 150.000 - betaalbaar laag (< € 633) - € 100. - € 150.000 - € 150. - € 200.000 - betaalbaar hoog (< € 679) - € 150. - € 200.000 - € 200. - € 250.000 - duur (< € 752) - € 200. - € 250.000 - € 250. - € 300.000 - vrije huur (≥ € 752) - € 250. - € 300.000 - € 300. - € 400.000 - onbekend - € 300. - € 400.000 - > € 400.000 - > € 400.000 - onbekend - onbekend - appartement 5.365 € 1.680 1.275 255 450 115 Sociale huur - eengezins - appartement - patio / bungalow Vrije huur - eengezins Koop - rij 3,9 43% 2.120 1.695 1.130 405 - stel zonder kind - 15 tot 25 jaar - 25 tot 45 jaar - 45 tot 65 jaar - 65 jaar e.o. Huishoudens - alleenstaand 2.645 Woningen M²-waarde Verbruik Na 1990 Ontwikkeling 2010-2019Inwoners 3.380 3.090 3.085- 0 tot 15 jaar 5.265 5.355 5.615 - geboortesaldo - verhuissaldo -390 955 Het aantal huishoudens groeide sinds 2010 met +520.

Vooral het aantal alleenstaanden groeide. Sinds 2015 groeit het aantal gezinnen weer. Het verhuissaldo is sterk positief. 4.010 4.500 2.175 2.060 2.325 4.670 4.175 4.320 19.140 3.645 - tweekapper 15 3.085 1.555 335 0 705 9.600 € 1.460 € 1.710 € 1.960 € 1.815 € 1.775 € 1.240 - patio / bungalow Anders Totaal - vrijstaand - appartement - patio / bungalow - € 1.515 3,8 3,9 3,7 5,0 4,6 4,3 4,2€ 1.200 € 1.280 € 1.385 € 1.290 € 1.550 € 1.180 - 4,1 29% 52% 41% 39% 13% 29% 15% 38%4,3 4,7 5,8 4,0 6,7 37% 2010 2015 2020 53% 19% 51% 4% - 2.695 2.780 2.750 2.895 8.480 8.360 9.000 2.880 2.880 3.275 18.610 19.680 - gezin 2.955 5.365 1% 6% 30% 24% 17% 9% 4% 9% 3.085 17% 49% 7% 16% 4% 6% 450 23% 24% 20% 10% 2% 1% 2% 18% 0-15 15-25 25-4545-65 65+ gezin stel z.k. 1-pers. laag midden hoog Leeftijdsopbouw Huishoudenstypen Inkomensverdeling 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% rij koop 2^1 koop vrijstaand koop app koop patio koop egz corpo app corpo patio corpo egz vrije huur app vrije huur patio vrije huur 2e woning Steenwijk Steenwijkerland Kansen voor nieuwbouw Verwachte behoefte tot 2031 Accenten naar type woning Accenten naar prijs Ontwikkeling kleine huishoudens Planlocaties Betaalbaarheid Wonen en zorg Risico op energie-armoede Nultredenwoningen corporaties - aantal - % van corporatiebezit - gemiddeld in gemeente Ligging t.o.v.

voorzieningen Groen = nultreden, cirkels = voorzieningen Verduurzamingsopgave Corporatiebezit Particulier bezit Rood = veel slechte labels Rood = hoog relatief gasverbruik * in m³/m³ Totaal 3.085 Totaal 6.515 3% 1% - E - F - G 1% 3% - C - D Label % Verbruik* % 22% 16% - appartement - patio / bungalow Sociale huur - eengezins - appartement - patio / bungalow Vrije huur - eengezins - appartement - patio / bungalow Totaal 2% - onbekend 23% - onbekend 13% - < 3 7% - 3 - 4 9% - 4 - 5 18% - 5 - 6 29% - > 630% 13% 8% - A++ - A+ - A - B - duur Vrije huur - middenhuursegment tussen ca. € 750 en € 1.000 0 ++ Totaal - koop - sociale huur - vrije huur 695 - 945 Koop - rij - tweekapper - vrijstaand 555 - 750 75 - 90 80 - 95 + +* 695 - 945 Plannen match*** veel te weinig te veel match**** veel te weinig te veel match veel te weinig te veel te veel veel te weinig 1.099 Behoefte + + ++ + ++ + ++ Het aantal kleine huishoudens groeit naar verwachting met zo'n 525. Vooral in Steenwijk-Zuid, De Gagels en Oostermeenthe is het risico op energie- armoede groot. Huishoudens zijn daar een relatief groot deel van hun inkomen kwijt aan de energierekening.

1.095 35% 34% Behoefte ++ ++ ++ 0 ++ ++ + Koop - goedkoop - betaalbaar laag - betaalbaar hoog - duur Sociale huur - goedkoop - betaalbaar laag - betaalbaar hoog + Uitleg ++ = veel meer vraag dan aanbod + = meer vraag dan aanbod 0 = match - = (op termijn) meer aanbod dan vraag * = aanbod is verouderd ** = nauwelijks bestaand aanbod *** = mits in starterssegment **** = mits dicht bij voorzieningen en goed bereikbaar Groen = hard plan, blauw = zacht plan, oranje = beschikbare grond gemeente

Conclusies en aanbevelingen 1 Steenwijk is een voorzieningenkern met een compleet aanbod aan dagelijkse en niet-dagelijkse voorzieningen. Daardoor heeft Steenwijk een verzorgende functie voor de plaatsen eromheen. De ligging aan de A32 en het spoor tussen Leeuwarden en Zwolle zorgt voor een goede bereikbaarheid en maakt Steenwijk een aantrekkelijke kern om te wonen. 4 7 2 3 5 6 8 Er is ruimte voor 695 tot 945 extra woningen tot 2031. Daarbinnen is er vraag naar 555 tot 750 koopwoningen, 75 tot 90 sociale huurwoningen en 80 tot 95 vrijehuurwoningen. Naar verwachting blijft het aantal huishoudens ook na 2031 nog groeien, maar wel minder hard dan de komende tien jaar. In de koopsector is behoefte aan een mix van woningtypen. Het zwaartepunt ligt op vrijstaande woningen of kavels en op grondgebonden gelijkvloerse woningen met bad- en slaapkamer beneden en een kleine tuin. Aanvullend is er behoefte aan tweekappers, rijwoningen en appartementen. Er is vooral vraag naar woningen in het segment tot ca. € 450.000. In het dure segment is voldoende aanbod. Belangrijk is dat er ook koopwoningen worden gebouwd in het starterssegment tot ca. € 200.000. Het gaat dan om compacte rijwoningen van zo'n 75 m². Zorg ervoor dat het product past bij de prijs. Dat kan zijn: een iets smallere beukmaat, een iets lager afwerkingsniveau, maar daardoor wel betaalbaar voor starters.

Voorkom ook dat woningen op termijn worden uitgebouwd. Ze worden dan groter, meer waard en verdwijnen daardoor uit het starterssegment. In de sociale huursector is ook behoefte aan een mix van woningtypen. Het zwaartepunt ligt op grondgebonden gelijkvloerse woningen met bad- en slaapkamer beneden en een kleine tuin en op appartementen (met lift). Er is daarnaast blijvend vraag naar 'normale' gezinswoningen. Zorg er wel voor dat deze woningen betaalbaar zijn; in Steenwijk wonen relatief veel huishoudens met een laag inkomen. In de vrijehuursector is behoefte aan appartementen op A-locaties, dus dicht bij voorzieningen en goed bereikbaar, voor ouderen die niet willen kopen, maar ook niet in aanmerking komen voor sociale huur. Zij vragen om ruime, moderne en goed afgewerkte appartementen. Er is nadrukkelijk ook behoefte aan grondgebonden gelijkvloerse woningen met een tuintje (voor ouderen) en reguliere rijwoningen (voor stellen of gezinnen). Werk nauw samen met ontwikkelaars om zo vraaggericht mogelijk te ontwikkelen. Er zijn ongeveer 1.100 plannen voor woningbouw in Steenwijk. Dat sluit aan op de verwachte behoefte. Er is wel een kwalitatieve bijstelling nodig: meer plannen voor grondgebonden gelijkvloers wonen en meer plannen voor tweekappers, en juist minder voor vrijstaand wonen. Er ligt een forse verduurzamingsopgave in de sociale huursector.

Bijna 400 woningen hebben energielabel E, F of G. Dat is zo'n 12% van de sociale huurvoorraad. Het gaat vooral om delen van Steenwijk-Zuid, De Gagels en Oostermeenthe. Maak afspraken met corporaties over het tempo waarin deze woningen verbeterd worden, mede met het oog op de betaalbaarheid. Ook in de particuliere sector ligt een grote opgave. Stimuleer woningverbetering en voorzie huiseigenaren van informatie over wat er mogelijk is, ook financieel. Er is vraag naar 50 tot 60 eenheden voor beschut wonen, het liefst verspreid over twee locaties of complexen in Steenwijk. Houd bij het kiezen van een locatie rekening met de afstand tot zorg- en andere dagelijkse voorzieningen. 9 Vollenhove Demografische trends Vollenhove is een voorzieningenkern Samenstelling van de bevolking vergeleken met heel Steenwijkerland Binnenste ring = situatie in deze kern, buitenste ring = situatie in heel Steenwijkerland Bron: Steenwijker Courant Woningvoorraad Samenstelling woningvoorraad i.r.t. heel Steenwijkerland WOZ-waardeklassen koop Huurprijsklassen sociale huur WOZ-waardeklassen vrije huur Koop Sociale huur Vrije huur - < € 100.000 - goedkoop (< € 442) - < € 100.000 - € 100. - € 150.000 - betaalbaar laag (< € 633) - € 100. - € 150.000 - € 150. - € 200.000 - betaalbaar hoog (< € 679) - € 150. - € 200.000 - € 200. - € 250.000 - duur (< € 752) - € 200. - € 250.000 - € 250.

- € 300.000 - vrije huur (≥ € 752) - € 250. - € 300.000 - € 300. - € 400.000 - onbekend - € 300. - € 400.000 - > € 400.000 - > € 400.000 - onbekend - onbekend Anders 145 - - - Totaal 1.875 € 1.565 4,1 38% - appartement 20 € 1.635 10,0 6% - patio / bungalow 0 Vrije huur 30 € 1.695 7,9 11% - eengezins 10 € 1.735 4,2 9% - appartement 175 € 1.565 5,8 89% - patio / bungalow 55 € 1.375 4,4 58% Sociale huur 675 € 1.335 4,6 34% - eengezins 445 € 1.310 4,1 2% - appartement 30 € 2.455 5,2 83% - patio / bungalow 0 - tweekapper 295 € 1.760 3,5 56% - vrijstaand 270 € 1.795 3,6 39% Koop 1.025 € 1.710 3,8 42% - rij 430 € 1.585 3,9 26% Woningen M²-waarde Verbruik Na 1990 480 490 545 - stel zonder kind 535 520 550 120 Ontwikkeling 2010-2019 - 0 tot 15 jaar 745 740 720 - geboortesaldo 5 - 15 tot 25 jaar 455 425 435 - 45 tot 65 jaar 1.080 1.075 1.030 - verhuissaldo Het aantal huishoudens groeide sinds 2010 met +100. Daarbinnen groeide het aantal alleenstaanden het hardst. Het geboorte- en verhuissaldo zijn beide positief. - 65 jaar e.o. 680 745 890 Huishoudens 1.625 1.645 1.725 - alleenstaand - gezin 610 620 625 2010 2015 2020 Inwoners 3.910 3.935 4.040 - 25 tot 45 jaar 995 970 1.010 1.025 675 30 0% 13% 3% 4% 59% 20% 23% 12% 19% 33% 8% 13% 22% 0% 5% 8% 8% 6% 3% 2% 6% 33% 0-15 15-25 25-4545-65 65+ gezin stel z.k. 1-pers.

laag midden hoog Leeftijdsopbouw Huishoudenstypen Inkomensverdeling 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% rij koop 2^1 koop vrijstaand koop app koop patio koop egz corpo app corpo patio corpo egz vrije huur app vrije huur patio vrije huur 2e woning Vollenhove Steenwijkerland Kansen voor nieuwbouw Verwachte behoefte tot 2031 Accenten naar type woning Accenten naar prijs Ontwikkeling kleine huishoudens Planlocaties Betaalbaarheid Wonen en zorg Risico op energie-armoede Nultredenwoningen corporaties - aantal - % van corporatiebezit - gemiddeld in gemeente Ligging t.o.v. voorzieningen Groen = nultreden, cirkels = voorzieningen Verduurzamingsopgave Corporatiebezit Particulier bezit Rood = veel slechte labels Rood = hoog relatief gasverbruik * in m³/m³ - onbekend 7% Totaal 675 - F 1% - G 1% - D 17% - onbekend 12% - E 5% Totaal 1.200 - B 14% - 5 - 6 32% - C 29% - > 6 23% - A+ 3% - 3 - 4 8% - A 23% - 4 - 5 22% Verbruik* % - A++ 1% - < 3 4% 50 235 33% 34% 15 - 20 Totaal - vrije huur Label % Het aantal kleine huishoudens groeit naar verwachting met zo'n 110. Totaal 145 - 195 Vooral in het oude deel van Vollenhove is het risico op energie-armoede aanwezig. Huishoudens zijn daar een relatief groot deel van hun inkomen kwijt aan de energierekening.

Koop Behoefte Plannen Koop Behoefte - koop - rij + te weinig - goedkoop ++ - sociale huur - tweekapper + te weinig - betaalbaar laag ++ 145 - 195 125 - 150 15 - 20 - betaalbaar hoog ++ - appartement + te weinig**** - duur 0 - patio / bungalow ++** veel te weinig ++ te weinig- vrijstaand Sociale huur - eengezins + match - goedkoop + - appartement + match - betaalbaar laag ++ Sociale huur - betaalbaar hoog 0 - duur 0 Vrije huur Vrije huur - eengezins 0 match - middenhuursegment tussen ca. € 750 en € 1.000- appartement + match - patio / bungalow + te weinig + te weinig- patio / bungalow Uitleg ++ = veel meer vraag dan aanbod + = meer vraag dan aanbod 0 = match - = (op termijn) meer aanbod dan vraag * = aanbod is verouderd ** = nauwelijks bestaand aanbod *** = mits in starterssegment **** = mits dicht bij voorzieningen en goed bereikbaar Groen = hard plan, blauw = zacht plan, oranje = beschikbare grond gemeente

Conclusies en aanbevelingen 8 Er ligt een verduurzamingsopgave in de sociale huursector. Ongeveer 50 woningen hebben energielabel E, F of G. Dat is zo'n 7% van de sociale huurvoorraad. Het gaat om De Cartouwe-Georg Schenckstraat en Doeveslag-Zeekampen. Maak afspraken met corporaties over het tempo waarin deze woningen verbeterd worden, mede met het oog op de betaalbaarheid. Ook in de particuliere sector ligt een grote opgave. Stimuleer woningverbetering en voorzie huiseigenaren van informatie over wat er mogelijk is, ook financieel. 9 Er is vraag zo'n 20 eenheden voor beschut wonen, op een kleinschalige manier. Houd bij het kiezen van een locatie rekening met de afstand tot zorg- en andere dagelijkse voorzieningen. Vollenhove is een voorzieningenkern met een vrij compleet aanbod aan dagelijkse en niet-dagelijkse voorzieningen. Daardoor heeft Vollenhove een verzorgende functie voor de kernen er direct omheen. De ligging aan de N331 zorgt ervoor dat de bereikbaarheid met grotere plaatsen als Emmeloord of Meppel goed is. 2 Er is ruimte voor 145 tot 195 extra woningen tot 2031. Daarbinnen is er vraag naar 125 tot 150 koopwoningen, 15 tot 20 sociale huurwoningen en 15 tot 20 vrijehuurwoningen. Naar verwachting blijft het aantal huishoudens ook na 2031 nog groeien, maar wel minder hard dan de komende tien jaar. 3 In de koopsector is behoefte aan een mix van woningtypen.

Het zwaartepunt ligt op vrijstaande woningen of kavels en op grondgebonden gelijkvloerse woningen met bad- en slaapkamer beneden en een kleine tuin. Aanvullend is er behoefte aan tweekappers, rijwoningen en appartementen. Er is vooral vraag naar woningen in het segment tot ca. € 450.000. In het dure segment is voldoende aanbod. Belangrijk is dat er ook koopwoningen worden gebouwd in het starterssegment tot ca. € 200.000. Het gaat dan om compacte rijwoningen van zo'n 75 m². Zorg ervoor dat het product past bij de prijs. Dat kan zijn: een iets smallere beukmaat, een iets lager afwerkingsniveau, maar daardoor wel betaalbaar voor starters. Voorkom ook dat woningen op termijn worden uitgebouwd. Ze worden dan groter, meer waard en verdwijnen daardoor uit het starterssegment. 7 In de sociale huursector is ook behoefte aan een mix van woningtypen: grondgebonden gelijkvloerse woningen met bad- en slaapkamer beneden en een kleine tuin, appartementen (met lift) en daarnaast ook enkele 'normale' gezinswoningen. Zorg er wel voor dat deze woningen betaalbaar zijn. 6 In de vrijehuursector is op kleine schaal behoefte aan appartementen en grondgebonden gelijkvloerse woningen met een klein tuintje. Voorwaarde is dat de huurprijzen niet te ver boven de liberalisatiegrens liggen (en dat de woningen dus tot het middenhuursegment behoren).

Zorg voor nauwe samenwerking met ontwikkelaars om zo vraaggericht mogelijk te ontwikkelen. Er zijn ongeveer 50 plannen voor woningbouw in Vollenhove. Dat betekent dat er extra plancapaciteit nodig is. Er is vooral behoefte aan meer plannen voor grondgebonden gelijkvloers wonen en meer plannen voor koopwoningen in het algemeen. 4 5 1 Oldemarkt Demografische trends Oldemarkt is een voorzieningenkern Samenstelling van de bevolking vergeleken met heel Steenwijkerland Binnenste ring = situatie in deze kern, buitenste ring = situatie in heel Steenwijkerland Bron: Oldemarkt.info Woningvoorraad Samenstelling woningvoorraad i.r.t. heel Steenwijkerland WOZ-waardeklassen koop Huurprijsklassen sociale huur WOZ-waardeklassen vrije huur Koop Sociale huur Vrije huur - < € 100.000 - goedkoop (< € 442) - < € 100.000 - € 100. - € 150.000 - betaalbaar laag (< € 633) - € 100. - € 150.000 - € 150. - € 200.000 - betaalbaar hoog (< € 679) - € 150. - € 200.000 - € 200. - € 250.000 - duur (< € 752) - € 200. - € 250.000 - € 250. - € 300.000 - vrije huur (≥ € 752) - € 250. - € 300.000 - € 300. - € 400.000 - onbekend - € 300.

- € 400.000 - > € 400.000 - > € 400.000 - onbekend - onbekend Anders 80 - - - Totaal 1.140 € 1.505 4,5 34% - appartement 5 € 1.045 10,1 - patio / bungalow 5 € 1.175 5,1 0% Vrije huur 65 € 1.320 5,6 10% - eengezins 55 € 1.300 5,5 11% - appartement 20 € 1.115 6,0 30% - patio / bungalow 0 Sociale huur 70 € 1.075 5,1 22% - eengezins 50 € 1.055 4,7 19% - appartement 25 € 1.180 4,4 75% - patio / bungalow 10 € 1.150 4,2 0% - tweekapper 195 € 1.545 4,7 47% - vrijstaand 460 € 1.685 4,1 35% Koop 925 € 1.545 4,3 37% - rij 235 € 1.300 4,6 24% Woningen M²-waarde Verbruik Na 1990 270 285 345 - stel zonder kind 395 390 425 Het aantal huishoudens groeide sinds 2010 met +85. Het aantal alleenstaanden groeide het hardst, terwijl het aantal gezinnen juist iets afnam. Het geboorte- en verhuissaldo zijn beide licht positief. - 65 jaar e.o. 470 570 595 Huishoudens 1.035 1.045 1.120 - alleenstaand - gezin 370 360 345 - 25 tot 45 jaar 610 510 500 - 45 tot 65 jaar 705 710 765 - 15 tot 25 jaar 225 250 280 2010 2015 2020 Inwoners 2.485 2.465 2.475 - verhuissaldo 25 Ontwikkeling 2010-2019 - 0 tot 15 jaar 475 435 360 - geboortesaldo 5 925 70 65 1% 8% 9% 16% 72% 52% 30% 3% 17% 21% 13% 4% 19% 1% 4% 6% 3% 1% 2% 2% 4% 11% 0-15 15-25 25-4545-65 65+ gezin stel z.k. 1-pers.

laag midden hoog Leeftijdsopbouw Huishoudenstypen Inkomensverdeling 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% rij koop 2^1 koop vrijstaand koop app koop patio koop egz corpo app corpo patio corpo egz vrije huur app vrije huur patio vrije huur 2e woning Oldemarkt Steenwijkerland Kansen voor nieuwbouw Verwachte behoefte tot 2031 Accenten naar type woning Accenten naar prijs Ontwikkeling kleine huishoudens Planlocaties Betaalbaarheid Wonen en zorg Risico op energie-armoede Nultredenwoningen corporaties - aantal - % van corporatiebezit - gemiddeld in gemeente Ligging t.o.v. voorzieningen Groen = nultreden, cirkels = voorzieningen Verduurzamingsopgave Corporatiebezit Particulier bezit Rood = veel slechte labels Rood = hoog relatief gasverbruik * in m³/m³ - onbekend 3% Totaal 70 - F 0% - G 0% - D 0% - onbekend 9% - E 0% Totaal 1.070 - B 13% - 5 - 6 22% - C 0% - > 6 14% - A+ 0% - 3 - 4 20% - A 85% - 4 - 5 26% Verbruik* % - A++ 0% - < 3 9% Totaal 75 - 105 43 20 28% 34% Het risico op energie-armoede is relatief beperkt. De hoogte van de energierekening van huishoudens is op de meeste plekken goed in verhouding met het inkomen. - patio / bungalow ++ veel te weinig Het aantal kleine huishoudens groeit naar verwachting met zo'n 60.

Sociale huur - patio / bungalow +* Label % te weinig Koop Behoefte - koop - rij + match*** - goedkoop ++ - sociale huur - tweekapper + te weinig - betaalbaar laag ++ 75 - 105 65 - 80 Totaal Koop Behoefte Plannen tot 10 - vrije huur - vrijstaand + te weinig - betaalbaar hoog + - appartement + match - duur 0 tot 10 Sociale huur - eengezins 0 te veel - goedkoop + - appartement 0 match - betaalbaar laag 0 - betaalbaar hoog + - duur 0 Vrije huur Vrije huur - eengezins 0 match - middenhuursegment tussen ca. € 750 en € 1.000- appartement 0 match - patio / bungalow + te weinig Uitleg ++ = veel meer vraag dan aanbod + = meer vraag dan aanbod 0 = match - = (op termijn) meer aanbod dan vraag * = aanbod is verouderd ** = nauwelijks bestaand aanbod *** = mits in starterssegment **** = mits dicht bij voorzieningen en goed bereikbaar Groen = hard plan, blauw = zacht plan, oranje = beschikbare grond gemeente

Conclusies en aanbevelingen 8 Er staan relatief weinig sociale huurwoningen in Oldemarkt, maar de woningen die er staan, hebben een goed energielabel (60 met label A, 10 met label B). In de particuliere sector ligt wel een grote opgave, vooral in buurtjes met veel jaren-60- en jaren-70-woningen. Stimuleer woningverbetering en voorzie huiseigenaren van informatie over wat er mogelijk is, ook financieel. 9 Er is vraag zo'n 15 eenheden voor beschut wonen, op een kleinschalige manier. Houd bij het kiezen van een locatie rekening met de afstand tot zorg- en andere dagelijkse voorzieningen. 10 Door Plaatselijk Belang van Oldemarkt is recent een woononderzoek uitgevoerd. Belangrijke aandachtspunten daaruit: zorg voor betaalbaar aanbod voor jongeren uit het dorp, breid het aandeel sociale huur iets uit met vooral grondgebonden gelijkvloerse woningen, geen vraag naar appartementen door ouderen, veel vraag naar woningen, met grotendeels import uit de Randstad. Actuele ontwikkeling: 15 woningen bouwen op de locatie van het vroegere gemeentehuis. Oldemarkt is een voorzieningenkern met een vrij compleet aanbod aan dagelijkse en niet-dagelijkse voorzieningen. Daardoor heeft Oldemarkt een verzorgende functie voor de kernen er direct omheen. Doordat Oldemarkt dicht bij de N351 ligt, is het dorp deels op grotere kernen in Fryslân georiënteerd, zoals Wolvega of Heerenveen.

2 Er is ruimte voor 75 tot 105 extra woningen tot 2031. Daarbinnen is er vraag naar 65 tot 80 koopwoningen, maximaal 10 sociale huurwoningen en maximaal 10 vrijehuurwoningen. Naar verwachting blijft het aantal huishoudens ook na 2031 nog groeien, maar wel minder hard dan de komende tien jaar. 3 In de koopsector is behoefte aan een mix van woningtypen. Het zwaartepunt ligt op grondgebonden gelijkvloerse woningen met bad- en slaapkamer beneden en een kleine tuin. Aanvullend is er behoefte aan vrijstaande woningen of kavels, tweekappers, rijwoningen en appartementen. Er is vooral vraag naar woningen in het segment tot ca. € 290.000. In het dure segment is voldoende aanbod. Belangrijk is dat er ook koopwoningen worden gebouwd in het starterssegment tot ca. € 200.000. Het gaat dan om compacte rijwoningen van zo'n 75 m². Zorg ervoor dat het product past bij de prijs. Dat kan zijn: een iets smallere beukmaat, een iets lager afwerkingsniveau, maar daardoor wel betaalbaar voor starters. Voorkom ook dat woningen op termijn worden uitgebouwd. Ze worden dan groter, meer waard en verdwijnen daardoor uit het starterssegment. 7 In de sociale huursector is alleen nog behoefte aan grondgebonden gelijkvloerse woningen met bad- en slaapkamer beneden en een kleine tuin. De bestaande nultredenwoningen in Oldemarkt zijn sterk verouderd. Zorg er wel voor dat de nieuwe woningen betaalbaar zijn.

6 In de vrijehuursector is op kleine schaal behoefte aan grondgebonden gelijkvloerse woningen met een klein tuintje. Voorwaarde is dat de huurprijzen niet te ver boven de liberalisatiegrens liggen (en dat de woningen dus tot het middenhuursegment behoren). Zorg voor nauwe samenwerking met ontwikkelaars om zo vraaggericht mogelijk te ontwikkelen. Er zijn ongeveer 45 plannen voor woningbouw in Oldemarkt. Dat betekent dat er extra plancapaciteit nodig is. Er is vooral behoefte aan meer plannen voor grondgebonden gelijkvloers wonen en meer plannen voor vrijstaande woningen of tweekappers, en juist minder plannen voor reguliere eengezins-huurwoningen. 4 5 1 Blokzijl Demografische trends Blokzijl is een basiskern Samenstelling van de bevolking vergeleken met heel Steenwijkerland Binnenste ring = situatie in deze kern, buitenste ring = situatie in heel Steenwijkerland Bron: Blokzijl.nl Woningvoorraad Samenstelling woningvoorraad i.r.t. heel Steenwijkerland WOZ-waardeklassen koop Huurprijsklassen sociale huur WOZ-waardeklassen vrije huur Koop Sociale huur Vrije huur - < € 100.000 - goedkoop (< € 442) - < € 100.000 - € 100. - € 150.000 - betaalbaar laag (< € 633) - € 100. - € 150.000 - € 150. - € 200.000 - betaalbaar hoog (< € 679) - € 150. - € 200.000 - € 200. - € 250.000 - duur (< € 752) - € 200. - € 250.000 - € 250. - € 300.000 - vrije huur (≥ € 752) - € 250. - € 300.000 - € 300.

- € 400.000 - onbekend - € 300. - € 400.000 - > € 400.000 - > € 400.000 - onbekend - onbekend Anders 50 - - - Totaal 560 € 1.610 4,2 39% - appartement 0 - patio / bungalow 0 Vrije huur 10 € 1.545 6,0 0% - eengezins 10 € 1.670 6,1 0% - appartement 30 € 1.230 100% - patio / bungalow 35 € 1.320 3,5 68% Sociale huur 130 € 1.250 3,9 41% - eengezins 65 € 1.225 4,0 1% - appartement 5 € 1.210 6,3 0% - patio / bungalow 5 € 1.470 3,9 0% - tweekapper 105 € 1.670 4,1 77% - vrijstaand 100 € 1.945 3,5 54% Koop 365 € 1.750 4,2 41% - rij 150 € 1.750 4,8 9% Woningen M²-waarde Verbruik Na 1990 150 160 180 - stel zonder kind 165 210 185 Het aantal huishoudens groeide sinds 2010 met +75. Dat komt deels door een inhaalslag als gevolg van sloop-nieuwbouw. Daardoor is het verhuissaldo ook sterk positief. - 65 jaar e.o. 210 295 320 Huishoudens 460 525 535 - alleenstaand - gezin 145 155 165 - 25 tot 45 jaar 250 240 235 - 45 tot 65 jaar 300 325 315 - 15 tot 25 jaar 60 85 120 2010 2015 2020 Inwoners 1.015 1.135 1.155 - verhuissaldo 125 Ontwikkeling 2010-2019 - 0 tot 15 jaar 195 200 185 - geboortesaldo 5 365 130 10 0% 5% 8% 5% 71% 23% 25% 8% 31% 31% 15% 18% 16% 1% 5% 14% 0% 8% 5% 0% 4% 8% 0-15 15-25 25-4545-65 65+ gezin stel z.k. 1-pers.

laag midden hoog Leeftijdsopbouw Huishoudenstypen Inkomensverdeling 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% rij koop 2^1 koop vrijstaand koop app koop patio koop egz corpo app corpo patio corpo egz vrije huur app vrije huur patio vrije huur 2e woning Blokzijl Steenwijkerland Kansen voor nieuwbouw Verwachte behoefte tot 2031 Accenten naar type woning Accenten naar prijs Ontwikkeling kleine huishoudens Planlocaties Betaalbaarheid Wonen en zorg Risico op energie-armoede Nultredenwoningen corporaties - aantal - % van corporatiebezit - gemiddeld in gemeente Ligging t.o.v. voorzieningen Groen = nultreden, cirkels = voorzieningen Verduurzamingsopgave Corporatiebezit Particulier bezit Rood = veel slechte labels Rood = hoog relatief gasverbruik * in m³/m³ - onbekend 0% Totaal 130 - F 1% - G 0% - D 2% - onbekend 11% - E 1% Totaal 430 - B 29% - 5 - 6 27% - C 43% - > 6 18% - A+ 0% - 3 - 4 11% - A 26% - 4 - 5 22% Verbruik* % - A++ 0% - < 3 12% Totaal 55 - 75 15 65 50% 34% Vooral aan de noordkant van Blokzijl is het risico op energie-armoede aanwezig. Huishoudens zijn daar een relatief groot deel van hun inkomen kwijt aan de energierekening. - patio / bungalow + te weinig Het aantal kleine huishoudens groeit naar verwachting met zo'n 40.

Sociale huur - patio / bungalow + Label % te weinig Koop Behoefte - koop - rij +*** match*** - goedkoop ++ - sociale huur - tweekapper + te weinig - betaalbaar laag ++ 55 - 75 45 - 60 Totaal Koop Behoefte Plannen tot 10 - vrije huur - vrijstaand + te weinig - betaalbaar hoog ++ - appartement 0 match - duur 0 tot 10 Sociale huur - eengezins 0 match - goedkoop + - appartement 0 match - betaalbaar laag 0 - betaalbaar hoog + - duur - Vrije huur Vrije huur - eengezins 0 match - middenhuursegment tussen ca. € 750 en € 1.000- appartement 0 match - patio / bungalow +* te weinig Uitleg ++ = veel meer vraag dan aanbod + = meer vraag dan aanbod 0 = match - = (op termijn) meer aanbod dan vraag * = aanbod is verouderd ** = nauwelijks bestaand aanbod *** = mits in starterssegment **** = mits dicht bij voorzieningen en goed bereikbaar Groen = hard plan, blauw = zacht plan, oranje = beschikbare grond gemeente

Conclusies en aanbevelingen 8 De sociale huurwoningen in Blokzijl hebben een goed energielabel (35 met label A, 40 met label B, 55 met label C). In de particuliere sector ligt wel een grote opgave, vooral in oude straatjes aan de noordwestkant van Blokzijl. Stimuleer woningverbetering en voorzie huiseigenaren van informatie over wat er mogelijk is, ook financieel. 9 De aanpasbaarheid van woningen is een punt van zorg. In Blokzijl staan veel oude woningen die onvoldoende aanpasbaar zijn om aan de huidige maatstaven rondom langer thuis wonen te voldoen. Het is denkbaar om op zeer kleine schaal eenheden voor beschut wonen te realiseren, mits er een concrete behoefte is en mits er voldoende nabuurschap in Blokzijl is om ouderen te ondersteunen bij hun zorgvraag. 10 Er bestaan zorgen over woningen die door beleggers worden opgekocht, om vervolgens aan buitenlandse werknemers te verhuren. Dat zorgt voor overlast bij direct omwonenden en meer schaarste op de 'reguliere' woningmarkt. Blokzijl is een basiskern met een aantal dagelijkse voorzieningen. De kern heeft een verzorgende functie voor de woonkernen er direct omheen, maar is voor sommige (niet-dagelijkse) voorzieningen aangewezen op kernen als Vollenhove of Marknesse. In Blokzijl wonen naar verhouding veel ouderen: in 2020 was 28% van de inwoners ouder dan 65 jaar. Dat is ruim boven het gemiddelde in Steenwijkerland (22%).

2 Er is ruimte voor 55 tot 75 extra woningen tot 2031. Daarbinnen is er vraag naar 45 tot 60 koopwoningen, maximaal 10 sociale huurwoningen en maximaal 10 vrijehuurwoningen. Naar verwachting stabiliseert het aantal huishoudens na 2031. 3 In de koopsector is behoefte aan een mix van woningtypen: vrijstaande woningen of kavels, tweekappers, rijwoningen en grondgebonden gelijkvloerse woningen met bad- en slaapkamer beneden en een kleine tuin. Er is geen behoefte aan appartementen. Er is vooral vraag naar woningen in het segment tot ca. € 450.000. In het dure segment is voldoende aanbod. Belangrijk is dat er ook koopwoningen worden gebouwd in het starterssegment tot ca. € 200.000. Het gaat dan om compacte rijwoningen van zo'n 75 m². Zorg ervoor dat het product past bij de prijs. Dat kan zijn: een iets smallere beukmaat, een iets lager afwerkingsniveau, maar daardoor wel betaalbaar voor starters. Voorkom ook dat woningen op termijn worden uitgebouwd. Ze worden dan groter, meer waard en verdwijnen daardoor uit het starterssegment. 7 In de sociale huursector is alleen nog behoefte aan grondgebonden gelijkvloerse woningen met bad- en slaapkamer beneden en een kleine tuin. Zorg er wel voor dat de nieuwe woningen betaalbaar zijn. 6 In de vrijehuursector is op kleine schaal behoefte aan grondgebonden gelijkvloerse woningen met een klein tuintje.

Voorwaarde is dat de huurprijzen niet te ver boven de liberalisatiegrens liggen (en dat de woningen dus tot het middenhuursegment behoren). Zorg voor nauwe samenwerking met ontwikkelaars om zo vraaggericht mogelijk te ontwikkelen. Er zijn ongeveer 15 plannen voor woningbouw in Blokzijl. Dat betekent dat er extra plancapaciteit nodig is. Er is vooral behoefte aan meer plannen voor grondgebonden gelijkvloers wonen en meer plannen voor koopwoningen in het algemeen. 4 5 1 Giethoorn Demografische trends Giethoorn is een basiskern Samenstelling van de bevolking vergeleken met heel Steenwijkerland Binnenste ring = situatie in deze kern, buitenste ring = situatie in heel Steenwijkerland Bron: Giethoorn.com Woningvoorraad Samenstelling woningvoorraad i.r.t. heel Steenwijkerland WOZ-waardeklassen koop Huurprijsklassen sociale huur WOZ-waardeklassen vrije huur Koop Sociale huur Vrije huur - < € 100.000 - goedkoop (< € 442) - < € 100.000 - € 100. - € 150.000 - betaalbaar laag (< € 633) - € 100. - € 150.000 - € 150. - € 200.000 - betaalbaar hoog (< € 679) - € 150. - € 200.000 - € 200. - € 250.000 - duur (< € 752) - € 200. - € 250.000 - € 250. - € 300.000 - vrije huur (≥ € 752) - € 250. - € 300.000 - € 300. - € 400.000 - onbekend - € 300.

- € 400.000 - > € 400.000 - > € 400.000 - onbekend - onbekend Anders 130 - - - Totaal 1.135 € 2.110 4,8 28% - appartement 5 € 920 7,5 0% - patio / bungalow 0 Vrije huur 40 € 2.255 6,3 22% - eengezins 35 € 2.415 6,0 30% - appartement 35 € 865 6,5 100% - patio / bungalow 75 € 1.170 4,6 25% Sociale huur 245 € 1.150 4,7 28% - eengezins 135 € 1.210 4,3 0% - appartement 15 € 2.395 3,6 94% - patio / bungalow 5 € 2.505 4,3 0% - tweekapper 115 € 1.895 4,2 42% - vrijstaand 520 € 2.570 4,9 22% Koop 710 € 2.420 4,7 29% - rij 55 € 1.625 4,2 25% Woningen M²-waarde Verbruik Na 1990 260 265 320 - stel zonder kind 385 380 385 Het aantal huishoudens groeide sinds 2010 met +95. Vooral het aantal alleenstaanden groeide. Er is een sterfteoverschot, maar het verhuissaldo is juist sterk positief, wat resulteerde in bevolkingsgroei. - 65 jaar e.o. 515 580 605 Huishoudens 975 990 1.070 - alleenstaand - gezin 330 350 340 - 25 tot 45 jaar 475 435 410 - 45 tot 65 jaar 730 700 800 - 15 tot 25 jaar 195 220 265 2010 2015 2020 Inwoners 2.275 2.315 2.370 - verhuissaldo 165 Ontwikkeling 2010-2019 - 0 tot 15 jaar 370 380 335 - geboortesaldo -75 710 245 40 0% 21% 2% 2% 54% 6% 6% 12% 17% 12% 6% 5% 16% 0% 11% 18% 7% 16% 39% 35% 7% 8% 0-15 15-25 25-4545-65 65+ gezin stel z.k. 1-pers.

laag midden hoog Leeftijdsopbouw Huishoudenstypen Inkomensverdeling 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% rij koop 2^1 koop vrijstaand koop app koop patio koop egz corpo app corpo patio corpo egz vrije huur app vrije huur patio vrije huur 2e woning Giethoorn Steenwijkerland Kansen voor nieuwbouw Verwachte behoefte tot 2031 Accenten naar type woning Accenten naar prijs Ontwikkeling kleine huishoudens Planlocaties Betaalbaarheid Wonen en zorg Risico op energie-armoede Nultredenwoningen corporaties - aantal - % van corporatiebezit - gemiddeld in gemeente Ligging t.o.v. voorzieningen Groen = nultreden, cirkels = voorzieningen Verduurzamingsopgave Corporatiebezit Particulier bezit Rood = veel slechte labels Rood = hoog relatief gasverbruik * in m³/m³ - onbekend 7% Totaal 245 - F 1% - G 2% - D 8% - onbekend 7% - E 3% Totaal 890 - B 26% - 5 - 6 22% - C 40% - > 6 19% - A+ 0% - 3 - 4 13% - A 12% - 4 - 5 17% Verbruik* % - A++ 0% - < 3 22% Totaal 120 - 160 34 130 49% 34% Vooral in delen van Giethoorn-Noord is het risico op energie-armoede aanwezig. Huishoudens zijn daar een relatief groot deel van hun inkomen kwijt aan de energierekening. - patio / bungalow + te weinig Het aantal kleine huishoudens groeit naar verwachting met zo'n 80.

Sociale huur - patio / bungalow +* Label % te weinig Koop Behoefte - koop - rij +*** te weinig*** - goedkoop + - sociale huur - tweekapper + te weinig - betaalbaar laag ++ 120 - 160 100 - 125 Totaal Koop Behoefte Plannen 10 - 15 - vrije huur - vrijstaand + te weinig - betaalbaar hoog ++ - appartement 0 te veel - duur + 15 - 20 Sociale huur - eengezins 0 match - goedkoop + - appartement 0 match - betaalbaar laag ++ - betaalbaar hoog - - duur 0 Vrije huur Vrije huur - eengezins 0 match - middenhuursegment tussen ca. € 750 en € 1.000- appartement 0 match - patio / bungalow +* te weinig Uitleg ++ = veel meer vraag dan aanbod + = meer vraag dan aanbod 0 = match - = (op termijn) meer aanbod dan vraag * = aanbod is verouderd ** = nauwelijks bestaand aanbod *** = mits in starterssegment **** = mits dicht bij voorzieningen en goed bereikbaar Groen = hard plan, blauw = zacht plan, oranje = beschikbare grond gemeente

Conclusies en aanbevelingen 8 De meeste sociale huurwoningen in Blokzijl hebben een goed energielabel. Op sommige plekken staan nog woningen met E- en G-labels, in de omgeving van De Wilgen-De Berken. Maak afspraken met corporaties over het tempo waarin deze woningen verbeterd worden, mede met het oog op de betaalbaarheid. In de particuliere sector ligt wel een grote opgave, met de grootste aantallen in Giethoorn-Zuid. Stimuleer woningverbetering en voorzie huiseigenaren van informatie over wat er mogelijk is, ook financieel. Giethoorn is een basiskern met een aantal dagelijkse voorzieningen. De kern heeft een verzorgende functie voor de woonkernen er direct omheen, maar is voor sommige (niet-dagelijkse) voorzieningen aangewezen op een kern als Steenwijk. In Giethoorn wonen naar verhouding veel ouderen: in 2020 was 26% van de inwoners ouder dan 65 jaar. Dat is ruim boven het gemiddelde in Steenwijkerland (22%). 2 Er is ruimte voor 120 tot 160 extra woningen tot 2031. Daarbinnen is er vraag naar 100 tot 125 koopwoningen, 10 tot 15 sociale huurwoningen en 15 tot 20 vrijehuurwoningen. Naar verwachting blijft het aantal huishoudens ook na 2031 nog groeien, maar wel minder hard dan de komende tien jaar.

3 In de koopsector is behoefte aan een mix van woningtypen: vrijstaande woningen of kavels, tweekappers, rijwoningen en grondgebonden gelijkvloerse woningen met bad- en slaapkamer beneden en een kleine tuin. Er is geen behoefte aan appartementen. Er is vraag naar woningen in alle prijssegmenten. Belangrijk is dat er ook koopwoningen worden gebouwd in het starterssegment tot ca. € 200.000. Het gaat dan om compacte rijwoningen van zo'n 75 m². Zorg ervoor dat het product past bij de prijs. Dat kan zijn: een iets smallere beukmaat, een iets lager afwerkingsniveau, maar daardoor wel betaalbaar voor starters. Voorkom ook dat woningen op termijn worden uitgebouwd. Ze worden dan groter, meer waard en verdwijnen daardoor uit het starterssegment. 7 In de sociale huursector is alleen nog behoefte aan grondgebonden gelijkvloerse woningen met bad- en slaapkamer beneden en een kleine tuin. De bestaande nultredenwoningen in Giethoorn zijn sterk verouderd. Zorg er wel voor dat de nieuwe woningen betaalbaar zijn. 6 In de vrijehuursector is op kleine schaal behoefte aan grondgebonden gelijkvloerse woningen met een klein tuintje. Voorwaarde is dat de huurprijzen niet te ver boven de liberalisatiegrens liggen (en dat de woningen dus tot het middenhuursegment behoren). Zorg voor nauwe samenwerking met ontwikkelaars om zo vraaggericht mogelijk te ontwikkelen.

Er zijn ongeveer 35 plannen voor woningbouw in Giethoorn. Dat betekent dat er extra plancapaciteit nodig is. Er is vooral behoefte aan meer plannen voor grondgebonden gelijkvloers wonen en meer plannen voor koopwoningen in het algemeen, met uitzondering van plannen voor koopappartementen, want daar zijn juist te veel van. 4 5 1 Sint Jansklooster Demografische trends Sint Jansklooster is een basiskern Samenstelling van de bevolking vergeleken met heel Steenwijkerland Binnenste ring = situatie in deze kern, buitenste ring = situatie in heel Steenwijkerland Bron: Wetland Wonen Woningvoorraad Samenstelling woningvoorraad i.r.t. heel Steenwijkerland WOZ-waardeklassen koop Huurprijsklassen sociale huur WOZ-waardeklassen vrije huur Koop Sociale huur Vrije huur - < € 100.000 - goedkoop (< € 442) - < € 100.000 - € 100. - € 150.000 - betaalbaar laag (< € 633) - € 100. - € 150.000 - € 150. - € 200.000 - betaalbaar hoog (< € 679) - € 150. - € 200.000 - € 200. - € 250.000 - duur (< € 752) - € 200. - € 250.000 - € 250. - € 300.000 - vrije huur (≥ € 752) - € 250. - € 300.000 - € 300. - € 400.000 - onbekend - € 300.

- € 400.000 - > € 400.000 - > € 400.000 - onbekend - onbekend Anders 45 - - - Totaal 530 € 1.640 4,3 37% - appartement 5 € 1.400 3,1 - patio / bungalow 0 Vrije huur 10 € 1.550 3,1 56% - eengezins 5 € 1.635 3,2 33% - appartement 0 - patio / bungalow 45 € 1.370 4,3 44% Sociale huur 105 € 1.305 4,2 31% - eengezins 60 € 1.255 4,2 0% - appartement 5 € 1.365 3,1 100% - patio / bungalow 0 - tweekapper 95 € 1.520 4,3 52% - vrijstaand 180 € 1.965 4,4 31% Koop 370 € 1.735 4,3 39% - rij 90 € 1.535 4,2 27% Woningen M²-waarde Verbruik Na 1990 95 110 135 - stel zonder kind 145 160 160 Het aantal huishoudens groeide sinds 2010 met +45. Er wonen relatief veel jongeren. Het inwonertal steeg door een geboorte- overschot. Daartegenover staat een negatief verhuissaldo: meer uitstroom dan instroom. - 65 jaar e.o. 165 195 215 Huishoudens 440 470 485 - alleenstaand - gezin 195 195 190 - 25 tot 45 jaar 330 330 320 - 45 tot 65 jaar 285 290 300 - 15 tot 25 jaar 140 130 175 2010 2015 2020 Inwoners 1.160 1.220 1.230 - verhuissaldo -70 Ontwikkeling 2010-2019 - 0 tot 15 jaar 235 280 250 - geboortesaldo 110 370 105 10 0% 11% 0% 7% 71% 0% 21% 9% 19% 26% 8% 50% 21% 0% 13% 13% 0% 0% 4% 0% 7% 19% 0-15 15-25 25-4545-65 65+ gezin stel z.k. 1-pers.

laag midden hoog Leeftijdsopbouw Huishoudenstypen Inkomensverdeling 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% rij koop 2^1 koop vrijstaand koop app koop patio koop egz corpo app corpo patio corpo egz vrije huur app vrije huur patio vrije huur 2e woning Sint Jansklooster Steenwijkerland

Kansen voor nieuwbouw Verwachte behoefte tot 2031 Accenten naar type woning Accenten naar prijs Ontwikkeling kleine huishoudens Planlocaties Betaalbaarheid Wonen en zorg Risico op energie-armoede Nultredenwoningen corporaties - aantal - % van corporatiebezit - gemiddeld in gemeente Ligging t.o.v. voorzieningen Groen = nultreden, cirkels = voorzieningen Verduurzamingsopgave Corporatiebezit Particulier bezit Rood = veel slechte labels Rood = hoog relatief gasverbruik * in m³/m³ - onbekend 0% Totaal 105 - F 3% - G 2% - D 4% - onbekend 10% - E 1% Totaal 425 - B 4% - 5 - 6 25% - C 31% - > 6 16% - A+ 0% - 3 - 4 17% - A 54% - 4 - 5 23% Verbruik* % - A++ 0% - < 3 8% Totaal 55 - 75 49 50 40% 34% Vooral aan de noordkant van Sint Jansklooster is het risico op energie- armoede aanwezig. Huishoudens zijn daar een relatief groot deel van hun inkomen kwijt aan de energierekening. - patio / bungalow +** te weinig Het aantal kleine huishoudens groeit naar verwachting met zo'n 35.

Sociale huur - patio / bungalow + Label % te weinig Koop Behoefte - koop - rij +*** te weinig*** - goedkoop ++ - sociale huur - tweekapper + te weinig - betaalbaar laag ++ 55 - 75 45 - 60 Totaal Koop Behoefte Plannen tot 10 - vrije huur - vrijstaand + te weinig - betaalbaar hoog ++ - appartement 0 match - duur 0 tot 10 Sociale huur - eengezins + te veel - goedkoop + - appartement 0 match - betaalbaar laag 0 - betaalbaar hoog + - duur 0 Vrije huur Vrije huur - eengezins 0 match - middenhuursegment tussen ca. € 750 en € 1.000- appartement 0 match - patio / bungalow +** te weinig Uitleg ++ = veel meer vraag dan aanbod + = meer vraag dan aanbod 0 = match - = (op termijn) meer aanbod dan vraag * = aanbod is verouderd ** = nauwelijks bestaand aanbod *** = mits in starterssegment **** = mits dicht bij voorzieningen en goed bereikbaar Groen = hard plan, blauw = zacht plan, oranje = beschikbare grond gemeente

Conclusies en aanbevelingen 8 De meeste sociale huurwoningen in Sint Jansklooster hebben een goed energielabel. Op sommige plekken staan nog woningen met E-, F- en G-labels, in de omgeving van Van Isselmudenstraat-Monnikenweg. Maak afspraken met corporaties over het tempo waarin deze woningen verbeterd worden, mede met het oog op de betaalbaarheid. In de particuliere sector ligt een grotere opgave. Stimuleer woningverbetering en voorzie huiseigenaren van informatie over wat er mogelijk is, ook financieel. Sint Jansklooster is een basiskern met een aantal dagelijkse voorzieningen. De kern heeft een verzorgende functie voor de woonkernen er direct omheen, maar is voor sommige (niet-dagelijkse) voorzieningen aangewezen op een kern als Vollenhove of Steenwijk. In Sint Jansklooster wonen naar verhouding veel jongeren: in 2020 was 35% van de inwoners jonger dan 25 jaar. Dat is ruim boven het gemiddelde in Steenwijkerland (27%). 2 Er is ruimte voor 55 tot 75 extra woningen tot 2031. Daarbinnen is er vraag naar 45 tot 60 koopwoningen, maximaal 10 sociale huurwoningen en maximaal 10 vrijehuurwoningen. Naar verwachting stabiliseert het aantal huishoudens na 2031. 3 In de koopsector is behoefte aan een mix van woningtypen: vrijstaande woningen of kavels, tweekappers, rijwoningen en grondgebonden gelijkvloerse woningen met bad- en slaapkamer beneden en een kleine tuin.

Er is geen behoefte aan appartementen. Er is vooral vraag naar woningen in het segment tot ca. € 450.000. In het dure segment is voldoende aanbod. Belangrijk is dat er ook koopwoningen worden gebouwd in het starterssegment tot ca. € 200.000. Het gaat dan om compacte rijwoningen van zo'n 75 m². Zorg ervoor dat het product past bij de prijs. Dat kan zijn: een iets smallere beukmaat, een iets lager afwerkingsniveau, maar daardoor wel betaalbaar voor starters. Voorkom ook dat woningen op termijn worden uitgebouwd. Ze worden dan groter, meer waard en verdwijnen daardoor uit het starterssegment. 7 In de sociale huursector is ook behoefte aan een mix van woningtypen: grondgebonden gelijkvloerse woningen met bad- en slaapkamer beneden en een kleine tuin, maar daarnaast ook enkele 'normale' gezinswoningen. Er is geen behoefte aan appartementen. Zorg er wel voor dat deze woningen betaalbaar zijn. 6 In de vrijehuursector is op kleine schaal behoefte aan grondgebonden gelijkvloerse woningen met een klein tuintje. Voorwaarde is dat de huurprijzen niet te ver boven de liberalisatiegrens liggen (en dat de woningen dus tot het middenhuursegment behoren). Zorg voor nauwe samenwerking met ontwikkelaars om zo vraaggericht mogelijk te ontwikkelen. Er zijn ongeveer 50 plannen voor woningbouw in Sint Jansklooster. Dat betekent dat er een klein tekort is.

Er is vooral behoefte aan meer plannen voor grondgebonden gelijkvloers wonen en meer plannen voor koopwoningen in het algemeen, maar juist minder plannen voor reguliere eengezins-huurwoningen. 4 5 1 Steenwijkerwold Demografische trends Steenwijkerwold is een basiskern Samenstelling van de bevolking vergeleken met heel Steenwijkerland Binnenste ring = situatie in deze kern, buitenste ring = situatie in heel Steenwijkerland Bron: RTV SLOS Woningvoorraad Samenstelling woningvoorraad i.r.t. heel Steenwijkerland WOZ-waardeklassen koop Huurprijsklassen sociale huur WOZ-waardeklassen vrije huur Koop Sociale huur Vrije huur - < € 100.000 - goedkoop (< € 442) - < € 100.000 - € 100. - € 150.000 - betaalbaar laag (< € 633) - € 100. - € 150.000 - € 150. - € 200.000 - betaalbaar hoog (< € 679) - € 150. - € 200.000 - € 200. - € 250.000 - duur (< € 752) - € 200. - € 250.000 - € 250. - € 300.000 - vrije huur (≥ € 752) - € 250. - € 300.000 - € 300. - € 400.000 - onbekend - € 300.

- € 400.000 - > € 400.000 - > € 400.000 - onbekend - onbekend Anders 20 - - - Totaal 825 € 1.540 4,5 25% - appartement 0 - patio / bungalow 0 Vrije huur 5 € 1.150 4,6 0% - eengezins 5 € 1.360 4,9 0% - appartement 40 € 1.075 7,7 62% - patio / bungalow 45 € 1.290 4,3 0% Sociale huur 325 € 1.300 4,9 13% - eengezins 240 € 1.345 4,5 7% - appartement 20 € 1.355 10,8 5% - patio / bungalow 0 - tweekapper 145 € 1.655 4,4 31% - vrijstaand 200 € 1.935 3,6 40% Koop 465 € 1.700 4,3 34% - rij 100 € 1.390 3,9 28% Woningen M²-waarde Verbruik Na 1990 235 290 300 - stel zonder kind 270 275 245 Het aantal huishoudens groeide sinds 2010 met +20. Daartegenover staat een daling van het inwonertal. Er is dus sprake van huishoudens- verdunning, deels veroorzaakt door meer alleenstaanden. - 65 jaar e.o. 365 410 450 Huishoudens 770 800 790 - alleenstaand - gezin 265 235 240 - 25 tot 45 jaar 420 375 340 - 45 tot 65 jaar 485 505 490 - 15 tot 25 jaar 195 185 185 2010 2015 2020 Inwoners 1.785 1.735 1.710 - verhuissaldo -25 Ontwikkeling 2010-2019 - 0 tot 15 jaar 315 280 260 - geboortesaldo -35 465 325 5 4% 21% 0% 5% 64% 8% 23% 8% 15% 20% 7% 31% 17% 0% 23% 18% 0% 8% 9% 8% 4% 8% 0-15 15-25 25-4545-65 65+ gezin stel z.k. 1-pers.

laag midden hoog Leeftijdsopbouw Huishoudenstypen Inkomensverdeling 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% rij koop 2^1 koop vrijstaand koop app koop patio koop egz corpo app corpo patio corpo egz vrije huur app vrije huur patio vrije huur 2e woning Steenwijkerwold Steenwijkerland Kansen voor nieuwbouw Verwachte behoefte tot 2031 Accenten naar type woning Accenten naar prijs Ontwikkeling kleine huishoudens Planlocaties Betaalbaarheid Wonen en zorg In Steenwijkerwold zijn geen harde of Risico op energie-armoede Nultredenwoningen corporaties zachte plannen. Er zijn alleen 5 schetsplannen. - aantal - % van corporatiebezit - gemiddeld in gemeente Ligging t.o.v. voorzieningen Groen = nultreden, cirkels = voorzieningen Verduurzamingsopgave Corporatiebezit Particulier bezit Rood = veel slechte labels Rood = hoog relatief gasverbruik * in m³/m³ Totaal 325 - onbekend 13% - F 3% - G 4% - D 5% - onbekend 4% - E 5% Totaal 500 - B 22% - 5 - 6 33% - C 36% - > 6 21% 9% - A 12% - 4 - 5 25% Label % Verbruik* % - A++ 0% - < 3 7% - patio / bungalow + te weinig Het aantal kleine huishoudens groeit naar verwachting met zo'n 55.

Sociale huur - patio / bungalow - A+ 0% - 3 - 4 Totaal 85 - 115 5 +** te weinig Koop Behoefte - koop - rij +*** te weinig*** - goedkoop ++ - sociale huur - tweekapper + te weinig - betaalbaar laag ++ 85 - 115 75 - 90 Totaal Koop Behoefte Plannen 10 - 15 - vrije huur - vrijstaand + te weinig - betaalbaar hoog + - appartement 0 match - duur 0 tot 10 Sociale huur - eengezins 0 match - goedkoop ++ - appartement 0 match - betaalbaar laag + 24% 34% Het risico op energie-armoede is in Steenwijkerwold groot. Huishoudens zijn daar een relatief groot deel van hun inkomen kwijt aan de energierekening. - betaalbaar hoog 0 - duur 0 Vrije huur Vrije huur - eengezins 0 match - middenhuursegment tussen ca. € 750 en € 1.000- appartement 0 match - patio / bungalow +** te weinig 80 Uitleg ++ = veel meer vraag dan aanbod + = meer vraag dan aanbod 0 = match - = (op termijn) meer aanbod dan vraag * = aanbod is verouderd ** = nauwelijks bestaand aanbod *** = mits in starterssegment **** = mits dicht bij voorzieningen en goed bereikbaar Groen = hard plan, blauw = zacht plan, oranje = beschikbare grond gemeente Conclusies en aanbevelingen 8 Er ligt een verduurzamingsopgave in de sociale huursector. Ongeveer 40 woningen hebben energielabel E, F of G. Dat is zo'n 11% van de sociale huurvoorraad. Het gaat om de omgeving Ten Holtheweg-Blaankamp.

Maak afspraken met corporaties over het tempo waarin deze woningen verbeterd worden, mede met het oog op de betaalbaarheid. Ook in de particuliere sector ligt een grote opgave. Stimuleer woningverbetering en voorzie huiseigenaren van informatie over wat er mogelijk is, ook financieel. 9 De nieuwe dorpsvisie van Steenwijkerwold geeft aan dat er op bepaalde plekken in het dorp relatief veel sociale huurwoningen staan. Bij dorpsvernieuwing kan dat reden zijn om sociale huurwoningen te slopen en te vervangen door koopwoningen, en tegelijk op andere plekken in het dorp nieuwe huurwoningen toe te voegen. Zo creëer je een betere mix van doelgroepen en woningtypen. Probeer hierbij rekening te houden met het wensprogramma zoals hierboven aangegeven. Steenwijkerwold is een basiskern met een aantal dagelijkse voorzieningen. De kern heeft een verzorgende functie voor de woonkernen er direct omheen, maar is voor sommige (niet-dagelijkse) voorzieningen aangewezen op een kern als Steenwijk of Wolvega. In Steenwijkerwold wonen naar verhouding veel ouderen: in 2020 was 26% van de inwoners ouder dan 65 jaar. Dat is ruim boven het gemiddelde in Steenwijkerland (22%). 2 Er is ruimte voor 85 tot 115 extra woningen tot 2031. Daarbinnen is er vraag naar 75 tot 90 koopwoningen, 10 tot 15 sociale huurwoningen en maximaal 10 vrijehuurwoningen.

Naar verwachting blijft het aantal huishoudens ook na 2031 nog groeien, maar wel minder hard dan de komende tien jaar. 3 7 In de sociale huursector is alleen nog behoefte aan grondgebonden gelijkvloerse woningen met bad- en slaapkamer beneden en een kleine tuin. In Steenwijkerwold staan nauwelijks van zulke woningen, en het aanbod dat er is, is sterk verouderd. Zorg er wel voor dat de nieuwe woningen betaalbaar zijn; in Steenwijkerwold wonen relatief veel huishoudens met een laag inkomen. 6 In de vrijehuursector is op kleine schaal behoefte aan grondgebonden gelijkvloerse woningen met een klein tuintje. Voorwaarde is dat de huurprijzen niet te ver boven de liberalisatiegrens liggen (en dat de woningen dus tot het middenhuursegment behoren). Zorg voor nauwe samenwerking met ontwikkelaars om zo vraaggericht mogelijk te ontwikkelen. Er zijn slechts 5 plannen voor woningbouw in Steenwijkerwold. Dat betekent dat er extra plancapaciteit nodig is. Er is vooral behoefte aan meer plannen voor grondgebonden gelijkvloers wonen en meer plannen voor koopwoningen in het algemeen. 4 In de koopsector is behoefte aan een mix van woningtypen: vrijstaande woningen of kavels, tweekappers, rijwoningen en grondgebonden gelijkvloerse woningen met bad- en slaapkamer beneden en een kleine tuin. Er is geen behoefte aan appartementen. Er is vooral vraag naar woningen in het segment tot ca. € 290.000.

In het dure segment is voldoende aanbod. Belangrijk is dat er ook koopwoningen worden gebouwd in het starterssegment tot ca. € 200.000. Het gaat dan om compacte rijwoningen van zo'n 75 m². Zorg ervoor dat het product past bij de prijs. Dat kan zijn: een iets smallere beukmaat, een iets lager afwerkingsniveau, maar daardoor wel betaalbaar voor starters. Voorkom ook dat woningen op termijn worden uitgebouwd. Ze worden dan groter, meer waard en verdwijnen daardoor uit het starterssegment. 5 1 Kleine kernen Noordoost Demografische trends Basse, Eesveen, Kallenkote, Onna, Willemsoord en Witte Paarden zijn woonkernen Samenstelling van de bevolking vergeleken met heel Steenwijkerland Binnenste ring = situatie in deze kern, buitenste ring = situatie in heel Steenwijkerland Bron: Holland Luchtfoto Woningvoorraad Samenstelling woningvoorraad i.r.t. heel Steenwijkerland WOZ-waardeklassen koop Huurprijsklassen sociale huur WOZ-waardeklassen vrije huur Koop Sociale huur Vrije huur - < € 100.000 - goedkoop (< € 442) - < € 100.000 - € 100. - € 150.000 - betaalbaar laag (< € 633) - € 100. - € 150.000 - € 150. - € 200.000 - betaalbaar hoog (< € 679) - € 150. - € 200.000 - € 200. - € 250.000 - duur (< € 752) - € 200. - € 250.000 - € 250. - € 300.000 - vrije huur (≥ € 752) - € 250. - € 300.000 - € 300. - € 400.000 - onbekend - € 300.

- € 400.000 - > € 400.000 - > € 400.000 - onbekend - onbekend Anders 110 - - - Totaal 1.395 € 2.030 4,6 17% - appartement 5 € 635 6,0 - patio / bungalow 0 Vrije huur 25 € 1.680 4,7 21% - eengezins 20 € 1.715 4,3 24% - appartement 10 € 650 8,3 0% - patio / bungalow 0 Sociale huur 105 € 1.410 5,7 14% - eengezins 95 € 1.475 5,5 15% - appartement 0 - patio / bungalow 10 € 2.020 4,7 10% - tweekapper 115 € 1.830 5,0 20% - vrijstaand 955 € 2.185 4,4 15% Koop 1.155 € 2.100 4,5 17% - rij 75 € 1.460 4,3 36% Woningen M²-waarde Verbruik Na 1990 305 465 425 - stel zonder kind 475 605 525 Het aantal huishoudens groeide sinds 2010 met +125. Het aantal alleenstaanden en stellen groeide, het aantal gezinnen bleef gelijk. Er was een ruim positief geboortesaldo, maar een negatief verhuissaldo. - 65 jaar e.o. 495 670 695 Huishoudens 1.360 1.740 1.485 - alleenstaand - gezin 580 685 585 - 25 tot 45 jaar 790 1.015 700 - 45 tot 65 jaar 1.205 1.305 1.175 - 15 tot 25 jaar 450 500 440 2010 2015 2020 Inwoners 3.595 4.235 3.695 - verhuissaldo -170 Ontwikkeling 2010-2019 - 0 tot 15 jaar 660 715 555 - geboortesaldo 270 1.155 105 25 0% 24% 8% 3% 61% 8% 9% 5% 12% 13% 9% 11% 19% 2% 15% 20% 0% 13% 30% 17% 5% 16% 0-15 15-25 25-4545-65 65+ gezin stel z.k. 1-pers.

laag midden hoog Leeftijdsopbouw Huishoudenstypen Inkomensverdeling 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% rij koop 2^1 koop vrijstaand koop app koop patio koop egz corpo app corpo patio corpo egz vrije huur app vrije huur patio vrije huur 2e woning Kleine kernen Noordoost Steenwijkerland Kansen voor nieuwbouw Verwachte behoefte tot 2031 Accenten naar type woning Accenten naar prijs Ontwikkeling kleine huishoudens Planlocaties Betaalbaarheid Wonen en zorg Risico op energie-armoede Nultredenwoningen corporaties - aantal - % van corporatiebezit - gemiddeld in gemeente Ligging t.o.v. voorzieningen Groen = nultreden, cirkels = voorzieningen Verduurzamingsopgave Corporatiebezit Particulier bezit Rood = veel slechte labels Rood = hoog relatief gasverbruik * in m³/m³ Totaal 105 - onbekend 0% - F 8% - G 1% - D 5% - onbekend 17% - E 12% Totaal 1.290 - B 26% - 5 - 6 21% - C 30% - > 6 15% 12% - A 18% - 4 - 5 22% Label % Verbruik* % - A++ 0% - < 3 13% - patio / bungalow + te weinig Het aantal kleine huishoudens groeit naar verwachting met zo'n 65.

Sociale huur - patio / bungalow - A+ 0% - 3 - 4 Totaal 70 - 100 41 + te weinig Koop Behoefte - koop - rij 0 / +* match*** - goedkoop + - sociale huur - tweekapper + match - betaalbaar laag ++ 70 - 100 70 - 100 Totaal Koop Behoefte Plannen vernieuwing - vrije huur - vrijstaand + te weinig - betaalbaar hoog + - appartement 0 match - duur + maatwerk Sociale huur - eengezins - te veel - goedkoop 0 - appartement 0 match - betaalbaar laag 0 0% 34% Vooral in Willemsoord, Witte Paarden en Basse is het risico op energie- armoede aanwezig. Huishoudens zijn daar een relatief groot deel van hun inkomen kwijt aan de energierekening. - betaalbaar hoog + - duur - Vrije huur Vrije huur - eengezins - match - middenhuursegment tussen ca. € 750 en € 1.000- appartement 0 match - patio / bungalow +* te weinig 0 Uitleg ++ = veel meer vraag dan aanbod + = meer vraag dan aanbod 0 = match - = (op termijn) meer aanbod dan vraag * = aanbod is verouderd ** = nauwelijks bestaand aanbod *** = mits in starterssegment **** = mits dicht bij voorzieningen en goed bereikbaar Groen = hard plan, blauw = zacht plan, oranje = beschikbare grond gemeente

Conclusies en aanbevelingen 8 Er ligt een verduurzamingsopgave in de sociale huursector. Ongeveer 20 woningen hebben energielabel E, F of G. Dat is zo'n 21% van de sociale huurvoorraad. Het gaat o.a. om de omgeving van de Van Karnebeeklaan in Eesveen, met deels versnipperd bezit. Maak afspraken met corporaties over de (verbeter)strategie voor deze woningen. Ook in de particuliere sector ligt een grote opgave. Stimuleer woningverbetering en voorzie huiseigenaren van informatie over wat er mogelijk is, ook financieel. 9 Specifiek voor Eesveen geldt dat de behoefte onder starters recent in beeld is gebracht. Er is behoefte aan betaalbaar wonen in huur- en koopwoningen, met als voorkeurslocatie de voormalige discotheek Smithy's. Er is vooral behoefte aan 'klein en betaalbaar wonen' en 'hof- woningen', waarbij jong en oud gemixt worden. Andere locaties die genoemd werden, zijn De Wulpen en Holslootbrink. De kleine kernen in Noordoost zijn woonkernen met weinig dagelijkse voorzieningen. De kernen leunen op voorzieningen in grotere kernen in de buurt, zoals Steenwijk. In de kleine kernen in Noordoost wonen naar verhouding veel gezinnen: in 2020 was dat 39% van de huishoudens. Dat is ruim boven het gemiddelde in Steenwijkerland (34%). 2 Er is ruimte voor 70 tot 100 extra woningen tot 2031. Dat zijn hoofdzakelijk koopwoningen.

Toevoegingen in de sociale huur- en vrijehuursector zijn altijd maatwerk, met als doel in te spelen op een concrete, lokale behoefte. Naar verwachting stabiliseert het aantal huishoudens na 2031. 3 7 In de sociale huursector is geen netto uitbreidingsbehoefte, maar is wel een vernieuwingsvraag. Dat betekent: verouderde, energetisch onzuinige rijwoningen vervangen door moderne, grondgebonden gelijkvloerse woningen met bad- en slaapkamer beneden en een kleine tuin. Zorg er wel voor dat de nieuwe woningen betaalbaar zijn voor de lokale woningzoekende. In de kleine kernen in Noordoost wonen namelijk relatief veel huishoudens met een laag inkomen. 6 In de vrijehuursector is op zeer kleine schaal behoefte aan grondgebonden gelijkvloerse woningen met een klein tuintje. Toevoeging is altijd maatwerk voor de lokale behoefte. Voorwaarde is dat de huurprijzen niet te ver boven de liberalisatiegrens liggen (en dat de woningen dus tot het middenhuursegment behoren). Zorg voor nauwe samenwerking met ontwikkelaars om zo vraaggericht mogelijk te ontwikkelen. Er zijn ongeveer 40 plannen voor woningbouw in de kleine kernen in Noordoost. Dat betekent dat er extra plancapaciteit nodig is. Er is vooral behoefte aan meer plannen voor grondgebonden gelijkvloers wonen en meer plannen voor vrijstaande koopwoningen, en juist minder plannen voor eengezins-huurwoningen.

4 In de koopsector is behoefte aan een mix van woningtypen: vrijstaande woningen of kavels, tweekappers en grondgebonden gelijkvloerse woningen met bad- en slaapkamer beneden en een kleine tuin. Er is geen behoefte aan appartementen. Er is vraag naar woningen in alle prijssegmenten. Er is ook vraag naar rijwoningen, mits ze gebouwd worden in het starterssegment tot ca. € 200.000, voor de plaatselijke starter. Het gaat dan om compacte rijwoningen van zo'n 75 m². Zorg ervoor dat het product past bij de prijs. Dat kan zijn: een iets smallere beukmaat, een iets lager afwerkingsniveau, maar daardoor wel betaalbaar voor starters. Voorkom ook dat woningen op termijn worden uitgebouwd. Ze worden dan groter, meer waard en verdwijnen daardoor uit het starterssegment. 5 1 Kleine kernen Noordwest Demografische trends Blankenham, Kalenberg, Kuinre, Ossenzijl en Scheerwolde zijn woonkernen Samenstelling van de bevolking vergeleken met heel Steenwijkerland Binnenste ring = situatie in deze kern, buitenste ring = situatie in heel Steenwijkerland Bron: Weerribben Wieden Woningvoorraad Samenstelling woningvoorraad i.r.t. heel Steenwijkerland WOZ-waardeklassen koop Huurprijsklassen sociale huur WOZ-waardeklassen vrije huur Koop Sociale huur Vrije huur - < € 100.000 - goedkoop (< € 442) - < € 100.000 - € 100. - € 150.000 - betaalbaar laag (< € 633) - € 100. - € 150.000 - € 150.