Jaarverslag 2024 (1)

Jaarverslag 2024

1 Inhoudsopgave 1. JAARVERSLAG OP HOOFDLIJNEN .................................................................................................................... 3 1.1 Inleiding...................................................................................................................................................... 3 1.2 Doelstellingen en financieel resultaat op hoofdlijnen ................................................................................. 4 1.3 Brede welvaart en de SDG’s ..................................................................................................................... 11 2. PROGRAMMAVERANTWOORDING................................................................................................................. 13 2.1 Woningbouw ............................................................................................................................................ 13 2.2 Werk en economie .................................................................................................................................... 19 2.3 Samenredzaam ..........................................................................................................................................

25 2.4 Vitaal Platteland ....................................................................................................................................... 36 2.5 Duurzaam ................................................................................................................................................. 42 2.6 Leefbare steden en kernen ........................................................................................................................ 49 2.7 Financiën en dienstverlening .................................................................................................................... 60 3. SPECIFIEKE PARAGRAFEN ............................................................................................................................... 66 3.1 Lokale heffingen ....................................................................................................................................... 66 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................................ 69 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................................................

79 3.4 Financiering .............................................................................................................................................. 84 3.5 Bedrijfsvoering ......................................................................................................................................... 89 3.6 Verbonden partijen ................................................................................................................................... 95 3.7 Uitvoering grondbeleid 2024 .................................................................................................................. 108 4. VERKLARING ENSIA .......................................................................................................................................... 110 2 3 1. Jaarverslag op hoofdlijnen 1.1 Inleiding In dit jaarverslag blikken we terug op het jaar 2024. We geven een overzicht van de realisatie van de plannen en doelstellingen die we hebben vastgelegd in onze begroting 2024 -2027. Een begroting gebaseerd op ons coalitieakkoord "Duurzaam Doorbouwen" , waarbij we ons de taak gesteld om bij te dragen aan de brede welvaart in onze gemeente . Daarom besteden we in dit verslag ook aandacht aan onze bijdrage aan de Sustainable Development Goals (SDG's).

We hebben ons volop ingezet om het aantal (betaalbare) koop- en sociale huurwoningen in alle kernen van Steenwijkerland te vergroten. De bestemmingsplannen voor zowel de Gouden Engel als de Kalverstraat in Steenwijk zijn onherroepelijk geworden. Er zijn in bijna alle kernen plannen in voorbereiding óf er wordt gebouwd, bijvoorbeeld in Oldemarkt, Heetveld, Blokzijl, Sint Jansklooster, Kuinre en Blankenham. In Scheerwolde is de bouw van vier starterswoningen van start gegaan. In Ossenzijl loopt een project vo or de realisatie van vier sociale huurwoningen. Bij werk en economie ligt de nadruk op het voorkomen van mismatches op de arbeidsmarkt en het versterken van werkgelegenheid binnen de gemeente. We zijn trots dat de Regionale Praktijk Academie (RPA) de stap heeft gezet naar zelfstandigheid met een stabiele instroom, financiering, uitbreiding van sectoren en een effectief gestructureerd besturingsmodel. In samenwerking met lokale ondernemers hebben we onze economische koers uitgezet met concrete doelstellingen in een uitvoeringsagenda. Deze koers sluit aan bij het "aanpakkers" -karakter van onze gemeente, waarin veel familiebedrijven en een sterk midden - en kleinbedrijf de ruggengraat vormen. Binnen het sociaal domein hebben we ons het afgelopen jaar ingezet voor het voorkomen van (ernstige) geldzorgen.

Vanaf 1 janu ari 2024 voeren we het minimabeleid weer volledig in eigen beheer uit. Het Geldloket heeft zich verder ontwikkeld en onze eigen aanpak met het “sociaal incasseren” is erg succesvol en krijgt hier ook landelijk waardering voor. We zijn daarnaast positief over de vooruitgang van de “Beweging van nul” rondom huiselijk geweld. Ook zijn we er goed in geslaagd om psychisch kwetsbare inwoners het afgelopen jaar te ondersteunen in hun streven naar zelfstandig wonen. Duurzaamheid draait voor ons vooral om het vergroten van bewustwording en het stimuleren van zowel inwoners als organisaties om hun steentje bij te dragen aan een schonere wereld met een lagere CO2 -voetafdruk. De bewustwording is verder gegroeid door initiatieven zoals de tuinsubsidie, communicatiecampagnes . Daarbij is de isolatiesubsidie voor woningeigenaren in werking ge treden. In 2024 hebben 357 inwoners deze subsidie aangevraagd. Dit jaar hebben we ook gewerkt aan het ontwikkelen van een educatiepakket rondom klimaatadaptatie voor scholen. Voortgang hebben we ook kunnen maken om de door ons gewenste grote projecten te kunnen realiseren. Zo heeft de raad voor de realisatie van de randweg Blokzijl € 8,4 mln. beschikbaar gesteld. Deze ontwikkeling vervult de langverwachte wens de kern van Blokzijl veiliger en leefbaarder te maken .

We hebben grote stappen gezet richting de bouw van de Unilocatie voor voortgezet onderwijs . Inmiddels heeft dit tot definitieve besluitvorming in 2025 geleid. Afgelopen jaar hebben we , in nauw overleg met inwoners, veel aandacht besteed aan het opwaarderen van de openbare ruimte . Daarnaast zijn de voorgenomen onderhoudsplannen uitgevoerd en zijn de plannen voor 2025 in kaart gebracht. Verder is de leefbaarheid in de steden en kernen versterkt door initiatieven gericht op het verduurzamen van accommodaties . Financieel hebben we een positief rekeningsaldo van ruim € 6,4 mln. gerealiseerd. Een deel van dit resultaat is te danken aan de aanzienlijk hoger uitgevallen uitkeringen vanuit het Rijk. Dit zijn positieve signalen over de stand van onze financiën. Tegelijkertijd zijn er zorgen en hebben we krachtige en duidelijke keuzes gemaakt. Gelet op de voorziene tekorten in de nabije toekomst veroorzaakt door de lagere bijdragen vanuit het Rijk hebben we maatregelen genomen om onze financiën op orde te houden. Zowel scherper begroten, bezuinigingen en lastenverzwaring vormden onderdeel van dit pakket aan maatregelen. Terugkijkend op het jaar 2024 zien we dat veel van onze plannen uit ons coalitieakkoord qua uitvoering op koers lig gen. Met volop energie en vertrouwen gaan we aan de slag om deze lijn door te zetten in het laatste volledige jaar van onze bestuursperiode.

Het college van burgemeester en wethouders van Steenwijkerland 4 1.2 Doelstellingen en financieel resultaat op hoofdlijnen In de programmabegroting 2024 -2027 zijn 111 beoogde acties en doelstellingen opgenomen. In hoofdstuk 2 van het jaarverslag wordt een toelichting gegeven op de doelstellingen die wel of niet behaald zijn. Financieel gezien is 2024 begonnen met een positief begrotingssaldo van bijna € 0,8 mln. De uiteindelijke resultaten zijn als volgt: Acties en doelstellingen De voortgang van deze acties en doelstellingen is gerapporteerd in de betreffende programma's. Het totaal aantal gerealiseerde doelstellingen bedraagt ongeveer 80% (in 2023 was dit 75%). Dit is hoger dan de voorspelling in de najaarsnota, waarin werd aangegeven dat 71% van de doelstellingen op schema lag om gehaald te worden. ❖ Totaal gerealiseerde doelstellingen Financieel Het jaar sluiten we af met een positief rekeningsaldo van ruim € 6,4 mln. In de onderstaande tabel geven wij een overzicht van de financiële ontwikkelingen gedurende het jaar 2024, zowel in totaal als per programma. Een opvallend aspect is het sterk wisselende karakter van de Rijksmiddelen en de BUIG -uitkering. Deze uitkeringen zijn respectievelijk met € 3,6 en bijna € 2,0 mln. gestegen, wat een aanzienlijke impact heeft op de inkomsten van de gemeente.

U heeft hierover al informatie ontvangen in de informa tienota’s, maar vooral de stijging van de september - en decembercirculaires is groot. Het is echter belangrijk om te vermelden dat, in tegenstelling tot de gemeente, het Rijk werkt op basis van het kasstelsel, waarbij het moment van overmaken leidend is in plaats van de periode waarop de uitkering betrekking heeft. Het totaaloverzicht van de budgetafwijkingen en bijstellingen is weergegeven in de tabel op de volgende pagina.

5

6 In de jaarrekening staat per programma een gedetailleerde toelichting op de verschillen. Saldo van de rekening Onze begroting en rekening kent 7 (bestuurs)programma’s. De mutaties van en naar de reserves maken volledig deel uit van de rekening 2024. Ook de investeringen die ten laste van de reserves zijn uitgevoerd, worden hierin meegenomen. Dit geeft het resultaat van het jaar weer. Het saldo van de baten en lasten (inclusief mutaties van en naar reserve) bedraagt ruim € 6,4 mln. positief.

7 In de bovenstaande tabel zijn de veranderingen in de reserves meegenomen. Als we deze buiten beschouwing laten, krijgen we een duidelijker beeld van de invloed op onze reservepositie. Onze reserves nemen af doordat we verschillende investeringen uit de reserves betalen, maar het resultaat van 2024 wordt weer toegevoegd aan de reserves. Uiteindelijk zijn de inkomsten ruim € 6,4 mln. hoger dan de uitgaven. Dit komt overeen met de verhoging van de omvang van onze reservepositie eind 202 4. Aandeel van de lasten per programma De begroting is opgebouwd uit de zeven bestuursprogramma’s vanuit het collegeprogramma 2022-2026 “Duurzaam doorbouwen’’. De verdeling van de bestedingen per programma is in het onderstaande cirkeldiagram weergegeven. Aandeel van de baten per programma Het grootste deel van onze inkomsten komt uit het programma Financiën en Dienstverlening. In dit programma zijn de lokale belastingen (zoals de onroerendezaakbelasting, toeristenbelasting) en de Algemene uitkering opgenomen.

8 De lokale heffingen maken onderdeel uit van het programma "Financiën en Dienstverlening". Het aandeel van deze heffingen in de inkomsten van dit programma staat hieronder weergegeven. Duidelijk is dat de gemeente veel meer afhankelijk is van de Algemene uitkering (categorie overige baten) dan van de lokale heffingen. Kengetallen Het Rijk gebruikt drie categorieën om de financiële positie te beoordelen: categorie A (groen), B (oranje) en C (rood) . Categorie C is het risicovolst, terwijl categorie A het minst risicovol is. Deze kengetallen hebben betrekking op: 1. Netto schuldquote & netto schuldquote gecorr igeerd voor verstrekte leningen 2. Solvabiliteit 3. Grondexploitatie 4. Structurele exploitatieruimte 5. Belastingcapaciteit Onze (historische) kengetallen:

9 De totale omvang van de nog te realiseren investeringen en bijbehorende kredieten bedraagt bijna € 41 mln. Dit is lager opgenomen in de begroting op basis van het bestedingsplan, wat resulteert in een aanzienlijk lagere schuldquote. De hogere solvabiliteit wordt voornamelijk veroorzaakt door niet -gerealiseerde investeringen en het positieve resultaat op de rekening. Het kengetal grondexploitatie geeft aan dat de boekwaarde zeer laag is in vergelijking met de kernwaarde van 20%. De structurele exploitatieruimte wordt berekend door de structurele baten te vergelijken met de structurele lasten. Eind 202 4 is deze ruimte positief. Het is echter belangrijk op te merken dat dit kengetal gebaseerd is op het jaar 2024 en geen inzicht geeft i n de exploitatieruimte voor de komende jaren. Met het "ravijnjaar" in zicht, zal deze structurele exploitatieruimte bij on gewijzigd beleid of zonder compensatie van het Rijk negatief worden. De belastingcapaciteit geeft aan hoeveel procent van de belastingopbrengsten wordt benut en hoeveel ruimte er is om dit perce ntage gelijk te trekken met het landelijke gemiddelde. Deze ruimte moet verplicht worden benut als de gemeente onder toezicht wordt gesteld. Weerstandsratio Naast bovenstaande kengetallen hebben we nog een “eigen” kengetal opgenomen. Dit betreft de weerstandsratio.

De weerstandsratio is een hulpmiddel waarmee de beschikbare weerstandscapaciteit wordt vergeleken met de benodigde capaciteit, in relatie tot de risico's die we lopen. Het geeft inzicht in het vermogen van de gemeente om financiële tegenvallers op te vang en. We hebben vastgelegd dat de signaalwaarde minimaal 1,0 moet zijn. Eind 2024 is de ratio met 3,7 voldoende om eenmalige tegenvallers op te vangen. De weerstandsratio is afgenomen ten opzichte van de ratio in de programmabegroting 2024 -2027. Bij de vaststelling van

10 de nota 'Reserves en Voorzieningen 2023' is de omvang van de reserve vaste buffer verlaagd (van 15% naar 10% van de OZB en Algemene uitkering). De risicoscan die in de begroting 2024-2027 is opgenomen, is geactualiseerd. Dit verklaart de daling van de ratio. Algemene opmerking bij de kengetallen: Bij een stabiele exploitatiebegroting zullen de hierboven genoemde kengetallen zich normaal ontwikkelen. Omdat gemeenten, net als in 2022 en 2023, ook in 2024 extra taken hebben uitgevoerd (zoals de energiecompensatie en de opvang van Oekraïense vluchtelingen), worden de kengetallen voor grondexploitatie, netto schuldquote en netto schuldquote momenteel te positief weergegeven. Door de sterke toename van de lasten, die op termijn weer zullen afnemen, ontstaat er een vertekend beeld. Verder verwijzen we naar de databank van de provincie Overijssel voor informatie over de kengetallen van alle gemeenten in onze provincie. De databank is te vinden op Databank provincie Overijssel. Ook kunt u deze gegevens van de programmabegroting 2024 op de site van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) bij de houdbaarheidstest gemeentefinanciën versie 2024 raadplegen. Dit jaarverslag kijkt terug op het jaar 2024. Veel projecten zijn afgerond of worden momenteel afgerond. In bijlage 6 van de jaarrekening is een overzicht te vinden van de afgeronde projecten.

In bijlage 7 staan de nog beschikbare kredieten per eind 2024, die € 40,7 mln. bedragen (tegenover € 41,7 mln. eind 2023). 11 1.3 Brede welvaart en de SDG’s In het coalitieakkoord hebben we beschreven dat we willen werken aan het vergroten van de brede welvaart. Met elkaar hebben w e de uitdaging om te werken aan een duurzaam, welvarend Steenwijkerland voor de huidige en toekomstige generaties. Daarvoor gebruiken wij ook de 17 werelddoelen: de Sustainable Development Goals (SDG's). Hier lichten we enkele succesvolle SDG-resultaten toe uit het afgelopen jaar. Voor meer informatie over de voortgang van indicatoren binnen d eze SDG’s willen w e u ook verwijzen naar www.waarstaatjegemeente.nl, waar per SDG diverse cijfers voor gemeenten beschikbaar zijn. In onze gemeente heeft 2,0% van de inwoners de afgelopen jaren een besteedbaar inkomen onder het sociaal minimum. Landelijk ligt dit op 3,2%. Een mooi resultaat bij deze SDG is het project met het “sociaal incasseren”. Sociaal incasseren betekent echt een ánder incassobeleid; persoonlijk contact, duidelijkheid en maatwerk, zodat verdere schulden worden voorkomen. De resultaten zijn zeer positief . Het aantal gemeentelijke incassoverzoeken naar de deurwaarder is in de periode 2021-2024 met 75% afgenomen. Afgelopen ja ar is het eerste voedselbos(je) aan gelegd bij kindcentrum Het Kompas in Steenwijk .

Ook in Steenwijkerwold ( Immanuelschool) is inmiddels zo’n bosje aangelegd. Een voedselbosje is een kleine, natuurlijke omgeving op of rondom schoolpleinen en buitenschoolse opvanglocaties. Kinderen leren hier hoe voedsel groeit en ontdekken welke vruchten, bladeren en bloemen eetbaar zijn. Naast de educatieve waarde draagt het bosje bij aan de biodiversiteit. Het gezondheidsbeleid in de gemeente is uitgerold, nadat we samen met inwoners en zorgorganisaties hebben gekeken naar wat er echt toe doet . In overleg met huisartsen is gestart met Welzijn op Recept; in plaats van bij psychosociale klachten medicijnen voor te schrijven, verwijst de arts mensen door naar een welzijnscoach. Ook wordt breder gekeken naar eenzaamheid, en de verbinding gemaakt tussen huisartsen en Sociaal Werk De Kop, omdat fysieke klachten soms ergens anders vandaan komen. Nu het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs is vastgesteld, hebben we als gemeente en partners maximaal ingezet op samenwerking. Dit met als doel in zoveel mogelijk kernen met onderwijsaanbod één gebouw te realiseren voor meerdere schooldisciplines. Die ontwikkeling zien we op meer plekken vorm krijgen, zoals in Sint Jansklooster, Vollenhove en Blokzijl. Het afgelopen jaar heeft verder volop in het teken gestaan van de voorbereidingen voor de definitieve besluitvorming voor de bouw van de unilocatie in Steenwijk.

Wij steunen de Stichting Regenboog Steenwijkerland met subsidie. Deze stichting komt op voor de belangen en positie van LHBTIQ+ inwoners. De stichting wil vooruitgang boeken in verbinding en emancipatie, zichtbaarheid en sociale erkenning van LHBTIQ+ inwon ers. Voor de vierde keer is afgelopen ja ar het Regenboogfestival door deze stichting georganiseerd. Het project afkoppelen van regenwater van het riool in de wijk Oostwijken is in uitvoering gegaan om ook deze wijk klimaatadaptiever in te richten. Voor afkoppelen en infiltratie van regenwater hebben we voor andere projecten ook subsidie van het rijk ontvangen. Dit betreft o.a. de herinrichting van de stationsomgeving , de aanpak van wateroverlast Tramlaan (Steenwijk) en de herinrichting van het Steenwijkerdiep. In onze gemeente was in 2022 ruim 11 % van de energie hernieuwbaar. Dat is 6,5%-punt meer ten opzichte van 2016, maar het ligt nog wel ruim 3%-punt onder het gemiddelde in Nederland. Voor het compenseren van de energierekeningen bij inwoners is afgelopen jaar € 1,2 mln. besteed. Afgelopen jaar is de isolatiesubsidie voor woningeigenaren in werking gegaan. Deze subsidie bedraagt maximaal € 1.800 per aanvraag. In 2024 hebben 357 inwoners d eze subsidie aangevraagd. Daarnaast hebben ruim 20 organisaties gebruik gemaakt van de subsidieregeling Energiefonds Maatschappelijke organisaties .

In onze gemeente was 3,1% van de inwoners werkloos . Dat is 0, 6% minder dan het gemiddelde in Nederland. Mooie resultaten bij deze SDG zijn onder meer de Regionale Praktijk Academie (RPA), die zich heeft ontwikkeld tot volwaardige opleiding in procestechniek, bouw, installatietechniek en horeca. Ook het, voor de derde maal georganiseerde, werkfestival was wederom een succes. Het is een dynamisch evenement waar op een gezellige, energieke en creatieve manier bedrijven in contact komen met nieuwe medewerkers. In 2024 is in samenwerking met de ondernemers(verenigingen) de economische koers voor Steenwijkerland vastgesteld. Met deze en andere thema’s die voor al onze bedrijfssectoren belangrijk zijn, maar die óók al zijn vertaald in een uitvoeringsagenda met concrete resultaatafspraken. Onze inzet op het aanjagen en faciliteren van initiatieven heeft effect. We komen steeds makkelijker in contact met innovatieve ondernemers of instellingen, wat leidt tot aansprekende initiatieven , bijvoorbeeld maaisel onder het veen.

12 Er wordt veel gebruik gemaakt van de starterslening die we bieden. In 2024 hebben we ruim 30 startersleningen kunnen verstrekken. Het is een extra financiële steun in de rug waarmee de gemeente een eerste koophuis voor veel jonge woningzoekenden mogelijk ma akt, die niet genoeg kunnen lenen bij een bank. We merken dat deze regeling een zeer welkome handreiking is voor veel jongeren met een sociale of economische binding met de gemeente. We zijn in veel verschillende kernen bezig met onder meer betaalbare starterswoningen (koop en sociale huur). Er zijn plannen in voorbereiding óf er wordt gebouwd , bijvoorbeeld in Oldemarkt, Heetveld, Blokzijl, Kuinre, Sint Jansklooster, in Blankenham en er volgen meer kernen . Voor het fijn wonen in onze kernen hebben we onder andere geld beschikbaar voor inwonersinitiatieven. Afgelopen jaar hebben we extra aandacht aan het succes van deze regeling gegeven via onder meer een magazine. In de gemeente wordt intensief samengewerkt aan een vitaal platteland onder het mom van “lokale regie, met steun van de provinci e”. De Baarlingerpolder is een van de landelijke koplopersprojecten in dit gebied. Deze groep boeren werkt samen aan toekomstbestendige landbouw, met behoud van leefbaarheid en verbetering van de natuur- en waterkwaliteit. Het gemiddeld gasverbruik in de gemeente per woning ligt op 1.000 m3 (2023) .

Dit ligt boven het landelijk gemiddelde van 820 m3. In het afgelopen jaar is er 177 keer gebruik gemaakt van de “witgoedwissel”, waarbij energieslurpende apparaten zoals koelkasten en wasmachines worden vervangen voor zuinige machines. Voor ons eigen vastgoed is gewerkt aan een dashboard energie maatschappelijk vastgoed. Aan de hand van een uitgebreid onderzoek en analyse is een planning opgesteld van verduurzamingsmaatregelen. Met de campagne ‘exoten uit de sloten’ roepen we iedereen op om mee te helpen met het bestrijden van invasieve, exotische waterplanten. In ons gebied komen waterplanten voor die niet van nature thuishoren in Nederland. Deze invasieve exoten groeien hard en vormen een bedreiging voor de recreatievaart en de waternatuur. Het water groeit dicht, waardoor oorspronkelijke planten en dieren verdwijnen . Ook lopen de schroeven van boten vast en zijn vaarwegen moeilijker bevaarbaar, met economische schade tot gevolg. Voor scholen heeft de gemeente dit jaar gewerkt aan het maken van een educatiepakket rondom klimaatadaptatie, in samenwerking met IVN. Dit pakket wordt de komende jaren uitgerold op alle basisscholen in Steenwijkerland. In 2024 is onder andere een start gemaakt met de klimaatadaptieve maatregelen rondom het stationsgebied in Steenwijk. De uitvoering hiervan staat gepland voor 2025.

Afgelopen jaar was de waardering voor onze dienstverlening wederom erg goed. Gemiddeld kregen wij een 8,3 van onze inwoners. Verder onderzoeken wij hoe we de dienstverlening nog beter kunnen laten aansluiten bij de behoefte. Zo hebben we in 2024 onderzocht welke stappen we kunnen zetten om omnichannel dienstverlening (gericht op het samenspel van kanalen in plaats van kanalen afzonderlijk te optimaliseren) mogelijk te maken. We ondersteunen en werken veel samen met allerlei organisaties om de verschillende SDG;s te behalen, zoals onze plaatselijk belang verenigingen en wooncorporaties. Een mooi nieuw samenwerkingsvoorbeeld is dat we nu aangesloten zijn bij Kamers met Aandacht. Bij dit project krijgen kwetsbare jongeren tijdelijk onderdak én steun bij mensen thuis die een kamer over hebben. Daarnaast zijn we een samenwerking gestart met een jeugdzorgorganisatie waar 8 jongeren tijdelijk kunnen wonen omdat het thuis even niet gaat.

13 2. Programmaverantwoording 2.1 Woningbouw De focus lag op het bouwen van meer woningen , zodat onze huidige en nieuwe inwoners een passende woning kunnen krijgen en kunnen houden. Ook de komende jaren zal de focus hierop liggen. Het gaat om zowel koop - als (sociale) huurwoningen. Voor sociale huurwoningen werken we nauw samen met woningbouwcorporaties en hebben hiermee prestatieafspraken gemaakt. Bij het opstellen van woningbouwplannen houden we rekening met de kwaliteit van de op enbare ruimte, klimaatbestendigheid en natuur inclusief bouwen. Ook zetten we de reserve Volkshuisvesting waar nodi g in voor de realisatie van sociale woningbouw. AMBITIES WONINGBOUW: - 1.735 woningen erbij tot 2031, waarvan 2/3 voor 2027. - 30% van de nieuwbouwwoningen is een sociale huur of koopwoning. - Stimuleren van lokale initiatieven. - Benutten van kansen om voor de bovenregionale woonbehoefte te bouwen. GLOBAL GOALS (o.a.) Om de 1.735 woningen te bouwen conform de Woonagenda moet het tempo omhoog. We zorgen dat lokale woningbouwinitiatieven gestimuleerd worden. De kennis, ervaring en passie die onze inwoners hebben om hun (eigen) woningen te realiseren, combineren we met de ervaring en professionele kennis van de gemeente en andere bouwende partijen. Daar hebben we daar extra aanjaagcapacit eit op ingezet en dat werpt zijn vruchten af.

Hoewel we zelf geen woningen bouwen, maken we dit voor inwoners en andere initiatiefnemers zo makkelijk mogelijk. Dit doen we door zoveel mogelijk de belemmeringen weg te nemen. We maken gebruik van kansen die ontstaan door vrijkomende agrarische gebouwen. We zetten bestaande én nieuwe instrumenten en maatregelen gericht in voor onze lokale woningvraag. Daarmee zorgen we er niet alleen voor dat de woningen voldoen aan de vraag van onze inwoners, maar ook dat woningbouwplannen rekening houden met natuur, sociale inclusie, veiligheid, klimaatmaatregelen en energiebesparing. Dit alles doen we tegen een achtergrond van een groot woningtekort, stijgende grondstof - en bouwprijzen, stijgende rente, stikstof - en PFAS-problematiek en een krappe arbeidsmarkt. Daarnaast zien we dat het aantal woningen bij woningcorporaties dat beschik baar komt voor verhuur terugloopt, terwijl de taakstelling statushouders steeds toeneemt. Al deze ontwikkelingen brengen de nodige uitdagingen met zich mee en zijn van invloed op het kunnen behalen van het resultaat. ❖ Trends en ontwikkelingen Onderstaand geven we de belangrijkste trends en ontwikkelingen die positief dan wel negatief hebben bijgedragen aan de beoogd e resultaten. Dit betreffen zowel zelf tot stand gebrachte als niet -beïnvloedbare zaken waar de gemeente mee is geconfronteerd.  De bestuurlijke focus/aandacht vanuit het Rijk en provincie.

 De krapte op de woningmarkt, waardoor extra subsidiestromen (bijvoorbeeld Overijsselse bouwbrigade) en Innovatieve oplossingen ontstaan, of flexibiliteit in regelgeving  Inzet op prefab woningbouwproducten.  (Innovatieve) Initiatieven vanuit inwoners en/of de markt.  Gewijzigd standpunten kabinet t.a.v. wonen (taakstelling, spreidingswet)  Capaciteitstekorten (dit betreft zowel mensen als (bouw)materialen en adviseurs).  Financierbaarheid van woningen.  Stikstof mede naar aanleiding van een recente uitspraak van de Raad van State waarvan de implicaties op woningbouw op dit moment niet helemaal duidelijk zijn.  PFAS.

14  Huisvesting statushouders (toenemende taakstelling – onvoldoende mutaties).  Huisvesting ontheemden vraagt extra personele inzet.  ‘Bodem- en watersturend’ bij ruimtelijke planvorming beperkt mogelijkheden om te bouwen.  Doorlooptijd van beroepsprocedures bij de Raad van State.  Gewijzigd kabinetsbeleid t.a.v. wonen leidt tot onduidelijkheid /zorgt voor afwachtende houding. Voldoende woningen voor onze inwoners Voor 2027 is 2/3 van de benodigde 1.735 woningen tot 2031 gerealiseerd Wat wilden we bereiken in 2024? Norm 2024 Wat is er bereikt in 2024? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2024 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald We realiseren in 2024 voor 230 woningen harde plancapaciteit 230 Er is voor 1 91 woningen harde plancapaciteit gerealiseerd. Dit zijn plannen in o.a. Steenwijk ( Kornputkwartier, Gouden Engel, Kalverstraat, Oyershoeve), Kallenkote, Heetve ld, Kuinre, Oldemarkt en Giethoorn. In diverse kernen zijn plannen in ontwikkeling. Voor Steenwijk -Zuidoost hebben we WBI -subsidie (Woningbouwimpuls) gekregen om de bodemsanering mee te financieren. Hiermee kunnen ook voor dit bestemmingsplan richting vaststelling. Het gaat om 240 woningen. Tegelijkertijd heeft de realisatie van harde plancapaciteit continu aandacht en kosten de benodigde onderzoeken en het opstellen van de omgevingsplannen de nodige aandacht en tijd.

Eveneens zijn we afhankelijk van marktpartijen bij locaties die niet in ons bezit zijn. Het actief betrekken van de omgeving bij het maken van plannen moet zorgvuldig en kost tijd. Ook leiden investeringen aan de voorzijde niet automatisch tot sneller resultaat. Daarnaast zorgt de doorlooptijd van procedures bij de Raad van State voor aanzienlijke vertragingen.  x  We zetten gericht actief grondbeleid in op basis van de woonbehoefte en daar waar geen gronden in bezit zijn. Daar waar kansen zich voordoen verwerven we actief gronden. Denk daarbij aan het voormalig tuincentrum in Tuk. Daar waar marktpartijen posities hebben maken we vooraf afspraken over de ontwikkelrichting , z oals bij Steenwijk -Zuidoost en Oppen Swolle in Vollenhove. Ook zijn er gesprekken gestart in Ossenzijl. In 2024 hebben we ons Grondprijzenbeleid herijkt en de Grondprijzenbrief 2025 vastgesteld. Het uitgangspunt voor het bepalen van de grondprijzen is de marktwaarde.  We stellen een beleidslijn op voor de invulling van vrijkomende agrarische bebouwing, in samenspraak met de provincie De concept-beleidslijn is in 2024 opgesteld. Deze is in december met de gemeenteraad besproken. Het beleidskader dat de provincie opstelt is vertraagd. Het concept beleid moet nog worden afgestemd met omliggende gemeenten en nog ter inzage worden gelegd. Dit vraagt extra inspanning, maar levert tijdswinst x

15 op aan de achterkant omdat plannen, die passen binnen het beleidskader, niet meer aan de provincie hoeven worden voorgelegd. Vaststelling van het beleid is in 2025. ‘Woningbouw in alle kernen’ Wat ik zelf geweldig vind is dat er veel gebeurt op gebied van woningbouw. We zijn gemeentebreed in veel verschillende kernen bezig met onder meer betaalbare starterswoningen (koop en sociale huur) waaraan lokaal grote behoefte is: er zijn plannen in voorbe reiding óf er wordt gebouwd. Bijvoorbeeld in Oldemarkt, Heetveld, Blokzijl, Kuinre, Sint Jansklooster, in Blankenham, en er volgen meer kernen. Want we willen voldoen aan onze opgave om tot 2031 in totaal 1735 nieuwe woningen in Steenwijkerland te bouwen. In de Woonagenda hebben we ons bovendien verplicht om daar nog eens 1000 tot 1500 woningen rondo m het intercitystation aan toe te voegen. Melvin Smit ❖ Ontwikkeling doelstellingen We delen twee keer per jaar de stand van zaken Woningbouw met de raad, de plaatselijke belangen en de deelnemers van het wooncongres. In veel kernen zijn we bezig met de (voorbereiding) van plannen. We werken hard aan plannen met een woningaanbod dat voora l is gericht op starters en senioren. Daarnaast zijn we zijn gestart met de voorbereidingen voor de actualisatie van het woningmarktonderzoek voor de herijking van de Woonagenda.

Eind december is er een uitspraak gedaan door de Raad van State over stikstof (intern salderen). Dit kan tot vertraging van woningbouwplannen leiden. We hebben dit jaar als vervolg van het wooncongres een bijeenkomst met makelaars gehad. Daarnaast gaan we in 2025 weer een woonbijeenkomst organiseren. ‘Starterslening zeer welkom’ Er wordt opvallend veel gebruik gemaakt van de starterslening die Steenwijkerland biedt, mede omdat de voorwaarden zijn verso epeld en er is in 2024 ook meer geld beschikbaar voor gesteld. De lening bedraagt maximaal € 40.000 bij de aankoop van een (bestaande of nieuwe) woning die maximaal € 325.000 kost. Het is een extra financiële steun in de rug waarmee we een eerste koophuis voor veel jonge woningzoekenden mogelijk maken, die niet genoeg kunnen lenen bij een bank. We merken dat deze regeling een zeer welkome handreiking is voor veel jongeren met een sociale of economische binding met de gemeente. Ik vind het mooi dat we deze groep actief kunnen helpen die eerste stap te maken in hun wooncarrière.

Melvin Smit Voldoende passende en betaalbare woningen Tenminste 30% van de nieuwbouwwoningen is een sociale huur- of koopwoning Wat wilden we bereiken in 2024? Norm 2024 Wat is er bereikt in 2024? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2024 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald We voeren samen met de woningcorporaties de jaarschijf 2024 van de Prestatieafspraken Steenwijkerland 2023-2027 uit. In Sint Jansklooster en Blokzijl bouwt Wetland Wonen zowel sociale huur als starterskoop -woningen. Voor deze projecten hebben we Startbouwimpuls-gelden vanuit het Rijk ontvangen. In het najaar van 2024 is de bouw van beide projecten gestart. Daarnaast zijn de bestemmingsplannen voor de Gouden Engel en Kalverstraat onherroepelijk geworden. We zijn gestart met de voorbereiding voor Oldemarkt en Steenwijkerwold.    We voeren de Rijkstaakstelling voor huisvesting van statushouders uit We hebben extra maatregelen genomen om de taakstelling voor de huisvesting van statushouders van 2024 te halen, inclusief de achterstand die we in 2023 hebben opgelopen. De maatregelen zijn opgenomen in het addendum dat op 12 juli is getekend. Het pakket aan maatregelen i s zowel fysiek als sociaal. Dankzij al onze inspanningen hebben we een groot deel van de taakstelling (inclusief achterstand) gehaald. In totaal hebben we voor 121 statushouders een woning gevonden.

Onze taakstelling was 131 (inclusief de achterstand uit 2023). x 16 We realiseren huisvesting voor speciale doelgroepen zoals standplaatsen voor de huisvesting van woonwagenbewoners We hebben drie tijdelijke woonwagenstandplaatsen aan de Verlaatseweg gerealiseerd. Daarnaast is onderzoek gedaan naar de behoefte aan woonwagenstandplaatsen. In december is het concept opgeleverd. Hiermee hebben we een actueel beeld van de vraag en het aanbod (koop en huur). Dit levert input voor het beleid. We zijn ook bezig met het zoeken naar mogelijkheden voor structurele uitbreiding. In het eerste kwartaal van 2024 heeft Regio West -Overijssel als eerste de Regionale Woonzorgvisie, die als basis dient voor afsprakenkader ouderenhuisvesting West Overijssel, ondertekend. Deze woonzorgvisie is de basis voor de lokale woonzorgvisie, die de gemeente op moet stellen voor 1 januari 2026. Hiermee zijn we ondertussen gestart.  ‘Betaalbaar wonen in Zuidoost’ Voor ons staat voorop dat we meer betaalbare woningen willen realiseren voor de inwoners van Steenwijkerland. Een belangrijke impuls is de in 2024 verkregen rijkssubsidie van 1,3 mln. uit de regeling Woningbouwimpuls (WBI). Dat geld is bedoeld voor de sanering van PFAS-verontreinigde grond in het toekomstige woningbouwplan Steenwijk Zuidoost.

We kunnen nu verder met het bestemmingsplan om de bouw van de gewenste 240 woningen (waaronder 70 sociale huur) mogelijk te maken. Melvin Smit ❖ Ontwikkeling doelstellingen De regionale woonzorgvisie vormt ook het vertrekpunt voor de te maken fair share afspraken voor de huisvesting en spreiding v an doelgroepen. We hebben het onderzoek van RIGO om te kijken of we kunnen komen tot een regionale urgentieverordening afgerond. Het vervolg is het maken van een modelverordening. Als gemeente blijven we aandacht vragen voor de couleur lo kale, dat de urgentieregeling begrijpelijk is voor de inwoners en werkbaar voor de corporaties. We hebben de verordening starterslening aangepast. Hierdoor hebben meer starters op de woningmarkt de mogelijkheid om er gebruik van te maken. Faciliteren van eigen inwoners initiatieven in de kernen Het realiseren van eigen woningbouwinitiatieven voor en door eigen inwoners Wat wilden we bereiken in 2024? Norm 2024 Wat is er bereikt in 2024? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2024 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald We faciliteren (collectieve) wooninitiatieven van eigen inwoners, zodat onder andere starters en ouderen in hun eigen omgeving kunnen blijven wonen. Hiervoor stellen we richtlijnen op om Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) mogelijk te maken. - De bouw van 4 starterswoningen in Scheerwolde is gestart.

Dit is een CPO-initiatief. - In Ossenzijl is de Stichting Woonwens Ossenzijl opgericht. Zij willen 4 sociale huurwoningen realiseren. In mei is een inloopavond georganiseerd voor omwonenden en in november is het plan toegelicht bij de Algemene ledenvergadering van Plaatselijk Belang Ossenzijl. Het voorstel is in januari 2025 voorgelegd aan de Raad, die het als publieke taak heeft aangemerkt. - In Heetveld is een inwonersinitiatief van ouderen gestart met de sloop van voormalig basisschool de Opstap.    We willen minimaal twee wooninitiatieven stimuleren en waar nodig financieel ondersteunen. 2 We stimuleren en ondersteunen het initiatief in Ossenzijl. In Scheerwolde zijn in het verleden afspraken gemaakt om de doelgroep starters uit Scheerwolde kans te bieden om in hun eigen dorp te blijven wonen. De kavels zijn in 2024 verkocht.  17 We stellen een huisvestingsverordening op om huurwoningen, nieuwbouwwoningen en bestaande woningen beschikbaar te maken voor groepen die er anders niet tussen komen. En dat inwoners de kans krijgen om te blijven wonen in de kern/gemeente waar ze zijn opgegroeid. De aangenomen nieuwe huisvestingswet stemt hiermee overeen. De nieuwe huisvestingswet is in werking.

Kadaster brengt voor ons in beeld hoeveel woningen in Steenwijkerland er worden verkocht aan inwoners uit Steenwijkerland en hoeveel worden verkocht aan mensen uit andere gemeenten (oplevering medio 2025). Hiermee kunnen we aantonen of er al dan niet sprake van schaarste is. Zijn er groepen woningzoekenden die door schaarste extra problemen ondervinden bij het vinden van een betaalbare koopwoning? Dan kunnen we een huisvestingsverordening inzetten om bijvoorbeeld nieuwbouw koopwoningen met voorrang toe te wijzen. x Inspelen op woonbehoefte In 2024 zijn de voorbereidingen gestart voor de bouw van vier nieuwe starterswoningen in Scheerwolde, via Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO). Dat betekent dat je als nieuwe eigenaren “samen aan de schop staat”, door gezamenlijk een stuk gron d aan te kopen en daarop in eigen beheer te bouwen. Het is een steeds p opulairdere vorm van bouwen voor starters die goed aansluit op de persoonlijke woonwensen van toekomstige bewoners. Als gemeente spelen we natuurlijk ook in op de behoefte aan betaalbar e woningen; daarom is bijvoorbeeld het bestemmingsplan Kornputkwartier aangepast, van oorspronkelijk 6 7 grote kavels naar 116 kleinere kavels. Melvin Smit ❖ Ontwikkeling doelstellingen We zijn in bijna alle kernen in gesprek over woningbouwinitiatieven. De plaatselijke belangen/dorpsbelangen betrekken we in een vroeg stadium.

De initiatieven zijn altijd zoveel mogelijk voor en in sommige gevallen ook door eigen inwoners. Inwonersinitiati even juichen we toe en faciliteren we waar mogelijk. Zo ook in Ossenzijl. Hier is door de werkgroep Wonen hard gewerkt aan het financieel haalbaar krijgen van vier tijdelijke huurwoningen in het dorp voor starters. Hierdoor krijgt de jeugd uit het dorp de mogelijkheid om in eigen omgeving te blijven wonen. Overzicht baten en lasten programma Woningbouw

18 Waaraan is het geld besteed?

19 2.2 Werk en economie Als gemeente willen we een positieve bijdrage leveren aan het vestigingsklimaat voor ondernemers. We faciliteren de ontwikkel ing van talent om onze lokale economie van meer geschoolde medewerkers te kunnen voorzien. In 2023 hebben in de Economische Agenda Steenwijkerland in co-creatie met ondernemers en andere belanghebbenden verschillende thema's een plek gekregen. Dit is een mooie basis waar we op voort hebben geborduurd. Tevens hadden we oog voor de ruimtebehoefte van ondernemers en k eken we naar het faciliteren van mogelijkheden voor uit- en inbreiding van het huidige aanbod van bedrijventerreinen. Dit alles viel samen met de behoefte om onze dienstverlening aan bedrijven te vergroten en flexibel in te spelen op initiatieven van ondernemers . AMBITIES WERK EN ECONOMIE: - Initiatieven faciliteren die de mismatch op de arbeidsmarkt tegengaan. - Versterken van de werkgelegenheid. - Ruimte voor ondernemersinitiatieven. - Een optimale dienstverlening. - Voorzien in de (duurzame) ruimtebehoefte van bedrijven. GLOBAL GOALS (o.a.) Bij het faciliteren van initiatieven die de mismatch op de arbeidsmarkt tegengaan gaat het om lokale initiatieven om talent (incl. Baangarantie) een vak te leren. Het versterken van de werkgelegenheid doen we door aanjagen, stimuleren, informeren en uitvoe ren.

Met een MKB-vriendelijke dienstverlening dragen we bij aan de brede verbetering van het vestigin gsklimaat en economische groei. Tot slot zetten we vol in om duurzaam en circulair ondernemen. In onze gemeente hebben we een aantal bedrijven die hierin vooroplopen, maar er is nog een wereld te winnen. Daarom willen we ondernemers stimuleren om in samenw erking daarin stappen te zetten ❖ Trends en ontwikkelingen Onderstaand geven we de belangrijkste trends en ontwikkelingen die positief dan wel negatief hebben bijgedragen aan de beoogd e resultaten. Dit betreffen zowel zelf tot stand gebrachte als niet -beïnvloedbare zaken waar de gemeente mee is geconfronteerd.  Grotere bewustwording onder ondernemers over verduurzaming en klimaat adaptieve ingrepen;  Goede samenwerking met het georganiseerd bedrijfsleven;  Aandacht voor brede welvaart;  Bedrijfsovername: Jonge ondernemers staan op en nemen bedrijven over;  Effecten AI: werk verandert zowel positief als negatief ;  Structurele tekorten arbeidsmarkt;  Digitalisering en innovatie nog onvoldoende;  Projecten in de uitvoering bij bedrijven stagneren, wegens stikstof, effecten zichtbaar in hele keten;  Effecten AI, zowel positief als negatief;  Netcongestie. Problematiek van overvol energienetwerk wordt steeds meer zichtbaar.

20 Versterken en behoud van de werkgelegenheid door opleiden gekwalificeerd personeel en mismatch arbeidsmarkt tegengaan Economische sectoren die van belang zijn voor onze economie, hebben voldoende arbeidspotentieel beschikbaar. Wat wilden we bereiken in 2024? Norm 2024 Wat is er bereikt in 2024? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2024 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend De Regionale Praktijk Academie (RPA) werkt in 2024 toe naar een zelfstandige entiteit met voldoende instroom, financiering, uitbouw van het aantal sectoren en een werkend governancemodel. Er is een toename van de instroom bereikt. De RPA ontwikkelt zich snel. Het is inmiddels en stabiele organisatie, met een goed werkend bestuur, backoffice en praktijkcoaches. Inmiddels hebben de eerste leerlingen een diploma ontvangen. Er is interesse om aan te haken en deel te nemen. Zo is de bouwsector aangesloten via Bouwmensen (een opleidingsbedrijf voor de bouw in Ruinen). Een verkenning voor infrastructuur loopt momenteel. Ook omliggende gemeenten zijn geïnteresseerd in samenwerking en aansluiting. Het horeca college bevindt zich in de oprichtingsfase. Er is hierbij een samenwerking gestart met de NWG en het onderwijs om de instroom voor het horeca college te stimuleren. De aangevraagde Regiodeal is goedgekeurd, in afwachting op de kassier (4 ton vanuit Rijk).

  Tijdens de week van de ondernemers organiseren we samen met de organisatie een derde editie van het 'Werkfestival Steenwijkerland' Het werkfestival 2024 was succesvol. Met 1.250 bezoekers was het de drukste editie. Er zijn 30 vacatures ingevuld . Er zijn ook 2 speeddates georganiseerd, in Steenwijk en Vollenhove, die de gehele dag door zijn bezocht door geïnteresseerden.  ‘Passievolle inzet praktijkacademie’ We kampen met structurele tekorten op de arbeidsmarkt en ondernemers besloten om zelf aan de slag te gaan en leerlingen “in eigen huis” op te leiden. Het resultaat was de Regionale Praktijk Academie (RPA), die zich nu heeft ontwikkeld tot volwaardige ople iding in procestechniek, bouw, installatietechniek, horeca en – in ontwikkeling – infra. Ik vind dit een prachtvoorbeeld van een project dóór en vóór ondernemers, een project dat we als gemeente graag ondersteunen en mogelijk maken; dankzij hun passievolle inzet kan de RPA nu op eigen benen staan en zelfs een eigen locatie starten, in h et Steenwijks stationsgebouw. Miriam Slomp-Dekkers ❖ Ontwikkeling doelstellingen Dankzij de inzet van ondernemers en ondersteund en gefaciliteerd door de gemeente zijn er grote stappen gezet in de ontwikkel ing van het RPA, zowel de organisatie, het curriculum en het aantal leerlingen.

Het Horeca college is hierin ondergebracht, Trots te constateren dat deze leerlijn is gestart, na de moeilijke opstartperiode in 20 20 vanwege corona. In 2024 is de weg naar verzelfstandiging ingeslagen van het RPA. De arbeidsmarkt en met name de krapte is in alle sectoren voelbaar. In de uitwerkin g van de economische agenda gaan we na welke inzet/rol vanuit de gemeente nodig is. 21 Verbetering externe en interne dienstverlening aan ondernemers Verhoging tevredenheid dienstverlening aan ondernemers en meer ruimte voor ondernemersinitiatieven. Wat wilden we bereiken in 2024? Norm 2024 Wat is er bereikt in 2024? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2024 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend Uitvoering ‘Economische Agenda Steenwijkerland’. De economische koers is door de gemeenteraad vastgesteld. Per thema’s zijn activiteiten benoemd die op jaarschijf zijn gezet en worden uitgevoerd door gemeente en onze externe partners, waaronder de BCS. Belangrijk thema is het verbeteren van de zichtbaarheid en herkenbaarheid bij ondernemers. Het grote aantal bedrijfsbezoek, de aanwezigheid in gemeente en regio bij bijeenkomsten en de georganiseerd week van de economie heeft daaraan bijgedragen. Er is een goede samenwerking, zowel intern (met bijvoorbeeld vergunningen, toezicht en handhaving) als extern. De formatie is op orde en goed ingewerkt.

  Het team Economie doet in 2024 minimaal 150 bedrijfsbezoeken. Aan de hand van die bezoeken worden de top 3 knelpunten in beeld gebracht waar ondernemers tegenaan lopen en daar volgen acties op. 150 bedrijfs- bezoeken. Er zijn in totaal 207 bedrijfsbezoeken afgelegd. Waardevolle gesprekken. Dit heeft geleid tot onderstaande top 3 knelpunten. - Tekort aan uitbreidingsruimte; - Arbeidsmarkt: vergrijzing en structurele tekorten; - Netcongestie: ondernemers ervaren capaciteitsproblemen van het elektriciteitsnetwerk. De knelpunten worden in 2025 opgepakt. Tevens komen er veel informatieve vragen rondom vergunningsverlening. De organisatie streeft ernaar elke vraag of te beantwoorden of goed in de Regio (bijv. Kennispoort) door te verwijzen.  We organiseren een brede bijeenkomst voor 'nieuwe ondernemers' waarin we ze kennis laten maken met de kansen en mogelijkheden die ondernemen in Steenwijkerland biedt. Er is een aantal bijeenkomsten georganiseerd, zoals de startersbijeenkomst in week van ondernemer. We heten nieuwe ondernemers, vanuit rode beleid, welkom met een informatiepakket Gestart is met een digitale nieuwsbrief voor ondernemers. Deze verschijnt 4x per jaar en ondernemers kunnen zich hiervoor inschrijven.  ‘Gemeente en BCS samen sterk’ De Business Club Steenwijkerland (BCS) is de belangrijke schakel tussen de gemeente en onze lokale ondernemers.

Ook in 2024 hebben we met elkaar prestatieafspraken gemaakt. We werken intensief samen op allerlei gebieden; van veilige bedrijventerreinen (Steenwijk, Vollenhove, Blokzijl en Oldemarkt behouden hun Keurmerk Veilig Ondernemen), subsidietrajecten en cybercrime. De samenwerking tussen gemeente en BCS is uniek voor deze regio, mede dankzij actief accountmanagement. Ondernemers worden ontzorgd bij zaken waar ze in hun bedrijfsvoering niet aan toe komen, zoals circulair ondernemen. Miriam Slomp-Dekkers 22 ❖ Ontwikkeling doelstellingen We zorgen voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat o.a. door de samenwerking met politie, brandweer en ondernemers onder de noemer KVO (Keurmerk Veilig Ondernemen). Overlast, criminaliteit wordt aangepakt en het onderhoud en beheer verbeterd. De afspraken hierover worden vastgelegd in een convenant. Deelname is vrijwillig, maar niet vrijblijvend. Het brengt voor partij en verplichtingen met zich mee. Trots zijn we dan ook dat de terreinen het Keurm erk de komende drie jaar mogen behouden. Samenwerking is hierbij de sleutel tot succes. ‘Koers voor aanpakkers’ We staan voor grote economische uitdagingen zoals de energietransitie, innovatie, maar ook ruimte; daar is vorig jaar vooruit gang geboekt. In Vollenhove is grond aangekocht voor een extra bedrijventerrein en er zijn twee zoekgebieden vastgesteld (Steenwij k/Tuk en langs de A32).

In 2024 is in samenwerking met de ondernemers(verenigingen) de economische koers voor Steenwijkerland vastgesteld. Met deze en andere thema’s die voor al onze bedrijfssectoren belangrijk zijn, maar die óók al zijn vertaald in e en uitvoeringsagenda met concrete resultaatafspraken. We zorgen dus dat de opg aven echt worden gerealiseerd. Het is een koers voor “aanpakkers”, die aansluit bij het DNA van onze gemeente, met veel familiebedrijven en een stevig midden - en kleinbedrijf. Miriam Slomp-Dekkers Voldoende ruimtelijke mogelijkheden voor bedrijven Voldoende mogelijkheden voor bedrijven om uit te breiden en bestaande ruimte te intensiveren. Wat wilden we bereiken in 2024? Norm 2024 Wat is er bereikt in 2024? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2024 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend Nadat in 2023 de nieuwe bestuurlijke afspraken in Overijssel kansen bieden voor uitbreiding van bedrijventerreinen stellen we in 2024 een concreet stappenplan op voor deze uitbreiding. Voor het nieuwe bedrijventerrein in Vollenhove is een projectopdracht met stappenpla n opgesteld. Er is inrichtingsschets gemaakt met varianten en gesprekken gevoerd met bewoners en ondernemers. De in de bestuurlijke afspraken genoemde uitbreidingsruimte in Steenwijk/Tuk is opgenomen in het afwegingskader wonen/werken.

Deze is door de gemeenteraad richtinggevend vastgesteld. Tevens is in het afwegingskader een regionaal terrein opgenomen (corridor A32 samen met Meppel) vanuit de Ruimtelijk Economische Bouwsteen 2040 (REB2040) Regio Zwolle.  We faciliteren het bedrijfsleven bij de pilot om op bedrijventerrein Groot Verlaat een verkenning te doen voor het verduurzamen en circulair maken van het bedrijventerrein en ook bij de uitvoering. Er is een provinciale subsidie toekomstbestendige bedrijventerreinen toegekend. Drie bedrijven op Groot Verlaat hebben gebruik gemaakt van de subsidie en hun terrein verduurzaamd. Begin 2025 wordt deze regeling wederom opengezet. Het gebruik en vraag naar stroom (inclusief piekbelasting) is in kaart gebracht. Deze analyse is ter voorbereiding op een te realiseren energy hub.  23 Duurzame bedrijven Zoveel mogelijk bedrijven hebben een ’groen-verdienmodel’. Wat wilden we bereiken in 2024? Norm 2024 Wat is er bereikt in 2024? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2024 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend Faciliteren en aanjagen van het opstellen van een actie-agenda voor circulaire projecten voor een of meerdere bedrijfssectoren Duurzaamheid is een belangrijk thema in de door de raad in 2024 vastgestelde economische koers.

Vooruitlopend op een actie agenda zijn in samenwerking met de BCS al een aantal activiteiten opgestart. Zo zijn voor het bedrijfsleven zogenaamde cirko tracs aangeboden. Bedrijven kunnen zo kennis maken met circulaire ontwerpprincipes en business modellen. Ze kunnen dit dan vertalen naar concrete plannen voor hun eigen producten en diensten. De uit te voeren onderzoek 0 meting duurzaamheid, als basis en onderlegger voor de actie -agenda is vertraagd. Dit wordt alsnog in 2025 opgepakt. x ❖ Ontwikkeling doelstellingen Belangrijk is het om de bedrijventerreinen toekomstbestendig te maken. Ingespeeld op de toekomstige ontwikkelingen en uitdagingen. Bijvoorbeeld klimaat adaptief, energieneutraal, groen, circulair maar ook veilig en sociaal. Dat kunnen we niet alleen en heb ben daar de support nodig van de gebruikers van de terreinen, de ondernemers. Samen met de BCS werken we aan dit be wustzijn en helpen de ondernemers met deze transities. Met zichtbare resultaten door bijvoorbeeld de inzet van een provinciale subsidie of concr ete uitvoeringsplannen. Overzicht baten en lasten programma Werkt en economie

24 Waaraan is het geld besteed?

25 2.3 Samenredzaam Samenredzaam heeft zich wederom gericht op onze gemeentelijke verantwoordelijkheid in het welbevinden en veerkracht van onze inwoners. Vooral voor wie dat (al dan niet tijdelijk) niet vanzelfsprekend is. Of het nu gaat over ondersteuning, werk, gezon dheid, basisvaardigheden, meedoen, rondkomen, opgroeien, wonen of leefomgeving. Het is onze taak om te zorgen dat mensen in een kwetsbare positie op ons kunnen rekenen. Daarbij moeten we oog hebben en houden voor de mogelijkheden en onmogelijkheden van mensen en daarbij de menselijke maat niet uit he t oog verliezen. Stijgende kosten in levensonderhoud, woningschaarste, personeelstekorten en toenemende complexiteit bij mentale problematiek zijn eerder gesignaleerde trends die nog steeds aanwez ig zijn. Dit brengt onzekerheden voor inwoners met zich mee. Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat er, na verkiezingen, landelijk andere beleidskeuzes gemaakt worden. Dit totaal aan onzekerheden kon gevolgen hebben op de realisatie van de programmabegroting 2024. In dit bestuursprogramma werkten we via zes opgaven aan de Brede Welvaart en veel van de 17 SDG’s. Vanuit deze opgaven zijn onze ambities onder meer: - Voorkomen (ernstige) geldzorgen. - Kinderen kunnen veilig thuis opgroeien (beweging van nul). - Voorkomen overbelasting van mantelzorgers. - Psychisch kwetsbare inwoners kunnen zelfstandig wonen.

In het verleden ontving u gedurende het jaar periodiek een aparte monitor over het Sociaal Domein. Belanghebbende informatie integreren we nu in de reguliere planning & controldocumenten. In dat kader vindt u aan het eind van de verantwoording van dit bestuursprogramma 2 aparte pagina’s over het cijfermatig beeld. AMBITIES SAMENREDZAAM:- - Voorkomen (ernstige) geldzorgen. - Kinderen kunnen veilig thuis opgroeien (beweging van nul). - Voorkomen overbelasting van mantelzorgers. - Psychisch kwetsbare inwoners kunnen zelfstandig wonen. GLOBAL GOALS (o.a.) ❖ Trends en ontwikkelingen De afgelopen jaren heeft het Rijk steeds meer taken of verplichtingen bij gemeenten gelegd. De gemeenten spelen een belangrijke rol in gezondheid, welzijn en bestaanszekerheid van inwoners. In het licht van ontwikkelingen als krapte op de arbeidsmarkt, verg rijzing, houdbaarheid van de zorg, kansenongelijkheid, financiële onzekerheid of overbelasting en mentale druk, heeft het Rijk een aantal grote programma’s ingezet. Zo geven we met veel partijen vorm aan ambities vanuit het Integraal Zorgakkoord, de hervormingsagenda Jeugd, de Participatiewet in balans, Basisdienstverlening Schuldhulpverlening en Toekomstbestendige Wmo, om een aantal te noemen.  Meer taken betekent meer kansen.

De extra taken die de gemeente in het sociaal domein krijgt toebedeeld maken het mogelijk ondersteuning aan onze inwoners passender vorm te geven. Voor meer informatie wordt verwezen naar de najaarsnota 2024 en de perspectiefnota 2024-2027.  We hebben met veel partijen samengewerkt, zowel regionaal als lokaal, op een groot aantal thema’s. Alle maatschappelijke partijen zien de urgentie van de veranderingen en hebben daardoor een grote bereidheid is tot samenwerking. Een van de concrete resultaten van samenwerking is de Taalschool die in augustus 2024 in Meppel is gestart. Dit is een samenwerkingsverband tussen verschillende scholen en verschillende gemeenten. Samen verzorgen zij het taalonderwijs aan jonge nieuwkomers uit de verschillende gemeenten. Ook de vormgeving van de ketenaanpakken zoals Kansrijke Start is een concreet resultaat van onze samenwerking.  Duurzaamheid beschikbare middelen. Op veel beleidsterreinen bestaat onduidelijkheid over (de toekomst van) beschikbare rijksmiddelen, bijvoorbeeld op het gebied van de jeugdzorg, waarbij het niet helder is of de geplande bezuinigingen voor 2026

26 gehandhaafd blijven - en gezondheid, of en hoe de financiering van GALA en IZA middelen na 2026 eruit gaat zien. Onzekerheid hierover heeft een vertragende werking op besluitvorming over en uitvoering van taken.  Uitstel wetten en regelgeving. De invoering van nieuwe wet - en regelgeving waar we ons op voorbereiden, wordt regelmatig uitgesteld. Dit geldt voor de Participatiewet in Balans en de invoering van de inkomensafhankelijke bijdrage Wmo (nu 2027). D it heeft effecten voor inwoners, maar op langere termijn ook voor de gemeentefinanciën voor zover het gaat om uitstel van wetten met een preventief karakter. Dit kan zich vertalen in hogere uitgaven voor maatwerkvoorzieningen. Bovendien is uitstel ineffi ciënt, het levert niets op, maar legt wel beslag op tijd.  Krapte op de arbeidsmarkt. Dit heeft nu al gevolgen voor de beschikbaarheid van bv de huisartsenzorg, GGZ zorg en andere vormen van ondersteuning en zorg. Ook geeft dit risico’s voor het verloop van het personeel en daardoor discontinuïteit in onze dienstverlening en beleidsontwikkeling.  Grenzen aan samenwerking. Omdat de gewenste veranderingen op het gebied van ondersteuning, zorg, preventie of wonen afstemming en inzet vragen van telkens dezelfde partijen is dit een uitdaging. Beschikbare tijd en inzet zijn een bepalende f actor voor succes.  Vertrouwen in de overheid.

Het vertrouwen in overheidsinstanties is laag en we merken dat aan het gebruik van regelingen en toeslagen. Het bereiken van huishoudens die nog geen gebruik maken van inkomensregelingen is bijvoorbeeld erg moeilijk en daar hebben we last van het wantrouwen. Dit probleem speelt landelijk.  Schuldhulpverlening - Het aantal aanmeldingen voor schuldhulpverlening (5%) en het aantal inwoners in een traject voor schuldhulpverlening (6%) is gestegen. Het aantal ontvangen vroeg -signalen is met 56% gestegen ten opzichte van 2023. De verwachting is dat deze trend zich voortzet en dat het aantal inwoners met een hulpvraag blijft toenemen. Daarom zetten we in op preventie door middel van vroeg -signalering van schulden, verdere uitbreiding van begeleiding naar zelfredzaamheid binnen schuldhulpverleningstrajecten en verbetering van basisvaardigheden.  Nieuwkomers. De komst van arbeidsmigranten en Oekraïense ontheemden in Steenwijkerland heeft ook in 2024 geleid tot een grotere vraag naar verschillende voorzieningen waaronder huisartsenzorg, voorschoolse educatie en ondersteuning bij het versterken van basisvaardigheden, voornamelijk de Nederlandse taal. Deze trend zet zich mogelijk door in 2025. Ook de verhoogde taakstelling statushouders heeft gevolgen voor het sociaal domein.

Met name voor het participatiebudget, omdat hieruit bepaal de onderdelen van h et inburgeringstraject worden betaald, die niet worden gedekt door het budget Inburgering. Voor Jeugdwet en Wmo verwachten we in de toekomst een na-ijleffect van de komst van nieuwkomers.

27 Voorkomen van (ernstige) geldzorgen Minimaal 55% van de doelgroep voor het minimabeleid maakt gebruik van de minimavoorzieningen. Wat wilden we bereiken in 2024? Norm 2024 Wat is er bereikt in 2024? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2024 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald Het minimabeleid wordt vanaf 1 januari 2024 weer volledig door de gemeente uitgevoerd. Het gehele minimabeleid wordt sinds 1 januari 2024 weer door de gemeente uitgevoerd. Hierdoor hoeven inwoners de bewijsstukken slechts één keer in te leveren als zij meerdere aanvragen in willen dienen.   Vergroten van het aantal telefonische contacten en huisbezoeken vanuit de aanpak Vroegsignalering. Het aantal contactpogingen per melding is gestegen met 23%. Dat heeft als resultaat gehad dat het aantal inwoners dat is bereikt is gestegen met 10%. Het aantal inwoners waarvoor binnen zes maanden opnieuw een achterstand wordt doorgegeven is gedaald met 21%.  We vergroten bekendheid van het Geldloket Steenwijkerland bij minima, werkende armen, ondernemers en ketenpartners. Dit doen we met inzet van onze informatiemedewerker, de aanwezigheid bij markten/bijeenkomsten en in verschillende kernen. Vanuit het Geldloket zijn er diverse markten en bijeenkomsten bezocht, presentaties gegeven in het kader van preventie en een budgetcursus voor inwoners gestart.