Jaarrekening 2024 (1)

Jaarrekening 2024

1 Jaarrekening 2024 1. INLEIDING ......................................................................................................................................................... 2 1.1 Resultaat rekening 2024........................................................................................................................... 3 1.2 Rechtmatigheidsverklaring 2024 college van B&W .............................................................................. 3 1.3 Oekraïne / Energietoeslag ........................................................................................................................ 4 1.4 Voorstel tot bestemming van het resultaat 2024 .................................................................................... 5 1.5 Het overzicht van baten en lasten ........................................................................................................... 7 1.6 De balans ................................................................................................................................................... 8 1.7 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ............................................................................10 2. TOELICHTING OP HET OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN .......................................................

14 2.1 Woningbouw ............................................................................................................................................14 2.2 Werk en Economie ..................................................................................................................................17 2.3 Samenredzaam ........................................................................................................................................19 2.4 Vitaal Platteland ......................................................................................................................................24 2.5 Duurzaam ................................................................................................................................................25 2.6 Leefbare steden en kernen ......................................................................................................................28 2.7 Financiën en dienstverlening ..................................................................................................................34 2.8 Grondexploitaties ....................................................................................................................................41 2.9 Overzicht algemene dekkingsmiddelen, dividend, overhead, beleggingen en onvoorzien ................49 3.

TOELICHTING OP DE BALANS .................................................................................................................. 51 3.1 Toelichting op de vaste activa.................................................................................................................51 3.2 Toelichting op de vlottende activa..........................................................................................................57 3.3 Toelichting op de vaste passiva ..............................................................................................................61 3.4 Toelichting op de vlottende passiva .......................................................................................................63 3.5 Schatkistbankieren ..................................................................................................................................67 3.6 Garanties ..................................................................................................................................................67 BIJLAGEN ................................................................................................................................................................

70 Bijlage 1: Controleverklaring van de onafhankelijke accountant .........................................................................70 Bijlage 2: Beleidsindicatoren ....................................................................................................................................71 Bijlage 3: Verloop reserves en Voorzieningen .........................................................................................................73 Bijlage 4: Mutaties reserves per programma ..........................................................................................................74 Bijlage 5: Incidentele baten en lasten / Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan en van reserves ..........77 Bijlage 6: Afgesloten projecten .................................................................................................................................84 Bijlage 7: Restantkredieten: Ten laste van reserves / Geactiveerde investeringen ..............................................85 Bijlage 8: Mutaties in de reserves en voorzieningen ...............................................................................................89 Bijlage 9: Bijlage Taakvelden ...................................................................................................................................93 Bijlage 10: SISA, verantwoording specifieke uitkeringen

......................................................................................97 2 1. Inleiding Aan de leden van de gemeenteraad, Hierbij bieden wij u de jaarrekening 2024 van de gemeente Steenwijkerland aan. In deze jaarrekening vindt u het totale financiële beeld over het afgelopen jaar van onze activiteiten. Aan u het verzoek deze jaarrekening in uw raadsvergadering van 24 juni 2025 vast te stellen. In november 202 3 heeft uw raad ingestemd met een reëel sluitende begroting voor 202 4-2027 met een positief begrotingssaldo van bijna € 0,8 miljoen. Na verwerking van de perspectiefnota en de najaarsnota is het begrote positieve resultaat toegenomen tot € 2,1 miljoen. Uiteindelijk is het resultaat van de jaarrekening uitgekomen op een positief saldo van ruim € 6,4 miljoen. Belangrijk onderdeel van dit resultaat wordt verklaard door de , na de najaarsnota, verschenen (en niet in de begroting opgenomen) september- en decembercirculaire 2024 en de gebundelde uitkering (BUIG bijdrage). De september- en decembercirculaire met een financieel voordeel van ruim € 1,5 miljoen en de uitkering BUIG bijna € 1,1 miljoen. Totaal een positief financieel effect van € 2,6 miljoen.

Aanvullend op de “tussenstand”, na verwerking van de perspectiefnota en de najaarsnota, van € 2,1 miljoen zouden enkel deze twee onderdelen een toename van het begrote rekeningresultaat 2024 tot gevolg hebben tot € 4,7 miljoen. De overige afwijkingen bedragen per saldo € 1,7 miljoen. Nog steeds blijkt dat we niet kunnen steunen op een stabiele omvang van de rijksmiddelen en van de BUIG uitkering. Midd elen die van groot belang zijn voor en onderdeel uitmaken van de inkomsten van de gemeente. Schommelingen hierin hebben direct veel impact op onze begroting en vervolgens de rekening. In 2024 is de uitkering BUIG toegenomen met bijna € 2 miljoen en de algemene uitkering met € 3,6 miljoen ten opzichte van de primitieve begroting. We moeten ons voorbereiden op ontwikkelingen op het gebied verslaglegging op het gebied van duurzaamheid, de gevolgen en maatregelen van de woon - en stikstofcrisis en niet in de laatste plaats het “ravijnjaar” 2026. Al met al zaken die een grote invloed hebben op ons dagelijks leven en van invloed zijn op de nog op te stellen begroting 2026 -2029. Duidelijkheid en stabiele omvang van de te ontvangen rijksbijdragen zijn hierbij van groot belang. Alle onderliggende resultaten, behorende bij dit positieve eindresultaat , vindt u uitgebreid terug in deze jaarrekening.

Als college wensen wij u veel succes met het doornemen van deze resultaten en het voorbereiden van de bespreking van dit document in de raadsvergadering van 24 juni 2025. 3 1.1 Resultaat rekening 2024 De jaarrekening 2024 sluit met een positief saldo van ruim € 6,4 miljoen, zijnde 3,5% van de lasten van de exploitatierekening. De financiële resultaten geven per programma1 het volgende beeld: Tabel 1.1 Resultaten per programma 2024: Ondanks het positieve rekeningsaldo daalt de reservepositie naar € 5 7,3 miljoen. (202 3: € 5 7,8 miljoen). Deze reservepositie zal op basis van de door de raad beschikbaar gestelde restant -kredieten per eind 2023 van € 10,3 miljoen, afnemen naar bijna € 47 miljoen.2 In hoofdstuk 2 is per programma een nadere analyse opgenomen. 1.2 Rechtmatigheidsverklaring 2024 college van B&W De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings -, voorwaarden - en misbruik & oneigenlijk gebruik criterium.

In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het college van burgemeester en wethouders toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings -, voorwaarden- en misbruik - & oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad op 26 november 2024 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag , omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording betrokken hoeven te worden. Deze grens is door de raad bepaald en bedraagt 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 2.013.180. De grondslag voor deze verantwoord ing is de “Kadernota Rechtmatigheid 2024” van de commissie BBV van oktober 2024 1 Inclusief grondexploitatie 2 Op basis van de eind 2024 nog beschikbare en door de raad beschikbaar gestelde kredieten van € 10,3 miljoen, exclusief raadsbesluiten 2025 en meerjarenbegroting.

4 Bevinding Het college stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 3,623 miljoen bedraagt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde grens van € 2,013 miljoen. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het college overigens een bedrag van € 2,962 miljoen acceptabel op basis van door de gemeenteraad vastgestelde afspraken. Het college is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties in beginsel onrechtmatig tot stand zijn gekomen , echter op basis van de verordening financieel beleid acceptabel worden geacht. Tabel 1.3 Rechtmatigheidsbeoordeling 2024 In de paragraaf bedrijfsvoering is op basis van de “Kadernota rechtmatigheid” van de commissie BBV en op basis van de afspraken met de raad aanvullende informatie opgenomen over de inhoudelijke beoordeling van deze financiële rechtmatigheid. In deze paragraaf heeft het college ook beschreven welke actie hij onderneemt om verdere afwijkingen in de toekomst te voorkomen. 1.3 Oekraïne / Energietoeslag Oekraïne De opvang van ontheemden uit Oekraïne is in 202 4 gecontinueerd en zal waarschijnlijk ook in 202 5 niet geheel tot een einde komen. Het Rijk heeft voor de ze opvang extra middelen beschikbaar gesteld.

We hebben hierbij, gelijk aan 2023 gebruikt gemaakt van de normvergoeding. In totaliteit is er in 2024 voor de opvang bijna € 11,7 miljoen uitgegeven en is er een bedrag van ruim € 11,9 miljoen gedeclareerd.

5 Energietoeslag Het Rijk heeft in 2023 eenmalig budgetten vrijgemaakt en toegekend via de algemene uitkering om huishoudens met een laag inkomen tegemoet te komen in de sterk gestegen energiekosten. In 2023 zijn 2.314 huishoudens gecompenseerd (€ 2,9 mln. ). In 2024 is ter afwikkeling nog een bedrag van € 151.000 uitgekeerd. 1.4 Voorstel tot bestemming van het resultaat 2024 Voorstel tot bestemming van het resultaat 2024: - een bedrag van € 150.000 te onttrekken aan de Algemene reserve - vaste buffer; - een bedrag van € 150.000 toe te voegen aan de Algemene reserve - vrij besteedbaar; - een bedrag van € 216.000 beschikbaar te stellen voor het project Steenwijkerdiep; - een bedrag van € 552.000 beschikbaar te stellen voor de congresvoorziening de Meenthe; - een bedrag van afgerond € 5.637.000 ten gunste te brengen van de Algemene reserve - vrij besteedbaar. 1. Norm vaste Buffer Met de vaststelling van de nota “Reserves en voorzieningen 2023” wordt een norm van 10% van het totaal van de Algemene uitkering en de opbrengst OZB gehanteerd voor het opvangen van risico’s. Eind 2024 bedraagt deze norm: Eind 2024 is de omvang van de reserve € 10,8 miljoen exclusief toekomstige uitgaven uit het Vitaliteitsfonds. Met inachtneming van de dotatie in de begroting 2025-2028 zal deze toenemen tot bijna € 11,9 miljoen.

Op grond hiervan wordt voorgesteld: • Een bedrag van € 150.000 ten laste te brengen van de Algemene reserve vaste buffer.

6 2. Project Steenwijkerdiep In de raadsvergadering van 21 mei 2024 en van 2 juli 2024 (PPN) zijn eenmalige kosten voor de realisatie van de aanpassing van de rijbaan, gedempte turfhaven en een tijdelijke parkeerplaats beschikbaar gesteld. Als onderdeel van het project Steenwijkerdiep . Realisatie hiervan zal in 2025 gaan pl aatsvinden. Voorgesteld wordt om het resterende budget van € 216.000 in het jaar 2025 opnieuw beschikbaar te stellen. 3. Congresvoorziening Meenthe In de perspectiefnota is een bedrag van in totaliteit € 625.000 beschikbaar gesteld voor de realisatie van een congresvoorziening in De Meenthe. In 2024 is hiervan € 73.000 uitgegev en. Om het project te kunnen voortzetten zal dit restantbedrag benodigd zijn. Voorgesteld wordt om een bedrag van € 552.000 voor 2025 beschikbaar te stellen. 4. Algemene reserve vrij besteedbaar Voorgesteld wordt om het saldo 2024 van afgerond € 5.637.000 ten gunste van de A lgemene reserve vrij besteedbaar te brengen. Resumé: Voorstel tot bestemming

7 1.5 Het overzicht van baten en lasten

8 1.6 De balans

9

10 1.7 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 1.7.1 Inleiding De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het “Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) provincies en gemeenten” daarvoor geeft. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op de balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate n genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar gesteld wordt, tenzij garantstellingen zijn afgegeven. Voor verplichtingen die gerelateerd zijn aan arbeidskosten en die jaarlijks een vergelijkbaar volume hebben wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. Dit geldt voor het wettelijke en bovenwettelijke verlof voor zover deze een vervaltermijn heeft van maximaal 2 jaren na balansdatum.

Voor bovenwettelijk verlof met een vervaldatum van meer dan 2 jaren en het volledige spaarverlof is op basis van de uitspraak van de commissie BBV een voorziening getroffen. Indien sprake is van ( eenmalige) schokeffecten ( bijv. reorganisaties) moet wel een verplichting gevormd worden. 1.7.2 Balans Vaste activa Artikel 59 BBV schrijft voor dat alle investeringen moeten worden geactiveerd. Vanaf 2017 ook activa met maatschappelijke nut. Kunstvoorwerpen met een cultuurhistorische waarde zijn hiervan uitgesloten. Immateriële vaste activa De kosten immateriële vaste activa worden overeenkomstig artikel 14 van en de bijlage 3.1.1 bij de ‘Financiële verordening gemeente Steenwijkerland 2018’ niet geactiveerd. Met ingang van 2016 worden bijdragen aan activa van derden onder de immateriële vaste activa geadministreerd. Onderzoekskosten / aanloopkosten die na instemming van de gemeenteraad en binnen afzienbare termijn (maximaal 5 jaar) in een grondexploitatie worden opgenomen worden onder immateriële vaste activa opgenomen. Materiële vaste activa met economisch nut De in erfpacht uitgegeven percelen zijn gewaardeerd tegen de eerste uitgifteprijs (i.c. de waarde die bij eerste uitgifte als basis voor de canonberekening in aanmerking is genomen). De overige investeringen met economisch nut zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings - of vervaar - digingsprijs.

Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht. In die gevallen wordt op het saldo afgeschreven. 11 Slijtende investeringen worden vanaf het moment van ingebruikneming lineair afgeschreven op basis van de verwachte gebruiksduur. Op grondbezit met economisch nut (buiten de openbare ruimte) wordt niet afgeschreven. Bij de waardering wordt in voorkomende gevallen rekening gehouden met een bijzondere vermindering van de waarde, indien deze naar verwachting duurzaam is. In het rekeningjaar 2024 heeft een dergelijke vermindering overigens niet plaatsgevonden. Volledigheidshalve vermelden wij dat op investeringen die vóór 2004 gedaan zijn, in het desbetreffende verslagjaar, soms extra is afgeschreven zonder economische noodzaak (ter verlichting van toekomstige lasten). Ook zijn in voorkomende gevallen reserves op dergelijke investeringen afgeboekt. Op grond van artikel 65 van het BBV wordt bij de waardering van de vaste activa rekening gehouden met een vermindering van hun waarde, indien deze vermindering naar verwachting duurzaam is. Op de waarde van activa met economisch nut mogen bijdragen uit reserves niet in mindering worden gebracht. Investeringssubsidies en andere bijdragen van derden mogen wel in mindering worden gebracht. Compensabele BTW wordt niet geactiveerd.

Materiële vaste activa met maatschappelijk nut Op 19 december 2023 heeft de raad een nieuwe ‘Financiële verordening gemeente Steenwijkerland 2018’ vastgesteld. In deze verordening zijn in een bijlage de te hanteren af schrijvingstermijnen opgenomen. De gehanteerde afschrijvings -termijnen zijn overeenkomstig deze verordening, tenzij het college met instemming van de gemeenteraad bewust is afgeweken van de in deze verordening opgenomen afschrijvingstabel. Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan gemeenschappelijke regelingen en leningen u/g zijn opgenomen tegen nominale waarde. Zo nodig is een voorziening voor verwachte oninbaarheid in mindering gebracht. Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s en BV’s ( ‘kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen ’ in de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Als de marktwaarde van de aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot onder de verkrijgingsprijs vindt afwaardering plaats. Tot dusver is een dergelijke afwaardering niet noodzakelijk gebleken.

12 Vlottende activa Voorraden Toekomstige aankopen voor bouwgrondontwikkeling zullen in eerste instantie onder de materiële vaste activa (MVA) worden opgenomen. Nadat de raad een besluit heeft genomen om de gronden in exploitatie te nemen worden deze onder de voorraden in de balans gepresenteerd. De als ‘onderhanden werken’ (bouwgrond in exploitatie, BIE) opgenomen bouwgronden in exploitatie zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs dan wel de lagere marktwaarde. De vervaardigingsprijs omvat de kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend (zoals grondaankopen en kosten van bouw - en woonrijpmaken). Ook de rentekosten en de administratie - en beheerskosten minus de verkregen verkoopopbrengsten vallen hieronder. Winsten uit de grondexploitatie worden slechts genomen indien en voor zover die met voldoende mate van betrouwbaarheid als gerealiseerd aangemerkt kunnen worden. Door een verplicht voorgeschreven wijziging in de verantwoordings -voorschriften moet met ingang van 2017 de POC ( Percentage of Completion) methode worden toegepast. Deze methode houdt in dat naar gelang de voortgang van een complex , zowel in de kosten als de opbrengsten, eindresultaten in een veel eerder stadium als resultaat verwerkt moeten worden. Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde.

Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening is bepaald op basis van de geschatte inningskansen , met inachtneming van de ouderdom van de vorderingen. Toelichting onzekerheid eigen bijdrage WMO Een aanvrager van een voorziening, hulp in de huishouding of een financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van de WMO een bijdrage verschuldigd. De wetge ver heeft bepaald dat de berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage wordt uitgevoerd door het Centraal Administratie Kantoor . De informatievoorziening van het CAK naar de gemeente is om privacy redenen beperkt. Hierdoor kan de gemeente niet de juistheid en volledigheid op persoonsniveau en op totaalniveau van de eigen bijdragen vaststellen. In de kadernota rechtmatigheid 201 6 van de commissie BBV geeft deze commissie aan dat de wetgever in feite bepaald heeft dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdrage geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Dit betekent dat de gemeente geen zekerheid over de omvang en de hoogte van de eigen bijdrage kan krijgen. Ingaande 2020 zijn de bijdragen op grond van een verplichte BBV uitspraak op basis van het kasstelsel opgenomen. Dit houdt in dat ontvangsten in 2025, die betrekking hebben op 2024 niet zijn opgenomen.

Liquide middelen en overlopende posten Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen. Vaste passiva Reserves De reserves worden tegen nominale waarde opgenomen. 13 Voorzieningen Voorzieningen worden gewaardeerd op de contante waarde of het nominale bedrag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies. De vorming van een voorziening of een toevoeging aan een reeds bestaande, is als een last in het betreffende boekjaar verantwoord. Alle aanwendingen van voorzieningen zijn rechtstreeks ten laste van de voorziening gebracht en in het verslagjaar niet ten laste van de exploitatie verantwoord. Aan voorzieningen ter egalisatie van (onderhouds)lasten van kapitaalgoederen over meerdere begrotingsjaren ligt een actueel (beheer)plan ten grondslag. Uitgevoerd achterstallig onderhoud is daarbij ten laste van de exploitatie verantwoord. Deze lasten zijn niet ten laste van de gevormde voorziening gebracht. Onder de voorzieningen zijn ook opgenomen de voorziening riolering en afvalverwijdering omdat dit door derden verkregen middelen zijn. De waardering van de voorziening pensioenverplichtingen en pensioenbetalingen van voormalige bestuurders tegen actuariële waarde is gebaseerd op de meest recente overlevingstabel van het Actuarieel Genootschap (de GBM/GBV 201 7/2022) met leeftijdsterugstelling) en de circulaire van het ministerie van BZK.

Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde verminderd met gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rentetypische looptijd van één jaar of langer. Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Vennootschapsbelasting Ondanks de afgesloten Vaststellingsovereenkomst met de belastingdienst bestaat er nog geen volledige zekerheid van de schuldpositie over de nog niet afgerekende jaren. In de rekening is geen schuldpositie opgenomen. Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen Borg- en garantstellingen Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buiten telling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen. Overigens is in de toelichting op de balans nadere informatie opgenomen. Gebeurtenissen na balansdatum Tussen het einde van het boekjaar en de vaststelling van de jaarrekening hebben zich geen gebeurtenissen voorgedaan die van belang zijn voor het inzicht van de financiële positie van de gemeente Steenwijkerland. 14 2. Toelichting op het overzicht van baten en lasten De presentatie van de rekening geschiedt overeenkomstig de aan ons opgelegde voorschriften, het BBV, en is op basis van het coal itieakkoord per programma opgebouwd.

In de toelichtingen zijn alle afwijkingen van minimaal € 20.000 of 10% van het taakveld binnen een programma vermeld. 2.1 Woningbouw De lasten en baten van het programma Woningbouw3: De belangrijkste verschillen tussen de realisatie en de raming na wijziging zijn: Ruimte en leefomgeving (bestemmingsplannen) Er is een positief saldo ontstaan van € 53.000. Dit voordeel is als volgt te verklaren: Bij de bestemmingsplannen i s aan de inkomstenkant aan leges € 2 1.000 minder ontvangen dan begroot. Aan de uitgavenkant daarentegen zijn de kosten € 4 2.000 lager uitgevallen. Per saldo een voordeel van € 21.000. Voor het actualiseren van het bestemmingsplan Eeserwold is tussentijds € 75.000 beschikbaar gesteld voor inhuur. De kosten voor inhuur zijn uiteindelijk € 20.000 lager uitgevallen dan begroot. Voor het opstellen van beleid rondom de VAB (Beleid vrijkomende agrarische bebouwing) is tussentijds € 20.000 beschikbaar gesteld. Het is niet gelukt om dit af te ronden. Er resteert nog € 11.000 op het budget. 3 De actuele begroting is ten opzichte van de primitieve begroting in alle programma’s hoger op zowel de baten en lasten als de mutaties in de reserves. Dit wordt veroorzaakt door nieuwe besluiten van de raad, maar met name door de restantkredieten zoals in de jaarrekening 2023 in bijlage 7 zijn opgenomen.

15 Grondexploitatie woningbouw De grondexploitatie Wanneperveen heeft een verlies genomen van € 28.000. De winsten van de grondexploitatie, onderdeel woningen, zijn overeenkomstig de verplichte POC 4 methode berekend. Deze winst komt niet in het resultaat maar is gestort in de Algemene reserve vrij besteedbaar. Dit wordt gedaan om de begroting niet positief te beïnvloeden door incidentele resultaten uit de grondexploitatie. Hierdoor wordt het structurele evenwicht van de begroting gegarandeerd. De POC methode houdt in dat de winsten worden berekend op basis van de voortgang van het complex . Deze wordt bepaald door zowel de vorderingen in de kosten als de baten in een percentage tot uitdrukking te brengen. Het kan voorkomen dat d eze in de loop der tijd berekende risico’s leiden tot een bijgestelde lagere winst. In de notitie grondexploitatie uit 2019 wordt verplicht om eventueel teveel geboekte winst in het verleden “terug te boeken”. In de rekening is de gerealiseerde “winst” van € 471.000 conform uitgangspunten aan de Algemene reserve vrij besteedbaar toegevoegd. In de begroting na wijziging was een “winst” van € 327.000 begroot. Dit betekent geen voordeel voor de rekening, maar een hogere dotatie in de Algemene reserve vrij besteedbaar. In paragraaf 2.8 en in de toelichting op de balans wordt een nadere uiteenzetting van de ontwikkelingen per complex gegeven.

Wonen en bouwen Dit taakveld sluit met een voordeel van € 275.000 en bestaat uit de 2 volgende onderdelen: Woonbeleid Op het onderdeel woonbeleid is een nadeel ontstaan van € 10.000. Dit bedrag kan als volgt worden verklaard: b elangrijkste nadeel is een bedrag van € 47.000 omdat er kosten zijn gemaakt voor een woningbouwlocatie in Blokzijl waar geen rekening mee was gehouden. Belangrijkste voordeel is een bedrag van € 27.000 doordat een budget wat beschikbaar is voor de “Wet goed verhuurderschap” niet is besteed. Daarnaast is het beschikbare budget voor de tijdelijke standplaats woonwagens niet geheel besteed. Er is nog een restant van € 14.000. De laatste werkzaamheden worden in 2025 afgerond. Ook zit er nog een nadeel op de kapitaallasten van € 9.000 en zijn er nog kleinere positieve verschillen van € 5.000. Leges Omgevingsvergunningen In de begroting voor 2024 zijn de leges lager begroot ten opzichte van voorgaande jaren. De verwachting was dat de nieuwe Omgevingswet en vooral de Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) bij initiatiefnemers (tijdelijk) voor onzekerheid en daarmee minder aanvragen zouden zorgen. Die inschatting lijkt op zichzelf juist, maar initiatiefnemers blijken ervoor te hebben gekozen eind 2023 nog veel aanvragen in te dienen om onder de oude wetgeving te vallen. De leges die bij die aanvragen horen, zijn in 2024 bij de vergunningverlening berekend.

De inkomsten zijn daardoor met een bedrag van € 257.000 hoger uitgevallen. De uitgaven zijn met een bedrag van € 28.000 lager uitgevallen, voornamelijk omdat een 4 Percentage of Completion

16 ontvangen budget van het Rijk voor de consequenties van de “Wet kwaliteitsborging voor het bouwen ” (Wkb) niet is uitgegeven. Er is in 2024 nog maar weinig onder de Wkb gebouwd. Per saldo is er een voordeel ontstaan ter grootte van € 285.000. Aantal verleende vergunningen (398) per bedrag: Ontvangen leger (€ 1.789.000) ingedeeld naar bedrag: Waarvan incidenteel gerealiseerd De richtlijnen schrijven voor dat in de rekening de incidentele baten en lasten moeten worden toegelicht. Deze hebben betrekking op voorzienbare en onverwachte gebeurtenissen en besluiten. In dit programma hebben deze op hoofdlijnen betrekking op: o Investeringen met een dekking uit reserves die op grond van de regelgeving via de ex ploitatie worden verantwoord (plankosten paardenbak Blankenham , extra impuls en werkbudget woningbouw etc.) tot een bedrag van € 250.000. o Uitgaven en lasten van subsidie bouwimpuls van € 295.000.

17 2.2 Werk en Economie De lasten en baten van het programma Werk en Economie5: De belangrijkste verschillen tussen de realisatie en de raming na wijziging zijn: Beheer overige gebouwen en gronden (grondzaken) Binnen dit taakveld is een voordeel ontstaan van € 649.000. Dit komt door een voordeel op grondzaken van € 164.000. Belangrijkste oorzaak hiervan zijn hogere inkomsten uit erfpacht. Op het budget voor verkoop onroerende zaken is een voordeel ontstaan ter grootte van € 439.000. Het overige voordeel bedraagt € 46.000 bestaat voor € 43.000 uit structureel niet benodigde budgetten voor zakelijke lasten. Economische ontwikkelingen Binnen dit taakveld is een voordeel ontstaan van € 61.000. Het grootste voordeel komt door een voordeel van € 29.000 op het budget voor het opstellen van een ambitiedocument spoorzone. Op het budget voor economische promotie resteert een budget van € 19.000. Het budget voor economische beleid valt € 15.000 gunstiger uit dan begroot, en bu dget bestemming Steenwijk Vestingstad is afgerond met een voordeel van € 15.000. Nadelen zitten er op de budgetten voor juridische advisering rondom de loswal Giethoorn, € 11.000 , en op de kosten voor het horecacollege Weerribben-Wieden van € 10.000. Een bijdrage van de provincie is in 2024 nog niet binnengekomen. Daarnaast zijn er nog kleinere voordelen tot een bedrag van € 4.000.

Fysieke bedrijfsinfrastructuur Binnen dit taakveld is een voordeel van € 195.000 gerealiseerd. De belangrijkste oorzaak hiervan is een voordeel van € 216.000 op de eenmalige kosten van de Welkooplocatie. Op grond van het aangenomen Raadsvoorstel over de Aankoop van het Welkooppand en verantwoording in de perspectiefnota is 5 De actuele begroting is ten opzichte van de primitieve begroting in alle programma’s hoger op zowel de baten en lasten als de mutaties in de reserves. Dit wordt veroorzaakt door nieuwe besluiten van de raad, maar met name door de restantkredieten zoals in de jaarrekening 2023 in bijlage 7 zijn opgenomen.

18 incidenteel € 285.000 beschikbaar gesteld ter dekking van deze eenmalige kosten . waarvan € 69.000 reeds is besteed in 2024. Het resterende bedrag van de eenmalige kosten voor de Welkooplocatie wordt in 2025 gerealiseerd en is daarom opgenomen in de resultaatbestemming van 2024 . Op de kosten voor het ondernemersfonds (de BIZ) is dit jaar een nadeel ontstaan van € 20.000. Er is dit jaar minder geld opgehaald dan voorgaande jaren . Omdat er al een programma voor dit jaar was gemaakt en dit programma was gebaseerd op hogere verwachte inkomsten, is besloten om een hoger bedrag te verstrekken dan was opgehaald. Ruimte en leefomgeving Hier is een nadeel ontstaan van € 86.000 omdat de kosten voor de sloop en sanering Tukseweg 27 hoger zijn uitgevallen dan begoot. De aannames rondom de kosten voor de sloop zijn achteraf te pos itief gebleken. Grondexploitatie bedrijven De uitgangspunten zoals verwoord bij het onderdeel woningen in het vorige programma zijn ook voor de bedrijventerreinen van toepassing. Over 2024 was een “winst” beoogd van € 261.000. In paragraaf 2.8 en in de toelichting op de balans wordt een nadere uiteenzetting van de ontwikkelingen per complex gegeven. Waarvan incidenteel gerealiseerd De richtlijnen schrijven voor dat in de rekening de incidentele baten en lasten moeten worden toegelicht.

Deze hebben betrekking op voorzienbare en onverwachte gebeurtenissen en besluiten. In dit programma hebben deze op hoofdlijnen betrekking op: o Investeringen met een dekking uit reserves die op grond van de regelgeving via de exploitatie worden verantwoord (bijdrage regio Zwolle, ondernemers, sloop Tukseweg, gedempte Turfhaven etc.) tot een bedrag van € 613.000. o Baten en lasten van de verkoop van onroerende zaken van respectievelijke € 422.000 en € 17.000. o Eenmalige lasten Steenwijkerdiep ter grootte van € 455.000.

19 2.3 Samenredzaam De lasten en baten van het programma Samenredzaam 6: De belangrijkste verschillen tussen de realisatie en de raming na wijziging zijn: Samenkracht en burgerparticipatie Opvang Oekraïners Van het Rijk is er voor de opvang van Oekraïners een bedrag ontvangen ter grootte van € 11,8 miljoen. Van dit bedrag resteert € 234.000. Hiermee is binnen de verstrekte normbijdrage van het Rijk gebleven. Kinderdagopvang In verband met landelijke voorschriften is het toezicht op de kinderopvangverblijven geïntensiveerd, hetgeen tot hogere kosten heeft geleid tot een bedrag van € 20.000. Kinderdagopvang Sociaal medische Indicatie (SMI) Meer en meer wordt er een beroep gedaan op deze vorm van Wmo-ondersteuning voor de ouder(s) in de vorm van Kinderopvang. Dit heeft geleid tot een aanzienlijke overschrijding van het budget ter grootte van een bedrag van € 198.000. Dit is bovenop de € 170.000 die bij de perspectiefnota incidenteel is meegenomen. Herijking van het beleid is noodzakelijk. Hiervoor wordt in het jaar 2025 een actieplan opgesteld. 6 De actuele begroting is ten opzichte van de primitieve begroting in alle programma’s hoger op zowel de baten en lasten als de mutaties in de reserves. Dit wordt veroorzaakt door nieuwe besluiten van de raad, maar met name door de restantkredieten zoals in de jaarrekening 2023 in bijlage 7 zijn opgenomen.

20 Gemeentelijke hulp toeslagenproblematiek Wij verstrekken brede ondersteuning aan gedupeerden uit onze gemeente. Op basis van aantallen hebben wij de afgelopen jaren een normbijdrage van het Rijk ontvangen. Resterende budgetten zijn in het verleden toegevoegd aan het rekeningsaldo. In 2024 was er geen uitbreiding meer van aantallen, maar er waren nog wel uitgaven ten behoeve van drie gedupeerden. Hierdoor is een nadeel ontstaan van € 62.000. Algemene voorzieningen Een aantal te verstrekken subsidies kon ten laste worden gebracht van de ontvangen Specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Hierdoor is een voordeel ontstaan van € 35.000. Mantelzorg In de begroting is een bedrag van € 10 3.000 opgenomen voor mantelzorg. Er zijn minder mantelzorg- waarderingen aangevraagd. Er is een bedrag van € 22.000 overgebleven. Overige budgetten Er resteert nog een bedrag van € 12.000 op de overige budgetten binnen dit taakveld. Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Preventie Jeugd Binnen de diverse budgetten resteert een bedrag ter grootte van € 85.000. Dit restant is opgebouwd uit verschillende componenten: • Er is een niet begroot bedrag van € 41.000 uitbetaald aan stichting Karakter , een centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie. • Voor de praktijkondersteuning huisartsen jeugd was een b udget beschikbaar van € 268.000 . Hiervan is een bedrag van € 60.000 overgebleven.

• Van de aanvullende activiteiten jeugdgezondheidszorg 2024 kon een bedrag van € 38.000 ten laste gebracht worden van een ontvangen specifieke uitkering van het Rijk. • Over voorgaande jaren is een bedrag van € 39.000 terugontvangen. • Overige budgetten een nadeel van € 11.000. Aanpak huiselijk geweld Het budget is met een bedrag van € 25.000 overschreden. Voornamelijk veroorzaakt door een hogere bijdrage aan Veilig Thuis IJsselland en een hogere subsidie aan Kadera (voor o.a. veilige relaties). Inkomensregelingen

21 Overzicht van de diverse afwijkingen: • Het gemiddeld aantal verstrekte uitkeringen Participatiewet (Pw) is uitgekomen op 682 (per 1 januari 2024: 648 / per 1 januari 2025: 717). In de begroting is uitgegaan van een gemiddeld aantal van 660. De gemiddelde kosten per uitkering zijn uitgekomen op een bedrag van € 16.526 (begroot € 16.059). Op de verstrekte uitkeringen Pw is er hierdoor een nadeel ontstaan ter grootte van € 672.000. In totaal is er een bedrag van € 11.271.000 aan bijstandsuitkeringen verstrekt. • Voor terugvordering van uitkeringen en verhaal is een bedrag geraamd van € 200.000. Dit bedrag is lager uitgevallen, waardoor er een nadeel is ontstaan van € 17.000. • Werkgevers die mensen in dienst nemen en die behoren tot een bepaalde doelgroep, kunnen aanspraak maken op een loonkostensubsidie. Er was een budget beschikbaar van € 2,5 miljoen. Er is € 292.000 meer uitgegeven. 269 inwoners zijn aan het werk geweest met een loonkostensubsidie. • Door een actualisatie van de diverse vorderingen en van de voorziening dubieuze debiteuren is een voordeel ontstaan ter grootte van € 33.000. • De gemeente is financieel volledig verantwoordelijk voor het bijstandsgedeelte. Van het Rijk wordt hiervoor jaarlijks wel een bijdrage ontvangen. Het in de begroting opgenomen te ontvangen buigbudget betreft een voorlopige inschatting van hetgeen door het Rijk toegekend gaat worden.

In oktober van het begrotingsjaar wordt het definitieve budget pas bekend gemaakt. De hoogte van het budget is o.a. afhankelijk van de conjuncturele ontwikkelinge n op landelijk niveau. Bij minder verstrekte bijstandsuitkeringen dan van tevoren is ingeschat wordt het budget naar beneden bijgesteld, bij meer verstrekte bijstandsuitkeringen wordt het budget naar boven bijgesteld. Ook de door gemeenten verstrekte loonkostensubsidies spelen een rol bij de berekening van het Buigbudget. In onze (bijgestelde) begroting is een buigbudget geraamd van € 14.432.000. Het werkelijke budget dat is ontvangen bedraagt € 15.482.000. Op rekeningbasis een voordeel ter grootte van € 1.050.000. • Op het Bijstandsbudget zelfstandigen (Bbz) is een nadeel ontstaan van € 112.000. Op de verstrekte uitkeringen is er een voordeel ontstaan van € 43.000. Wel moest er aan het Rijk teveel ontvangen voorschotten over de jaren 2022 en 2023 worden terugbetaald. Deze terugbetalingen leveren een nadeel op ter grootte van € 155.000. • Uitgangspunt in de begroting was een gemiddelde van 30 Ioaw/Ioaz -uitkeringen. Dit verwachte gemiddelde is lager uitgekomen (24). Het geraamde bedrag van € 525.000 voor de uitkeringen is daardoor in werkelijkheid uitgekomen op € 454.000. Een voordeel van € 71.000. Minimabeleid/schuldhulpverlening Van het beschikbare budget resteert een bedrag van € 176.000.

Dit voordeel is als volgt te verklaren: • Woonconcept en Wetland Wonen hebben een bedrag betaald van € 9.000 als bijdrage in de Voorzieningen Wijzer voor minima. • Op terugvorderingen en terugbetaalde leningen is een voordeel ontstaan van € 72.000. • Het beschikbare budget minimabeleid ter grootte van € 2.378.000 is overschreden met een bedrag van € 63.000. • Op het budget voor schuldhulpverlening resteert een bedrag van € 158.000. Het aantal aanmeldingen voor schuldhulpverlening is minder gestegen dan van tevoren was ingeschat. Landelijk hebben steeds meer huishoudens te maken met financiële problemen maar vermoedelijk wordt de drempel om bij de overheid aan te kloppen voor hulp al s hoog ervaren. Verder is de instroom van ondernemers lager, trajecten zijn gemiddeld korter en er zijn minder statushouders ingestroomd in budgetbeheer omdat statushouders vaker zelfredzaam blijken. Daarnaast schuiven investeringen die betrekking hebben o p het implementeren van het landelijke plan ‘Basisdienst - verlening Schuldhulpverlening’ door naar 2025. Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en beschut werk Voor het taakveld Wsw en beschut werk is in de begroting een budget opgenomen van € 8.229.000. Van het Rijk werd via de Algemene uitkering gemeentefonds een bedrag voor de Wsw ontvangen ter grootte van € 6.934.000. Deze rijksbijdrage is doorbetaald aan de Noordwestgroep (NWG).

22 Daarnaast is in de begroting een budget opgenomen van € 1.295.000 om het exploitatietekort van de NWG te compenseren. Het tekort in de jaarrekening 2024 van de NWG valt hoger uit, waardoor er een bedrag extra is uitbetaald ter grootte van € 196.000. Er is ook nog een Wsw -bijdrage van € 19.000 betaald aan de IJsselmeergroep. Het is de bijdrage die we nog betalen vanuit de voormalige gemeente Brederwiede, omdat we bij de samenvoeging van de drie gemeenten in 2001 uit de GR IJsselmeergroep gestapt zijn. Mensen uit die voormalige gemeente zijn nog wel werkzaam bij de IJsselmeergroep. Per saldo ontstaat binnen het taakveld een nadeel ter grootte van € 215.000. Arbeidsparticipatie Wet inburgering Er is een nadeel van € 52.000 op het budget van de Wet inburgering. Binnen de algemene uitkering gemeentefonds is dit bedrag gedeeltelijk gecompenseerd in de decembercirculaire 2024 (er is een bedrag van € 42.000 ontvangen i.v.m. de Spreidingswet). Participatiebudget Er is een overschot op het participatiebudget van € 77.000. Dit op een beschikbaar budget van € 1.456.000. In 2024 werden relatief veel statushouders gehuisvest in Steenwijk in plaats van elders binnen de gemeente, waardoor er minder is besteed aan reiskosten voor deze groep dan begroot.

Maatwerkvoorzieningen Wmo Wmo voorzieningen wonen en rollen Er zijn minder voorzieningen op het gebied van Rollen verstrekt waardoor er een voordeel is ontstaan van € 89.000. De voorziening Wonen heeft een klein tekort ter grootte van € 11.000. Eigen bijdrage De hogere opbrengst eigen bijdrage voor Wmo-voorzieningen wordt veroorzaakt door een verhoging van het maandelijkse abonnementstarief in 2024 van € 19,00 naar 20,60 per inwoner per maand , (toename € 35.000) en de toename ten opzichte van de begroting van het aantal voorzieningen waarvoor een eigen bijdrage verschuldigd is (toename € 123.000). Per saldo een totaal voordeel van € 158.000. Maatwerkarrangementen Wmo Hulp bij het huishouden Het beschikbare budget van € 6,5 miljoen is overschreden met een bedrag van € 53.000. Begeleiding Het beschikbare budget van € 4,5 miljoen is overschreden met een bedrag van € 540.000. Het nadeel wordt veroorzaakt door een stijging van het aantal voorzieningen (€ 230.000) en door een hogere prijsstijging dan waarmee in onze begroting rekening is gehouden (€ 310.000). Overige budgetten Bij de overige budgetten binnen dit taakveld is nog een klein voordeel ontstaan ter grootte van € 10.000. Jeugdzorg (verdeeld over diverse taakvelden jeugd) Het budget voor jeugdzorg in de begroting 2024 bedraagt € 18,9 miljoen.

Dit budget is overschreden met een bedrag ter grootte van € 393.000 (ongeveer 2%). Het nadeel is voornamelijk veroorzaakt door: • hogere kosten voor noodgedwongen inzet zorg met verblijf bij niet gecontracteerde zorgaanbieders vanwege onvoldoende plekken bij wel gecontracteerde zorgaanbieders en • stijging van de gemiddelde kosten per persoon. 23 Openbare gezondheidszorg Verslavingszorg De verstrekte subsidie aan Tactus valt lager uit. Hierdoor is een voordeel ontstaan van € 4.000. Hoarding Het beschikbare budget van € 16.000 voor het opruimen van spullen bij hoarding (verzamelstoornis) is niet gebruikt. Wet verplichte GGZ Binnen het budget Wet verplichte GGZ treedt een voordeel op ter grootte van € 55.000. In het jaar 2022 is er een pilot ‘Beschermd thuis’ gestart, waarbij ook budget beschikbaar is gesteld . Dit leidt er toe dat het bedrag van € 55.000 structureel kan vrijvallen. Dit wordt geregeld in de perspectiefnota 2025 - 2029. GGD Van de GGD Zwolle is een bedrag van € 7.000 ontvangen i.v.m. een verrekening van Btw. Overige budgetten Er resteert nog een overschot van € 2.000 bij de overige budgetten binnen dit taakveld. Waarvan incidenteel gerealiseerd De richtlijnen schrijven voor dat in de rekening de incidentele baten en lasten moeten worden toegelicht. Deze hebben betrekking op voorzienbare en onverwachte gebeurtenissen en besluiten.

In dit programma hebben deze op hoofdlijnen betrekking op: o Investeringen met een dekking uit reserves die op grond van de regelgeving via de exploitatie worden verantwoord ( Beschermd wonen naar beschermd thuis, intensivering jeugd corona, beweging van nul, regenboogbeleid etc.) tot een bedrag van per saldo € 415.000. o Kosten en rijksbijdragen van ruim € 11,9 en € 11,7 miljoen, voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne.

24 2.4 Vitaal Platteland De lasten en baten van het programma Vitaal platteland7: De belangrijkste verschillen tussen de realisatie en de raming na wijziging zijn: Economische promotie Er is een nadeel ontstaan ter grootte van € 53.000. Op de vermakelijkhedenretributie zit een nadeel van € 72.000. Dit komt door een nadeel van € 30.000 op de inkomsten. De inkomsten waren bijgesteld naar € 440.000, maar de inkomsten zijn in werkelijkheid lager uitgevallen. Aan de uitgavenkant zijn de uitgaven € 42.000 hoger uitgevallen. De uitgaven zijn in 2024 naar beneden bijgesteld (omdat er ook minder inkomsten werden verwacht). Dit komt onder andere door noodzakelijke juridische ondersteuning. Voor de rest zijn er kleinere positieve verschillen voor een bedrag van € 19.000. Waarvan incidenteel gerealiseerd De richtlijnen schrijven voor dat in de rekening de incidentele baten en lasten moeten worden toegelicht. Deze hebben betrekking op voorzienbare en onverwachte gebeurtenissen en besluiten. In dit programma hebben deze op hoofdlijnen betrekking op: o Investeringen met een dekking uit reserves die, op grond van de regelgeving, via de exploitatie worden verantwoord (programma Leader , gele gebieden Ossenzijl, startbudget gebiedsinitiatieven, etc.) tot een bedrag van € 759.000.

7 De actuele begroting is ten opzichte van de primitieve begroting in alle programma’s hoger op zowel de baten en lasten als de mutaties in de reserves. Dit wordt veroorzaakt door nieuwe besluiten van de raad, maar met name door de restantkredieten zoals in de jaarrekening 2023 in bijlage 7 zijn opgenomen.

25 2.5 Duurzaam De lasten en baten van het programma Duurzaam 8: De belangrijkste verschillen tussen de realisatie en de raming na wijziging zijn: Economische promotie Binnen het taakveld economische promotie zit een nadeel van € 69.000 door een nadeel op het inzamelen van afval bij evenementen. Afval (en afvalstoffenheffing) Binnen dit taakveld is sprake van een batig saldo van € 22.000. Op het onderdeel grondstoffenplan zit een voordelig saldo van € 22.000. Dit onderdeel maakt geen onderdeel uit van de gesloten huishouding afval. De overige budgetten maken wel onderdeel uit van de gesloten huishouding en maken onderdeel uit van het tarief afvalstoffenheffing . Dit houdt in dat overschotten en tekorten worden verrekend met de voorziening reinigingsrechten. Hierdoor wordt bewerkstelligd dat de “door derden verkregen middelen” benut kunnen worden voor het opvangen van nadelen en het dempen van het tarief en de financiële voordelen weer “terugvloeien” naar de burger. Baten De opbrengsten afvalstoffenheffing vallen € 61.000 lager uit dan begroot. Dit komt door een nadeel op de verkoop van zakken door winkeliers van € 5.000. Voor het overige zit het met name in het variabele deel van het tarief, het aantal ledigingen. 8 De actuele begroting is ten opzichte van de primitieve begroting in alle programma’s hoger op zowel de baten en lasten als de mutaties in de reserves.

Dit wordt veroorzaakt door nieuwe besluiten van de raad, maar met name door de restantkredieten zoals in de jaarrekening 2023 in bijlage 7 zijn opgenomen.

26 Lasten De vergoeding van Nedvang valt € 163.000 hoger uit dan begroot. De vergoeding per ton ligt hoger dan begroot (€ 261 t.o.v. € 225) en de omvang van de afgekeurde tonnages is ook lager dan begroot. De tonnages liggen redelijk op het niveau van de begroting. Ook is er nog een bijdrage ontvangen over voorgaande jaren van ongeveer € 70.000. Op de kosten voor de inzameling van de ROVA is een voordeel ontstaan van € 141.000. Belangrijkste oorzaken hiervan zijn een hogere oud papier prijs dan waar bij het opstellen van de begroting rekening mee is gehouden , lagere kosten voor afkeur van Plastic Metaal en Drankkartons (PMD) en hogere vergoedingen inzameling glas. De kosten voor de kwijtschelding vallen € 26.000 lager uit dan begroot. Daarnaast vallen de kosten voor zwerfaval € 27 .000 lager uit dan begroot. Daarnaast zijn er nog overige verschillen ter grootte van € 19.000. Voor een volledig beeld geven wij de ontwikkelingen van de voorziening weer: Milieubeheer Per saldo is er op dit taakveld een voordeel van € 522.000 gerealiseerd. Het grootste voordeel doet zich voor op het onderdeel klimaatakkoord en bedraagt € 336.000. In de loop van 2024 is een extra bedrag van € 180.000 ontvangen. Omdat we in staat zijn geweest de ontvangen gelden in relatie te brengen tot bestaande budgetten is hier een voordeel ontstaan.

Op de kosten voor “zon op dak” voor energie coöperaties is een voordeel ontstaan van € 121.000. Gebleken is dat de aanvragen hiervoor achter zijn gebleven bij de verwachtingen. Op het budget voor uitvoering nieuwe energie is een voordeel ontstaan van € 37.000. Dit budget was met name bedoeld door het overgaan op elektrische voertuigen. De kosten hiervoor gaan vanaf 2025 lopen. Het budget voor het noodfonds maatregelen maatschappelijk instellingen is overschreden met € 37.000. In 2025 zal echter blijken dat het budget voor energiebesparende maatregelen maatschappelijke instellingen dit nadeel ruimschoots compenseert . In een raadsvoorstel van 28 maart 2023 wordt het energiefonds maatschappelijke organisaties samengesteld uit het onderdeel noodfonds energie en het onderdeel duurzaamheidsfonds.

27 Op het onderdeel milieubeheer ontstaat een voordeel van € 60.000, die € 39.000 veroorzaakt wordt door lagere uitvoeringskosten voor dossier Icebear. Op de overige budgetten zit nog een klein voordeel van € 5.000. Waarvan incidenteel gerealiseerd De richtlijnen schrijven voor dat in de rekening de incidentele baten en lasten moeten worden toegelicht. Deze hebben betrekking op voorzienbare en onverwachte gebeurtenissen en besluiten. In dit programma hebben deze op hoofdlijnen betrekking op: o Investeringen met een dekking uit reserves die, op grond van de regelgeving, via de exploitatie worden verantwoord ( Energie maatschappelijke instellingen, energiebesparende maatregelen maatschappelijke instellingen etc.) tot een bedrag van € 1.575.000. 28 2.6 Leefbare steden en kernen De lasten en baten van het programma Leefbare steden en kernen9: De belangrijkste verschillen tussen de realisatie en de raming na wijziging zijn: Beheer overige gebouwen en gronden Binnen het taakveld Beheer Overige gebouwen en gronden is sprake van een voordeel van € 539.000. In de perspectiefnota is budget beschikbaar gesteld voor de realisatie van de congresvoorziening theater De Meenthe ten laste van het saldo 2024. Hier resteert nog een bedrag van € 552.000. Voorgesteld wordt om dit bedrag bij de vaststelling van de rekening opnieuw beschikbaar te stellen.

Daarnaast is er een nadeel van € 13.000 be staande uit hogere lasten van € 98.000 op de huisvesting van de huisartsen in Giethoorn vanwege een asbestsanering en de sloop van de Noorderschool. Dit eenmalige nadeel is ook gemeld in een informatienota. In 2025 zal er bij de verkoop met de huisartsen een verrekening van deze kosten gaan plaatsvinden. Hier tegenover staat een voordeel op de energielasten van € 87.000 en kleine verschillen van € 2.000. 9 De actuele begroting is ten opzichte van de primitieve begroting in alle programma’s hoger op zowel de baten en lasten als de mutaties in de reserves. Dit wordt veroorzaakt door nieuwe besluiten van de raad, maar met name door de restantkredieten zoals in de jaarrekening 2023 in bijlage 7 zijn opgenomen.

29 Verkeer en vervoer Op het taakveld verkeer en vervoer zit een nadeel van € 457.000. Het onderdeel wegen, straten en pleinen sluit met een nadeel van € 735.000. Belangrijkste oorzaak is een nadeel op het groot onderhoud voor de komende jaren van € 810.000. Het jaar zelf sluit met een nadeel van € 310.000 vanwege het alsnog aanpakken van wegvlakken die voor 2023 gepland stonden en het uitvoeren van zwaardere onderhoudsmaatregelen dan oorspronkelijk gepland stond. Daarnaast is er een extra storting nodig in de voorziening wegen groot onderhoud va n € 500.000 om de voorziening ook in de toekomst op voldoende niveau te houden. Hiertoe zal ook in de perspectiefnota een aanvullend extra budget worden gevraagd. Er zit een voordeel op de kapitaallasten van € 61.000 omdat niet alle investeringen zijn gerealiseerd. En er is een voordeel op het budget voor toegankelijkheid openbare ruimte van € 54.000. Veel van de maatregelen die noodzakelijk zijn worden ook betaald vanuit andere budgetten binnen wegen. Er zit nog een nadeel op de kosten voor straatmeubilair van € 14. 000 en op de kosten voor wegen dagelijks beheer van € 16.000. Daarnaast zijn er nog kleinere verschillen met een nadeel van € 10.000. Het onderdeel gladheidsbestrijding sluit met een overschot van € 10.000. Het onderdeel openbare verlichting sluit met een overschot van € 98.000.

Op de energielasten zit een voordeel van € 85.000 vanwege een voordelige afrekening uit 2023. Op onderhoud zit een voordeel van € 21.000 en op de kapitaallasten een nadeel van € 8.000. Over de oeververbindingen is het resultaat nagenoeg nihil. Op onderhoud zit een nadeel van € 36.000 en op de kapitaallasten zit een voordeel van € 34.000. Op de verkeersplannen zit een voordeel van € 58.000. Dit komt door een ontvangst van een extra subsidie voor gedragsbeïnvloeding en kleine infra. Op de verkeersmaatregelen zit een voordeel van € 115.000. Dit komt deels door een voordeel op de kapitaallasten van € 21.000 en deels doordat er geen investeringsprojecten zijn geweest waarbij aanvullende verkeersmaatregelen noodzakelijk waren. Parkeren Op het taakveld parkeren is een nadeel ontstaan van € 20.000. Op de kosten voor parkeercontrole zit een nadeel van € 27.000. Belangrijkste oorzaak is dat er kosten zijn geboekt ten behoeve van data over parkeercontroles die we niet hadden begroot. De kosten voor de parkeergarage zijn € 11.000 lager uitgevallen dan begroot. Daarnaast zijn er nog diverse nadelige budgetverschillen van € 4.000. Economische havens en waterwegen Op dit taakveld is sprake van een voordeel van € 35.000. Belangrijkste oorzaak is een overschot van € 24.000 op de kosten voor invasieve exoten en een overschot van € 11.000 op de kapitaallasten.

Openbaar vervoer Op dit taakveld is e en nadeel ontstaan van € 27.000. Dit komt door uitgaven voor extra preventief onderhoud pont Jonen. Onderwijshuisvesting Op dit taakveld is sprake van een nadelig saldo van € 55.000. 30 De kosten voor OZB vallen € 63.000 hoger uit dan begroot, omdat in 2024 door het speciaal onderwijs nog kosten OZB zijn gedeclareerd over het jaar 2023. Deze kosten zijn vanwege de financiële gelijkstelling tussen en openbaar en speciaal onderwijs verplicht te vergoeden. De overige kleine voordelige verschillen hebben een omvang van € 8.000. Sportbeleid en activering Er resteert een bedrag van € 48.000 binnen dit taakveld. In onze begroting hebben we rekening gehouden met een terugbetaling van een specifieke uitkering (Spuk) aan het Rijk ter grootte van € 55.000. Uiteindelijk bedroeg de lasten € 7.000. Sportaccommodaties Het voordeel van € 60.000 zit voornamelijk in een subsidieafrekening over het jaar 2023 van het zwembad Tolhekke. Musea Op dit taakveld is een nadeel ontstaan ter grootte van € 43.000. De oorzaak van de budgetoverschrijding is als volgt te verklaren: - de kosten die gemaakt worden voor de huisvesting in Ramswoerthe (stichting Hendrik de Keyser) zijn toegenomen. - in 2024 is de gehele museumcollectie Hildo Krop opnieuw getaxeerd. - er is kunst aangeschaft dat gerelateerd is aan kunstenaar Hildo Krop.

Cultureel erfgoed Gemeentelijke monumenten Het budget voor gemeentelijke monumenten wordt gebruikt voor subsidies en het betalen van waarde - stellingen en de regioarcheoloog . Bij de uitgaven van het budget zijn we afhankelijk van het aantal aanvragen en aanwijzi ngen als monument. Dit aantal fluctueert jaarlijks. Er is een bedrag overgebleven van € 25.000. Rijksmonumenten Voor het herstel van de molen aan de Kerkweg in Giethoorn zijn kapitaallasten opgenomen in de begroting. Het herstel is in het jaar 202 4 niet afgerond. Dit levert een voordeel op de genoemde kapitaallasten op ter grootte van € 30.000. Overige budgetten De overige budgetten binnen dit taakveld laten nog een klein nadeel zien van € 4.000. Media Er is een batig saldo ontstaan tot een bedrag van € 70.000. Van het Rijk is een specifieke uitkering (Spuk) ontvangen ter grootte van € 44.000 voor de realisatie van de Informatiepunten Digitale Overheid . Deze uitkering is doorbetaald aan de bibliotheek. In onze begroting hadden we een bedrag staan van € 40.000 voor de realisatie van hetzelfde doel. Dit budget is nu niet gebruikt. De subsidie voor de stichting Galerie Steenwijk (€ 30.000) is uitbetaald bij het taakveld Cultuurpresentatie. 31 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Binnen dit taakveld is een voordeel ontstaan van € 78.000. Grootste voordeel zit op de kosten voor bermonderhoud.

Hier is een voordeel ontstaan van € 80.000. Daarnaast was er een voordeel van € 40.000 vanwege een prullenbakvergoeding die niet was begroot, en een nadeel op de kosten bijdrage contract NWG van € 59.000. Daarnaast zijn er nog kleinere verschillen met een positief resultaat van € 17.000. Samenkracht en burgerparticipatie Binnen dit taakveld is een voordeel ontstaan van € 147.000. Binnen het onderdeel Multifunctionele Centra (MFC's) en dorpshuizen zit een nadeel van € 21.000. Het grootste nadeel wordt veroorzaakt door een nadeel op Multifunctionele accommodatie ( MFA) de Zuidwester met een nadeel van € 49.000. Belangrijks te oorzaak is een nadeel op de energielasten. Het grootste voordeel zit op de beschikbare onderhoudsbudgetten voor dorpshuizen. Hier zit een voordeel op van € 35.000. Daarnaast zijn er nog kleinere nadelen van € 7.000. Op het budget voor burgerinitiatieven resteert nog een bedrag van € 97.000. Er worden wel aanvragen gedaan en er zijn beschikkingen verstrekt voor het totale bedrag, maar de daadwerkelijke uitvoering en afrekening van de projecten blijft achter. Voor de initiatievenregeling Giethoorn was een bedrag van € 50.000 beschikbaar wat in 2024 niet is besteed. Daarnaast was er nog een project in kader van kernenbeleid die wel was gepland, maar waarvan de uitvoering in 2025 zal plaatsvinden. Hier resteert nog een bedrag van € 19.000.

Het resterende verschil bedraagt € 2.000 positief. Riolen en rioolgemalen Het resultaat exclusief begrote onttrekking bedraagt € 268.000. Het resultaat bestaat uit twee onderdelen: één op het gebied van riolering en één op het gebied van water. Het resultaat voor riolering en water bedraagt respectievelijk € 313.000 positief en € 45.000 negatief. Baten: Per saldo bedraagt het voordeel op rioolrechten € 104.000. Er is € 79.000 meer aan belastinginkomsten binnengekomen dan begroot, wat een voordeel oplevert. Daarnaast is er een voordeel van € 25.000 op de kosten voor betaal- en inningverkeer. Het voordeel op de belastinginkomsten is als volgt verdeeld: € 19.000 bij de grootverbruikers en het resterende bedrag van € 60.000 bij de eigenaren en gebruikers. Lasten: Per saldo bedraagt het voordeel op riolering en kwijtschelding € 70.000. Het budget voor riolering algemeen eindigt met een overschot van € 62.000. Het grootste deel van dit voordeel komt doordat we kosten delen met de Fluvius -gemeenten, die we vervolgens kunnen doorberekenen. Daarnaast is een voordeel van € 8.000 gerealiseerd op de kosten voor kwijtschelding. Per saldo bedraagt het voordeel op elektra, onderzoek en strategische planvorming riolering € 91.000. Voor elektra is een voordeel van € 49.000 gerealiseerd.